National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-06-24T19:28:24.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Dlaczego chce się spać, gdy jest gorąco? Nasz mózg wymusza popołudniowy odpoczynek
items: Twój pies skubie trawę? Naukowcy obalają popularny mit: to nie ma nic wspólnego z jego żołądkiem
items: Świat oczami psa wygląda inaczej, niż myślisz. To nie tylko kwestia kolorów
items: Przebadano genom psa, który ocalił chore dzieci na Alasce. Balto nie był zwykłym husky
items: Którego dnia w roku rodzi się najwięcej maluchów? Znamy odpowiedź
items: Naukowcy odkryli nowy gatunek rośliny. Jest mięsożerna i poluje w nieznany dotąd sposób
items: Czy twój kot jest już seniorem? Przelicz jego wiek na ludzkie lata
items: Psy wolą kobiecy głos? Naukowcy odkryli zaskakujące podobieństwo do niemowląt
items: Jak pies mówi „kocham”? Sekrety psiej miłości, o których nie miałeś pojęcia
items: iRobot sprzątający, który zrobi wszystko za ciebie i to w każdych warunkach: Roomba świętuje 20-lecie w Polsce!
items: Jak przechowywać warzywa i owoce, żeby przetrwały jak najdłużej? Oto 5 porad naukowców
items: Masz labradora? Już wiadomo, dlaczego może mieć problemy z otyłością
items: Dlaczego psy merdają ogonami? To może być skutek tego, że ludzie od tysięcy lat kochają rytm
items: Sprzątajcie po swoich psach! Ich odchody są bardziej niebezpieczne niż sądzicie
items: Rekordowa ilość energii uzyskana w reaktorze termojądrowym. Kiedy powstaną pierwsze elektrownie fuzyjne?
items: Dwa artefakty ze słynnego skarbu z Villeny zrobiono z pozaziemskiego materiału. Jak trafił do Hiszpanii?
items: Które rasy psów żyją najdłużej? Z badań wynika, że kluczowy jest tu kształt psiego nosa
items: Pies Pawłowa to symbol nauki. Jak eksperymenty z trawieniem wpłynęły na rozwój psychologii?
items: Niektóre psy naprawdę lubią telewizję. Dlaczego tak się dzieje i co oglądają czworonogi?
items: Co zrobić, by twój pies był jak najdłużej zdrowy? Jest jeden ważny czynnik i nie chodzi o jedzenie
items: Ile gatunków żyje razem z tobą w domu? Naukowcy bardzo się pomylili
items: Jak głaskać kota? Trzeba wiedzieć, które miejsca na jego ciele lepiej omijać
items: Koty lubią i potrafią aportować. Robią to wyłącznie na własnych warunkach
items: Comfort Town w Kijowie jak scena z bajki. Stolica Ukrainy, jakiej nie znacie
items: Zamek Królewski w Warszawie – niezrealizowane plany przebudowy. Jak miała wyglądać siedziba królów Polski?

Dlaczego chce się spać, gdy jest gorąco? Nasz mózg wymusza popołudniowy odpoczynek
type: item
date: 2026-06-24T09:46:38.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Nauka
subject: badania
subject: Dom
subject: drzemka
subject: sen
subject: upał
subject: zegar biologiczny
description: Ciepło może dosłownie położyć nas spać i nie jest to tylko subiektywne wrażenie. Badania nad muszkami owocowymi wykazały, że upał aktywuje w ich mózgu biologiczny mechanizm odpowiedzialny za senność. Naukowcy podejrzewają, że podobny system działa także u ludzi.
encoded: Spis treści: Dlaczego upał nas usypia? Naukowcy znaleźli odpowiedź u muszek owocowych Muszka owocowa pod lupą naukowców – dlaczego idealnie nadaje się do badań nad snem Jak działa wewnętrzny termometr? Muszki owocowe zdradzają tajemnice snu Czym jest konektom i dlaczego naukowcy mapują mózg muszki owocowej? Upał potrafi skutecznie spowolnić naszą codzienną aktywność. Gdy temperatura rośnie, czujemy się zmęczeni, ospali i mamy trudność z koncentracją. Zjawisko to nie jest wyłącznie domeną ludzi – także inne organizmy reagują na wysoką temperaturę w podobny sposób. Najnowsze badania pokazują, że u muszek owocowych senność w czasie upałów nie jest kwestią przypadku, lecz efektem działania specjalnego mechanizmu w mózgu. Co więcej, odkrycie to może rzucić nowe światło na to, jak ludzki organizm reaguje na ciepło i dlaczego sjesta niekoniecznie jest tylko kulturowym zwyczajem. Dlaczego upał nas usypia? Naukowcy znaleźli odpowiedź u muszek owocowych Kiedy jest gorąco, zdarza się, że senność dopada nas w samym środku dnia. Mamy wówczas nieodpartą ochotę na drzemkę. W wielu krajach można ją odbyć w trakcie sjesty. To kilkugodzinna przerwa w czasie skwarnego popołudnia, kiedy zamykane są sklepy i restauracje, a życie dosłownie zamiera. Ciepło nas usypia. Co zaskakujące, wynalazek sjesty może nie mieć podłoża kulturowego, tylko biologiczne. Temperatura wpływa na wiele ludzkich aktywności – od jedzenia, przez aktywność fizyczną, po sen. Dotychczas jednak nie badano, w jaki sposób neurony czuciowe współpracują z tymi, które regulują cykl dobowy u żywych organizmów. Dlaczego tak bardzo chce nam się spać, gdy robi się za gorąco? I czy dotyczy to tylko ludzi? Problem zbadali naukowcy z Uniwersytetu Northwestern. W artykule opublikowanym w czasopiśmie naukowym „Current Biology” wykazali, że muszki owocowe wyposażone są w precyzyjny biologiczny mechanizm, który zachęca je do drzemki w czasie upałów. Muszka owocowa pod lupą naukowców – dlaczego idealnie nadaje się do badań nad snem –…

drzemki-podczas-upalow-cf42418.jpg
width: 8113
height: 5320

Twój pies skubie trawę? Naukowcy obalają popularny mit: to nie ma nic wspólnego z jego żołądkiem
type: item
date: 2026-04-09T10:30:23.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Przyroda
subject: Dom
subject: pies
subject: przyroda
subject: psy
subject: trawa
subject: zwierzęta
description: Wiele psów na spacerach chętnie sięga po trawę. Choć często budzi to niepokój opiekunów, jest to zupełnie normalne zachowanie. Badania pokazują, że jego przyczyna jest prostsza niż mogłoby się wydawać.
encoded: W tym artykule: To nie jest zachowanie nowe ewolucyjnie u psów Trawa tylko dla zdrowych Czemu psy jedzą trawę Nie każda trawa jest zdrowa Zaopiekowanie się psem wiąże się z wieloma niespodziankami. Jedna z nich może pojawić się podczas spacerów ze zwierzęciem. Często zauważamy wówczas, że nasz pies chętnie je trawę. Wchodzi w gąszcz i wybiera długie zielone pędy, który następnie zaczyna gryźć i chrupać. Zupełnie jakby należał do przeżuwaczy. Pierwsze pytanie, jakie się wówczas nasuwa, brzmi: czy to normalne? Czy z moim psem wszystko jest w porządku? Na szczęście odpowiedź jest twierdząca. Absolutna większość psów je trawę. Jak piszą na portalu The Coversation naukowcy z Australii – Suzan Hasen i Joshua Zoanetti z University of Adelaide – nawet 80 proc. opiekunów psów zauważyło, że ich czworonogi regularnie jedzą trawę. Jaka jest tego przyczyna? To nie jest zachowanie nowe ewolucyjnie u psów Czy tylko psy jedzą trawę? A co ze zwierzętami, od których pochodzą – czyli z wilkami? Badania przeprowadzone w Narodowym Parku Yellowstone wykazały, że aż w 74 procentach odchodów wilków znaleziono roślinny materiał, najczęściej właśnie trawę. Najprawdopodobniej więc skłonność do podgryzania zielonych pędów psy odziedziczyły po wilkach. Jak pies okazuje miłość? Sekrety głębokiej relacji człowieka z psem Czy wiesz, jak twój pies okazuje miłość? Dlaczego, kiedy go tulisz i drapiesz za uchem, sam czujesz się szczęśliwy? Właściciele psów są najczęściej przekonani, że pies skubie trawę, ponieważ pomaga mu ona na trawienie. Niektórzy sądzą, że w ten sposób zwierzę chce sprowokować wymioty. Nie jest to jednak prawda. Hansen i Zoanetti powołują się na nieduże badanie, w którym wzięło udział 12 psów codziennie skubiących trawę. Wykazało ono, że zwierzęta te wymiotowały rzadko. Jeśli to się już zdarzało, to po normalnym posiłku. Trawa tylko dla zdrowych Nie jest też prawdą, że jedzenie trawy łagodzi problemy gastryczne zwierząt. Wręcz przeciwnie – kiedy pies ma kłopoty żołądkowe, będzie t…

piesjetrawe-833776b.jpg
width: 7246
height: 4831

Świat oczami psa wygląda inaczej, niż myślisz. To nie tylko kwestia kolorów
type: item
date: 2026-04-01T10:11:07.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: ciekawostki
subject: Dom
subject: oczy
subject: pies
subject: psy
subject: wzrok
subject: zwierzęta
description: Jeszcze niedawno uważano, że psy widzą wyłącznie odcienie szarości. Dziś wiadomo, że rozróżniają kolory, ale tylko dwa. To jednak dopiero początek różnic, które całkowicie zmieniają ich obraz świata.
encoded: W tym artykule: Jak widzi pies Pole widzenia psa Jak pies widzi człowieka Czy pies dobrze widzi w nocy? Czy pies widzi kolory? Psy mają ogromny zakres pola widzenia, choć ostrość tego widzenia jest stosunkowo słaba. A chociaż są bardzo czułe na ruch i potrafią śledzić obiekty przemieszczające się bardzo szybko, to wyraz twarzy nawet najbardziej ukochanego człowieka nie budzi ich zainteresowania. Warto dowiedzieć się, jak widzi pies, by lepiej go zrozumieć. Tym bardziej, że psy widzą trochę inaczej niż np. koty. Jesteśmy tak bardzo zżyci z naszymi czworonożnymi pupilami, że czasami postrzegamy psy jako nasze przedłużenie. Taką nieco inną wersję człowieka. Jest to o tyle zrozumiałe, że psy towarzyszą ludziom od nawet 40 tysięcy lat. Sama relacja z nimi jest najlepszym dowodem na możliwość porozumienia międzygatunkowego. Gdy przyglądamy się wyrazowi pyska czworonoga, sądzimy, iż on również odczytuje emocje z naszej twarzy. Gdy towarzyszy nam podczas relaksu przy ulubionym filmie, wydaje nam się, że pies ogląda z nami. Gdy wreszcie przybiega do nas w półmroku, w mgnieniu oka odróżniając swojego człowieka od innych, uznajemy, że po prostu nas zobaczył. Ale sprawa nie jest aż tak prosta. Jak widzi pies Po pierwsze, psy widzą świat z zupełnie innej niż my perspektywy. My, ludzie, dzięki postawie wyprostowanej, dostrzegamy znacznie więcej obiektów na dalszym i bliższym planie. Ale nawet największe rasy psów nie dorównują wzrostem ludziom i mają głowę na wysokości maksymalnie 80–100 cm. Większość jest jednak znacznie niższa i ogląda otoczenie z dość przyziemnego poziomu. Psy płaczą z emocji, gdy widzą swojego opiekuna po dłuższej przerwie? Kontrowersyjne badanie Psy jako jedyne zwierzęta – poza ludźmi – potrafią płakać z emocji. Naukowcy z Japonii twierdzą, że udało się im się to wykazać w serii prostych eksperymentów. Jednak ich badanie zo... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/psy-placza-z-emocji-gdy-widza-swojego-opiekuna-po-dluzs…

jak-widzi-pies-e3b9219.jpg
width: 5472
height: 3648

Przebadano genom psa, który ocalił chore dzieci na Alasce. Balto nie był zwykłym husky
type: item
date: 2025-12-01T10:56:07.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Historia
subject: alaska
subject: dna
subject: Dom
subject: genetyka
subject: historia
subject: pies
subject: psy
description: Sto lat temu miasteczku Nome na Alasce groziła epidemia błonicy. Jedyną szansą na ocalenie było lekarstwo dostarczone przez zaprzęgi psów. Bohaterem tej niezwykłej sztafety został syberyjski husky Balto. Teraz naukowcy zbadali jego genom, by sprawdzić, czym różnił się od współczesnych przedstawicieli rasy.
encoded: W tym artykule: Gonitwa przez śnieg i mróz, by uratować dzieci Bohaterski pies Balto Geny psa-zwycięzcy Jeden z eksponatów w Muzeum Historii Naturalnej w Clevelend to średniej wielkości włochaty pies. Choć jest opisany jako husky syberyjski, na pierwszy rzut oka mocno różni się od współczesnych psów tej rasy. Jest masywnie zbudowany. Ma dość krótkie nogi i bardzo gęste, długie futro. Tak właśnie wyglądały alaskańskie husky sto lat temu. Wypchane zwierzę w muzeum w Clevelend to Balto – słynny pies, który doczekał się książek i filmów na swój temat. Balto był jednym z bohaterów tzw. Wielkiego Wyścigu Miłosierdzia (ang. Great Race of Mercy) z 1925 roku. Tak naprawdę nie był to wyścig, ale sztafeta psich zaprzęgów. Jej celem było jak najszybsze dowiezienie do miejscowości Nome lekarstwa dla umierających na błonicę dzieci. Gonitwa przez śnieg i mróz, by uratować dzieci Nome leży na zachodnim krańcu Alaski. Dziś ma ok. 4 tys. mieszkańców. Sto lat temu, w czasie gorączki złota, miejscowość była pięć razy większa. Zamieszkiwali ją głównie górnicy z rodzinami i rdzenni mieszkańcy Alaski. W grudniu 1924 roku i styczniu 1925 roku do miejscowego szpitala zaczęli zgłaszać się rodzice z chorymi dziećmi. Okazało się, że najmłodszych mieszkańców Nome zaatakowała błonica – śmiertelnie niebezpieczna, bakteryjna choroba zakaźna. Szpital musiał sprowadzić serum. Jednak najbliższym miejscem, gdzie znajdowała się antytoksyna przeciwko błonicy było Anchorage, odległe o 1600 km. Zima tamtego roku była tak mroźna, że lot samolotem okazał się niemożliwy. Paczkę z lekarstwem wysłano pociągiem do miasteczka Nenana. Pozostałe prawie 1100 km trzeba było pokonać psimi zaprzęgami. W sztafecie wzięło udział 20 maszerów – czyli przewodników psich zaprzęgów – i 150 psów. Niektórzy z maszerów musieli radzić sobie z zawieją i temperaturami sięgającymi kilkudziesięciu stopni poniżej zera. Mimo to całą trasę udało się pokonać zaledwie w pięć i pół dnia. Bohaterski pies Balto Ostatni odcinek – z Bluff do …

bohaterski-balto-908fe10.png
width: 2160
height: 1440

Którego dnia w roku rodzi się najwięcej maluchów? Znamy odpowiedź
type: item
date: 2025-09-09T12:06:29.000Z
subject: Nauka
subject: Dom
subject: Społeczeństwo
description: Okazuje się, że w kalendarzu są daty cieszące się wyjątkową „popularnością” wśród noworodków. Statystyki nie pozostawiają wątpliwości – jeden dzień wyraźnie bije rekordy. Dlaczego to właśnie wtedy rodzi się najwięcej dzieci?
encoded: W tym artykule: Którego dnia w roku rodzi się najwięcej dzieci? Dlaczego najwięcej dzieci rodzi się we wrześniu? Którego dnia tygodnia rodzi się najwięcej dzieci? Ludzi z którego rocznika jest najwięcej na świecie? Każdego dnia na świecie rodzi się średnio 385 tys. dzieci. Średnio, bo ta liczba jest różna dla kolejnych miesięcy, tygodni, a także dni w roku. Co ciekawe, okresy, w których na świat przychodzi najwięcej i najmniej dzieci, są bardzo podobne w różnych państwach i regionach naszej planety. Którego dnia w roku rodzi się najwięcej dzieci? Jak pokazują statystyki narodzin prowadzone w wielu krajach na świecie, najwięcej dzieci rodzi się we wrześniu. A dniem, w który na świat przychodzi najwięcej noworodków jest 9 września. Na kolejnych dwóch miejscach znajdują się 19 września i 12 września. W Polsce, zgodnie ostatnim wydaniem „Polskiego Rocznika Demograficznego" najwięcej dzieci w 2021 roku rodziło się w takiej kolejności miesięcy: wrzesień – 30 001 dzieci marzec – 29 333 dzieci czerwiec – 28 127 dzieci lipiec – 28 079 dzieci maj – 27 699 dzieci sierpień – 27 662 dzieci kwiecień – 27 621 dzieci styczeń – 27 329 dzieci październik – 27 317 dzieci luty – 26 537 dzieci listopad – 26 014 dzieci grudzień – 25 792 dzieci Inaczej to wyglądało w poprzednich latach. Analiza przeprowadzona przez badaczy ze Szkoły Głównej Handlowej na podstawie danych z Eurostatu wskazuje, że najwięcej dzieci nieprzerwalnie od 2018 do 2020 roku zarówno w Unii Europejskiej, jak i w Polsce urodziło się w lipcu. Z kolei najmniej dzieci zarówno w Polsce, jak i na świecie, rodzi się 25 grudnia. Kolejne najrzadsze dni urodzin to 1 stycznia, 24 grudnia i 4 stycznia. Dlaczego najwięcej dzieci rodzi się we wrześniu? Najprostszym wyjaśnieniem jest uznanie, że zima sprzyja czułości. Takie założenie potwierdza nauka. Badania przeprowadzone w 2001 roku na University of Texas School of Medicine na grupie Amerykanek w różnym wieku wskazują, że najrzadziej do poczęcia zachodzi latem. Naukowcy przyjmują…

Tego-dnia-rodzi-sie-najwiecej-dzieci-9fe524e.jpg
width: 4896
height: 3264

Naukowcy odkryli nowy gatunek rośliny. Jest mięsożerna i poluje w nieznany dotąd sposób
type: item
date: 2025-06-12T10:29:50.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Przyroda
subject: Dom
subject: ewolucja
subject: odkrycia
subject: owady
subject: przyroda
subject: rośliny
description: Podczas ekspedycji na Borneo naukowcy natrafili na zupełnie nową roślinę mięsożerną. To nieznany wcześniej gatunek dzbanecznika, który poluje w wyjątkowo nietypowy sposób.
encoded: W tym artykule: Jak odżywiają się rośliny mięsożerne? Jak polują dzbaneczniki? Przypadkowe odkrycie nowego dzbanecznika Odkrycie nowej rośliny mięsożernej zdarza się bardzo rzadko. Dotychczas znamy tylko ok. 650 gatunków należących do tej grupy. W 2021 roku naukowcy z kanadyjskiego Uniwersytetu Kolumbii Brytyjskiej natrafili w Ameryce Północnej na Triantha occidentalis. To nieznana wcześniej, niewielka mięsożerna roślina, która chwyta swoje ofiary za pomocą drobnych, białych kwiatków. Było to pierwsze odkrycie rośliny mięsożernej od dwudziestu lat. Równie zaskakujące jest znalezisko z indonezyjskiej części wyspy Borneo. W 2012 r., podczas wyprawy terenowej w prowincji Kalimantan Północny, naukowcy z Uniwersytetu Palackiego w Ołomuńcu napotkali zupełnie nowy gatunek dzbanecznika. Został nazwany Nepenthes pudica. Pudica to po łacinie „wstydliwy” lub „skromny”. Nazwa idealnie pasuje do rośliny, która realizuje swoje drapieżne instynkty pod ziemią. Odkrycie zostało opisane w artykule naukowym opublikowanym właśnie w czasopiśmie „Phytokeys”. Jak odżywiają się rośliny mięsożerne? Rośliny mięsożerne polują przede wszystkim na owady. By je schwytać, stosują bardzo różne strategie. Występująca w Polsce rosiczka ma włoski na liściach pokrytych lepką wydzieliną. Przyciąga ona komary i meszki. Gdy owad usiądzie na liściu, grzęźnie w mazi, a włoski zamykają się, unieruchamiając go. Ofiara zaczyna być powoli trawiona. Z kolei muchołówki amerykańskie stosują mechaniczne pułapki. Ich wklęsłe liście podzielone są na dwie części. Gdy między nimi znajdzie się owad, liście zamykają się w błyskawicznym tempie. Trawienie ofiary trwa kilkanaście dni. Gdy się zakończy, liście otwierają się ponownie. Uwaga, złe kwiaty! Są piękne, zabójcze i... jedna z nich może być Twoja - Festiwal Roślin Owadożernych Dla tych, którzy zdecydują się długi weekend w Warszawie mamy całkiem egzotyczną propozycję. Odwiedźcie Ogród Botaniczny w Powsinie, gdzie będzie się odbywał Festiwal Roślin Owadożern... Inneg…

nowy-gatunek-rosliny-a1e3bf1.png
width: 1080
height: 720

Czy twój kot jest już seniorem? Przelicz jego wiek na ludzkie lata
type: item
date: 2025-06-10T13:45:07.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: ciekawostki
subject: Dom
subject: koty
subject: przyroda
subject: zwierzęta
description: Wiek kota w ludzkich latach może zaskoczyć niejednego opiekuna. Sprawdź, ile naprawdę „ma” twój pupil – i co wpływa na jego długowieczność.
encoded: W tym artykule: Jak liczyć lata u kota Wiek kota w przeliczeniu na ludzki Najstarszy kot na świecie Jak wydłużyć życie kota Koty towarzyszą nam od tysięcy lat Wielu miłośników zwierząt zastanawia się, w jakim tempie dojrzewają i starzeją się ich pupile. W tym celu próbują przeliczyć ich wiek na ludzkie lata. Nie jest łatwo określić wiek psa w „ludzkich” latach. To zależy od wielkości zwierzaka i od jego genów. A jak jest w przypadku kotów? W przypadku tempa starzenia się podstawowym parametrem jest wielkość ciała. Dlatego u psów inaczej przelicza się wiek u ras dużych i małych. Natomiast koty mają dość zbliżone rozmiary. Dlatego u nich do przeliczania lat stosuje się jedną formułę. Oczywiście warto pamiętać o wyjątkach. Największe koty domowe osiągają nawet 20 kg wagi. Takie koty będą generalnie starzeć się szybciej niż mniejsze osobniki. Jak liczyć lata u kota Jak przeliczamy wiek kota na ludzkie lata? Kocia młodość trwa krótko, bo zaledwie rok. Dlatego uznajemy, że roczny kot ma wiek odpowiadający ludzkim 15 latom. Następny rok kociego życia to już dorosłość. Dwuletni kot to odpowiednik człowieka mającego 25 lat. Potem każdy kolejny rok życia kota liczymy jak cztery lata u ludzi. Przyjmuje się, że wiek dojrzały u kota to od 2 do 10 lat. Od 11 lat rozpoczyna się koci wiek podeszły. Wiek kota w przeliczeniu na ludzki To, jak się liczy wiek kota, może być nie do końca jasne. Dlatego w obliczeniu kociego wieku pomóc może poniższe zestawienie: 1 rok – 15 lat ludzkich 2 lata – 25 lat ludzkich 3 lata – 29 lat ludzkich 4 lata – 33 lata ludzkie 5 lat – 37 lat ludzkich 6 lat – 41 lat ludzkich 7 lat – 45 lat ludzkich 8 lat – 49 lat ludzkich 9 lat – 53 lata ludzkie 10 lat – 57 lat ludzkich 11 lat – 61 lat ludzkich 12 lat – 65 lat ludzkich 13 lat – 69 lat ludzkich 14 lat – 73 lata ludzkie 15 lat – 77 lat ludzkich 16 lat – 81 lat ludzkich 17 lat – 85 lat ludzkich 18 lat – 89 lat ludzkich 19 lat – 93 lata ludzkie 20 lat – 97 lat ludzkich 21 lat – 101 lat ludzkich 22 lata – 105 l…

Czy-twoj-kot-jest-juz-seniorem-Przelicz-jego-wiek-2383916.jpg
width: 4528
height: 3016

Psy wolą kobiecy głos? Naukowcy odkryli zaskakujące podobieństwo do niemowląt
type: item
date: 2025-06-04T13:27:43.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Przyroda
subject: Dom
subject: przyroda
subject: psy
subject: psychologia zwierząt
subject: zwierzęta
description: Mózgi psów a mowa kobiet – naukowcy odkryli, że psy reagują na ton głosu kobiety w sposób zbliżony do ludzkich niemowląt. To zaskakujące badanie rzuca nowe światło na relację człowiek–pies i sugeruje, że nasze pupile są bardziej wyczulone na emocje, niż sądziliśmy.
encoded: W tym artykule: Jak zbadano reakcje psów na mowę Mózgi psów są wyczulone na mowę kobiet Jak psy rozumieją mowę Aby przyciągnąć i utrzymać uwagę osób o ograniczonych kompetencjach językowych, automatycznie zaczynamy używać specyficznego języka. Taki sposób mówienia charakteryzuje się wzmocnioną intonacją i silniejszym naciskiem na akcenty. Innymi słowy, tak zwaną przesadną prozodią. Taki sposób komunikowania się z małymi dziećmi wspiera ich rozwój poznawczy, społeczny i kompetencje językowe. Mózgi niemowląt są dostrojone do takiego właśnie przesadnego stylu wypowiedzi. Węgierscy naukowcy z Wydziału Etologii Uniwersytetu im. Loránda Eötvösa, Centrum Badawczego Nauk Przyrodniczych i Sieci Badawczej Loránda Eötvösa postanowili sprawdzić, czy również mózgi psów działają w podobny sposób. Niedawno pisaliśmy na temat badań wskazujących, że mózgi psów stają się coraz większe. Badania z Węgier ujawniły ogromne podobieństwo między mózgami niemowląt i psów w kontekście przetwarzania mowy z przesadną prozodią. Jak zbadano reakcje psów na mowę Aby przeanalizować tę kwestię, węgierscy naukowcy zmierzyli aktywność mózgów grupy wyszkolonych psów za pomocą funkcjonalnego rezonansu magnetycznego (fMRI). W trakcie badania, żyjące na co dzień wśród ludzi psy słuchały szeregu różnych dźwięków. Wśród nich: typowej mowy używanej wobec psów, mowy, którą kierujemy do niemowląt, rozmów, jakie dorośli prowadzą między sobą. Nagrane głosy należały do 12 kobiet i 12 mężczyzn. – Badanie sposobu, w jaki mózgi psów przetwarzają kierowaną do nich mowę, jest ekscytujące. Pomaga nam zrozumieć, w jaki sposób przesadna prozodia przyczynia się do wydajnego przetwarzania mowy u gatunków innych niż ludzie. Ale takich, które ewidentnie rozumieją kierowane do nich sygnały słowne – wyjaśnia dr Anna Gergely, współautorka badania. Mózgi psów są wyczulone na mowę kobiet Badanie pokazało, że odpowiedzialne za słuch regiony w psich mózgach mocniej reagowały na typ mowy skierowanej do psa i niemowlęcia niż mowy, kt…

pies-mozg-GettyImages-2053148684-4b08c1c.jpg
width: 1024
height: 722

Jak pies mówi „kocham”? Sekrety psiej miłości, o których nie miałeś pojęcia
type: item
date: 2025-05-22T08:56:24.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Ludzie
subject: Przyroda
subject: Dom
subject: Edukacja
subject: pies
subject: psy
subject: psychologia zwierząt
description: Pies potrafi kochać głęboko i na wiele sposobów. Od merdającego ogona po wtulanie się w kolana – każdy gest może być wyznaniem psiej miłości. Oto jak człowiek może odczytać te sygnały, by lepiej zrozumieć emocjonalny świat swojego pupila.
encoded: W tym artykule: Jak rozpoznać, że twój pies cię kocha? Co jest najmocniejszą oznaką psiej miłości? Czy psy rozumieją ludzkie emocje? Dlaczego psy tak chętnie pomagają ludziom? Dlaczego psy przywiązują się do ludzi? Który pies stał się symbolem „psiej wierności"? Jeśli miłość byłaby żywą istotą, miałaby cztery łapy i merdała ogonem. Głęboka relacja człowieka z jego psem jest czymś wymykającym się wszelkim encyklopedycznym definicjom. Można ją porównać tylko z emocjami, jakie wiążą rodziców i dzieci. Nic dziwnego, ponoć obie z nich zbudowane są na bazie wyrzutów oksytocyny, hormonu przywiązania. Oto jak pies okazuje miłość do człowieka. Jak rozpoznać, że twój pies cię kocha? Wystarczy spojrzeć na mowę ciała psa. Wita cię merdając ogonem nawet, gdy rozstanie było krótkie. Biega wokół ciebie, podskakuje, próbuje dać psiego buziaka i cały staje się szczęściem. Pies, jeśli jest kochany przez właściciela, jest żywą maszynką do pomnażania szczęścia. Raduje się razem z nami, razem z nami smuci, dba o nasze bezpieczeństwo i towarzyszy nam w każdej sytuacji. Nawet wówczas, gdy sytuacja, w której musi się dla nas odnaleźć, niezbyt odpowiada psim nawykom. A chociaż jest świadomy swojej siły, potężnych szczęk i ostrych pazurów, przy swoim człowieku jest łagodniejszy niż baranek. Co jest najmocniejszą oznaką psiej miłości? Fizyczna bliskość. Wciskanie głowy pod ludzką rękę, pod ramię, ocieranie się o nogi, kładzenie głowy na kolanach – wszystkie te gesty, które utrudniają człowiekowi przemieszczanie i skłaniają do jednego – głaskania psa. I dzielenia się zapachem. Zapach dla psów jest bardzo ważny. To ich sposób kodowania i przekazywania informacji oraz zbierania ich z otoczenia. Ocierający się o człowieka pies pozostawia na nim swój zapach. Zwykle razem z sierścią i śliną. Za to głaszczący psa człowiek zostawia swój zapach na psie. To bardzo bliska wymiana oznaczeń i informacji. Jak pies mówi „kocham"? Kochający pies potrafi też pilnie wpatrywać się w oczy swojego opiekuna. Patrz…

jak-pies-okazuje-milosc-GettyImages-1286716578-10f52d0.jpg
width: 2119
height: 1415

iRobot sprzątający, który zrobi wszystko za ciebie i to w każdych warunkach: Roomba świętuje 20-lecie w Polsce!
type: item
date: 2024-06-17T11:43:05.000Z
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Współpraca reklamowa
subject: Dom
subject: sprzątanie
description: Wyobraź sobie, że twój dom lśni, a sprawcą stałej czystości jest zaawansowany robot. Dokładnie iRobot — produkt firmy z 30-letnim doświadczeniem wojskowym, kosmicznym, technicznym i medycznym, która od lat produkuje także najwierniejszych towarzyszy domowego porządku. Nie zauważysz pracy robota Roomba, ale zauważysz jej efekty! Rozpozna przeszkody, nie wjedzie w delikatne rośliny czy miskę z wodą dla psa, dokładnie wysprząta także i dywan z sierści i kurzu, a przywołasz go głosem lub włączysz aplikacją, kiedy nie ma cię jeszcze w domu. Czy możesz wyobrazić sobie bardziej oddanego pomocnika?
encoded: Każdy z nas lepiej wypoczywa i funkcjonuje w czystym mieszkaniu, ale często na porządki brakuje nam czasu. Warto wesprzeć się nowoczesnymi technologiami w codziennych obowiązkach i poznać nową jakość sprzątania. Zalety iRobotów Roomba 1. Skuteczność i efektywność sprzątania W zależności od wybranego modelu urządzenia iRobot Roomba posiada 3 lub 4-stopniowy system sprzątania, będący gwarancją czystości w twoim domu. Roomba Combo® j9+ (z funkcją mopowania) oraz iRobot Roomba j9+ posiadają o 100% większą moc ssącą niż modele Roomba z serii ’i’, ruchomą, dostosowującą się do podłoża głowicę z 2 gumowymi szczotkami, które skutecznie odrywają brud od podłożą. Roboty automatycznie opróżniają także pojemniki na brud do szczelnego worka oraz wyposażone są w systemy antyalergiczne. 2. Niezawodność Nie musisz martwić się o szkody – iRobot Roomba zidentyfikuje i ominie kable, ładowarki, ubrania, zabawki, przedmioty, które upadły na podłogę czy nawet „niespodzianki” pozostawione przez czworonogi. Potrafi sam rozpoznać około 80 kategorii przeszkód, co więcej uczy się Twojego domu i poznaje nowe obiekty, które będzie omijać. Podczas jednego cyklu, przy standardowych ustawieniach robot posprząta powierzchnię dużego mieszkania, dostosowując się do twoich potrzeb – dla każdego pomieszczenia za pomocą wygodnej aplikacji możesz ustawić mniej lub bardziej intensywny tryb sprzątania czy korzystania ze środków czyszczących przy mopowaniu. Jeśli misja sprzątania jest wyjątkowo skomplikowana, na drodze występuje wiele przeszkód, a każde pomieszczenie ma ustawione dedykowany tryb czyszczenia, akumulator robota może szybciej się rozładować. Nie stanowi to jednak dla robota Roomba problemu. Inteligentny domowy pomocnik wróci do stacji dokującej, doładuje baterię i wznowi cykl sprzątania w miejscu, w którym go przerwał. 3. Automatyzacja pracy Z łatwą w obsłudze aplikacją iRobot HOME zaplanujesz harmonogramy sprzątania z dowolnego miejsca, ustawisz własne preferencje czyszczenia dla każdego z po…

irobot2-34a3fe0.jpg
width: 2048
height: 1152

Jak przechowywać warzywa i owoce, żeby przetrwały jak najdłużej? Oto 5 porad naukowców
type: item
date: 2024-05-29T12:59:14.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Dom
subject: owoce
subject: warzywa
subject: zdrowe odżywianie
subject: Zdrowie
description: Specjalista od żywności podpowiada, w jaki sposób należy przechowywać różne warzywa i owoce. Tak, by jak najwolniej dojrzewały i pozostawały jak najdłużej świeże – nawet w upalne dni.
encoded: W tym artykule: Unikaj uszkodzonych owoców i warzyw Nie myj warzyw i owoców przed przechowaniem Ziemniaków nie przechowuj z cebulą Nie przesadzaj ze szczelnymi pojemnikami Warzywa i owoce chłódź, mróź i przetwarzaj przed przechowaniem To oczywistość: świeże warzywa i owoce to najzdrowsza żywność, jaką możemy położyć na talerzu. Światowa Organizacja Zdrowia zaleca, by każdego dnia w naszym menu znalazło się 400 g warzyw i owoców. Powinniśmy jeść je kilka razy dziennie. I czym szybciej trafią do naszej kuchni po zebraniu lub zerwaniu, tym lepiej. W idealnym świecie, w którym mielibyśmy nieograniczone środki i nieograniczony czas, codzienna wizyta w zaufanym warzywniaku zapewniłaby nam niezbędną porcję sałaty, pomidorów czy jabłek. Jednak w rzeczywistości – pełnej pośpiechu i absorbujących nas czynności – najczęściej kupujemy na zapas. A później musimy polegać na przechowywaniu żywności. Niby nie jest to trudne. Od czego w końcu mamy lodówki? Jednak nie wszystkie warzywa czy owoce należy od razu po zakupie wrzucać do chłodziarki albo zamrażarki. Niektóre w ogóle nie powinny się tam znaleźć – podpowiada na łamach portalu The Conversation Senaka Ranadheera, specjalista od żywności z University of Melbourne. I podaje kilka rad, co zrobić, by nasz szczypior i pomarańcze przetrwały jak najdłużej. Unikaj uszkodzonych owoców i warzyw Ziemniaki kiełkują nawet zamknięte w spiżarni. To oczywistość, jednak wynika ona z czegoś, co uświadamiamy sobie już niezbyt często. Otóż zarówno w warzywach, jak i w owocach procesy biologiczne nie ustają po ich zebraniu. Nadal produkują one energię ze zgromadzonych węglowodanów i tłuszczy, uwalniając dwutlenek węgla i parę wodną. By warzywa i owoce jak najdłużej zachowały świeżość, musimy postarać się spowolnić te procesy. Co zaczyna się już w momencie wizyty na bazarku. W miarę możliwości wybierajmy warzywa nieobtłuczone i niepęknięte. Nie ma w nich nic złego i nadawałyby się do szybkiego spożycia. Jeśli jednak chcemy użyć ich dopiero po jakim…

jak-przechowywac-warzywa-i-owoce-zeby-przetrwaly-jak-najdluzej-oto-5-porad-naukowcow-6aa16bc.jpg
width: 1000
height: 667

Masz labradora? Już wiadomo, dlaczego może mieć problemy z otyłością
type: item
date: 2024-03-07T14:45:58.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: diety
subject: Dom
subject: nadwaga
subject: otyłość
subject: psy
subject: rasy
description: Mutacja w genie POMC powoduje, że labradory częściej niż inne rasy psów są głodne między posiłkami. Co gorsza, spalają również mniej kalorii. Dlatego właśnie mogą mieć nadwagę.
encoded: W tym artykule: Dlaczego labradory tyją? Ile jedzą labradory? Jak właściwie karmić labradora? Adoptujesz labradora? Przygotuj się, że twój nowy domownik będzie aktywny i chętny do zabawy. Spostrzeżesz, że uwielbia okazywać ci uczucia i jest ciekawy ludzi oraz psów. Ale także wyda ci się bez przerwy głodny. To ostatnie stanowi potężny kłopot dla opiekunów labradorów. Od czterech miesięcy sama mam półlabradorkę i nieraz zastanawiałam się – ile mój pies zjadłby, gdyby miał nieograniczony dostęp do żywności? Na spacerach, rozmawiając z innymi właścicielami psów tej rasy, temat jedzenia przewija się bez przerwy. Doświadczenia mamy podobne: nasze psy szukają żywności przez cały czas. I to niezależnie od tego, czy spacer odbywa się zaraz po posiłku, czy też nie. Na razie mam szczęście. Mój pies utrzymuje prawidłową masę ciała. Jednak niedawno spotkałyśmy śliczną czekoladową labradorkę, która była bardzo masywna i niezbyt chętnie się ruszała. Zapytałam jej właścicielkę, ile ten pies waży. Odpowiedziała, że 41 kg. – Ale naprawdę je niewiele – dodała ze smutkiem, jakby próbując się usprawiedliwić. Dlaczego labradory tyją? Możliwe, że tamten brązowy pies ma genetyczną skłonność do otyłości. A konkretnie: mutację w jednym genie POMC albo nawet w obu jego kopiach. Takie mutację ma co czwarty labrador retriever i aż dwie trzecie flat-coated retrieverów. W 2016 r. naukowcy wykazali, że mutacje genu POMC związane są z nieprawidłową regulacją wagi u psów. Co dokładnie powodują? Na to pytanie odpowiedział właśnie zespół dr Eleanor Raffan z University of Cambrige w pracy opublikowanej w czasopiśmie naukowym „Science Advances”. Jak się okazuje, psy z mutacją genu POMC szybciej stają się głodne między posiłkami. Ponadto ich tempo metabolizmu jest niższe, czyli spalają mniej kalorii. Ile jedzą labradory? Pierwsze testy przeprowadzone przez zespół dr Raffan wyjaśniły intrygującą mnie kwestię: ile zjadłby mój pies bez kontroli? Dla kilkudziesięciu dorosłych psów badanych przez naukowców z …

masz-labradora-juz-wiadomo-dlaczego-moze-miec-problemy-z-otyloscia2-a4566d3.jpg
width: 1000
height: 667

Dlaczego psy merdają ogonami? To może być skutek tego, że ludzie od tysięcy lat kochają rytm
type: item
date: 2024-02-28T11:52:41.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Dom
subject: komunikacja
subject: przyroda
subject: psy
subject: psychologia zwierząt
subject: zwierzęta
description: Wilki nie merdają ogonem tak często jak psy. W dodatku szczenięta psów zaczynają rytmicznie wymachiwać ogonami w młodszym wieku niż szczenięta wilków. Czy oznacza to, że nasi czworonożni pupile nauczyli się tej sztuki specjalnie po to, by komunikować się z ludźmi?
encoded: W tym artykule: Dlaczego pies merda ogonem? Merdanie jako sposób psiej komunikacji Wpływ udomowienia na merdanie Ludziom podobało się rytmiczne machanie ogonem Odchylenie merdania świadczy o nastroju – W większości przypadków merdanie ogonem jest podobne do wymachiwania białą flagą na znak kapitulacji. Oznacza: cieszę się, że cię widzę, nie stanowię żadnego zagrożenia – twierdzi prof. Nicholas Dodman, behawiorysta i szef Centrum Badań nad Zachowaniem Psów na Uniwersytecie Tufts. Dodajmy, że merdanie ma konkretny kontekst psychologiczny. Samo machanie ogonem może natomiast pomagać psom w koordynacji ruchowej. Dlaczego pies merda ogonem? Jednak psy używają ogona do komunikowania czegoś więcej niż szczęścia. Ten komunikat jest skierowany zarówno do ludzi, jak i innych psów. Wprawny obserwator może dużo zrozumieć z wypracowanej przez psy specyficznej mowy ogona. Wyprostowany ogon może sugerować dominację, noszony poziomo względem podłoża – neutralność. Za to trzymany nisko może oznaczać uległość lub lęk. Gorączkowe merdanie sugeruje podniecenie, podczas gdy powolne machanie „od niechcenia” – ambiwalencję. – Psy mogą również merdać ogonem w sposób, w jaki poruszają się śmigła helikoptera. Ten gest jest oznaką ekstremalnej radości – wyjaśnia prof. Dodman. Merdanie jako sposób psiej komunikacji Rozbudowanie mowy ciała psa mogło być wynikiem ograniczonych możliwości wokalizowania emocji przez psy. Warczenie, skomlenie czy szczekanie, choć mówią sporo, to wiążą się głównie z negatywnymi emocjami. Wiele innych zachowań, jak cofanie pyska, przyjęcie zgarbionej postawy czy chodzenie bokiem, też łączą się z lękiem lub próbą pokazania siły. Konieczne było coś, co w jednoznaczny sposób zakomunikuje pozytywne emocje. Federica Pirrone, fizjolożka weterynaryjna z Uniwersytetu w Mediolanie sugeruje, że machanie ogonem u psów jest podobne do gestykulacji używanej przez ludzi w trakcie rozmowy. Jak pies okazuje miłość? Sekrety głębokiej relacji człowieka z psem Czy wiesz, jak twój pies …

dlaczego-psy-merdaja-ogonami-to-moze-byc-skutek-tego-ze-ludzie-od-tysiecy-lat-kochaja-rytm-fot-shutterstock-d31c771.jpg
width: 1000
height: 667

Sprzątajcie po swoich psach! Ich odchody są bardziej niebezpieczne niż sądzicie
type: item
date: 2024-02-13T09:30:24.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: Dom
subject: higiena
subject: medycyna
subject: przyroda
subject: psy
subject: zwierzęta
description: Sprzątanie po swoim psie wiąże się nie tylko z utrzymaniem czystości otoczenia. Jest konieczne, by niebezpieczne pasożyty z odchodów nie dostawały się do środowiska. Na choroby wywołane takimi pasożytami zapada na świecie nawet miliard osób. Ale chorują nie tylko ludzie. Zagrożone są przede wszystkim żyjące dziko zwierzęta.
encoded: W tym artykule: Groźne pasożyty człowieka Wirusy w odchodach Niebezpieczeństwo dla psowatych i kotowatych Jak się chronić? Co znajduje się w psich odchodach? Poza produktami przemiany materii można w nich trafić na tęgoryjce, glisty, kokcydia i włosogłówki, a także wirusy. Pasożyty takie jak tęgoryjce i glisty mogą rozwijać się u różnych gatunków. Również u ludzi. Mikroskopijne larwy mogą wniknąć do organizmu nawet przez małe zadrapania na skórze. Wystarczy przypadkowy kontakt ze skażoną glebą. Albo połknięcie larwy. Naprawdę nie trzeba wiele: wystarczy otrzeć twarz z potu brudną ręką, na której znajdują się larwy, a następnie oblizać usta. Co więcej, wcale nie trzeba mieć bezpośredniej styczności z psią kupą. Wystarczy, że woda deszczowa wypłucze do gleby zakażone odchody. Tam jaja pasożytów mogą przetrwać przez wiele miesięcy lub lat. Groźne pasożyty człowieka Jeszcze gorzej wygląda sprawa z larwami tęgoryjca lub glisty. Te, po dostaniu się do organizmu człowieka, mogą dojrzewać i migrować przez krwiobieg do płuc. Kaszel pomaga im wydostać się z płuc prosto do przewodu pokarmowego gospodarza. Wczepiają się w ściany jelita i przejmują składniki odżywcze gospodarza. Psy są naprawdę bliskie ludziom. A pod względem wnętrza... jesteśmy kuzynami Psie kupy są bardzo zbliżone do ludzkich. Chodzi o florę bakteryjną. Pół biedy, jeśli dostaną się do organizmu człowieka cieszącego się zdrowym, wydolnym układem odpornościowym. Ale wystarczy niewielkie osłabienie, by mogły doprowadzić do niedożywienia i anemii. U małych dzieci mogą nawet prowadzić do niedrożności jelit, wymagającej interwencji chirurgicznej. Jakby tego było mało, w stadium larwalnym glista może dostać się do ludzkiego oka. W niewielkiej, lecz odnotowanej liczbie przypadków, może to doprowadzić do trwałej ślepoty. Za to tęgoryjce wywołują silne swędzenie, ponieważ larwa tego robaka porusza się tuż pod skórą żywiciela. Po zakończeniu cyklu życiowego pasożyt może opuścić ciało żywiciela jako nienaruszony dorosły r…

sprzatajcie-po-swoich-psach-ich-odchody-sa-bardziej-niebezpieczne-niz-sadzicie-fot-shutterstock-6343021.jpg
width: 1000
height: 667

Rekordowa ilość energii uzyskana w reaktorze termojądrowym. Kiedy powstaną pierwsze elektrownie fuzyjne?
type: item
date: 2024-02-08T12:59:59.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Technologia
subject: Dom
subject: elektrownia
subject: fizyka
subject: prąd
description: Reaktor JET uzyskał aż 69 megadżuli z zaledwie 0,2 miligrama paliwa. Naukowcy twierdzą, że jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, w przyszłości reaktory termojądrowe zapewnią nam tanią i bezpieczną energię.
encoded: W tym artykule: Na czym polega fuzja termojądrowa? Rekord fuzji w tokamaku Jak wydajna jest fuzja termojądrowa? Inne badania nad fuzją termojądrową Udział Polski w badaniach Rekord został pobity podczas eksperymentów w JET (Joint European Torus). To reaktor znajdujący się w pobliżu Oksfordu w Wielkiej Brytanii. I zarazem jedna z największych i najpotężniejszych instalacji termojądrowych na świecie. Na czym polega fuzja termojądrowa? Energia termojądrowa powstaje wskutek fuzji – łączenia się jąder atomowych lekkich pierwiastków. Taki proces zachodzi w sposób naturalny wewnątrz gwiazd, gdzie atomy ściska ogromne ciśnienie. W warunkach ziemskich można do tego wykorzystać izotopy, czyli cięższe odmiany wodoru: deuter i tryt. Ten pierwszy ma w jądrze proton i neutron. Dość powszechnie występuje w wodzie. Drugi natomiast jest zbudowany z protonu i dwóch neutronów. Nie występuje naturalnie, ale można go łatwo uzyskać z litu. Wykorzystanie trytu jako paliwa wraz z deuterem daje więcej energii. Zarazem zwiększa też poziom promieniowania w reaktorze. JET to reaktor typu tokamak – komora w kształcie obwarzanka (albo pączka z dziurką, czyli donuta). W jej wnętrzu pole magnetyczne więzi rozgrzany gaz, czyli plazmę. Musi on osiągać ogromne temperatury, rzędu 100 mln st. C, by rozpoczęły się reakcje termojądrowe. W 2021 r. reaktor JET po raz pierwszy uzyskał energię termojądrową z atomów trytu. Była to próba generalna przed uruchomieniem dużej instalacji zwanej ITER. JET służył naukowcom przez 40 lat. Ostatecznie zakończył działalność jesienią 2023 r. Wcześniej jednak zdążył pobić rekord. Rekord fuzji w tokamaku W końcowych eksperymentach prowadzonych w JET wykorzystano deuter i tryt. Reakcję termojądrową udało się utrzymać przez 5 sekund. W tym czasie został pobity rekord mocy. Wyprodukowano 69 megadżuli energii przy użyciu zaledwie 0,2 miligrama paliwa. – W trakcie tych badań zademonstrowaliśmy m.in., jak doprowadzić plazmę do stabilnego stanu, zapobiegając uszkodzeniom ściany r…

rekordowa-ilosc-energii-uzyskana-w-reaktorze-termojadrowym-kiedy-powstana-pierwsze-elektrownie-fuzyjne-fot-eurofusion-wikimedia-commons-cc-by-4-0-6ce9dd4.jpg
width: 2000
height: 1333

Dwa artefakty ze słynnego skarbu z Villeny zrobiono z pozaziemskiego materiału. Jak trafił do Hiszpanii?
type: item
date: 2024-02-07T12:02:33.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Dom
subject: historia
subject: hiszpania
subject: meteoryty
subject: prehistoria
subject: skarby
description: Skarb z Villeny odkryto ponad 60 lat temu. Właśnie okazało się, że niektóre przedmioty wchodzące w jego skład powstały z żelaza pochodzącego z kosmosu.
encoded: W tym artykule: Odkrycie skarbu z Villeny Metal z jednego meteorytu Skąd pochodzi skarb z Villeny? Skarb z Villeny robi ogromne wrażenie. Składają się na niego piękne złote misy, butle i bransoletki. W sumie ważą 10 kg. To cenne znalezisko pochodzi z epoki brązu. Jest uznawane za najważniejszy złoty skarb z tego okresu, na jaki kiedykolwiek natrafiono na Półwyspie Iberyjskim. Jednak artefakty odkryte w 1963 roku zrobiono nie tylko ze złota. Do ich stworzenia użyto również srebra, bursztynu oraz żelaza. Ten ostatni materiał wydaje się nie pasować do pozostałych, cennych kruszców. Jednak w okresie brązu – czyli trzecim i drugim tysiącleciu p.n.e. – żelazo stanowiło bardzo pożądany metal. Nie umiano go jeszcze wówczas wytapiać, a więc wszelkie znajdowane kawałki żelaza były cenne jak złoto. Skąd je brano? Z meteorytów. Jak się właśnie okazało, dwa artefakty ze skarbu z Villeny powstały właśnie z żelaza meteorytowego. Odkrycie skarbu z Villeny Misy, butle i bransoletki znaleźli robotnicy, pracujący w ziemnym dole niedaleko miasta Villeny w Walencji. Zidentyfikował je archeolog José María Soler García. Skarb od razu wzbudził podziw i gorące naukowe dyskusje. Spierano się, czy pochodzi z drugiego czy już z pierwszego tysiąclecia przed naszą erą. Meteoryty były znane w starożytnym Egipcie. Co o nich wiedzieli mieszkańcy kraju faraonów? Meteoryty, czyli enigmatyczne i rzadkie obiekty były uważane przez niektóre cywilizacje za święte. Czy jednak wiedziano, skąd pochodzą? Z tekstów starożytnych Egipcjan wynika, że mieszka.. Już wówczas badacze zauważyli, że niektóre części znaleziska wyglądają nieco dziwnie. Jak wtedy opisywano, w niektórych miejscach metal był błyszczący i pokryty spękaną warstwą czegoś, co wyglądało jak któryś z tlenków żelaza. Najnowsze badania – opisane w czasopiśmie naukowym „Trabajos de Prehistoria” – zawierają rozwiązanie zagadki. Naukowcy odkryli, że pewne elementy skarbu z Villeny zrobiono z meteorytu, który spadł na Ziemię około miliona lat temu. Me…

dwa-artefakty-ze-slynnego-skarbu-z-villeny-zrobiono-z-pozaziemskiego-materialu-jak-trafil-do-hiszpanii-fot-wh-pics-shutterstock-com-e94ceb3.jpg
width: 3000
height: 2000

Które rasy psów żyją najdłużej? Z badań wynika, że kluczowy jest tu kształt psiego nosa
type: item
date: 2024-02-05T09:06:59.000Z
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Dom
subject: Edukacja
subject: Kultura
subject: ochrona zwierząt
subject: psy
subject: Społeczeństwo
subject: ssaki
subject: zwierzęta
description: Bardzo często zastanawiamy się, które rasy psów żyją najdłużej. Z odpowiedzią na to pytanie przychodzą naukowcy. Nowe analizy zwracają uwagę na rasy o długich nosach.
encoded: W tym artykule: Naukowcy obliczyli średnią długość życia psów, które mieszkają w Wielkiej Brytanii Podobne wnioski z badań w 2022 r. Psy brachycefaliczne, czyli krótkoczaszkowe, żyją najkrócej Naukowcy wierzą, że ich badania mogą pomóc w świadomej adopcji starszych psów Zawsze chcielibyśmy, aby nasze psy żyły jak najdłużej. Właściciele czworonogów dobrze wiedzą, czym jest przywiązanie do zwierzaka. Niestety, świat skonstruowany jest w taki sposób, że wszystkie organizmy żywe rodzą się i umierają. Jest to nieubłagany porządek przyrody. Dzięki nauce możemy jednak oszacować, ile wynosi średnia długość życia większości zwierząt zamieszkujących naszą planetę. Naukowcy obliczyli średnią długość życia psów, które mieszkają w Wielkiej Brytanii W najnowszych badaniach naukowcy postanowili jeszcze raz przyjrzeć się żywotności brytyjskich psów. Uczeni przeanalizowali dane dotyczące 584 734 psów należących do 155 ras. Wyniki opublikowali w czasopiśmie „Scientific Reports”. Wnioski? Najdłużej żyją psy ras o niewielkich gabarytach i relatywnie długich nosach. Przykłady to: jamnik miniaturowy, whippet, shiba-inu. Najkrócej natomiast żyją rasy o średnich rozmiarach i krótkich nosach. Takie jak buldogi angielskie, bernardyny czy shih tzu. Mają one problemy z oddychaniem i snem. Podobne wnioski z badań w 2022 r. Poprzednie badania prowadziły do podobnych wniosków. Uczeni obliczyli wówczas, że najdłużej żyjącym psem z Wielkiej Brytanii jest Jack Russell terrier. Zwierzę żyje średnio ok. 13 lat. Na drugim miejscu był Yorkshire terrier, a podium zamykał jeden z najmądrzejszych psów świata, czyli border collie. Psy rozumieją mowę jak człowiek. Te trzy nowe badania radykalnie zmieniają naszą wiedzę o czworonogach Najnowsze odkrycia dotyczące psów powoduje, że nieco inaczej możemy spojrzeć na naszych czworonogich przyjaciół i może trochę lepiej ich zrozumieć. Niestety, średnia długość życia buldoga francuskiego była najkrótsza. Według autorów te psy żyją ok. 4,5 roku. Lepiej sytuacja wyglą…

ktore-rasy-psow-zyja-najdluzej-z-badan-wynika-ze-kluczowy-jest-tu-ksztalt-psiego-nosa-fot-shutterstock-8f7bbfa.jpg
width: 1000
height: 667

Pies Pawłowa to symbol nauki. Jak eksperymenty z trawieniem wpłynęły na rozwój psychologii?
type: item
date: 2024-02-04T09:04:26.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: biologia
subject: Dom
subject: mózg
subject: pies
description: Odkrycie przez fizjologa Iwana Pawłowa warunkowania, które teraz określamy jako klasyczne, stanowiło istotną część historii psychologii. Kluczową rolę odegrał tu pies Pawłowa. A właściwie psy, bo zwierząt było wiele.
encoded: W tym artykule: Kim był Iwan Pawłow? Pierwszy pies Pawłowa Badania nad odruchami Psy Pawłowa i bodźce warunkowe Znaczenie odkrycia Pawłowa Jego praca nadal inspiruje dalsze badania. A wkład w psychologię, choć niezamierzony, pomógł uczynić tę dyscyplinę tym, czym jest dzisiaj i nadal kształtuje rozumienie ludzkich zachowań. Wszystko dlatego, że uczony zauważył, iż pies zawsze ślini się na widok człowieka, który przynosi mu jedzenie. W ten sposób termin „pies Pawłowa” trafił do zbioru symboli nauki. Kim był Iwan Pawłow? Iwan Pawłow miał zostać popem. Tego oczekiwali od niego jego religijni rodzice. W 1864 roku, po ukończeniu szkoły, Iwan wstąpił nawet do seminarium. Kto wie, jak dalej potoczyłyby się losy medycyny i psychologii, gdyby na ostatnim roku seminarium nie przeczytał książki rosyjskiego fizjologa Iwana Michajłowicza Sieczenowa „Odruchy mózgowe”. Temat tak go wciągnął, że postanowił rzucić seminarium i wstąpić na uniwersytet. Początkowo planował zostać prawnikiem. Ale studentem prawa był przez zaledwie 17 dni, po których przeniósł się na fakultet przyrodniczy. Głównym tematem jego badań były procesy trawienne. Wyspecjalizował się w nich na tak wysokim poziomie, że w 1904 roku został wyróżniony Nagrodą Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny. Tym samym został pierwszym Rosjaninem, który otrzymał tę prestiżową nagrodę. Pierwszy pies Pawłowa W jaki sposób eksperymenty nad reakcją trawienną u psów doprowadziły do jednego z najważniejszych odkryć w psychologii? Prowadząc badania Pawłow dostrzegł interesujące zjawisko. Psy zaczynały się ślinić, gdy tylko karmiący je asystent wchodził do pokoju. Dzisiaj określamy to warunkowaniem klasycznym. Aby sprawdzić, co wywołuje zwiększoną produkcję śliny, Pawłow i jego asystenci pokazywali psom różne jadalne i niejadalne przedmioty. Jednocześnie mierzyli produkcję śliny u zwierząt. Za enigmatycznym stwierdzeniem „mierzyli produkcję śliny” kryje się konieczność wszczepienia psom specjalnych metalowych pojemników na ślinę. Ni…

pies-pawlowa-fot-gilmanshin-shutterstock-com-ae4e2eb.jpg
width: 3000
height: 1993

Niektóre psy naprawdę lubią telewizję. Dlaczego tak się dzieje i co oglądają czworonogi?
type: item
date: 2024-01-24T08:09:53.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Dom
subject: pies
subject: psy
subject: psychologia zwierząt
subject: telewizja
subject: wzrok
subject: zwierzęta
description: Czy twój pies naprawdę ogląda z tobą filmy? A może wydaje się zainteresowany tym, co właśnie robisz, bo po prostu jest blisko ciebie i tak okazuje swoje przywiązanie? Ostatnie wyniki badań pokazują, że psy chętnie spędzają czas, patrząc na ekran telewizora. Szczególnie lubią to psy ras sportowych i pasterskich.
encoded: W tym artykule: Co psy lubią oglądać w TV? Badania psiej widowni Rasy najbardziej zainteresowane telewizją Rozrywka dla psów Przez szereg lat uznawano, że psy nie widzą zbyt dobrze. A jeszcze słabiej reagują na to, co mogą dostrzec na ekranie. Jednak wraz z rozwojem technologii HD i unowocześnieniem przekazu wizualnego, przekonanie o braku zainteresowania ekranem stanęło w sprzeczności z tym, co dostrzegali sami badacze. A dostrzegali, że psy chętnie spędzają czas z opiekunami oddającymi się relaksowi przed telewizorem. To, rzecz jasna, nic nowego. Pies, jako zwierzę towarzyszące, zrobi wiele, by być blisko swojego człowieka. Potrafi nawet powstrzymać swoje naturalne odruchy, by nie zakłóciły chwili bliskości z opiekunem. Ale czy dostosowanie się psów do życia z ludźmi naprawdę mogło pójść tak daleko, że wykształciły umiejętność oglądania telewizji? Z własnego doświadczenia mogę powiedzieć, że moje psy pasterskie najchętniej oglądają kolejne odsłony „Jurassic Parku”. Za to kot jest absolutnym fanem „Transformersów”. Co psy lubią oglądać w TV? Temat psiej telewizji wzięli na warsztat naukowcy ze School of Veterinary Medicine na Uniwersytecie Wisconsin-Madison (USA). Dzięki specjalnym ankietom i zaangażowaniu 1246 właścicieli czworonogów, sprawdzili, jakie treści przyciągają psy przed ekrany. A także jak wiek i kondycja wzroku wpływają na zainteresowanie merdających telewidzów treściami wideo. Dlaczego większość psów ma ciemne oczy? Nowe badania wyjaśniają ten fenomen Naukowcy twierdzą, że to ludzie mogą być odpowiedzialni za kolor oczu udomowionych psów. Ciemne i brązowe ubarwienie ma wyglądać mniej groźnie, dlatego w przeszłości, ingerując w ewoluc... – Ankiety uwzględniały dane demograficzne, środowisko domowe, zachowania oceniane przez właścicieli, zainteresowanie treścią i zainteresowanie czterema wybranymi przez nas filmami, jakie właściciele mieli zaprezentować swoim czworonogom – wyjaśniają naukowcy w przedmowie do artykułu opublikowanego w czasopiśmie „Applie…

niektore-psy-naprawde-lubia-telewizje-dlaczego-tak-sie-dzieje-i-co-ogladaja-czworonogi-fot-fot-shutterstock-9c95875.jpg
width: 1000
height: 667

Co zrobić, by twój pies był jak najdłużej zdrowy? Jest jeden ważny czynnik i nie chodzi o jedzenie
type: item
date: 2024-01-08T11:38:24.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Dom
subject: Onet
subject: pies
subject: psy
subject: psychologia zwierząt
subject: zwierzęta
description: By psy mogły jak najdłużej cieszyć się zdrowiem, potrzebują tego samego co ludzie. Czyli nie tylko odpowiednich ilości właściwego jedzenia i częstych wizyt weterynaryjnych, ale również kontaktów społecznych. Z innymi psami oraz z ludźmi.
encoded: W tym artykule: Co jest ważne dla psa? Pies i dziecko Co jest dobre dla psa? Stado psów bawi się razem na wybiegu dla zwierząt? Jeśli twój czworonóg ma ochotę, powinieneś pozwolić mu do nich dołączyć. Naukowcy ustalili, że więzi społeczne są dla psów równie ważne, jak dla ludzi. Korzyści, jakie dają, są pięć razy bardziej istotne dla zwierzęcia niż inne czynniki, które zwykło się uważać za decydujące dla zdrowia psa. Takie wnioski płyną z badań naukowców opublikowanych w zeszłym roku w czasopiśmie „Evolution, Medicine & Public Health”. Ich autorzy zebrali dane o ponad 21 tys. psów od ich opiekunów. Psy były różnych ras i w różnym wieku. Naukowców interesowało, co w największym stopniu wpływa na dobrostan zwierząt. Bardzo ważnym czynnikiem, dotychczas niedocenianym w przypadku psów, okazały się relacje społeczne. Czyli więzi z innymi psami, a także z ludźmi. – To pokazuje, że tak jak w przypadku innych zwierząt społecznych, w tym ludzi, posiadanie większej liczby „znajomych”, może mieć wpływ na zdrowie psa – komentuje Bri McCoy z Uniwersytetu Stanowego Arizory, współautorka pracy. Co jest ważne dla psa? Psie więzi społeczne są znacznie istotniejsze niż inne rzeczy, które przywykło się uważać za istotne. Takie jak np. sytuacja finansowa opiekunów. Ta ostatnia jednak ma wpływ na zdrowie zwierzęcia. Im gorzej powodzi się ludziom – im mają niższy dochód – tym gorsze jest zdrowie i mniejsza mobilność psa. Jak pies okazuje miłość? Sekrety głębokiej relacji człowieka z psem Czy wiesz, jak twój pies okazuje miłość? Dlaczego, kiedy go tulisz i drapiesz za uchem, sam czujesz się szczęśliwy? Korelacje między tymi czynnikami są jednak znacznie bardziej skomplikowane, niż mogłoby się wydawać. Z powyższego nie wynika wcale, że w psy w gospodarstwach o wyższych dochodach są zdrowsze. Wręcz przeciwnie, naukowcy ustalili, że jeśli opiekunom lepiej się powodzi, psy prawdopodobnie będą miały zdiagnozowane więcej chorób. To efekt tego, że w lepiej sytuowanych rodzinach psy częściej prze…

co-zrobic-by-twoj-pies-byl-jak-najdluzej-zdrowy-jest-jeden-wazny-czynnik-i-nie-chodzi-o-jedzenie-fot-shutterstock-fffe56d.jpg
width: 1000
height: 667

Ile gatunków żyje razem z tobą w domu? Naukowcy bardzo się pomylili
type: item
date: 2023-12-27T11:24:23.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Dom
subject: Edukacja
subject: gatunki
subject: mieszkanie
description: Nasze najbliższe otoczenie jest pełne życia. I to dosłownie. Podczas lockdownu trzech naukowców policzyło, ile gatunków roślin i zwierząt mieszka razem z nimi w gospodarstwie. Było ich 5 razy więcej, niż się spodziewali.
encoded: W tym artykule: Jak badacze liczyli gatunki w mieszkaniu Dom na przedmieściach Niespodziewani wpółmieszkańcy Zamorskie chwasty Sekret dzikiego ogródka To mógłby być początek dowcipu. Trzech naukowców – matematyk, ekolog i taksonomista – zostało zamkniętych razem w jednym domu. Było to podczas pandemii koronawirusa, a lockdown trwał bardzo długo. Jak badacze liczyli gatunki w mieszkaniu Badacze postanowili spożytkować jakoś czas, który spędzali na 400 m2. Jak? „Nie minęło wiele czasu, zanim zaczęliśmy się zastanawiać, ile gatunków roślin i zwierząt żyje razem z nami. Zdecydowaliśmy się je policzyć” – piszą Matthew H. Holden, Andrew Rogers i Russell Yong na portalu „The Conversation”. Naukowcy przypuszczali, że „współmieszkańców” będzie około 200–300. Podobnie obstawiali ich koledzy, których zapytali o zdanie. Wynik przerósł oczekiwania wszystkich. Po roku liczenia Holden, Rogers i Yong rozpoznali w swoim otoczeniu aż 1150 różnych gatunków. Dom na przedmieściach Niewiele z nich będzie brzmiało dla nas znajomo. Liczenie zostało przeprowadzone w Australii, w Annerley, na przedmieściach Brisbane. Tak właśnie znajduje się miejsce eksperymentu – 200-metrowy dom z trzema sypialniami, stojący na dwa razy większej działce. Nic dziwnego, że badacze za zwyczajnych mieszkańców okolicy uznają gatunki, które nam wydają się egzotyczne. Są to ibisy, kukabury (to średniej wielkości ptaki o dużej głowie i potężnym dziobie), oposy i psy latające (czyli rudawki wielkie, należące do największych żyjących na Ziemi nietoperzy). Ile kosztuje najdroższe jedzenie świata? Przygotuj się na ceny liczone w dziesiątkach tysięcy dolarów Luksus przyciąga sam w sobie. Może być nawet zabiegiem marketingowym, bo drogie produkty i usługi odruchowo postrzegamy jako lepsze niż te tańsze. Dobrze wiedzą o tym także restauracje. Pal... Niespodziewani wpółmieszkańcy Oprócz nich w domu i w otaczającym go ogrodzie znalazły się stworzenia, które swoją obecnością zaskoczyły nawet naukowców. „Aż trzech z 1150 odkr…

cma-97259dc.jpg
width: 800
height: 443

Jak głaskać kota? Trzeba wiedzieć, które miejsca na jego ciele lepiej omijać
type: item
date: 2023-12-26T12:01:05.000Z
creator: Artur Białek
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Dom
subject: koty
subject: przyroda
subject: psychologia zwierząt
subject: zwierzęta
description: Głaskanie kota wydaje się być całkowicie naturalną czynnością. Zdarza się jednak, że mruczek może wówczas okazać swoje niezadowolenie, nawet podczas delikatnego gładzenia. Nie oznacza to jednak, że dla kota nie jest to przyjemne doświadczenie. Po prostu trzeba nauczyć się trafnie rozpoznawać wysyłane przez niego sygnały, którymi mówi nam „stop”. Jak głaskać kota, żeby sprawić mu przyjemność? Poniżej odpowiadamy na to pytanie.
encoded: W tym artykule: Dlaczego głaskanie jest ważne dla kotów? Najlepsze sposoby na głaskanie kota W jakich miejscach nie głaskać kotów? Jak odczytywać język ciała kota podczas głaskania? Głaskanie kota a korzyści zdrowotne dla człowieka Dzikie koty stroniły od kontaktu z człowiekiem. Kiedy zostały udomowione, zmieniły się ich potrzeby. Domowe futrzaki zachowały wiele cech swoich przodków i choć nie okazują uczuć z takim entuzjazmem jak psy, to nie należy myśleć, że nie potrzebują kontaktu z opiekunem. Przeciwnie, koty traktują swoich ludzi jak rodzinę, która ma zapewnić mu nie tylko pokarm i bezpieczeństwo, ale także poczucie bliskości. Ten ostatni cel można, a nawet trzeba realizować poprzez głaskanie. Dlaczego głaskanie jest ważne dla kotów? Koty nie są takimi samotnikami, jakimi często się je przedstawia. Potrzebują kontaktu z innymi przedstawicielami swojego gatunku, a gdy zostają oddzielone od matki i dostają się pod opiekę człowieka, często nie mają szans na nawiązanie nici porozumienia ze swoimi pobratymcami. Tym samym opiekun przejmuje na siebie obowiązek zapewnienia zwierzęciu poczucia bliskości. Dlaczego głaskanie jest ważne dla kotów? Każdy, kto obserwował kotkę z młodymi, z całą pewnością zauważył, że kocia mama często wylizuje swoje kocięta. W ich świecie, czynność ta służy celom higienicznym, bo pozwala utrzymać futro w czystości. Trzeba jednak wiedzieć, że w ten sposób kotka zacieśnia też więź ze swoim potomstwem, ogrzewa je, zapewnia małym komfort psychiczny i poczucie bezpieczeństwa. Jak uspokoić kota? Na pewno nie warto na niego krzyczeć, bo to tylko pogorszy stresującą sytuację Koty odczuwają emocje zupełnie jak ludzie. Czasami bywają wesołe i skore do zabawy, innym razem są obojętne i wycofane albo poddenerwowane i przestraszone. To zupełnie naturalne. Emocje są ... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/jak-uspokoic-kota-poradnik-jak-pomoc-swojemu-pupilowi-w-stresujacych-sytuacjach-fot-getty-images-022ff20.jpg" …

jak-glaskac-kota-najwazniejsze-informacje-o-komunikacji-i-psychologii-kotow-fot-fot-shutterstock-9d915a5.jpg
width: 1000
height: 667

Koty lubią i potrafią aportować. Robią to wyłącznie na własnych warunkach
type: item
date: 2023-12-15T10:11:31.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: Dom
subject: koty
subject: psychologia zwierząt
subject: zabawa
subject: zachowania
subject: zwierzęta
description: Koty same decydują, kiedy chcą bawić się w aportowanie. Same decydują również, czym będą się bawić oraz kiedy będzie odbywała się taka zabawa. Taki wniosek płynie z ankiety, w której o swoich pupilach opowiedziało prawie tysiąc opiekunów kotów.
encoded: W tym artykule: Zbędny trening aportowania Koty aportują na własnych zasadach Ulubione kocie zabawki Dostosuj się do kota – Przynieś! – wołam i rzucam piłeczkę. Trufla chętnie po nią biegnie. Jednak nie zawsze wpada na to, że chciałabym, by przyniosła mi ją z powrotem. Za każdym razem, gdy to zrobi, nagradzam ją smaczkiem. Aportowanie idzie nam coraz lepiej – czy ćwiczymy na zewnątrz, czy w mieszkaniu. Jednak Trufla jest psem. Lubi się uczyć, lubi dostawać nagrody i czeka, kiedy zabieramy się za trening. Gdyby była kotem, sytuacja wyglądałaby zupełnie inaczej. Jednak nie dlatego, że zabawa w aportowanie znajdowałaby się poza jej zasięgiem. Nic podobnego – mogłoby się okazać, że w ogóle nie musiałabym jej tego uczyć. Taki wniosek płynie z badań, których wyniki zostały właśnie opublikowane w czasopiśmie naukowym „Scientific Reports”. Wzięło w nich udział 924 opiekunów kotów. 94 proc. z nich stwierdziło, że ich kota w ogóle nie trzeba było uczyć aportowania. Było to dla niego zachowanie instynktowne. Zbędny trening aportowania − Ogólnie rzecz ujmując, koty są znane z tego, że trudno je czegoś nauczyć – stwierdza Jemma Forman z Uniwersytetu Sussex, pierwsza autorka badań. – Koty same decydują, kiedy chcą aportować. Jednak stwierdzenie, że nie socjalizują się z opiekunami, byłoby błędne – zauważa badaczka. Naukowcy twierdzą, że jest skuteczny sposób na komunikację z kotem. Jaki? Zrozumieć kota to nie lada sztuka. Zwierzęta te w końcu mają swoje własne sposoby komunikacji, które znacznie różnią się od ludzkich. Na pomoc w dogadaniu się z tymi czworonogami przycho... Z analiz Forman i jej współpracowników wynika, że 59 proc. kotów, które aportuje, robi to do dziesięciu razy w miesiącu. Ponad połowa przynosi opiekunowi dany przedmiot do pięciu razu w ciągu jednej zabawy. 60 proc. kotów zaczęło aportować już jako kociaki. Czyli kiedy miały mniej niż rok. Koty aportują na własnych zasadach Badanie potwierdza obiegową opinię o wybredności kotów. Koty potrafią i lubią aportować…

koty-lubia-i-potrafia-aportowac-jednak-jak-to-koty-robia-to-wylacznie-na-wlasnych-warunkach-fot-shutterstock-b993fe6.jpg
width: 1000
height: 667

Comfort Town w Kijowie jak scena z bajki. Stolica Ukrainy, jakiej nie znacie
type: item
date: 2023-11-27T10:49:59.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: architektura
subject: Dom
subject: europa
subject: kijów
subject: ludzie
subject: Onet
subject: Społeczeństwo
subject: Travel
subject: ukraina
description: Comfort Town w Kijowie to przykład, jak można w ciekawy sposób odświeżyć radziecką architekturę. Jedni uważają, że budynki przypominają klocki Lego, a inni porównują kijowskie osiedle do domków z popularnej gry planszowej Monopoly. Zapraszamy w podróż po niegdyś jednej z najpopularniejszych dzielnic stolicy Ukrainy.
encoded: W tym artykule: Kijów i jego inne oblicze Comfort Town w stolicy Ukrainy Kijowskie osiedle (nie)idealne Jedna z najpopularniejszych dzielnic Kijowa Architektura XX wieku, a w szczególności państw byłego bloku wschodniego, to w przeważającej części szare, pozbawione charakteru bloki (Tak, mam świadomość, że podpadam właśnie entuzjastom brutalizmu). Różnią się czasem kształtem, niekiedy odcieniem szarości, bardzo często wielkością, ale łączy je jedno – bylejakość. Kijów i jego inne oblicze Dekadę temu, w jednej z poprzemysłowych dzielnic Kijowa, na terenie opuszczonej fabryki gumy, władze zdecydowały się stworzyć przestrzeń, w której ludzie będą mogli mieszkać. Miało to być miejsce, które przestanie kojarzyć się z komunistycznym dziedzictwem. Zadanie nie było łatwe. Okolica miała stać się przyjazna, ale i tania zarazem. Do zrealizowania projektu zatrudniono ukraińską pracownie Archimatika. Dmytro Vasyliev, Aleksandr Popov i Olga Alfiorova pracowali nad tym, żeby stworzyć coś z niczego. Vasyliev, który był liderem przedsięwzięcia, kiedy pierwszy raz zobaczył miejsce, w którym ma stworzyć dzielnicę przyciągającą ludzi w przyszłości, załamał ręce. Uznał, że jedyną bronią którą posiadają, aby wygrać z bezbarwnym, industrialnym pejzażem, jest kolor. Architekci, mając niewielki budżet, zdecydowali się na niedrogie w budowie bloki, składające się z modułów o dwuspadowych dachach. Proste konstrukcje pomalowane zostały w pastelowe kolory. Rosja i Ukraina: skomplikowana historia, która łączy i dzieli dwa kraje Stulecia rozlewu krwi, dominacja obcych sił i wewnętrzne podziały doprowadziły do tego, że Ukraina znalazła się w niepewnej sytuacji między Wschodem a Zachodem. Możemy zobaczyć tam odcienie różu, niebieskiego, zielonego, żółtego, czy fioletowego. Budynki mają od dwóch do szesnastu kondygnacji, co w połączeniu z feerią barw, daje efekt olbrzymiej różnorodności. Postawione ciasno budynki z lotu ptaka wyglądają jak wyjątkowo kolorowe klocki Lego lub domki i hotele z Monopoly…

comfort-town-7-e462aa1.jpeg
width: 2121
height: 1413

Zamek Królewski w Warszawie – niezrealizowane plany przebudowy. Jak miała wyglądać siedziba królów Polski?
type: item
date: 2023-11-05T10:26:28.000Z
creator: Stanisław Szklarek
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: Dom
subject: historia
subject: historia polski
subject: Onet
subject: polska
subject: warszawa
subject: zamki
subject: zamki w Polsce
description: Siedziba królów Polski, czyli Zamek Królewski w Warszawie reprezentuje dziś wczesny styl barokowy z XVII w. Władcy starali się dalej rozbudowywać rezydencję. Plany były bardzo imponujące.
encoded: W tym artykule: Wczesnobarokowy Zamek Królewski w Warszawie Lata świetności i upadku August II Mocny i plany wielkiej przebudowy August III i powolna przebudowa Stanisław August Poniatowski i jego niezrealizowane ambicje Dalsze plany wobec Zamku Królewskiego Na początku XVII w. król Zygmunt III Waza na stałe przeniósł się do Warszawy. Nowa siedziba władcy Rzeczypospolitej potrzebowała wówczas przebudowy zamku w duchu bardziej nowoczesnym. Od tamtego czasu zewnętrzny wygląd tej budowli się nie zmienił znacznie. Okazuje się jednak, że niejeden władca starał się o dalszą przebudowę Zamku Królewskiego. Najbardziej ambitne plany mieli August II i Stanisław II August. Chcieli oni stworzyć kunsztowny pałac z prawdziwego zdarzenia. Dlaczego jednak nie zrealizowano tych założeń? Wczesnobarokowy Zamek Królewski w Warszawie Od 1600 r. rozpoczęto pracę, mające na celu przeobrażenie gotyckiego Zamku Królewskiego w nowoczesną rezydencję króla i siedzibę polskiego parlamentu. Praca ta została powierzona najważniejszym działającym w Polsce architektom. Santi Gucci zajął się początkową koncepcją, a w prace zaangażowane było pokaźne grono Włochów. Wśród architektów ważną rolę odegrali Giovanni Trevano, Giacomo Rodondo oraz Paolo de la Corte. W 1613 r. ściągnięto z Rzymu nowego architekta, który nadał ostateczny kształt zamkowi króla Zygmunta III. Był to Mateo Castello, któremu zawdzięczamy dzisiejszy wygląd fasady od strony Placu Zamkowego. Zamek zaczął reprezentować modny wówczas styl rzymskiego baroku. Odznaczał się on surową i monumentalną elewacją. Wieża Zegarowa miała zaś nadawać założeniu królewską doniosłość. Pracę zakończono w 1619 r. Lata świetności i upadku Władysław IV był wielkim miłośnikiem sztuki i kontynuował pracę nad rozbudową tzw. osi wazowskiej. Constante Tencalla, siostrzeniec Mateo Castello, odpowiedzialny był za prace przy zamku od strony Wisły w latach 40. XVII w. Powstał wtedy m.in. reprezentacyjny taras z galeriami. Ustawiono też Kolumnę Zygmunta na Placu Zam…

zamek-krolewski-w-warszawie-niezrealizowane-plany-przebudowy-jak-miala-wygladac-siedziba-krolow-polski-fot-marcin-bialek-wikimedia-commons-cc-by-sa-3-0-2-5-2-0-1-0-cd874ed.jpg
width: 2560
height: 1726