National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-08-23T06:30:07.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Tajemnicze podziemia Zamku Książ. Co naziści ukryli 50 metrów pod ziemią?
items: Sensacja archeologiczna na Dolnym Śląsku. Naszyjnik z 42 zębów ma ok. 5 tys. lat
items: To wydawało się niemożliwe. Kolejna puma w polskim lesie – tym razem pod Wrocławiem
items: Góry na horyzoncie i dzikie plaże. 5 jezior na Dolnym Śląsku, które warto odkryć latem
items: Twierdza, która miała być nie do zdobycia. Joanna Lamparska odkrywa jej tajemnice
items: Królewna, która wywołała skandal i zmieniła Dolny Śląsk. Jej dzieła przetrwały pokolenia
items: Wśród ruin Starego Książa odkryto metalowy krzyżyk. Pochodzi sprzed chrztu Polski
items: Wyjątkowa wieś na Dolnym Śląsku została objęta ochroną. Mieszkańcy są oburzeni
items: Kawałek Szwajcarii i zabytkowy pociąg tuż przy polskiej granicy. Ten region może być tegorocznym hitem wakacji
items: Katastrofa ekologiczna na Jeziorze Pilchowickim i rzece Bóbr. Tysiące ryb umierały w męczarniach
items: Zamek Książ odtwarza buduar księżnej Daisy. Pokazano niezwykłe wizualizacje
items: Droga 100 Zakrętów przecina Góry Stołowe. To jedna z najbardziej widowiskowych tras w Polsce
items: Zamek Książ. Największy remont od pół wieku stał się faktem. Zobacz, co się zmieni
items: W Stronie Śląskim powstaje biblioteka, jakiej nie ma nigdzie na świecie. Wypożyczysz tu tylko książki z autografem
items: Czy lud spod Ślęży dotarł do Kordoby? Historyk opowiada o zapomnianej migracji sprzed 1500 lat
items: Większej twierdzy w Europie nie znajdziecie. Srebrna Góra to prawdziwy skarb Polski
items: Powódź tysiąclecia – przebieg, przyczyny i skutki największego kataklizmu powojennej Polski
items: Jedna z największych atrakcji Dolnego Śląska przejdzie renowację. Co zmieni się w tym znanym w całej Polsce zamku?
items: „Nie zakopywałabym tego tematu”. Ekspertka o tajemnicy, którą skrywa Złoty Pociąg
items: Wypływa w górach i kończy bieg w wielkiej rzece. Przez wieki wyznaczała granicę Polski
items: Zakręt Śmierci w Karkonoszach był miejscem o złej sławie. Dziś przyciąga spektakularnymi widokami
items: Tak żyli dawni mieszkańcy Breslau. Archeolodzy odkryli masę zabytków w zniszczonej kamienicy
items: To najstarsze uzdrowisko w Polsce. Cieplice odwiedził nawet prezydent USA
items: Najbardziej niesamowite uzdrowisko w Polsce. Kowary to jedno z kilku miejsc na świecie, gdzie leczono radioaktywnością
items: Nie tylko zamek warto tu zobaczyć. Kliczków skrywa jedyny w Polsce cmentarz koni

Tajemnicze podziemia Zamku Książ. Co naziści ukryli 50 metrów pod ziemią?
type: item
date: 2026-08-23T06:29:28.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: adolf hitler
subject: dolny śląsk
subject: II wojna światowa
subject: Naziści
subject: niemcy
subject: wałbrzych
subject: zamki
subject: zamki w Polsce
description: Zbudowany na skalnym cyplu, wysoko nad doliną rzeki Pełcznicy, na obrzeżach Wałbrzycha Zamek Książ góruje nad rozległą okolicą. Ta potężna rezydencja magnacka, która gościła cesarzy i królów, miała stać się jedną z głównych kwater Hitlera. To właśnie z jego powodu pod zamkiem powstał system tuneli. Dokąd miały prowadzić?
encoded: Spis treści: Od gniazda Piastów do bunkrów Hitlera Korytarze 50 metrów pod ziemią Zagadka niedokończonych podziemi Powojenna dewastacja i odbudowa Nauka w mrokach podziemi Jak dziś zwiedzić podziemia? Zamek Książ jest klejnotem architektury śląskiej. Ta ogromna warownia, trzecia co do wielkości po Malborku i Wawelu, należała pierwotnie do Piastów świdnicko-jaworskich. Budowniczym zamku był Bolko I Surowy, śmiały polityk, awanturnik i człowiek, który tak skutecznie ufortyfikował swoje tereny, że powstrzymał najazd króla czeskiego Wacława II. W późniejszych latach, po wygaśnięciu linii Piastów, rezydowali tam królowie czescy i węgierscy. Zamek należał kolejno do Luksemburgów, Jerzego z Podiebradów, Macieja Korwina oraz Władysława II Jagiellończyka (XIV–XVI w.) Jednak najbardziej znany jest z okresu rządów rodu von Hochberg. Przejęli zamek w 1509 roku, a od 1605 roku posiadali go dziedzicznie na mocy przywileju cesarza Rudolfa II. Władali Książem nieprzerwanie przez 400 lat aż do 1941 roku, kiedy majątek skonfiskowali naziści. To właśnie von Hochbergowie nadali zamkowi jego dzisiejszy, monumentalny kształt. Tak monumentalny, że znakomicie wpisywał się w potrzebę wyrażania potęgi Trzeciej Rzeszy. Od gniazda Piastów do bunkrów Hitlera W 1941 roku pojawił się pomysł, by Luftwaffe urządziła w Zamku Książ szkołę dla podoficerów, a dwa lata później mieściła się tam rezerwowa siedziba dyrekcji wrocławskich kolei. Ale dopiero rok 1944, gdy zamek przejęła paramilitarna organizacja Todt, okazał się przełomowy. Wówczas rozpoczęły się zakrojone na ogromną skalę prace budowlane. Aby zachować tajemnicę, wysiedlono wszystkich mieszkańców, w tym Daisy von Pless – ostatnią księżną na zamku. W 1943 roku zapadła decyzja o budowie w pobliskich Górach Sowich gigantycznego kompleksu Riese – systemu podziemnych bunkrów i sztabów wojskowych. Zamek Książ miał stać się jedną z głównych kwater Adolfa Hitlera. Według niektórych źródeł prace przygotowawcze ruszyły już w 1942 roku, jeszcze przed fo…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/8029f276af6c4b84120aadb948c2706f79bd42b9-5c0ceec.jpg
width: 1280
height: 853

Sensacja archeologiczna na Dolnym Śląsku. Naszyjnik z 42 zębów ma ok. 5 tys. lat
type: item
date: 2026-08-22T11:03:12.000Z
creator: Joanna Lamparska
subject: Historia
subject: archeologia
subject: dolny śląsk
subject: kości
subject: odkrycia archeologiczne
description: Wrocławscy naukowcy naliczyli 42 zęby. Około pięciu tysięcy lat temu, ktoś starannie połączył je w naszyjnik. Towarzyszą im płaskie paciorki z kości zwierzęcych oraz drobne artefakty, być może wykonane z ości rybich albo muszli. Zostały odkryte w kurhanie na polach w okolicach Żorawiny na Dolnym Śląsku.
encoded: – To jest absolutnie wyjątkowe odkrycie. W Polsce nie mamy właściwie analogii. Znam tylko jeden podobny naszyjnik, z Wojkowic, ale tam były tylko cztery zęby, a naszyjnik pochodził z młodszej kultury unietyckiej – mówi prof. dr hab. Tomasz Gralak z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego, kierownik badań archeologicznych. Ciało z odciętą głową Archeolodzy i antropolodzy z Uniwersytetu Wrocławskiego i Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu od czterech tygodni badają cmentarzysko z około 350–430 r. n.e. Najpierw odsłonili groby kryjące szkielety ułożone w nietypowy sposób. – Dwie pochowane osoby miały prawdopodobnie spętane nogi w okolicy stawu skokowego. Czaszka około 30-letniej kobiety nosiła ślady śmiertelnego uderzenia. Jej głowa po śmierci została prawdopodobnie odcięta. Odnaleziona w jamie grobowej czaszka z urazem, spoczywająca obok kręgosłupa szyjnego wskazywała na akt dekapitacji – mówi Patrycja Humerska, anatom, balsamista, tanatopraksjolog z Zakładu Anatomii Prawidłowej Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu. Badacze natrafili również na rozproszone szczątki dziecka w wieku najwyżej siedmiu lat oraz fragmenty czaszki osobnika dorosłego z dobrze zachowanym uzębieniem. I choć te odkrycia intrygują naukowców i prowokują mnóstwo pytań, to okazało się, że to stanowisko kryje wiele dodatkowych niespodzianek. Pod grobami z początku okresu wędrówek ludów leżą ślady świata starszego o niemal trzy tysiące lat. Kolia z zębów W centrum kolistego założenia archeolodzy odsłonili komorę grobową otoczoną rowkiem, ślady ognia, polepę, kości zwierzęce i fragmenty trzech ludzkich czaszek oraz nieliczne fragmenty przepalonych kości ludzkich. Prawdopodobnie to kurhan należący do kręgu kultury ceramiki sznurowej z lat około 2800–2300 p.n.e. To czas, gdy w Egipcie wznoszono piramidy, a przez Europę Środkową przemieszczały się społeczności pasterskie znad Morza Kaspijskiego, grzebiące zmarłych pod kopcami. Tam właśnie odsłonięta została kolia z zębów. – „Biżuteria” spoczywała…

naszyjnik-z-zebow-1-52e1d67.jpg
width: 6000
height: 4000

To wydawało się niemożliwe. Kolejna puma w polskim lesie – tym razem pod Wrocławiem
type: item
date: 2026-08-19T09:09:49.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: dolny śląsk
subject: dzikie zwierzęta
subject: koty
subject: wrocław
subject: zdjęcia
description: Sądziliśmy, że temat egzotycznych uciekinierów mamy już w tym sezonie zamknięty. Przypomnij: ledwie chwilę temu grasująca na Pomorzu puma została odłowiona – jej domem będzie poznańskie zoo. Jak widać, historia lubi się powtarzać. Doniesienia o wielkim kocie na południu Polski brano początkowo za żart, ale zdjęcia z fotopułapek nie pozostawiają złudzeń. Puma pod Wrocławiem to fakt.
encoded: Nadleśnictwo Świdnica potwierdza sensacyjne informacje. Dzięki fotografii przekazanej przez Powiatowy Oddział Straży Ochrony Przyrody w Świdnicy, służby leśne oficjalnie poinformowały, że po okolicznych terenach przemieszcza się puma. Wyraźne zdjęcie sylwetki potężnego kota zostało wykonane 9 sierpnia 2026 roku. Tajemniczy uciekinier zza oceanu. Gdzie przebywa puma? Leśnicy co prawda dysponują dowodem obecności pumy, ale dokładna lokalizacja kryjówki drapieżnika pozostaje tajemnicą. Zgłoszenia od zaniepokojonych świadków koncentrują się w rejonie Zagórza Śląskiego oraz Michałkowej. Sytuacja jest jednak bardzo dynamiczna. Co ciekawe, zaledwie kilka dni później (13 sierpnia) Starostwo Powiatowe w Kłodzku wydało podobne ostrzeżenie, informując o dużym, niezidentyfikowanym kocie widzianym między Szczytną a Polanicą-Zdrojem (Nadleśnictwo Zdroje). – Dla wielu z nas informacja ta początkowo brzmiała jak żart: brakowało bowiem zdjęcia lub nagrania potwierdzającego obecność tego niezwykłego drapieżnika. Teraz mamy jednak konkretny dowód – przekazuje Nadleśnictwo Świdnica. Nie ma się co dziwić, że wieści o pumie pod Wrocławiem potraktowano niezbyt poważnie. Skąd wielki kot wziął się w Polsce? Wielkie koty potrafią pokonywać ogromne dystanse. Jak jednak gatunek występujący naturalnie w obu Amerykach znalazł się na Dolnym Śląsku? Obecność pumy w Europie to wynik nielegalnego lub skrajnie nieodpowiedzialnego handlu dzikimi zwierzętami. Każdy taki osobnik na naszym terytorium to uciekinier z niewoli – prywatnej hodowli lub zoo. Z punktu widzenia ochrony przyrody, polski las to dla pumy środowisko całkowicie obce, stresujące i nienaturalne, co może potęgować jej strach i nieprzewidywalność. Co zrobić, gdy spotkasz pumę? Leśnicy apelują do turystów i mieszkańców o zachowanie najwyższej ostrożności oraz całkowite powstrzymanie się od prób poszukiwania zwierzęcia. Dzikie drapieżniki najczęściej same unikają kontaktu z człowiekiem, jeśli jednak podczas spaceru staniesz oko w oko z pum…

FABRIC-KOLAZ-32-30-8888513.jpg
width: 2813
height: 1875

Góry na horyzoncie i dzikie plaże. 5 jezior na Dolnym Śląsku, które warto odkryć latem
type: item
date: 2026-08-11T10:45:07.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: dolny śląsk
subject: Go Poland
subject: jeziora
description: Późne lato to świetny moment na krótki wypad nad wodę, a Dolny Śląsk ma pod tym względem znacznie więcej do zaoferowania, niż mogłoby się wydawać. Choć region kojarzy się głównie z zamkami, górami i malowniczymi miasteczkami, jego jeziora zachwycają spokojem, pięknymi krajobrazami i widokiem sudeckich szczytów na horyzoncie. Dziennikarze Travelera wybrali pięć swoich ulubionych akwenów w regionie.
encoded: Spis treści: Jezioro Mietkowskie – największy akwen Dolnego Śląska Jezioro Bystrzyckie – oaza spokoju w Górach Sowich Jezioro Bukowskie – dzikie i spokojne miejsce w sercu Sudetów Jezioro Leśniańskie – romantyczne jeziorko z widokiem na dwa zamki Jezioro Kunickie – żeglarska perełka Dolnego Śląska z piękną plażą i wyspą Dolny Śląsk kojarzy się z górami, zamkami i tajemniczymi podziemiami. Ale ma też coś, co potrafi zaskoczyć nawet stałych bywalców – niezwykłe jeziora. To ukryta atrakcja Dolnego Śląska, pełna miejsc idealnych na odpoczynek, spacer czy weekendowy wypad. Jedne zbiorniki leżą w górskich dolinach, inne otaczają lasy albo dawne kamieniołomy. Każde z nich ma swój wyjątkowy klimat i zaprasza do odkrywania natury z innej perspektywy. Jezioro Mietkowskie – największy akwen Dolnego Śląska Jezioro Mietkowskie to największy zbiornik wodny na Dolnym Śląsku, położony niespełna 40 kilometrów od atrakcji Wrocławia, w granicach Parku Krajobrazowego Dolina Bystrzycy. Ten sztuczny akwen powstał w 1986 roku w wyniku budowy zapory na rzece Bystrzycy. Zajmuje powierzchnię ok. 900 ha, a jego maksymalna głębokość to zaledwie 9 metrów, co sprawia, że jest bezpieczny i przyjazny dla rekreacyjnego pływania. Głównym punktem wypoczynkowym jest plaża w Borzygniewie, gdzie turyści mogą wypożyczyć rowerki wodne, kajaki, a nawet żaglówki – pod warunkiem posiadania odpowiedniego patentu. Na miejscu działa również szkoła windsurfingu, która oferuje zarówno lekcje dla początkujących, jak i kursy dla bardziej zaawansowanych. Mniej znaną, ale równie atrakcyjną opcją jest południowa plaża jeziora – pozbawiona infrastruktury, lecz dzięki temu znacznie mniej zatłoczona. To miejsce docenią szczególnie ci, którzy pragną ciszy, swobody i kontaktu z naturą bez zgiełku typowych kurortów. Okolica zbiornika jest wyjątkowo malownicza – łagodne wzgórza, otwarte przestrzenie i przyrodniczy charakter krajobrazu sprawiają, że to idealne miejsce nie tylko do kąpieli, ale również do spacerów czy obserwac…

jezioro-bystrzyckie-7ade010.jpg
width: 4160
height: 3120

Twierdza, która miała być nie do zdobycia. Joanna Lamparska odkrywa jej tajemnice
type: item
date: 2026-08-08T13:15:52.000Z
creator: Joanna Lamparska
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: dolny śląsk
subject: twierdza
description: Najpierw czytelnicy „National Geographic Traveler” uznali ją za jeden z Cudów Polski 2024. Rok później otrzymała najważniejsze wyróżnienie w polskiej turystyce. Teraz Twierdza Srebrna Góra odsłania swoje mniej znane oblicze w filmie Joanny Lamparskiej i kanału HiHistory.
encoded: Joanna Lamparska – pisarka, dziennikarka i badaczka tajemnic Dolnego Śląska – wraca do jednego z najbardziej niezwykłych miejsc regionu, aby odkryć, jakie sekrety kryją mury potężnej warowni. Po rewitalizacji ta monumentalna budowla stała się atrakcją przyjazną turystom, ale jeszcze dwieście lat temu była miejscem, które nie tylko przerażało stacjonujących tu żołnierzy, lecz także fascynowało szpiegów z całej Europy. – Pierwsze spotkanie młodego żołnierza z twierdzą można porównać do tego, jakbym dzisiaj wszedł do Gwiazdy Śmierci Lorda Vadera z „Gwiezdnych wojen”. Też byłbym w totalnym szoku, bo to był niesamowity system podziemnych korytarzy, przejść i kazamat. Wystarczy sobie wyobrazić, że mury czterech bastei wieżowych Donżonu mają u podstawy do 12 metrów grubości – mówi Grzegorz Basiński z Twierdzy Srebrna Góra. Twierdza, wzniesiona z rozkazu Fryderyka Wielkiego, mogła podczas oblężenia pomieścić 3756 żołnierzy. Miała własne magazyny, piekarnie, browar, stajnie oraz dziewięć studni wykutych w skale. Najgłębsza z nich, znajdująca się na Ostrogu, liczy ponad 84 metry. Każdego dnia w twierdzy wypiekano 3600 bochenków chleba, a w magazynach czekało prawie 500 ton prochu. Załoga miała być przygotowana na wielomiesięczną izolację. Największym wrogiem żołnierzy nie zawsze była jednak obca armia. Były nim wilgoć, chłód i ciemność. Wojskowi spali w lodowatych pomieszczeniach, stłoczeni na wspólnych pryczach. Dwudziestu mężczyzn dzieliło jedną wielką derkę. Zmagali się z chorobami i bezwzględną pruską dyscypliną. Film przypomina między innymi tajemniczą falę zachorowań z 1819 roku, która przeszła do historii jako „epidemia opuchniętej szyi”, oraz brutalne kary wymierzane nawet za brak guzika. – Życie w twierdzy było bardzo trudne. Było tak wilgotno, że żołnierze brodzili w wodzie, a nad ranem gorzko żartowali, że muszą sprawdzić, czy na głowach nie wyrósł im mech – mówi Emilia Pawnuk, prezeska Twierdzy Srebrna Góra. Produkcja przybliża także mniej znany rozdział historii …

IMG6244--kopia-ab348ee.jpg
width: 5849
height: 3899

Królewna, która wywołała skandal i zmieniła Dolny Śląsk. Jej dzieła przetrwały pokolenia
type: item
date: 2026-08-08T08:02:20.000Z
creator: Artur Białek
subject: Ludzie
subject: dolny śląsk
subject: historia polski
subject: holandia
subject: niemcy
description: Wilhelmina Frederika Louise Charlotte Marianne von Nassau-Oranien, na kartach historii znana jako Marianna Orańska, została odrzucona przez konserwatywny pruski dwór z powodu potężnego skandalu obyczajowego. Swoją osobistą tragedię i społeczny ostracyzm zdołała jednak przekuć w niezwykły sukces gospodarczy. Zamiast usunąć się w cień, jak oczekiwała tego ówczesna socjeta, postanowiła wziąć los we własne ręce, stając się jedną z najważniejszych i najbardziej wpływowych postaci w historii rozwoju Dolnego Śląska, a w szczególności ziemi kłodzkiej i ząbkowickiej.
encoded: Spis treści: Dzieciństwo w cieniu wojen napoleońskich Złota klatka pruskiego dworu Skandal, rozwód i banicja Pałac w Kamieńcu Ząbkowickim Śmierć Marianny Orańskiej Romantyczna buntowniczka, sprawna administratorka, pionierka industrializacji i wielka filantropka – każde z tych określeń niezwykle trafnie opisuje Mariannę Orańską. Nic dziwnego, że wśród poddanych zyskała przydomek „Dobra Pani”, a pamięć o niej wciąż jest żywa na Dolnym Śląsku. Dzieciństwo w cieniu wojen napoleońskich Marianna Orańska urodziła się 9 maja 1810 roku w Berlinie. Była niderlandzką królewną z dynastii Oranje-Nassau, najmłodszą córką namiestnika (a od 1815 roku pierwszego króla Niderlandów) Wilhelma I Orańskiego i jego pierwszej żony, Fryderyki Luizy Pruskiej, córki króla pruskiego Fryderyka Wilhelma II. W momencie narodzin Marianny, jej rodzice przebywali w Królestwie Prus, de facto jako uchodźcy polityczni. Zostali wygnani ze swoich włości przez wojska Napoleona Bonapartego. Dziadek Marianny, Wilhelm V, utraciwszy władzę namiestnika Niderlandów, zmarł na wygnaniu w Brunszwiku, a ojciec tułał się po pruskiej ojczyźnie swojej żony, zanim ostatecznie osiadł w Berlinie. To właśnie z powodu tej wojennej tułaczki i utraty zachodnich majątków rodzina królewska zaczęła poszukiwać nowych form zabezpieczenia kapitału na spokojniejszym wschodzie, kupując rozległe dobra w Wielkopolsce i na Śląsku. W 1810 roku, na fali sekularyzacji zakonów w Prusach, Fryderyka Luiza Pruska nabyła majątki w Henrykowie, Lubiążu i Kamieńcu Ząbkowickim. Złota klatka pruskiego dworu Zanim Marianna przeistoczyła się w niezależną administratorkę i inwestorkę, padła „ofiarą” dynastycznych targów. W 1828 roku zaręczyła się z Gustawem Wazą, szwedzkim księciem na wygnaniu. Jak wskazują przekazy historyczne, młoda kobieta darzyła go głębokim uczuciem. Jednak w XIX-wiecznej rzeczywistości osobiste pragnienia arystokracji nie miały szans w starciu z dyplomatyczną kalkulacją. Szwedzki król Karol XIV Jan kategorycznie sprzeciwił się …

Marianna-Oranska-958ac4e.jpg
width: 1173
height: 781

Wśród ruin Starego Książa odkryto metalowy krzyżyk. Pochodzi sprzed chrztu Polski
type: item
date: 2026-07-29T11:39:32.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: chrześcijanie
subject: chrześcijaństwo
subject: dolny śląsk
subject: polska zabytki
subject: religie
subject: ruiny
subject: średniowiecze
subject: wierzenia
subject: zabytki
subject: zamki
subject: zamki w Polsce
description: Wśród ruin Starego Książa w województwie dolnośląskim archeolodzy znaleźli niezwykły zabytek. Jest to niewielki metalowy krzyżyk sprzed ponad tysiąca lat. To jeden z najstarszych dowodów na chrześcijaństwo na obecnych polskich ziemiach.
encoded: Zamek Stary Książ, położony na malowniczym, stromym cyplu skalnym na wysokości 410 m n.p.m., przez stulecia pozostawał w cieniu swojego potężniejszego sąsiada – Zamku Książ. Przez długi czas polscy badacze uważali go za XIX-wieczną „romantyczną ruinę”, wzniesioną jedynie w celach estetycznych przez architekta Christiana Wilhelma Tischbeina. Źródła z XVII wieku wspominały o „pozostałościach pogańskiego zamku”, co sugerowało, że Tischbein wzniósł konstrukcję na fundamentach autentycznej, wiekowej warowni. Po latach domniemań naukowcy poznali prawdę i to dzięki wykopaliskom. W czasie prac natknięto się na niezwykły zabytek. Odkrycie, które zaskoczyło badaczy W marcu 1991 roku zespół archeologów pod kierunkiem Krzysztofa Jaworskiego z Uniwersytetu Wrocławskiego rozpoczął badania wykopaliskowe na Starym Książu. Łopaty badaczy natrafiły na coś, co zrewidowało mapę osadniczą regionu. Oprócz ceramiki z XIII wieku odkryto zespół zabytków wskazujących na istnienie tu potężnego, wieloczłonowego grodu słowiańskiego z przełomu IX i X wieku. Później w tym samym miejscu stanął zamek Bolka I Surowego. Wśród licznych wczesnośredniowiecznych znalezisk żelaznych, takich jak fragmenty topora typu bradatice czy płacidła, znaleziono mały przedmiot, który zelektryzował archeologów. Był to kilkucentymetrowy, równoramienny krzyżyk. Z czego wykonano zagadkowy krzyżyk? Krzyżyk precyzyjnie wycięto z miedzianej blachy o grubości 0,8 mm. Tym, co czyni go wyjątkowym, jest jednostronne pozłocenie. Naukowcy przypuszczają, że nie był to przedmiot noszony na szyi, lecz aplikacja – okucie zdobiące drewnianą skrzyneczkę na relikwie lub oprawę drogocennej księgi. Na krawędziach krzyżyka zachowały się ślady po otworkach na nity (o średnicy ok. 1,5 mm), które służyły do przytwierdzenia go do podłoża. Zabytek, który „zmieniał” swój wiek Tuż po odkryciu w 1991 roku krzyżyk został sklasyfikowany jako zabytek późnośredniowieczny. Naukowcy nie byli w stanie znaleźć innych podobnych obiektów z wcześniejszych ok…

krzyz-z-ksiaza-3341037.jpg
width: 1688
height: 1125

Wyjątkowa wieś na Dolnym Śląsku została objęta ochroną. Mieszkańcy są oburzeni
type: item
date: 2026-07-28T14:50:08.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: dolny śląsk
subject: polska
subject: wieś
subject: zabytki
description: Jedna z dolnośląskich wsi została właśnie wpisana do rejestru zabytków w całości – nie jako pojedynczy kościół, pałac czy dwór, lecz cały historyczny układ zabudowy. Choć taka decyzja oznacza większą ochronę dziedzictwa oraz możliwość ubiegania się o dotacje na prace konserwatorskie, wiąże się również z nowymi ograniczeniami dotyczącymi przebudowy i remontów. To właśnie one sprawiły, że mieszkańcy Ostaszowa zapowiadają odwołanie od decyzji konserwatora.
encoded: Historyczne wsie należą dziś do najbardziej zagrożonych elementów polskiego krajobrazu kulturowego. Szacuje się, że spośród ponad 40 tys. miejscowości wiejskich w Polsce zaledwie 144 zachowały tradycyjny układ zabudowy, a jedynie około 0,36% można uznać za zachowane w historycznej formie. Eksperci od lat zwracają uwagę, że ochrona zabytków na terenach wiejskich koncentruje się głównie na kościołach, pałacach czy dworach, podczas gdy całe historyczne wsie stopniowo tracą swój pierwotny charakter. Właśnie z tego powodu wojewódzki konserwator zabytków zdecydował o objęciu ochroną Ostaszowa – niewielkiej miejscowości na Dolnym Śląsku. Decyzja, która miała pomóc zachować wyjątkowy krajobraz kulturowy, wywołała jednak sprzeciw części mieszkańców. Dlaczego cały Ostaszów został zabytkiem? Choć Ostaszów liczy niespełna 300 mieszkańców, zdaniem konserwatorów zabytków jest jednym z najbardziej wyjątkowych przykładów historycznej zabudowy wiejskiej w Polsce. Miejscowość powstała w 1936 roku jako modelowa osada rolnicza zbudowana przez niemiecką organizację Reichsarbeitsdienst (Służbę Pracy Rzeszy) i nosiła wówczas nazwę Hierlshagen – od nazwiska jej przywódcy, Konstantina Hierla. Mimo kontrowersyjnego rodowodu zachował się tu niemal niezmieniony układ urbanistyczny oraz charakterystyczna architektura gospodarstw, dzięki czemu wieś stanowi dziś cenne świadectwo planowania i budownictwa pierwszej połowy XX wieku. To właśnie te cechy przesądziły o decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków Daniela Gibskiego o wpisaniu całej wsi do rejestru zabytków. Jak podkreślił, „wyjątkowe, ponadnormatywne wartości historyczne, naukowe i artystyczne Ostaszowa jako zabytku nie mogą budzić żadnych wątpliwości”. Dodał również, że jest to „jedyna tego typu, zachowana na Dolnym Śląsku, komponowana od podstaw jednostka urbanistyczna, zachowana w niemal oryginalnej formie wraz z wyjątkową, jednorodną, historyczną architekturą”. Eksperci zwracają uwagę na dwa charakterystyczne typy zagr…

Ostaszow-2e8e7ad.jpg
width: 1440
height: 960

Kawałek Szwajcarii i zabytkowy pociąg tuż przy polskiej granicy. Ten region może być tegorocznym hitem wakacji
type: item
date: 2026-07-27T06:51:41.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: dolny śląsk
subject: góry
subject: pociągi
subject: rudawy janowickie
description: Rudawy Janowickie od lat przyciągają wędrowców malowniczymi szlakami, alpejskimi akcentami oraz bogatą historią polskiego himalaizmu. W tym sezonie region zyskał jednak zupełnie nowy blask dzięki wakacyjnym przejazdom zabytkowego pociągu retro oraz otwarciu futurystycznego parku rozrywki. To idealny moment, by odkryć ten niezwykły zakątek Dolnego Śląska, który płynnie łączy górską naturę z unikatowymi atrakcjami.
encoded: Rudawy Janowickie lata temu upodobali sobie amatorzy górskich spacerów. Na odsłoniętych, granitowych skałach swoją przygodę ze wspinaczką zaczynali najsłynniejsi polscy himalaiści – Wanda Rutkiewicz, Jerzy Kukuczka czy Krzysztof Wielicki. Niech fakt ten jednak nie zniechęca mniej doświadczonych wędrowców – to sąsiadujące z Karkonoszami pasmo nieopodal Jeleniej Góry stanowi idealne miejsce na wypoczynek dla tych, którzy lubią wpleść w swoje wakacje trochę ruchu. Alpejskie motywy w Rudawach Na trasie na najsłynniejsze janowickie szczyty – Sokolika i Krzyżną Górę – warto zatrzymać się na moment w schronisku, które u podnóża Gór Sokolich postawiono jeszcze w XIX wieku. „Szwajcarka” początkowo służyła za leśniczówkę, później za rezydencję właścicieli pobliskich Karpnik, by ostatecznie zacząć gościć strudzonych wędrowców. W drewnianej chałupie można nie tylko pożywić się przed zdobywaniem korony Rudaw, ale również poczuć się niczym w alpejskiej Szwajcarii. Brat króla Prus, Wilhelm von Hohenzollern, zapragnął bowiem w XIX wieku, by budynek w Rudawach przypominał obiekty spotykane na wysokogórskich halach. „Szwajcarka” to doskonała baza wypadowa do górskich eskapad. Najczęściej wychodzi się stąd na Krzyżną Górę czarnym szlakiem, na Sokolik czerwonym, a do Zamku Bolczów zielonym; dalej można też iść niebieskim w stronę Starościńskich Skał. To ostatnie miejsce jawi się jako wyjątkowo atrakcyjne – roztacza się z niego malowniczy widok na wzgórza Gór Sokolich oraz liczne formacje skalne, z których każda ma swoją osobną nazwę nawiązującą do kształtu skały. Dodatkowo na wzgórzu Lwiej Góry spotkamy mniej turystów, co pozwala w pełni docenić walory tutejszej przyrody. Inne przyrodnicze miejsca warte uwagi to m.in.: Kolorowe Jeziorka – unikatowe stawy na Dolnym Śląsku, które zawdzięczają swoje barwy składnikom chemicznym dawnych kopalń; Skalny Most – imponująca formacja skalna, niezwykle popularna wśród wspinaczy; Skalnik – najwyższy szczyt Rudaw Janowickich. Pociągiem przez Rudawy …

GettyImages-2228462590-c61767a.jpg
width: 4579
height: 3663

Katastrofa ekologiczna na Jeziorze Pilchowickim i rzece Bóbr. Tysiące ryb umierały w męczarniach
type: item
date: 2026-07-01T12:59:45.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: dolny śląsk
subject: katastrofy ekologiczne
subject: ryby
description: Remont stuletniej Zapory Pilchowice na Dolnym Śląsku i ekstremalne upały doprowadziły do masowej śmierci ryb i zatrucia wody. Toksyczny muł spłynął do rzeki Bóbr, niszcząc cenny ekosystem. Mieszkańcy są oburzeni, wędkarze przypominają, że ostrzegali przed takim scenariuszem, a firma Tauron twierdzi, że działano w odpowiedni sposób.
encoded: Lokalne media, min. portale Lwówecki.info, Jelenia Góra Naszemiasto.pl, Gazeta Wrocławska oraz Jelonka.com, relacjonują dramatyczny obraz, który można nazwać tylko katastrofą ekologiczną. W niemal opróżnionym w związku z remontem zapory Jeziorze Pilchowickim, gdzie rozgrzana upałem woda przypominała pozbawione tlenu błoto, w męczarniach umierały tysiące ryb. Zatruta produktami rozkładu i dennymi osadami woda, spłynęła do rzeki Bóbr, powodując przyrodniczą katastrofę na długości potencjalnie wielu kilometrów. Zleceniodawca remontu, firma Tauron, przekonuje że przy jego organizacji dochowano wszelkiej ostrożności a nawet współpracowano z ichtiologami. Niestety, najwyraźniej nieskutecznie. Co spowodowało katastrofę? Remont Zapory Pilchowickiej, jednej z najważniejszych budowli hydrotechnicznych na Dolnym Śląsku, doprowadził do dramatycznych wydarzeń, które mieszkańcy, wędkarze i społecznicy jednoznacznie określają jako katastrofę ekologiczną. Inwestycja, realizowana przez spółkę Tauron Ekoenergia ma na celu przywrócenie pełnej sprawności technicznej stuletniego obiektu, co uznano za kluczowe dla bezpieczeństwa przeciwpowodziowego regionu, szczególnie po powodzi z 2024 roku. Jednak proces całkowitego opróżniania Jeziora Pilchowickiego stał się przyczyną masowego śnięcia ryb i skażenia rzeki Bóbr toksycznym mułem. Ryby walczyły o życie Obraz, który ukazał się po spuszczeniu wody, był wstrząsający. Po kilku niezwykle upalnych dniach, niemal pozbawione wody jezioro po prostu ugotowało i udusiło ryby, Rzeka Bóbr poniżej zapory rzeka zmieniła kolor na ciemnoszary, niosąc gęstą, brunatną zawiesinę. W powietrzu unosił się odór rozkładających się ryb, odczuwalny na kilometr od zbiornika. Wędkarze alarmowali, że w tej „brei” pozbawionej tlenu ryby desperacko walczyły o życie. Widziano m.in. sandacze o długości 70 cm, wyskakujące na brzeg. Wędkarz Krzysztof Wilczewski z żalem pokazywał mediom konającego, niemal metrowego węgorza. Skalę i makabrę sytuacji doskonale widać na filmie…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2026/07/73380205135454551822867054025588355200275073n-a4eeb2b.jpg
width: 2000
height: 1500

Zamek Książ odtwarza buduar księżnej Daisy. Pokazano niezwykłe wizualizacje
type: item
date: 2026-06-05T07:58:21.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: dolny śląsk
subject: książ
subject: zamki
subject: zamki w Polsce
description: Rusza finał prac w dawnych apartamentach księżnej Daisy w Zamku Książ. Na podstawie jedynego ocalałego zdjęcia z czasów II wojny światowej odtworzony zostanie intymny buduar arystokratki. W odnowionym wnętrzu turyści zobaczą m.in. jej oryginalne pamiętniki oraz bezcenny dar od maharadży.
encoded: Zamek Książ to jeden z największych i najpiękniejszych zamków w Polsce, uznawany za perłę Dolnego Śląska. Ta wałbrzyska rezydencja przyciąga rocznie pół miliona turystów z całego świata. Swoją sławę zawdzięcza przede wszystkim najsłynniejszej mieszkance – księżnej Daisy von Pless, żonie księcia Jana Henryka XV Hochberga, która trwale zapisała się w jego historii. Muzealnicy ogłosili właśnie, że rusza ostatni etap rekonstrukcji historycznych apartamentów należących do tej księżnej. Jednocześnie po raz pierwszy zaprezentowali wizualizacje. Rekonstrukcja apartamentów krok po kroku W 2023 roku na Zamku Książ zakończono rekonstrukcję sypialni oraz salonu dziennego księżnej Daisy. Teraz muzealnicy wzięli się za najbardziej intymne pomieszczenie apartamentu – jej buduar, który został zniszczony przez hitlerowców podczas II wojny światowej. Zamek Książ ogłosił przetarg na realizację prac adaptacyjno-aranżacyjnych. Pozwolą one przywrócić temu wyjątkowemu wnętrzu jego historyczny charakter. Co wiadomo o buduarze księżnej Daisy? Buduar znajdował się w południowym skrzydle zamku i stanowił najbardziej prywatne pomieszczenie księżnej. Od wschodu sąsiadował z sypialnią, a od zachodu – z łazienką. Ostateczny kształt wnętrze otrzymało w 1921 roku podczas przebudowy apartamentów przeprowadzonej na potrzeby księżnej. Apartamenty Daisy w czasach II wojny światowej Hitlerowcy mocno przeobrazili Zamek Książ. Ich ingerencje dotknęły też pomieszczeń księżnej Daisy. Organizacja Todt, na potrzeby władz III Rzeszy, okrągły buduar przebudowała na pomieszczenie o zupełnie innym układzie. Hitlerowcy zniszczyli historyczne sztukaterie, marmoryzowane półkolumny oraz marmurowy kominek. Co ciekawe, do naszych czasów zachowała się tylko jedna fotografia buduaru, wykonana jesienią 1943 roku na zlecenie konserwatora zabytków prowincji dolnośląskiej prof. Günthera Grundmanna. I to jest podstawa do dzisiejszej rekonstrukcji. Powstała wizualizacja. Czas na rekonstrukcję Muzealnicy już wykonali pierwsze p…

daisy-01ad1e7.jpg
width: 1575
height: 1050

Droga 100 Zakrętów przecina Góry Stołowe. To jedna z najbardziej widowiskowych tras w Polsce
type: item
date: 2026-06-04T10:13:41.000Z
creator: Artur Białek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: atrakcje turystyczne
subject: dolny śląsk
subject: droga
description: Droga 100 Zakrętów to nie tylko ważny szlak komunikacyjny, łączący dwa miasta. Dla wielu kierowców i motocyklistów trasa przecinająca Park Narodowy Gór Stołowych jest jedną z najbardziej ikonicznych szos w Polsce, stanowiąc nie etap, a cel podróży sam w sobie. Gdzie znajduje się Droga 100 Zakrętów? Skąd wziął się jej fenomen? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: Spis treści: Kręta droga w Górach Stołowych Dzieło pruskich inżynierów Najsłynniejsze punkty trasy Atrakcje przy Drodze 100 Zakrętów Ciekawe miejsca w pobliżu trasy Włoskie i austriackie serpentyny są znane wśród kierowców z całej Europy. Nie można jednak nie wspomnieć, że na szosę pełną ciasnych agrafek można natrafić także w Polsce. Droga 100 Zakrętów, bo o niej mowa, nie jest tak popularna, jak choćby przełęcz Stelvio, za to wystawia nerwy i umiejętności kierowcy na naprawdę ciężką próbę. Kręta droga w Górach Stołowych Droga wojewódzka nr 387 przecina Dolny Śląsk na dystansie 36 km, rozpoczynając swój bieg w Ścinawce Górnej. Jednak jej najbardziej ikoniczny fragment – mierząca ok. 23 km Droga 100 Zakrętów – rozciąga się między Radkowem a Kudową-Zdrojem. Trasa ta przecina główny masyw Gór Stołowych, wspinając się na najwyższe partie jedynego w Polsce pasma o budowie płytowej. Charakterystyka techniczna drogi wynika bezpośrednio ze skomplikowanej rzeźby terenu. Szosa pokonuje znaczną deniwelację, wynoszącą około 400 metrów. Rozpoczynając wspinaczkę w Radkowie (ok. 350–400 m n.p.m.), osiąga swój punkt kulminacyjny na Lisiej Przełęczy, zlokalizowanej na wysokości od 780 m n.p.m. Tak duża różnica wysokości na stosunkowo krótkim odcinku wymusiła zastosowanie gęstej sieci serpentyn, ostrych łuków i odcinków o znacznym nachyleniu. Trasa dzieli się na dwa etapy. Pierwszy, wschodni, prowadzi z Radkowa w górę, mijając spektakularne formacje – Filary Skalne i Radkowskie Skały. Drugi, zachodni, to zjazd z Lisiej Przełęczy w kierunku Kudowy-Zdroju. Ten odcinek cechuje się szczególnie dużą liczbą ciasnych serpentyn. Dzieło pruskich inżynierów Powstanie Drogi 100 Zakrętów jest związane z dynamicznymi zmianami geopolitycznymi w Europie Środkowej, które zachodziły w drugiej połowie XIX wieku. Budowę trasy rozpoczęto w 1867 roku, tuż po zakończeniu wojny prusko-austriackiej, która zrewidowała układ sił w regionie i uwypukliła strategiczne znaczenie Sudetów jako naturalnej bariery i…

DW387-droga-100-zakretow-d07d7d8.jpg
width: 3120
height: 1754

Zamek Książ. Największy remont od pół wieku stał się faktem. Zobacz, co się zmieni
type: item
date: 2026-04-19T10:13:28.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: dolny śląsk
subject: zamki
subject: zamki w Polsce
description: Czy Zamek Książ może stać się jeszcze piękniejszy? Właśnie ogłoszono ambitny plan renowacji, który zakłada powrót do barokowej kolorystyki i pierwotnych kształtów zabytkowych salonów. Oprócz spektakularnych zmian wizualnych obiekt doczeka się nowych wind, okien oraz rozwiązań proekologicznych.
encoded: Historia Zamku Książ to pasmo wielkich rozkwitów i bolesnych upadków. Założony pod koniec XIII wieku przez Bolka I Surowego, przez ponad 400 lat pozostawał w rękach potężnego rodu Hochbergów. To właśnie ta rodzina, szczególnie w okresie baroku i na początku XX wieku, nadała rezydencji jej dzisiejszy, majestatyczny kształt. Niestety, II wojna światowa i brutalna przebudowa dokonywana przez nazistowską organizację Todt doprowadziły do niemal całkowitego zniszczenia zabytkowych wnętrz. Renowacja oczekiwana od dekad W latach powojennych zamek był systematycznie plądrowany i dewastowany przez szabrowników. Stracił niemal 90% swojego historycznego wyposażenia. Teraz spółka zajmująca się zamkiem ogłosiła nową inwestycję, na którą pozyskano ponad 21 mln zł ze środków unijnych, a pozostałą kwotę wyłoży z własnych środków wypracowanych z turystyki. Całkowita wartość inwestycji w Zamku Książ wynosi blisko 33 mln zł. – To historyczny moment dla najważniejszego wałbrzyskiego zabytku, jakim jest Zamek Książ – mówi prezydent Wałbrzycha dr Roman Szełemej. Co się zmieni w Książu? Głównym celem projektu pod nazwą „Perła na szlaku śląskiego baroku” jest przywrócenie wnętrzom wyglądu z czasów księżnej Daisy, który został zatracony w wyniku wojennych i powojennych zniszczeń. Prace konserwatorskie obejmą serce zamku – wszystkie reprezentacyjne salony barokowe, w tym Salon Włoski, Gier, Chiński, Biały oraz Salę Maksymiliana. W planach jest m.in. zmiana kolorystyki Salonu Białego na historyczną czerwień oraz uzupełnienie kamiennej podłogi w Sali Maksymiliana. Metamorfozę przejdzie również unikatowy Buduar Daisy, który odzyska swój pierwotny, owalny kształt i zostanie w pełni wyposażony. Inwestycja obejmie też balkon przy Tarasie Orzechowym. Infrastruktura również ważna Książ doczeka się też remontu infrastruktury. Zaplanowano między innymi: wymianę wind, wymianę stolarki okiennej przy Czarnym Dziedzińcu, działania proekologiczne, w tym zwiększenie bioróżnorodności na punkcie widokowym. Zmi…

ksiaz-9f5332e.jpg
width: 1688
height: 1125

W Stronie Śląskim powstaje biblioteka, jakiej nie ma nigdzie na świecie. Wypożyczysz tu tylko książki z autografem
type: item
date: 2026-03-05T11:08:06.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Kierunki
subject: Ludzie
subject: Traveler
subject: biblioteka
subject: dolny śląsk
subject: książki
subject: powódź
description: To będzie jedyna taka biblioteka na świecie. Joanna Lamparska, dziennikarka związana z National Geographic Polska, tworzy w Stroniu Śląskim kolekcję książek z autografami i osobistymi dedykacjami autorów z całej Polski. To część akcji „Z książką się powodzi”, która wspiera odbudowę zniszczonej przez ostatnią powódź biblioteki w Stroniu.
encoded: Stronie Śląskie doświadczyło w 2024 roku strasznej tragedii – woda wdarła się do miasta i zniszczyła jego dużą część, odbierając mieszkańcom możliwość normalnego życia. Wielu domów, mieszkań czy instytucji kultury wciąż nie udało się odbudować, ale to nie odbiera ducha mieszkańców – w Stroniu powstaje niezwykła biblioteka, którą wspierają autorzy z całej Polski. Tu wypożyczysz tylko książki z dedykacją Idea akcji zakłada stworzenie w Stroniu Śląskim wyjątkowego księgozbioru – kolekcji książek z autografami i osobistymi dedykacjami autorów z całej Polski. Organizatorzy apelują do pisarzy, dziennikarzy, poetów i twórców literatury o przekazywanie podpisanych egzemplarzy swoich publikacji, które staną się symbolem solidarności środowiska literackiego z lokalną społecznością. Jak zdobyć tak niepowtarzalne egzemplarze? – Okazuje się, że dla autora nie ma nic trudniejszego niż wyprawa na pocztę, stąd na niektóre książki czekamy miesiącami – śmieje się Joanna Lamparska, opowiadając National Geographic Polska o inicjatywie. W wielu wypadkach trud pozyskiwania autografów wzięły na siebie wydawnictwa. Joannę i jej fundację „Projekt Historia” wspiera Jerzy Misiurski, dyrektor Biblioteki Publicznej im. Stefana Janasa w Opocznie. Odrodzenie po dramatycznej powodzi – Chcemy, żeby z tragedii powodzi narodziło się coś niezwykłego: biblioteka, w której każda książka ma swoją historię i osobisty ślad autora – tłumaczy Joanna. – To nie tylko odbudowa księgozbioru, ale także budowanie mostu między twórcami a czytelnikami. Pokazujemy, że kultura potrafi jednoczyć i realnie pomagać, tym bardziej, że o Dolnym Śląsku poszkodowanym we wrześniu 2024 roku przez powódź wiele osób już zapomniało. Stronie Śląskie w 2026 roku Stronie jest w trakcie intensywnej odbudowy po niszczycielskiej powodzi września 2024 roku, która przerwała tamę na Morawce i zalała nie tylko miasto, ale i całą okolicę. Jej efekty można spotkać na Śląsku na każdym kroku. Chociaż Wody Polskie zabezpieczyły zniszczony zbiorn…

FABRIC-KOLAZ-32-81-bbbe70c.jpg
width: 2700
height: 1800

Czy lud spod Ślęży dotarł do Kordoby? Historyk opowiada o zapomnianej migracji sprzed 1500 lat
type: item
date: 2026-03-04T12:21:35.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: barbarzyńcy
subject: dolny śląsk
subject: hiszpania
subject: starożytność
description: Silingowie, germańskie plemię, które zamieszkiwało tereny Dolnego Śląska, ruszyło wraz z innymi barbarzyńskimi plemionami na zachód. Osiedli w rejonie dzisiejszej Kordoby w Hiszpanii – opowiada w podcaście National Geographic Polska dr Michael Morys-Twarowski.
encoded: Często uważa się, że historycy zajmujący się dziejami Polski, swoją pracę rozpoczynają od momentu powstania państwa Piastów w drugiej połowie X wieku. Okazuje się, że źródła pisane – choć dość szczątkowe – oświetlają też wcześniejsze stulecia w I tysiącleciu n.e. Czy na ich podstawie wiemy, kto i jak żył nad Wisłą? Historyk na tropie zapomnianych ludów Informacje historyczne na temat ludów, które zamieszkiwały dzisiejszą Polskę przed powstaniem Polski zebrał dr Michael Morys-Twarowski w książce pt. „Barbarica. Tysiąc lat zapomnianej historii ziem polskich”, która ukazała się nakładem wydawnictwa Znak Horyzont. Kluczowymi informacjami na temat swoich ustaleń dzieli się w naszym podcaście. Dr Morys-Twarowski ukończył prawo i amerykanistykę na Uniwersytecie Jagiellońskim, na tej samej uczelni obronił doktorat z historii. Jest popularyzatorem historii, współpracował z licznymi tygodnikami i wiodącymi polskimi portalami. Tajemnica jednego ludu spod Ślęży Jak opowiada w podcaście dr Morys-Twarowski, najważniejszym wandalskim plemieniem, które opuściło obszar Dolnego Śląska pod wpływem inwazji Hunów na początku V wieku, byli Silingowie. – Przypuszcza się, że z racji nazwy zamieszkiwali gdzieś w okolicach góry Ślęży – opowiada historyk. Silingowie wdarli się z innymi ludami na teren Cesarstwa Rzymskiego. Wiadomo, że plądrowali kilka lat Galię, a w 409 roku przekroczyli Pireneje. Silingowie zajęli prowincję Hispania Baetica ze stolicą w Kordobie. Z Hiszpanii do Italii – dalsza wędrówka Silingów Rzymianie wynajęli Wizygotów do wytępienia Silingów. Pojmali ich króla Fredbala i zdziesiątkowali to wandalskie plemię. Chociaż zapewne nieliczni ocaleli z tego pogromu. W połowie V wieku w północnej Afryce powstało państwo Wandalów. Stamtąd lud ten wyprawiał się do Europy. – Wandalowie zdobyli Rzym w 455 roku i nie jest to ryzykowna hipoteza, że wśród tych starszych żołnierzy wandalskich mógł się znaleźć jakiś Siling, który brał udział w wędrówce ludów kilka dekad wcześniej – mówi dr…

ng-miniatura-7-e3fb93f.png
width: 1280
height: 720

Większej twierdzy w Europie nie znajdziecie. Srebrna Góra to prawdziwy skarb Polski
type: item
date: 2026-03-03T11:00:52.000Z
creator: Joanna Lamparska
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: cuda polski
subject: dolny śląsk
subject: Go Poland
subject: polska
description: Monumentalna Twierdza Srebrna Góra to największa górska warownia w Europie i prawdziwa perła Dolnego Śląska. Jej imponująca historia i spektakularne położenie od lat przyciągają turystów z całego świata.
encoded: W tym artykule: Największa wieża w Europie Twierdza Srebrna Góra, czyli luksus w oficerskim stylu Twierdza Srebrna Góra – informacje praktyczne Twierdza Srebrna Góra z tytułem Cudu Polski 2024 Najpierw widać twierdzę. Potem samochód zaczyna się piąć wąską drogą pomiędzy zabytkowymi kamienicami. Niektóre wyglądają, jakby pokrył je mech zapomnienia. Inne, z odmalowanymi elewacjami, pysznią się wesołymi kolorami. Już tutaj czuć dotyk wielkiej historii. Mijam kościół i sklepy, wreszcie docieram do górnej części wsi. W tej okolicy ukryta głęboko drzemie Aurelia. To dawna kopalnia srebra, którą od lat bada i udrażnia Jan Duerschlag, przedsiębiorca z Rybnika. Janek czyści sztolnię z pomocą przyjaciół, licząc, że wnet zostanie udostępniona do zwiedzania. Tymczasem, zanim do tego dojdzie, jadę zobaczyć inną atrakcję Srebrnej Góry. Największa wieża w Europie Festung Silberberg została wzniesiona w latach 1765–1777 według projektu inżyniera Ludwika Wilhelma Reglera, który modyfikował sam król Prus Fryderyk Wielki. Forteca miała zabezpieczyć militarnie Śląsk zdobyty przez niego w 1740 r., w trakcie I wojny śląskiej pomiędzy Prusami a Austrią. Ten fragment środkowej Europy Fryderyk zyskał kosztem Korony Czeskiej rządzonej wówczas przez austriackich Habsburgów. Nad Przełęczą Srebrną na dwóch wzniesieniach powstały potężne forty. Nie zdobył jej nawet Napoleon. Natomiast największy w Europie donżon (wieża mieszkalno-obronna) góruje nad sąsiednim wzgórzem. Składa się z czterech połączonych murami wież o średnicy 60 m. Ich ściany mają 12 m grubości. Być może dzięki temu Srebrna Góra nigdy nie została zdobyta. Odstraszała prawdopodobnie samym swoim wyglądem i legendą, bo poważnie oblegana była tylko raz, w 1807 r., przez Bawarczyków i Wirtemberczyków sprzymierzonych z Napoleonem. Potem wykorzystywano ją jako więzienie i testowano materiały wybuchowe. Podobno ukrywano tu również skarby. Wreszcie donżon zamienił się w atrakcję turystyczną. Twierdza Srebrna Góra, czyli luksus w oficerski…

srebrna-gora-af74b58.jpg
width: 5446
height: 3628

Powódź tysiąclecia – przebieg, przyczyny i skutki największego kataklizmu powojennej Polski
type: item
date: 2026-02-28T10:36:36.000Z
creator: Marzena Wardyn-Kobus
subject: Historia
subject: dolny śląsk
subject: katastrofy
subject: odra
subject: opole
subject: powódź
subject: wrocław
description: Powódź tysiąclecia to określenie katastrofalnych wydarzeń hydrologicznych, które miały miejsce w lipcu 1997 roku i objęły znaczną część południowej oraz zachodniej Polski, Czechy, północno-zachodnią część Słowacji, wschodnią Austrię oraz wschodnie Niemcy. Skala zjawiska, jego długotrwałość oraz konsekwencje społeczne i gospodarcze sprawiły, że powódź z 1997 roku uznawana jest za największą katastrofę naturalną w Polsce po II wojnie światowej. Wskutek żywiołu w naszym kraju pod wodą znalazło się 1362 miejscowości, a ponad 162,5 tys. osób zostało ewakuowanych.
encoded: Spis treści: Jak przebiegała powódź tysiąclecia w lipcu 1997 roku? Powódź tysiąclecia we Wrocławiu i Opolu Ile osób zginęło podczas powodzi w 1997 roku? Skala zniszczeń – straty materialne i infrastrukturalne Analizując powody powodzi z 1997 roku, badacze wskazują przede wszystkim na długotrwałe i intensywne opady deszczu, które występowały od 3 do 10 lipca 1997 roku. Kluczową rolę odegrał tzw. niż genueński, czyli układ baryczny, który przemieszczał się znad Morza Śródziemnego w kierunku Europy Środkowej, niosąc ogromne ilości wilgoci. Opady skoncentrowały się w dorzeczach Odry, Nysy Kłodzkiej oraz ich dopływów, prowadząc do szybkiego wzrostu stanów wód. Gleby, które były już wcześniej nasycone wilgocią, miały w tym czasie ograniczoną zdolność retencyjną. W efekcie rzeki wystąpiły z koryt, a infrastruktura przeciwpowodziowa w wielu miejscach okazała się niewystarczająca. Wobec tego przyczyny powodzi tysiąclecia należy rozpatrywać jako splot czynników naturalnych i systemowych. Jak przebiegała powódź tysiąclecia w lipcu 1997 roku? Powódź tysiąclecia rozwijała się etapami. Już na początku lipca sytuacja hydrologiczna na południu Polski była napięta. Pierwsze miejscowości zostały zalane 6 lipca, głównie w rejonie Nysy Kłodzkiej, Prudnika oraz Złotego Potoku. W kolejnych dniach fala powodziowa obejmowała coraz większe obszary. Kulminacja nastąpiła w kolejnych dniach, gdy wysoka fala dotarła do Odry. Rzeka wylewała na kolejnych odcinkach, a stan alarmowy ogłoszono w wielu województwach. W późniejszym czasie sytuację dodatkowo pogorszyła druga fala opadów, która rozpoczęła się 18 lipca i utrudniła usuwanie skutków kataklizmu. Powódź tysiąclecia była zjawiskiem długotrwałym i dynamicznym, co znacząco zwiększyło skalę zniszczeń. Powódź tysiąclecia we Wrocławiu i Opolu Sytuacja we Wrocławiu i Opolu doskonale obrazuje skalę powodzi tysiąclecia w Polsce – gwałtowny przybór rzek w połączeniu z długotrwałymi opadami spowodował straty materialne i społeczne o niespotykanej dotąd…

Powodz1997Wroclaw-8a3d794.jpg
width: 1973
height: 1300

Jedna z największych atrakcji Dolnego Śląska przejdzie renowację. Co zmieni się w tym znanym w całej Polsce zamku?
type: item
date: 2026-02-13T11:39:58.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: atrakcje turystyczne
subject: dolny śląsk
subject: renowacja
subject: zamki w Polsce
description: Fragment jednej z najsłynniejszych atrakcji województwa dolnośląskiego przejdzie kompleksowy remont. Renowacji zostaną poddane XV-wieczne mury ciągnące się wzdłuż południowo-wschodniej części wałbrzyskiego Zamku Książ. Prace remontowe mają na celu nie tylko zabezpieczenie konstrukcji, ale również zachowanie i wyeksponowanie walorów wizualnych tego unikatowego zabytku.
encoded: Zamek Książ w Wałbrzychu stanowi jedną z najpopularniejszych atrakcji województwa dolnośląskiego. Ten jeden z największych zamków w Polsce ściąga rocznie nawet do 400 tys. turystów, którzy zjeżdżają się m.in. na słynny „Festiwal Kwiatów i Sztuki”. Taka turystyczna eksploatacja zabytku sprawia, że zarządcy zamku muszą pieczołowicie dbać o kondycję każdego jego elementu. W skład kompleksu wchodzi przecież nie tylko sama zamkowa bryła, której początki datuje się na końcówkę XIII wieku, lecz także liczne inne konstrukcje, nadające obiektowi wyjątkowy charakter. Takie właśnie działania podejmują władze słynnej atrakcji z Dolnego Śląska, które ogłosiły dalszą część remontu zamkowych murów. Co obejmie remont? Remont, którego realizacja jest możliwa dzięki dotacji Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach Programu Operacyjnego „Ochrona Zabytków”, będzie dotyczyć południowo-wschodniej strony zamkowych murów. Wyremontowany będzie prawie 100-metrowy fragment obejmujący zaokrąglony wykusz, będący podstawą dla znajdującego się tam wykuszu z kamienną ławką. Wysokość muru nie jest jednolita i zależy od zmieniającego się ukształtowania terenu. Wytrzymałość i wdzięk – etapy nadchodzącej renowacji Dotacja z MKiDN w wysokości 300 tys. złotych zostanie przeznaczona na „zapewnienie długoterminowej trwałości oraz przywrócenie elementów wizualnych konstrukcji”. Najstarsza część południowo-wschodniego fragmentu fortyfikacji ma zostać nie tylko wzmocniona poprzez uzupełnienie brakujących elementów muru, ale również pieczołowicie oczyszczona, co na nowo podkreśli jej walory wizualne. Całość zostanie dodatkowo zabezpieczona konstrukcyjnie, nadając obiektowi trwałość, dzięki której będzie mógł przetrwać jeszcze wiele kolejnych lat. Konserwatorzy przykładają wagę do zachowania oryginalnego kształtu zabytku, który w efekcie remontu ma zostać poddany renowacji, a nie transformacji. Odnowa pierwotnego wyglądu pozwoli na należytą ekspozycję murów Zamku Książ. Prace remontowe podzielono…

zamek-e39bde8.jpg
width: 2813
height: 1875

„Nie zakopywałabym tego tematu”. Ekspertka o tajemnicy, którą skrywa Złoty Pociąg
type: item
date: 2026-01-13T10:58:15.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Historia
subject: archeologia
subject: dolny śląsk
subject: II wojna światowa
subject: skarby
subject: złoto
description: Złoty Pociąg to dla Dolnego Śląska prywatny „potwór z Loch Ness”. Joanna Lamparska, autorka książki „Złoty Pociąg. Krótka historia szaleństwa”, tłumaczy, że choć pancerny skład pozostaje nieuchwytny, nadzieja na jego odnalezienie wciąż nie wygasła. W 2026 roku nowe tropy sprawiają, że legenda ta powraca z dawną siłą.
encoded: Internet co rusz obiegają informacje o poszukiwaniu Złotego Pociągu. Trakcja tego nieuchwytnego skarbu nieustannie majaczy nam na horyzoncie, jednak wciąż bez konkretów. Postanowiliśmy się dowiedzieć, jak idą prace, czy mamy na co liczyć i czego właściwie szukają zapaleńcy. Tajemnica lepsza niż rozczarowanie Złoty Pociąg przez dziesięciolecia pozostawał mitem. Mówiło się o złocie III Rzeszy umieszczonym w pancernym składzie, który miał zaginąć pod koniec II wojny światowej w okolicach Wałbrzycha. Nigdy nie dotarł do celu, a ślad po nim zaginął. – W 2015 roku zmieniło się wszystko – mówi National Geographic Polska Joanna Lamparska, dziennikarka i popularyzatorka historii Dolnego Śląska. – Marzenia, legendy i opowieści zostały przecięte „nożem zgłoszenia”, pojawiły się fakty i informacje, które rozpaliły ogień wyobraźni. Świat został postawiony przed trudnym dylematem: uwierzyć i przekuć mit w fakt lub podejść do sprawy sceptycznie. Niewielu jednak miało na to odwagę – wizja złota dla zuchwałych była zbyt kusząca. Czym może być Złoty Pociąg? Chociaż na początku wydawało się, że Złoty Pociąg będzie pancernym pojazdem wypełnionym złotem, eksperci nie są już tego tak pewni. – Nie wiemy do końca, co nim jest. Legendy mówią o wagonach pełnych złota, platyny, ale raczej nie można na to liczyć. Dla nas Złotym Pociągiem mogą być nawet ciekawe dokumenty – przekonuje pisarka. Złoty Pociąg w 2026 roku Sprawa legendarnego składu – być może z powodu dziesięciolecia pierwotnych doniesień – rozgorzała w tym roku na nowo. Swój udział miała w tym również tajemnicza grupa określająca się jako „Złoty Pociąg 2025”, której członkowie posługują się kontrowersyjnymi metodami radiestezyjnymi. Przekazują oni, że odnaleźli miejsce odkrycia skarbu. – Być może, jeśli twierdzenia poszukiwaczy okażą się trafne, będzie to możliwość zweryfikowania, czy radiestezja się sprawdza. Do tej pory nie miało to miejsca – uśmiecha się Lamparska. Prowadzone są także oficjalne poszukiwania, chociaż w nieco inny…

zloty-pociag-8ed9f9b.jpg
width: 6058
height: 4039

Wypływa w górach i kończy bieg w wielkiej rzece. Przez wieki wyznaczała granicę Polski
type: item
date: 2026-01-01T10:26:37.000Z
creator: Artur Białek
subject: Kierunki
subject: Przyroda
subject: Traveler
subject: dolny śląsk
subject: polska
subject: rzeka
subject: rzeki
description: Nysa Kłodzka wypływa spod świerkowych korzeni na Trójmorskim Wierchu, by chwilę później stać się pstrągowym rajem i naturalną fosą dla kłodzkiej twierdzy. To niezwykła rzeka – starsza niż góry, które przecina malowniczym przełomem w Bardzie. Choć dziś jej energię tłamszą potężne zapory jezior Otmuchowskiego i Nyskiego, wciąż zachwyca dziką przyrodą.
encoded: Spis treści: Źródło na Trójmorskim Wierchu Furia górskiego potoku Z górskiej doliny do kotliny Geologiczny i przyrodniczy cud Ujarzmienie nurtu Ostatni odcinek podróży do Odry Nysa Kłodzka – lewobrzeżny dopływ Odry – przecina obszar dwóch województw: dolnośląskiego i opolskiego. Wypływa z malowniczych Sudetów Wschodnich, by 181 km dalej wpłynąć do drugiej najdłuższej rzeki w Polsce. Po drodze tworzy niesamowite krajobrazy i miejsca tak niezwykłe, że niektóre są określane mianem „cudu”. Źródło na Trójmorskim Wierchu Rzeka wypływa z Masywu Śnieżnika. Oficjalnie uznane źródło Nysy Kłodzkiej, które w 2020 roku otrzymało nazwę „Szczodre”, znajduje się na wysokości 1006 m n.p.m., w pobliżu zboczy Trójmorskiego Wierchu. Woda wybija tam z dwóch niewielkich źródełek, oddalonych od siebie o zaledwie metr. Jedno tryska spod korzeni potężnego świerka, drugie przebija się przez warstwę leśnych liści. Już po chwili te dwa strumyki łączą się, tworząc spójny ciek, który w praktyce jest pierwszym tchnieniem Nysy Kłodzkiej. Dotarcie do tego miejsca nie stanowi dużego wyzwania. Z pobliskiej wsi Jodłów prowadzi tam łagodny, czerwony szlak turystyczny – szeroka leśna droga o niezbyt dużym nachyleniu, która w niecałą godzinę pozwala stanąć u kolebki rzeki. Furia górskiego potoku W swoim górnym biegu Nysa Kłodzka ma charakter typowego górskiego potoku. Jej wody są wartkie, krystalicznie czyste i zimne. Płynąc w dół przez naturalny kanał odpływowy – Rów Górnej Nysy – rzeka tworzy liczne kaskady i niewielkie wodospady, rzeźbiąc sobie drogę w skalistym podłożu. Ten odcinek charakteryzuje się niezwykłą czystością wód. Zaliczane są do I klasy czystości, co czyni je idealnym siedliskiem dla wymagających ryb, takich jak pstrąg potokowy i lipień. To sprawia, że w górnym biegu, rzeka jest istnym rajem dla wędkarzy muchowych. Zanim Nysa Kłodzka wpłynie do rozległej Kotliny Kłodzkiej, mija pierwsze historyczne miasta: Międzylesie, z dominującym nad okolicą zamkiem, i Bystrzycę Kłodzką, z jednym z na…

nysa-klodzka-50621e7.jpg
width: 1799
height: 1200

Zakręt Śmierci w Karkonoszach był miejscem o złej sławie. Dziś przyciąga spektakularnymi widokami
type: item
date: 2025-12-27T07:29:27.000Z
creator: Artur Białek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: dolny śląsk
subject: droga
subject: widoki
description: Mimo złowieszczej nazwy, Zakręt Śmierci pozostaje jedną z najpopularniejszych atrakcji Gór Izerskich. Turyści przybywają tam tłumnie, ściągani złą sławą tego miejsca i fantastyczną panoramą, która się stamtąd rozpościera. Gdzie znajduje się Zakręt Śmierci? Skąd wzięła się jego specyficzna nazwa? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: Spis treści: Długi wiraż na malowniczej trasie Narodziny Sudetenstraße Skąd wzięła się złowieszcza nazwa? Taras z widokiem na Karkonosze Góry zapewniają wyzwania nie tylko piechurom, ale także kierowcom. Kręte, nierzadko wąskie drogi są prawdziwym sprawdzianem odwagi i umiejętności. Słynny Zakręt Śmierci wydaje się być ostatecznym testem umiejętności panowania nad pojazdem, ale czy tak jest w rzeczywistości? Długi wiraż na malowniczej trasie Administracyjnie Zakręt Śmierci znajduje się w granicach miasta Szklarska Poręba, w województwie dolnośląskim. Stanowi on charakterystyczny fragment drogi wojewódzkiej nr 358 (znanej jako Droga Sudecka), która łączy Włosień ze Szklarską Porębą. Jego lokalizacja jest niezwykle dogodna dla turystów – znajduje się zaledwie nieco ponad 3 km od centrum miasta, co przekłada się na około 5 minut jazdy samochodem. Z topograficznego punktu widzenia, wiraż został „wcięty” w strome północne zbocza Czarnej Góry (964 m n.p.m.), szczytu należącego do Grzbietu Wysokiego Gór Izerskich. Jest zlokalizowany na wysokości 775 m n.p.m., co czyni go jednym z wyżej usytuowanych fragmentów tej trasy. Sam zakręt to imponujące dzieło inżynierii drogowej. Trasa zatacza tu łuk o kącie niemal 180 stopni na długości 440 metrów, tworząc prawie idealny nawrót. To właśnie ta specyficzna geometria, połączona z przepaścią po zewnętrznej stronie, stała się źródłem jego złej sławy. Narodziny Sudetenstraße Zakręt Śmierci powstał w latach 1935–1937 jako kluczowy i najbardziej spektakularny fragment ambitnego niemieckiego projektu infrastrukturalnego, znanego jako Sudetenstraße (Droga Sudecka). Inicjatywa ta, realizowana w początkowym okresie istnienia III Rzeszy, miała dwojaki, pozornie sprzeczny cel. Oficjalnie Droga Sudecka była promowana jako inwestycja turystyczna. Projektanci, zainspirowani panoramicznymi trasami alpejskimi, chcieli udostępnić przedgórze Sudetów dla rosnącego wówczas ruchu samochodowego, promując w ten sposób region jako atrakcję turystyczną. Dro…

Zakret-smierci-f3d4889.jpg
width: 5464
height: 3070

Tak żyli dawni mieszkańcy Breslau. Archeolodzy odkryli masę zabytków w zniszczonej kamienicy
type: item
date: 2025-12-23T12:52:30.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: dolny śląsk
subject: II wojna światowa
subject: odkrycia archeologiczne
subject: wrocław
description: Pod ziemią we Wrocławiu naukowcy odkryli ślady dramatu końca II wojny światowej. W 1945 roku miasto zmieniło się w morze gruzów. I mimo że zniszczenia były totalne, to naukowcom udało się zidentyfikować kilkoro dawnych mieszkańców Breslau.
encoded: Podczas pracy u zbiegu ulic Kuźniczej i Uniwersyteckiej we Wrocławiu, w miejscu zwanym Kalogródkiem, archeolodzy dotarli do fundamentów dawnej kamienicy. Budynek ten powstał w 1866 roku, ale jego życie brutalnie przerwała II wojna światowa. W 1945 roku, podczas walk o miasto, kamienica została niemal zrównana z ziemią. Realia życia w Festung Breslau Naukowcy znaleźli w piwnicach zagadkowe przebicia w ścianach. Te dziwne otwory to pamiątki po strachu i walce o przetrwanie. Podczas oblężenia niemieccy mieszkańcy robili je, aby przemieszczać się między sąsiednimi domami bez wychodzenia na powierzchnię. Dzięki tym podziemnym przejściom mogli unikać bomb i kul. Chowali się w mroku piwnic. To znalezisko pokazuje nam, jak wyglądały ostatnie dni niemieckiego Breslau. Ruiny skrywały też ślady powojennych porządków. Znaleziono tam zniszczoną tablicę z dawną nazwą ulicy – Ursulinenstrasse. Została ona zerwana z muru w ramach akcji usuwania niemieckich napisów z Wrocławia. Ludzkie losy ukryte w metalu To badanie jest niezwykłe, ponieważ prace archeologów zazwyczaj kojarzy się z odkrywaniem anonimowych przedmiotów – trudno im przypisać pierwotnego właściciela. Tutaj jednak odkryto rzeczy, które mają swoich właścicieli. To tak, jakbyśmy po latach odnaleźli zagubiony portfel z dowodem osobistym. Udało się zidentyfikować następujące osoby: Ida Ludwig – należała do niej emaliowana tabliczka. Kobieta była akuszerką. Pomagała ona przychodzić dzieciom na świat i mieszkała po drugiej stronie ulicy jeszcze pod koniec wojny. Alois Woltz – miedziana blaszka z nazwiskiem i datą 1902 była w jego posiadaniu. Alois był grawerem i metaloplastykiem. Prawdopodobnie wykonał tę tabliczkę jako szesnastolatek, by pochwalić się swoimi umiejętnościami podczas egzaminu czeladniczego. Wiemy o nim bardzo dużo: ożenił się z wdową po jubilerze i przeżył wojenną pożogę, bo w 1965 roku mieszkał jeszcze w Bonn. Fritz Dokter – znaleziono jego plastikowy brelok. Mężczyzna była tokarzem i pełnił w tej kamienicy f…

breslauwykopy-f2f9e50.jpg
width: 1575
height: 1050

To najstarsze uzdrowisko w Polsce. Cieplice odwiedził nawet prezydent USA
type: item
date: 2025-11-08T12:03:06.000Z
creator: Michał Cessanis
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: dolny śląsk
subject: jelenia góra
subject: termy
subject: uzdrowisko
description: Bywali tu książęta, królowie, pisarze i prezydent USA. Cieplice, najstarsze polskie uzdrowisko, mają najcieplejsze wody termalne w kraju. Sam sprawdziłem ich dobroczynne działanie!
encoded: Wypoczywała tutaj z całym swoim dworem królowa Marysieńka. W Cieplicach bywał książę Stanisław Poniatowski, pruscy królowie, a nawet szósty prezydent USA (1825–1829) John Quincy Adams. Wszyscy przybywali skorzystać z dobroczynnych wód termalnych. Cieplice – najstarsze uzdrowisko w Polsce Położone w sercu Kotliny Jeleniogórskiej Cieplice są najstarszym polskim uzdrowiskiem (tutejsze źródła miały zostać odkryte w 1175 r.). Do tego ma najcieplejsze wody termalne w kraju – ich temperatura dochodzi do 90 st. C. Balneologiczne zabiegi wykorzystywane są w leczeniu reumatyzmu, osteoporozy, a nawet zespołu „suchego oka”. Cieplice są jedynym uzdrowiskiem w Europie, w którym oczy płukane są leczniczą wodą termalną. Zabieg specjalnymi aerozolami mineralnymi trwa kwadrans. Nawilża, odżywia i poprawia ukrwienie zmęczonych pracą przy komputerze oczu. Efekt lepszego widzenia odczuwam już po pierwszym zabiegu. Z taką ostrością wzroku, spacerując po pl. Piastowskim, głównym deptaku uzdrowiska, jeszcze dokładniej widzę detale odrestaurowanych kamienic i pałaców, w tym tego najokazalszego, barokowego, wybudowanego w 1788 r. i do 1945 r. należącego do Schaffgotschów, jednego z najbardziej znanych rodów śląskich. Dziś jest tutaj filia Politechniki Wrocławskiej. Do dawnej rezydencji można jednak zajrzeć i zobaczyć zdobione stiuki, zabytkowe piece czy meble z dawnych lat. A jeżeli lubicie niespieszne spacery, to koniecznie wstąpcie także do dwóch cieplickich parków – Zdrojowego (z fontannami, teatrem zdrojowym i pomnikiem Marysieńki Sobieskiej) i jeszcze piękniejszego Norweskiego, którego nazwa pochodzi od pawilonu wybudowanego na wzór jednej z restauracji w Oslo. To siedziba Muzeum Przyrodniczego. W środku można dowiedzieć się o początkach najstarszego uzdrowiska w Polsce oraz o jego historii. Pozostałości po ogromnej kolekcji rodziny Schaffgotschów pokazują, jaki miała ona wpływ na rozwój tych terenów. W zbiorach muzeum znajdziemy ponad 40 tysięcy różnorodnych eksponatów, w tym barokowe …

najstarsze-uzdrowisko-cieplice-7c5ecf4.jpg
width: 1950
height: 1300

Najbardziej niesamowite uzdrowisko w Polsce. Kowary to jedno z kilku miejsc na świecie, gdzie leczono radioaktywnością
type: item
date: 2025-11-07T09:59:00.000Z
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: dolny śląsk
subject: polskie miasta
subject: uzdrowisko
subject: Zdrowie
description: Kowary uzdrowisko to miejsce o niezwykłej historii, w którym tradycje górnictwa i lecznictwa przeplatają się z nowoczesną ofertą zdrowotną. Poznaj unikatowe sanatorium radonowe, podziemne trasy turystyczne oraz dziedzictwo lecznicze Kowar.
encoded: Kowary wyróżniają się wśród dolnośląskich miejscowości nie tylko malowniczym położeniem u podnóża Karkonoszy, ale przede wszystkim unikatową historią związaną z górnictwem, kopalniami uranu i terapiami . Przez wieki rozwój miasta napędzało wydobycie rudy żelaza, a w XX wieku – uranu, które stworzyły podwaliny pod niezwykłe sanatorium radonowe. Obecnie miasto położone w Rudawach Janowickich zachwyca nie tylko klimatem sprzyjającym zdrowiu, ale również możliwością zwiedzania podziemnych tras turystycznych, przyciągając zarówno kuracjuszy, jak i pasjonatów historii regionu. Historia uzdrowiska i kopalń w Kowarach Początki górnictwa żelaza i rozwój miasta Historia Kowar jako ośrodka o znaczeniu gospodarczym sięga aż XII wieku. To wtedy odkryto tu bogate złoża rudy żelaza, które przez wiele stuleci stanowiły główną siłę napędową rozwoju miasta oraz regionu. Kowary przyciągały zarówno górników, jak i rzemieślników, a tutejsze wyroby znane były w całej Europie Środkowej. Eksploatacja uranu i Zakłady Przemysłowe R-1 Nowy rozdział w historii miasta otworzył się w XX wieku wraz z odkryciem złóż uranu. W latach 1945–1973 na terenie Kowar i okolic prowadzono intensywną eksploatację tego pierwiastka na potrzeby przemysłu zbrojeniowego ZSRR, w ramach działalności tajnych Zakładów Przemysłowych R-1. Kowary zostały miastem tajnym, nieistniejącym na mapach. Wydrążono wówczas 24 sztolnie o łącznej długości ponad 74 km. Praca górników odbywała się w trudnych i niebezpiecznych warunkach, a pozostałości po tej działalności do dziś są widoczne w krajobrazie. Powstanie i funkcjonowanie sanatorium radonowego Kiedy złoża uranu uległy wyczerpaniu, zdecydowano się na innowacyjne wykorzystanie podziemnych wyrobisk. W latach 1974–1989 w sztolniach funkcjonowało wyjątkowe sanatorium radonowe – jedno z zaledwie pięciu tego typu miejsc na świecie. Kuracjusze oddychali lekko napromieniowanym powietrzem, co miało działać wspomagająco przy leczeniu chorób płuc i schorzeń reumatycznych. Naukowe wyjaśn…

kowary-97486b9.jpg
width: 2000
height: 1500

Nie tylko zamek warto tu zobaczyć. Kliczków skrywa jedyny w Polsce cmentarz koni
type: item
date: 2025-10-29T12:00:43.000Z
creator: Igor Szulim
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: cmentarze
subject: dolny śląsk
subject: konie
subject: polska
description: Dolny Śląsk pełen jest tajemniczych zakątków i nieoczywistych atrakcji. Jednym z takich miejsc jest cmentarz w Kliczkowie. Takiej nekropolii nie znajdziesz nigdzie indziej w Polsce.
encoded: W tym artykule: Zamek w Kliczkowie Cmentarz dla koni w Kliczkowie Z przeprowadzonej pod koniec 2020 roku ankiety wynika, że w Polsce znajduje się ponad 12 tysięcy cmentarzy, z czego zdecydowaną większą stanowią cmentarze wyznaniowe. Na terenie naszego kraju nie brakuje jednak nekropolii, które znacznie wyróżniają się na tle pozostałych. W poszukiwaniu jednej z nich warto udać się na Dolny Śląsk, a dokładniej do miejscowości Kliczków, oddalonej o niespełna półtorej godziny drogi od Wrocławia. Zamek w Kliczkowie Niewielki Kliczków to wyjątkowe miejsce na mapie Polski. Magnesem przyciągającym turystów do tej liczącej niespełna 300 mieszkańców dolnośląskiej wsi jest przede wszystkim wybudowany w iście francuskim stylu zamek, którego historia sięga czasów piastowskich. Na początku budynek pełnił funkcję warowni granicznej, która wraz z podobnymi fortyfikacjami chroniła Księstwo Świdnicko-Jaworskie. W kolejnych stuleciach zamek przechodził w ręce różnych właścicieli – zarówno polskich, jak i niemieckich rodów szlacheckich – a każdy z nich dodawał coś od siebie – rozbudowując lub unowocześniając jego wnętrza. Największe zmiany zaszły w XIX w., kiedy obiektem zarządzał Fryderyk Hermann Jan Jerzy zu Solms-Baruth. To właśnie wtedy rezydencja przyjęła swój obecny kształt, który zawdzięcza dwóm znanym berlińskim architektom – Henrykowi Kayserowi i Karolowi von Grossheimowi. Ponadto posiadłość otoczono wówczas olbrzymim, 80-hektarowym parkiem rodem z angielskiego dworu. Pomysłodawcą założenia parkowego był ceniony architekt i planista Eduard Petzold. W XX w. najsłynniejszy zabytek Kliczkowa popadł w ruinę z powodu zaniedbania. Wybuch II wojny światowej oraz najazdy wojsk radzieckich i niemieckich też nie poprawiły sytuacji. Dopiero w 1999 r. zamek został odkupiony i przekształcony w hotel i ośrodek wypoczynkowy. Cmentarz dla koni w Kliczkowie Okolice kliczkowskiego zamku skrywają wiele niesamowitych atrakcji i miejsc do odkrycia. Na terenie wspomnianego już zabytkowego parku, bę…

Cmentarz-dla-koni-a917066.png
width: 2160
height: 1440