National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-02-02T09:53:16.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Jesz mięso? Masz większe szanse dożycia do setki niż weganie. Ale… tylko niektórzy
items: Antyturystyka, detoks decyzyjny i AI w hotelach. Tak zmienią się podróże w 2026 roku
items: Dlaczego niektórzy ludzie dożywają 100 lat i więcej? Odpowiedź tkwi w genach z epoki lodowcowej
items: Te mięśnie są kluczowe dla zachowania młodości. Czy wiesz, jak je wzmacniać?
items: Ten wieloryb żyje przez stulecia i wiadomo, jak to robi. Jego sekret pomoże pokonać starość
items: Na tej greckiej wyspie ludzie żyją nawet 10 lat dłużej – w czym tkwi jej sekret?
items: María Branyas Morera żyła 117 lat. Naukowcy odkryli tajemnicę jej długowieczności
items: Gdzie jest mekka długowieczności? W tym kraju 100 tys. osób ma ponad 100 lat
items: Odkryto sekret długowieczności flamingów. Odpowiedź tkwi w podróżowaniu
items: To jedno łączy najzdrowszych ludzi świata. Naukowiec nie ma wątpliwości
items: Mieszkanie nad morzem wydłuża życie – ale nie każdemu. Oto wyjątki
items: Orbán Csaba i sekret Transylwanii: co sprawia, że się tu długo i szczęśliwie?
items: 100 lat temu wierzono, że będziemy żyć setki lat. Co poszło nie tak?
items: 102-letni lekarz zdradza, czemu zawdzięcza długowieczność. Zaskoczy niejedną osobę
items: 106-latek z Kalabrii zdradza sekret długowieczności: „No bacco, no tabacco, no venere”
items: To zwierzę żyje nawet 400 lat i nie choruje na raka. Właśnie zbadano jego genom
items: Lepsza sperma to dłuższe życie. Jakość nasienia ma związek z długowiecznością mężczyzn
items: Nie będziemy żyli po 120 lat? Ekstremalne temperatury przyspieszają biologiczne starzenie się
items: Zmarła najstarsza osoba na świecie. Miała 117 lat. Jaki był jej sposób na długowieczność?
items: Możesz opóźnić starzenie się nawet o sześć lat. Jak? Jest na to aż osiem sposobów
items: Co jeść, by żyć jak najdłużej? Naukowcy przedstawiają nowy przepis na dietę długowieczności
items: Możesz żyć nawet o 13 lat dłużej, jeśli zmienisz jadłospis. Jakie produkty sprzyjają zdrowej długowieczności?
items: Kawa przedłuża życie! I to nawet wtedy, gdy jest rozpuszczalna i bezkofeinowa – wynika z wieloletnich badań
items: Dlaczego gady i płazy są długowieczne? Widać to gołym okiem
items: Ile trzeba zrobić kroków dziennie, żeby dłużej żyć? Wcale nie 10 tys., co po raz kolejny potwierdzają naukowcy

Jesz mięso? Masz większe szanse dożycia do setki niż weganie. Ale… tylko niektórzy
type: item
date: 2026-02-02T09:55:00.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Lifestyle
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: chiny
subject: diety
subject: długowieczność
subject: mięso
description: Nowe, przeprowadzone w Chinach badanie sugeruje, że osoby jedzące mięso mogą mieć większe szanse na dożycie stu lat niż te niejedzące mięsa. Na pierwszy rzut oka wydaje się to sprzeczne z licznymi badaniami wskazującymi na korzyści diet roślinnych. Dokładniejsza analiza pokazuje jednak, że do tych wyników należy podejść z ostrożnością.
encoded: Badanie objęło ponad 5 tysięcy Chińczyków w wieku 80 lat i więcej. Wszyscy byli uczestnikami Chinese Longitudinal Healthy Longevity Survey, długotrwałego badania prowadzonego od 1998 roku. Do 2018 roku zaobserwowano, że osoby na dietach bezmięsnych rzadziej zostawały stulatkami niż osoby jedzące mięso. Nie oznacza to jednak, że dieta roślinna jest szkodliwa sama w sobie. Wyniki badania nie pozwalają na wyciągnięcie tak prostego wniosku. Wegetarianie młodzi i starzy. Jakie są między nimi różnice? Kluczowe znaczenie ma wiek badanych. Potrzeby żywieniowe u osób starszych znacząco różnią się od tych u młodych. Z wiekiem spada zapotrzebowanie energetyczne, ale za to rośnie ryzyko utraty masy mięśniowej, gęstości kości i ogólnie – niedożywienia. Na starość żywieniowym priorytetem stają się: utrzymanie masy ciała i siły mięśni oraz dbałość o stan kości. Większość dowodów na korzyści diet roślinnych pochodzi z badań nad młodymi, zdrowymi ludźmi. Ne znaczy to, że są one nieaktualne – po prostu seniorzy mają inne potrzeby. U osób w podeszłym wieku ścisła dieta bezmięsna może wiązać się z niedoborami białka, wapnia czy witaminy B12, a co za tym idzie – ryzykiem złamań i osłabienia. Niedowaga na starość jest gorsza niż otyłość Najważniejsza w chińskim badaniu jest jedna, konkretna informacja: gorsze wyniki na diecie bezmięsnej notowano wyłącznie osób z niedowagą. U seniorów z prawidłową masą ciała nie stwierdzono żadnych różnic między dietami mięsnymi a bezmięsnymi. Niedowaga w starszym wieku sama w sobie silnie wiąże się z wyższą śmiertelnością. I już sam ten fakt może tłumaczyć nowo odkrytą zależność. Nowe badanie było czysto obserwacyjne: pokazało jedynie współwystępowanie zjawisk, a nie związek przyczynowo-skutkowy. Jego wyniki wpisują się także w zjawisko tzw. „paradoksu otyłości”, według którego nieco wyższa masa ciała u osób starszych bywa związana z lepszym przeżyciem. Wegetarianizm niejedno ma imię: które diety bezmięsne są bezpieczne? Warto podkreślić, że osoby niejed…

mieso-wydluza-zycie-aedb202.jpeg
width: 5312
height: 4000

Antyturystyka, detoks decyzyjny i AI w hotelach. Tak zmienią się podróże w 2026 roku
type: item
date: 2026-01-04T08:15:15.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: długowieczność
subject: podróże
subject: sztuczna inteligencja
subject: trendy
subject: wspomnienia
description: Dla coraz większej liczby podróżnych wyjazdy przestają być kolekcją zdjęć i odhaczonych atrakcji. Liczy się tempo, sposób doświadczania miejsca i to, czy podróż zostawia po sobie coś więcej niż tylko wspomnienia. Zmieniają się oczekiwania wobec kierunków, hoteli i samych wakacji, a wraz z nimi pojawiają się nowe trendy, które już wkrótce zaczną wyznaczać turystyczne wybory. Co zatem będzie kształtować podróże w 2026 roku?
encoded: Od zakończenia pandemii COVID-19 podróże oparte na doświadczeniach przechodzą wyraźną ewolucję. Coraz więcej osób odchodzi od klasycznego modelu zwiedzania zabytków na rzecz wyjazdów, które mają głębszy wymiar – pozwalają zwolnić tempo, zanurzyć się w lokalnej kulturze i nawiązać realny kontakt z ludźmi oraz otoczeniem. Analizy rynkowe pokazują, że zmieniają się priorytety podróżnych: to, co jeszcze kilka lat temu było oczywistym elementem wyjazdu, dziś traci na znaczeniu, a w jego miejsce pojawiają się nowe potrzeby i motywacje. Z tego względu stacja CNBC przeanalizowała 25 raportów branżowych opublikowanych pod koniec roku i wskazała pięć kluczowych trendów, które w 2026 roku będą kształtować sposób, w jaki podróżujemy. Trend 1: Antyturysta, czyli podróżowanie poza utartym szlakiem Coraz więcej podróżnych świadomie rezygnuje z najbardziej obleganych kierunków i sezonowych szczytów na rzecz spokojniejszych, mniej oczywistych miejsc. Motywacją nie jest już wyłącznie chęć uniknięcia tłumów, ale także potrzeba głębszego kontaktu z lokalną kulturą, troska o środowisko oraz realne oszczędności. Z danych branżowych wynika, że niemal połowa klientów biur podróży modyfikuje dziś swoje plany z uwagi na zmiany klimatyczne, a zdecydowana większość wykazuje rosnące zainteresowanie wyjazdami poza sezonem lub w okresach o łagodniejszej pogodzie. W praktyce oznacza to odwrót od „pocztówkowych” destynacji na rzecz miejsc, które pozwalają doświadczyć codziennego rytmu życia, zamiast masowej turystyki. Ten sposób myślenia napędza rozwój tzw. miast i regionów drugorzędnych – położonych poza głównymi szlakami, często pomijanych w klasycznych przewodnikach, a oferujących bardziej autentyczne i wciągające doświadczenia. Trend ten potwierdzają dane platform rezerwacyjnych: zainteresowanie noclegami w mniej oczywistych lokalizacjach Azji rośnie wyraźnie szybciej niż w tradycyjnych kurortach. Co istotne, na zmianę reagują również rządy. Przykładem jest Indonezja, która poprzez strategię „T…

2026-a0be22b.jpg
width: 6296
height: 4272

Dlaczego niektórzy ludzie dożywają 100 lat i więcej? Odpowiedź tkwi w genach z epoki lodowcowej
type: item
date: 2025-12-18T14:30:42.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: długowieczność
subject: genetyka
subject: włochy
description: Nowe badania wykazały, że zagadkę długowieczności niektórych ludzi może wyjaśniać DNA starożytnych łowców-zbieraczy. Pewien wariant genetyczny może znacząco zwiększać szanse dożycia 100 lat.
encoded: Współcześnie średnia długość życia w Polsce wynosi 78,6 lat. Według najnowszych danych Głównego Urzędu Statystycznego w 2024 r. mężczyźni żyli przeciętnie 74,9, a kobiety 82,3 roku. To i tak dużo, bo np. 60 lat temu panowie przeciętnie nie dożywali nawet 66 lat, a dla pań statystycznie 71 urodziny były często już ostatnimi. Ta różnica wynika przede wszystkim z postępu medycyny, poprawy warunków życia, edukacji i lepszej diety. Dlaczego niektórzy dożywają 100 lat? Długowieczność zależy jednak również od genów. Mają one wpływ np. na tempo starzenia komórek, odporność na choroby, czy gospodarkę lipidową i cukrową. Najnowsze badania wykazały, że ludzie, których geny pochodzą od neolitycznych łowców-zbieraczy, mają większe szanse na dożycie setki. Badanie, które na to wskazuje, zostało właśnie opublikowane na łamach czasopisma „GeroScience”. „Genetykę ludzkiej długowieczności badano głównie przy użyciu klasycznych metod opracowanych w badaniach asocjacyjnych całego genomu. Dzięki najnowszym postępom w paleogenomice możliwe jest zbadanie, w jakim stopniu pradawni przodkowie przyczyniają się do złożonych cech u współczesnych ludzi” – piszą w pracy autorzy z włoskich uniwersytetów w Bolonii, Florencji i Mediolanu. Dobre geny od łowców-zbieraczy W badaniu naukowcy przeanalizowali rolę starożytnych komponentów genetycznych w ludzkiej długowieczności. Skupili się na genach łowców-zbieraczy z Półwyspu Apenińskiego. Włochy bowiem mają jeden z najwyższych na świecie współczynników osób dożywających 100 lat lub więcej. Wynika to przede wszystkim z diety śródziemnomorskiej, czy stylu życia. Ale okazuje się, że nie tylko. W badaniu przeanalizowano genomy 333 włoskich stulatków i 690 zdrowych osób w wieku ok. 50 lat, porównując ich skład z materiałem genetycznym 103 szczątków czterech starożytnych populacji, które tworzą współczesną „pulę genową”. Byli to łowcy-zbieracze: pierwotni mieszkańcy Europy po epoce lodowej, anatolijscy rolnicy neolityczni, grupy koczownicze epoki brązu oraz…

geny-lowcy-zbieracze-3db4c26.jpeg
width: 3200
height: 2400

Te mięśnie są kluczowe dla zachowania młodości. Czy wiesz, jak je wzmacniać?
type: item
date: 2025-11-08T07:33:06.000Z
creator: Danielle Zickl
subject: Nauka
subject: ciało
subject: długowieczność
subject: mięśnie
subject: trening
subject: Zdrowie
description: Mięśnie głębokie, a nie sześciopak, są fundamentem zdrowego starzenia się. Poprawiają postawę, chronią kręgosłup i wspierają każdy codzienny ruch.
encoded: Spis treści: Core – jak działa i jakie mięśnie obejmuje Mocne centrum – recepta na długowieczność Jak trenować core, by wspierać ciało przez lata Od przepony po dno miednicy – naukowcy podkreślają, że wzmocnienie „centrum” ciała chroni kręgosłup i pomaga poruszać się z łatwością także w starszym wieku. „Sześciopak” może wyglądać jak symbol formy, ale o zdrowiu mówi zaskakująco niewiele. Prawdziwy sekret zdrowego starzenia się kryje się nie w widocznych mięśniach brzucha, lecz w złożonej sieci mięśni tworzących twój tzw. core. Te głębokie mięśnie stabilizują kręgosłup. Chronią plecy i napędzają niemal każdy ruch. – Ćwiczenia „na kratę”, jak klasyczne brzuszki, robione dla wyglądu, mogą uczynić więcej szkody niż pożytku – mówi Ben Yamuder, fizjolog wysiłku z nowojorskiego Hospital for Special Surgery. – Trenując w ten sposób, izolujesz bardzo małą część mięśni centrum – dodaje. W brzuchu jest około 35 mięśni, a mięsień prosty brzucha – popularny „sześciopak” – to zaledwie dwa z nich. Zrozumienie roli pozostałych mięśni – i sposobów ich wzmacniania – może być jednym z najskuteczniejszych sposobów, by z wiekiem pozostać silnym, stabilnym i wolnym od bólu. Oto, co warto wiedzieć. Core – jak działa i jakie mięśnie obejmuje – Core to złożony układ mięśni, który stabilizuje i porusza kręgosłup oraz miednicę – wyjaśnia Tom Holland, założyciel i CEO TeamHolland LLC, firmy doradczej w obszarze fitnessu. – Mięśnie te współpracują, by wspierać kręgosłup, regulować ciśnienie śródbrzuszne i tworzyć stabilną bazę dla ruchu. Według Yamudera mięśnie centrum można pogrupować w sześć obszarów. Z przodu leży mięsień prosty brzucha – dwa pionowe brzuśce oddzielone pasmem tkanki łącznej. Zginają tułów przy ruchach typu brzuszki czy siady i tworzą charakterystyczny „sześciopak”. Głębiej, pod nimi, mięsień poprzeczny brzucha owija tułów jak wewnętrzny gorset. – To główny stabilizator kręgosłupa, który utrzymuje go na miejscu. Gdy „wciągasz” pępek, napinasz właśnie ten mięsień – mówi Yamuder…

2025-11-07-112357-These-overlooked-muscles-are-the-key-to-aging-well--National-Geographic--Sluzb-5ed530b.png
width: 1285
height: 855

Ten wieloryb żyje przez stulecia i wiadomo, jak to robi. Jego sekret pomoże pokonać starość
type: item
date: 2025-10-31T12:59:29.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: badania naukowe
subject: długowieczność
subject: ssaki
subject: wieloryby
description: Kiedyś prawie go wytępiliśmy, a teraz może wydłużyć nasze życie. Najnowsze badania nad walem grenlandzkim wreszcie rozwikłały zagadkę jego długowieczności. Dają też nadzieję na nowe sposoby w walce ze starzeniem się.
encoded: Wal grenlandzki (Balaena mysticetus) to masywny wieloryb, pokryty półmetrową warstwą tłuszczu. Zadziwia swoją niezwykłą długowiecznością – może żyć ponad 200 lat. Naukowcy od dawna zastanawiali się, jak to możliwe, że zwierzę o tak dużych rozmiarach i tak długim życiu rzadko zapada na nowotwory i inne choroby podeszłego wieku. Najnowsze badania, opublikowane 29 października w prestiżowym „Nature”, wreszcie rzucają światło na tę zagadkę. Dlaczego wal grenlandzki żyje 200 lat? Okazuje się, że kluczową rolę odgrywa specjalne białko aktywowane przez zimno, które wspomaga naprawę uszkodzonego DNA. Zespół badaczy kierowany przez biolog Verę Gorbunovą z Uniwersytetu w Rochester (USA) odkrył, że białko zwane CIRPB (cold-inducible RNA-binding protein), aktywuje się w niskich temperaturach i naprawia uszkodzenia w DNA, chroniąc organizm wala grenlandzkiego przed mutacjami. Właśnie ta zdolność może być głównym czynnikiem jego długiego i do końca zdrowego życia. Naukowcy od dawna poszukują w świecie zwierząt mechanizmów długowieczności. Badano m.in. nietoperze, bobry, słonie czy golce piaskowe. Wcześniejsze badania zespołu z Uniwersytetu Tongji (Chiny) wykazały, że żyjące nawet 30 lat golce także mają wydajne białka naprawiające DNA. Pomoc Inuitów i wyprawa naukowców wgłąb Alaski Ale badanie wali grenlandzkich to znacznie trudniejsze zadanie. Zarówno ich względu na ich rozmiar, jak i nieprzyjazne, zimne siedliska. Naukowcy poprosili o pomoc Inuitów z północnej Alaski, którzy przy okazji polowań na wale przekazywali naukowcom fragmenty ich tkanek. Wśród Inuitów takie polowania to wciąż tradycja, dopuszczana jesienią pomimo ochrony wala grenlandzkiego. Dla naukowców odebranie próbek z odległych regionów Alaski było prawdziwą wyprawą. Nie prowadzą tam żadne drogi i nie ma żadnej możliwości wysłania paczki. Cudowne właściwości białka CIRPB Po analizie hodowanych w laboratorium komórek wieloryba badacze zauważyli, że wbrew oczekiwaniom, komórki te łatwiej przekształcały się w nowotw…

wal-grenlandzki-3a27aa0.jpg
width: 3744
height: 2496

Na tej greckiej wyspie ludzie żyją nawet 10 lat dłużej – w czym tkwi jej sekret?
type: item
date: 2025-10-19T06:27:12.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: długowieczność
subject: grecja
subject: wyspy greckie
description: Według mitów właśnie tutaj miał spaść do morza Ikar, bohater opowieści o ojcu architekcie i synu, który chciał dotknąć Słońca. Właśnie dlatego sama wyspa została nazwana Ikarią, a otaczające ją morze – Ikaryjskim. Jednak współcześnie obszar ten znany jest z czegoś innego: z metody na długowieczność.
encoded: Spis treści: Długowieczni Ikaryjczycy Burzliwe dzieje Ikarii Co zobaczyć na Ikarii Ikaria leży w regionie Wysp Egejskich Północnych. Ma powierzchnię zaledwie 255 km kwadratowych, czyli niewiele mniej niż Poznań. Obszar ten zamieszkuje niespełna 10 tysięcy osób. Osób znanych z długowieczności. Długowieczni Ikaryjczycy Ikaria należy do tzw. niebieskich stref, czyli miejsc na mapie świata, w których najwięcej osób dożywa stu i więcej lat. Zajmujący się tematem badacze odkryli, że Ikaryjczycy mają 10-krotnie większą szansę na dożycie 100 lat niż Amerykanie. Według danych ponad 30% mieszkańców wyspy dożywa 90 i więcej lat. Wszystko za sprawą tamtejszego klimatu i uznawanej przez ekspertów za najzdrowszą dla człowieka diety śródziemnomorskiej. Dieta Co jedzą Ikaryjczycy? Przede wszystkim warzywa i nabiał. Ich tradycyjna kuchnia opiera się na warzywach strączkowych – fasoli, bobie, ciecierzycy i grochu – oraz wszechobecnym czosnku. Do tego spożywają orzechy, miód, suszone owoce, tradycyjne tłuste jogurty greckie i fetę. W jadłospisie nie może zabraknąć ryb, oliwek, oliwy z oliwek, soli morskiej, kawy i kieliszka wina. Pieczywo piecze się z pełnego ziarna. Według drobiazgowej analizy czynników sprzyjających długowieczności Ikaryjczyków, opublikowanej w 2009 roku na łamach czasopisma „Cardiology Research and Practice”, tamtejsi mężczyźni spożywają średnio 1425 kcal/dziennie, natomiast kobiety zaledwie 1087 kcal. Do tego praktycznie wszyscy respondenci badania przyznali, że niemal codziennie robią sobie drzemkę w ciągu dnia. To wpływa też na poziom zadowolenia z życia. Przypadki depresji są wyjątkowo rzadkie, choroba dotyka mniej niż 3% społeczeństwa. W przypadku krajów zachodnich wskaźnik ten wynosi 10–15 procent i rośnie. Aktywność Do tego należy jeszcze dodać codzienną aktywność fizyczną. Nawet osoby w wieku 90 i więcej lat każdego dnia spacerują, pływają czy pracują fizycznie. Istotne są też więzi społeczne. Ikaryjczycy znani są z typowo południowej bliskości, wspólnego b…

ikaria-e08fc76.jpg
width: 2700
height: 1800

María Branyas Morera żyła 117 lat. Naukowcy odkryli tajemnicę jej długowieczności
type: item
date: 2025-09-30T05:57:06.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Ludzie
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: długowieczność
subject: starość
description: Długowieczność Hiszpanki zaintrygowała naukowców z Barcelony. Superstulatka żyła aż 117 lat i 168 dni, zachowując sprawność umysłową i fizyczną. Badacze przeanalizowali jej genom, dietę oraz mikrobiom, aby znaleźć wskazówki, jak spowolnić proces starzenia.
encoded: María Branyas Morera od stycznia 2023 do sierpnia 2024 roku była oficjalnie najstarszą osobą na świecie. Przez całe życie prawie nie chorowała, a infekcja koronawirusem w wieku 113 lat zakończyła się pełnym wyzdrowieniem. Gdy Morera miała 116 lat, pobrano od niej próbki krwi, śliny i kału. Analiza wykazała, że superstulatka miała kilka wyjątkowych cech, związanych z mikrobiomem jelitowym, metabolizmem tłuszczów i genami. Geny chroniły ją przed nowotworami i Alzheimerem Analizy ujawniły, że jej w genomie występowały różne warianty genów powiązane z długowiecznością, wcześniej obserwowane u innych gatunków, jak psy, nicienie czy muchy. Nie miała natomiast wariantów genów zwiększających ryzyko nowotworów, choroby Alzheimera i zaburzeń metabolicznych. Posiadała wyjątkowo korzystny zestaw wariantów chroniących przed podwyższonym poziomem lipidów we krwi. Dlatego bardzo długo cieszyła się dobrą kondycją układu krążenia i mózgu. Wyjątkowy metabolizm tłuszczów i śródziemnomorska dieta Metabolizm tłuszczów w jej organizmie był wyjątkowo sprawny – jej profil lipidowy należał do najlepszych, jakie kiedykolwiek opisano. Cechował się niezwykle niskim poziomem cholesterolu, co naukowcy wiązali z genetyką, ale też dietą. Morera przestrzegała diety śródziemnomorskiej. Spożywała dużo warzyw, owoców, roślin strączkowych i oliwy z oliwek. Każdego dnia jadła trzy porcje naturalnego jogurtu bez cukru. Nie paliła i nie piła alkoholu. „Młody” mikrobiom jelitowy – sekret odporności? Bardzo ciekawe były też wyniki badań mikrobiomu jelitowego. Przypominał on profil osoby znacznie młodszej. Szczególnie wysoki był poziom bakterii z grupy Actinobacteriota, w tym probiotycznych Bifidobacterium. Zwykle ich ilość spada wraz z wiekiem, ale u stulatków i superstulatków utrzymuje się na wysokim poziomie. Te bakterie uważa się za ważny czynnik łagodzący, a wręcz spowalniający starzenie, bo pomagają kontrolować stany zapalne. Badacze podejrzewają, że nawyk regularnego spożywania jogurtu sprzyjał u Mari…

najstarsza-kobieta-swiata-3678e93.jpg
width: 1811
height: 1359

Gdzie jest mekka długowieczności? W tym kraju 100 tys. osób ma ponad 100 lat
type: item
date: 2025-09-27T11:44:59.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: długowieczność
subject: japonia
subject: Zdrowie
description: Przykład Japonii dowodzi, że długoterminowe inwestycje w zdrowie publiczne, wspieranie praktyk kulturowych i wartości społecznych prowadzą do wyjątkowych wskaźników długowieczności.
encoded: Co roku, 15 września, Japończycy obchodzą wyjątkowe święto – Dzień Szacunku dla Osób Starszych. To okazja, by uhonorować najstarszych mieszkańców kraju, który od dekad uchodzi za światową stolicę długowieczności. Właśnie wtedy rząd ogłasza najnowsze dane dotyczące liczby stulatków, pokazując skalę przemian demograficznych i społecznych. Z roku na rok liczba ta rośnie, a Japonia bije kolejne rekordy wśród państw rozwiniętych, co pokazuje, jak wielką rolę odgrywa medycyna i kultura dbania o zdrowie. Najnowsze dane potwierdzają bowiem, że kraj ten już po raz 55. z rzędu pozostaje światowym liderem pod względem średniej długości życia. Dlaczego Japończycy żyją tak długo? Sekret długowieczności w Kraju Kwitnącej Wiśni Długość życia Japończyków jest efektem splotu wielu czynników – od diety, przez politykę zdrowotną, aż po podejście społeczne do starzenia się. Tradycyjny model żywienia kładzie nacisk na ryby, soję, warzywa i zieloną herbatę, a przez dekady spożycie czerwonego mięsa, cukru i soli było tam znacznie niższe niż w krajach zachodnich. Rząd konsekwentnie wspierał ten trend – kampanie społeczne uświadamiały obywatelom zagrożenia wynikające z nadmiernego spożycia soli, a system opieki zdrowotnej został rozbudowany tak, aby seniorzy mieli szeroki dostęp do profilaktyki i leczenia. Nie bez znaczenia pozostają także programy socjalne dla osób starszych oraz inicjatywy promujące aktywność fizyczną i społeczną wśród seniorów. W kulturze Japonii wiek nie stanowi tematu tabu, gdyż starość jest traktowana z szacunkiem, a osiąganie długowieczności staje się powodem do dumy. Wszystko to znajduje odzwierciedlenie w danych demograficznych: w 1963 roku w kraju było zaledwie 153 stulatków, podczas gdy obecnie ich liczba wynosi dokładnie 99 763, z czego prawie 90% stanowią kobiety. To czyni Japonię niekwestionowanym liderem wśród państw rozwiniętych. Jak żyją japońscy stulatkowie? Kluczowe praktyki długowieczności Jednym z charakterystycznych filarów japońskiego stylu życia jest…

GettyImages-200193000-003-0b87a40.jpg
width: 4832
height: 3480

Odkryto sekret długowieczności flamingów. Odpowiedź tkwi w podróżowaniu
type: item
date: 2025-08-27T06:41:45.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: badania naukowe
subject: długowieczność
subject: migracje
subject: podróże
subject: ptaki
description: Wiemy, że większość organizmów na Ziemi się starzeje. Badacze odkryli jednak, że u flamingów dzieje się to zupełnie inaczej, nawet w obrębie tego samego gatunku. Jaki jest sekret długowieczności niektórych z nich i co mówi nam o uniwersalnych mechanizmach przemijania?
encoded: Ponad 40-letni program znakowania i monitoringu flamingów pokazał, że migrujące osobniki mogą starzeć się wolniej, niż te pozostające na miejscu. Naukowcy przeanalizowali ptaki z francuskiego Camargue i spróbowali rozwiązać zagadkę długowieczności. Rezydenci kontra migranci Śledzenie flamingów w Camargue – regionie Francji słynącym z tych niezwykłych ptaków – sięga już 1977 roku. Wtedy właśnie rozpoczął się program znakowania, którego wyniki pozwoliły naukowcom sprawdzić, jak starzeją te wędrowne ptaki. Swoje badania opublikowali w czasopiśmie „Proceedings of the National Academy of Science”. Co ciekawe, flamingi z tego regionu – chociaż reprezentujące ten sam gatunek – dzielą się na dwie grupy. Niektóre z nich to „rezydenci”, którzy całe życie zostają w Camargue i cieszą się dobrodziejstwami Riwiery Francuskiej, a inne to „migranci”, którzy zimę spędzają w Hiszpanii, we Włoszech czy w Afryce Północnej. Wyniki są zaskakujące: flamingi, które zdecydowały się na migrację, starzały się nawet 40% wolniej, niż te, które postanowiły zostać na miejscu. Czy w takim razie podróżowanie miało wpływ na ich długowieczność? Podróżowanie wydłuża życie flamingów? Udowodniono, że starzenie się rozpoczyna się średnio w wieku 20,4 lat u flamingów-rezydentów, a dopiero w wieku 21,9 lat u flamingów-migrantów. U tych drugich postępuje także wolniej. U flamingów decyzja o niemigrowaniu oferuje korzyści na wczesnym etapie życia – na przykład mniejszą śmiertelność czy większe zdolności do reprodukcji – ale okupiona jest wysoką ceną. Wiąże się to z przyspieszonym starzeniem w podeszłym wieku. – Ma to prawdopodobnie związek z kompromisem między sprawnością w młodości a zdrowiem na starość – wyjaśnia Sébastien Roques, badacz z CNRS i współautor badania. Migrujące flamingi w początkowym etapie życia charakteryzuje za to większa śmiertelność związana z podejmowanym ryzykiem. Długowieczne flamingi – niektóre dożywają bowiem nawet 50 lat – dzięki różnorodności zachowań są czymś więcej, niż tylko i…

GettyImages-541048348-7bcca1a.jpg
width: 5616
height: 3744

To jedno łączy najzdrowszych ludzi świata. Naukowiec nie ma wątpliwości
type: item
date: 2025-08-18T06:03:42.000Z
creator: redakcja
subject: Nauka
subject: długowieczność
subject: grecja
subject: japonia
subject: kalifornia
subject: Kostaryka
subject: sardynia
subject: Zdrowie
description: Niebieskie strefy to miejsca na świecie, w których ludzie żyją wyjątkowo długo i zdrowo. Naukowiec Dan Buettner odkrył, co je łączy – i jak z ich doświadczeń możemy skorzystać wszyscy.
encoded: Spis treści: Co definiuje niebieską strefę? Gdzie znajduje się 5 niebieskich stref? Na czym polega dieta niebieskich stref? Co jeszcze wpływa na długowieczność? „Niebieskie strefy” mogą zawierać sekret życia do 100 lat i dłużej. Do takich wniosków doszedł Dan Buettner, badacz i podróżnik National Geographic. Od 2004 roku Buettner bada miejsca, które nie tylko charakteryzują się dużym odsetkiem osób powyżej 100. roku życia, ale również skupiskami ludzi, którzy starzeją się bez problemów zdrowotnych, takich jak choroby serca, otyłość, nowotwory czy cukrzyca. Jego odkrycia stały się podstawą książek, w tym „Sekrety niebieskich stref: lekcje z najzdrowszych miejsc na Ziemi”, wzbudziły światowe zainteresowanie tymi rejonami, a nawet zainspirowały serial Netflixa „Live to 100: Secrets of the Blue Zones”. Gdzie znajdują się te „niebieskie strefy”? Co sprawia, że są tak zdrowe? I czego możemy się nauczyć od nich, nawet jeśli nie mieszkamy w ich pobliżu? Oto wszystko, co warto wiedzieć o niebieskich strefach. Co definiuje niebieską strefę? Badania Buettnera doprowadziły do wyodrębnienia pięciu regionów, które określił jako „niebieskie strefy”. Są to „demograficznie potwierdzone, geograficznie zdefiniowane” obszary, w których ludzie dożywają do 100 lat w niezwykłym odsetku – dziesięciokrotnie większym niż w Stanach Zjednoczonych. Mimo że dzieli je ogromna odległość, te certyfikowane niebieskie strefy łączy dziewięć podstawowych zasad, które – jak twierdzą badacze – przyczyniają się do długiego i szczęśliwego życia. Wśród nich znajdują się niskie poziomy stresu, regularny ruch, silne poczucie celu oraz dieta oparta na roślinach. Aby dane miejsce mogło zostać uznane za certyfikowaną niebieską strefę, musi spełniać trzy kryteria: wiarygodną dokumentację dotyczącą urodzin i zgonów, wysoki poziom długości życia na tle świata oraz wysoką lokalną długowieczność. Gdzie znajduje się 5 niebieskich stref? Pięć niebieskich stref znajduje się w: Ikarii (Grecja), Okinawie (Japonia), region…

Okinawa-0102195.jpg
width: 3878
height: 2907

Mieszkanie nad morzem wydłuża życie – ale nie każdemu. Oto wyjątki
type: item
date: 2025-08-05T07:00:28.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Kierunki
subject: Lifestyle
subject: Nauka
subject: Traveler
subject: badania naukowe
subject: długowieczność
subject: mieszkanie
subject: morze
subject: Zdrowie
description: Chęć długiego i zdrowego życia powoduje, że wprowadzamy wiele różnych zmian: uprawiamy więcej sportu, rzucamy palenie, wysypiamy się, dbamy o dietę. Okazuje się jednak, że duży wpływ na długowieczność może mieć także odległość od zbiornika wodnego. Czemu warto zainwestować w dom nad morzem i jaki ma on wpływ na długość życia?
encoded: Spis treści Związek między lokalizacją a długowiecznością Jaka jest przyczyna dłuższego życia nad morzem? Nie każde sąsiedztwo wody jest korzystne Domy nad morzem w Polsce Najnowsze badania potwierdziły to, co dawno podejrzewano: mieszkanie w pobliżu linii brzegowej, może znacząco wydłużać życie. Naukowcy z Uniwersytetu Stanowego Ohio przeanalizowali dane 66 263 osób, badając związek między długością ich życia a miejscem zamieszkania. Związek między lokalizacją a długowiecznością Badacze nie bez kozery skupili się na strefie przybrzeżnej – już wcześniejsze analizy udowodniły korelację między mieszkaniem w „niebieskich strefach” a korzyściami zdrowotnymi. Tym razem chcieli jednak skupić się bezpośrednio na związku między długością życia a mieszkaniem nad wodą. Dane okazały się zaskakujące. Osoby posiadające domy nad morzem czy oceanem charakteryzowała dłuższa oczekiwana długość życia. Jednak osoby mieszkające nad śródlądowym zbiornikiem wodnym w mieście żyły przeciętnie krócej. – Przewiduje się, że mieszkańcy wybrzeża będą żyć przynajmniej o rok dłużej od średniej wynoszącej 79 lat [szacowana długość życia w Stanach Zjednoczonych w 2025 r. – przyp. red.], a osoby mieszkające w zurbanizowanych obszarach w pobliżu rzek czy jezior mają szanse umrzeć o rok wcześniej, niż wynosi średnia – mówi Jianyong Wu, naukowiec zajmujący się zdrowiem z Ohio State University. Jaka jest przyczyna dłuższego życia nad morzem? Niestety, nie udało się znaleźć prostego związku przyczynowo-skutkowego, który miałby ostatecznie rozwiązać zagadkę nadmorskiej długowieczności. Naukowcy sugerują jednak kilka czynników, które mogą się wzajemnie wzmacniać. Wymienia się wśród nich przede wszystkim łagodniejszy klimat, czyli mniej dni z ekstremalnymi temperaturami, lepszą jakość powietrza i większe możliwości rekreacji na łonie natury. Niebagatelne okazały się jednak także przyczyny społeczno-ekonomiczne. Nieruchomości nad morzem są zwykle droższe niż domy znajdujące się w głąb lądu, a więc wysoki sta…

AdobeStock116111346-194237e.jpeg
width: 6016
height: 4016

Orbán Csaba i sekret Transylwanii: co sprawia, że się tu długo i szczęśliwie?
type: item
date: 2025-07-21T06:00:32.000Z
creator: Brett Martin
subject: Lifestyle
subject: długowieczność
subject: transylwania
description: Transylwania to nie tylko mity o Drakuli, ale także realne historie o wspólnocie, która przez wieki przetrwała przeciwności i do dziś żyje w rytmie natury. W Karácsonyfalvie, małej wiosce zamieszkiwanej przez Szeklerów, tradycja wspólnej ziemi – Közbirtokosság – wciąż kształtuje codzienne życie mieszkańców. Spotkania przy piecu, festiwale kasztanów i troska o lasy pokazują, że duch miejsca jest silniejszy niż upływ czasu i wyzwania współczesności.
encoded: Spis treści: Dzikie serce Europy Kim są Szeklerzy? Közbirtokosság – tradycja wspólnej ziemi Wspólnota odzyskana po dekadach Życie z dala od pośpiechu Czułość wobec ziemi i tradycji Strażnicy lasu i dzikiej przyrody Życie w rytmie natury Czas płynie, ale duch miejsca trwa Kto przejmie odpowiedzialność za przyszłość? W chłodny, zmierzchający wieczór trzech mężczyzn siedzi przy drewnianym stole na plebanii trzynastowiecznego kościoła w Transylwanii, zwanej w Polsce Siedmiogrodem. Na zewnątrz są kaczki, ule i kudłaty biały pies, którego szczekanie słychać w narastającym mroku. Ogrzewani przez piec na drewno, mężczyźni popijają herbatę, podjadają słone ciasteczka w kształcie precli i rozmawiają o swojej rodzinnej miejscowości, Karácsonyfalva. Dzikie serce Europy Transylwania. To stąd pochodził król Stefan Batory. Czy istnieje miejsce o bardziej znanej nazwie i zarazem mniej znane? (Może tylko Timbuktu.) Nawet gdy cała Europa była dziksza, Transylwania była uważana za jej najbardziej dziki kraniec. Dlatego właśnie Bram Stoker uznał ją za odpowiednie miejsce dla akcji „Drakuli”, mimo że nigdy tam nie był. To miejsce, w którym o Saksonach, Hunach, Turkach, Tatarach i tuzinie mniej znanych plemion wciąż mówi się tak, jakby przeszły tędy zaledwie w zeszłym tygodniu, miejsce, gdzie lasy wciąż zamieszkują niedźwiedzie. W czasach, gdy Europa – mimo wszystkich swoich uroków – bywa postrzegana jako kontynent menedżerów od smartfonów, odnalezienie się w tak odległej i pod wieloma względami nietkniętej kieszeni świata, jak ta dolina rzeki Homoród, wydaje się tym bardziej ekscytujące i nieprawdopodobne. Kim są Szeklerzy? Około 85% mieszkańców tego wiejskiego regionu środkowej Rumunii mówi po węgiersku. Są Szeklerami – etnicznymi Węgrami, którzy mieszkają tu od co najmniej tysiąca lat. Na czele stołu, z krótką siwą brodą i błyszczącymi, figlarnymi oczami, siedzi 70-letni Orbán Csaba, człowiek, którego wizja pomaga zachować to odległe miejsce, mimo że nowoczesny świat coraz bardziej na…

TransylwaniaGettyImages-1572064974-e69b002.jpg
width: 2121
height: 1414

100 lat temu wierzono, że będziemy żyć setki lat. Co poszło nie tak?
type: item
date: 2025-07-13T10:14:09.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Nauka
subject: długowieczność
subject: medycyna
subject: Zdrowie
description: Nieśmiertelność miała być kwestią czasu. Tymczasem przyszłość wygląda zupełnie inaczej, niż przewidywały magazyny naukowe z 1925 roku. Co poszło nie tak – i czy mamy plan B?
encoded: Spis treści: Marzenie o nieśmiertelności Tak wydłużamy życie Osiągnięcia naukowe drugiej połowy XIX wieku, w tym poznanie bakterii i rozwój szczepionek, zmieniły sposób, w jaki ludzie postrzegali medycynę. Kolejne postępy w tej dziedzinie dawały nadzieję nie tylko na zdrowie, ale i na bardzo, bardzo długie życie. Marzenie o nieśmiertelności Dokładnie 100 lat temu, w 1925 roku, wielu wierzyło, że ludzkość stoi na granicy pokonania śmierci. Na łamach magazynu „Popular Science” pojawił się wówczas artykuł o prowokacyjnym tytule „Czy śmierć jest naprawdę konieczna?”. Autor, John E. Lodge, przewidywał, że dzięki nauce ludzie wkrótce będą żyć setki, jeśli nie tysiące lat. Sto lat później nadal nie osiągnęliśmy nieśmiertelności, ale ludzkość konsekwentnie wydłuża średnią długość życia. W 1925 roku przeciętny Amerykanin żył 58 lat. Dziś to ponad 78. Postęp, choć powolny i złożony, jest realny. Zamiast witamin i szczepionek, dziś naszą wyobraźnię rozpalają m.in. terapie genowe. Eksperymenty na myszach, w tym blokowanie białka interleukina-11 czy przeszczepianie genów długowieczności z golców, przynoszą obiecujące wyniki. Pamiętajmy jednak, że wdrożenie tych rozwiązań u ludzi wiąże się z ogromnymi wyzwaniami – zarówno technologicznymi, jak i etycznymi. Wiele metod, o których fantazjowano w pierwszej połowie minionego wieku (np. odmładzanie enzymów czy organów) nadal pozostaje w sferze science fiction. Do łask częściowo wraca jednak rutwica lekarska. W średniowieczu stosowano ją jako zioło na cukrzycę. Dziś jest jednym ze składników metforminy – leku przeciwcukrzycowego, który jest też badany pod kątem działania przeciwstarzeniowego. Tak wydłużamy życie W 2025 r., tak jak i 100 lat temu, wielu ludzi nadal marzy jednak nie tyle o nieśmiertelności, ile o wydłużeniu zdrowego życia. Coraz częściej słyszymy o tzw. biohackingu. Zagadnienie to może dotyczyć zarówno diety, jakości snu, jak i transfuzji osocza czy noszenia zaawansowanych urządzeń monitorujących ciało. Mimo nieustająceg…

Mielismy-zyc-wiecznie-acf4234.jpg
width: 5695
height: 3772

102-letni lekarz zdradza, czemu zawdzięcza długowieczność. Zaskoczy niejedną osobę
type: item
date: 2025-06-25T07:29:36.000Z
subject: Nauka
subject: Czas na długowieczność
subject: długowieczność
subject: nauka
description: W wieku 102 lat Howard Tucker pozostaje aktywny zawodowo i towarzysko, ucząc przyszłych lekarzy i zdobywając popularność na TikToku. Jego styl życia, rady i przekonania inspirują kolejne pokolenia – również te, które dopiero uczą się chodzić.
encoded: Spis treści: Gwiazda mediów społecznościowych Emerytura? „Wróg” długowieczności Trzy złote zasady zdrowia według Tuckera Palenie, dieta, alkohol – co warto wiedzieć? Ruch, relacje, równowaga – jego styl życia inspiruje Co naprawdę liczy się w leczeniu i życiu W wieku 102 lat Howard Tucker jest najstarszym praktykującym lekarzem na świecie i aktywnie szuka nowej pracy, odkąd w 2022 roku zamknięto szpital, w którym uczył rezydentów medycyny. – W tej chwili jestem bezrobotny – mówi Tucker. Choć nie przyjmuje już pacjentów, jego życiorys mówi sam za siebie. Dyplom lekarza medycyny uzyskał w 1947 roku, a specjalizację z neurologii ukończył w 1953. Służył w marynarce wojennej USA podczas II wojny światowej i był głównym neurologiem Floty Atlantyckiej podczas wojny koreańskiej. W 1989 roku, mając rześkie 67 lat, rozpoczął studia prawnicze i zdał egzamin adwokacki stanu Ohio, kontynuując jednocześnie pracę jako neurolog. Pomagał leczyć pacjentów w najwcześniejszych dniach pandemii COVID-19, a dziś okazjonalnie wykłada dla studentów medycyny i prawa na Uniwersytecie Case Western Reserve w Cleveland, Ohio. Nadal także konsultuje jako specjalista w sprawach medyczno-prawnych. Gwiazda mediów społecznościowych Ostatnio stał się również gwiazdą TikToka, z 101 tysiącami obserwujących i ta liczba wciąż rośnie. Wnuk Tuckera, Austin, założył konto wraz z przyjacielem Taylorem Taglianettim. Wspólnie wyprodukowali dokument zatytułowany „What’s Next?”, by ukazać niezwykłe osiągnięcia i życiową energię seniora. Przed swoimi 103. urodzinami, które przypadają w lipcu, National Geographic zapytało Tuckera o jego „tajemny składnik” długowieczności. Stulatek z przekonaniem wskazuje na nieustanne dążenie do wiedzy i relacji międzyludzkich oraz okazjonalne martini. Oto jego porady dotyczące zdrowia i nawyki, których jego zdaniem należy unikać. NATIONAL GEOGRAPHIC: Powiedział pan, że emerytura to „wróg” długowieczności. Skąd to przekonanie i dlaczego tak silnie się go pan trzyma? HOWARD TUCKER: …

Howard-1473314.jpg
width: 4278
height: 2853

106-latek z Kalabrii zdradza sekret długowieczności: „No bacco, no tabacco, no venere”
type: item
date: 2025-05-29T13:04:00.000Z
creator: Stephen S. Hall
subject: Ludzie
subject: choroby
subject: cukrzyca
subject: Czas na długowieczność
subject: diety
subject: długowieczność
subject: dna
subject: ekwador
subject: epigenetyka
subject: geny
subject: rak
subject: starość
subject: zdjęcia
subject: życie
description: Sto lat to dla niej dopiero początek. Seniorka z Sardynii ujawnia, co naprawdę działa na długowieczność – i to wcale nie dieta, aktywność fizyczna czy geny. Choć wielu szuka sekretu w superfoods, ona przekonuje, że klucz tkwi gdzie indziej – w czymś, co każdy z nas może wdrożyć już dziś.
encoded: Długowieczność to nie tylko kwestia genów czy diety – to fascynująca opowieść o stulatkach z Kalabrii, dzieciach z Ekwadoru, które nie rosną, ale nie chorują, i genetycznych sekretach ukrytych w archiwach, mitochondriach oraz krwi. Artykuł odkrywa, jak nowoczesna nauka próbuje rozwikłać zagadkę zdrowego, długiego życia i co łączy mieszkańców odizolowanych społeczności z całego świata. Molochio – wioska stulatków i genetyczny skarb Kalabrii Jest rześki styczniowy poranek, dalekie wierzchołki masywu Aspromonte pobielił śnieg, a w dolinie dojrzewają pomarańcze. Minivan Giuseppe Passarina mknie serpentynami Kalabrii, krainy w czubku włoskiego buta. Kierowca – genetyk z Uniwersytetu Kalabryjskiego – gawędzi z pasażerem Mauriziem Berardellim, geriatrą. Jadą do dwutysięcznej osady Molochio, w której żyje czworo stulatków i czworo 99-latków. Salvatore Caruso wygrzewa akurat swoje 106-letnie kości przed buzującym ogniem kominkiem. Caruso, zwany księgowym (u’raggiuneri) czyta artykuł o końcu świata w tabloidzie. Na półce nad kominkiem stoi oprawiona w ramki kopia metryki urodzenia – z datą 2 listopada 1905 r. Caruso nie narzeka na zdrowie ni pamięć. Dobrze pamięta śmierć ojca w 1913 r. czy wielką epidemię grypy hiszpanki z lat 1918–1919, w której omal nie stracił matki i brata. Geny kontra dieta – co naprawdę wydłuża życie? Pamięta, jak go przeniesiono z wojska do cywila w 1925 r. po wypadku, w którym złamał nogę w dwóch miejscach. Na pytanie Berardellego o przyczyny długowieczności, odpowiada z uśmiechem: – No bacco, no tabacco, no venere – czyli: „żadnego wina, tytoniu, kobiet”. I dodaje, że w młodości jadał głównie figi i fasolę, a ciemnego mięsa niemal nie tykał. Passarino i Berardelli mniej więcej to samo słyszą od 103-letniego Domenica Romea. Ten z kolei opisuje swój jadłospis tak: poco, ma tutto, czyli „po odrobinie wszystkiego”. Podobnie odżywiała się 104-letnia Maria Rosa Caruso. – Dość często mówią, że woleli jedzenie bezmięsne, czyli owoce i warzywa – zauważa Berar…

stulatek-GettyImages-657191892-ec35a76.jpg
width: 1024
height: 680

To zwierzę żyje nawet 400 lat i nie choruje na raka. Właśnie zbadano jego genom
type: item
date: 2025-03-11T11:51:58.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Przyroda
subject: arktyka
subject: badania naukowe
subject: długowieczność
subject: dna
subject: genetyka
subject: rekiny
description: Najbardziej długowieczne spośród kręgowców to rekiny polarne. Ci mieszkańcy zimnych wód dalekiej północy mogą żyć nawet kilka wieków. Według autorów najnowszych badań wyjaśnienie ich niezwykłej długowieczności kryje się w genach.
encoded: W tym artykule: Skąd się bierze długowieczność rekinów polarnych? Gdzie żyją rekiny polarne? Geny, jakich nie ma nikt Wyobraź sobie, że jesteś dzieckiem nie dziesięć, tylko sto lat. Tyle właśnie trwa dzieciństwo młodych rekinów polarnych. Te jedne z najbardziej niezwykłych ryb osiągają dojrzałość płciową dopiero w wieku 150 lat. Rekiny polarne (Somniosus microcephalus) należą do najdłużej żyjących zwierząt na planecie. Znany jest osobnik, którego wiek, na podstawie badań oka, określono na czterysta lat. Naukowcy przypuszczają, że rekiny te żyją co najmniej 270 lat. Nie jest przy tym wykluczone, że pewne osobniki mogą dożywać nawet 500 lat. Skąd się bierze długowieczność rekinów polarnych? Jak to możliwe? U większości kręgowców proces starzenia się organizmu rozpoczyna się o wiele, o wiele wcześniej. Jedną z jego najważniejszych oznak jest pojawianie się coraz większej liczby błędów w DNA podczas dzielenia się komórek. Te błędy nawarstwiają się i gromadzą, prowadząc do różnych chorób, w tym nowotworowych. U ludzi zaledwie niewielki ułamek całej populacji dożywa stu lat – w Japonii, która szczyci się największą liczbą stulatków, jest to zaledwie 0,06 proc. Rekiny polarne znalazły jednak sposób na wielokrotne pobicie granicy stu lat życia, niedostępnej dla większości kręgowców. Jak to zrobiły? Jak to możliwe, że z wiekiem nie rozwijają się u nich nowotwory? Te pytania intrygują naukowców od dawna. Wcześniej wskazywano przede wszystkim na środowisko i tryb życia tych zwierząt. Jednak odpowiedź najprawdopodobniej kryje się gdzie indziej. Gdzie żyją rekiny polarne? Zimne wody Arktyki i północnego Atlantyku – tam właśnie toczą swoje niespieszne życie najbardziej długowieczne spośród kręgowców. Bliżej powierzchni pojawiają się tylko zimą. Latem pozostają w kilkusetmetrowych głębinach pozbawionych choćby promienia światła. Pływają wyjątkowo powoli – z prędkością niewiele większą niż kilometr na godzinę – i równie powoli rosną: zaledwie centymetr na rok. Przez wiele lat właśn…

Greenlandsharkprofile-198d49d.jpg
width: 1500
height: 1001

Lepsza sperma to dłuższe życie. Jakość nasienia ma związek z długowiecznością mężczyzn
type: item
date: 2025-03-07T11:20:56.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: długowieczność
subject: mężczyźni
subject: plemniki
description: Spośród wielu czynników wpływających na to, ile będzie żyć mężczyzna, szczególne znacznie może mieć jakość nasienia. Najnowsze badania duńskich naukowców wykazały, że mężczyźni z najlepszą jakością nasienia mogą zyskać aż trzy lata życia.
encoded: W tym artykule: Jak się określa jakość nasienia Jak zebrano dane do badania? Dlaczego więcej plemników przekłada się na długość życia? Na całym świecie, niezależnie od kraju pochodzenia, kobiety żyją dłużej niż mężczyźni. W 2021 roku ta luka wynosiła średnio pięć lat. Co jest jej przyczyną? To jedno z wielkich pytań, nad którym naukowcy łamią sobie głowę od dawna. Jakie czynniki determinują długość życia każdej z płci i czy możemy na nie wpływać? Najnowsze badania opublikowane w czasopiśmie naukowym „Human Reproduction” wskazują, że w przypadku mężczyzn bardzo ważna jest jakość spermy. Wyniki badań nasienia powiązane są bowiem nie tylko z płodnością, ale i przewidywaną długością życia. Jak to określił prof. Robert John Aitken w komentarzu do badań, plemniki mogą być swoistym kanarkiem w kopalni dla męskiego zdrowia. Im więcej w nasieniu plemników, tym większa szansa na długie życie. Jak się określa jakość nasienia? O zdolności plemników do połączenia się z komórką jajową decyduje kilka czynników. Pierwszym z nich jest liczebność plemników w ejakulacie. Naturalnie, im jest ich więcej, tym lepiej. Za poprawną wartość WHO uznaje co najmniej 39 mln plemników na ejakulat. Lub, w innym ujęciu, co najmniej 16 mln na ml. Ważne są również żywotność plemników, ich ruchliwość, a także odsetek plemników o prawidłowej budowie. Dopiero wszystkie te parametry pozwalają ocenić jakość nasienia. W opisywanych badaniach duńskich naukowcy skupili się tylko na jednym: ilości ruchliwych plemników na ejakulat. Ustalili, że mężczyźni, dla których wielkość ta wynosiła ponad 120 mln, żyli prawie trzy lata dłużej niż mężczyźni, dla których ilość ruchliwych plemników w ejakulacie była niższa niż 5 mln. – Wygląda na to, że im lepsza jakość nasienia, tym większa długość życia – komentuje dr Lærke Priskorn, główna autorka badania, epidemiolożka z Uniwersytetu Kopenhaskiego. Jak zebrano dane do badania? Ustalenie tego wymagało przeanalizowania danych prawie 80 tys. Duńczyków. Między 1965 a 2015 ro…

shutterstock1364180834-fb28a94.jpg
width: 1000
height: 667

Nie będziemy żyli po 120 lat? Ekstremalne temperatury przyspieszają biologiczne starzenie się
type: item
date: 2025-02-28T12:20:09.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: długowieczność
subject: globalne ocieplenie
subject: wiek
subject: Zdrowie
subject: zmiany klimatyczne
description: Niepokojące wyniki badań: okazuje się, że długotrwałe fale upałów nie pozostają bez wpływu na nasz wiek biologiczny. U osób starszych długie okresy gorących temperatur przyspieszają starzenie się organizmu.
encoded: W tym artykule: Jak gorąco wpływa na zdrowie Ciepło miesza nam w genach Ograniczenia badania Wielu z nas marzy o spędzeniu emerytury w słonecznym i ciepłym miejscu. Jednak to marzenie może nie mieć wiele wspólnego z dbaniem o zdrowie. Gorąco jest jednym z czynników, które niektórych z nas męczą i osłabiają. I to – jak właśnie wyszło na jaw – nie tylko psychicznie. Naukowcy z Uniwersytetu Południowej Kalifornii przeprowadzili testy, których wyniki kładą się cieniem na fantazjach o słonecznych plażach po sześćdziesiątce. Wynika z nich, że gorąco przyspiesza biologiczne starzenie się. Badacze wykorzystali trzy różne zegary epigenetyczne – narzędzia mierzące właśnie wiek biologiczny. Wszystkie pokazały tak samo. W najgorszym wariancie okazało się, że długoterminowa ekspozycja na upały przyspiesza starzenie się o prawie 2,5 roku w ciągu sześcioletniego okresu. To oznacza, że zamiast o sześć lat, organizm ludzi starzeje się wówczas aż o 8,5 roku. Jak gorąco wpływa na zdrowie Upały nie mają dobrej „medycznej” prasy. Nie od dziś wiadomo, że fale wysokich temperatur stanowią zagrożenie dla ludzi, szczególnie starszych. Mogą powodować m.in. choroby serca i układu krążenia, udary cieplne, odwodnienie. W okresach skwaru rośnie ryzyko zgonu i to nie tylko dla osób chorych. Mniej znany był wpływ upałów na wiek biologiczny, czyli stopień zużycia się naszego organizmu. Podejrzewano, że fale ciepła rozregulowują ekspresję genów, czyli sposób, w jaki geny w naszych komórkach są „włączane” i „wyłączane” przez czynniki chemiczne. To zaś wpływa na produkcję białek w komórkach, a przez to – na funkcjonowanie całego organizmu i zdrowie. Związkami sterującymi ekspresją genów są grupy metylowe. Mają one zdolność przyczepiania się do DNA, co decyduje o tym, które geny zostaną odczytane, a które nie. Cały proces nazywa się metylacją DNA. Ciepło miesza nam w genach Naukowcy od dawna zastanawiają się, czy gorąco jest czynnikiem wpływającym na metylację DNA. Udało się to potwierdzić dla zwierząt…

shutterstock2178409079-abcb696.jpg
width: 1000
height: 667

Zmarła najstarsza osoba na świecie. Miała 117 lat. Jaki był jej sposób na długowieczność?
type: item
date: 2024-08-21T10:28:11.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: badania naukowe
subject: ciekawostki
subject: długowieczność
subject: Społeczeństwo
subject: Wolny czas
subject: Zdrowie
description: W Hiszpanii zmarła Maria Branyas Morera, od roku oficjalnie uznawana za najstarszą osobę na świecie. Miała ponad 117 lat. Przeżyła dwie wojny światowe i dwie pandemie.
encoded: W tym artykule: Szczęśliwa starość stulatki Przepis na długie życie Gdzie się urodziła najstarsza osoba na świecie Zmarła najstarsza znana osoba na świecie. Była nią urodzona w Stanach Zjednoczonych Hiszpanka Maria Branyas Morera. W dniu śmierci – 19 sierpnia – miała za sobą 117 lat i 168 dni życia. O jej śmierci wpierw poinformowała Księga Rekordów Guinnessa. Dzień później tragiczną wiadomość potwierdziła rodzina stulatki. – Odeszła tak jak chciała: w czasie snu, w spokoju i bez bólu – napisali krewni Morery w poście umieszczonym w serwie X. – Zawsze będziemy ją pamiętać za jej rady i życzliwość. Maria Branyas Morera zmarła w domu opieki Santa Maria del Tura w mieście Olot w północno-wschodniej Hiszpanii. Spędziła tam ostatnie dwadzieścia lat swojego życia. Oficjalnie została uznana za najstarszą osobę na świecie w styczniu 2023 roku, kiedy w wieku 118 lat odeszła poprzednia rekordzistka, Francuska Lucile Randon. Szczęśliwa starość stulatki Późna starość kojarzy nam się z postępującą niedołężnością, chorobami, pogarszaniem się funkcji poznawczych. Maria Branyas nie pasuje do tego obrazu. Podróżowała jeszcze długo po ukończeniu osiemdziesiątki. W domu opieki, do którego przeniosła się po zapaleniu płuc, pozostawała aktywna, także fizycznie. Grała na pianinie do 108. roku życia. Z pomocą rodziny prowadziła konto w mediach społecznościowych. Jej biogram był krótki: „Jestem stara, bardzo stara, ale nie jest idiotką” – napisała o sobie. W 2023 r. jej najmłodsza córka udzieliła wywiadu katalońskiej telewizji. – Nigdy nie była w szpitalu, nigdy niczego sobie nie złamała, ma się dobrze, nie odczuwa żadnego bólu – mówiła Rosa Moret o swojej wówczas 116-letniej matce. Tak wspaniała kondycja w tak zaawansowanym wieku wzbudziła zainteresowanie naukowców. Maria Branyas Morera była badana przez genetyków, którzy pozostawali pod wrażeniem jej zdrowia fizycznego i umysłowego. Stulatka zachowała jasny umysł, pamiętała epizody z najwcześniejszego dzieciństwa. Nie cierpiała na żadną …

zmarla-najstarsza-osoba-na-swiecie-miala-117-lat-jaki-byl-jej-sposob-na-dlugowiecznosc-e61fcb7.webp
width: 1280
height: 961

Możesz opóźnić starzenie się nawet o sześć lat. Jak? Jest na to aż osiem sposobów
type: item
date: 2023-11-07T12:42:03.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: choroby
subject: długowieczność
subject: medycyna
subject: Onet
subject: serce
subject: Zdrowie
description: To, w jakim wieku jest nasz organizm, zależy w pewnym stopniu od nas, przypominają naukowcy. Istnieje osiem sposobów, dzięki którym możemy opóźnić starzenie o dobre kilka lat. Są wśród nich niepalenie i aktywny tryb życia – ale nie tylko.
encoded: W tym artykule: Jak opóźnić starzenie? Zdrowe serce, długie życie Jak przedłużyć sobie życie? Ile masz lat? Odpowiadając na to pytanie, odruchowo przypominamy sobie datę urodzin. A jednak podanie wieku metrykalnego nie zawsze dobrze wyjaśnia, w jakiej kondycji jest nasz organizm. Do określenia znacznie lepiej nadaje się wiek biologiczny. Wiek biologiczny to – w uproszczeniu – stopień zużycia naszego organizmu. Jest związany z wiekiem metrykalnym, ale nie tylko. Na wiek biologiczny wpływają w istotny sposób przebyte choroby, np. nowotworowe. Ale także tryb życia. Może on sprawić, że różne części naszego ciała będą starzały się w różnym tempie. Wątroba u osób nadużywających alkoholu będzie „starsza” niż u stroniących od trunków. Jak opóźnić starzenie? To ostatnie jest w gruncie rzeczy dobrą wiadomością. Oznacza bowiem, że na nasz wiek biologiczny mamy wpływ. Potwierdziło to właśnie Amerykańskie Towarzystwo Kardiologiczne (American Heart Association, AHA). Na corocznej konferencji AHA w Filadelfii przedstawiono osiem sposobów, które mogą opóźnić tempo starzenia się naszego ciała. Ile trzeba ćwiczyć, żeby zrekompensować dzień siedzącej pracy? Wystarczy 5 minut spaceru Aktywność fizyczna poprawia i kondycję, i samopoczucie. Może być również rozwiązaniem problemów wynikających z siedzącego trybu życia. I nie trzeba wcale poświęcać na nią bardzo du.. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/festiwal-podroznikow-national-geographic-2022-w-kartuzach-jak-zapisac-sie-na-spacer-fotograficzny1-b2cf6aa.jpeg" width="759" height="506" alt="Festiwal Podróżników National Geographic 2022 w Kartuzach. Jak zapisać się na spacer fotograficzny" title="Festiwal Podróżników National Geographic 2022 w Kartuzach. Jak zapisać się na spacer fotograficzny" /> Jakie to sposoby? Zdroworozsądkowe, czyli takie, które możemy sami spróbować wymienić. Są wśród nich: zdrowa dieta, aktywność fizyczna, niepalenie papierosów czy wysypianie się. Ale nie tylko. Okazuje si…

mozesz-opoznic-starzenie-sie-nawet-o-szesc-lat-jak-jest-na-to-az-osiem-sposobow-ryc-american-heart-association-71806fe.jpg
width: 1920
height: 1080

Co jeść, by żyć jak najdłużej? Naukowcy przedstawiają nowy przepis na dietę długowieczności
type: item
date: 2023-01-09T10:11:04.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: diety
subject: długowieczność
subject: Kuchnia
subject: medycyna
subject: zdrowe odżywianie
subject: żywienie
description: To, co kładziemy na talerzu, ma wpływ na jakość i długość naszego życia. Jak duży jest ten wpływ? Naukowcy są zdania, że kontrolując dietę, możemy znacznie przedłużyć sobie życie. Nowe badania przedstawiają poszukiwanie uniwersalnej formuły, która zapewniłaby nam długowieczność.
encoded: W tym artykule: Jak jeść zdrowo? Co się składa na zdrową dietę? Co jeść, żeby dożyć setki? – Niech pokarm będzie lekarstwem, a lekarstwo pokarmem – miał powiedzieć Hipokrates w 440 roku przed naszą erą. To stare stwierdzenie, przetestowane przez nowoczesną naukę, jest już dobrze udokumentowaną prawdą. To, co jemy, kiedy jemy i ile jemy, przekłada się na nasz stan zdrowia i wagę. A także na to, jak długo będziemy żyli. W jednym z badań na ten temat, opublikowanych w czasopiśmie naukowym „PLOS One”, grupa norweskich naukowców szczegółowo wyliczyła, o ile możemy wydłużyć sobie życie, zmieniając dietę. Zebrali oni dane uzyskane z wielu wcześniejszych badań. Na tej podstawie ustalili, że rezygnując z pewnych produktów, możemy zyskać nawet kilka dodatkowych lat życia. Mózgi rdzennych mieszkańców Amazonii starzeją się wolniej. To zasługa diety i stylu życia Południowoamerykański lud Tsimane ma najzdrowsze serca na świecie. Badania pokazują, że w równie dobrej kondycji są mózgi członków tego plemienia. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/mozgi-rdzennych-mieszkancow-amazonii-starzeja-sie-wolniej-to-zasluga-diety-i-stylu-zycia-fot-courtesy-of-the-tsimane-health-and-life-history-project-team-797b684.jpeg" width="938" height="625" alt="Mózgi rdzennych mieszkańców Amazonii starzeją się wolniej. To zasługa diety i stylu życia (fot. Courtesy of the Tsimane Health and Life History Project Team)" title="Mózgi rdzennych mieszkańców Amazonii starzeją się wolniej. To zasługa diety i stylu życia (fot. Courtesy of the Tsimane Health and Life History Project Team)" /> Ich wyliczenia dały następujące wyniki. Jeśli zmienisz dietę na zdrową w średnim wieku, możesz żyć nawet o sześć-siedem lat dłużej. Jeśli zaś zdecydujesz się zdrowo odżywiać już jako dwudziestolatek, możesz cieszyć się życiem dłuższym nawet o 13 lat. Jak jeść zdrowo? Autorzy tamtego badania opisali typową zachodnią dietę. Zawiera ona dużo tłustych produktów mlecznych, dużo czerwonego…

co-jesc-by-zyc-jak-najdluzej-naukowcy-przedstawiaja-nowy-przepis-na-diete-dlugowiecznosci-fot-getty-images-23fe081.jpeg
width: 2121
height: 1414

Możesz żyć nawet o 13 lat dłużej, jeśli zmienisz jadłospis. Jakie produkty sprzyjają zdrowej długowieczności?
type: item
date: 2022-12-29T10:24:21.000Z
creator: redakcja
subject: Nauka
subject: Czas na długowieczność
subject: diety
subject: długowieczność
subject: medycyna
subject: Zdrowie
subject: życie
subject: żywienie
description: Dieta śródziemnomorska i skandynawska nie tylko chronią przed chorobami. Potrafią też wydłużać życie – dowodzą naukowcy z Norwegii. Co zmienić w jadłospisie, by żyć dłużej?
encoded: W tym artykule: Mężczyźni mogą żyć dłużej nawet o 13 lat. Kobiety prawie o 11 lat dłużej Optymalna dla Europejczyków jest dieta śródziemnomorska i skandynawska Dieta znacząco wpływa na długość i jakość życia mieszkańców krajów rozwiniętych. Lekarze i dietetycy od lat powtarzają, że zmiana sposobu żywienia może chronić przed chorobami i niepełnosprawnością. Dzięki analizom przeprowadzonym przez badaczy z norweskiego Uniwersytetu Bergen wiadomo, jak bardzo zmiana diety może wydłużyć życie. Pracę naukową na ten temat opublikowało czasopismo „PLOS Medicine”. Mężczyźni mogą żyć dłużej nawet o 13 lat. Kobiety prawie o 11 lat dłużej W analizie jako punkt wyjścia wzięto pod uwagę młodych Amerykanów i typową dla mieszkańców krajów zachodnich dietę. Jej zmiana na zdrowszą może wydłużyć życie średnio o 13 lat w przypadku mężczyzn i o blisko 11 lat w przypadku kobiet – twierdzą norwescy uczeni. Najdłużej żyjące zwierzęta. Poznaj rekordy długowieczności Najdłużej żyjące zwierzęta udowadniają, że czas, jaki jest dany człowiekowi, to ledwie jedna krótka chwila. W przyrodzie występuje całkiem sporo gatunków, które mogą żyć dłużej ni... Wyliczenia te odnoszą się do 20-latków. Jednak i w późniejszym wieku zmiana diety też istotnie wpływa na długość życia. Np. dla 60-latków jest to wydłużenie życia o prawie 9 lat w przypadku mężczyzn i 8 lat w przypadku kobiet. Dla 80-latków zaś o ok. 3,5 roku. Zgodnie z analizą, najważniejsze zmiany na lepsze dają następujące zmiany nawyków żywieniowych: większy udział w diecie roślin strączkowych, takich jak fasola, groch czy soja, większy udział produktów pełnoziarnistych, większy udział orzechów, z wyłączeniem orzecha kokosowego, mniejsze spożycie czerwonego mięsa, takiego jak wieprzowina czy wołowina, mniejsze spożycie mięsa wysokoprzetworzonego, np. parówek, pasztetów czy wędlin. Badacze opublikowali uzyskane dane w internecie. Każdy może z nich skorzystać. Uczeni stworzyli też internetowy kalkulator, pomagający zrozumieć korzyści ze zmiany diet…

dieta-nordycka-co-to-jest-i-czy-moze-poprawic-wyniki-badan-bez-utraty-wagi-co-jesc-by-zyc-zdrowiej-fot-getty-images-7e51bea.jpeg
width: 2121
height: 1414

Kawa przedłuża życie! I to nawet wtedy, gdy jest rozpuszczalna i bezkofeinowa – wynika z wieloletnich badań
type: item
date: 2022-09-29T06:04:00.000Z
subject: Nauka
subject: choroby
subject: czas na kawę
subject: długowieczność
subject: kawa
subject: Kuchnia
subject: medycyna
description: Kto często pije kawę, ten żyje dłużej – do takiego wniosku doszli naukowcy. Optymalna dawka to około trzech filiżanek dziennie. Jak kawa przedłuża życie?
encoded: W tym artykule: Osoby pijące kawę żyją dłużej Wcześniejsze badania też wykazały, że kawa przedłuża życie Dlaczego kawa jest zdrowa? Czy kawa jest zdrowa dla każdego? Czy kawa jest zdrowa? Osoby pijące codziennie od 2 do 3 filiżanek kawy żyją dłużej niż te, które unikają tego napoju. Do takich wniosków doszli uczeni z międzynarodowego zespołu badawczego. Korzystne efekty daje zarówno kawa naturalna, jak i rozpuszczalna bezkofeinowa. Wyniki badań opublikowało czasopismo naukowe „European Journal of Preventive Cardiology”. Osoby pijące kawę żyją dłużej Uczeni sądzą, że kawa przedłuża życie przede wszystkim obniżając ryzyko chorób układu krążenia. W krajach rozwiniętych są one główną przyczyną zgonów. Do schorzeń tych należą m.in. choroba wieńcowa, udar niedokrwienny i niewydolność układu krążenia. W analizie wzięto pod uwagę prawie 450 tys. osób między 40. a 69. rokiem życia. Dane na ich temat pochodziły z brytyjskiej bazy Biobank. Prawie 80% z nich piło kawę, przy czym największą popularnością cieszyła się kawa rozpuszczalna. Wszystkie odmiany kawy zmniejszały ryzyko przedwczesnego zgonu: kawa parzona – o 27%, kawa rozpuszczalna – o 11%, kawa bezkofeinowa – o 14%. Nie tylko Brazylia i Indie. Gdzie uprawia się najlepszą kawę na świecie? [WYWIAD] Jak smakuje kawa na końcu świata? Gdzie mała czarna jest serwowana w najbardziej nietypowy sposób? O picie kawy w różnych miejscach i okolicznościach spytaliśmy Anitę i Pawła Skowerę, au... Badanie wykazało też, że kawa – zwłaszcza parzona – zmniejsza ryzyko zaburzeń rytmu serca, czyli arytmii. – Kawa zawiera nie tylko kofeinę, ale ponad 100 substancji biologicznie aktywnych. Nasze badania pokazują, że w umiarkowanych ilościach kawa jest zdrowa – wyjaśnia prof. Peter Kistler z australijskiego Baker Heart and Diabetes Research Institute, główny autor badań. Wcześniejsze badania też wykazały, że kawa przedłuża życie W 2015 r. w czasopiśmie „Circulation” opublikowano podobne wyniki badań. Prof. Frank Hu z Harvard T.H. Chan School …

kawa-4600231.jpg
width: 1300
height: 801

Dlaczego gady i płazy są długowieczne? Widać to gołym okiem
type: item
date: 2022-06-24T13:08:15.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: długowieczność
subject: gady
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: zwierzęta
description: Niektóre gady i płazy żyją od kilkudziesięciu do nawet ponad 100 lat. Czemu to zawdzięczają? Naukowcy twierdzą, że ich odkrycie może być istotne także dla ludzkiej medycyny.
encoded: W tym artykule: Żółwie niejedynymi seniorami na Ziemi Zwierzęta, które żyją najdłużej Gady i płazy znają odpowiedzi na pytania o długowieczność Podczas gdy ludzie od wieków, jeśli nie od tysiącleci, szukają sposobów na przedłużenie młodości, a najlepiej na zdrową długowieczność, zwierzętom przychodzi to naturalnie. Niedawno media ogłosiły, że najstarszym żyjącym zwierzęciem lądowym na świecie jest żółw Jonathan z Seszeli. W tym roku skończył 190 lat. Żółwie niejedynymi seniorami na Ziemi Nie on jedyny mógłby pochwalić się imponującym „peselem”. Najczęściej słyszymy o pojedynczych długowiecznych okazach żyjących w ogrodach zoologicznych. Na wolności jest ich więcej. Aby odkryć sekret powolnie starzejących się gadów i płazów, międzynarodowy zespół naukowców zbadał 107 populacji 77 gatunków w naturalnych środowiskach. Wyniki zostały opublikowane na łamach czasopisma naukowego „Science”. – Niektóre gady i płazy starzeją się powoli i mają długą żywotność. Jednak do tej pory nikt tak naprawdę nie badał tego na dużą skalę wśród wielu gatunków na wolności – mówi David Miller z Pennsylvania State University. Część dotychczasowych teorii została obalona. Za to podkreślono inne ważne cechy gadów i płazów. Badacze zwrócili uwagę na to, że żółwie, krokodyle i salamandry mają szczególnie niski wskaźnik starzenia się i wydłużoną żywotność jak na swoje rozmiary. Czemu to zawdzięczają? U niektórych gatunków żółwi kluczową rolę w braku starzenia biologicznego odgrywa twarda skorupa. Dlaczego? To proste – daje zwierzęciu niezawodną ochronę przed czynnikami zewnętrznymi. Co jeść, by żyć jak najdłużej? Naukowcy przedstawiają nowy przepis na dietę długowieczności To, co kładziemy na talerzu, ma wpływ na jakość i długość naszego życia. Jak duży jest ten wpływ? Naukowcy są zdania, że kontrolując dietę, możemy znacznie przedłużyć sobie życie... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/co-jesc-by-zyc-jak-najdluzej-naukowcy-przedstawiaja-nowy-przepis-na-di…

dlaczego-gady-i-plazy-sa-dlugowieczne-widac-to-golym-okiem-85c6459.jpeg
width: 2121
height: 1414

Ile trzeba zrobić kroków dziennie, żeby dłużej żyć? Wcale nie 10 tys., co po raz kolejny potwierdzają naukowcy
type: item
date: 2022-03-04T10:59:51.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: aktywność fizyczna
subject: długowieczność
subject: medycyna
subject: spacer
subject: Sport
description: Chyba każdy zna odpowiedź na pytanie, ile kroków trzeba zrobić każdego dnia, żeby zachować dobrą kondycję. Dziesięć tysięcy, prawda? Otóż nic podobnego. Badacze znów wskazują, że ta liczba nie znajduje potwierdzenia w badaniach.
encoded: W tym artykule: Skąd wiemy, że mamy codziennie pokonywać 10 tys. kroków? Jak badano, ile kroków dziennie należy robić? Ile dziennie powinniśmy spacerować dla zdrowia? Idź na spacer, skop ogródek – to też jest korzystne dla zdrowia Ewolucja przystosowała nas do chodzenia. Nasi dalecy kuzyni, australopiteki, rozpoczęli swoje wędrówki w pozycji wyprostowanej nawet 4-5 milionów lat temu. My również mamy ciało zbudowane tak, by codziennie pokonywać spore odległości. Długie spacery – szczególnie po lesie – służą naszemu zdrowiu na wiele sposobów. Wzmacniają nasze kości i mięśnie. Poprawiają pracę układu krążenia oraz metabolizm. Sprawiają, że polepsza nam się humor. Dla zapracowanego przedstawiciela gatunku Homo sapiens z XXI wieku istotne pozostaje – ile powinien chodzić każdego dnia, by zachować zdrowie? W powszechnym przekonaniu minimalna dzienna porcja ruchu wynosi dziesięć tysięcy kroków. Skąd się wzięła ta liczba? Skąd wiemy, że mamy codziennie pokonywać 10 tys. kroków? W 1964 r. igrzyska olimpijskie odbywały się w Tokio. Impreza była niezwykle popularna, co postanowiła wykorzystać firma Yamasa. Wypuściła na rynek pierwszy krokomierz (przypominający zegarek na breloczku), który został nazwany manpo-kei. Oznacza to „licznik dziesięciu tysięcy”. 15 najpiękniejszych tras pieszych w Polsce Dla aktywnych przygotowaliśmy przegląd najpiękniejszych szlaków pieszych na terenie Polski - tych jedno i kilkunastodniowych. Pakuj plecak i ruszaj! Dlaczego właśnie tylu? Nie ma na to racjonalnej odpowiedzi, ponieważ wielkość została wybrana arbitralnie. – Nie było wtedy żadnych dowodów [że 10 tys. to właściwa liczba – przyp.red.] – mówił „Guardianowi” prof. David Bassett z Uniwersytetu Tennessee. Autorzy tamtej japońskiej kampanii marketingowej uznali po prostu, że ta wielkość dobrze brzmi i będzie doskonałym wskaźnikiem aktywnego stylu życia. Jak badano, ile kroków dziennie należy robić? Później pojawiło się wiele badań, które potwierdziły ten mit. Ich wadą była błędna metodologia.…

ile-trzeba-zrobic-krokow-dziennie-zeby-dluzej-zyc-wcale-nie-10-tys-co-po-raz-kolejny-potwierdzaja-naukowcy-fot-getty-images-c7b4dc8.jpeg
width: 2121
height: 1414