National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-12-05T10:51:09.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Kimchi ma nową supermoc. Wspomaga nie tylko nasz mikrobiom – także inny, kluczowy układ organizmu
items: Psy i koty na roślinnej diecie? Naukowiec: to byłoby bardzo dobre dla środowiska
items: Ile białka naprawdę potrzebujemy? Są naukowe wytyczne
items: Jajka podnoszą cholesterol? To mit. W odpowiednim towarzystwie nawet go obniżają
items: Te wieczorne przekąski mogą przyciągać koszmary. Lepiej je zamienić
items: 106-latek z Kalabrii zdradza sekret długowieczności: „No bacco, no tabacco, no venere”
items: Zamiast żab plastik i niedopałki. Polskie bociany mają iście śmieciową dietę
items: Ile mięsa powinna zawierać dieta przyjazna dla Ziemi? Naukowcy właśnie to wyliczyli
items: Mózgi rdzennych mieszkańców Amazonii starzeją się wolniej. Naukowcy poznali ich sekret
items: Odstawienie cukru korzystnie wpływa na twój organizm. Zmiany są widoczne już po kilku dniach
items: Dieta paleo to współczesny wymysł? Łowcy-zbieracze żywili się głównie roślinami zawierającymi skrobię
items: Zaskoczenie. Okazuje się, że wegetarianie jedzą więcej ultraprzetworzonej żywności niż mięsożercy
items: Sensacyjna hipoteza naukowców. Twierdzą, że witaminy możemy wchłaniać z powietrza
items: Efekt jo-jo? Winne mogą być komórki tłuszczowe i zapisana w nich „pamięć” naszej poprzedniej wagi
items: Kawa jest dobra dla serca. Kolejne badanie pokazuje, że chroni przed wieloma chorobami
items: Na batonikach i czipsach powinny być ostrzeżenia jak na papierosach? Tak uważa znany naukowiec
items: Nabiałem raczono się w Pirenejach już 7,5 tysiąca lat temu. To spore zaskoczenie dla archeologów
items: Dieta śródziemnomorska – jej korzenie sięgają 4 tysięcy lat. Archeolodzy mają dowody
items: Kwasy tłuszczowe omega-3 obniżają agresję nawet o 28%. Na ich niedobór często cierpią przestępcy
items: Gęsi rosnącej na drzewach nie wolno jeść w czasie postu. Zabronił tego papież Innocenty III
items: Kotły pełne krwi i mleka zwierząt. Naukowcy zbadali kuchnię starożytnych Mongołów
items: Dieta ketogeniczna nie jest dietą cud. Najnowsze badania udowadaniają, że może prowadzić do raka
items: Czy diety roślinne rzeczywiście są dla nas zdrowe? Naukowcy przedstawili wyniki 20-letnich badań
items: Post przerywany jest popularną metodą odchudzania. Z badań wynika jednak, że szkodzi sercu
items: Rewolucja w mikrobiomie. Mieszkańcy miast mogą powoli tracić zdolność trawienia roślin

Kimchi ma nową supermoc. Wspomaga nie tylko nasz mikrobiom – także inny, kluczowy układ organizmu
type: item
date: 2025-12-05T10:50:37.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: Smaki świata
subject: Traveler
subject: badania naukowe
subject: diety
subject: korea
subject: kuchnie świata
description: Najnowsze badania sugerują, że kimchi – tradycyjna koreańska kiszona kapusta – może wspierać układ odpornościowy. Od dawna wiadomo, że korzystnie wpływa na zdrowie jelit, a teraz pojawiły się dowody na jej bezpośredni wpływ na funkcjonowanie komórek odpornościowych.
encoded: Kuchnia koreańska bez kimchi nie istnieje. Kiszonkę tę znajdziemy niemal w każdej potrawie. Jest zjadana na surowo jako dodatek, gotowana w niezliczonej ilości przepisów, dodawana do zup, mięs, naleśników czy ryżu. Przeważnie składa się z: kapusty pekińskiej, rzodkwi, ogórka, szczypioru i czosnku, przyprawionych dużą ilością sproszkowanych ostrych papryczek gochugaru i sfermentowanych. Jej dobroczynny wpływ na mikrobiotę jelit jest od dawna znany. Pojawiły się jednak dowody także na to, że może wspierać odporność. Jak wyglądało badanie kimchi? Przeprowadzili je – a jakże – naukowcy z Korei Południowej. W 12-tygodniowym eksperymencie uczestniczyło 13 osób z nadwagą. Zostali podzieleni na trzy grupy: placebo oraz dwie grupy otrzymujące różne rodzaje sproszkowanego, zamkniętego w kapsułkach kimchi. Jedno było fermentowane naturalnie, drugie z użyciem wyselekcjonowanej kultury bakterii. Dzienne dawki w kapsułkach odpowiadały 30 gramom świeżego kimchi. Przed i po badaniu pobierano próbki krwi, analizując aktywność różnych typów komórek odpornościowych. Kimchi – selektywny wzmacniacz odporności Stwierdzono, że kimchi zwiększa aktywność tzw. komórek prezentujących antygeny (APC). W układzie odpornościowym odpowiadają one za rozpoznawanie patogenów i przekazywanie informacji limfocytom T. To jednak nie wszystko – po kimchi wzrosła także aktywność genów ułatwiających przekazywanie sygnałów między APC a limfocytami T i ekspresja genów samych limfocytów T, dzięki czemu szybciej reagowały na bodźce. Podobnych efektów nie zaobserwowano w innych rodzajów komórek odpornościowych. To dobrze, bo wygląda na to, że kimchi wzmacnia odpowiedź immunologiczną bez ryzyka nadmiernego stanu zapalnego. Oba rodzaje kimchi były skuteczne, choć to fermentowane kulturą starterową działało nieco silniej. W grupie placebo nie odnotowano zmian. Nie tylko kimchi: supermoce produktów fermentowanych Wyniki badania są obiecujące. Kimchi może mieć znaczenie dla ochrony przed mikroorganizmami, odpowiedzi …

kimchi-odpornosc-c1f136c.jpg
width: 2121
height: 1414

Psy i koty na roślinnej diecie? Naukowiec: to byłoby bardzo dobre dla środowiska
type: item
date: 2025-10-07T09:10:44.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Przyroda
subject: diety
subject: Onet
subject: wegetarianizm
subject: Wolny czas
subject: zwierzęta
description: Naukowiec oszacował, że roślinna dieta psów i kotów mogłaby znacząco odciążyć środowisko. Jeszcze większy efekt dałaby zmiana nawyków nas samych.
encoded: W tym artykule: Do kogo dieta bezmięsna? Tereny wielkości całych państw Dieta wegańska dla zwierząt domowych Czy można wyobrazić sobie psy i koty, które nie jedzą mięsa? To pomysł nieintuicyjny i kontrowersyjny. Niezależnie od tego, jak dieta bezmięsna wpływa na zdrowie zwierząt, karmienie domowych pupili posiłkami roślinnymi miałoby duże znaczenie dla środowiska naturalnego. Tak przynajmniej uważa Andrew Knight z australijskiego Uniwersytetu Griffith. W czasopiśmie „PLOS One” Knight opublikował artykuł, w którym przedstawił własne szacunki pokazujące, co by było, gdyby nasi domowi pupile stali się weganami. Wskazuje w nim, że hodowla trzody chlewnej i drobiu na obecną skalę ma ogromny i negatywny wpływ na przyrodę. Po pierwsze powoduje ogromne zużycie wody. Produkcja kilograma wołowiny pochłania 15 tys. litrów wody, natomiast chleba: 1600, zaś jabłek 800 (dane z raportu Institution of Mechanical Enginneers z 2013 r.). Hodowla zwierząt wymaga ogromnych terenów, na których sieje się rośliny pastewne. Cały sektor odpowiada zaś za 11 proc. globalnych emisji gazów cieplarnianych (dane Organizacji Żywności i Rolnictwa ONZ za 2015 rok; dane z 2021 opublikowane w czasopiśmie „Sustainability” to 16,5 proc.). Do kogo dieta bezmięsna? Co można z tym zrobić? Andrew Knight postanowił zbadać pewien hipotetyczny scenariusz. Założył, że wszystkie zwierzęta domowe w Stanach Zjednoczonych i na całym świecie przechodzą na dietę wegańską. By policzyć, jak taka zmiana wpłynęłaby na środowisko, naukowiec wykorzystał dane o wielkości populacji zwierząt domowych z 2020 roku (dla USA) i z 2018 roku (dla całego świata). Z jego obliczeń wynika, że w Stanach Zjednoczonych ludzie zjadają 80 proc. całego produkowanego mięsa, psy 17,7 proc., natomiast koty – 2,3 proc. W skali całego świata na zwierzęta domowe przypada jeszcze mniej: 91 proc. mięsa zjadamy my, 7,7 proc. − psy, a nieco ponad 1 proc. − koty. Co by było, gdyby wszyscy wyżej wymienieni przeszli na dietę wegańską? Tylko w USA do rzeźn…

Psy-i-koty-na-weganskiej-diecie-13d80b7.jpg
width: 5148
height: 3432

Ile białka naprawdę potrzebujemy? Są naukowe wytyczne
type: item
date: 2025-08-22T06:00:57.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: Smaki świata
subject: Traveler
subject: badania naukowe
subject: diety
subject: odżywianie
subject: zdrowe odżywianie
description: Dzienna ilość przyjmowanego białka to temat, który od lat budzi kontrowersje, zwłaszcza w świecie fitnessu i diet. Jednak to ile, kiedy i jakie białko powinniśmy spożywać, jest całkiem dobrze przebadane. Wystarczy trzymać się kilku zasad.
encoded: Białko odgrywa dziś ogromną rolę w trendach żywieniowych, a sklepowe półki uginają się od produktów oznaczonych jako „wysokobiałkowe”. Coraz częściej traktuje się je jak fundament dobrego zdrowia i szczupłej sylwetki. Ale czy marketingowe hasła i zalecenia spożywania dużej ilości białka mają pokrycie w ustaleniach nauki? Czym jest, a czym nie jest białko Białko to jeden z trzech makroskładników niezbędnych nam do życia, obok tłuszczów i węglowodanów. Jego rola jest wyjątkowa, bo nie służy (głównie) jako paliwo, lecz jest budulcem tkanek i odgrywa kluczową rolę w ich regeneracji. Białko wspiera także odporność oraz umożliwia syntezę hormonów i enzymów. Składa się z aminokwasów, z których dziewięć musi być dostarczanych z pożywieniem – nasz organizm nie jest bowiem w stanie zsyntetyzować ich sam. Ponadto nasze ciała nie magazynują białka (w przeciwieństwie do tłuszczu), więc konieczna jest jego regularna podaż. W sytuacjach skrajnych, takich jak wyniszczająca choroba czy głodówka, organizm pozyskuje aminokwasy, rozkładając własne mięśnie. Ile białka potrzebujemy i czy można przesadzić z jego ilością? Jak tłumaczy profesor James McKendry z University of British Columbia w Kanadzie, zalecana dawka (RDA) to 0,8 grama białka na kilogram masy ciała dziennie. Ale to wielkość graniczna – minimum zapobiegające niedoborom. Aby funkcjonować zdrowo, powinniśmy spożywać go więcej. Osoby aktywne, starsze, sportowcy, kobiety w ciąży i karmiące potrzebują od 1,2 do nawet 2 g/kg. Dla 65-kilogramowego seniora oznacza to od 78 do 130 gramów białka na dobę. Badania wskazują, że zdrowe osoby nie ponoszą ryzyka przy spożyciu nawet do 2 g/kg masy ciała. Prof. McKendry podkreśla, że większe ilości białka nie dają dodatkowych korzyści, ale też nie powodują chorób nerek, raka czy utraty masy kostnej – to nieprawdziwe, acz dość rozpowszechnione mity. Kiedy najlepiej jeść białko? Popularny pogląd o konieczności przyjęcia białka natychmiast lub krótko po treningu został naukowo obalony, na przyk…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/08/AdobeStock1507171147EditorialUseOnly-97cbedb.jpeg
width: 4032
height: 3024

Jajka podnoszą cholesterol? To mit. W odpowiednim towarzystwie nawet go obniżają
type: item
date: 2025-08-02T10:16:26.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: Smaki świata
subject: Traveler
subject: badania naukowe
subject: diety
subject: jajka
description: Nowe badanie australijskich naukowców dowodzi, że jajka nie są winowajcą podniesionego poziomu „złego cholesterolu” LDL. Mało tego – są wręcz korzystne, jeśli tylko pilnujemy, z czym je spożywamy.
encoded: Spis treści: Nowe spojrzenie na cholesterol i jajka Jak badano wpływ jajek na cholesterol? Tłuszcze nasycone: prawdziwy winowajca Przez wiele lat spożycie jajek budziło kontrowersje, głównie za sprawą dawno nieaktualnego przekonania, że podwyższają poziom cholesterolu we krwi. Nie zmienia to jednak faktu, że wśród badań nad jajkami nadal panuje rozgardiasz. Jedne sugerują ich negatywny wpływ na zdrowie, inne zachwalają ich wartość odżywczą, w tym wysoką zawartość białka. To się jednak zmienia. Nowe spojrzenie na cholesterol i jajka Najnowsze badanie opublikowane w „The American Journal of Clinical Nutrition” dostarcza kolejnych dowodów na to, że jajka są bezpieczne, a nawet korzystne dla zdrowia, szczególnie jeśli chodzi o poziom tzw. „złego” cholesterolu (LDL). Może będzie to impuls do ostatecznego rozprawienia się z mitem, że jajka podwyższają cholesterol. Naukowcy z Uniwersytetu Australii Południowej, pod kierunkiem Jonathana Buckleya, przeanalizowali osobno wpływ tłuszczów nasyconych i cholesterolu zawartego w diecie na poziom LDL we krwi. Ich celem było sprawdzenie, czy to faktycznie jajka odpowiadają za wzrost „złego” cholesterolu, czy może winne są inne składniki diety. Jak badano wpływ jajek na cholesterol? Badaniem objęto 61 dorosłych uczestników z podobnym poziomem wyjściowym LDL. Przez 15 tygodni byli kolejno poddawani trzem różnym dietom, po 5 tygodni każda. A były to: dieta wysokocholesterolowa, ale niskotłuszczowa, zawierająca dwa jajka dziennie, dieta niskocholesterolowa, ale bogata w tłuszcze nasycone – bez jajek, dieta bogata zarówno w cholesterol, jak i tłuszcze nasycone – z jednym jajkiem tygodniowo. Spośród 61 uczestników, 48 ukończyło cały program. Wyniki wykazały, że dieta bogata w tłuszcze nasycone powodowała wzrost poziomu LDL. Natomiast dieta z dużą ilością cholesterolu, ale niską zawartością tłuszczów nasyconych – mimo że zawierała jajka – skutkowała obniżeniem poziomu LDL. Z kolei dieta bogata zarówno w cholesterol, jak i tłuszcze nasycone…

AdobeStock249354395-e80c8bc.jpeg
width: 6000
height: 4000

Te wieczorne przekąski mogą przyciągać koszmary. Lepiej je zamienić
type: item
date: 2025-07-03T06:49:28.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Lifestyle
subject: Nauka
subject: diety
subject: sen
description: Nie tylko stres i ekran telefonu zaburzają sen. Nowe badanie ujawnia, że za nocne lęki często odpowiadają produkty, które zjadamy tuż przed snem. Niektóre mogą naprawdę zaskoczyć.
encoded: Spis treści: Dieta a jakość snu Słodka kolacja, gorzkie sny Zdrowy sen to podstawa. To, czy i jak wypoczywamy, wpływa nie tylko na nasze samopoczucie, ale też na odporność. Niedziwne więc, że naukowcy coraz częściej pochylają się nad zagadnieniami związanymi ze spaniem. Dzięki badaniom wiemy już na przykład, jak wydłużyć sen o 30 minut oraz dlaczego zmiana pozycji może pomóc przy chrapaniu, zgadze i bólu pleców. Dieta a jakość snu Sposób odżywiania, szczególnie kolacja, może determinować to, jak śpimy. Dietetycy są zgodni, że najlepiej zakończyć dzień lekkostrawnym posiłkiem. Więcej na ten temat zdradzają autorzy badania opublikowanego na łamach „Frontiers in Psychology”. Jak się okazuje, niektóre produkty mogą działać jak magnes na senne koszmary. W badaniu wzięło udział 1082 studentów z Uniwersytetu MacEwana w Kanadzie. Głównym celem było ustalenie, czy ich wybory żywieniowe wpływają na jakość snu. I rzeczywiście, osoby zmagające się z niestrawnościami po nabiale częściej miały złe sny. Dr Tore Nielsen z Uniwersytetu w Montrealu, współautor badania, zauważa, że koszmary są silnie powiązane z sygnałami płynącymi z ciała. – Wiedzieliśmy już wcześniej, że fizyczne doznania mogą przenikać do świata snów, ale teraz zaczynamy rozumieć, że jedzenie, szczególnie w przypadku nietolerancji, może mieć bezpośredni wpływ na ich treść i intensywność – tłumaczy Nielsen. Warto jednak podkreślić, że nie tylko nabiał sprzyja koszmarom. 31% badanych wskazało słodycze jako główne źródło dziwnych i niepokojących snów. W przypadku nabiału było to 22% osób. Mięso i ostre potrawy zostały wymienione odpowiednio przez 16 i 13% badanych. Słodka kolacja, gorzkie sny Cukry proste mogą podnosić poziom glukozy we krwi i wpływać na wydzielanie adrenaliny. To z kolei zaburza rytm snu. Dzieje się tak, ponieważ późniejszy spadek cukru w może wywoływać tzw. mikrowybudzenia. Te momenty sprzyjają zapamiętywaniu intensywnych snów. Co więcej, badania wskazują, że przerwy w diecie lub epizody objadania s…

Te-wieczorne-przekaski-moga-przyciagac-koszmary-61593c2.jpg
width: 6720
height: 4480

106-latek z Kalabrii zdradza sekret długowieczności: „No bacco, no tabacco, no venere”
type: item
date: 2025-05-29T13:04:00.000Z
creator: Stephen S. Hall
subject: Ludzie
subject: choroby
subject: cukrzyca
subject: Czas na długowieczność
subject: diety
subject: długowieczność
subject: dna
subject: ekwador
subject: epigenetyka
subject: geny
subject: rak
subject: starość
subject: zdjęcia
subject: życie
description: Sto lat to dla niej dopiero początek. Seniorka z Sardynii ujawnia, co naprawdę działa na długowieczność – i to wcale nie dieta, aktywność fizyczna czy geny. Choć wielu szuka sekretu w superfoods, ona przekonuje, że klucz tkwi gdzie indziej – w czymś, co każdy z nas może wdrożyć już dziś.
encoded: Długowieczność to nie tylko kwestia genów czy diety – to fascynująca opowieść o stulatkach z Kalabrii, dzieciach z Ekwadoru, które nie rosną, ale nie chorują, i genetycznych sekretach ukrytych w archiwach, mitochondriach oraz krwi. Artykuł odkrywa, jak nowoczesna nauka próbuje rozwikłać zagadkę zdrowego, długiego życia i co łączy mieszkańców odizolowanych społeczności z całego świata. Molochio – wioska stulatków i genetyczny skarb Kalabrii Jest rześki styczniowy poranek, dalekie wierzchołki masywu Aspromonte pobielił śnieg, a w dolinie dojrzewają pomarańcze. Minivan Giuseppe Passarina mknie serpentynami Kalabrii, krainy w czubku włoskiego buta. Kierowca – genetyk z Uniwersytetu Kalabryjskiego – gawędzi z pasażerem Mauriziem Berardellim, geriatrą. Jadą do dwutysięcznej osady Molochio, w której żyje czworo stulatków i czworo 99-latków. Salvatore Caruso wygrzewa akurat swoje 106-letnie kości przed buzującym ogniem kominkiem. Caruso, zwany księgowym (u’raggiuneri) czyta artykuł o końcu świata w tabloidzie. Na półce nad kominkiem stoi oprawiona w ramki kopia metryki urodzenia – z datą 2 listopada 1905 r. Caruso nie narzeka na zdrowie ni pamięć. Dobrze pamięta śmierć ojca w 1913 r. czy wielką epidemię grypy hiszpanki z lat 1918–1919, w której omal nie stracił matki i brata. Geny kontra dieta – co naprawdę wydłuża życie? Pamięta, jak go przeniesiono z wojska do cywila w 1925 r. po wypadku, w którym złamał nogę w dwóch miejscach. Na pytanie Berardellego o przyczyny długowieczności, odpowiada z uśmiechem: – No bacco, no tabacco, no venere – czyli: „żadnego wina, tytoniu, kobiet”. I dodaje, że w młodości jadał głównie figi i fasolę, a ciemnego mięsa niemal nie tykał. Passarino i Berardelli mniej więcej to samo słyszą od 103-letniego Domenica Romea. Ten z kolei opisuje swój jadłospis tak: poco, ma tutto, czyli „po odrobinie wszystkiego”. Podobnie odżywiała się 104-letnia Maria Rosa Caruso. – Dość często mówią, że woleli jedzenie bezmięsne, czyli owoce i warzywa – zauważa Berar…

stulatek-GettyImages-657191892-ec35a76.jpg
width: 1024
height: 680

Zamiast żab plastik i niedopałki. Polskie bociany mają iście śmieciową dietę
type: item
date: 2025-05-29T09:58:45.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Przyroda
subject: bociany
subject: diety
subject: odpady
subject: papierosy
subject: ptaki
subject: śmieci
subject: Wolny czas
subject: zanieczyszczenie środowiska
description: Bociany w Polsce coraz częściej żywią się odpadami. Ich jadłospis mówi wiele o stanie naszego środowiska. W diecie ponad jednej trzeciej badanych par lęgowych znaleziono śmieci.
encoded: W tym artykule: Dieta bocianów Analiza diety Naukowiec w gnieździe Niepokojący skład diety Gdy myślimy o bocianach, przed oczami często staje nam obrazek majestatycznie kroczącego ptaka wśród mokradeł. W takim środowisku ma on szukać swojego pożywienia i najlepiej smakowitych żab. A jaka jest prawda o diecie tych zwierząt? Dieta bocianów Co na żabią dietę bocianów mówi ekspert? – Otóż to dawno i nieprawda, bo żab jest zwyczajnie za mało, a tak naprawdę nawet w warunkach eksperymentalnych nigdy nie stanowią ulubionego dania bocianów – wyjaśnia prof. Piotr Tryjanowski z Katedry Zoologii Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. – A w diecie polskich bocianów, niestety łatwiej o znalezienie śmieci niż tychże przysłowiowych żab – dodaje. Analiza diety Skąd wiemy o tym, że bociany są na śmieciowej diecie? Przyjrzeli się jej naukowcy z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, Uniwersytetu Zielonogórskiego, Małopolskiego Towarzystwa Ornitologicznego i Stowarzyszenia Ptaki Silesiana. Badacze wzięli na warsztat niestrawione resztki pokarmu, które bociany białe (Ciconia ciconia) – podobnie jak ptaki drapieżne i sowy – wypluwają. Dzięki temu naukowcy mają cenny materiał do badań. Wyniki ich dociekań opublikowano w czasopiśmie „Environmental Science and Pollution Research”. Bocian biały to jeden z dwóch gatunków bocianów zamieszkujących Polskę i Europę. W naszym kraju gniazduje też bocian czarny (Ciconia nigra). – Analiza wypluwek to bardzo pracochłonne zajęcie, wymagające specjalistycznej wiedzy o tym, jak zachowują się resztki pokarmu po przejściu przez przewód pokarmowy bociana, jednak dostarcza niesamowitych wyników – wyjaśnia prof. Jerzy Karg z Uniwersytetu Zielonogórskiego. Badacz był odpowiedzialny za opis składu diety z wypluwek. Metoda badawcza nie była dla ptaków groźna. Kiedyś, aby poznać dietę ptaków, zabijano osobniki i analizowano zawartość żołądków. Inna – polega na prowokowaniu wymiotów. Bociany białe ważą od 1,5 do 2 kg, a rozpiętość ich skrzydeł sięga do 1,5 m. N…

dieta-polskich-bocianow-8919d94.jpg
width: 4928
height: 3264

Ile mięsa powinna zawierać dieta przyjazna dla Ziemi? Naukowcy właśnie to wyliczyli
type: item
date: 2025-04-23T14:16:21.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Lifestyle
subject: Nauka
subject: diety
subject: mięso
subject: pożywienie
description: Dokładnie 225 gramów drobiu lub wieprzowiny tygodniowo – tyle powinniśmy jeść mięsa, aby dbać o ekologię naszej planety. Badacze z Uniwersytetu Technicznego w Kopenhadze przeanalizowali 100 tysięcy wariantów różnych diet, by to wyliczyć.
encoded: Spis treści Jak badano, czy diety są zrównoważone Dlaczego czerwone mięso jest aż tak nieekologiczne Spożycie mięsa w krajach rozwiniętych od lat rośnie. Za tym trendem idzie szereg konsekwencji ekologicznych, które stają się coraz bardziej widoczne. Produkcja mięsa, zwłaszcza wołowiny, generuje znacznie większy ślad węglowy niż produkcja roślinna. Według danych ONZ, hodowla zwierząt odpowiada za około 14,5% globalnych emisji gazów cieplarnianych i są to szacunki ostrożne. To więcej niż cały transport światowy razem wzięty. Naukowcy z Uniwersytetu Technicznego w Kopenhadze sprawdzili, czy możliwa jest zrównoważona dieta, pozwalająca na regenerację zasobów. Wyniki badań opublikowano właśnie w czasopiśmie Nature Food. Jak badano czy diety są zrównoważone Naukowcy z Kopenhagi opracowali model komputerowy dla ponad 2,5 tysiąca produktów obecnych w różnych dietach, od orzechów po wołowinę. Analizowano ich wartość odżywczą oraz wpływ ich produkcji na ekosystemy. Przeanalizowano ponad 100 000 wariantów 11 typów diet, uwzględniając emisje CO₂, zużycie wody i ziemi oraz wpływ na zdrowie. Posłużono się danymi pochodzącymi z USA. Wyniki wskazują, że zrównoważona dieta może zawierać do 255 gramów drobiu lub wieprzowiny tygodniowo—to odpowiednik około dwóch filetów z piersi kurczaka. Spożycie czerwonego mięsa, takiego jak wołowina czy jagnięcina, nawet w umiarkowanych ilościach, przekracza granice regeneracji ekosystemów. A zatem jeśli poważnie traktujemy troskę o środowisko, powinniśmy z czerwonego mięsa (z wyjątkiem wieprzowiny) całkowicie zrezygnować. Jednocześnie wyliczono, że diety takie jak weganizm, wegetarianizm, fleksitarianizm i peskatarianizm (oparty na rybach i owocach morza) można zaliczyć do zrównoważonych. Zatem w przypadku mięsa ryb i innych stworzeń wodnych nie musimy już trzymać się 225 gramów tygodniowo. Jedzenie roślin strączkowych i ziaren, jako jednego ze źródeł białka, także jest środowiskowo dozwolone. Wyniki badania nie są aż tak pesymistyczne dla miłośn…

AdobeStock296379923-2347a99.jpeg
width: 5749
height: 3833

Mózgi rdzennych mieszkańców Amazonii starzeją się wolniej. Naukowcy poznali ich sekret
type: item
date: 2025-03-17T07:54:04.000Z
creator: Igor Szulim
subject: Nauka
subject: aktywność fizyczna
subject: amazonia
subject: diety
subject: medycyna
subject: mózg
subject: plemiona
subject: serce
subject: Zdrowie
description: Południowoamerykański lud Tsimane ma najzdrowsze serca na świecie. Badania pokazują, że w równie dobrej kondycji są mózgi tych ludzi. Z czego to wynika?
encoded: W tym artykule: Lud Tsimane ma najzdrowsze serca na świecie Mózgi członków amazońskiego plemienia starzeją się znacznie wolniej niż nasze Kluczem do zdrowia serca i mózgu jest dieta plemienia Tsimane Dieta sirtuinowa może sprzyjać długowieczności i zdrowiu Naukowcy z Uniwersytetu Południowej Kalifornii przebadali stan zdrowia rdzennych mieszkańców Amazonii – ludu Tsimane. To plemię, które zamieszkuje tereny Boliwii. Jego członkowie żyją spokojnie, bez większego stresu, w izolacji od współczesnego świata. Uprawiają rolę metodami tradycyjnymi, zajmują się zbieractwem i rybołówstwem. Lud Tsimane ma najzdrowsze serca na świecie Niewykluczone, że to właśnie dieta i styl życia związane są bezpośrednio z ich wyjątkowo dobrym stanem zdrowia. Już w 2017 r. na łamach renomowanego czasopisma naukowego „The Lancet” opublikowano badania, z których wynika, że Tsimane praktycznie nie zapadają na schorzenia układu krążenia. Ich serca są jednymi z najzdrowszych na świecie. Jak to możliwe skoro mieszkańcy Amazonii praktycznie nie mają żadnego dostępu do współczesnej opieki medycznej? Wszystko wskazuje na to, że kluczową rolę odgrywa tu styl życia. Kluczowa jest zwłaszcza dieta Tsimane. Mózgi członków amazońskiego plemienia starzeją się znacznie wolniej niż nasze Jakiś czas temu badacze z Kalifornii postanowili sprawdzić, w jakim stanie są mózgi członków plemienia Tsimane. Za pomocą tomografii komputerowej przebadali ponad 700 osób w grupie wiekowej 40–95 lat. Następnie porównali ich skany mózgu z tymi od osób, które żyją w krajach wysoko uprzemysłowionych. Mimo trudności logistycznych związanych z wykonaniem tomografii u mieszkańców Amazonii badanie udało się przeprowadzić. Okazało się, że u ludu Tsimane mózg starzeje się o 70 procent wolniej niż u ludzi, którzy żyją w krajach zachodnich. Co ciekawe, dzieje się tak mimo wysokiego poziomu tzw. markerów stanu zapalnego u Tsimane. W populacji zachodniej wskaźnik ten jest powiązany z przewlekłymi stanami zapalnymi, a także z ubytkami tka…

Tsimane-816edf7.jpg
width: 584
height: 425

Odstawienie cukru korzystnie wpływa na twój organizm. Zmiany są widoczne już po kilku dniach
type: item
date: 2025-01-25T09:04:01.000Z
subject: Nauka
subject: cukier
subject: diety
subject: medycyna
subject: Zdrowie
description: Ograniczenie konsumpcji cukru może zapewnić wiele zaskakujących korzyści dla zdrowia – od poprawy stanu skóry po zmniejszenie ryzyka cukrzycy. Te zmiany są zauważalne już w ciągu pierwszych dni lub tygodni.
encoded: Spis treści: Które cukry ci szkodzą? Jak ograniczenie spożycia cukru pomaga zachować zdrowie Zaskakujące pożytki z ograniczenia spożycia cukru Nawet tymczasowe odstawienie cukru może przynieść korzyści Jak ograniczyć ilość cukru w diecie Większość z nas wie, że spożywanie zbyt dużej ilości cukru raczej nam nie służy. Konsumpcja tego składnika to czynnik ryzyka otyłości, stłuszczenia wątroby, cukrzycy typu 2, chorób serca czy nowotworów. Nic dziwnego, że cukier plasuje się w czołówce większości list nałogów, z którymi warto zerwać. Okazuje się jednak, że ograniczenie ilości cukru w diecie nie tylko pomaga uniknąć zagrożeń związanych z jego nadmiernym spożyciem. Ma także inne, zaskakujące zalety – a na ich efekty nie trzeba wcale długo czekać. Zdaniem Amy Goodson, dyplomowanej dietetyczki z Dallas, należą do nich: poprawa nastroju, zdrowsza skóra i zęby, poprawa zdolności poznawczych, a nawet wydolności organizmu. Jak zagwarantować sobie takie korzyści? Dlaczego pewnymi cukrami powinniśmy przejmować się bardziej niż innymi? Co możesz zrobić, by już dziś zmniejszyć spożycie tego składnika? Które cukry ci szkodzą? Po pierwsze, musimy zrozumieć, że nie każdy cukier jest szkodliwy. Istnieje ogromna różnica między cukrami (inaczej węglowodanami) naturalnie występującymi w pokarmach a cukrami dodanymi. Do cukrów naturalnie występujących w żywności należy choćby glukoza w pieczywie, fruktoza w owocach (i wielu rodzajach warzyw) czy laktoza w mleku. Nie tylko dostarczają one energii, ale także przydają słodyczy i smaku. Zachęcają nas do spożywania pokarmów zawierających cenne witaminy, minerały i składniki odżywcze. Korzyści, jakich dostarczają te substancje, z nawiązką rekompensują skutki konsumpcji cukrów. Weźmy mango. Mało który owoc zawiera więcej cukru od niego – ponad 20 g w średniej wielkości sztuce. Mango dostarcza nam też jednak białka, wapnia, żelaza, magnezu, potasu, witaminy C. I co najważniejsze – mnóstwa błonnika, który spowalnia wchłanianie cukru i pomaga organ…

ograniczenie-cukru-bf3a664.jpg
width: 1000
height: 667

Dieta paleo to współczesny wymysł? Łowcy-zbieracze żywili się głównie roślinami zawierającymi skrobię
type: item
date: 2025-01-13T15:16:00.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Historia
subject: Nauka
subject: archeologia
subject: diety
subject: odkrycia archeologiczne
subject: paleologia
subject: rośliny
description: Najstarsi przedstawiciele praludzi pozyskiwali większość kalorii z pokarmu roślinnego. Szczególnie upodobali sobie rośliny zawierające skrobię. Nowe odkrycia archeologów zaprzeczają popularnej tezie, jakoby dieta naszych przodków składała się głównie ze zwierzęcego mięsa.
encoded: Spis treści: Czy dieta paleo istniała naprawdę? Co znaleziono na stanowisku archeologicznym? Jak odżywiali się praludzie przed setkami tysięcy lat? Co sposób odżywiania mówi nam o dawnych mieszkańcach Ziemi? Mięso, mięso i jeszcze więcej mięsa. Tak najczęściej wyobrażamy sobie dietę praludzi. Przyjęło się uważać, że różni przedstawiciele rodzaju Homo, żyjący na Ziemi przed tysiącami lat, opierali się głównie na pokarmie zwierzęcym. Stąd określenie łowcy-zbieracze. Odzwierciedla ono popularne przekonanie o dwóch głównych źródłach kalorii w czasach prehistorycznych. Pierwsze to jakoby dziczyzna i padlina. Drugie zaś – rozmaite orzechy, pestki i nasiona, czyli wszystko, co da się zebrać. Czy dieta paleo istniała naprawdę? Na ile to przekonanie o istnieniu prehistorycznej diety paleo ma potwierdzenie w faktach naukowych? Na stanowiskach archeologicznych w jaskiniach czy na miejscu dawnych osad faktycznie najczęściej znajdowane są kości zwierzęce. Pozostawione na nich ślady wskazują, że były skrupulatnie oczyszczane z mięsa. W pobliżu ognisk odkrywano również resztki roślinne, jednak w mniejszych ilościach. Wiedza na ten temat przeniknęła do szerszego obiegu i tak powstała koncepcja diety paleo. Miał to być sposób odżywiania typowy dla homininów sprzed rewolucji neolitycznej. Czyli sprzed udomowienia zwierząt, pierwszych prób upraw dzikich roślin, porzucenia przez większość ludzi koczowniczego trybu życia i budowy miast. To wszystko wydarzyło się mniej więcej 10–5 tys. lat temu (w zależności od miejsca) i radykalnie zmieniło sposób odżywiania. Jak podkreślają zwolennicy diety paleo, niekoniecznie na lepszy. Ich zdaniem, źródłem białka i tłuszczu w diecie powinno być chude i tłuste mięso. Powinny im towarzyszyć orzechy, pestki i nasiona, warzywa oraz niewielka ilość owoców. Zdecydowanie odrzucane są natomiast zboża oraz nabiał. Co znaleziono na stanowisku archeologicznym? Najnowsze badania archeologów opublikowane w czasopiśmie naukowym „PNAS” stawiają takie wyobrażenia o…

shutterstock1595953558-1a4cf00.jpg
width: 1000
height: 563

Zaskoczenie. Okazuje się, że wegetarianie jedzą więcej ultraprzetworzonej żywności niż mięsożercy
type: item
date: 2024-11-28T13:01:19.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Ludzie
subject: Nauka
subject: diety
subject: mięso
subject: przemysł
subject: wegetarianizm
subject: żywność
description: Międzynarodowy zespół naukowców zbadał sposób odżywiania się Brytyjczyków. Odkrył coś niespodziewanego. Okazało się, że ci z badanych, którzy są wegetarianami, niekoniecznie odżywiają się najzdrowiej. W ich diecie było więcej ultraprzetworzonej żywności, niż w diecie osób jedzących mięso.
encoded: Spis treści: Coraz mniej popularne czerwone mięso Co tak naprawdę jedzą wegetarianie? Co to jest żywność ultraprzetworzona? Posiłkom mieszkańców Wielkiej Brytanii przyjrzeli się naukowcy z Imperial College London, University of São Paulo oraz mieszczącej się we Francji Międzynarodowej Agencji Badań nad Rakiem. Wnioski, do jakich doszli badacze, opublikowano na łamach czasopisma „eClinicalMedicine”. Źródłem danych był UK Biobank, ogromna biomedyczna baza informacji o zdrowiu i trybie życia Brytyjczyków. Coraz mniej popularne czerwone mięso Generalnie w krajach Zachodu część mieszkańców coraz rzadziej sięga po mięso. Jego popularność spada z różnych powodów – zdrowotnych, etycznych, ale i cenowych. Dotyczy to przede wszystkim czerwonego mięsa. Liczne badania wykazały, że ma ono fatalny wpływ na nasze zdrowie (zwiększając ryzyko zapadnięcia na raka albo cukrzycę). Jego konsumpcja zaś przyczynia się do zwiększenia emisji gazów cieplarnianych. Czerwone mięso jest również drogie i nie każdego zwyczajnie na nie stać. Dlatego właśnie coraz więcej osób wybiera zieloną żywność. Teoretycznie dieta wegetariańska automatycznie powinna być zdrowsza. Jednak diabeł tkwi w szczegółach. Jak się właśnie okazało, wegetarianie częściej sięgają po ultraprzetworzoną żywność. Przynajmniej w Wielkiej Brytanii. Co tak naprawdę jedzą wegetarianie? Wegetarianizm oznacza, że nasza dieta opiera się na warzywach, owocach i orzechach z dodatkiem ryb i nabiału. Weganie rezygnują także z tych dwóch ostatnich rzeczy. Tyle teorii, praktyka bowiem wygląda nieco inaczej. Naukowcy przyjrzeli się bliżej informacjom pozyskanym od 200 000 osób z bazy UK Biobank. I odkryli, że w diecie wegetarian znajduje się jeszcze jeden istotny i to bardzo niezdrowy składnik. Generalnie mówiąc jest to żywność ultraprzetworzona. A więc wszystko to, co błyskawicznie dostarcza nam kalorii: płatki śniadaniowe, batoniki, gotowe posiłki, makarony czy pizza. Taka żywność zawiera wiele sztucznych chemikaliów, które mają poprawić …

shutterstock693458440-3d92f54.jpg
width: 1000
height: 667

Sensacyjna hipoteza naukowców. Twierdzą, że witaminy możemy wchłaniać z powietrza
type: item
date: 2024-11-21T08:49:11.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Nauka
subject: diety
subject: medycyna
subject: witaminy
subject: zdrowe odżywianie
description: Jak się czujesz wiosną w lesie albo na łące? Wspaniale, prawda? Za tym wrażeniem może kryć się coś więcej niż tylko przyjemność i spokój, jakie daje obcowanie z naturą. Dwoje naukowców postawiło właśnie ciekawą hipotezę. Ich zdaniem wraz z powietrzem przyswajamy bardzo niewielkie ilości różnych składników odżywczych, witamin czy pierwiastków śladowych.
encoded: Spis treści Wszystko, co chciałbyś wiedzieć o oddychaniu Nauka o aeroskładnikach istnieje od dekad Aeroskładniki na receptę Teorię tę na łamach czasopisma „Advances in Nutrition” opisali Flávia Fayet-Moore z Uniwersytetu Newcastle oraz Stephen R. Robinson z australijskiego RMIT University. Ich zdaniem po dokładnym przejrzeniu istniejącej literatury naukowej można znaleźć potwierdzające ją bardzo mocne dowody. Fayet-Moore i Robinson uważają, że należy wprowadzić rozróżnienie składników odżywczych w zależności od tego, w jaki sposób je przyswajamy. Te, które pochłaniamy wraz z powietrzem, proponują nazywać aeroskładnikami. Natomiast te, które przechodzą przez nasz układ pokarmowy, to gastroskładniki. „Proponujemy uzupełnienie naszej diety o niezbędne składniki odżywcze – takie jak jod, cynk, mangan i niektóre witaminy – poprzez oddychanie. Ta koncepcja jest silnie poparta opublikowanymi danymi. Więc dlaczego jeszcze o tym nie słyszałeś?” – pytają Fayet-Moore i Robinson w portalu „The Conversation”. Wszystko, co chciałbyś wiedzieć o oddychaniu Każdego dnia, oddychając, wciągamy do płuc 9000 litrów powietrza. Średnio w ciągu życia uzbiera się aż 438 mln litrów. W przeciwieństwie do jedzenia, które przerywamy, kiedy już nie jesteśmy głodni, oddychanie nigdy nie ustaje. A zatem nawet mikroskopijne ślady różnych związków chemicznych, które przyswajamy w ten sposób, z czasem zaczynają się sumować do większych ilości. Aeroskładniki są przez nasze ciało absorbowane dzięki sieci niewielkich naczyń krwionośnych, które znajdują się w nosie, płucach czy w gardle. Co ciekawe, płuca mogą przyswajać znacznie większe molekuły niż jelita – nawet 260 razy większe. W ten sposób różne cząsteczki nienaruszone mogą trafić do naszego układu krwionośnego oraz do mózgu. Tak do organizmu dostarczane są różnego rodzaju substancje: leki, ale też kofeina albo nawet narkotyki, jak kokaina. Taki sposób podawania sprawdza się w przypadku związków, które są skuteczne nawet w niewielkich stężeniach i …

shutterstock2082348412-98391e5.jpg
width: 1000
height: 667

Efekt jo-jo? Winne mogą być komórki tłuszczowe i zapisana w nich „pamięć” naszej poprzedniej wagi
type: item
date: 2024-11-20T07:56:36.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Ludzie
subject: badania naukowe
subject: diety
subject: nadwaga
subject: otyłość
subject: waga
description: Dlaczego tak łatwo odzyskujemy wagę po tym, jak udało nam się schudnąć? Badacze okryli, że odpowiedź może kryć się w genach komórek tłuszczowych. Na skutek otyłości zachodzą w nich zmiany, które sprawiają, że po schudnięciu nasz organizm szybciej i łatwiej przyswaja substancje odżywcze. Komórki tłuszczowe mają więc swoistą genetyczną „pamięć”, która może odpowiadać za efekt jo-jo.
encoded: Spis treści Komórki tłuszczowe a tycie Myszy otyłe i szczupłe Jak schudnąć trwale? Każdy, kto próbował schudnąć, doskonale wie, że zrzucenie niechcianych kilogramów to dopiero początek. Równie trudne jest utrzymanie wagi na niższym poziomie. Równie trudne, a być może nawet trudniejsze. Naukowcy policzyli, że 85 proc. ludzi z otyłością lub nadwagą, którzy zrzucili co najmniej jedną dziesiątą wagi, w ciągu roku odzyskuje utracone kilogramy. Dzieje się tak z wielu powodów. Najczęściej za efekt jo-jo odpowiada powrót do starych nawyków żywieniowych. Przejście na dietę to ograniczenie liczby spożywanych kalorii. Gdy dieta się kończy, często z ulgą wracamy do poprzedniego sposobu odżywiania. Znów pochłaniamy więcej kalorii niż zużywamy i kilogramy wracają. Czy to oznacza, że efekt jo-jo to rezultat wyłącznie naszej słabej woli? Absolutnie nie. Nowe badania opisane w „Nature” wskazują, że sprawa jest znacznie bardziej skomplikowana. A główną rolę w efekcie jo-jo mogą odgrywać nasze komórki tłuszczowe. Otyłość sprawia, że zmienia się ekspresja ich genów, co utrudnia utrzymanie niższej wagi po schudnięciu. Komórki tłuszczowe a tycie Laura C. Hinte z Federalnego Instytutu Technologii w Zurychu pobrała próbki tkanki tłuszczowej od dwudziestu osób z otyłością zakwalifikowanych do operacji bariatrycznej. Operacja polega na chirurgicznym zmniejszeniu żołądka chorego, przez co, jedząc, szybciej odczuwa on sytość. Dwa lata później badani stracili przynajmniej jedną czwartą pierwotnej wagi. Wówczas naukowcy jeszcze raz pobrali ich komórki tłuszczowe. Próbę kontrolną stanowiła tkanka tłuszczowa 18 osób o normalnej wadze. Okazało się, że u osób chorujących na otyłość niektóre geny były bardziej aktywne, inne mniej. Zmiany te utrzymywały się nawet dwa lata po zmniejszeniu wagi. Testy wykazały, że na ich skutek komórki tłuszczowe ludzi z nadmiarowymi kilogramami przyswajały składniki odżywcze szybciej niż u osób szczupłych. – Komórki tłuszczowe pamiętają swój wcześniejszy stan otyłości …

shutterstock1355881595-c4b7b81.jpg
width: 1000
height: 667

Kawa jest dobra dla serca. Kolejne badanie pokazuje, że chroni przed wieloma chorobami
type: item
date: 2024-09-17T13:00:05.000Z
creator: redakcja
subject: Nauka
subject: Smaki świata
subject: Traveler
subject: czas na kawę
subject: diety
subject: kawa
subject: kofeina
subject: medycyna
subject: Zdrowie
description: Picie umiarkowanych ilości kawy chroni przed chorobami układu krążenia i cukrzycą. Jaka jest optymalna dawka tego napoju?
encoded: Spis treści: Nowe badania dotyczące kawy Wpływ kawy i kofeiny na układ krążenia Ciekawostki o kawie Czy kawa jest zdrowa? To pytanie może spędzać sen z powiek miłośnikom małej czarnej i sojowego latte. Nic dziwnego, że kwestię tę od lat badają naukowcy. Wiadomo np., że kawa jest bezpieczna dla osób z zaburzeniami rytmu serca. Dobrze wpływa też m.in. na wątrobę. Najnowsze badania skupiają się na wpływie kawy i zawartej w niej kofeiny na układ krążenia i metabolizm. Przeprowadzili je uczeni z Chin, a wyniki opublikowało czasopismo naukowe „Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism”. Nowe badania dotyczące kawy Badacze wykorzystali dane z UK Biobank. To baza zawierająca rezultaty szczegółowego badania dietetycznego z udziałem ponad 500 tys. uczestników w wieku 37–73 lat. Z analizy wykluczono osoby, które miały niejasne informacje na temat spożycia kofeiny. Powstała pula uczestników obejmowała łącznie 172 315 osób. Nie cierpiały one na choroby kardiometaboliczne na początku analizowanego okresu. Wyniki to dobra wiadomość dla kawoszy. Regularne spożywanie umiarkowanych ilości kawy i kofeiny może chronić przed rozwojem wielu chorób kardiometabolicznych. W tym przed cukrzycą typu 2, chorobą wieńcową serca i udarem mózgu. Wpływ kawy i kofeiny na układ krążenia Liczne badania epidemiologiczne wykazały wcześniej ochronne działanie kawy, herbaty i kofeiny przed zachorowaniem na pojedyncze choroby kardiometaboliczne. Jednak szerszy wpływ tych substancji był niejasny. Nowa analiza pokazała, że kawa chroni przed wieloma chorobami równocześnie. Jej korzystny wpływ dotyczy wszystkich faz tych schorzeń. – Spożywanie 200–300 mg kofeiny dziennie może pomóc zmniejszyć ryzyko wystąpienia tzw. wielochorobowości kardiometabolicznej. To równowartość trzech filiżanek kawy – mówi główny autor badania, dr n. med. Chaofu Ke. Osoby pijące takie ilości kawy miały o 40–48% mniejsze ryzyko wystąpienia chorób kardiometabolicznych niż te, które nie piły kawy wcale lub piły ją rzadko. Wcześniejs…

kawa-dobra-na-serce-6a2e639.jpg
width: 1000
height: 667

Na batonikach i czipsach powinny być ostrzeżenia jak na papierosach? Tak uważa znany naukowiec
type: item
date: 2024-06-28T10:18:55.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: diety
subject: słodycze
subject: Wolny czas
subject: zdrowe odżywianie
subject: Zdrowie
subject: żywność
description: Prof. Carlos Monteiro z Uniwersytetu São Paulo 15 lat temu wymyślił pojęcie żywność ultraprzetworzona. Dziś stawia radykalny postulat – tego rodzaju produkty powinny być oznaczane tak samo jak paczki papierosów.
encoded: W tym artykule: Szkodliwe produkty UPF Co to jest żywność ultraprzetworzona? Nowe sposoby ostrzegania przez UPF Wizyta w sklepie przyszłości. W trudno dostępnym miejscu, niewidocznym na pierwszy rzut oka, znajdują się produkty uznawane za szkodliwe dla ludzkiego zdrowia. Obok papierosów stoją słodycze, gazowane napoje i czipsy. Na wszystkich opakowaniach znajdują się groźnie wyglądające ostrzeżenia. Informują potencjalnych konsumentów o zwiększonym ryzyku zapadnięcia na śmiertelnie niebezpieczne choroby. Czy tak będzie? Gdybyśmy organizowali rzeczywistość zgodnie z wiedzą naukową, wówczas istnieje na to spora szansa. Żywność ultraprzetworzona (ang. ultra-processed food, UPF) z każdym rokiem jest coraz gorzej oceniana przez naukowców. I dlatego właśnie prof. Carlos Monteiro – dietetyk, który wymyślił pojęcie UPF – postuluje, by takie produkty zostały oznaczone równie wyraźnie i jednoznacznie jak papierosy. Szkodliwe produkty UPF Dlaczego? Odpowiedź przynosi choćby szeroko zakrojona analiza, której wyniki opublikowano w lutym 2024 roku w czasopiśmie „BMJ”. Był to przegląd uwzględniający 45 metaanaliz i w sumie obejmujący 10 mln ludzi. Opracowali go eksperci z czołowych instytucji naukowych Stanów Zjednoczonych, Francji i Australii. Wyniki okazały się alarmujące. Spożywanie żywności ultraprzetworzonej powiązano aż z 32 negatywnymi konsekwencjami dla zdrowia. Na tej liście znalazło się powiększone ryzyko zapadnięcia na choroby serca, nowotwory różnego rodzaju, cukrzycę typu II. Produkty UPF powiązano także z pogarszaniem się zdrowia psychicznego i gorszym snem. Oraz ogólnie ze zwiększonym ryzykiem śmierci z różnych przyczyn. Rosnąca popularność UPF napędza również globalną epidemię otyłości. Co gorsza, spożycie UPF stale rośnie. I to na całym świecie. W lutym „Guradian” podawał, że w krajach wysokorozwiniętych – takich jak USA czy Wielka Brytania – żywność ultraprzetworzona stanowi już połowę codziennych posiłków. Dla młodych ludzi pochodzących z biedniejszych regionów …

na-batonikach-i-czipsach-powinny-byc-ostrzezenia-jak-na-papierosach-tak-uwaza-tworca-pojecia-zywnosc-ultraprzetworzona-32b2bb7.jpg
width: 1000
height: 667

Nabiałem raczono się w Pirenejach już 7,5 tysiąca lat temu. To spore zaskoczenie dla archeologów
type: item
date: 2024-06-18T14:25:28.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: diety
subject: góry
subject: hiszpania
subject: hodowla
subject: odkrycia archeologiczne
subject: pireneje
subject: rolnictwo
subject: ser
subject: Wolny czas
description: Nabiał spożywali już pierwsi rolnicy, którzy przybyli na teren Pirenejów 7,5 tysiąca lat temu. To spore zaskoczenie dla archeologów. Sądzili oni bowiem, że nastąpiło to zdecydowanie później.
encoded: W tym artykule: Rolnicy i hodowcy w Europie Oscypki made in Iberia Polskie sery równie stare Nowe znalezisko dotyczy neolitu. Jest to końcowy okres epoki kamienia poprzedzający epokę brązu. To w tym czasie doszło do fundamentalnych zmian w gospodarce, strukturze społecznej i demografii. Ludzie zaczęli uprawiać rolę i hodować zwierzęta oraz mieszkać w wielkich domostwach. Rolnicy i hodowcy w Europie Dzięki badaniom genetycznym wiemy, że neolityczny model życia rozprzestrzenił się w Europie z Bliskiego Wschodu i Anatolii. Osadnicy z dzisiejszej Turcji zajęli duże tereny kontynentu. W ciągu VII i VI tysiąclecia p.n.e. rolnictwo dotarło z Bałkanów do Europy Środkowej. Nowy model życia trafił też na Półwysep Iberyjski. Stało się to równie szybko jak w centralnej Europie, bo już w VI tysiącleciu p.n.e. Archeolodzy długo uważali, że rejony trudno dostępne, takie jak góry czy gęste puszcze, bardzo powoli przyjmowały neolityczny styl życia. Faktycznie, w wielu takich miejscach, na przykład w północno-wschodniej Polsce, rolnictwo pojawiło się zdecydowanie później. Za takie miejsce tradycyjnie uważano również Pireneje – wysoki masyw górski na pograniczu Hiszpanii, Francji i Andory. Tymczasem naukowców czekała niespodzianka. Oscypki made in Iberia Historycy z Uniwersytetu Autonomicznego w Barcelonie (UAB), Uniwersytetu w Saragossie oraz chemicy z Uniwersytetu w Strasburgu we Francji przeanalizowali naczynia ceramiczne przechowywane w Muzeum w Huesca. Zabytki znaleziono na stanowiskach archeologicznych w hiszpańskiej części Pirenejów, w Huescan w Cueva de Chaves (Bastaràs), na wysokości 640 metrów nad poziomem morza, oraz w Espluga de la Puyascada (La Fueva), na wysokości 1300 metrów nad poziomem morza. Wyniki analiz naczyń opublikowano w czasopiśmie „Archaeological and Anthropological Sciences”. I są rewolucyjne. Dzięki analizom fizykochemicznym znaleziono bezpośrednie dowody na spożycie i przetwarzanie nabiału w Pirenejach w najwcześniejszych etapach neolitu, już w połowie VI …

nabialem-raczono-sie-w-pirenejach-sie-juz-7-5-tysiaca-lat-temu-to-spore-zaskoczenie-dla-archeologow-8be74e8.jpg
width: 1024
height: 683

Dieta śródziemnomorska – jej korzenie sięgają 4 tysięcy lat. Archeolodzy mają dowody
type: item
date: 2024-06-13T13:03:14.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: archeologia
subject: bliski wschód
subject: diety
subject: Lifestyle
subject: morze śródziemne
subject: odkrycia archeologiczne
subject: rośliny
subject: starożytność
subject: syria
description: Dieta śródziemnomorska bywa określana jako jeden z najbardziej korzystnych dla zdrowia sposobów odżywiania. Teraz naukowcy mają dowody na to, że stosowano ją już 4 tysiące lat temu w dzisiejszej Syrii.
encoded: W tym artykule: Badania izotopowe dla archeologii Bardzo stara metryka diety śródziemnomorskiej Czym jest dieta śródziemnomorska? W mediach co jakiś czas pojawiają się informacje o kolejnych „dietach cud”, które mają zrewolucjonizować nasze życie. Tymczasem wśród zdrowych sposobów odżywiania na podium od lat znajduje się dieta śródziemnomorska. W corocznym rankingu U.S. News & World Report w 2024 roku po raz siódmy z rzędu uznano tę dietę za najlepszą. Aż trudno uwierzyć, że „wynaleziono” ją kilka tysięcy lat temu. Badania izotopowe dla archeologii Zespół badaczy z Niemiec, Belgii i Kanady opublikował na łamach prestiżowego czasopisma naukowego „PLOS One” wyniki analiz izotopowych szczątków roślin, zwierząt i ludzi ze stanowiska archeologicznego Tell Tweini w Syrii. Znajduje się ono w pobliżu nadmorskiego miasta Jableh. W ostatnim czasie wśród archeologów coraz bardziej popularne jest wykonywanie badań izotopowych. Proszą oni o pomoc geochemików. Mechanizm jest dość prosty. W skrócie: jesteśmy tym, co jemy. Ilościowy stosunek izotopów określonych pierwiastków w kolagenie zawartym w kościach ujawnia nie tylko pochodzenie danego człowieka (skąd była żywność, którą spożywał), ale właśnie jego dietę. Naukowcy wykorzystują różne izotopy, w zależności od tego, jakie informacje chcą uzyskać – na przykład strontu lub tlenu. W przypadku szczątków ludzkich i zwierzęcych próbki do badań izotopów strontu geochemicy pobierają z reguły ze szkliwa zębów. Bardzo stara metryka diety śródziemnomorskiej Naukowcy zbadali próbki z Tell Tweini, które można datować od wczesnej epoki brązu (około 2600 lat p.n.e.) aż do epoki żelaza, czyli mniej więcej 300 roku p.n.e. Celem było poznanie ówczesnej diety i praktyk rolniczych. Analizy były bezprecedensowe, jeśli chodzi o skalę we wschodniej części Śródziemnomorza. W sumie pobrano ponad 600 próbek, głównie z roślin. Okazało się, że w środkowej epoce brązu (między 2000 a 1600 r. p.n.e.) w szczątkach ludzkich wykryto dość niski poziom izotopu az…

dieta-srodziemnomorska-jej-korzenie-siegaja-4-tysiecy-lat-archeolodzy-maja-dowody-99a437a.png
width: 1200
height: 630

Kwasy tłuszczowe omega-3 obniżają agresję nawet o 28%. Na ich niedobór często cierpią przestępcy
type: item
date: 2024-06-13T08:06:13.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: diety
subject: Kuchnia
subject: medycyna
subject: mózg
subject: psychologia
subject: zachowania
description: Dieta może znacząco wpłynąć na zachowanie. Niedobór jednego z jej składników zwiększa skłonności do agresji i zachowań impulsywnych. Taki wniosek płynie z badań opublikowanych na łamach czasopisma naukowego „Aggression and Violent Behavior”.
encoded: W tym artykule: Kwasy tłuszczowe omega-3 obniżają agresję Kwasy omega-3 a przestępczość Czym są kwasy tłuszczowe omega-3? Kwasy omega-3 w diecie Ścisły związek z agresją mają kwasy tłuszczowe omega-3, nazywane są też czasem n-3. Należą do kwasów wielonienasyconych. Są konieczne do prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu. Do niezbędnych człowiekowi kwasów omega-3 należą m.in. kwas α-linolenowy (ALA), kwas eikozapentaenowy (EPA) i kwas dokozaheksaenowy (DHA). Kwasy tłuszczowe omega-3 obniżają agresję Naukowcy z University of Pennsylvania oparli się na wcześniejszych badaniach dotyczących wpływu suplementacji kwasów omega-3 na agresję. W metaanalizie wzięli pod uwagę 29 randomizowanych badań kontrolowanych. Dotyczyły one łącznie 3918 uczestników, od dzieci w wieku do 16 lat po osoby starsze w wieku od 50 do 60 lat. Badania prowadzono w latach 1996–2024 i trwały średnio ok. 16 tygodni. Mózgi rdzennych mieszkańców Amazonii starzeją się wolniej. To zasługa diety i stylu życia Południowoamerykański lud Tsimane ma najzdrowsze serca na świecie. Badania pokazują, że w równie dobrej kondycji są mózgi członków tego plemienia. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/mozgi-rdzennych-mieszkancow-amazonii-starzeja-sie-wolniej-to-zasluga-diety-i-stylu-zycia-fot-courtesy-of-the-tsimane-health-and-life-history-project-team-be480f7.jpeg" width="938" height="625" alt="Mózgi rdzennych mieszkańców Amazonii starzeją się wolniej. To zasługa diety i stylu życia (fot. Courtesy of the Tsimane Health and Life History Project Team)" title="Mózgi rdzennych mieszkańców Amazonii starzeją się wolniej. To zasługa diety i stylu życia (fot. Courtesy of the Tsimane Health and Life History Project Team)" /> Metaanaliza wykazała niewielki, ale zauważalny efekt krótkoterminowy. Przekłada się on na zmniejszenie poziomu agresji sięgające nawet 28%, po uwzględnieniu wielu różnych zmiennych. Obejmowało to zarówno agresję reaktywną (w odpowiedzi na prowokację), jak i …

kwasy-tluszczowe-omega-3-obnizaja-agresje-nawet-o-28-na-ich-niedobor-czesto-cierpia-przestepcy-fot-shutterstock-efc6c69.jpg
width: 1000
height: 667

Gęsi rosnącej na drzewach nie wolno jeść w czasie postu. Zabronił tego papież Innocenty III
type: item
date: 2024-06-10T12:43:38.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: chrześcijaństwo
subject: diety
subject: jedzenie
subject: mózg
subject: Wolny czas
subject: zwierzęta
description: W 1215 roku papież Innocenty III dodał do listy pokarmów, których nie można spożywać w czasie postu gęsi, które rosną na drzewach. Dlaczego tak się stało? Przecież taki gatunek nigdy nie istniał.
encoded: W tym artykule: Co jest prawdą, a co prawdą wydaje się być? Wiara czyni cuda? Kościół a mięso z „drzewnej” gęsi Koniec mitu zagadkowej gęsi Ponieważ mózg nie wie, czego nie wie, to kiedy konstruuje związki przyczynowo-skutkowe, wypełnia luki w rzeczywistości prowizorycznymi wyjaśnieniami. Problem w tym, że kiedy cała grupa mózgów wykorzystuje ten sam element zastępczy, interpretację „na razie wystarczającą”, żeby wypełnić taką dziurę, to z czasem owo wspólne prowizoryczne wyjaśnienie może się zmienić w konsensus. Czyli zbiorowe przekonanie o tym, co jest prawdą, a co nie. Co jest prawdą, a co prawdą wydaje się być? Tendencja ta doprowadziła na przestrzeni wieków do powstania wielu dziwnych zbiorowych przekonań – konsensusów co do rzeczywistości, które dziś wydają się absurdalne. Na przykład przez bardzo długi czas wielu ludzi wierzyło, że pewna odmiana gęsi rośnie na drzewach. Wiele stuleci temu ludzie często znajdowali na dryfującym drewnie pewien gatunek skorupiaka. Miał on długą rurkę, która wysuwała się z białej muszli, i żółtą smugę na boku. Przez co najmniej siedemset lat ludzie w całej średniowiecznej Europie wierzyli, że ów skorupiak to jakaś protogęś. Przypominał nieco szyję i głowę gęsi żyjącej na tym samym obszarze, gdzie regularnie się pojawiał. Teksty przyrodnicze sięgające XII wieku opisują tajemnicze gęsie drzewa z dziwnymi owocami, z których – jak pisano – miały wykluwać się ptaki. A następnie zwisać, odczepiać się i odlatywać. Wiara czyni cuda? Oczywiście gęsi nie rosną na drzewach. Dlaczego zatem tak długo niemal wszyscy wierzyli, że rosną? Odpowiedź brzmi: nie wiedzieli, czego nie wiedzą. A konkretnie: nie wiedzieli, że niektóre gęsi żyjące na brytyjskich bagnach migrują, by się rozmnażać i składać jaja. Dla ludzi sprzed XIII wieku migracja była wciąż nieznaną niewiadomą. Nie wiedzieli nawet, że w ogóle jest możliwa. Ponieważ modele rzeczywistości tworzymy jedynie z dostępnych materiałów, ówcześni ludzie stworzyli model z tego, co wiedzieli. A prz…

gesi-rosnacej-na-drzewach-rowniez-nie-zjesz-w-czasie-postu-zabronil-tego-papiez-innocenty-iii-56835c3.png
width: 1200
height: 630

Kotły pełne krwi i mleka zwierząt. Naukowcy zbadali kuchnię starożytnych Mongołów
type: item
date: 2024-06-06T13:22:38.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: azja
subject: diety
subject: krew
subject: mięso
subject: mongolia
subject: step
subject: Wolny czas
subject: zwierzęta
description: W kotłach wykonanych z brązu mongolscy nomadzi 2700 lat temu przetwarzali krew i mleko zwierząt. Być może z ich pomocą wytwarzano „stepową kaszankę” lub inną wędlinę bogatą w krew.
encoded: W tym artykule: Analiza białkowa kotłów Jogurt lub składnik kiełbasy Naczynia o specjalnych właściwościach Od dekad archeolodzy odkrywają w czasie wykopaliska na eurazjatyckim stepie na metalowe kotły. Pochodzą z czasów przełomu epoki brązu i epoki żelaza. Trwały dyskusje, do czego mogły służyć. Dzięki analizom fizykochemicznym naukowców udało się częściowo wyjaśnić tę zagadkę. Oprócz uniwersytetów w Bazylei i Michigan w projekt badawczy zaangażowani byli również eksperci z Instytutu Geoantropologii Maxa Plancka w Jenie oraz Muzeum Narodowego Mongolii. Analiza białkowa kotłów Zespół badawczy kierowany przez dr Shevan Wilkin przeprowadził szeroko zakrojone analizy białkowe dwóch metalowych kotłów, które w 2019 roku odkryli pasterze w północnej Mongolii. Wyniki opublikowano na łamach „Scientific Reports”. Znalazcy natknęli się też na inne zabytki. To one umożliwiły precyzyjne określenie wieku zespołu zabytków znalezionych na tym stanowisku archeologicznym. Dzięki badaniom radiowęglowym uzyskano datę około 700 roku p.n.e. Zabytki pochodzą zatem z końca epoki brązu i początki epoki żelaza. Jaki wniosek płynie z analiz wykrytych pozostałości białka na ściankach naczyń? Mongolscy koczownicy zbierali w nich krew zabitych zwierząt, przypuszczalnie do produkcji kiełbas bogatych w krew. Tradycja ich przygotowywania przetrwała do dziś na terenach wiejskich w Mongolii. Ale takie przetwory były zapewne podobne do polskiej kaszanki lub brytyjskiego black pudding. – Z różnych historycznych relacji mieszkańców stepów wynika, że regularnie pili krew – dodaje dr Bryan Miller z Uniwersytetu Michigan w USA, który jest współautorem badania. Takie podpijanie krwi miało czasem miejsce, gdy wojownicy nie mogli zatrzymywać się na dłużej w czasie pościgów. Nowe odkrycia dają teraz pełniejszy obraz tego, w jaki sposób krew mogła zostać włączona do diety mieszkańców stepów. Przetwarzanie krwi było tradycyjną częścią kultury żywieniowej Mongolii od tysiącleci. Jogurt lub składnik kiełbasy Na śc…

kotly-pelne-krwi-i-mleka-naukowcy-uzyskali-wglad-w-diete-starozytnych-mongolow-55936e5.png
width: 1200
height: 630

Dieta ketogeniczna nie jest dietą cud. Najnowsze badania udowadaniają, że może prowadzić do raka
type: item
date: 2024-05-20T10:03:26.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: diety
subject: jedzenie
subject: medycyna
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: zdrowe odżywianie
subject: żywienie
subject: żywność
description: Dieta ketogeniczna pomaga w utracie zbędnych kilogramów, dlatego cieszy się dużą popularnością. Decydując się na nią, należy jednak pamiętać o tym, że jej wpływ na funkcjonowanie organizmu nie jest jednoznaczny. Najnowsze badania sugerują, że dieta ta może zwiększać ryzyko wystąpienia nowotworów.
encoded: W tym artykule: Czy dieta ketogeniczna jest zdrowa? Nadmiar tłuszczy a ryzyko raka Czym jest zdrowe odżywianie? Wraz z rosnącą świadomością na temat tego, jak poszczególne pokarmy wpływają na nasz wygląd i samopoczucie, na popularności zyskują coraz to nowe diety. Już od dłuższego czasu szczególnym zainteresowaniem konsumentów i badaczy cieszy się m.in. dieta ketogeniczna, czyli dieta keto. Plany odżywiania oparte na niej są bogate w tłuszcze i ubogie w węglowodany. Taki sposób odżywiania ma wprowadzić organizm w stan metaboliczny znany jako ketoza. Wówczas głównym źródłem energii stają się tłuszcze, co ma prowadzić nie tylko do szybkiej utraty wagi, ale też lepszej kontroli poziomu cukru we krwi i wzrostu energii. Czy dieta ketogeniczna jest zdrowa? Oprócz utraty wagi dieta ketogeniczna wykazała również potencjalne korzyści w leczeniu schorzeń neurologicznych, takich jak epilepsja. Nowe badania sugerują możliwy pozytywny wpływ na pracę układu krążenia. Za wcześnie jednak aby nazywać taki sposób odżywiania dietą cud. Badania na temat jej wpływu na zdrowie są niejednoznaczne. Jak ustalił zespół badawczy z University of Texas Health Science Center at San Antonio, dieta wysokotłuszczowa powoduje gromadzenie się uszkodzonych komórek w narządach. To z kolei może przyspieszać starzenie się organizmu, zwiększając ryzyko wystąpienia chorób serca i nowotworów. Opisane wnioski są efektem badań na myszach laboratoryjnych. Grupa naukowców prowadzona przez Davida Giusa poddała sześć myszy diecie ketogenicznej. Przez trzy tygodnie ponad 90 procent przyswajanych przez gryzonie kalorii pochodziło z tłuszczów. Kalorie z węglowodanów zawierały się w niecałym procencie dziennej dawki. W tym samym eksperymencie udział brała też grupa kontrolna myszy. Te z kolei karmiono standardową dietą. W niej większość kalorii (58%) pochodziła z węglowodanów, a z tłuszczów zaledwie 17%. Kolejnym etapem badania była analiza próbek tkanek serca, nerek, wątroby i mózgu myszy. Naukowcy skupili się na po…

dieta-ketogeniczna-nie-jest-dieta-cud-23871d9.jpg
width: 2121
height: 1414

Czy diety roślinne rzeczywiście są dla nas zdrowe? Naukowcy przedstawili wyniki 20-letnich badań
type: item
date: 2024-05-15T18:00:00.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: diety
subject: jedzenie
subject: medycyna
subject: nauka
subject: Wolny czas
description: Diety roślinne mają realny wpływ na nasze zdrowie. Potwierdzają to badacze odpowiedzialni za metaanalizę badań opublikowanych w ciągu 20 lat. Czy to oznacza, że każdy z nas powinien zastąpić mięso owocami i warzywami?
encoded: W tym artykule: Jak diety roślinne wpływają na nasze zdrowie? Nawyki żywieniowe a śmiertelne choroby Weganie rosną w siłę Diety roślinne cieszą się rosnącą popularnością nie tylko wśród konsumujących, ale też naukowców. To, czy i w jakim stopniu posiłki złożone z owoców i warzyw służą naszemu zdrowiu, już od dłuższego czasu jest szeroko komentowane przez środowiska medyczne. Do tej pory badacze dysponowali jednak niewystarczającymi danymi, aby orzec to jednogłośnie. Przełomem są opublikowane w maju 2024 r. wyniki metaanalizy obejmującej okres 20 lat. Wnioski zostały przedstawione na łamach czasopisma naukowego „PLOS ONE”. Jak diety roślinne wpływają na nasze zdrowie? O tym, że diety roślinne mogą opóźniać proces starzenia, słyszeliśmy już kilkukrotnie. Dowodem na potwierdzenie tej tezy ma być chociażby fenomen południowoamerykańskiego ludu Tsimane. Badacze ustalili bowiem, że rdzenni mieszkańcy Amazonii mają najzdrowsze serca na świecie, a w dodatku ich mózgi starzeją się wolniej od innych ludzi. Jest to zasługa stylu życiu Tsimane oraz diety opartej w dużej mierze na nieprzetworzonych owocach i warzywach. Co na to naukowcy? Angelo Capodici i jego współpracownicy przeanalizowali 49 dostępnych badań. Wynika z nich, że diety wegetariańskie i wegańskie są łączone z poprawnym funkcjonowaniem układu krążenia oraz niższym ryzykiem zachorowania na raka i choroby sercowo-naczyniowych. Metaanaliza wykazała też, jakie nawyki żywieniowe mogą przyczyniać się do zachorowalności na choroby układu krążenia i raka. Są to diety ubogie w produkty roślinne, a bogate w mięso, rafinowane zboża, cukier i sól. Ustalenia te sugerują więc, że zastępując w naszym codziennym menu produkty pochodzenia zwierzęcego produktami roślinnymi, możemy zmniejszyć ryzyko zachorowania na choroby układu krążenia i nowotwory. Wpływ zielonych diet na nasze zdrowie i samopoczucie jest jednak bardziej złożony. Nawyki żywieniowe a śmiertelne choroby Potencjalne ogólne korzyści płynące z diet wegańskich i wegeta…

czy-diety-roslinne-rzeczywiscie-sa-dla-nas-zdrowe-4655216.jpg
width: 4000
height: 2666

Post przerywany jest popularną metodą odchudzania. Z badań wynika jednak, że szkodzi sercu
type: item
date: 2024-03-22T08:32:37.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: diety
subject: jedzenie
subject: Kuchnia
subject: medycyna
subject: Społeczeństwo
subject: zdrowe odżywianie
subject: żywienie
description: Post przerywany polega na regularnym stosowaniu niewielkich głodówek. Może to pomóc w odchudzaniu. Z badań wynika jednak, że taki system żywienia zwiększa ryzyko chorób serca.
encoded: W tym artykule: Czym jest post przerywany? Badania nad postem przerywanym Jak post przerywany wpływa na nasze serce? Co przemawia za tym, by stosować okno żywieniowe? Jak post przerywany pomaga schudnąć? Jakie są odmiany postu przerywanego? Moda na post przerywany (ang. Intermittent Fasting, w skrócie IF) zaczęła się już kilka lat temu. Ta metoda odchudzania ma wielu zwolenników, mimo, że w świetle badań naukowych jest dość dyskusyjna. Propagatorzy tzw. okna żywieniowego twierdzą, że taka forma żywienia jest lepszą alternatywą dla tej, na której bazuje większość społeczeństwa. Czyli na jedzeniu od rana do wieczora, z kilkugodzinnymi przerwami między posiłkami. Czym jest post przerywany? Osoba, która stosuje okno żywieniowe określa sobie czas, w którym spożywa posiłki. Między nimi zazwyczaj nie sięga już po nic oprócz płynów. Na początku stosuje się schemat 14 godzin postu i 10 godzin okna. Praktycznie wygląda to tak, że jeśli ktoś zje kolację o godzinie 20, to śniadanie może zjeść dopiero o 10 rano. Czy to trudne? Gdyby przyjrzeć się naszej codziennej diecie bliżej, to się okazuje, że większość z nas w zasadzie nieświadomie stosuje taki właśnie post przerywany. Bardziej wymagający mogą wejść na wyższy poziom i zastosować strategię 16-godzinnego postu. Po nim zostaje nam 8 godzin na jedzenie. W czasie okna żywieniowego można jeść wszystko, na co mamy ochotę. A to według dietetyków nie do końca jest dobre, ze względu chociażby na wartość odżywczą produktów. W mediach społecznościowych często można zobaczyć instagramerów, którzy na śniadanie jedzą tabliczkę czekolady, na obiad pizzę, a na kolację hamburgera z frytkami. Jeszcze bardziej odważni potrafią nie jeść nawet 20 godzin. A później przez 4 godziny spełniać swoje wszystkie kulinarne zachcianki. Badania nad postem przerywanym Niedawno postem przerywanym zajęli się naukowcy z katedry epidemiologii i biostatystyki w Szanghajskiej Szkole Medycznej Uniwersytetu Jiao Tong w Chinach. Przeanalizowali oni dane dotyczące gr…

post-przerywany-to-popularna-metoda-odchudzania-z-badan-wynika-jednak-ze-szkodzi-sercu-fot-shutterstock-529989b.jpg
width: 1000
height: 667

Rewolucja w mikrobiomie. Mieszkańcy miast mogą powoli tracić zdolność trawienia roślin
type: item
date: 2024-03-19T12:22:39.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: diety
subject: rośliny
subject: światowa organizacja zdrowia who
subject: Wolny czas
subject: zdrowe odżywianie
description: W porównaniu z naszymi przodkami żyjącymi tysiące lat temu mamy zupełnie inną florę jelitową. Jest w niej mniej bakterii wspomagających rozkładanie celulozy.
encoded: W tym artykule: Jak pień drzewa w basenie Jak bakterie rozkładają celulozę Jak zwiększyć zdolność trawienia roślin Przez wiele lat uznawano za pewnik, że ludzki organizm nie może rozkładać celulozy na prostsze związki. Potrafią to krowy, konie, owce czy inne ssaki. Jednak nie my. Celuloza wchodzi w skład błonnika, czyli dobroczynnych dla nas słabo przyswajalnych substancji roślinnych. Błonnik reguluje pracę jelit, obniża poziom cholesterolu i stabilizuje poziom cukru. Światowa Organizacja Zdrowia zaleca, żebyśmy codziennie zjadali 25 gramów błonnika. A także 400 gramów warzyw i owoców. Można by zapytać: dlaczego błonnik tak dobrze na nas działa, skoro go nie trawimy? W 2003 r. pojawiły się pierwsze przesłanki wskazujące, że tak postawione pytanie nie jest do końca właściwe. Okazało się wówczas, że w naszych jelitach żyją jednak bakterie radzące sobie z błonnikiem. W najnowszym numerze prestiżowego czasopisma naukowego „Science” ukazała się praca idąca o krok dalej. Jej autorzy zidentyfikowali w ludzkim mikrobiomie trzy gatunki bakterii potrafiących rozkładać celulozę na prostsze związki. Równocześnie jednak wyszła na jaw niepokojąca rzecz. Współcześni mieszkańcy wielkich miast mają tych bakterii mniej niż ludzie żyjący na wsi, łowcy-zbieracze czy nasi dawni przodkowie. Jak pień drzewa w basenie – Przez całą ewolucję człowieka błonnik był podstawą ludzkiej diety – mówi Sarah Moraïs z Ben-Gurion University, główna autorka pracy. – To także kluczowy składnik pokarmu naszych najdalszych przodków należących do naczelnych. Błonnik sprawia, że flora jelitowa pozostaje zdrowa – dodaje. Moraïs stoi na czele zespołu, który odkrył trzy nowe gatunki bakterii należące do rodzaju Ruminococcus. Posiadają one geny umożliwiające rozkładanie celulozy. A konkretnie – geny odpowiadające za produkcję wyspecjalizowanych białek nazwanych celulosomami. To właśnie one radzą sobie z celulozą. A nie jest to proste. – Celuloza jest trudna do strawienia, ponieważ jest nierozpuszczalna – wyjaśni…

rewolucja-w-mikrobiomie-mieszkancy-miast-moga-powoli-tracic-zdolnosc-trawienia-roslin-cc3e190.jpg
width: 1000
height: 643