Tajemnica skradzionego Błękitnego Diamentu rozwiązana – co odkryli naukowcy po latach?
Skradziony Błękitny Diament był jednym z najcenniejszych klejnotów w historii Francji. Zaginął po Rewolucji Francuskiej, a jego losy przez lata były owiane tajemnicą.
Spis treści: Jak niezwykły niebieski diament trafił do francuskiej korony Zniknięcie w cieniu rewolucji – kto ukradł francuski „Bleu”? Jak zniknął i znów się pojawił – nowa tożsamość królewskiego klejnotu Nauka rozwiązuje zagadkę po dwóch stuleciach Klejnot znany przez gemmologów jako „Bleu”, największy niebieski diament świata, po raz pierwszy zniknął podczas sensacyjnej kradzieży klejnotów koronnych w ogarniętym rewolucją francuską Paryżu w 1792 roku. Od tamtej pory wielokrotnie pojawiał się i znikał – w Europie i poza nią – a historia jego poszukiwań trwała ponad dwa stulecia. Jak niezwykły niebieski diament trafił do francuskiej korony W tamtych czasach większość diamentów ceniło się za brak koloru. Ten jednak wyróżniał się intensywną, głęboką niebieską barwą, niezwykle rzadką w naturze. Odkryty w Indiach i sprowadzony do Francji w XVII wieku, ważył aż około 115 karatów – co w świecie kamieni szlachetnych było fenomenem. Król Ludwik XIV zakupił diament w 1668 roku i zlecił jego przeszlifowanie. Po obróbce masa została zredukowana do 69 karatów, a blask kamienia znacząco wzmocniony. Następnie osadzono go w złotej oprawie, której blask symbolizował promienie słońca – doskonały emblemat władcy zwanego Królem Słońce i jeden ze skarbów, który trafił do pałacu w Wersalu. Jego prawnuk, Ludwik XV, kazał włączyć „Bleu” do bogato zdobionego insygnium Orderu Złotego Runa około 1749 roku. W tej formie diament stał się jednym z najcenniejszych klejnotów królewskiej kolekcji. Zniknięcie w cieniu rewolucji – kto ukradł francuski „Bleu”? Czterdzieści lat później, w czasach rewolucji francuskiej, gdy Ludwik XVI i Maria Antonina zostali uwięzieni, skarb królewski przeszedł w ręce rewolucyjnego rządu. We wrześniu 1792 roku, w miarę jak Paryż ogarnął chaos zamieszek, złodzieje włamali się do depozytu Hôtel du Garde-Meuble i przez pięć kolejnych nocy wynosili większość klejnotów koronnych Francji. Wśród rabusiów był Cadet Guillot Lordonner, który zabrał insygnium Złotego Runa. Oddzielił z niego francuski „Bleu” oraz czerwony spinel Côte de Bretagne w kształcie smoka. Następnie uciekł do Londynu i próbował sprzedać spinel francuskim monarchistom na wygnaniu. Trafił jednak do więzienia dla dłużników. Côte de Bretagne powrócił później do klejnotów koronnych, lecz francuski „Bleu” zniknął bez śladu. Niektórzy historycy podejrzewają, że diament nie opuścił Francji od razu, lecz został przekazany pruskiemu księciu Brunszwiku jako łapówka po przegranej bitwie pod Valmy. Niezależnie od wersji, los kamienia na ponad dwie dekady okryła tajemnica. Jak zniknął i znów się pojawił – nowa tożsamość królewskiego klejnotu W 1812 roku w Londynie pojawił się niebieski diament, mniejszy niż słynny francuski kamień. Jubiler John Francillon sporządził szkic 45,52-karatowego „głębokiego niebieskiego” diamentu „bez skaz”. Historycy zwracają uwagę, że kamień ujrzał światło dzienne dokładnie dwa dni po wygaśnięciu terminu przedawnienia za przestępstwa popełnione w czasie rewolucji – co sugeruje, że jego właściciel mógł teraz bezpiecznie go sprzedać. „Nowy” diament ponownie zniknął z rynku, aż w 1839 roku został wymieniony w kolekcji Henry’ego Philipa Hope’a. Od jego nazwiska klejnot zyskał nową nazwę – Hope Diamond. Rodzina Hope sprzedała klejnot w 1901 roku, a w 1912 roku trafił on do amerykańskiej dziedziczki Evalyn Walsh McLean. Po jej śmierci w 1947 roku całą kolekcję biżuterii nabył jubiler Harry Winston, który w 1958 roku przekazał słynny diament do Smithsonian Institution w Waszyngtonie, gdzie pozostaje do dziś. Nauka rozwiązuje zagadkę po dwóch stuleciach Przez wiele lat badacze podejrzewali, że Hope Diamond i zaginiony French Blue to ten sam kamień. W 2005 roku kurator Jeffrey Post wraz z zespołem ekspertów przeprowadzili komputerową analizę opartą na dawnych rysunkach French Blue oraz skanach Hope. Wynik był jednoznaczny: Hope Diamond powstał z pierwotnego indyjskiego niebieskiego diamentu, przeszlifowanego dwukrotnie – najpierw w XVII wieku, a następnie po kradzieży w XIX stuleciu. Dwa lata później, w 2007 roku, w Paryżu odnaleziono odlewaną z ołowiu replikę French Blue w kształcie tarczy. Etykieta dołączona do odlewu zawierała zapis: „należący do pana Hoppe z Londynu” – co sugerowało, że Henry Hope był właścicielem kamienia jeszcze przed jego przeszlifowaniem. Dzięki modelowi ołowianemu i wcześniejszym badaniom naukowcom udało się dokładnie zrekonstruować oryginalny kształt zaginionego klejnotu i tym samym niepodważalnie dowieść jego tożsamości. Hope Diamond i French Blue to ten sam kamień – tylko w innym szlifie i z inną historią. Źródło: National Geographic
Pod powierzchnią Merkurego może kryć się gruba warstwa diamentów. Czy da się do nich dotrzeć?
Naukowcy podejrzewają, że wewnątrz Merkurego może znajdować się kilkunastokilometrowa warstwa diamentów. Symulacje umiejscawiają ją między jądrem a płaszczem najmniejszej planety Układu Słonecznego. Odkrycie może pomóc wyjaśnić, w jaki sposób powstaje pole magnetyczne Merkurego.
W tym artykule: Tajemnicza planeta Merkury Zagadka powierzchni Merkurego Jak gruby jest płaszcz Merkurego Warstwa diamentów we wnętrzu planety Pole magnetyczne Merkurego W czasopiśmie „Nature Communications” ukazała się zaskakująca praca naukowców z Chin i Belgii. Sugeruje ona, że w środku Merkurego – najmniejszej planety Układu Słonecznego – miałaby się znajdować warstwa diamentów. Jej grubość szacowana jest aż na 15–18 km. Badacze podejrzewają, że diamenty ukrywają się kilkaset kilometrów pod powierzchnią planety, na granicy pomiędzy płaszczem a jądrem. Tajemnicza planeta Merkury W skład Układu Słonecznego wchodzą cztery planety skaliste: Mars, Ziemia, Wenus i właśnie Merkury. Wszystkie uformowały się w podobnym okresie, ok. 4,5 mld lat temu. Jednak zasadniczo różnią się od siebie, a bodaj najbardziej zagadkową budowę ma Merkury. Planeta ta ma promień wynoszący 2440 km. To ok. 1/3 promienia Ziemi. Jednak większość jego wnętrza zajmuje metaliczne jądro. Ma ono promień aż 2074 km, co stanowi 85 proc. promienia globu. Jądro to jest częściowo płynne, a od powierzchni oddziela go cienka, zaledwie kilkusetkilometrowa warstwa płaszcza. Zagadka powierzchni Merkurego Dużą część informacji, jakie mamy o Merkurym, zawdzięczamy dwóm sondom. Pierwsza to Mariner 10, która zbliżyła się do planety w latach 70. XX w. Druga – MESSENGER – badała Merkurego między 2008 a 2015 rokiem. Obserwacje MESSENGERA przyniosły ciekawe informacje o powierzchni globu. Merkury z wyglądu przypomina nasz Księżyc. Jest szarawy i pokryty kraterami wybitymi przez planetoidy. Jednak jego powierzchnia jest nietypowo ciemna. Zdaniem badaczy to efekt obecności grafitu, jednej z odmian węgla. Ta cecha Merkurego zaintrygowała Yanhao Lina, współautora najnowszych badań. – Wiele lat temu zauważyłem, że niezwykle wysoka zawartość węgla w Merkurym może mieć znaczące konsekwencje. Uświadomiło mi to, że prawdopodobnie w jego wnętrzu wydarzyło się coś wyjątkowego – wspomina dr Lin. Merkury może mieć obszar „potencjalnie nadający się do życia”. Co mogłoby przeżyć na takiej planecie? Na najmniejszej planecie Układu Słonecznego mogą istnieć warunki do utrzymania się życia. Najbardziej odporne mikroorganizmy mogłyby przetrwać w kraterach w pobliżu północnego bieguna Me... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/merkury-moze-miec-obszar-potencjalnie-nadajacy-sie-do-zycia-co-mogloby-przezyc-na-takiej-planecie-ryc-images-generated-by-openai-s-chatgpt-69a7bf6.jpg" width="938" height="469" alt="Merkury może mieć obszar „potencjalnie nadający się do życia”. Co mogłoby przeżyć na takiej planecie? (ryc. Images generated by OpenAI’s ChatGPT)" title="Merkury może mieć obszar „potencjalnie nadający się do życia”. Co mogłoby przeżyć na takiej planecie? (ryc. Images generated by OpenAI’s ChatGPT)" /> Jak gruby jest płaszcz Merkurego Autorzy zaskakującej hipotezy o diamentach przeanalizowali ewolucję Merkurego. Przyjęli, że na samym początku swojego istnienia Merkury, jak inne planety Układu Słonecznego, składał się z oceanu stygnącej magmy. Magmę Merkurego charakteryzowała duża zawartość węgla i krzemu. Najpierw doszło w niej do koagulacji metali, które utworzyły jądro. Później, w trakcie stygnięcia, z części węgla powstał grafit, który uniósł się na powierzchnię. Krzem wszedł w skład krzemianów, tworzących płaszcz Merkurego. W tym opisie nie ma jeszcze diamentów. Jednak Lin zwrócił uwagę na badanie sprzed pięciu lat sugerujące, że płaszcz Merkurego jest o 50 km grubszy niż dotychczas przypuszczano. Gdyby tak było, zmieniałoby to temperaturę i ciśnienie w jego wnętrzu. A to z kolei by oznaczało, że w środku Merkurego węgiel mógł ulec przemianie nie tylko w grafit. Warstwa diamentów we wnętrzu planety Chińscy i belgijscy naukowcy – z pekińskiego Center for High Pressure Science and Technology Advanced Research oraz Katolickiego Uniwersytetu Lowańskiego i Uniwersytetu w Liège – stworzyli następnie mieszaninę związków chemicznych. Jej skład odpowiadał prawdopodobnemu składowi magmy Merkurego. Mieszanina zawierała węgiel, krzem, żelazo oraz różną domieszkę siarczków żelaza. Badacze ścisnęli ją prasą, osiągając ciśnienie 7 gigapaskali (70 tys. razy większe niż na powierzchni Ziemi). A także podgrzali do prawie 2 tys. stopni Celsjusza. Miało to odpowiadać warunkom panującym we wnętrzu Merkurego. Zgodnie z przypuszczeniami, w mieszaninie utworzyły się oliwiny, minerały zaliczane do krzemianów. Tego się spodziewano, naukowców interesowało bardziej, co stanie się z węglem. Okazało się, że dla jego przemian kluczowa jest obecność siarki. Przy pewnej jej ilości (11 proc.) zmieniała się temperatura, w której mieszanina zastygała. Tym samym zaś powstawały warunki pozwalające na powstanie diamentów. Zdaniem badaczy w czasie ewolucji Merkurego główną przemianą, jaką przechodził węgiel, była przemiana w grafit. Jednak nie wykluczyli, że część węgla mogła zamienić się w formę krystaliczną, czyli diamenty. – Jeśli diamenty uformowały się w oceanie magmy, mogły opaść na dno i osadzić się w CMB [ang. core-mantle boundary, granica między płaszczem a jądrem] – mówi Lin. Pole magnetyczne Merkurego Naukowcy oszacowali, że warstwa diamentów wewnątrz Merkurego może mieć 15–18 km grubości. Nie ma szans, byśmy je wydobyli – znajdują się 400–500 km pod powierzchnią, na której temperatury wahają się między 430 a minus 180 st. C. Jednak, gdyby istniała, warstwa ta mogłaby wyjaśniać istnienie pola magnetycznego Merkurego. Pole magnetyczne Merkurego jest słabsze od ziemskiego, ale jak na tak niedużą planetę – silne i globalne. Skąd się bierze? To jedna z zagadek Merkurego. Lin zwraca uwagę, że diamenty mają wysokie przewodnictwo cieple. Ich obecność wewnątrz planety ułatwiałaby transport ciepła z jądra do płaszcza. – Powodowałoby to stratyfikację temperatury i zmiany konwekcji w płynnym jądrze zewnętrznym Merkurego, a tym samym wpływało na wytwarzanie pola magnetycznego – mówi Lin. Potwierdzenie tej hipotezy wymaga nowych danych o Merkurym. Być może pojawią się już w przyszłym roku. W grudniu 2025 r. na orbitę Merkurego wejdzie sonda BepiColombo. BepiColombo, wspólny projekt ESA i japońskiej agencji kosmicznej, została wystrzelona w 2018 r. Źródła: Nature Communications, phys.org, NASA, Live Science. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Lonsdaleit to kosmiczny diament. Jest znacznie twardszy od ziemskiego odpowiednika
Co jest twardsze od diamentu? Już dzieci wiedzą, że te rzadkie kamienie szlachetne są najtwardszymi ziemskimi minerałami. Należy jednak podkreślić, że ta wiedza jest już nieaktualna. Lonsdaleit, minerał o kosmicznym pochodzeniu, jest jeszcze twardszy. Jak to możliwe? Czym jest lonsdaleit i jak powstaje? Na każde z tych pytań odpowiadamy poniżej.
W tym artykule: Czym jest lonsdaleit? Odkrycie lonsdaleitu Jak powstał lonsdaleit? Czym lonsdaleit różni się od zwykłego diamentu? To odkrycie może wpłynąć na wiele gałęzi przemysłu W historii Wszechświata niejednokrotnie dochodziło do potężnych kolizji. Niedługo po powstaniu Słońca, gdy powstawały planety Układu Słonecznego, nastąpiło potężne zderzenie planety karłowatej z dużą planetoidą. To wydarzenie miało miejsce miliardy lat temu, a jednak dziś naukowcy mogą analizować jego ślady. Umożliwiają to lonsdaleity – specyficzne sześciokątne diamenty, które cechują się niebywałą twardością. Czym jest lonsdaleit? Ten niezwykły minerał swoją nazwę zaczerpnął od nazwiska brytyjskiej pionierki krystalografii – Dame Kathleen Lonsdale. Była ona pierwszą kobietą w szeregach Towarzystwa Królewskiego w Londynie. Dawniej lonsdaleit był uznawany za odrębny minerał, ale dziś już wiadomo, że jest to polimorficzna odmiana diamentu o sześciokątnej strukturze. Odkrycie lonsdaleitu Ten specyficzny kryształ został opisany po raz pierwszy już w 1967 roku. Opisu dokonano na podstawie próbek pozyskanych z meteorytu odnalezionego w Canyon Diablo w stanie Arizona. Twardszy niż diament, elastyczny jak guma. Odkryto nową formę węgla Skompresowany szklisty węgiel – tak nazywa się substancja uzyskana przez badaczy z Chin i USA. Jej niezwykłe właściwości sprawiają, że może znaleźć zastosowanie w elektronice i kamizel... Przez ponad pięćdziesiąt lat naukowcy nie mogli ustalić, czy rzeczywiście mają do czynienia z nowym minerałem, czy tylko z rzadką formą diamentu. Dopiero niedawno badacze pozbyli się wszelkich wątpliwości w tym temacie. Odnalezione jakiś czas temu kryształy lonsdaleitu były większe od wcześniej odkrytych, a ich wiek może sięgać kilku miliardów lat. O ile wcześniej odkryte okazy mogły powstać w wyniku zderzenia meteorytu z Ziemią, to rekordowo duże znalezisko najprawdopodobniej powstało w przestrzeni kosmicznej, w początkowej fazie istnienia Układu Słonecznego. O jak dużej próbce mowa? Kryształy miały rozmiar ok. jednego mikrona, czyli tysięcznej części milimetra. Tak, w tym kontekście określenie „duże” nie wydaje się być najtrafniej dobranym, ale należy podkreślić, że wcześniej odkryte były ok. tysiąckrotnie mniejsze. Jak powstał lonsdaleit? Zespół badawczy z Uniwersytetu RMIT w Australii, pod kierownictwem Alana Saleka, Andrew G. Tomkinsa i Dougala McCullocha, poddał analizie osiemnaście próbek meteorytów ureilitowych, które mogą być pamiątką po kolizji planety karłowatej z dużą planetoidą sprzed 4,5 mld lat. Ich badania dowiodły, że lonsdaleit mógł uformować się w tych rzadkich pozostałościach ciał niebieskich. Ureility to rzadka grupa meteorytów. Obecnie zalicza się je pierwotnych achondrytów (wcześniej przeważała opinia, że należą do achondrytów). Składają się z ziaren oliwinu i piroksenu, między którymi występuje węgiel w formie grafitu i mikrodiamentów. W ich strukturze występują także ziarna siarczków i metali. Meteoryty ureilitowe należy dzielić na trzy grupy: oliwinowo-ortopiroksenowe, oliwinowo-pigeonitowe i polimiktyczne. Dzięki wykorzystaniu mikroskopii elektronowej, naukowcom udało się namierzyć nienaruszone „plastry” minerału. Na tej podstawie stworzyli migawki formowania lonsdaleitu. Jak ustalili, kryształy o niespotykanej twardości uformowały się w stanie nadkrytycznym, w wysokiej temperaturze i w warunkach wysokiego ciśnienia. Mowa tu zatem o procesie nadkrytycznego osadzania z fazy gazowej, który zaszedł w płaszczu planety karłowatej, tuż po zderzeniu obu ciał niebieskich. Kiedy ciśnienie uległo obniżeniu, a temperatura spadła, część lonsdaleitu została zastąpiona przez zwykły diament. Czym lonsdaleit różni się od zwykłego diamentu? Jak twierdzą badacze, lonsdaleit może być twardszy od diamentu nawet o 58 proc. Jak to możliwe, skoro diament jest najtwardszym naturalnym minerałem w skali Mohsa? Spieszymy z wyjaśnieniem. W zwykłych diamentach atomy węgla układają się w sześciany. Każdy atom znajduje się w równej odległości od czterech sąsiadujących, dzięki czemu struktura minerału cechuje się dużą twardością. Lonsdaleit jest zbudowany nieco inaczej. Analiza cienkich „plastrów” minerału dowiodła, że w tym przypadku atomy węgla układają się w sześciokąty. Wygląda zatem na to, że zachowały oryginalny układ atomów węgla grafitu. Nie jest tajemnicą, że heksagonalna struktura cechuje się wyjątkową wytrzymałością. Dowodzą tego choćby plastry miodu. Sześciokątna struktura jest nadawana wielu materiałom syntetycznym, które mają wykazywać wyjątkową twardość i odporność. To odkrycie może wpłynąć na wiele gałęzi przemysłu Próby stworzenia syntetycznego lonsdaleitu były już podejmowane w przeszłości, ale dopiero to odkrycie pozwoliło naukowcom zrozumieć przebieg tergo procesu. Teraz badacze z RMIT próbują odtworzyć go w warunkach laboratoryjnych. Istnieje wiele gałęzi przemysłu, w których „nieziemska twardość” kosmicznego diamentu jest wysoce pożądana. Wystarczy wskazać choćby na górnictwo, ale nie tylko. Syntetyczny lonsdaleit mógłby być wykorzystywany do wytwarzania supertwardych miniaturowych części ciężkich maszyn. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Ta gwiazda zmienia się w kosmiczny diament. Zaobserwowano białego karła wchodzącego w etap krystalizacji
104 lata świetlne od naszego Słońca znajduje się wygasająca gwiazda. Jej jądro przekształca się w kosmiczny diament, złożony ze skrystalizowanego węgla i tlenu.
W tym artykule: Jak kończy się życie niewielkiej gwiazdy Diament z gwiezdnego jądra Jak odkryto karła w fazie krystalizacji Czeka nas więcej odkryć diamentowych gwiazd Międzynarodowy zespół naukowców pod przewodnictwem Alexandra Vennera z University of Southern Queensland w Australii poinformował o odnalezieniu poczwórnego układu gwiazd. Układ znajduje się w odległości 32 parseków, czyli o 104 lata świetlne od nas. Rok świetlny określa odległość, jaką może przemierzyć światło przemieszczające się w próżni przez rok i wynosi ok. 9,5 biliona km. Odkrycie jest o tyle ciekawe, iż astronomom udało się zaobserwować umierającą gwiazdę w chwili, gdy wkracza w erę krystalizacji. Każdej gwieździe, jaką obserwujemy na naszym firmamencie, pewnego dnia zabraknie paliwa do fuzji atomowej i wyewoluuje w coś nowego. Dla ogromnej większości gwiazd – tych o masie około ośmiu mas Słońca, łącznie ze Słońcem – tym czymś jest biały karzeł. Jak kończy się życie niewielkiej gwiazdy Kiedy paliwo się skończy, zewnętrzna materia gwiazdy zostaje odrzucona, a pozostałe jądro, nie wspierane już przez zewnętrzne ciśnienie dostarczane przez fuzję, zapadnie się w ultragęsty obiekt. Ma on rozmiary Księżyca lub Ziemi, lecz masę średnio 1,4 Słońca. Materia w białych karłach jest silnie skompresowana. Jej dalszemu zapadaniu się zapobiega coś, co określa się mianem ciśnienia degeneracji elektronów. Żadne dwa elektrony nie mogą zajmować identycznych stanów. To sprawia, że biały karzeł nie staje się jeszcze gęstszy, tak jak to ma miejsce w przypadku gwiazdy neutronowej lub czarnej dziury. Białe karły są słabe, ale nadal świecą resztkowym ciepłem. Z biegiem czasu ochładzają się. Prawdopodobnie wyewoluują w coś, co nazywa się czarnym karłem. Stanie się tak, gdy stracą całe swoje ciepło i zmienią się zimną bryłę skrystalizowanego węgla. Obliczenia sugerują, że proces ten trwa bardzo długo – około biliarda, czyli miliona miliardów lat. Obserwacja całego procesu jest niemożliwa. Jednak tym, co możemy zrobić teraz, jest identyfikacja oznak krystalizacji zaczynającej się w jądrach białych karłów, które widzimy w pobliskim kosmosie. Diament z gwiezdnego jądra Podczas krystalizacji atomy węgla i tlenu wewnątrz białego karła przestają poruszać się swobodnie. Tworzą wiązania, układając się w sieć krystaliczną. Podczas tego procesu uwalniana jest energia, która rozprasza się w postaci ciepła. Powoduje to spowolnienie chłodzenia białych karłów. A to można zaobserwować w kolorze i jasności gwiazdy, dzięki czemu wydaje się ona młodsza niż jest w rzeczywistości. Aby dokładnie ocenić jasność gwiazdy, należy wiedzieć, jak daleko od nas się znajduje. To stało się możliwe w ostatnich latach dzięki precyzyjnemu mapowaniu gwiazd, prowadzonemu przez należące do Europejskiej Agencji Kosmicznej obserwatorium kosmiczne Gaia. Jak odkryto karła w fazie krystalizacji Oznacza to, że możemy teraz identyfikować krystalizujące się białe karły z dużo większą pewnością. Właśnie przegląd nieba wykonany przez obserwatorium Gaia posłużył zespołowi prowadzonemu przez Vennera do odkrycia takiego białego karła. Uczeni zauważyli, że niedawno odkryty biały karzeł jest grawitacyjnie związany z czymś, co uważano za system trzech gwiazd, nazwany HD 190412. Odkrycie białego karła, teraz nazwanego HD 190412 C, sprawiło, że układ potrójny stał się poczwórnym. Ale to nie wszystko. Charakterystyka czwartej gwiazdy sugeruje, że przechodzi ona właśnie proces krystalizacji. Gęstość białych karłów wynosi ponad 1 milion kilogramów na metr sześcienny. Tymczasem gęstość diamentu wynosi około 3 500 kilogramów na metr sześcienny. Czeka nas więcej odkryć diamentowych gwiazd Pozostałe trzy gwiazdy w układzie pozwoliły zespołowi ograniczyć wiek białego karła. To coś, czego nie zrobiono wcześniej dla żadnego znanego krystalizującego się białego karła. Wiek systemu wynosi około 7,3 miliarda lat. Wiek białego karła wydaje się wynosić około 4,2 miliarda lat. Rozbieżność wynosi 3,1 miliarda lat, co sugeruje, że tempo krystalizacji spowolniło tempo chłodzenia białego karła o około 1 miliard lat. Po raz pierwszy zaobserwowano, jak umierająca gwiazda rozrywa i pożera planety z całego swojego układu W atmosferze białego karła odległego o 86 lat świetlnych od Ziemi znaleziono unikatową kompozycję pierwiastków. Świadczy ona o tym, że gwiazda pochłonęła zarówno wewnętrzne planety, p... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/po-raz-pierwszy-zaobserwowano-jak-umierajaca-gwiazda-rozrywa-i-pozera-planety-z-calego-swojego-ukladu-fot-nasa-esa-joseph-olmsted-stsci-7a2f117.jpeg" width="938" height="625" alt="Po raz pierwszy zaobserwowano, jak umierająca gwiazda rozrywa i pożera planety z całego swojego układu (fot. NASA, ESA, Joseph Olmsted (STScI))" title="Po raz pierwszy zaobserwowano, jak umierająca gwiazda rozrywa i pożera planety z całego swojego układu (fot. NASA, ESA, Joseph Olmsted (STScI))" /> Datowanie samo w sobie nie jest wystarczające, aby zmienić nasze modele krystalizacji białych karłów. Jednak odkrycie i bliskość karła w stosunku do Ziemi sugerują, że może istnieć o wiele więcej takich systemów, które możemy wykorzystać do zbadania tego fascynującego procesu. – Odkrycie tego układu w odległości zaledwie 32 parseków sugeruje, że podobne do Syriusza układy zawierające krystalizujące białe karły mogą być liczne. Przyszłe odkrycia mogą zatem pozwolić na silniejsze testy modeli krystalizacji białych karłów – napisali naukowcy w podsumowaniu artykułu. Wyniki badań zostały zaakceptowane do publikacji w czasopiśmie naukowym „Monthly Notices of the Royal Astronomical Society”. Obecnie są dostępne w serwisie preprintów arXiv. Źródło: arXiv. Nasz ekspert Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Co łączy deszcze diamentów z plastikowymi butelkami? Zaskakujące wyniki badań z użyciem laserów
Naukowcy przeprowadzili eksperymenty, z których wynika, że na lodowych olbrzymach – takich jak Uran i Neptun – deszcze diamentów mogą pojawiać się znacznie częściej niż wcześniej sądzono. Wykazali to z użyciem taniego plastiku PET.
W tym artykule: Deszcze diamentów na lodowych olbrzymach Jak zrobić diamenty z plastiku? Gruba warstwa diamentów na lodowych gigantach Czy diamenty mogą padać z nieba? Na Ziemi zdarza się to jedynie w bajkach. Jednak na innych planetach taka ekscytująca możliwość jest jak najbardziej realna. Jeśli w atmosferze planety znajduje się metan, wówczas mogą zaistnieć warunki, w których w wyniku rozpadu tej cząsteczki powstaną diamenty. Wykazano to już na początku lat 80. XX wieku. Naukowcy z Lawrence Livermore National Laboratory policzyli wówczas, że w bardzo wysokiej temperaturze i pod gigantycznym ciśnieniem metan rozpadnie się na wodór i węgiel. Atomy tego drugiego ułożą się koło siebie tak ciasno, że powstaną diamenty. W 1999 r. na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley udowodniono, że warunki konieczne do zajścia takiej przemiany istnieją wewnątrz Neptuna i Urana. To sugerowało, że na skaliste jądra obu tych lodowych gigantów mogą spadać deszcze diamentów. Deszcze diamentów na lodowych olbrzymach Osiemnaście lat później, w 2017 roku, po raz pierwszy stworzono „deszcz diamentów” w laboratorium. Naukowcy ze SLAC National Accelerator Laboratory wykorzystali wówczas instrument naukowy Matter in Extreme Conditions (MEC). Z jego pomocą wytworzyli falę uderzeniową, która przeszła przez plastik. W rezultacie doszło do przemieszczenia się tworzących plastik atomów węgla, które utworzyły diamenty wielkości kilku nanometrów. Co ma plastik do Neptuna i Urana? Pierwiastki, z których składają się te planety, to przede wszystkim węgiel i wodór. I właśnie z tych samych pierwiastków zbudowane są cząsteczki różnego rodzaju plastiku. Jednak diabeł tkwi w szczegółach. Oba lodowe olbrzymy zwierają też mieszaninę innych pierwiastków, które wpływają na to, jakie przemiany chemiczne zachodzą nad i pod ich powierzchniami. W najnowszym numerze czasopisma naukowego „Science Advances” ukazała się praca, która stanowi ciąg dalszy badań z 2017 r. Tym razem naukowcy – poza węglem i wodorem – wzięli pod uwagę jeszcze jeden pierwiastek obecny w gazowych olbrzymach: tlen. I wykazali, że w jego obecności na Neptunie i Uranie diamenty mogą pojawiać się częściej niż wcześniej sądzono. Oraz że mogą być większe. Jak zrobić diamenty z plastiku? Tym razem badacze wykorzystali w eksperymentach popularny plastik PET, czyli poli(tereftalan etylenu). To z niego produkowane są m.in. popularne plastikowe butelki. – Plastik PET ma odpowiedni skład chemiczny, czyli stosunek węgla, wodoru i tlenu, odpowiadający składowi chemicznemu lodowych gigantów – mówi Dominik Kraus, jeden z autorów pracy. Najpierw – jak w poprzednich badaniach – plastik został zbombardowany wiązkami laserowymi generowanymi przez MEC. Następnie wykorzystano laser rentgenowski LCLS do zbadania, co się stało wewnątrz materiału. Za pomocą metody zwanej dyfrakcją rentgenowską naukowcy obserwowali, jak zmienia się struktura plastiku. A konkretnie – jak w pewnych jego rejonach tworzą się małe diamenty. Po raz pierwszy zastosowano również technikę rozpraszania małokątowego (ang. small-angle scattering, SAS). Pozwoliła ona prześledzić, jak szybko w plastiku tworzą się „diamentowe rejony” i jakie osiągają rozmiary. Gruba warstwa diamentów na lodowych gigantach Naukowcy odkryli, że w obecności tlenu diamenty powstają szybciej i są większe. Ich zdaniem, na Neptunie i Uranie zjawisko jeszcze przybiera na sile. Tam mogą tworzyć się nie nanodiamenty, ale kamienie ważące nawet miliony karatów. W ciągu tysięcy lat diamenty te mogły przeniknąć przez lód skuwający powierzchnię obu planet i zebrać się w grubą, błyszczącą warstwę otulającą ich jądra. Odnaleziono bardzo rzadki minerał, którego nigdy wcześniej nie widziano Perowskit krzemianu wapnia (CaSiO3), według naukowców, nie powinien naturalnie występować na powierzchni Ziemi. Jak to się zatem stało, że doszło do tego niezwykłego odkrycia? Badania procesu, w jakim powstają diamenty, tworzy ekscytującą perspektywę nie tylko dla przyszłych badaczy kosmosu, ale i inżynierów na Ziemi. Zdaniem badaczy ich praca daje nadzieję na opracowanie procesu przetwarzania taniego plastiku PET tak, by powstawały z niego nanodiamenty. Czysta i kontrolowana metoda ich produkcji byłaby wielkim osiągnięciem technologicznym. Diamenty są wykorzystywane nie tylko jako ozdoby, ale również w wielu gałęziach gospodarki – m.in. w nanotechnologii i medycynie. Autorzy pracy z „Science Advances” zamierzają w kolejnej serii testów zbadać, jak na cały proces wpływa obecność innych związków, które znajdują się na Neptunie i Uranie. Chodzi o etanol, wodę i amoniak. Źródła: EurekAlert, Science Advances, Uniwersytet Stanforda. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
555,55-karatowy czarny diament trafi na aukcję. Ma pochodzić z kosmosu
Jak czarny diament trafił na Ziemię? Naukowcy mają wytłumaczenie.
W tym artykule: Ile wart jest kosmiczny czarny diament? Pierścionki z czarnym diamentem Dom aukcyjny Sotheby’s w Dubaju pochwalił się swoim najnowszym nabytkiem: 555,55-karatowym czarnym diamentem. Kamień ma pochodzić z kosmosu, dlatego też nazwano go Enigmą. Autoportret Fridy Kahlo sprzedany za rekordową sumę ponad 143 mln złotych Obraz tym samym stał się najdroższym dziełem latynoamerykańskiego twórcy w historii. Aukcja odbyła się w Nowym Jorku w słynnym Sotheby. Ile wart jest kosmiczny czarny diament? Rzadki klejnot został pokazany mediom w połowie stycznia. Dubaj to tylko jeden z przystanków na jego międzynarodowej trasie. Jej finał odbędzie się w lutym w Londynie, gdzie diament zostanie wystawiony na aukcję. Pracownicy Sotheby’s przewidują, że Enigma zostanie sprzedana za co najmniej 5 milionów funtów, czyli ponad 27 milionów złotych. W rozmowie z The Associated Press Sophie Stevens, specjalistka od biżuterii w Sotheby’s Dubai, podkreśliła, że 5 to wyjątkowa cyfra w przypadku licytowanego klejnotu. Ma on również 55 faset. Czarny diament ma kształt inspirowany Chamsą – symbolem używanym krajach arabskich i Izraelu, który chroni przed złymi mocami. Słowo to można przetłumaczyć jako piątka. Czarne diamenty, znane również jako karbonado, są niezwykle rzadkie i w naturze występują tylko w Brazylii i Afryce Środkowej. Naukowcy wskazują na ich kosmiczne pochodzenie. Z badań przeprowadzonych na Florida International University i Case Western Reserve University wynika, że kamienie powstały poza Układem Słonecznym, w środowisku bogatym w wodór. Niewykluczone, że uformowały się w wyniku wybuchu supernowej. Ich skład chemiczny jest zbliżony do pyłu kosmicznego. Jak czarne diamenty trafiły na Ziemię? Najprawdopodobniej razem z meteorytem. Badacze zwracają uwagę na to, że rzadkie klejnoty występują w dwóch oddalonych o tysiące kilometrów miejscach. Odkryto trzeci największy diament na świecie Rząd Botswany poinformował, że na terenie kraju znaleziono jeden z największych diamentów na świecie. Ma 1098 karatów, co plasuje go na trzecim miejscu listy największych diamentowych kamie... Pierścionki z czarnym diamentem Czarny diament jest wykorzystywany między innymi w biżuterii. Błyskotki z karbonado nie należą jednak do tanich. Ceny pierścionków zaczynają się od około 1,5 tys. złotych. Im większe i bardziej zdobione pierścionki, tym liczba cena jest wyższa. To bardzo rzadki diament dlatego nie znajdziemy go w ofercie wszystkich sklepów. Mimo wszystko biżuteria wysadzana karbonado i tak cieszy się niemałą popularnością – zwłaszcza pierścionki zaręczynowe. Przy takim wydatku dobrze zastanowić się kilka razy zanim zadamy magiczne pytanie. Źródła: ABC News, Astrophysical Journal
Odkryto bardzo rzadki minerał, którego nigdy wcześniej nie widziano
Perowskit krzemianu wapnia (CaSiO3), według naukowców, nie powinien naturalnie występować na powierzchni Ziemi. Jak to się zatem stało, że doszło do tego niezwykłego odkrycia?
W tym artykule: Głęboko pod powierzchnią Szczęśliwy przypadek Przełom w badaniach Ten niezwykły minerał występuje naturalnie tylko głęboko pod Ziemią. Badacze, na łamach naukowego magazynu Science, podali, że odkryli perowskit w diamencie, znalezionym w 1987 roku w Botswanie. Według naukowców diament uformował się ok. 660 kilometrów pod powierzchnią. Od powstania, aż do botswańskiej kopalni Orapa, diament z perowskitem przebył bardzo długą drogę. Wydostanie się na powierzchnie, mogło bowiem potrwać nawet 1,5 miliarda lat. Głęboko pod powierzchnią Nowy minerał został nazwany davemaoit, na cześć Ho-kwang (Dave) Mao - wybitnego geofizyka. To pierwszy wysokociśnieniowy perowskit krzemianu wapnia, który kiedykolwiek został odnaleziony. Eksperci uważają, że ten rodzaj perowskitu jest jednym z ważniejszych geochemicznie minerałów, znajdujących się w dolnym płaszczu Ziemi. Głównie dlatego, że koncentruje substancje chemiczne, które nie występują w warstwach wyższych, między innymi pierwiastki ziem rzadkich, czy izotopy promieniotwórcze, które odgrywają ważną rolę w ocieplaniu płaszcza ziemi. Davemaoit powstaje pod wpływem bardzo wysokiego ciśnienia (ponad 200 000 raza większe niż to na Ziemi) i wysokiej temperatury, dlatego właśnie nie występuje na powierzchni Ziemi. Uważa się, że może stanowić około 5 procent dolnego płaszcza. Co ciekawe, aż do tej pory naukowcom nie udało się znaleźć rzetelnych dowodów na to, że davemaoit istnieje. Kiedy ciśnienie spada, perowskit krzemianu wapnia rozbija się na inne minerały i to właśnie sprawia, że do tej pory był tak trudny do zaobserwowania. W warunkach powierzchniowych krzemian wapnia zwykle występuje jako wollastonit. Szczęśliwy przypadek Oliver Tschauner, mineralog z Uniwersytetu Nevada, wraz z grupą badaczy odkryli, że w odnalezionym diamencie znajduje się davemaoit dzięki metodzie znanej jako dyfrakcja rentgenowska, która skupia silne promienie rentgenowskie w jednym punkcie, dzięki czemu na podstawie kąta i intensywności odbijanego światła, możemy precyzyjnie określić, co znajduje się w środku. - Odkrycie tego minerału było dla nas zaskoczeniem. - mówi Tschauner w rozmowie z portalem Live Science i dodaje - Mierząc kąt i intensywność odbijanego światła, naukowcy mogą rozszyfrować, co jest w środku. Próbka davemaoitu w diamencie miała rozmiar zaledwie kilku mikrometrów, więc inna metoda badawcza mogłyby to przegapić. - Przełom w badaniach W badaniu z 2014 roku opublikowanym również na łamach czasopisma Science naukowcy opisali inny minerał wysokociśnieniowy - bridgmanit. Jego próbka nie pochodziła z płaszcza ziemi, lecz z wnętrza meteorytu. Teraz, najnowsze odkrycie davemaoitu wskazuje na fakt, że diamenty mogą tworzyć się głębiej, niż do tej pory przypuszczano, a co więcej mogą być doskonałym źródłem poszukiwania innych rzadkich minerałów. Tischauner wraz ze swoją grupą kontynuują poszukiwania w nadziei na odnalezienie jeszcze więcej takich ukrytych skarbów. Jest to niestety bardzo skomplikowany i żmudny proces, ponieważ bardzo trudno odróżnić, który diament uformował się głęboko, a który nie. Dodatkowym utrudnieniem jest również fakt, że większość z nich, kształtuje się zazwyczaj na głębokości „zaledwie” do 250 kilometrów pod powierzchnią. - Niestety, problemem wciąż pozostaje to, że nie do końca wiemy gdzie ich szukać - podsumowuje Tschauner. Ciekawym spostrzeżeniem podzielił się Yingwei Fei, geochemik z Waszyngtonu. Według niego, biorąc pod uwagę, że Daveomaoit znaleziony w Orapie, zawiera dużo potasu, jednym ze sposobów na znalezienie innych davemaoitów jest poszukiwanie diamentów na obszarach bogatych właśnie w ten pierwiastek. Źródło: Science
Odkryto trzeci największy diament na świecie
Rząd Botswany poinformował, że na terenie kraju znaleziono jeden z największych diamentów na świecie. Ma 1098 karatów, co plasuje go na trzecim miejscu listy największych diamentowych kamieni szlachetnych na świecie.
W tym artykule: Dwa największe diamenty na świecie Ile lat mają diamenty? Diamenty w kosmosie Odkrycia dokonano na początku tego miesiąca w kopalni Jwaneng, około 120 km od stolicy kraju, Gaborone. Kopalnia jest obsługiwana przez Debswanę – firmę diamentową, która jest wspólną własnością rządu Botswany i firma De Beers Group. Oficjalne konto rządowe na Twitterze poinformowało, że "wpływy z tego diamentu zostaną wykorzystane do przyspieszenia rozwoju narodowego w kraju". "Debswana powinna wykorzystać to najnowsze odkrycie jako punkt zwrotny dla kopalni, aby wykorzystać swoją technologię do realizacji większej liczby takich spektakularnych odkryć" – dodano. Biuro prezydenta Mokgweetsiego Masisi zamieściło również serię zdjęć z oficjalnego prezentowania nowego diamentu głowie państwa i jego gabinetowi. Zgodnie z danymi od firmy Debswana oficjalnie otwarta w 1982 roku kopalnia Jwaneng zwykle daje między 12,5 mln a 15 mln karatów diamentów rocznie. Znalezisko z tego miesiąca jest największym klejnotem wykopanym przez firmę od czasu pierwszego odkrycia diamentów w Botswanie w 1967 roku – zaznacza rząd kraju. View oEmbed on the source website Dwa największe diamenty na świecie Największym diamentem, jaki kiedykolwiek zarejestrowano, jest 3,106-karatowy Cullinan Diamond, który znaleziono w 1905 roku na terenie RPA. Obecnie nie przypomina jednak swojego pierwotnego kształtu – w późniejszych latach został on pocięty na mniejsze kamienie, a część z nich trafiła do klejnotów koronnych brytyjskiej rodziny królewskiej. Uważa się, że drugim co do wielkości odkryciem wśród diamentów jest Lesedi La Rona, 1109-karatowy kamień znaleziony w 2015 roku przez kanadyjską firmę Lucara Diamond w kopalni Karowe, również w Botswanie. Dwa lata później sprzedano kamień luksusowemu salonowi jubilerskiemu Graff za zawrotną cenę 53 milionów dolarów. Przez chwilę jego pozycja na drugim miejscu była jednak zagrożona. Surowe diamenty nie zawsze mają podobną jakość – niektóre z nich są jakości przemysłowej, inne nadają się na klejnoty, a wpływ na ich kosztowność ma kolor, przejrzystość, wielkość i kształt kamienia. W 2019 roku w Botswanie znaleziono 1758-karatowy diament o nazwie Sewelô i zapowiadało się, że to on zajmie drugie miejsce wśród największych diamentów na świecie, jednak po dokładnym zbadaniu kamienia eksperci uznali, że jego jakość nie jest odpowiednio wysoka. W 2020 roku diament ten został zakupiony przez francuską markę Louis Vuitton za nieujawnioną publicznie sumę. Ile lat mają diamenty? Uważa się, że najstarsze diamenty na świecie skrystalizowały się około 3,3 miliarda lat temu. Po raz pierwszy odkryto je na terenie Indii, a następnie w Brazylii. Kamienie te są najtwardszą naturalną substancją na ziemi – są tak twarde, że jedyną rzeczą, która może zarysować diament jest inny diament. Mają również wysoką temperaturę topnienia (3547℃) i wrzenia (4827℃ ). Występują w różnych kolorach – zwykle są bezbarwne lub bladożółte, ale można spotkać je również w odcieniach brązu, błękitu, zieleni, pomarańczu, czerwieni, różu, a nawet czerni. Diamenty w kosmosie Co najciekawsze, diamenty nie występują tylko na Ziemi. W 2004 roku naukowcy odkryli planetę, która ich zdaniem w większości składa się z węgla, a w jednej trzeciej jest czystym diamentem. Być może jeszcze bardziej zdumiewające jest to, iż naukowcy odkryli gwiazdę, która w zasadzie jest diamentem o masie dziesięciu miliardów trylionów trylionów karatów. Nazwali ją "Lucy" – po piosence Beatlesów "Lucy in the Sky with Diamonds".
Gigantyczny diament znaleziony w Botswanie. Może być trzecim co do wielkości w historii
O wydobyciu kamienia o masie 1098 karatów poinformowała firma wydobywcza Debswana. Nowo odkryty diament może być trzecim największym diamentem, jaki kiedykolwiek znaleziono.
Gigantyczny klejnot odkryto 1 czerwca w kopalni Jwaneng w południowej Botswanie, która według Bloomberga jest uważana za najcenniejszą kopalnię na świecie. W środę 16 czerwca przedstawiciele firmy wydobywczej Debswana przekazali rekordowy diament prezydentowi kraju Mokgweetsiemu Masisiemu. Lynette Armstrong pełniąca obowiązki dyrektora Debswany powiedziała, że diament o wymiarach 73 na 52 na 27 mm jest największym jaki odkryto w ciągu 50 lat działalności firmy. – Z naszej wstępnej analizy wynika, że może to być trzeci co do wielkości klejnot na świecie. Rzadki i niezwykły kamień wiele znaczy w kontekście diamentów i samej Botswany. Przynosi nadzieję narodowi, który walczy – powiedziała Armstrong. Sierra Leone: Krew za diamenty Uważane za najcenniejsze kamienie szlachetne na świecie. Mieszkańcy Sierra leone płacą za nie najwyższą cenę. Największym diamentem, jaki kiedykolwiek znaleziono jest Cullinan – dzięki masie 3106 karatów jest większy od obu kolejnych rekordzistów razem wziętych. Cullinan został odkryty w RPA w 1905 roku. Trzy lat później został pocięty na około 100 fragmentów, a największy z nich (530-karatowy) został wysłany do Londynu, gdzie został osadzony w królewskim berle, jednym z klejnotów koronnych Anglii, które są przechowywane w Tower of London. Drugie miejsce zajmuje o wiele mniejszy kamień – 1109-karatowy Lesedi La Rona, odkryty w 2015 roku, także na terenie Botswany. Czemu diamenty są cenne? Jak powstaje rubin? Poznajcie sekrety minerałów i szlachetnych kamieni Kamień kamieniowi nierówny, ale nie ma chyba takiego, który nie znalazłby żadnego zastosowania. Jak powstają i co z nimi robimy? Ile jest wart rekordowy diament? Debswana jeszcze nie podjęła decyzji, czy sprzeda gigantyczny diament za pośrednictwem De Beers – międzynarodowej korporacji specjalizującej się w wydobyciu i handlu diamentami, czy za pośrednictwem państwowej firmy Okavango Diamond Company. Na razie wszyscy zainteresowani czekają na wycenę znaleziska. Dla porównania dodajmy, że 1109-karatowy Lesedi La Rona w 2017 roku został sprzedany za 53 mln dolarów. – Debswana będzie współpracować z rządem Republiki Botswany i firmą De Beers, aby wycenić i sprzedać diament tak, aby zapewnić maksymalne korzyści mieszkańcom Botswany – powiedziała rzeczniczka firmy Rachel Mothibatsela. Debswana jest spółką powstałą na mocy porozumienia (tzw. joint venture) między Anglo American De Beers i rządem Botswany, która jest wiodącym producentem diamentów w Afryce. Na Uranie i Neptunie diamenty spadają z nieba. Naukowcy wiedzą, dlaczego Nie na powierzchni tych zmrożonych planet, ale tysiące kilometrów pod nią ciśnienie i temperatura są tak duże, że fragmenty węgla z rozłupanych węglowodorów zbijają się w diamenty i o... Minister ds. minerałów, Lefoko Moagi, powiedział, że odkrycie gigantycznego diamentu, który jeszcze nie otrzymał oficjalnego imienia, nie mogło nastąpić w lepszym momencie. Pandemia COVID-19 mocno odbiła się na sprzedaży diamentów w 2020 i w początkach 2021 roku, co było ogromnym ciosem dla krajowej gospodarki, której eksport w 90 proc. opiera się na diamentach. W ubiegłym roku całkowita sprzedaż surowca diamentowego w kraju spadła o 30 proc. Także produkcja Debswany spadła do 16,6 mln karatów, czyli o 29 proc. w porównaniu z rokiem 2019. Sprzedaż spadła o 30 proc. Drogocenne znalezisko może okazać się receptą na problemy branży wydobywczej. Obecnie botswańska firma planuje zwiększyć produkcję do poziomu sprzed pandemii.
Na Uranie i Neptunie diamenty spadają z nieba. Naukowcy wiedzą, dlaczego
Nie na powierzchni tych zmrożonych planet, ale tysiące kilometrów pod nią ciśnienie i temperatura są tak duże, że fragmenty węgla z rozłupanych węglowodorów zbijają się w diamenty i opadają głębiej w pobliże jądra – stąd analogia deszczu.
To wszystko oczywiście teoria, aktualnie wspomagana nową hipotezą bazującą na eksperymencie z laserem na swobodnych elektronach generującym twarde promieniowanie X (Linac Coherent Light Source, LCLS). Opisano go w czasopiśmie ”Nature Communications”. Badaniem mechanizmów stojących za ‘’deszczem diamentów” zajęli się eksperci od fizyki cząstek elementarnych z Centrum Liniowego Akceleratora uczelni Stanforda (SLAC), gdzie znajduje się LCLS. Tam właśnie stwierdzono, że węgiel wewnątrz obu planet przechodzi wprost do krystalicznej formy, diamentu. View oEmbed on the source website – Te badania rzucają nieco światła na ten fenomen, zjawisko trudne do wyrażenia z pomocą komputacyjnego modelu: mieszalności dwóch elementów, lub jak połączą się jeżeli je zmieszać – wyjaśnił ekspert od fizyki plazmy Mike Dunne, dyrektor laboratorium obsługującym LCLS i dodał, że udało się pokazać, jak dwa elementy rozdzielają się, ”co przypomina rozdzielenie majonezu z powrotem do oleju i octu”. Jak zauważa Science Alert, Neptun i Uran to dwie najsłabiej chyba poznane planety Układu Słonecznego. Są daleko, oglądała je tylko jedna ziemska sonda i to przy pomocy antycznych, z dzisiejszej perspektywy, instrumentów. Według NASA, zrozumienie tego, co dzieje się wewnątrz i w środku lodowych gigantów byłoby cenne choćby z faktu, że przypominające Neptuna ciała egzoplanety są 10-krotnie bardziej powszechne we Wszechświecie niż ciała niebieskie w rodzaju Jowisza. Nie da się zrozumieć zjawisk zachodzących wewnątrz tych planet bez zajrzenia pod niebieski wodorowo-helowy płaszcz atmosfery. Poniżej znajduje się super gorący, super gęsty i płynny zmrożony koktajl wody, metanu i amoniaku. Warstwy tego miksu przenikają się aż do jądra planety. O tym, że deszcze diamentów mogą faktycznie być czymś realnym naukowcy przekonują od ponad 40 lat. Znajdźcie odpowiednio duże ciśnienie, wysoką temperaturę i z metanu da się zrobić diament. Dlaczego by więc nie na Uranie i Neptunie… Podczas eksperymentu w ośrodku SLAC, zespół naukowców kierowanych przez niemieckiego fizyka Dominika Krausa użył lasera generującego twarde promieniowanie X a metan (CH4) zastąpił polistyrenem (C8H8). – Mamy nowe i obiecujące podejście metodą rozpraszania promieniowania RTG (ang. X-ray scattering). Nasze eksperymenty dostarczają ważnych parametrów tam, gdzie wcześniej mieliśmy tylko jedną wielką niepewność. Im więcej egzoplanet odkryjemy, tym bardziej ta technika okaże się przydatna – wyjaśnił Kraus w informacji prasowej. Mając w ręku odpowiedni materiał trzeba było poddać go działaniu ciśnienia i temperatury jak te panujące 10 tys. km pod powierzchnią Neptuna (tę planetę wybrano do eksperymentu). Laser podgrzał polistyren do temperatury 5000 Kelvinów (4727 st. C) a potem dołożono jeszcze nacisk 1,5 mln atmosfer. – To jakby postawić 250 afrykańskich słoni na powierzchni wielkości kciuka – podkreślił niemiecki fizyk. Potem dokonano badania wspomnianą metodą rozpraszania promieniowania RTG. Pozwala ona śledzić ruch elektronów w polistyrenie, a w konsekwencji zaobserwować przemianę węgla w diament oraz tego, co dzieje się z resztą materiału (zmienia się w wodór). Nie zostają żadne resztki. View oEmbed on the source website - Patrząc teraz na procesy wewnątrz tych dwóch zmrożonych planet wiemy już, że rozbijany węgiel praktycznie wyłącznie tworzy diamenty i nie przyjmuje po drodze płynnej formy – wyjaśnił Dominik Kraus. Odkrycie to dodatkowo tłumaczy pewien niezrozumiały fenomen zbyt wysokiej temperatury panującej wewnątrz Neptuna. Według wszystkiego co dotąd wiedzieliśmy o tej planecie, oddaje 2,6 razy więcej energii niż sama pochłania ze Słońca. - Gdyby diamenty, materiał dużo gęściejszy niż ich otoczenie, faktycznie opadały w głąb Neptuna, mogłaby uwalniać energię grawitacyjną, którą interakcje między diamentami zmieniałyby w energię cieplną – zauważa Science Alert.
Uważane za najcenniejsze kamienie szlachetne na świecie. Mieszkańcy Sierra leone płacą za nie najwyższą cenę.
Maleńki diament leży na dłoni Maniego Sesse. To pierwszy kamień od wielu tygodni. Tygodni, które spędził, brodząc w błocie, przesypując gołymi rękami ostry żwir, przesiewając na drewnianym sicie wodnisty muł. Dla niego znalezisko oznacza premię, zwykle 30 proc. wartości oszacowanej przez właściciela kopalni jako dodatek do dwóch misek ryżu – standardowej wypłaty diamond diggers. – Nie mam wyboru – mówi Mani, stojąc po kolana w rwącym, mętnym strumieniu, który zalewa prywatną kopalnię w okolicach górniczego miasteczka Koidu, w zachodniej części Sierra Leone, niedaleko granicy z Gwineą – jego miejsce pracy od 25 lat. Od niedawna w kopalni towarzyszą mu także trzej synowie, którzy spędzają tutaj każde wakacje i czas wolny po szkole. Na zatrudnienie w innych zawodach prawie nie ma szans. A wszystko z powodu diamentów. To one odegrały kluczową rolę w rozwoju gospodarczym w latach 60. i 70., przyczyniając się do wzrostu znaczenia sektora górniczego. Przez lata były źródłem bogactwa kolejnych dyktatorów i obiektem pożądania ich przeciwników, prowadząc w końcu do krwawej wojny domowej. W wyniku trwającego 11 lat konfliktu nazywanego „najokrutniejszym w najnowszej historii Afryki” zginęło ponad 50 tys. osób, a miliony zostało zmuszonych do opuszczenia domów. Świat obiegły szokujące zdjęcia i relacje dziecięcych żołnierzy. – Nie chciałem ponownie fotografować tego dobrze wszystkim znanego obrazu Sierra Leone – mówi autor zdjęć Pep Bonet – dlatego w projekcie „Faith in Chaos”, którego tematem są konsekwencje wojny, próbowałem pokazać życie młodych ludzi poszkodowanych fizycznie i psychicznie z perspektywy ich nowego życia. Tego jak szukają dla siebie szansy w kraju, w którym nie ma szans .