National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-03-12T11:03:07.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Czarny deszcz nad Iranem. Naukowcy wyjaśniają, skąd się bierze i czy jest groźny dla zdrowia
items: Tu zimą świeci słońce. Europejskie miasta idealne na city break w lutym i marcu
items: Zaskakujące odkrycie naukowców: śnieg i deszcz potrafią wyglądać tak samo
items: Inwersja, przechłodzenie i „czarny lód”. Gołoledź potrafi dać w kość, ale jest dużo ciekawsza, niż się wydaje
items: Fenomen w Dolinie Śmierci: od pół roku utrzymuje się tam jezioro. Dlaczego jeszcze nie zniknęło?
items: Polscy turyści dostaną rekompensatę. Turystyczny gigant zwróci pieniądze za deszczowe wakacje
items: Kwaśne deszcze – jak powstają i jakie są ich skutki?
items: Skąd się bierze deszcz? Krople na początku wcale nie mają kształtu kropli
items: Zjawiska pogodowe La Niña i El Niño będą coraz silniejsze. Co to oznacza dla planety?
items: Zbieranie deszczówki: jak zbierać i korzystać z wody deszczowej?
items: „Tornado robaków” z Hoboken zaskoczyło naukowców. „Nigdy czegoś takiego nie widziałem”
items: Mieszkańcom dużych miast pada na głowy deszcz plastiku
items: Czarne prognozy

Czarny deszcz nad Iranem. Naukowcy wyjaśniają, skąd się bierze i czy jest groźny dla zdrowia
type: item
date: 2026-03-12T11:03:02.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Przyroda
subject: deszcz
subject: ekologia
subject: iran
subject: wojna
description: Pożary irańskiej infrastruktury naftowej, która w nocy z 7 na 8 marca stała się celem amerykańsko-izraelskiego ataku, mogą znacząco wpłynąć na zdrowie mieszkańców Bliskiego Wschodu. Naukowcy ostrzegają przez szkodliwymi dla zdrowia skutkami masowego spalania, takimi jak dym czy kwaśne deszcze. Zagrożeni mogą być nie tylko mieszkańcy Teheranu ale również obywatele innych – nie tylko granicznych – krajów.
encoded: 8 marca internet obiegły nagrania przedstawiające stolicę Iranu – Teheran – spowitą kłębami czarnego, gęstego dymu. Krajobraz ten był efektem nocnego ataku na irańską infrastrukturę naftową, obejmującą cztery magazyny ropy oraz centrum przesyłowe w mieście i pobliskiej prowincji Alborz. Z czasem powstałe chmury przyniosły kwaśny deszcz, przed którym alarmowały lokalne władze. Jakie konsekwencje dla zdrowia mieszkańców terenów objętych konfliktem może przynieść atak na tego typu złoża? Czarne chmury nad Teheranem Poranek 8 marca w Teheranie był spowity gęstymi chmurami czarnego dymu. Krajobraz ten utrzymywał się przez cały kolejny dzień. Mieszkańcy zaczęli dostrzegać osadzającą się sadzę na ulicach, samochodach, a nawet na balkonach swoich domów. Z czasem na miasto zaczęły spadać czarne krople deszczu. Widok ten był szczególnie nietypowy, ponieważ jeszcze niedawno region zmagał się z długotrwałą suszą. Kwaśny deszcz, który powstał prawdopodobnie z dymu unoszącego się z płonących instalacji naftowych, zaczął doskwierać mieszkańcom. Niektórzy z nich skarżyli się na ból gardła i pieczenie oczu, które pojawiły się wraz z pierwszymi kroplami opadu na teherańskich ulicach. Skąd czarny deszcz? Choć naukowcom brakuje jeszcze informacji na temat dokładnego pochodzenia kwaśnych kropel, już teraz wiemy, że prawdopodobnym powodem ich powstania był dym unoszący się z płonących instalacji naftowych. Ropa znajdująca się w zbombardowanych zbiornikach była znacznie gęstsza oraz mniej przetworzona niż ma to miejsce choćby w przypadku samochodowej benzyny, co sprawiło, że proces spalania surowca był mniej skuteczny. W efekcie wraz z dymem do atmosfery przedostała się ogromnie zróżnicowana mieszanka spalonych i niespalonych cząstek. W dymie z płonących instalacji mogły znajdować się cząstki sadzy, czyli węgiel oraz wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne. Ponieważ ropa zawiera także siarkę i azot, podczas spalania tego surowca powstały tlenki tych pierwiastków. W kontakcie z wilgocią…

GettyImages-2264909434-a160095.jpg
width: 5760
height: 3840

Tu zimą świeci słońce. Europejskie miasta idealne na city break w lutym i marcu
type: item
date: 2026-02-21T09:47:47.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: ateny
subject: barcelona
subject: city break
subject: deszcz
subject: europa
subject: madryt
subject: miasta
subject: opady
subject: zima
description: Ciągły biało-szary krajobraz za oknem zaczyna zbierać swoje żniwo. Tygodnie pochmurnej pogody i opadów nie tylko utrudniają planowanie czasu wolnego, lecz także negatywnie wpływają na samopoczucie. Gdzie zatem wyjechać w Europie pod koniec zimy, by zwiększyć szanse na suchą aurę i choć na chwilę odetchnąć od deszczu i śniegu?
encoded: Gdy dostęp do naturalnego światła słonecznego przez dłuższy czas pozostaje ograniczony, wiele osób doświadcza spadku energii, motywacji i ogólnego pogorszenia nastroju. Nawet krótki wyjazd do miejsca o stabilniejszej, suchej pogodzie może jednak przynieść odczuwalną poprawę samopoczucia i pomóc w powrocie do codziennej równowagi. Najnowsze zestawienie wskazuje, które europejskie miasta w lutym i marcu oferują największe prawdopodobieństwo dni bez opadów. Najbardziej słoneczne miasta Europy zimą – gdzie najrzadziej pada? Na podium zestawienia znalazły się trzy duże metropolie południowej Europy: Ateny, Barcelona oraz Madryt, które w lutym i marcu oferują jedne z najwyższych szans na bezdeszczową pogodę na kontynencie. Stolica Grecji od lat wyróżnia się wyjątkowo niską sumą opadów w miesiącach zimowych, co wynika przede wszystkim z dominacji śródziemnomorskiego klimatu typu Csa. W praktyce oznacza to, że już pod koniec zimy nad regionem zaczynają częściej utrzymywać się stabilne układy wysokiego ciśnienia, ograniczające rozwój frontów atmosferycznych przynoszących opady. Dodatkowo położenie Aten w cieniu opadowym gór Parnesu i Pentelikonu sprzyja powstawaniu suchszych mas powietrza, które skutecznie redukują częstotliwość deszczu. Podobne mechanizmy obserwuje się w Barcelonie, gdzie wpływ Morza Śródziemnego stabilizuje temperaturę i ogranicza gwałtowne zjawiska pogodowe typowe dla północnej części Europy. Miasto pozostaje pod wpływem subtropikalnych wyżów, które zimą przesuwają się nad południową część kontynentu, zapewniając dłuższe okresy pogodnego nieba. Z kolei Madryt, mimo że nie leży bezpośrednio nad morzem, korzysta z efektu kontynentalnego – jego centralne położenie na Wyżynie Kastylijskiej sprawia, że zimowe systemy frontowe docierają tu rzadziej, a powietrze pozostaje stosunkowo suche. W rezultacie wszystkie trzy miasta łączy nie tylko łagodniejsza temperatura, lecz także wyraźnie mniejsza liczba dni z opadami, co czyni je jednymi z najbardziej przewidywalny…

madryt-cf2286e.jpg
width: 6720
height: 4480

Zaskakujące odkrycie naukowców: śnieg i deszcz potrafią wyglądać tak samo
type: item
date: 2026-01-21T10:20:16.000Z
creator: Katharine Gammon
subject: Przyroda
subject: deszcz
subject: meteorologia
subject: opady
subject: pogoda
subject: śnieg
subject: zmiany klimatyczne
description: Co dokładnie spada z nieba zimą – śnieg czy deszcz? To pytanie zadają sobie nie tylko kierowcy, ale też naukowcy. Sprawdź, jak próbują je rozwiązać.
encoded: Spis treści: Dlaczego pogoda nie daje jednoznacznych odpowiedzi Wiadra i bajty Nic nie zastąpi ludzkiego oka Naukowcy wykorzystują lasery, satelity, a nawet dźwięk, żeby ustalić, co spada z nieba. Mimo to najlepszym narzędziem wciąż może być ludzkie oko. Od dzieci, które marzą o zjeżdżaniu na sankach, po dorosłych chcących uniknąć śliskich dróg – północne zimy budzą sporo emocji związanych z opadami śniegu. Jednak proste pytanie „Czy pada śnieg?” jest dużo bardziej skomplikowane, niż się wydaje. Na odległym górskim szczycie w Kolorado, w Storm Peak Laboratory, zimą panują dość osobliwe warunki. Naukowcy krzątają się, rozmieszczając ponad 30 urządzeń radarowych i próbników w różnych częściach góry. Ustawiają je też na różnych częstotliwościach, by odpowiedzieć na jedno pozornie proste pytanie: co dokładnie spada z nieba? Jakie są rozmiary i kształty płatków śniegu? I kiedy te opady są w istocie deszczem? Dlaczego pogoda nie daje jednoznacznych odpowiedzi Człowiek potrafi zerknąć przez okno i bardzo szybko ocenić, czy pada śnieg. Dla technologii – nawet tej zaawansowanej – to dużo trudniejsze, a skutki są poważne. Miasta muszą wiedzieć, ile śniegu spada i jaką ma gęstość, żeby zdecydować, czy tankować pługi i wysyłać je w teren. Dokładne pomiary są ważne także dla zarządców dróg, którzy podejmują decyzje o zamknięciach tras. Z kolei zarządzający zasobami wodnymi muszą wiedzieć, co spada z nieba, bo zimowa pokrywa śnieżna często zamienia się później w wodę zasilającą rolnictwo. Deszcz natomiast zwykle szybko spływa w dół rzek. Opady śniegu od dziesięcioleci intrygują naukowców. – To powinien być naprawdę prosty problem – mówi Keith Jennings, dyrektor ds. badań w Water Resources Institute na University of Vermont. – Pada deszcz czy śnieg? Część trudności polega na tym, że sama temperatura nie przesądza o tym, co spadnie. W zakresie różnicy około 5°C opad może być deszczem albo śniegiem – zależnie od tego, jakie warunki napotka wyżej w atmosferze. Dzięki nowym technolog…

GettyImages-520919602-1e3b9a8.jpg
width: 7360
height: 4912

Inwersja, przechłodzenie i „czarny lód”. Gołoledź potrafi dać w kość, ale jest dużo ciekawsza, niż się wydaje
type: item
date: 2026-01-16T07:52:47.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: deszcz
subject: lód
subject: mróz
subject: opady
subject: pogoda
subject: woda
description: Zima ma wiele twarzy, lecz żadna nie jest tak zwodnicza jak gołoledź. Przychodzi najczęściej pod osłoną nocy, by o poranku sparaliżować drogi i łamać gałęzie drzew obciążone lodem. Za jej powstawanie odpowiada kilka niezwykle ciekawych procesów atmosferycznych.
encoded: Za cienką, przezroczystą warstwą lodu kryją się zaskakujące i sprzeczne z intuicją procesy fizyczne, które obalają nasze wyobrażenia o wodzie i zimnie. Gołoledź najczęściej nie jest „zwykłym” zamarzaniem wody. To raczej skomplikowany taniec termodynamiki, meteorologii i fizyki. Woda nie zawsze zamarza przy 0 st. Celsjusza Wbrew powszechnemu przekonaniu, woda nie przechodzi w stan stały natychmiast po osiągnięciu temperatury 0 st. Celsjusza. Do zainicjowania zamarzania potrzebuje tzw. zarodków krystalizacji – mikroskopijnych cząstek, które działają jak włącznik dla tworzącej się siatki krystalicznej. Tam, gdzie takich cząstek brakuje, woda może pozostać w stanie ciekłym w temperaturach znacznie niższych od zera. Zjawisko to nazywa się przechłodzeniem (ang. supercooling). W chmurach krople wody mogą istnieć w stanie płynnym nawet przy -40 st. Celsjusza. Wystarczy, że taka przechłodzona kropla deszczu uderzy w twardą powierzchnię, taką jak asfalt, gałąź czy karoseria samochodu, a proces zamarzania – i tworzenia się gołoledzi – rozpoczyna się natychmiast. Inwersja, czyli atmosferyczny przekładaniec Aby powstała gołoledź, najczęściej potrzebna jest specyficzna, warstwowa struktura atmosfery, z inwersją temperatury. W normalnych warunkach temperatura spada wraz z wysokością, ale podczas inwersji ten porządek zostaje odwrócony, tworząc układ zimno-ciepło-zimno, niczym pogodowa „kanapka”. Wysoko w chmurach, gdzie temperatura jest ujemna, tworzą się płatki śniegu. Śnieg opada w warstwę cieplejszego powietrza, gdzie topnieje i zamienia się w deszcz. Krople deszczu wlatują w przyziemną warstwę mroźnego powietrza, gdzie ulegają przechłodzeniu. Resztę już znamy. Ostrożnie na moście i w tunelu! Specyficzny rodzaj gołoledzi może się pojawić nawet przy bezchmurnym niebie. Powstaje w warunkach cykli zamarzania i odmarzania, gdy temperatura oscyluje wokół 0°C. Woda z topniejącego śniegu lub mgły zamarza nocą, gdy temperatura spada poniżej zera. Może pojawić się nawet wtedy, gdy tempe…

gololedz-bf8e077.jpg
width: 1880
height: 1166

Fenomen w Dolinie Śmierci: od pół roku utrzymuje się tam jezioro. Dlaczego jeszcze nie zniknęło?
type: item
date: 2024-02-23T14:31:27.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: deszcz
subject: dolina
subject: jeziora
subject: pogoda
subject: przyroda
subject: przyroda usa
subject: pustynie
subject: stany zjednoczone
subject: Travel
description: W pobliżu najgorętszego miejsca na Ziemi w lecie zeszłego roku utworzyło się jezioro. Nikt nie spodziewał się, że przetrwa dłużej niż miesiąc–dwa. Jednak pół roku później jezioro nadal istnieje. I raczej nie wyparuje w najbliższym czasie.
encoded: W tym artykule: Tymczasowe jezioro na pustyni Ile przetrwa jezioro w Dolinie Śmierci? Rzeka atmosferyczna ratuje jezioro Jakie miejsce jest najgorętsze na Ziemi? Kilkanaście kilometrów na południe od Furnace Creek – najgorętszego miejsca na Ziemi – powstało jezioro. Znajduje się w samym sercu Badwater Basin. To płaska i sucha depresja, położona koło wschodniej granicy Parku Narodowego Doliny Śmierci. Badwater Basin to najniżej położony obszar w całej Ameryce Północnej. Znajduje się 86 m poniżej poziomu morza. Płaską i pustą jałową ziemię pokrywa skrystalizowana sól. Niekiedy pojawia się tam niewielki akwen wodny, zasilany przez wybijające na powierzchnię podziemne źródło. Jednak tamtejsza woda, silnie zasolona, nie nadaje się do picia. Stąd nazwa Badwater, czyli „Zła Woda”. Tymczasowe jezioro na pustyni Dla hydrologów Badwater Basin to zlewnia. Czyli obszar, z którego wody spływają do jeziora, rzeki albo innego zbiornika. W przypadku Doliny Śmierci do Badwater spływają wody deszczowe przyniesione przez burze i huragany. Wówczas w tym miejscu tworzy się jezioro słodkiej wody. Zawsze jest to zdarzenie rzadkie i wyjątkowe. Nie trwa też długo. W sierpniu 2023 roku nad Dolinę Śmierci nadciągnął huragan. Przez dobę dolina zalewana była wodą. W Furnace Creek spadło rekordowe 5,6 cm deszczu (poprzedni rekord dla tego miejsca, z 2022 r., wynosił 4,3 cm). To ogromna ilość: średnio w parku spada 5,1 cm wody w ciągu całego roku. Niekiedy zaś – jak w latach 1929 i 1953 – w ciągu dwunastu miesięcy nie ma tam nawet jednej kropli deszczu. Nic dziwnego, że po huraganie w Badwater Basin utworzyło się jezioro. Miało ponad 11 km długości i ponad 6 km szerokości. Głębokość wynosiła nieco ponad pół metra. Było to największe jezioro, jakie powstało w Dolinie Śmierci od ponad 20 lat. Ile przetrwa jezioro w Dolinie Śmierci? Wszyscy zastanawiali się – jak długo będzie istnieć? Tymczasowe jeziora w Badwater Basin znikają zazwyczaj po kilku tygodniach. Tyle potrzeba, by w temperaturze kilkudzi…

fenomen-w-dolinie-smierci-od-pol-roku-utrzymuje-sie-tam-jezioro-dlaczego-jeszcze-nie-zniknelo-fot-george-rose-getty-images-b319b9b.jpg
width: 1024
height: 667

Polscy turyści dostaną rekompensatę. Turystyczny gigant zwróci pieniądze za deszczowe wakacje
type: item
date: 2023-05-18T14:30:25.000Z
creator: Igor Szulim
subject: Porady
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: biura podróży
subject: deszcz
subject: polska
subject: Travel
subject: wakacje
description: Pogoda pokrzyżowała ci wakacyjne plany? Największe w Polsce biuro podróży, jako pierwsze w kraju, wprowadza ubezpieczenie od deszczu, dzięki czemu turyści otrzymają rekompensatę za każdy ulewny dzień.
encoded: W tym artykule: Itaka wprowadza ubezpieczenie od deszczu Ile kosztuje ubezpieczenie od deszczu? Hotel wynagrodzi złą pogodę Deszcz potrafi zepsuć każde wakacje. Dlatego Itaka – największe biuro podróży w Polsce – postanowiła wyjść naprzeciw swoim klientom i wprowadzić ubezpieczenie od niepogody, które ma gwarantować rekompensatę finansową za niekorzystną aurę podczas wyjazdu. Itaka wprowadza ubezpieczenie od deszczu Itaka, jako pierwsze biuro podróży w Polsce, wynagrodzi podróżnym deszczową pogodę. Klienci, którzy przed wyjazdem na upragniony urlop wykupią ubezpieczenie od deszczu, będą mogli ubiegać się o rekompensatę w wysokości 250 złotych za każdy dzień niepogody. Oferta obejmuje takie kierunki jak Bułgaria, Egipt, Grecja, Hiszpania, Portugalia, Włochy i Turcja. Środki będą wypłacane na podstawie danych zamieszczonych przez serwis Accuweather. – Za każdy deszczowy dzień, zdefiniowany na podstawie ustalonych kryteriów dotyczących minimalnej ilości opadów w ciągu dnia lub godziny, klienci otrzymują rekompensatę w wysokości 250 zł. Kryteria te są mierzone na podstawie danych meteorologicznych dostarczanych przez serwis Accuweather – zaznacza biuro podróży, cytowane przez serwis businessinsider.com.pl. Ile kosztuje ubezpieczenie od deszczu? Koszt ubezpieczenia zależy od długości urlopu. W przypadku 8-dniowego wyjazdu należy zapłacić 69 zł, 121 zł za 9-13 dni na wakacjach, a dwutygodniowy pobyt – 154 zł. Cała procedura przekazania jest bardzo prosta i nie wymaga od poszkodowanego zgłaszania roszczenia. Jeśli spełnione zostaną wszystkie kryteria umożliwiające wypłatę rekompensaty, klient bezwłocznie otrzyma pieniądze na konto w ciągu 1-2 dni roboczych. – To nasz kolejny krok w kierunku zapewnienia naszym Klientom jak najbardziej satysfakcjonującego doświadczenia podróżniczego. Oferujemy innowacyjne rozwiązania technologiczne jak np. aplikacja Itaka, produkt Itaka Smart oparty na pakietowaniu dynamicznym, więc także ubezpieczenie, które oferujemy jako pierwszy touroper…

pierwsze-w-polsce-biuro-podrozy-zwroci-pieniadze-za-deszczowe-dni-0b4b1c9.jpg
width: 2121
height: 1414

Kwaśne deszcze – jak powstają i jakie są ich skutki?
type: item
date: 2023-01-22T08:01:08.000Z
creator: Artur Białek
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: deszcz
subject: Edukacja
subject: ekologia
subject: klimat
subject: pogoda
subject: zanieczyszczenia powietrza
description: Kwaśne deszcze to zjawisko obserwowane i badane od wielu lat, ale skutki, które wywołuje, przez długi czas pozostawały niedoszacowane. Obecny stan wiedzy naukowej pozwala jednoznacznie stwierdzić, jak poważne konsekwencje, nie tylko dla świata flory, ale także dla organizmów żywych i infrastruktury, mają zakwaszone opady. Czym są kwaśne deszcze? Jak powstają? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: W tym artykule: Czym są kwaśne deszcze? Jak powstają kwaśne opady? Jakie są skutki kwaśnych opadów? Kwaśne deszcze w Polsce Jak zapobiegać kwaśnym deszczom? W idealnych warunkach, opady atmosferyczne mają odczyn neutralny, czyli ich wartość pH wynosi ok. 7. W praktyce w większości przypadków mamy do czynienia z opadami lekko kwaśnymi. Dzieje się tak, ponieważ woda opadowa miesza się z tlenkami, które naturalnie występują w powietrzu. Prawdziwy problem ma miejsce dopiero, gdy jej pH spada poniżej 5,6. Czym są kwaśne deszcze? Jako pierwszy, zjawisko kwaśnych deszczy opisał w 1692 roku Robert Boyle – brytyjski chemik i fizyk. Samo pojęcie kwaśnego deszczu zostało wprowadzone i usystematyzowane dopiero 180 lat później, gdy Robert Angus Smith – szkocki chemik – opublikował książkę „Air and Rain: The Beginnings of Chemical Climathology”. Mówiąc o kwaśnych deszczach, na myśli trzeba mieć opady atmosferyczne o pH niższym niż 5,6, powstałe w następstwie reakcji wody z gazami występującymi w powietrzu. Substancje lotne, o których mowa, to przede wszystkim tlenki azotu, dwutlenek siarki, chlorowodór i siarkowodór. Porozmawiajmy o pogodzie! 6 zaskakujących ciekawostek Polacy mówią „leje jak z cebra”, ale u Anglików z nieba padają psy i koty. Jak dotąd nie udokumentowano nigdzie psiego ani kociego opadu, za to z deszczem spadały już na ziemię ryby, ż... Należy podkreślić, że mianem kwaśnego deszczu określa się także inne zjawiska atmosferyczne, opady śniegu i mgłę, wykazujące odczyn kwasowy. Pomiar kwasowości jest wykonywany w oparciu o skalę pH o zakresie od 0 do 14. Najniższa wartość określa odczyny najbardziej kwasowe (z nadmiarem jonów wodorowych H+), z kolei najwyższa – najbardziej zasadowe (z nadmiarem jonów wodorotlenkowych OH-). W samym środku skali znajduje się odczyn obojętny, czyli niewykazujący cech kwasowych i zasadowych (jony wodorowe i wodorotlenkowe znajdują się w stanie równowagi). Jak powstają kwaśne opady? Jakie są przyczyny występowania kwaśnych deszczy? Wbre…

kwasne-deszcze-jak-powstaja-i-jakie-sa-ich-skutki-fot-getty-images-6d86a1e.jpg
width: 2121
height: 1414

Skąd się bierze deszcz? Krople na początku wcale nie mają kształtu kropli
type: item
date: 2022-12-26T16:04:20.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: deszcz
subject: Edukacja
subject: fizyka
subject: meteorologia
subject: przyroda
subject: woda
description: Oczywista odpowiedź na pytanie, skąd się bierze deszcz brzmi: z chmur. Jednak żeby z nieba zaczęła padać woda w stanie ciekłym, musi zostać spełnionych kilka warunków.
encoded: W tym artykule: Obieg wody w przyrodzie Jak powstaje deszcz? Jak wygląda kropla deszczu? Co to są powietrzne rzeki? Ziemia to bardzo mokra planeta. Większość z nas, żyjących na kontynentach, rzadko zdaje sobie sprawę, że H2O tworzy nie tylko oceany i morza, ale krąży również w glebie pod naszymi stopami i w chmurach nad głowami. A także w organizmach roślin i zwierząt, nie wyłączając nas samych. Szacuje się, że aż 60 proc. ludzkiego organizmu to woda. Oczywiście najwięcej wody jest w oceanach. Pokrywają one 71 proc. powierzchni Ziemi i zawierają aż 96,5 proc. całej ziemskiej wody. Jest to woda słona. Słodka woda, którą pijemy na co dzień, i która jest niezbędna do rozwoju rolnictwa, to zaledwie ułamek całej wody istniejącej na planecie. Ile jej jest? Naukowcy policzyli, że gdyby całą ziemską wodę zamknąć w kuli, miałaby ona objętość 1,386 mln km sześciennych. Jej średnica wynosiłaby zaś 1385 km. Jednak gdyby wziąć tylko słodką wodę płynącą w rzekach i tworzącą stawy oraz jeziora, kula dramatycznie by się zmniejszyła. Miałaby objętość 93 tys. km sześciennych. A jej średnica wynosiłaby zaledwie 56 km. Obieg wody w przyrodzie Wbrew temu, co widzimy, patrząc na nieruchomą taflę jeziora, ziemska woda znajduje się w ciągłym ruchu. Nieustannie zmienia się też jej stan skupienia. Raz jest w stanie stałym – jako lód. Raz w stanie ciekłym – tworząc oceany, jeziora i rzeki. Kiedy indziej w gazowym – jako para wodna w atmosferze. Skąd wzięła się woda na Ziemi? Naukowcy twierdzą, że źródłem może być Słońce Większość naszej planety pokrywa woda. Nie było jej jednak od początku istnienia Ziemi. Skąd wzięło się w takim razie H2O? Naukowcy twierdzą, że pochodzi prawdopodobnie ze Słońca. Deszcze mają swój początek w zjawisku parowania. Pod wpływem słonecznego ciepła intensywnie parują m.in. wszystkie zbiorniki wodne, przede wszystkim oceany. Paruje gleba, a wodę uwalnia do atmosfery – i to w dużych ilościach – również roślinność. Według obliczeń dr. Jonathona Wrighta z chińskiego Uni…

skad-sie-bierze-deszcz-fot-getty-images-8b22b95.jpg
width: 2121
height: 1414

Zjawiska pogodowe La Niña i El Niño będą coraz silniejsze. Co to oznacza dla planety?
type: item
date: 2022-11-18T13:05:55.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: burze
subject: deszcz
subject: Edukacja
subject: globalne ocieplenie
subject: meteorologia
subject: pogoda
subject: zmiany klimatyczne
description: Najnowsze badania wykazały, że ocieplający się klimat zwiększy siłę oscylacji południowej (ENSO) do 2030 roku. Oznacza to, że już wkrótce ekstremalne zjawiska pogodowe będą jeszcze częstsze i coraz bardziej intensywne.
encoded: W tym artykule: Czym są zjawiska La Niña i El Niño? Do 2030 roku będziemy się zmagać z silniejszymi anomaliami pogodowymi La Niña jeszcze nie była tak silna w tym wieku Oscylacja południowa-El Niño (ENSO) to sytuacja, w której w południowej części Oceanu Spokojnego mamy do czynienia na zmianę ze zjawiskami El Niño, La Niña oraz fazą neutralną. Każde z nich odpowiada konkretnemu stanowi atmosfery oraz wysokości temperatury na powierzchni oceanu. Chociaż do oscylacji południowej dochodzi we wschodniej części Pacyfiku, to jej zasięg jest globalny. Czym są zjawiska La Niña i El Niño? La Niña (hiszp. dziewczynka) jest anomalią pogodową, która polega na tym, że na powierzchni wody utrzymują się ponadprzeciętnie niskie temperatury. Występuje we wschodniej części tropikalnego Pacyfiku. Z kolei El Niño (hiszp. chłopiec) jest zjawiskiem, które polega na utrzymywaniu się ponadprzeciętnie wysokiej temperatury na powierzchni wody w strefie równikowej Oceanu Spokojnego. Zjawiska te mają wpływ na to, czy np. w jednym miejscu na Ziemi będzie więcej deszczu niż zwykle, a w innych dużo mniej. Oznacza to, że niektóre regiony są przez oscylację południową znacznie bardziej narażone na powodzie i podtopienia, a inne na susze i pożary. Anomalie te obejmują tak duży obszar, że wpływają na średnią temperaturę powietrza na całej Ziemi. Do 2030 roku będziemy się zmagać z silniejszymi anomaliami pogodowymi Najnowsze badania wykazały, że w wyniku globalnego ocieplenia do 2030 roku będziemy mieli do czynienia z silniejszymi fazami ENSO. Naukowcy podkreślają, że jest to niepokojące. Modele klimatyczne pokazały, że do tej sytuacji dojdzie kilkadziesiąt lat wcześniej, niż dotychczas przewidywano. Odkrycie zostało opublikowane na łamach czasopisma naukowego „Nature Communications”. Czy czeka nas biała zima? Anomalia pogodowa ma być odczuwalna przez wiele miesięcy La Niña może doprowadzić do tego, że najbliższe miesiące będą wyjątkowo mroźne. W ramach badań eksperci z dziedziny meteorologii i zmian …

la-nina-0cdf696.jpg
width: 6442
height: 4295

Zbieranie deszczówki: jak zbierać i korzystać z wody deszczowej?
type: item
date: 2022-07-31T11:02:11.000Z
creator: Artur Białek
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: deszcz
subject: Dom
subject: ekologia
subject: klimat
subject: susza
subject: woda
subject: zmiany klimatyczne
description: Brak śniegu w zimie, niewielka ilość umiarkowanych opadów w lecie, coraz wyższe temperatury i infrastruktura nijak sprzyjająca oszczędzaniu wody. W tym kontekście, zbieranie deszczówki jest rozsądnym posunięciem, które powinien rozważyć każdy.
encoded: W tym artykule: Na czym polega system zbierania deszczówki? Czy zbieranie deszczówki jest legalne? Jak gromadzić wodę deszczową w zbiornikach naziemnych? Jak gromadzić wodę deszczową w zbiornikach podziemnych? Zalety zbierania deszczówki Jak wykorzystać wodę deszczową? Wiele czynników przyczynia się do występowania suszy meteorologicznej, która zaczęła stanowić poważny problem już w połowie lat 90. XX wieku, a od 2015 roku jest zjawiskiem permanentnym i zajmującym coraz większy obszar naszego kraju. Konsekwencje tego zjawiska nie dotyczą jedynie spadku komfortu życia osób, które zamieszkują dotknięte nim tereny. Susza odbija się też na uprawach rolnych, a to pociąga za sobą poważne konsekwencje gospodarcze. Coraz bardziej upalne lata sprawiają, że w niektórych gminach zaczyna brakować wody pitnej. Powtarzające się susze to poważny problem, bo już kilkudniowe upały mogą wywołać deficyt wody. To jeden z najbardziej widocznych efektów zachodzących zmian klimatycznych, ale nie można nie wspomnieć, że problem brakującej wody jest też rezultatem nierozsądnego gospodarowania dostępnymi zasobami. Nie, nie chodzi o to, że w imię oszczędzania wody należy zaniedbywać higienę osobistą, ale w czasach, w których zasoby wodne w Polsce są niemal tak samo skąpe, jak w północnej części Afryki, używanie jej do nawadniania trawnika lub podlewania ogródka jest autentycznym marnotrawstwem. Dla pełnej jasności, nie zachęcamy do otaczania swoich domów pustynnym krajobrazem, a do zbierania wody deszczowej, która wyśmienicie nadaje się m.in. do podlewania roślin ogrodowych. Na czym polega system zbierania deszczówki? Zbieranie deszczówki to nic innego, jak gromadzenie i przechowywanie wód opadowych. Każdy dom jednorodzinny jest wyposażony w częściową instalację umożliwiającą jej gromadzenie. Mowa o rynnach odprowadzających wodę deszczową. Te wystarczy tylko doprowadzić do odpowiednio pojemnych zbiorników (w dużym uproszczeniu) i gotowe! Cały proces będzie odbywał się praktycznie bez naszego …

zbieranie-deszczowki-jak-zbierac-i-korzystac-z-wody-deszczowej-fot-getty-images-f345ef0.jpeg
width: 1918
height: 1563

„Tornado robaków” z Hoboken zaskoczyło naukowców. „Nigdy czegoś takiego nie widziałem”
type: item
date: 2021-04-06T13:36:45.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: deszcz
subject: Edukacja
subject: opady
subject: powódź
subject: robaki
description: Niedawne ulewne deszcze w New Jersey mogły zmusić dżdżownice do połączenia się w stado. Ale czemu ułożyły się akurat w kształt przypominający oko cyklonu? To już nie jest tak oczywiste.
encoded: Wiosenne deszcze często zachęcają dżdżownice do wyjścia na powierzchnię, gdzie pełzną po trawie i chodnikach. Ale po ostatnich ulewach w New Jersey tamtejszych mieszkańców zaskoczył nietypowy i niepokojący widok – setki wijących się robaków zaczęło kręcić się w kółko. Zjawisko szybko okrzyknięto „tornadem robaków”. Jako pierwsza na dziwny spektakl natrafiła mieszkanka Hoboken. W czasie porannego spaceru w pobliżu rzeki Hudson kobieta zauważyła setki robaków pełznących wzdłuż chodnika. Chociaż zaskakująca była już sama mnogość dżdżownic, które postanowiły wyjść na powierzchnię, to jeszcze dziwniejsze okazało się ich zachowanie. Robaki zaczęły krążyć, tworząc spiralny kształt przypominający cyklon. Kobieta zrobiła zdjęcia dziwnie zachowującym się dżdżownicom. Następnie wysłała fotografie Tiffanie Fisher, członkini rady miasta Hoboken, która udostępniła je na Facebooku. "Czegoś takiego nigdy nie widziałam” - napisała Fisher w poście. Widok „tornada robaków” podziałał na wyobraźnię komentujących. Tym bardziej, że 28 marca – kilka dni po uchwyceniu nietypowego widowiska – miała miejsce pełnia zwana Robaczym Księżycem lub Księżycem Robaków. Inni próbowali doszukiwać się analogii do szczurów uciekających z pokładu tonącego statku. Czyżby dżdżownice uciekały spod ziemi zwiastując jakąś nadchodzącą katastrofę? Niespotykane stado dżdżownic Poproszeni o komentarz do „robaczego tornada” naukowcy z Uniwersytetu Wisconsin wyjaśniają, że dżdżownice oddychają przez skórę, więc kiedy ulewny lub uporczywy deszcz nasyca glebę wodą, muszą wyjść na powierzchnię by nie ryzykować utonięcie. Co ciekawe, dżdżownice zazwyczaj prowadzą samotny tryb życia, ale czasami – szczególnie, gdy muszą wyjść na powierzchnię – formują tymczasowe stada. Wówczas gromadzą się w grupach i komunikują między sobą o tym, w jakim kierunku powinny się poruszać – wyjaśnia artykuł z 2010 roku, który ukazał się w „International Journal of Behavioral Biology”. W tym samym badaniu naukowcy opisali, że dżdżownice z gat…

tornado-robakow-uchwycone-przez-mieszkanke-hoboken-fot-facebook-tiffanie-fisher-4b1c230.jpeg
width: 960
height: 540

Mieszkańcom dużych miast pada na głowy deszcz plastiku
type: item
date: 2020-02-12T11:34:47.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: deszcz
subject: plastik
subject: Zdrowie
description: Pływamy w plastiku, jemy plastik a teraz naukowcy donoszą, że pada on ludziom na głowę niczym deszcz. Najnowsze badanie z Wielkiej Brytanii pokazuje jak każdego dnia na głowy żyjących w Londynie spada milion mikro cząsteczek tego typu.
encoded: Eksperci z King’s College London zrobili bardzo prosty test. Zbadali osad na dachu wieżowca w centrum angielskiej stolicy. Na szczyt 9-piętrowego budynku wchodzili w sumie ośmiokrotnie. Wybrano wystarczająco wysoki blok, by w odkładających się śmieciach nie było niczego z poziomu ulicy, a jedynie to, co spadnie ”z nieba”. Rezultaty opisano w czasopiśmie ”Environment International”. W każdej z 8 próbek odnaleziono mikroplastik. W zależności od dnia było ich od 575 do 1008 na metr kwadratowy. To miliony mikro-odpadków w skali całego miasta dziennie. W większości mają one rozmiar od 0,02 mm do 0,5 mm, co czyni je wystarczająco dużymi, by odkładały się w drogach oddechowych czy były połykane. Fakt, że małe cząstki tworzyw sztucznych potrafią unosić się w powietrzu nikogo (niestety) nie dziwi. Naukowcy znajdywali takie śmieci na szczytach gór i w sercu Arktyki. Biorąc pod uwagę, że płyną one też w kranówce (i to już naukowcy zdołali udowodnić, to nowe badanie właściwie zamyka jego obieg w cyklu wodnym. View oEmbed on the source website Londyn na swój deszcz plastiku pracuje najpewniej samodzielnie. Sugeruje to równa koncentracja osadów niezależnie od kierunku i siły wiatrów. Po zbadaniu cząsteczek odnalezionych na dachu wieżowca uznano, że to włókna akrylu pochodzące z ubrań. Mniej niż 10 proc. stanowiły drobiny polistyrenu i polietylenu pochodzące z opakowań. Koncentracja tych szkodliwych okruchów w brytyjskiej metropolii jest 20-krotnie większa niż chińskim Dongguan (44 miliony mieszkańców), 7-krotnie większa niż w Paryżu i niemal trzykrotnie przewyższa wartości z Hamburga. Chcielibyśmy móc podać takie dane dla polskich miast, ale podobne badania przeprowadzono tylko w tych wymienionych wyżej. Główna autorka badania z King’s College wytłumaczyła dziennikarzom, że zajęła się tym badaniem, bo zwyczajnie przejmuje się skalą problemu. - Najbardziej niepokoi mnie fakt, że tak mało o tym zjawisku wiemy. A widać, że plastik jest wszędzie. Mamy go wokół całe masy. Musimy teraz…

mieszkancom-duzych-miast-europy-pada-na-glowy-deszcz-plastiku-669263c.jpeg
width: 1000
height: 667

Czarne prognozy
type: item
date: 2009-08-15T06:28:34.000Z
creator: Elizabeth Kolbert
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: deszcz
subject: opady
subject: powódź
subject: pustynie
subject: susza
subject: woda
description: W miarę ocieplania się klimatu czeka nas coraz większa liczba powodzi tam, gdzie i tak jest wilgotno, oraz dotkliwszych susz w miejscach, gdzie wody już dziś brakuje.
encoded: Pierwsze imperium w dziejach świata, Akad, zostało założone ok. 4 300 lat temu pomiędzy wodami Eufratu i Tygrysu. Jego władcy sprawowali władzę z miasta pod tą samą nazwą, położonego prawdopodobnie nieco na południe od dzisiejszego Bagdadu, a strefa ich wpływów rozciągała się na północ aż na tereny dzisiejszej Syrii, na zachód do Anatolii, zaś na wschód do Iranu. Akadyjczycy byli bardzo dobrze zorganizowani i świetnie uzbrojeni, a co za tym idzie – także zamożni. W tekstach z tamtego okresu znajdziemy informacje o bogactwach, od rzadkich gatunków drewna po drogie metale, które płynęły do stolicy z odległych krajów. Nagle, około stu lat po swoich narodzinach, imperium akadyjskie upadło. W tym okresie zaledwie trzech lat czterech mężczyzn, jeden po drugim, zgłosiło pretensje do tronu. „Kto był królem? Kto nie był królem?” - takie pytanie znajdziemy w rejestrze znanym jako Sumeryjska Lista Królów. Przez wiele lat naukowcy przypisywali upadek imperium polityce. Jednakże około 10 lat temu klimatolodzy analizujący dane z dna jezior i oceanu zauważyli, że dokładnie w tym czasie, w którym doszło do rozpadu imperium, w regionie gwałtownie zmniejszyła się ilość opadów. Obecnie uważa się, że upadek Akadu został spowodowany suszą. Inne cywilizacje, których koniec został niedawno skojarzony ze zmianami w schemacie opadów, to m.in. egipskie Stare Państwo, które upadło mniej więcej w tym samym czasie co Akad, cywilizacja Tiwanaku, która ponad tysiąc lat kwitła w okolicach jeziora Titicaca w Andach, zanim około roku 1100 n.e. jej pola nie opustoszały, oraz klasyczna cywilizacja Majów, która załamała się u szczytu swojego rozwoju, około 800 roku. Zmiany w ilości opadów, które doprowadziły do ruiny te wczesne cywilizacje, występowały na długo przed industrializacją: zostały wywołane przez naturalne procesy klimatyczne, których podłoże pozostaje niewyjaśnione. W przeciwieństwie do nich zmiany klimatyczne spowodowane nagromadzeniem gazów cieplarnianych to konsekwencja naszego działania…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/005ff0d630f7d66726f65694102f82b608ae71cb-c83b2d3.jpeg
width: 615
height: 440