Czy powinniśmy przygotować się na depresję? Życie w ciemności popycha nas w jej objęcia
Krótkie, zimowo-jesienne dni w Polsce sprawiają, że całymi tygodniami możemy nie widzieć słońca. Spędzamy czas w słabo oświetlanych żarówkami klasach, biurach czy domach. Według naukowców ma to druzgocący wpływ na nasze zdrowie: fizyczne i psychiczne. Dostrzegacie jakieś zmiany? Pojawiły się nowe badania.
Życie w ciemności niesie za sobą szereg wyzwań: zmieniają się hormony, zaburza się rytm dobowy, dotykają nas zaburzenia nastroju i problemy ze snem. Berlińscy naukowcy udowodnili, że ograniczona ekspozycja na światło dzienne – szczególnie o jednej porze dnia – jest przyczyną wielu współczesnych chorób cywilizacyjnych. Depresja przez brak światła? Badania zespołu z Charité–Universitätsmedizin Berlin oraz St. Hedwig Hospital wykazały, że długotrwałe przebywanie w warunkach niskiego natężenia światła (tzw. biologicznej ciemności) prowadzi do wzrostu popołudniowego i wieczornego poziomu kortyzolu – hormonu stresu. To zjawisko podobne do depresji. Uczestnicy badania, którzy spędzali poranki w słabym świetle, wykazywali również zmiany w architekturze snu i zgłaszali wyższy poziom smutku oraz senności. Badania nad sztucznym światłem Eksperyment niemieckich naukowców objął 20 zdrowych, dorosłych osób w przedziale wiekowym 19–30 lat. Celem było sprawdzenie, jak ekspozycja rano na światło o niskiej intensywności wpływa na hormony stresu oraz sen. Uczestnicy zostali losowy przypisani do jednej z dwóch grup. Pierwsza grupa przez kilka poranków (od 8:00 do 12:00) przebywała w pomieszczeniach oświetlonych słabym światłem żarowym o intensywności 55 luksów (o temperaturze barwowej 2700 K). Druga grupa znajdowała się w warunkach światła fluorescencyjnego o wyższej intensywności: 800 luksów (o temperaturze barwowej 3500 K). Uczestnicy zachowywali swoje standardowe godziny snu, a ich rytmy okołodobowe były monitorowane przy pomocy akcelerometrów. W badaniu analizowano poziom kortyzolu (próbki śliny i moczu) oraz parametry snu zarejestrowane za pomocą polisomnografii. Jak niska intensywność światła wpłynęła na hormony stresu? W grupie przebywającej rano w słabym świetle odnotowano wyraźny wzrost poziomu kortyzolu w godzinach popołudniowych (16:00) oraz wieczornych (między 19:00 a 23:00). Początkowo poziomy kortyzolu w obu grupach były zbliżone, jednak po kilku dniach różnice stały się statystycznie istotne. Poranne i wczesnopopołudniowe poziomy kortyzolu nie wykazały znaczących różnic między grupami. Melatonina – hormon odpowiedzialny za regulację snu – zachowała typowy rytm dobowy w obu grupach, bez przesunięcia w czasie. Oznacza to, że słabe światło poranne nie wpłynęło na produkcję melatoniny, ale znacząco zmodyfikowało rytm wydzielania kortyzolu – hormonu stresu. Spadła jakość i długość snu Osoby z grupy słabego światła spały średnio o około 25 minut krócej niż ich osoby z grupy kontrolnej. Zmiany te dotyczyły rozkładu faz snu głębokiego. Przez brak światła w ciągu poranka aktywność mózgu charakterystyczna dla głębokiego snu została przesunięta na późniejsze fazy nocy. Pogorszenie nastroju już po 8 dniach Choć wyniki zadań związanych z czasem reakcji nie wykazały różnic między grupami, to subiektywne oceny samopoczucia były już inne. Ósmego dnia eksperymentu uczestnicy przebywający w słabym świetle zgłaszali wyższy poziom senności i smutku w porównaniu z grupą kontrolną. Zmiany emocjonalne pojawiły się jednak dopiero (lub już) po kilku dniach ekspozycji. Czy mała ilość światła szkodzi zdrowiu psychicznemu? Podsumowując – wyniki badania sugerują, że niewielka ilość światła porannego może wywoływać zmiany hormonalne i senne podobne do tych obserwowanych w depresji. Podniesiony poziom kortyzolu wieczorem, skrócony sen, przesunięcie głębokiego snu i subiektywne pogorszenie nastroju stanowią zbiór sygnałów ostrzegawczych. Obecnie wiele osób spędza znaczną część dnia przy sztucznym, słabym oświetleniu (poniżej 25 luksów), więc wnioski z badania są dosyć jednoznaczne: poprawa jakości światła – poprzez dostęp do naturalnego światła dziennego lub zastosowanie sztucznego światła o wysokiej intensywności w godzinach porannych – może stanowić skuteczną interwencję wspierającą zdrowie psychiczne. Źródło: Journal of Psychiatric Research Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Ten gaz może pomóc nawet połowie pacjentów z depresją. Pomaga tam, gdzie leki zawiodły
Aż 48% osób z diagnozą depresji cierpi na jej lekooporną postać. Badania wskazują na ogromną skalę problemu i nową nadzieję w postaci... podtlenku azotu, czyli gazu rozweselającego.
Nową nadzieję dla pacjentów z depresją lekooporną przynosi podtlenek azotu (N2O), znany także jako gaz rozweselający. Najnowsza metaanaliza, przeprowadzona przez zespoły badawcze z University of Birmingham, University of Oxford i Birmingham and Solihull Mental Health NHS Foundation Trust, wykazała, że N2O podawany pod kontrolą lekarza może przynieść szybkie i znaczące złagodzenie objawów depresji. Analizie poddano siedem badań klinicznych, w których oceniano skuteczność N2O u pacjentów z depresją, w tym również lekooporną. W trzech badaniach jednorazowa dawka 50-procentowego N2O przynosiła zauważalną poprawę nastroju już w ciągu 24 godzin. Choć efekt był krótkotrwały, to regularne dawki stosowane przez kilka tygodni dawały trwalsze rezultaty. Mechanizm działania N2O jest zbliżony do ketaminy – innego leku przeciwdepresyjnego o szybkim działaniu. Ma związek z wpływem na receptory glutaminianowe. Badania sugerują, że N2O może stać się elementem nowej terapii dla osób, u których standardowe metody leczenia zawiodły. Próby kliniczne i przyszłość leczenia depresji lekoopornej Zespół badawczy pracujący w ramach Mental Health Mission Midlands Translational Centre przygotowuje się do przeprowadzenia pierwszego badania klinicznego z użyciem N2O w leczeniu depresji w ramach NHS w Wielkiej Brytanii. Celem jest sprawdzenie, czy podtlenek azotu może być bezpiecznie i skutecznie włączony do ścieżki terapeutycznej dla pacjentów z ciężką depresją. Chociaż skutki uboczne, takie jak nudności, zawroty głowy czy ból głowy, występowały u części pacjentów, były one przemijające i nie wymagały interwencji medycznej. Badacze zaznaczają jednak, że konieczne są dalsze badania dotyczące długoterminowego bezpieczeństwa stosowania N2O oraz określenia optymalnych dawek i schematów podawania. Profesor Steven Marwaha podkreśla, że zastosowanie podtlenku azotu może być przełomem dla pacjentów, którym nie pomogły dotychczasowe metody. Dla wielu z nich każda nowa opcja terapeutyczna to szansa na odzyskanie nadziei i poprawę jakości życia. W ciężkiej depresji skuteczne mogą być m.in. elektrowstrząsy albo łagodniejsza elektrostymulacja. Obiecujące efekty dają też badania nad halucynogenną psylocybiną. Czym jest depresja lekooporna i kogo dotyczy? Depresja lekooporna (TRD – treatment-resistant depression) to forma depresji, która nie ustępuje mimo zastosowania co najmniej dwóch różnych leków przeciwdepresyjnych. Problem ten dotyka znaczną część osób cierpiących na depresję. Według najnowszych badań prowadzonych przez naukowców z University of Birmingham oraz Birmingham and Solihull Mental Health NHS Foundation Trust, aż 48% pacjentów z diagnozą depresji spełnia kryteria TRD. W badaniu, którego wyniki opublikowano w czasopiśmie „British Journal of Psychiatry”, przeanalizowano elektroniczne dokumentacje medyczne pacjentów z Wielkiej Brytanii. Ustalono, że 48% z nich próbowało co najmniej dwóch leków przeciwdepresyjnych, a 37% testowało cztery lub więcej preparatów, nie uzyskując przy tym znaczącej poprawy samopoczucia. Lekooporna depresja stanowi ogromne obciążenie zarówno dla samych chorych, jak i dla systemu ochrony zdrowia psychicznego. W tej grupie pacjentów znacznie częściej występują współistniejące problemy psychiczne i fizyczne. Badanie wykazało, że osoby z TRD mają o 35% wyższe prawdopodobieństwo cierpienia na zaburzenia osobowości oraz o 46% większe ryzyko chorób układu krążenia. Jak odkryto podtlenek azotu? Odkrywcą N2O był prezbiteriański pastor z Leeds, Joseph Priestley. Starał się doprowadzić do rozkładu termicznego saletrę amonową. Uzyskał z niej bezbarwny gaz o słodkawym smaku i zapachu. Jak przystało na prawdziwego uczonego, najpierw wypróbował go na sobie. To, co poczuł sprawiło, że natychmiast nazwał go „gazem rozweselającym”. Tak odkrył podtlenek azotu. Z gazem tym eksperymentował też Humphry Davy – brytyjski poeta i chemik. Podobnie jak Priestley, doświadczenia zwykł przeprowadzać najpierw na sobie samym, co o mały włos nie zakończyło przedwcześnie jego kariery. Był bliski uduszenia po wdychaniu tlenku węgla; równie fatalne skutki zaobserwował w przypadku dwutlenku (NO2) i tlenku azotu. Davy szybko doszedł do wniosku, że te dwa gazy to po prostu trucizny i skoncentrował się na podtlenku azotu. Popadł wręcz w uzależnienie od tej substancji, która potem zrobiła karierę w medycynie jako środek znieczulający, stosowany m.in. w stomatologii i położnictwie. Źródła: EBioMedicine, University of Birmingham, archiwum NG.
Grzyby kochają psychodelę. Niezależnie od siebie wykształciły substancję oddziałującą na ludzki mózg
Chociaż grzyby halucynogenne były wykorzystywane przez wiele cywilizacji od tysięcy lat – zarówno podczas religijnych ceremonii, jak i rekreacyjnie – wciąż podchodzimy do nich z rezerwą. Teraz okazuje się, że niezależnie od siebie wykształciły zdolność wytwarzania tej samej substancji psychoaktywnej. Naukowcy są zaskoczeni, ale rodzi to wiele możliwości.
Grzyby halucynogenne mogą wytwarzać psylocybinę – znaną substancję o właściwościach psychodelicznych, która od wieków była wykorzystywana przez ludzi. Badacze udowodnili jednak, że w zależności od gatunku robią to na dwa zupełnie różne sposoby, a mimo to osiągają taki sam efekt. Odkrycie to może pomóc łatwiej wytwarzać substancje psychoaktywne w laboratorium, np. do produkcji leków. Czym jest psylocybina? Psylocybina jest substancją, którą organizm po spożyciu przekształca w aktywną formę psylocyny. Zyskała ona popularność w latach 60. XX wieku, w czasie rewolucji kulturalnej i epoki ruchu hipisowskiego. Ostatecznie sklasyfikowano ją jako narkotyk, co na dziesięciolecia wstrzymało badania nad jej medycznym zastosowaniem. Ostatnio zaobserwowano jednak, że psylocybina może łagodzić depresję, przewlekły lęk czy wspomagać zwalczanie myśli samobójczych. Odżyło więc zainteresowanie zrozumieniem, jak można wykorzystać ją dla dobra ludzkiego umysłu i jak moglibyśmy wydajniej produkować ją w laboratoriach. W końcu starożytne cywilizacje stosowały halucynogenne grzyby od tysięcy lat. Grzyby są zdeterminowane, by wpływać na ludzki mózg Naukowcy zaczęli ponownie zgłębiać sposób, w jaki grzyby produkują ten halucynogenny związek. Okazało się, że musi im na tym bardzo na tym zależeć – poszczególne gatunki wyewoluowały niezależnie od siebie i podążały różnymi drogami, by stworzyć dokładnie tę samą substancję. To tzw. ewolucja konwergentna. Badacze pod przewodnictwem Dirka Hoffmeistera z Uniwersytetu Friedricha Schillera w Jenie wykazali, że grzyby wykorzystują różne rodzaje enzymów, ale z ich pracy zawsze powstaje psylocybina. Zgłębienie tego procesu pomogło odkryć nową metodę wytwarzania tego psychodelicznego związku w laboratorium. Czemu grzyby wytwarzają substancje psychoaktywne? Oczywiście grzybom, nawet magicznym, nie chodzi o to, by wpływać na działanie ludzkie mózgu. Według naukowców psylocybina może być ich sposobem na odstraszanie drapieżników, np. owadów, które mogłyby skusić się na zjedzenie owocników grzybów. Podobnie działa kofeina, która jest naturalnym pestycydem odstraszającym szkodniki. My tylko wykorzystujemy jej efekt uboczny. Leki oparte na psychodelikach Obecnie do produkcji leków wykorzystuje się psylocybinę pozyskiwaną syntetycznie. Generuje to jednak niepotrzebne odpady i jest mało wydajne, więc jeśli wzrośnie zapotrzebowanie, może okazać się nieskuteczne. Nowe podejście do produkcji zaproponowane przez Hoffmeistera i jego zespół pozwala ekstrahować enzymy prosto z grzybów i dzięki temu katalizować w laboratoryjnych warunkach reakcje prowadzące do powstania psylocybiny. To dowód, że lepsze zrozumienie procesów zachodzących w przyrodzie pozwala zmniejszyć zużycie energii i ilość odpadów, a przez to tworzyć obiecujące, szeroko dostępne leki. Jaka będzie przyszłość grzybów halucynogennych? Jest w nich element „magiczny” i z pewnością wciąż wiele jeszcze czeka na odkrycie. Źródło: Chemistry Europe, A Journal of German Chemical Society Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Komórki mózgowe człowieka przeszczepione myszom zmniejszają lęk i depresję. Czy będzie z tego lek?
Chińscy neurolodzy dokonali przełomu w walce z depresją i innymi zaburzeniami zdrowia psychicznego. Wyhodowali neurony dopaminergiczne z ludzkich komórek macierzystych, zdolne naprawiać procesy związane z nastrojem. Testy na myszach udowodniły zmniejszenie objawów lęku i depresji. Czy to pierwszy krok do uniwersalnego leku na zaburzenia, które rokrocznie pochłaniają życie ponad 700 tysięcy ludzi?
Zaburzenia zdrowia psychicznego są rosnącym problemem medycznym na całym świecie. Według WHO tylko w 2021 roku na różnego typu choroby psychiczne cierpiało ponad 970 milionów ludzi na świecie. Samo zaburzenie depresyjne i lękowe dotyka około 600 milionów osób. Widać też wyraźny wzrost liczby chorych. W ciągu ostatnich 30 lat liczba osób cierpiących na depresję wzrosła o ponad 56%. Najbardziej alarmujący jest gwałtowny wzrost zaburzeń lękowych u młodzieży odnotowany w latach 2019–2021, co bezpośrednio pokrywa się z okresem pandemii COVID-19. Mówimy tu o zwiększeniu liczby przypadków o około 12,5% rocznie! WHO przewiduje, że do 2030 r. depresja stanie się główną przyczyną obciążenia zdrowotnego. Neurony z komórek macierzystych Być może dzięki badaczom z szanghajskiego Instytutu Neuronauki, Centrum Doskonałości w Dziedzinie Nauk o Mózgu i Technologii Inteligencji Chińskiej Akademii Nauk uzyskamy uniwersalny lek przeciwko depresji. Neurologom udało się bowiem wyhodować specjalistyczne neurony z pluripotencjalnych, czyli zdolnych do różnicowania się w niemal wszystkie typy komórek organizmu, ludzkich komórek macierzystych. Mowa o neuronach dopaminergicznych, których podstawowym neuroprzekaźnikiem jest dopamina. A ta ma m.in. bezpośredni wpływ na regulację nastroju oraz odgrywa ważną rolę w odczuwaniu satysfakcji i motywacji. Wyhodowane neurony dopaminergiczne przeszczepione znieczulonym myszom utworzyły połączenia z określonymi obszarami mózgu i przywróciły obwody odpowiedzialne za nastrój i motywację. Spowodowało to niemal magiczną poprawę nastroju – myszy wykazywały zmniejszony niepokój, a osobniki z depresją zachowywały się podobnie do tych po przyjęciu leków przeciwdepresyjnych. Naukowcy przekonują, że przeszczepione neurony pomogły naprawić uszkodzone obwody mózgowe odpowiedzialne za regulację nastroju u myszy. Komórki zdolne niemal do wszystkiego Chociaż jest to pierwszy przypadek zastosowania tej konkretnej metody w leczeniu depresji, pomysł nie jest całkowicie nowy. W 2020 roku naukowcy wykorzystali ludzkie komórki macierzyste do wyhodowania komórek beta trzustki (wydzielających insulinę w celu regulacji poziomu cukru we krwi). Chcieli nimi leczyć myszy z ciężką cukrzycę. Terapia ta w ciągu dwóch tygodni obniżyła cukier we krwi do normalnego poziomu, i był on regulowany przez co najmniej dziewięć miesięcy po leczeniu. Podobnie komórki macierzyste układu nerwowego zostały wykorzystane do naprawy uszkodzonego rdzenia kręgowego u myszy. Wszczepione komórki utworzyły działające połączenia z siecią neuronową gospodarza. Terapia komórkami macierzystymi okazuje się niesamowitym przełomem w leczeniu wielu schorzeń. Od myszy do człowieka – Badanie to dostarcza dowodów potwierdzających słuszność koncepcji stosowania terapii komórkowej w leczeniu zaburzeń psychicznych poprzez specyficzną rekonstrukcję dysfunkcyjnych obwodów neuronowych – wyjaśnił zespół badawczy. Zespół wskazał również ograniczenia tego badania i zasugerował ulepszenia, które można wprowadzić w przyszłości. Głównym jest zwiększenie aktywności neuronów dopaminergicznych podobnych do tych naturalnie występujących w mózgu. Oczywiście depresja nie jest prostym zaburzeniem zdrowia psychicznego. Badania na modelach zwierzęcych nie odpowiedzą też na wszystkie pytania. Mimo to metoda szanghajskich neurologów ma gigantyczny potencjał. A chociaż droga od eksperymentów na myszach do medycznych zastosowań jest jeszcze długa, badania te rzucają światło na przyszłość terapii komórkowych w leczeniu zaburzeń zdrowia psychicznego. Źródło: www.sciencedirect.com Nasza autorka Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Czy wirusy wywołują choroby psychiczne? Nowe badanie przynosi mocne dowody
Badania sugerują, że wirus HCV może mieć związek z rozwojem niektórych chorób psychicznych. Naukowcy z Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa odkryli go w mózgach pacjentów psychiatrycznych.
Spis treści Jak i gdzie szukano wirusów w mózgu? HCV wykryty w mózgach pacjentów psychiatrycznych Możliwe zastosowania terapeutyczne Nowe badania sugerują, że wirus zapalenia wątroby typu C (HCV) może odgrywać rolę w rozwoju zaburzeń psychicznych, takich jak schizofrenia, choroba afektywna dwubiegunowa czy ciężka depresja. Odkrycie to daje nadzieję na nowe terapie, nie oparte na lekach psychotropowych. Jak i gdzie szukano wirusów w mózgu? Naukowcy z Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa (USA) przeanalizowali próbki mózgów zmarłych osób z rozpoznanymi zaburzeniami psychicznymi i porównali z próbkami od osób zdrowych. Koncentrowali się na splotach naczyniówkowych – strukturach produkujących płyn mózgowo-rdzeniowy, który chroni mózg i reguluje wymianę substancji. Są one podatne na infekcje wirusowe, które podejrzewane są o związek z chorobami psychicznymi. W badaniu użyto nowoczesnej technologii sekwencjonowania (Twist Comprehensive Viral Research Panel). Umożliwia ona wykrywanie ponad 3 tys. różnych gatunków wirusów w ludzkich próbkach. HCV wykryty w mózgach pacjentów psychiatrycznych W splotach naczyniówkowych wykryto ślady 13 gatunków wirusów. Statystycznie najwięcej było jednak śladów wirusa HCV u osób ze schizofrenią i chorobą dwubiegunową. W próbkach od osób chorych HCV był obecny wyraźnie częściej niż u zdrowych. Wśród wszystkich znalezionych śladów wirusów HCV okazał się jedynym patogenem wykazującym istotne powiązanie z obiema tymi chorobami. W drugiej części badania wykorzystano ogromną bazę danych medycznych TriNetX, obejmującą 285 milionów pacjentów. Na jej podstawie potwierdzono, że HCV występuje u 3,5% pacjentów ze schizofrenią i u 3,9% z chorobą dwubiegunową. U osób z kliniczną depresją odsetek ten wynosił 1,8%, a w populacji kontrolnej zaledwie 0,5%. Wyniki wskazują więc wyraźnie, że obecność wirusa jest znacznie częstsza u osób z zaburzeniami psychicznymi. Co ciekawe, badacze nie znaleźli wirusów w samym miąższu mózgu, np. w hipokampie, który odpowiada za pamięć i emocje. Jednak u osób, które miały HCV w splotach naczyniówkowych zaobserwowano zmiany ekspresji genów właśnie w hipokampie. Może to sugerować, że wirusy obecne na obrzeżach mózgu mogą wpływać na jego funkcjonowanie, oddziałując pośrednio. Jak dokładnie? Na razie nie wiadomo. Możliwe zastosowania terapeutyczne Mimo to autorzy podkreślają, że odkrycie HCV u części pacjentów nie oznacza, że każda osoba z rozpoznaną schizofrenią czy chorobą dwubiegunową przeszła wirusową infekcję wątroby. Wyniki wskazują jednak, że w pewnej podgrupie chorych zakażenie HCV może mieć znaczenie w rozwoju lub nasilaniu objawów psychiatrycznych. Zdaniem neurobiologa Sarvena Sabunciyana, odkrycie daje nadzieję na nowe terapie. Być może w przyszłości to leki przeciwwirusowe, a nie psychotropowe będą dla części pacjentów skuteczniejsze. Konieczne są jednak dalsze badania – póki co nieznany jest mechanizm wpływania HCV na mózg. Badanie zostało opublikowane w czasopiśmie „Translational Psychiatry”. Źródło: Translational Psychiatry Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Nieznana cena leczenia depresji. Jedna grupa chorych ma powody do obaw
Coraz więcej osób zmaga się z depresją, a sprzedaż leków rośnie w lawinowym tempie. Ale czy farmakoterapia jest zawsze bezpieczna? Badania wskazują, że niektóre leki mogą przyspieszać rozwój demencji. Wiadomo, kto może być najbardziej narażony.
Spis treści: Depresja chorobą cywilizacyjną Leczenie depresji a demencja Przyszłość naukowych badań To, czy w 2025 r. żyje nam się lepiej, czy trudniej, niż 100 lub 200 lat temu, pozostaje kwestią dyskusyjną. Faktem jest, że postęp technologiczny i rozwój medycyny znacząco ułatwiają nam codzienne życie. Wszystko ma jednak swoją cenę. Coraz szybsze tempo życia i inne pozorne dobrodziejstwa prowadzą do rozwoju tzw. chorób cywilizacyjnych. Na ich coraz częstsze występowanie wpływają m.in. brak aktywności fizycznej, stres, używki czy zanieczyszczenia środowiska. Depresja chorobą cywilizacyjną Bez wątpienia jedną z najpoważniejszych chorób cywilizacyjnych jest depresja. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia depresja dotyka około 280 milionów ludzi na świecie, czyli około 3,8% globalnej populacji. Wśród osób dorosłych wskaźnik ten wynosi 5%, za to w grupie osób powyżej 60. roku życia sięga 5,7%. Coraz częściej depresja występuje również u dzieci i nastolatków. W Polsce w ciągu ostatnich prawie 10 lat odnotowano 59-procentowy wzrost sprzedaży leków przeciwdepresyjnych. W 2021 roku refundowane leki przeciwdepresyjne wykupiło 1,5 miliona osób. Według prognoz WHO, do 2030 roku depresja może stać się najczęściej występującą chorobą na świecie. Przyczyniają się do tego stres i wyzwania współczesnego świata, takie jak terroryzm, pandemia, kryzys gospodarczy oraz konflikty zbrojne. Szacuje się, że 22% osób, które doświadczyły wojny lub innego konfliktu zbrojnego w ciągu ostatnich 10 lat, będzie cierpiało na depresję. Leczenie depresji a demencja W radzeniu sobie z depresją pomagają psychoterapia i farmakoterapia, czyli przyjmowanie leków nazywanych ogólnie antydepresantami. Lekarze psychiatrzy najczęściej przepisują pacjentom środki z grupy SSRI (selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny). Są one odpowiedzialne za zwiększanie poziomu serotoniny w mózgu. Jak jednak wynika z badań opisanych na łamach czasopisma naukowego„BMC Medicine”, osoby z demencją, które przyjmują właśnie antydepresanty z grupy SSRI, mogą szybciej tracić zdolności poznawcze. Warto tu dodać, że według Alzheimer’s Disease International, do 2050 roku liczba osób z demencją na świecie przekroczy 139 milionów. Antydepresanty często przepisywane są pacjentom z demencją, aby łagodzić objawy takie jak lęk, depresja, agresja czy zaburzenia snu. Dotychczas niewiele badań zajmowało się długoterminowym wpływem tych leków na funkcje poznawcze. Nowe światło na ten temat rzucili naukowcy ze szwedzkiego Karolinska Institutet i Szpitala Uniwersyteckiego Sahlgrenska. Zespół badawczy przeanalizował dane ponad 18 700 pacjentów z demencją z bazy szwedzkiego rejestru SveDem (maj 2007 — październik 2018). Ponad 4 200 osób miało co najmniej jedną receptę na antydepresanty, z czego 64,8% stanowiły leki z grupy SSRI. Przyszłość naukowych badań Analiza wykazała, że stosowanie antydepresantów było powiązane z szybszym pogarszaniem się funkcji poznawczych. Wyższe dawki SSRI zwiększały ryzyko ciężkiej demencji, złamań i śmiertelności. Najmocniejszy związek z przyspieszoną utratą sprawności umysłowej miały trzy SSRI: escitalopram, sertralina i citalopram, a także jeden lek z grupy NaSSA – mirtazapina. Naukowcy podkreślają, że konieczne są dalsze badania, aby określić, czy za pogorszenie funkcji poznawczych odpowiadają wyłącznie leki, czy również depresja towarzysząca demencji. Wyniki jasno pokazują jednak, że stosowanie antydepresantów u pacjentów z demencją wymaga szczególnej ostrożności i regularnej oceny korzyści i ryzyka. Źródła: BMC Medicine, PAP Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Rozpoczynają się badania przełomowego implantu mózgu. Ma poprawiać nastrój za pomocą ultradźwięków
W Wielkiej Brytanii rozpoczynają się testy urządzenia, które może stać się rewolucją. To wszczepiany do mózgu chip, którego zadaniem będzie poprawianie nastroju z użyciem ultradźwięków. Lekarze mają nadzieję, że w przyszłości tego rodzaju interfejs mózg-komputer zostanie wykorzystany w leczeniu depresji.
Spis treści: Pomoc w leczeniu depresji i epilepsji Coraz więcej badań nad chipami Kiedy odbędą się testy kliniczne nowego BCI? W badaniach nowego chipa ma wziąć udział 30 pacjentów. Wszystkim zostanie wszczepiony tzw. interfejs mózg-computer (ang. brain-computer interface, BCI). Czyli elektroniczne urządzenie pozwalające rejestrować i wpływać na pracę mózgu. Urządzenie ma działać na różne grupy neuronów i pobudzać je za pomocą ultradźwięków. Naukowcy chcą w ten sposób opracować nowe terapie, które pomagałyby osobom z depresją, uzależnionym czy cierpiącym na epilepsję. W ich przypadku ultradźwięki regulowałyby zaburzone wzory aktywności mózgu. Pomoc w leczeniu depresji i epilepsji W najnowszych testach naukowcy będą sprawdzać chip zaprojektowany przez amerykańską firmę non-profit Forest Neurotech. Działa on nieco inaczej niż inne stosowane już urządzenia tego rodzaju. Wymagają one wprowadzenia do określonych obszarów mózgu elektrod, co jest procedurą inwazyjną. Chip Forest 1 natomiast zostanie umieszczony nie tyle wewnątrz mózgu, ile w przestrzeni między czaszką a mózgiem. Co ważne, potrafi on jednocześnie modyfikować aktywność kilku różnych obszarów mózgu. To kluczowe w przypadku chorób takich jak depresja i epilepsja, które nie „mieszczą się” w jednym konkretnym miejscu mózgu. Są bowiem związane z wadliwym działaniem różnych jego obwodów. Naukowcy przypominają, że tylko dwie trzecie osób z depresją i epilepsją mają obecnie szansę otrzymać skuteczną terapię. W przypadku jednej trzeciej wszystkie dostępne sposoby leczenia zawodzą. Im właśnie mogłaby się przydać zupełnie nowa technologia. Coraz więcej badań nad chipami Najsłynniejszą firmą zajmującą się interfejsami mózg-komputer jest Neuralink należący do Elona Muska. Niedawno naukowcy Neuralinka wszczepili swój chip trzeciemu pacjentowi. W tym roku ich liczba ma znacząco wzrosnąć. Chip przeznaczony jest dla osób sparaliżowanych i ma im umożliwić korzystanie z komputera. Jednak organizacji badających tego typu technologiczne nowości jest znacznie więcej. W zeszłym tygodniu naukowcy z University of Michigan opisali w czasopiśmie „Nature Medicine” system BCI, który składa się wszczepionego do mózgu chipa oraz specjalnych algorytmów sztucznej inteligencji. Pozwolił on tetraplagikowi – czyli osobie sparaliżowanej od szyi w dół – sterować wirtualnym dronem za pomocą ruchu palców. Oczywiście wyobrażonego ruchu palców, związanego z sygnałami nerwowymi, które zarejestrował chip, a sztuczna inteligencja zinterpretowała i zamieniła na ruch drona na ekranie. Kiedy odbędą się testy kliniczne nowego BCI? Planowane testy chipa Forrest 1 rozpoczną się w marcu. Ich celem jest sprawdzenie bezpieczeństwa urządzenia dla potencjalnych użytkowników. Uczestnicy testów będą nosili BCI przez dwie godziny. Najważniejsze będzie upewnienie się, że Forrest 1 nie nagrzewa się zbytnio i nie zagraża przez to tkankom. Druga kwestia to sprawdzenie, czy korzystające z ultradźwięków urządzenie nie wpływa na osobowość ludzi. Na przykład nie sprawia, że stają się bardziej impulsywni. Ta faza testów potrwa osiem miesięcy. Jeśli przebiegnie pomyślnie i organizatorzy otrzymają odpowiednie zgody od regulatorów, rozpoczną się testy kliniczne sprawdzające przydatność urządzenia w leczeniu depresji. Całe badanie zaplanowano na trzy i pół roku. Badania prowadzone są przez brytyjskie NHS (National Health Service) i kosztują 6,5 miliona funtów. Sfinansowała je Agencja Zaawansowanych Badań i Wynalazków (Advanced Research and Invention Agency, ARIA). Źródła: Guardian, New Scientist, Nature Medicine Nasza autorka Magdalena Salik Dziennikarka i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Autorka powieści z gatunku fantastyki naukowej, ostatnio wydała „Płomień” i „Wściek”. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Największa depresja w Polsce. Gdzie znajduje się najniżej położone miejsce?
Największa depresja w Polsce, czyli najniżej położone miejsce w naszym kraju, zlokalizowana jest obok wsi Marzęcino w województwie pomorskim. Znajduje się 2,2 m pod poziomem morza. Ale nie zawsze tak było. Przez wiele lat inna miejscowość na Żuławach Wiślanych była pod tym względem liderem.
Spis treści: Największa depresja w Polsce. Detronizacja po wielu latach Żuławy Wiślane – najniższy region Polski Największa depresja w Polsce – jak ją odwiedzić? Najniższe depresje na świecie Wszystkie „naj” są uważane za magnesy dla ruchu turystycznego. Dlatego przyznanie tytułu najniżej położonego miejsca w Polsce jest nie tylko ważne z naukowego punktu widzenia, ale też ze względów wizerunkowych. Największa depresja w Polsce. Detronizacja po wielu latach W „Małym Roczniku Statystycznym Polski” (wydawanym przez Główny Urząd Statystyczny) w 2022 roku podano zaskakującą dla wielu osób informację. Otóż okazało się, że zmieniła się lokalizacja najniższego punktu w Polsce. Przez wiele lat największa polska depresja (czyli obszar położony poniżej poziomu morza) znajdowała się w Raczkach Elbląskich i wynosiła 1,8 m pod poziomem morza. Tymczasem od 2022 roku GUS oficjalnie uznał, że liderem jest wieś Marzęcino zlokalizowana również na Żuławach Wiślanych w województwie pomorskim, kilkanaście kilometrów na północny zachód od Raczków Elbląskich. „Nowa” największa depresja w Polsce jest głębsza o 40 cm i wynosi 2,2 m. Najniższe miejsce w Polsce zlokalizowane jest w obrębie dawnego dna Zalewu Wiślanego w miejscu określanym Zakątkiem Stobieńskim. Obszar ten wynurzył się z wody w 1943 roku. Wówczas Niemcy wybudowali przepompownie w Osłonce. Została ona zniszczona, gdy hitlerowcy opuszczali Prusy Wschodnie, uciekając przed Armią Czerwoną w czasie ostatniej fazy II wojny światowej. Wówczas woda ponownie zalała ten teren. Polder ponownie osuszono na przełomie 1948 i 1949 roku. Najniższy punkt w Polsce zlokalizowali wspólnie geodeta Jacek Gross i historyk Edmund Łabieniec już w 2013 roku. Pomocne w tym zadaniu było wykorzystanie lotniczego skanowania laserowego i urządzenia LiDAR. Kilka lat musiały potrwać procedury, aby uznać Marzęcino za lidera pod tym względem. Żuławy Wiślane – najniższy region Polski Żuławy Wiślane nie są przypadkowo miejscem, gdzie od lat znajduje się największa depresja w Polsce. Region ten o powierzchni około 1700 km kw. znajduje się w środkowej części Pobrzeża Gdańskiego, obejmującej deltę największej polskiej rzeki Wisły. Aż 28 proc. powierzchni Żuław zajmuje depresja – to około 450 km kw. Jest to jeden z najmłodszych obszarów Polski, bo zaczął kształtować się po ustabilizowaniu się poziomu Morza Bałtyckiego. A to nastąpiło zaledwie 5–6 tysięcy lat temu. Delta powiększała się z czasem, zwłaszcza w średniowieczu, gdy ją intensywnie odlesiano i zagospodarowywano rolniczo. Od XVI wieku na ten teren napływali osadnicy olenderscy. Była to ludność z terenów współczesnej Danii, Niemiec i Niderlandów, która posiadała doświadczenie w gospodarce podmokłych terenów i ich melioracji. Społeczności te osiedlały się również na Kujawach, Mazowszu i w Wielkopolsce. Najwyższy punkt Żuław Wiślanych liczy zaledwie 14,6 m n.p.m. Region ten słynie z bardzo urodzajnych gleb. Uprawia się na nich przede wszystkim zboża (pszenicę), buraki cukrowe i rośliny pastewne. Płaskie przestrzenie są też wymarzonym miejscem na pastwiska. Żuławy są słabo zurbanizowane. Nowy Dwór Gdański to jedyne miasto w środkowej części regionu. Na obrzeżach zlokalizowane są Gdańsk, Elbląg, Tczew i Malbork. Żuławy pokryte jest gęstą siecią kanałów, grobli i wałów przeciwpowodziowych. Powstały na skutek akumulowania osadów rzecznych w końcowym odcinku Wisły. Zarys tego obszaru przywodzi na myśl odwrócony trójkąt o wysokości około 50 km i podstawie około 40 km. Żuławy Wiślane dzielimy na trzy mniejsze jednostki regionalne: Żuławy Gdańskie, Żuławy Malborskie, Żuławy Elbląskie. Największa depresja w Polsce – jak ją odwiedzić? Najniższy punkt w Polsce znajduje się około półtora kilometra od wsi Marzęcino na łąkach. Dojazd nie jest najprostszy. Od drogi gruntowej to nadal jakieś 200 metrów. Miejsca tego jednak nie da się przegapić, bo nad największą depresją w Polsce zbudowano wysoką drewnianą wieżę triangulacyjną. Pod nią umieszczono betonową kolumnę na której jest stalowy dysk z napisem: „Najniższy punkt Polski – punkt osnowy geologicznej”. Turyści mogą uzyskać certyfikat „zdobycia najniższego miejsce w Polsce”. Szczegółowe informacje na ten temat zamieszczone są na tablicy umieszczonej na wieży triangulacyjnej. Najniższe depresje na świecie Podobnie jak w przypadku Polski, najniższe punkty na Ziemi ciągle się zmieniają. Są to jednak ciągle te same rejony świata. Na głowę biją niewielką polską depresją z jednocyfrowym wynikiem. Wśród najniżej położonych miejsc na świecie są: wybrzeże Morza Martwego na pograniczu Jordanii, Palestyny i Izraela (ok. 438 m pod poziomem morza), Jezioro Tyberiadzkie na pograniczu Jordanii i Izraela (ok. 213 m pod poziomem morza), Kotlina Turfiańska w Chinach (ok. 154 m pod poziomem morza), Jezioro Asal w Dżibuti (ok. 153 m pod poziomem morza). Jest to jednocześnie najniżej położony punkt na kontynencie afrykańskim, Kattara w Egipcie (ok. 133 m pod poziomem morza), Kotlina Danakilska w Etiopii (ok. 153 metry pod poziomem morza). Jeśli chodzi o najgłębsza depresję na terenie Europy, to jest to Nizina Nadkaspijska na obszarze Federacji Rosyjskiej i Kazachstanu. Rozciąga się wzdłuż północnego wybrzeża Morza Kaspijskiego. Jej głębokość wynosi 28 m p.p.m., a powierzchnia depresji – ok. 100 tys. km kw. Jest to pod względem powierzchni największy obszar położony pod poziomem morza w Europie i Azji. Źródła: Zintegrowana Platforma Edukacyjna, Mały Rocznik Statystyczny Polski 2024, Encyklopedia PWN Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Elektrostymulacja może być „domowym sposobem” na leczenie depresji. Wystarczy prąd o niewielkim napięciu
Urządzenie, które stymuluje mózg słabym prądem elektrycznym, pomaga pacjentom z depresją oporną na leczenie. Z terapii tDCS można korzystać w domu.
Spis treści: Elektrostymulacja na depresję Czym jest tDCS? Potrzebne dalsze badania Elektrostymulacja a elektrowstrząsy Badanie kliniczne z udziałem ponad 150 osób wykazało skuteczność eksperymentalnej metody leczenia depresji. Polega ona na użyciu urządzenia przypominającego czepek pływacki, delikatnie stymulującego mózg. Terapia może być stosowana przez pacjenta samodzielnie w domu. Wyniki badań opublikowano w czasopiśmie naukowym „Nature Medicine”. Może to być przełom dla ponad jednej trzeciej osób z depresją, które nie reagują na standardowe metody leczenia, takie jak leki przeciwdepresyjne czy psychoterapia. Elektrostymulacja na depresję Nieinwazyjna terapia, znana jako przezczaszkowa stymulacja prądem stałym (tDCS), ma na celu stymulację obszarów mózgu związanych z regulacją nastroju. Najnowsze badania wykazały, że po dziesięciu tygodniach regularnego leczenia pacjenci, którzy otrzymali tDCS, wykazali większą redukcję objawów depresji niż ci z grupy kontrolnej. Co ważne, badania prowadzono przez długi okres. A pacjenci korzystali z terapii w domach, co nie wymagało od nich codziennych wizyt w klinice. Naukowcy skupili się na grzbietowo-bocznej korze przedczołowej. To obszar mózgu zaangażowany w podejmowanie decyzji, który jest często mniej aktywny u osób z depresją. W badaniach wzięło udział 120 kobiet i 54 mężczyzn, u których zdiagnozowano ciężką depresję. Uczestnicy przyjmowali leki przeciwdepresyjne lub korzystali z psychoterapii przez co najmniej sześć tygodni przed badaniem. Po 10 tygodniach wyniki grupy leczonej w skali mierzącej objawy depresji spadły o 9,41 punktu, podczas gdy wyniki grupy kontrolnej spadły o 7,14 punktu. Prawie 45% uczestników korzystających z urządzenia tDCS doświadczyło zmniejszenia lub ustąpienia objawów. Czym jest tDCS? Do elektrostymulacji wykorzystano metodę zwaną przezczaszkową stymulacją prądem stałym (tDCS). Nie jest do niej potrzebny drogi i skomplikowany sprzęt. Wystarczy przykleić do ciała elektrody – najczęściej dwie, z czego jedną na głowie, a drugą np. na karku czy ręce). A następnie przepuścić przez nie słaby prąd – o napięciu do 24 V i natężeniu do 2 miliamperów. Jedyne znane efekty uboczne tego zabiegu to łaskotanie lub szczypanie skóry w miejscu przepływu prądu i ewentualnie rozbłyski, pojawiające się w polu widzenia, wynikające z pobudzenia części układu nerwowego odpowiedzialnych za widzenie. Z początku tDCS stosowano u pacjentów z uszkodzeniami mózgu, np. powstałymi w wyniku udaru. Szybko jednak pojawiły się nowe zastosowania. Badania wykazały, że stymulacja słabym prądem może poprawiać pamięć, koncentrację, koordynację ruchową, zdolności językowe i matematyczne, a nawet kreatywność. Efekty utrzymują się dość krótko – z reguły przez kilka godzin – ale też zabieg można powtarzać dość często. Potrzebne dalsze badania Chociaż najnowsze wyniki są zachęcające, wcześniejsze badania sugerują, że tDCS nie działa u każdego. Na przykład w zeszłym roku badanie z udziałem 150 osób wykazało, że tDCS nie ma działania przeciwdepresyjnego. Następnym krokiem powinno być zrozumienie, dlaczego tDCS działa u niektórych osób, a u innych nie. A także poszukiwanie sposobów na personalizację leczenia. Możliwe, że dawkę elektrostymulacji trzeba dobierać indywidualnie. – Trzy dekady temu nie pomyślałbym, że taka stymulacja jakkolwiek wpływa na mózg. Dziś jestem prawie pewien, że zoptymalizowana metoda tDCS trafi kiedyś do opieki klinicznej – komentuje Frank Padberg, psychiatra z Uniwersytetu Ludwika i Maksymiliana w Monachium w Niemczech. Elektrostymulacja a elektrowstrząsy Metoda tDCS znacząco różni się od elektrowstrząsów, stosowanych w depresji lekoopornej i tej o ciężkim przebiegu. Terapia elektrowstrząsowa (ECT) wymaga specjalnego urządzenia zasilanego z sieci elektrycznej. Stosuje się w niej napięcie do 450 V i natężenie do 1000 miliamperów. Taką terapię prowadzi się tylko w placówkach medycznych. Elektrowstrząsy są całkowicie bezbolesne (zabieg wykonuje się w znieczuleniu), niedrogie i dają mało powikłań. Jak działają elektrowstrząsy? Naukowcy mówią o swoistym „restarcie” neuronów, po którym funkcjonują one sprawniej. Efekty przypominają te po zażyciu leków – zmienia się np. poziom produkowanych przez mózg neuroprzekaźników. Źródło: Nature. Nasz autor Jan Stradowski Redaktor prowadzący serwisu www.national-geographic.pl, z wykształcenia lekarz, z zamiłowania biolog i przyrodnik. W Radiu TOK FM prowadzi audycję „Człowiek 2.0”. Więcej: www.stradowski.net
Ryby na psychotropach. Związki zawarte w lekach antydepresyjnych szkodzą dzikim zwierzętom
Leki przeciwdepresyjne pomagają milionom ludzi na całym świecie od ponad 70 lat. Ale czy kiedykolwiek zastanawialiście się, co się z nimi dzieje, gdy opuszczą nasze ciała? W ostatnich dziesięcioleciach leki przeciwdepresyjne zostały wykryte w rzekach, jeziorach i strumieniach na całym świecie. A skąpane w nich ryby być może są szczęśliwsze, za to zdecydowanie mniej płodne.
W tym artykule: Miliony opakowań antydepresantów Ryby na psychotropach Gupiki pod wpływem leków Ogłupianie przyrody Fluoksetyna jest związkiem chemicznym stosowany w całym długim szeregu leków SSRI, czyli selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny. Ta sama substancja, która pozwala leczyć depresję, zaburzenia obsesyjno-kompulsywne, zaburzenia lękowe itp. stała się jednym z najczęstszych farmaceutyków występujących w zbiornikach wodnych na całym świecie. Miliony opakowań antydepresantów Wszystko dlatego, że spożycie antydepresantów rośnie. Według danych Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) z 2020 roku, w Polsce przepisywano około 20 milionów opakowań leków przeciwdepresyjnych rocznie. W Stanach Zjednoczonych, według raportów z 2021 roku, liczba przepisywanych antydepresantów wynosiła około 337 milionów recept rocznie. W Wielkiej Brytanii liczba ta w 2021 roku przekroczyła 70 milionów recept rocznie. A to dane z zaledwie kilku państw. Organizm ludzki nie pobiera całej zawartości związków chemicznych ani z leków psychiatrycznych, ani z żadnych innych. Oznacza to, że część tego, co przyjmujemy, przekazujemy wraz z moczem do kanalizacji. Potem leki trafiają do oczyszczalni i do wód powierzchniowych. Ludzie w depresji częściej mówią w pierwszej osobie. Eksperci: Ich stan da się "wyczytać" Wystarczy posłuchać by dowiedzieć się co w duszy gra lub dolega. Psychiatrzy i psycholodzy zwracają uwagę na fakt, że depresja zmienia postrzeganie całego świata u człowieka. Zmienia się... Oczyszczalnie ścieków nie zostały zaprojektowane do usuwania pozostałości leków. Tak więc ogromne ilości stosowanych w lekach związków chemicznych są uwalniane do środowiska wraz z oczyszczonymi ściekami na całym świecie. Oznacza to, że w ciekach wodnych poniżej oczyszczalni ścieków ryby i inne stworzenia mogą dosłownie się kąpać w koktajlu ludzkich leków. Ryby na psychotropach Wraz ze wzrostem naszej zależności od leków, rośnie również obciążenie, jakie nakładamy na ekosystemy. Jeśli nie zrozumiemy wpływu zanieczyszczeń na dziką przyrodę, ryzykujemy pogorszeniem stanu przyrody i świadczonych przez nią usług. Właśnie tej kwestii przyjrzeli się naukowcy z australijskiego Monash University. Farmaceutyki przeznaczone dla ludzi mogą wpływać na ryby i inne gatunki, ponieważ celują w receptory, które są dla nas wspólne. Prozac i inne marki fluoksetyny zwiększają poziom serotoniny w mózgu, co poprawia samopoczucie i poziom szczęścia u pacjenta. U ryb serotonina bierze również udział w rozmnażaniu, przyjmowaniu pokarmu i wzroście, stresie i wielu zachowaniach. Większość badań koncentruje się na krótkoterminowej ekspozycji, mimo że leki takie jak fluoksetyna mogą być bardzo trwałe w środowisku i wpływać na ryby przez długi czas. Gupiki pod wpływem leków – Zebraliśmy 3600 dzikich gupików (Poecilia reticulata) z Alligator Creek w North Queensland. W laboratorium poddaliśmy 15 kolejnych pokoleń tych ryb działaniu fluoksetyny przez okres pięciu lat – napisali w artykule opublikowanym na łamach The Conversation australijscy badacze. Wyjaśnili też, że ryby zostały losowo przydzielone do jednego z trzech poziomów ekspozycji: bez fluoksetyny (kontrola), niski lub wysoki. Niski poziom leczenia odpowiada typowym stężeniom w wodach powierzchniowych. Wysoki poziom reprezentuje stężenia typowe dla zbiorników wodnych silnie zdominowanych przez ludzkie ścieki. Wyniki? – Stwierdziliśmy, że samce gupików narażone na niskie poziomy fluoksetyny były ogólnie w złym stanie. Zmodyfikowana płetwa używana do zapładniania samic (gonopodium) była również większa u tych samców – wyliczają naukowcy. Dłuższe gonopodia pomagają w kryciu. Tak więc ekspozycja na fluoksetynę wydawała się wywoływać kompromis między zdrowiem fizycznym a reprodukcyjnym. Gdy utrzymanie kondycji ciała stało się zbyt kosztowne, ryby włożyły więcej energii w wyhodowanie większego gonopodium. Kłopot w tym, że fluoksetyna zmniejsza również ruchliwość plemników. Oznacza to, że plemniki samców narażonych na działanie fluoksetyny słabo pływały w porównaniu do plemników samców nienarażonych. Może to zmniejszać sukces reprodukcyjny samców narażonych na fluoksetynę. Ogłupianie przyrody – Oprócz wpływu na rozmnażanie, zbadaliśmy również, w jaki sposób ekspozycja na fluoksetynę wpływa na aktywność i ukrywanie się gupików. Oba zachowania mają kluczowe znaczenie dla przetrwania na wolności – dodają naukowcy ze School of Biological Sciences Uniwerstetu Monash. Samce gupików narażone na fluoksetynę stały się mniej zdolne do dostosowywania swojego zachowania w różnych kontekstach. W naturze może to zmniejszyć zdolność jednostki do reagowania na zmiany środowiskowe. Na przykład sprawić, że ryba stanie się łatwym celem dla drapieżników. – Nasze odkrycia uzupełniają rosnącą liczbę dowodów wskazujących na podobne zaburzenia behawioralne u narażonych na koktajle psychotropowe dzikich zwierząt. Może to zakłócać ich zdolność do konkurowania o pożywienie i partnerów – podsumowują naukowcy. Pozostaje też inne pytanie: jak na zdrowego człowieka może wpłynąć jedzenie mięsa ryb żyjących w środowisku skażonym antydepresantami? Bo chociaż tego typu leki pomagają chorym, to mają również swoje skutki uboczne. Wśród nich warto wymienić zaburzenia snu, skłonność do przejadania się oraz spadek libido. A wszystkie wymienione są już w tej chwili bardzo poważnymi przypadłościami, zaliczanymi do tzw. chorób cywilizacyjnych. Źródło: The Conversation. Nasz ekspert Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Wrota do piekieł uchylają się coraz szerzej. Nowe badania pokazują, że krater Batagajka powiększa się z roku na rok
Największa na świecie depresja na obszarze wieloletniej zmarzliny cały czas rośnie. Właśnie się okazało, że krater Batagajka powiększa się każdego roku w znaczący sposób.
W tym artykule: Jak szybko rośnie krater Batagajka? Jak duże są „wrota do piekieł”? Co to jest wieloletnia zmarzlina? Ten gigantyczny otwór w ziemi znajduje się w północnej Jakucji, w Rosji. Miejscowi nazywają go „wrotami do piekieł”. Oficjalna nazwa depresji to krater Batagajka – od przepływającej niedaleko rzeki, prawego dopływu Jany. „Wrota” dzieli 10 km od miasta Batagaj i ok. 660 km od Jakucka. Krater został po raz pierwszy wypatrzony na zdjęciach satelitarnych w 1991 r. Od tego czasu budzi żywe zainteresowanie naukowców. Nie bez powodu. W wyniku zapadnięcia się części zbocza odsłoniły się warstwy wieloletniej zmarzliny pochodzące aż sprzed 650 tys. lat. To najstarsza wieloletnia zmarzlina na Syberii i druga pod względem wieku na całym świecie. Co ciekawe, „wrota do piekieł” wcale nie są stabilne. Najnowsze badania wykazały, że każdego roku rosną aż o ok. milion metrów sześciennych. Odpowiada za to szybkie topnienie wieloletniej zmarzliny. Jak szybko rośnie krater Batagajka? Jak duża jest ta depresja? To zapadlisko długości kilometra, mające 50–100 m głębokości. Jego brzegi regularnie się wykruszają, w wyniku czego ziemia osuwa się do wnętrza krateru. W ten sposób „wrota do piekieł” dosłownie się poszerzają. Ściany depresji cofają się nawet o 12 m rocznie. To bardzo dużo. Na Syberii – albo szerzej, w Arktyce – jest sporo tego rodzaju kraterów powstających na skutek topienia się wieloletniej zmarzliny. Jednak w porównaniu z nimi Batagajka pozostaje wyjątkowa. Tempo jej poszerzania się jest bezprecedensowe. Naukowcy podejrzewają, że depresja utworzyła się w latach 60. poprzedniego wieku. W 2014 r. miała już 790 m. Od tego czas zaś urosła o całe 200 m. Jak duże są „wrota do piekieł”? To, że depresja stopniowo się rozrasta, samo w sobie nie jest niczym nowym. Latem zeszłego roku potwierdzono to dzięki obserwacjom prowadzonym z drona. Jednak teraz badacze po raz pierwszy precyzyjnie oszacowali, o jaką objętość powiększa się Batagajka. Udało się to zrobić dzięki analizie zdjęć satelitarnych, pomiarom wykonanym na miejscu i analizie laboratoryjnej próbek pobranych z krateru. Wyniki podpowiadają, jak ogromna jest ta depresja. Jak policzyli badacze, od czasu powstania krateru roztopił się lód i osady, które wypełniłyby aż 14 Wielkich Piramid. Zapadają się głównie zachodnie, południowe i południowo-wschodnie brzegi krateru. W rezultacie „wrota” każdego roku mają objętość większą o prawie milion metrów sześciennych. Przy okazji uwalnia się 4–5 tys. ton węgla organicznego. Batagajka stanowi tym samym wyjątkowe okno w przeszłość. Roztapiająca się wieloletnia zmarzlina daje dostęp do materiału roślinnego oraz pyłków z epoki lodowcowej. W kraterze znaleziono szczątki żubra, mamutów i konia oraz innych zwierząt. Pozwoliło to badać plejstoceńską faunę. Tajemniczy krater znaleziony w oceanie może mieć związek z zagładą dinozaurów Naukowcy odkryli w pobliżu wybrzeży Zachodniej Afryki krater ukryty pod powierzchnią oceanu. Pochodzi sprzed ok. 66 mln lat, czyli z okresu, kiedy wyginęły dinozaury. Zdaniem badaczy, nie da s... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/tajemniczy-krater-znaleziony-w-oceanie-moze-miec-zwiazek-z-zaglada-dinozaurow-fot-getty-images-05c1757.jpeg" width="938" height="620" alt="Tajemniczy krater znaleziony w oceanie może mieć związek z zagładą dinozaurów (fot. Getty Images)" title="Tajemniczy krater znaleziony w oceanie może mieć związek z zagładą dinozaurów (fot. Getty Images)" /> Co to jest wieloletnia zmarzlina? Wieloletnia zmarzlina, czyli permafrost, to zamarznięta ziemia – wymieszane gleba, skały, lód i materiał organiczny, które latami pozostają w temperaturze poniżej zera. Permafrost pokrywa jedną czwartą półkuli północnej. Jedną z jego odmian jest np. jedoma. Jedoma to zmarzlina z okresu plejstocenu, rozciągająca się od północno-wschodniej Syberii przez Kanadę do Alaski. 50–90 proc. jej objętości stanowi lód. Ocieplanie klimatu powoduje, że zmarznięta skorupa ziemska zaczyna rozmarzać. A razem z nią organizmy, które zostały zamrożone tysiące lat temu. Nawet po spędzeniu niezwykle długiego czasu w temperaturze poniżej zera, niektóre z nich wracają do życia. Dwa lata temu naukowcy z Francuskiego Narodowego Centrum Badań Naukowych „ożywili” wydobytego z wieloletniej zmarzliny wirusa. Pochodził aż sprzed 50 tys. lat. Patogen – formalnie nazwany Pandoravirus yedoma – został ochrzczony przez odkrywców „wirusem zombie”. Na szczęście wirus atakuje jedynie ameby. Źródła: LiveScience, Geomorphology. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Psylocybina, która występuje w grzybach halucynogennych, łagodzi objawy depresji. Potwierdzają to naukowcy
Depresja jest jednym z najpoważniejszych zaburzeń psychicznych na świecie. Leczy się ją głównie za pomocą leków przeciwdepresyjnych oraz psychoterapią. Najnowsze badania dowodzą, że w terapii skuteczna jest psylocybina. To alkaloid o właściwościach psychodelicznych, który występuje naturalnie w setkach gatunków tzw. grzybów halucynogennych.
W tym artykule: Psylocybina poprawia komunikację mózgową Dwie próby wykazały pozytywne skutki psylocybiny Potrzebne są dalsze badania nad bezpieczeństwem terapii psylocybiną Jak działa psylocybina? Według danych WHO z depresją zmaga się ponad 300 milionów osób na całym świecie. Dotyka ona ponad milion Polaków. Objawia się zaburzeniami nastroju, utratą zainteresowań, zmniejszoną energią i aktywnością. W początkowych etapach depresji ludzie często nie zdają sprawy z wagi problemu, a wiele osób ją bagatelizuje. To olbrzymi błąd, ponieważ jednym z najtragiczniejszych skutków tego zaburzenia są samobójstwa. Psylocybina poprawia komunikację mózgową Najnowsze badania na temat leczenia depresji zostały opublikowane w artykule, który ukazał się na łamach renomowanego czasopisma naukowego „Nature Medicine”. Okazuje się, że psylocybina, która występuje naturalnie w grzybach halucynogennych, poprawia komunikację w mózgu. – Po raz pierwszy odkryliśmy, że psylocybina działa zupełnie inaczej niż zwykłe leki antydepresyjne. Dzięki niej mózg staje się bardziej „elastyczny” – mówi prof. David Nutt, neuropsychofarmakolog z Imperial College London. Pierwsze miasto w USA przestaje ścigać za grzyby halucynogenne Głosowanie w Denver rozstrzygnięte zostało dosłownie o włos - 50,6% mieszkańców opowiedziało się za rozluźnieniem prawnego gorsetu dla grzybków. Depresja prowadzi do nieprawidłowego funkcjonowania dwóch neuroprzekaźników w naszym mózgu. Chodzi o serotoninę i noradrenalinę. Dwie próby wykazały pozytywne skutki psylocybiny Naukowcy przeprowadzili eksperyment z wykorzystaniem psylocybiny. W pierwszej próbie pacjenci otrzymali doustnie dwie dawki tego związku chemicznego: 10 mg i 25 mg w odstępie tygodnia. U badanych zdiagnozowano depresję, która była bardzo oporna na leczenie farmakologiczne. Badacze skanowali mózg pacjenta za pomocą rezonansu magnetycznego. W drugiej próbie badani byli ludzie, u których wykryto bardzo poważne zaburzenia depresyjne. Otrzymali oni dwie dawki psylocybiny po 25 mg w odstępie 3 tygodni. Badani w tzw. międzyczasie otrzymywali również naprzemiennie escitalopram oraz placebo. Łącznie przebadano ok. 60 osób. Okazało się, że w obydwu przypadkach reakcja na psylocybinę była natychmiastowa, trwała, a co najważniejsze – skuteczna. U wszystkich badanych alkaloid spowodował, że poprawiła się zdolność komunikacyjna między regionami mózgu, które bogate są w receptory serotoninowe, zwane również 5-HT. Receptory te pośredniczą w działaniu serotoniny. 50 – tyle słów może liczyć „język” grzybów. Naukowiec twierdzi, że grzyby używają elektryczności do komunikowania się To byłaby sensacja. Nowe badanie wykazało, że aktywność elektryczna grzybów przebiega według określonych wzorów. Według autora badania przypominają one strukturą ludzką mowę. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/50-tyle-slow-moze-liczyc-jezyk-grzybow-naukowiec-twierdzi-ze-grzyby-uzywaja-elektrycznosci-do-komunikowania-sie-fot-getty-images-8f5668b.jpeg" width="938" height="633" alt="50 – tyle słów może liczyć „język” grzybów. Naukowiec twierdzi, że grzyby używają elektryczności do komunikowania się (fot. Getty Images)" title="50 – tyle słów może liczyć „język” grzybów. Naukowiec twierdzi, że grzyby używają elektryczności do komunikowania się (fot. Getty Images)" /> Potrzebne są dalsze badania nad bezpieczeństwem terapii psylocybiną Naukowcy zwrócili uwagę, że objawy depresji zmniejszały się zazwyczaj już jeden dzień po podaniu psylocybiny. – To potwierdza nasze przewidywania, że związek ten może być realną alternatywą w leczeniu depresji – mówi prof. Nutt. Dodaje również, że psylocybina była niekiedy skuteczniejsza niż inne antydepresanty. Badacze przyznają jednak, że nie wiedzą jeszcze, jak długo trwają zmiany w aktywności mózgu podczas terapii psylocybiną. Dodają również, że potrzebne są dalsze badania, ale jest to na pewno krok w dobrym kierunku. – Wiemy, że w niektórych przypadkach może nastąpić nawrót zaburzeń psychicznych – mówi Robin Carhart-Harris, neurobiolog z Centrum Badań Psychodelicznych Imperial College London. Należy przede wszystkim sprawdzić, na ile jest to również bezpieczne w dłuższej perspektywie. Czy halucynogenne grzybki mogą leczyć depresję? Już od jakiegoś czasu testowane jest działanie zawartej w halucynogennych grzybach psylocybiny, która może okazać się niezwykle pomocna w medycynie. Jak działa psylocybina? Uczeni podkreślają, że są to dopiero badania wstępne i należy poczekać z hurraoptymizmem. Psylocybina może oczywiście może być pomocna w terapii psychiatrycznej, ale nie można zapominać o jej skutkach ubocznych. Jej zażycie wywołuje podobne przeżycia do tych, które pojawiają się po zażyciu LSD. To m.in. zmiana percepcji zmysłowej i uczucie euforii. Może również wywoływać napady lęku i paniki, a nawet zwiększać ryzyko wystąpienia psychozy. Dodatkowo istnieje ryzyko, że po odstawieniu tej substancji, stany depresyjne mogą się znacznie pogłębić. Źródło: Nature Medicine.
Czy halucynogenne grzybki mogą leczyć depresję?
Już od jakiegoś czasu testowane jest działanie zawartej w halucynogennych grzybach psylocybiny, która może okazać się niezwykle pomocna w medycynie.
W tym artykule: Wyniki badań są obiecujące 71% wolontariuszy biorących udział w badaniach wykazało poprawę Naukowcy dzięki prowadzonym badaniom, dochodzą do wniosku, że starannie regulowane dawki psylocybiny podawane pacjentom w monitorowanym środowisku, wraz z jednocześnie prowadzoną psychoterapią, mogą być tak samo skuteczne w leczeniu depresji jak wiodące leki przeciwdepresyjne, za to z mniejszą ilością skutków ubocznych. Oczywiście, przeprowadzonych musi zostać jeszcze więcej badań w tej materii, aby można było określić, jak skuteczne jest takie leczenie w przypadku dużych grup ludzi, a także jak bezpieczne i skuteczne jest ono w długich okresach czasu. Wyniki badań są obiecujące Mimo to, dotychczasowe wyniki są bardzo obiecujące a ponadto, wpływ substancji zawartych w halucynogennych grzybach na sposób, w jaki łączą się komórki mózgowe, może to być lek, który przyniesie długoterminowe korzyści w leczeniu depresji. Psylocybina to substancja chemiczna, którą ludzki organizm rozkłada na psilocynę, która jest również innym psychoaktywnym związkiem występującym u gatunku grzybów Psilocybe cubensis, (które są też popularne jako narkotyk rekreacyjny). To właśnie psilocyna wpływa na układ nerwowy, razem z innymi substancjami chemicznymi „konkurując” i aktywując różne typy receptorów serotoninowych. To właśnie ta specyficzna konkurencja między substancjami prowadzi do zakłócenia funkcjonowania obszarów mózgu zaangażowanych w zarządzanie szeroką gamą funkcji, od naszego nastroju do kontroli temperatury ciała i wielu innych. Poprzez wpływ na poziom innego neuroprzekaźnika, zwanego glutaminianem, w obszarach mózgu zaangażowanych w myślenie i poczucie własnej wartości, związek może zmienić ludzką perspektywę na nasze poczucie siebie i jak wchodzimy w interakcje z otaczającym nas światem. Substancje nazywane „psychodelikami”, do których należy psylocybina, zdają się „resetować" sposób, w jaki mózg funkcjonuje i jak ukształtowane są jego połączenia neuronowe na podstawowy poziomie. Oprócz psylocybiny, jeszcze kilka innych związków psychodelicznych obecnych w grzybach z gatunku w Psilocybe cubensis powoduje powstawanie reakcji zmysłowych i emocjonalnych w mózgu. Pod względem wrażeń związanych ze zmysłami przyjmujący psylocybinę relacjonują doznania które polegają m.in. na: „płynnych”, zmieniających się kształtach, a przy większych dawkach występować mogą nawet pełne halucynacje. Na poziomie emocjonalnym, psylocybina prowadzi do poczucia euforii i przyjemności, dając poczucie spokoju. W badaniach prowadzonych pod kierownictwem Alana Davisa z Uniwersytetu Johna Hopkinsa w USA, 24 ochotników ze znacznymi zaburzeniami depresyjnymi, przyjmowało przez określony czas psylocybinę, przy kontynuowaniu ich dotychczasowej terapii. Okazało się, że psylocybina była co najmniej dwa razy bardziej skuteczna niż sama tylko psychoterapia i ponad cztery razy bardziej skuteczna niż dostępne leki przeciwdepresyjne! 71% wolontariuszy biorących udział w badaniach wykazało poprawę Badanie obejmowało dwie sesje terapeutyczne pod wpływem tej substancji: pierwsza trwała przez 8 godzin i obejmowała wstęp, druga trwała 2 godziny i polegała na właściwej terapii z terapeutą. Podczas sesji podawano pacjentom pigułkę psylocybiny, a uczestnicy rozciągali się na kanapie w przestrzeni przypominającej salon, ze słuchawkami na uszach dla stymulacji muzycznej i zasłonami na oczy, aby pobudzić wewnętrzną refleksję. Podczas badania, mniej więcej połowa ochotników rozpoczęła terapię psylocybinową od razu, podczas gdy druga połowa została umieszczona na „liście oczekujących" na okres ośmiu tygodni z regularnymi badaniami zdrowia psychicznego. Był to rodzaj grupy kontrolnej, z grupą natychmiastowego leczenia radzącą sobie znacznie lepiej niż ci z grupy oczekujących, którzy nie otrzymywali żadnych innych form leczenia. Po czterech tygodniach terapii 71% wolontariuszy biorących udział w badaniach wykazało poprawę, a 50% spadek objawów depresji. Po miesiącu, ponad połowa grupy została uznana za pacjentów, u których depresja zaczęła się cofać. Jak mówią autorzy badania: „Obecne testy wykazały, że psylocybina podawana w kontekście wspierającej psychoterapii (przez okres około 11 godzin) wywołała duże, szybkie i trwałe efekty przeciwdepresyjne. Nawet to, co mamy do tej pory, wygląda obiecująco. Wyniki potwierdzają inne ostatnie badania, które sugerują, że terapia wspomagana psylocybiną może przynieść znaczące i długotrwałe efekty antydepresyjne już po jednej lub dwóch sesjach”. Jeszcze inne badanie przeprowadzone wśród osób, które nie reagowały na inne metody leczenia u nich depresji i lęku, wykazało podobne korzyści przy zastosowaniu dwóch dawek psylocybiny, które utrzymywały się przez okres do trzech miesięcy. Chociaż nadal nie jest jasne, w jaki sposób psylocybina poprawia objawy depresji, halucynogen został powiązany z wieloma z tych samych sieci neuronalnych, co obecne leki przeciwdepresyjne, chociaż wydaje się działać w inny sposób. Konieczne są oczywiście dalsze badania, ale obecne wyniki są naprawdę obiecujące i dają nadzieję na to, że leczenie depresji może wkrótce stać się znacznie bardziej skuteczne.
Nowy test krwi pozwoli wykryć depresję i chorobę afektywną dwubiegunową
Dzisiejsza praktyka diagnozowania i leczenia depresji polega głownie na metodzie prób i błędów, sugeruje dr Alexander B. Niculescu, psychiatra z Indiana University School of Medicine. Kierowany przez niego zespół naukowców w czasopiśmie “Molecular Psychiatry” opublikował analizę “przełomowego odkrycia” zdolnego zmienić ten stan.
Co czwarta osoba choć raz w życiu będzie miała atak klinicznej depresji, twierdzą naukowcy z USA odpowiedzialni za nowy typ testu krwi dający szansę na spersonalizowaną farmakoterapię. Ich praca wywodzi się od wcześniejszych doświadczeń Niculescu z biomarkerami krwi pozwalającymi „przewidywać” u pacjentów tendencje samobójcze, jak i problemy z chronicznym bólem, syndrom stresu pourazowego czy chorobę Alzheimera. Jak czytamy w informacji prasowej, nowe odkrycie rzuca „więcej światła na biologiczne źródła zaburzeń nastroju” i „oferuje obiecujący test krwi mający pomóc w stworzeniu spersonalizowanej terapii”. Z artykułu w “Molecular Psychiatry” możemy się dowiedzieć, jak na postawie testu krwi wyodrębnia się markery RNA wskazujące stopień zaawansowania depresji pacjenta. Także ryzyko dalszego jej postępu w przyszłości a nawet ryzyko wystąpienia choroby dwubiegunowej czy depresji maniakalnej. Na podstawie testu można też dobrać leki osobno do potrzeb każdego pacjenta. Wyniki badan i test są źródłem czteroletnich prac z ponad 300 ochotnikami, pacjentami centrum medycznego im. Richarda L. Roudebusha w Indianapolis. W podzielonym na cztery etapy procesie, każdy pacjent był obserwowany zarówno pomiędzy jak i w trakcie epizodów depresyjnych. Cały czas sprawdzano stan biomarkerów RNA. Po zebraniu wystarczającej liczby danych wybrano 26 najbardziej obiecujących biomarkerów od pacjentów z depresją. Korzystając z nich sprawdzono na osobnej grupie pacjentów szanse prognozowania postępów choroby. Na tym etapie przetestowano też „szytą na miarę” farmakoterapię. - Poprzez naszą pracę chcieliśmy stworzyć testy wykrywające depresję i chorobę dwubiegunową tak, by móc rozróżnić między nimi i dopasować odpowiednie leki do problemu konkretnego pacjenta. Testy krwi otwierają drzwi do medycyny precyzyjnej, gdzie dobiera się leki do człowieka a obiektywna obserwacja polega na monitorowaniu reakcji na zastosowaną terapię – obiecują autorzy badania. Co ciekawe, zespół Niculescu odkrył także, że zaburzenia nastroju są mocno powiązane z genami regulującymi zegar okołodobowy. - To tłumaczy, dlaczego niektórzy pacjenci reagują negatywnie na zmiany pór roku, a także nieregularny sen. Coś, co pojawia się przy zaburzeniach nastroju – tłumaczy główny autor badania.
Minister ds. samotności powołany w Japonii. To odpowiedź na rosnącą liczbę samobójstw
Japonia mianowała pierwszego w historii ministra ds. samotności. Osoba obejmująca nowo utworzone stanowisko będzie odpowiedzialna za poszukiwanie rozwiązań, które pozwolą przeciwdziałać samobójstwom. Ich liczba w Japonii wzrosła po raz pierwszy od 11 lat.
W tym artykule: Palący problem społeczny Kobiety i młodzież pod szczególną ochroną Zabójcza samotność Wstępne dane za 2020 rok pokazują, że w Japonii życie odebrało sobie 20 919 osób. To o 750 więcej tragicznie zakończonych prób samobójczych, niż w roku 2019. Za wzrost wskaźnika odpowiada kryzys związany z pandemią koronawirusa, a także psychiczne skutki długotrwałej izolacji społecznej. Dane ujawniają też, że szczególnie ucierpiały kobiety i młodzież. Pierwszym w historii Japonii ministrem ds. samotności mianowany został Tetsushi Sakamoto. O utworzeniu nowego – na razie jednoosobowego – resortu zdecydował premier Yoshihide Suga. Suga przyznał, że powołując ministra ds. samotności wziął przykład z Wielkiej Brytanii, gdzie w 2018 roku stworzono podobne stanowisko w celu opracowania strategii zapobiegania osamotnieniu, depresji, a w konsekwencji także samobójstwom. Japoński rząd powołał również grupę zadaniową, która będzie starała się zająć kwestią samotności w jurysdykcji i będzie wsparciem dla nowego ministra. "Cecha samotności" pod lupą badaczy. Mózgi takich osób funkcjonują inaczej Poprzez analizę wyników 38 701 wolontariuszy w średnim i starszym wieku, biorących udział w brytyjskim projekcie Biobank Health database, który połączył dane z rezonansu magnetycznego z oc... Palący problem społeczny Tetsushi Sakamoto, który jest odpowiedzialny także za walkę ze spadkiem wskaźnika urodzeń w kraju i ożywienie gospodarki regionalnej, powiedział, że ma nadzieję „podjąć działania mające na celu zapobieganie samotności i izolacji społecznej oraz ochronę więzi między ludźmi”. Administracja Sugi zauważa, że sprawa jest wyjątkowo pilna, a osamotnienie wśród ludności Japonii ponownie znalazło się w centrum uwagi z powodu pandemii. Izolacja społeczna jest postrzegana jako przyczyna wielu problemów społecznych, takich jak samobójstwa, ubóstwo i samotność społeczna. Dane są tym bardziej przytłaczające, że np. w październiku minionego roku odnotowano więcej zgonów z powodu samobójstw niż z powodu zakażenia koronawirusem od początku pandemii. Przykładem mogą być liczby za październik 2020. W ciągu miesiąca 2 153 osoby zginęły w próbie samobójczej, podczas gdy wskaźnik zgonów związanych z COVID-19 od początku statystyk pokazywał wówczas 1 765. Oficjalne dane na dzień 22 lutego 2021 r. pokazują, że 7 541 osób zmarło z powodu Covid-19 w Japonii od początku pandemii. Samotność: jak ją pokonać w trakcie izolacji społecznej? Seniorzy LGBTQ mają ponad dwukrotnie większe ryzyko życia w samotności, ale wielu z nich stworzyło silne społeczności, które zastąpiły utracone przez nich wsparcie rodzinne. Kobiety i młodzież pod szczególną ochroną Według Japan Times wzrost wskaźnika samobójstw związany jest głównie ze wzrostem liczby samobójstw wśród kobiet i młodych ludzi. Wynika to z rosnącej liczby kobiet mieszkających samotnie, z których wiele nie ma stałego zatrudnienia. W październiku 2020 w wyniku samobójstwa zginęło 879 kobiet. To o 70 proc. więcej niż w tym samym miesiącu w 2019 roku. – Wiele kobiet nie jest zamężnych. Muszą żyć same i nie mają stałej pracy. Tak więc, kiedy coś się dzieje, oczywiście uderza to w nie bardzo, bardzo mocno – mówiła w ostatnich dniach Michiko Ueda, japońska profesor zajmująca się badaniem samobójstw. – Kobiety bardziej cierpią z powodu izolacji (niż mężczyźni), a liczba samobójstw rośnie. Mam nadzieję, że zidentyfikujesz problemy i kompleksowo będziesz promować środki polityczne – mówił premier Japonii do nowo mianowanego ministra, choć podkreślił, że samobójstwa dotyczą wszystkich grup społecznych. Hikikomori, czyli wycofani ze świata [FOTOREPORTAŻ] - National Geographic Maika Elan odkrywa świat ludzi, którzy uciekają przed oczekiwaniami ze strony rodziny i społeczeństwa. Zabójcza samotność Suga zwrócił również uwagę na osoby starsze, które zostały uwięzione w domach z powodu pandemii i na studentów, którzy nie mogą osobiście uczestniczyć w zajęciach akademickich, co negatywnie odbija się na ich życiu społecznym i towarzyskim, a co za tym idzie – przyczynia się do izolacji i osamotnienia. Tetsushi Sakamoto, japoński minister ds. samotności, powiedział, że jeszcze w lutym zamierza zorganizować specjalne forum, aby wysłuchać obaw i spostrzeżeń osób, które na co dzień borykają się z samotnością lub mają do czynienia z innymi cierpiącymi z powodu osamotnienia i izolacji. Coraz więcej badań potwierdza, że samotność wpływa negatywnie nie tylko na nasze zdrowie psychiczne, ale również na zdrowie fizyczne. Samotność powiązano m.in. z wyższym ryzykiem chorób serca, demencji czy zaburzeń odżywiania.
Im więcej drzew za oknem, tym mniejsze ryzyko depresji
W oparciu o wyniki badań przeprowadzonych na grupie 9751 mieszkańców niemieckiego Lipska naukowcy ustalili, że obecność drzew w tkance miejskiej może mieć kojący wpływ na nasze zdrowie psychiczne. Aby to ustalić, badacze postanowili przeanalizować ilość wystawianych recept na leki antydepresyjne pod kątem tego, jak wiele drzew znajduje się w okolicy ochotników.
Wyniki badania sugerują, że im więcej drzew liściastych znajdowało się w promieniu 100 metrów od domu, tym występowało mniejsze prawdopodobieństwo konieczności stosowania antydepresantów, co może być bardzo przydatną informacją dla miejskich architektów, ale i pracowników służby zdrowia i rządów. Naukowcy zauważyli, że teoria odnośnie wpływu okolicznych terenów zielonych na stan psychiczny rysuje się szczególnie wyraźnie w przypadku osób będących w niekorzystnej społeczno-ekonomicznej sytuacji. Chociaż eksperci podkreślają, że na razie są to wstępne badania, wszystko wskazuje, iż miejskie drzewa mogą być prostym i niedrogim sposobem na poprawę zdrowia psychicznego i zmniejszenie nierówności zdrowotnych w społeczeństwie. "Nasze odkrycie sugeruje, że uliczne drzewa, czyli niewielka i publicznie dostępna forma miejskiej zielonej tkanki, mogą pomóc w zmniejszeniu nierówności zdrowotnych między grupami społecznymi różniącymi się pod względem ekonomicznym" – mówi psycholog Melissa Marselle z De Montfort University w Wielkiej Brytanii – "To dobra wiadomość, ponieważ jest to cel dość łatwy do osiągnięcia, a ich liczba można zwiększać bez większego wysiłku w zakresie planowania". Badacze odkryli również, że odległość ma tu kluczowe znaczenie – większa liczba drzew przyulicznych na obszarze ponad 100 m od miejsca zamieszkania nie miała w ich badaniu większego wpływu na liczbę przepisywanych leków przeciwdepresyjnych. Na podstawie swoich wyników stwierdzili również, że gatunek drzewa także nie ma większego znaczenia. Analiza niemieckich naukowców ma jednak swoje ograniczenia – na przykład takie, że nie wszystkie osoby, które zmagają się z depresją, przyjmują leki antydepresyjne – statystyki uzyskane przez badaczy jasno wskazują, iż już sama obecność przy ulicy wystarczy, by poprawić nastrój okolicznym mieszkańcom. "Nasze badanie pokazuje, że codzienny kontakt z przyrodą w pobliżu domu – tą biologiczną różnorodnością, którą widzimy za oknem lub podczas spaceru, jazdy samochodem do pracy, szkoły, czy w drodze na zakupy – jest ważny dla zdrowia psychicznego, a to odkrycie jest szczególnie istotne teraz, w czasach koronawirusowych lockdownów” – mówi ekolog populacyjny Diana Bowler z niemieckiego Centrum Integracyjnych Badań Różnorodności Biologicznej (iDiv). Naukowcy sugerują, że kolejne badania będą przyglądać się innym rodzajom zielonych terenów i ich wpływowi na ryzyko depresji, zapowiadając, że skupią się bardziej na typach i rozmiarach drzew, by ustalić, czy któreś z nich szczególnie wpływają na nasze samopoczucie. "Proponujemy, aby dodanie drzew przy ulicach na osiedlach mieszkaniowych było rozwiązaniem opartym na naturze, które może nie tylko sprzyjać zdrowiu psychicznemu, ale także przyczynić się do łagodzenia zmian klimatycznych i ochrony miejskiej bioróżnorodności" – podsumowuje Aletta Bonn, badaczka usług ekosystemowych z iDiv.
Badanie kliniczne potwierdza: terapia wspomagana psylocybiną skuteczna w depresji
Naukowcy twierdzą, że stosowanie tego związku halucynogennego występującego w niektórych grzybach równolegle z psychoterapią daje szybkie, znaczące i trwałe efekty antydepresyjne.
Wprawdzie przeprowadzone badanie było niewielkie i nie uwzględniało tradycyjnej grupy kontrolnej, jednak główny badacz Alan Davis z Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa w Baltimore mówi, że on i jego zespół są bardzo podekscytowani wynikami, ponieważ znaleźli istotny i namacalny efekt stosowania psylocybiny u osób z zaburzeniami depresyjnymi. Wyjście z depresji w kilka tygodni zamiast w kilka lat W eksperymencie wzięło udział 24 ochotników z poważnymi zaburzeniami depresyjnymi, a podczas jego trwania naukowcy odkryli, że psychoterapia wspomagana psylocybiną była co najmniej dwa razy bardziej skuteczna niż psychoterapia sama w sobie i ponad cztery razy bardziej skuteczna niż dostępne leki przeciwdepresyjne. Co więcej, substancja ta nie wymaga przyjmowania pigułek każdego dnia i nie wywołuje tylu skutków ubocznych, co tradycyjne leki na depresję. Oprócz sporadycznych łagodnych bólów głowy i kilku bardziej emocjonalnych momentów, wolontariusze biorący udział w badaniu tolerowali psylocybinę bardzo dobrze i nie wystąpiło żadne zagrożenie dla ich zdrowia. Badania obejmowały dwie sesje terapeutyczne pod wpływem psylocybiny, które uprzedzono 8 godzinami przygotowań i 2-godzinną obserwacją przez terapeutę. Podczas sesji uczestnikom podawano tabletkę psylocybiny, a oni rozciągali się na kanapie w przestrzeni przypominającej pokój dzienny, ze słuchawkami na uszach i opaską na oczy, które miały stymulować proces wewnętrznych refleksji. Podczas próby mniej więcej połowa ochotników od razu rozpoczęła terapię psylocybiną, a druga połowa została na osiem tygodni umieszczona na "liście oczekujących", w czasie których regularnie monitorowano stanu ich zdrowia psychicznego. Stanowiło to swego rodzaju grupę kontrolną, w której pierwsza grupa uczestników radziła sobie znacznie lepiej niż w osoby z listy oczekujących, które nie otrzymywały żadnych innych form leczenia. Po czterech tygodniach terapii z użyciem psylocybiny 71% ochotników wykazało poprawę, a 50% znaczący spadek objawów depresji. Miesiąc później ponad połowa grupy została uznana za osoby "w remisji", a średni poziom depresji spadł z 23 do 8. "Niniejsze badanie wykazało, że psylocybina podawana w ramach psychoterapii wspomagającej (około 11 godzin) daje bardzo dobre, szybkie i trwałe efekty antydepresyjne" – podsumowują autorzy w swoim opracowaniu. Uczestnicy eksperymentu byli monitorowani przez ekspertów jeszcze przez rok po zakończeniu badania, a naukowcy zapowiadają, że w niedalekiej przyszłości opublikują również wyniki tych obserwacji. Dodają również, że to, czego do tej pory dowiedzieli się o wpływie psylocybiny na depresję, wygląda bardzo obiecująco, bo wyniki potwierdzają poprzednie badania, które sugerują, że terapia wspomagana tą substancją może przynieść znaczące efekty przeciwdepresyjne już podczas jednej lub dwóch sesji. Jedno z wcześniejszych badań klinicznych wykazało, że stosowanie wysokich i niskich dawek zmniejszyło depresję i lęk u pacjentów z zagrażającym życiu rakiem, a sześć miesięcy później, 80 procent pacjentów nadal czerpało korzyści z terapii psylocybiną. W przeszłości przeprowadzono również eksperyment, który wykazał podobne korzyści u pacjentów, którzy cierpieli na lekoodporną depresję. Jak działa psylocybina? Chociaż nadal nie jest jasne, w jaki sposób psylocybina łagodzi objawy depresji, halucynogen łączy się z tymi samymi sieciami neuronowymi, co współczesne leki przeciwdepresyjne, lecz wydaje się działać w inny sposób. Badania obrazowe mózgu osób, które cierpią na depresję oporną na leczenie, sugerują, że psylocybina daje odwrotny efekt niż selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), zwiększając emocjonalne doznania, zamiast tępić je, jak to w przypadku SSRI często bywa. W opisanym badaniu naukowców z Baltimore badacze zauważyli, że ich wolontariusze zgłaszali mistyczne, głębokie i bardzo osobiste doświadczenia, które miały ścisły związek ze zmniejszeniem objawów depresji po czterech tygodniach. Poważne zaburzenia depresyjne dotykają ponad 300 milionów osób na całym świecie, a wiele z nich nie reaguje na istniejące formy leczenia, dlatego naukowcy od lat poszukują nowych form poprawy zdrowia i wygląda na to, że są na dobrej drodze. W ubiegłym roku amerykańska organizacja ds. żywności i leków (FDA) uznała terapię psylocybiną za przełomową, wyrażając nadzieję, że prace nad nią zostaną przyspieszone i zintensyfikowane. "Wygląda na to, że w ciągu najbliższych czterech do sześciu lat FDA może mieć wystarczająco dużo dowodów, by stwierdzić, czy ten sposób leczenia może zostać udostępniony opinii publicznej w Stanach Zjednoczonych" – napisali badacze w swoim opracowaniu. W niektórych stanach ten rodzaj terapii może pojawić się nawet wcześniej – niedawno Oregon stał się pierwszym stanem w USA, który zalegalizował terapię psylocybiną, biorąc pod uwagę obiecujące wyniki wśród osób z zespołem stresu pourazowego, uzależnieniami i depresją.
Lit w wodzie pitnej wpływa na liczbę samobójstw. Brzmi jak teoria spiskowa?
W zakrojonej na szeroką skalę metaanalizie brytyjscy naukowcy udowodnili, że skład pitej przez nas kranówki ma wpływ na nasze samopoczucie. Odpowiada za to zawartość litu – jednego z najlżejszych pierwiastków. Już mikrodawki tego składnika mogą mieć wymierny wpływ na nasze życie.
Przez dziesięciolecia lit był lekiem ratującym życie osób z zaburzeniami nastroju, zwłaszcza chorobą dwubiegunową. Jego zdolność do stabilizowania nastroju i zmniejszania ryzyka samobójstwa u tych bardzo wrażliwych pacjentów została udowodniona już dawno. Dawki stosowane w psychiatrii są stosunkowo wysokie (ok. 200 miligramów dziennie), jednak przez lata pojawiały się badania mówiące, że nawet mikrodawki tego pierwiastka mogą powodować poprawę nastroju. Od lat 90. naukowcy zastanawiali się, czy lit naturalnie występujący w wodach pitnych na całym świecie może wywołać skutki na poziomie całej populacji – zmniejszyć wskaźniki samobójstw, zminimalizować przemoc i agresję, czy przyczynić się do spadku przypadków demencji. Na przestrzeni lat mnóstwo badań obserwacyjnych wskazało na związek między wyższym poziomem litu w wodociągach publicznych a niższymi wskaźnikami śmierci samobójczych w lokalnych populacjach. Teraz zespół naukowców z Wielkiej Brytanii opracował pierwszą w historii metaanalizę takich badań, potwierdzając ten związek. Obiecujące wyniki – Jest obiecujące, że wyższy poziom śladowych ilości litu w wodzie pitnej może działać zapobiegawczo wobec myśli samobójczych i potencjalnie poprawić zdrowie psychiczne społeczności – mówi epidemiolog Anjum Memon z Brighton and Sussex Medical School, główny autor badań. Zespół dokładnie przeszukał literaturę w poszukiwaniu badań na temat zawartości litu w wodzie i jego wpływu na zdrowie psychiczne. Odnalazł 15 tego typu prac, które następnie wykorzystano w syntezie jakościowej, a potem zawężono do metaanalizy dziewięciu badań. W sumie analiza obejmowała dane z 1286 miejscowości w Japonii, Austrii, USA, Anglii, Grecji, Włoszech i na Litwie. Średnie poziomy litu znalezione w próbkach wody pitnej wahały się od zaledwie 3,8 mikrogramów na litr (μg/l) do 46,3 μg/l, przy czym w kilku społecznościach osiągały szczyt powyżej 80 μg/l. (W jednym miligramie znajduje się 1000 mikrogramów.) Duży rozstrzał liczb ujawnił, że wyższe poziomy litu naturalnie występujące w wodzie pitnej były rzeczywiście powiązane z niższymi wskaźnikami samobójstw na danym obszarze. Potrzeba więcej danych Oczywiście, podobnie jak w przypadku każdej złożonej analizy dostępnej literatury, wyniki zawierają ważne zastrzeżenia. Zespół podkreśla, że badania są prowadzone w celu sformułowania hipotez – zamiast dawać odpowiedź, po prostu stawiają pytanie. Szczegóły dotyczące klas społecznych, rozpowszechnienia zaburzeń psychicznych w populacji, a nawet tego, jak dużo ludzi się przemieszcza i jak często mogą wpływać na wyniki obserwacji, nie wspominając nawet o tym, że lit otrzymujemy również z naszego pożywienia. A te czynniki nie zostały uwzględnione w metaanalizie, z tego prostego względu, że brak na ten temat odpowiednich danych. – Co więcej, butelkowana woda pitna (przetworzona / uzdatniona lub naturalna woda mineralna ze źródeł) często ma znacznie wyższą zawartość litu niż woda z kranu – związek między wystawieniem na lit w wodzie butelkowanej a samobójstwami nie został zbadany – zauważa zespół. W świetle swoich ustaleń naukowcy zalecają randomizowane, społecznościowe próby uzupełniania zasobów wody litem jako „możliwy sposób sprawdzenia hipotezy”, wraz z badaniami źródeł litu w pożywieniu. Społeczna suplementacja Naukowcy wciąż pracują nad tym, aby nakreślić pełny obraz tego, jak w ogóle działa lit, dlaczego może mieć tak korzystny wpływ na poziom nastroju i czy anty-samobójcze działanie tego pierwiastka jest całkowicie odrębne. Oczywiście dla niektórych będzie to nieuchronnie brzmiało jak początek spisku rządowego. Ale jest wielu ekspertów, którzy chcą zachować ostrożność, zanim zaczniemy jakiekolwiek próby ogólnospołecznej suplementacji. Wciąż pozostało też wiele czynników – i ewentualnych skutków ubocznych – do zbadania. Wyniki metaanalizy zostały opublikowane w The British Journal of Psychiatry.
Dbaj o kluczowe relacje w swoim życiu. 20 wskazówek, jak uniknąć izolacyjnego smutku
Większość Polaków już od miesiąca siedzi w zamknięciu, czekając, aż pandemia się uspokoi. Groźny wirus sieje spustoszenie w układzie oddechowym, ale nie waha się też atakować głowy – długotrwały lęk i izolacja mogą przyczyniać się do rozwoju depresji. Jak radzić sobie z trudnymi chwilami w tym stresującym czasie?
1. Dbaj o kluczowe relacje w swoim życiu i staraj się utrzymywać regularny kontakt z najbliższymi – nie tylko tymi, z którymi mieszkasz. 2. Nie poddawaj się pokusie, żeby się położyć i nic nie robić. Będzie trudno, ale postaraj się ją zwalczyć. 3. Nie porzucaj aktywności fizycznej – jest niezbędna dla dobrego fizycznego i psychicznego samopoczucia. 4. Uważaj na swoją dietę. Dla wielu osób nuda = jedzenie, ból = jedzenie, samotność = jedzenie. Ważne, by być tego świadomym. Staraj się jeść zdrowo. 5. Uważaj na alkohol. 6. Wysypiaj się. To, że nie musisz zrywać się z rana do pracy, nie oznacza, że możesz siedzieć przed komputerem do 3 w nocy. 7. Czytaj książki i nie bądź newsowym ćpunem. Owszem, wiadomości są ważne, ale ich natłok może przyczynić się do spadku samopoczucia. Sięgaj po książki, które nie mają nic wspólnego z obecnym kryzysem. 8. Ogranicz korzystanie z mediów społecznościowych. Niekończące się przewijanie Twittera i Instagrama jeszcze nikomu nie wyszło na zdrowie. 9. Codziennie słuchaj ulubionej muzyki. 10. Jeszcze lepiej – rób muzykę. Nie musisz umieć, a sam akt tworzenia dźwięków będzie świetną terapią odprężającą. 11. Zapisuj swoje myśli i rób listy rzeczy do zrobienia/nauczenia. 12. Utrzymuj kontakt z ludźmi, z którymi kontaktujesz się na co dzień – zaczep na czacie koleżankę z pracy, odezwij się do znajomego, z którym chodzisz na siłownię. To da namiastkę normalności. 13. Odnów znajomość z kimś, z kim straciłeś/aś kontakt. Na pewno jest kilka osób, do których planujesz zadzwonić już od dawna, ale trudno było znaleźć na to chwilę. Obecna sytuacja jest idealną do odnawiania zardzewiałych znajomości. 14. Codziennie rób coś dobrego dla kogoś innego. 15. Rób łatwe rzeczy, jeśli trudno ci robić te trudniejsze. Nie musisz być superbohaterem/ką, zwłaszcza teraz. 16. Próbuj nowych rzeczy. 17. Ciesz się naturą, o ile masz taką możliwość. Badania dowiodły, że regularne przebywanie wśród natury ma terapeutyczny wpływ na nasze ciało i emocje. 18. Pamiętaj, że wszystkie kryzysy w końcu się kończą. Zanim ten się skończy, będzie dużo śmierci, dużo smutku i dużo cierpienia. Ale w końcu przyjdzie finisz, a większość świata wciąż będzie na swoim miejscu. 19. Nie panikuj. 20. Szukaj szansy w każdym niepowodzeniu. Owszem, pandemia jest strasznym doświadczeniem, ale jednocześnie pokazała nam, jak szybko natura regeneruje się, kiedy świat jest zapauzowany, jak życzliwi i bezinteresowni potrafią być ludzie i jak łatwo zredukować zanieczyszczenie powietrza. Wyciągaj cenne lekcje ze wszystkich doświadczeń. Katarzyna Mazur
Taniec może leczyć depresję. Są dowody, że dosłownie wzmacnia mózg
Jako dzieci jesteśmy w ciągłym ruchu, jako nastolatki i młodzi dorośli spędzamy weekendowe wieczory na parkiecie, a potem często przestajemy. Bo brakuje czasu, bo zmęczenie, bo [miejsce na twoją wymówkę]... Okazuje się, że to bardzo duży błąd – badania pokazują, że taniec to doskonałe lekarstwo dla mózgu.
Badania pokazują, że taniec angażuje rozległe obszary kory mózgowej oraz kilka głębokich struktur mózgowych. Ostatni opisowy przegląd systematyczny tej terapii obejmował osiem badań, z których wszystkie wykazały zmiany w strukturze mózgu po zastosowaniu tanecznej terapii. Pozytywne zmiany obejmowały obszary odpowiedzialne za pamięć, kontrolę ruchu i komunikację między dwiema półkulami. Terapia tańcem wykorzystuje ruch do wzmocnienia integracji ciała i umysłu i zmniejszenia niepożądanych objawów w przypadku niektórych schorzeń psychicznych. W przeciwieństwie do terapii werbalnych, terapeuci tańcem starają się nawiązać porozumienie z pacjentem na poziomie intuicyjnym, co sprawia, że ciało w ruchu jest jednocześnie nośnikiem terapeutycznych treści, jak i ich bezpośrednim odbiorcą. Podobnie jak w przypadku bardziej tradycyjnych form psychoterapii, ta forma leczenia może być stosowana na wiele różnych sposobów – może łączyć taniec z rozmową, może odbywać się przy muzyce lub w zupełnej ciszy. Niektórzy terapeuci tańczą ze swoimi pacjentami, inni za to wolą ich obserwować i w ten sposób odczytywać to, co ma do przekazania ich mózg. Nie ma złotego środka – jeśli terapia wiąże się z tańcem, wszystkie metody są skuteczne. Jedno z najbardziej przekonujących badań wspierających tę ideę zidentyfikowało i zbadało unikalne zestawy elementów ruchowych, które mogą wywoływać uczucie szczęścia, smutku, strachu lub gniewu. Eksploracja nowych ruchów może wywołać u pacjentów nowe uczucia i emocje, jak również ułatwić dostrzeżenie większego wachlarza możliwości w trudnych sytuacjach. Niektóre nowe lub stare wzorce ruchowe mogą przywołać stłumiony materiał emocjonalny i pomóc osobom zmagającym się z problemami psychicznymi w lepszym zrozumieniu siebie i swojego otoczenia. Skojarzenia pomiędzy emocjami i poszczególnymi sekwencjami ruchowymi były w przeszłości wykorzystywane do diagnozy lub rozpoznawania emocji, jednak współczesna nauka idzie dalej, szukając nowszych ruchowych recept na poprawę stanu psychicznego. Katarzyna Mazur
Twój stres odbija się na twoim psie. Nowe badanie
Badanie opublikowane w Nature's Scientific Reports pokazuje jak chroniczny stres może wpływać na stan naszych zwierząt domowych.
Pies to nie tylko najlepszy przyjaciel, to także czujnik i monitor naszego zdrowia. Szwedzcy naukowcy przebadali 58 czworonogów (33 owczarki szetlandzkie i 25 border collie) oraz ich właścicieli. Zwierzaki dobrano tak by zapewnić odpowiednie proporcje płci, rasy i aktywności w ramach zbioru. Wszystkie pary wypełniały ustandaryzowany kwestionariusz dotyczący osobowości z tym, że psi formularz wypełniał właściciel opisując charakter podopiecznego. Dodatkowo w każdej parze zmierzono poziom hormonu stresu, czyli kortyzolu. Pojawia się on jednak także w przypadku chorób i wymagających ćwiczeń fizycznych. Najwygodniej mierzy się go we włosach, ponieważ rosną one stosunkowo wolno (około 1cm/miesiąc) i gromadzą sporo substancji z krwi. Wyniki pokazały znaczącą korelację między poziomami kortyzolu u ludzi i ich zwierząt w ciągu roku. U 57 psów w lecie i 55 w zimie te poziomy dokładnie zgrały się z ludzkimi. Rosły i opadały w tym samym czasie co u ich właścicieli. Czynnikiem, który miał mieć na to wpływ była osobowość właściciela. To przekładało się także na korespondujące ze sobą poziomy oksytocyny, hormonu przywiązania. Mocniejsze przywiązanie pod względem hormonów wykazywały suki. Podobne tendencje obserwowano wcześniej u szympansów i szczurów – tu także samice mocniej odpowiadają na emocjonalny stan bliskich ludzi. Co ciekawe, zaobserwowano także podobny proces, ale w drugą stronę. Więcej oksytocyny u psa przekładało się na zwiększenie jej u właściciela. Jednak dotyczyło to tylko suk, w przypadku samców takiego efektu nie odnotowano. „Relacja” ludzi z psami trwa przeszło 15 tysięcy lat, nie dziwi zatem, że na drodze ewolucji nasze organizmy sprzęgły się w emocjonalnym oddziaływaniu. Psy i ludzie zestroili się ze sobą. Większość następstw tego jest dobra, warto jednak pamiętać, że kij ma dwa końce i nie zapominać, że nasze psychiczne życie może wpłynąć na zwierzę. Cierpisz na depresję, masz problemy z napadami gniewu, lęków lub stabilnością psychiczną? Nie lekceważ ich i nie daj sobie wmówić, że nic nie znaczą. Pozwól sobie pomóc, skorzystaj z pomocy lekarskiej. Robisz to nie tylko dla siebie, ale i dla swojego czworonożnego przyjaciela.
Aż połowa milenialsów rzuca pracę z powodu problemów ze zdrowiem psychicznym
Nie trzeba mieć zdiagnozowanej choroby psychicznej by cierpieć z powodu jej symptomów i skutków, jak stres czy stany lękowe. Szczególnie tyczy się to miejsca pracy. Dla milenialsów, ludzi mających od 23 do 38 lat, pieniądze i praca są największymi źródłami stresu. Z najnowszego badania zatrudnionych na amerykańskim rynku pracy wynika, że połowa choć raz odeszła z pracy z powodu kłopotów ze zdrowiem psychicznym.
Według analiz organizacji pozarządowej Mind Share Partners, w przypadku Pokolenia Z, czyli ludzi mających od 18 do 22 lat, aż 75 proc. rzuciło pracę z powodu zaburzeń umysłowych. Dla porównania, w pokoleniu ich dziadków (55-73 lat) problem jest niemal nieznany – z tego samego powodu odeszło z pracy ok. 10 proc. Czy problemy pracowników ze Stanów Zjednoczonych przekładają się na polską rzeczywistość? Liczby każą sądzić, że tak. View oEmbed on the source website Blisko co 4. dorosły Amerykanin zmaga się z problemami ze zdrowiem psychicznym, jak zaburzenia lękowe, donosi amerykański Narodowy Instytut Zdrowia Psychicznego. W Polsce, według szacunków Instytutu Psychiatrii i Neurologii na zaburzenia i różnego rodzaju problemy psychiczne cierpi w Polsce prawie 8 mln osób, czyli – podobnie jak w USA, prawie jedna czwarta społeczeństwa. Według prof. dr. hab. med. Filipa Rybakowskiego z Kliniki Psychiatrii Dorosłych z Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu, olbrzymim problemem społecznym w Polsce jest ukryta depresja. Na seminarium ”Innowacje w psychiatrii” Rybakowski alarmował, że chodzi nawet o 7,5 mln osób. Co miesiąc 1,5 mln Polaków kupuje leki antydepresyjne. – To osoby, którym ich stan psychiczny uniemożliwia lub znacznie utrudnia podejmowanie ról społecznych: pracownika, rodzica, małżonka, przyjaciela – wyjaśnił w rozmowie z ”Gazetą Wyborczą”. Wspomniany wcześniej NGO, Mind Share Partners, doradza pracodawcom w Stanach Zjednoczonych w sprawach zdrowia psychicznego pracowników. Ocenia także wpływ problemów ze zdrowiem zatrudnionych na ich wydajność. Najnowsze dane pozyskał z badań ankietowych prowadzonych na 1500 osobach z firm zatrudniających ponad 11 osób. Pytano ich o odczuwane symptomy zaburzeń psychicznych (np. przyśpieszone bicie serca, nadmierna potliwość, dreszcze, problemy żołądkowe, zawroty głowy i omdlenia), o wpływ tych objawów na ich wydajność w pracy oraz dostępną na miejscu pomoc psychiatryczną i wsparcie pracodawcy. – Millenialsi trzy razy częściej niż ich rodzice doświadczają w pracy stanów lękowych a ci w wieku 18-22 lata aż 4 razy częściej niż pracownicy starsi, mający ponad 55 lat – donosi CNBC. Miejsce pracy też ma znaczenie. Najczęściej (55 proc.) z problemami psychicznymi zmagać się muszą zatrudnieni w sektorze technologicznym. Jeżeli chodzi o produktywność, to stan umysłu aż w przypadku 61 proc. badanych przekłada się na jakość ich pracy. Z kolei 37 proc. wskazało, że atmosfera w miejscu pracy wpływa na ich stan emocjonalny. Ci czujący się najgorzej często ratują się biorąc L4 od psychiatry. View oEmbed on the source website W 2010 r., informuje ZUS, z powodu zaburzeń psychicznych wydano w Polsce 696,6 tys. zwolnień lekarskich (4,1 proc. wszystkich druków L4), cztery lata później 5,5 proc., a w roku 2018 już 5,6 proc. ZUS-owskie koszty schorzeń psychicznych wzrosły z 4,5 mld zł w 2010 r. do 5,6 mld zł w 2016 r., kiedy to Polacy przebywali na zwolnieniach ”psychicznych” aż 19 mln dni, donosi ”Gazeta Wyborcza”. Najczęściej L4 od psychiatry przynoszą zatrudnieni w województwie mazowieckim (15 proc.), a najrzadziej ci z podlaskiego (1,6 proc.). - W 2016 r. wydatki na świadczenia z tytułu niezdolności do pracy spowodowane zaburzeniami psychicznymi i zaburzeniami zachowania były najwyższe i stanowiły 16 proc. ogółu świadczeń – wyborcza.pl cytuje Krzysztofa Cieszyńskiego z gdańskiego ZUS. View oEmbed on the source website Od 1 stycznia 2022 roku będzie obowiązywała nowa klasyfikacja chorób Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). Znajdą się w niej zapisy pozwalające lekarzom diagnozować wypalenie zawodowe i cierpiącym na nie osobom wystawiać zwolnienia lekarskie. Definiuje się w ten sposób m.in. poczucie obniżenia energii lub wyczerpania, zmniejszenie skuteczności zawodowej czy odczuwanie negatywnych emocji związanych z pracą. Wydaje się jednak, że lepszym rozwiązaniem niż czekanie na łatwiejszą ucieczkę z pracy byłoby zapewnienie potrzebującym odpowiedniej opieki, w pracy i poza nią. W raporcie Eurostatu z 2018 Polska znajduje się na ostatnim miejscu wśród 16 państw UE pod względem liczby psychiatrów na każde 100 tys. mieszkańców. W Polsce przypada ich jedynie 9, podczas gdy w Europie liczba ta jest średnio dwa razy wyższa, a w Finlandii i Norwegii to 24 specjalistów. Jan Sochaczewski
Ludzie w depresji częściej mówią w pierwszej osobie. Eksperci: Ich stan da się "wyczytać"
Wystarczy posłuchać by dowiedzieć się co w duszy gra lub dolega. Psychiatrzy i psycholodzy zwracają uwagę na fakt, że depresja zmienia postrzeganie całego świata u człowieka. Zmienia się także sposób komunikacji, co pokazują badania opublikowane w Clinical Psychological Science.
Lingwistyka badająca depresję? Brzmi egzotycznie, ale może okazać się bardzo pomocne w diagnostyce tego problemu. Badania na ten temat napotykały do tej pory na dość mocne ograniczenia. Do uchwycenia różnic semantycznych, gramatycznych, leksykalnych konieczne był ślęczenie nad kolejnymi źródłami i analiza słowo po słowie. Nowe badanie wykorzystuje technologie komputerowej analizy tekstów by przejść przez znacznie większe ilości źródeł. Czy wyczyta to, co między wierszami? Nie, ale znacznie skuteczniej od podlegających zmęczeniu ludzkich głów policzy użycie konkretnych konstrukcji, wyrazów, różnorodność słownika twórcy, średnią długość zdania. Owszem, nie przekaże nam tego, „co poeta miał na myśli”, ale bardzo pomoże przy szerszych analizach. Badacze z Uniwersytetu w Readding skoncentrowali się na pamiętnikach i tekstach znanych osób cierpiących na depresję, w tym wokalisty Kurta Cobaina oraz poetki Sylwii Plath. Oboje, nie mogąc sobie poradzić z życiowymi problemami oraz depresją, popełnili samobójstwo. Język, w pewnym uproszczeniu oczywiście, możemy opisać dwiema ważnymi cechami: treścią oraz stylem. Obie są komunikatem, bo tą samą informację (nawet wyrażoną identycznymi słowami) możemy zmodyfikować formą i odwrotnie – formę przeinaczyć treścią. 1. Treść Nie dziwi fakt, że w komunikatach osób zmagających się z depresją (tekstach, piosenkach, nawet w języku mówionym) dominują negatywne przymiotniki: „smutny”, „samotny”, „szary”, „żałosny”, „kiepski” i tak dalej. O wiele ciekawiej prezentuje się dobór zaimków osobowych. Jedną z oznak depresji, według badaczy, jest przewaga takich jak „ja”, „mnie” i tak dalej, nad takimi jak „oni”, „ona”, „on” itp. Można z tego wysnuć wniosek, że na poziomie językowym osoby cierpiące na depresje są znacznie mocniej skoncentrowane na komunikowaniu siebie i swoich problemów, opinii i wrażeń. Według badaczy zaimki są znacznie skuteczniejszym wskaźnikiem na ryzyko depresji niż dobór pozytywnych i negatywnych określeń. 2. Styl Ta cecha komunikacji odnosi się do tego jak wyrażamy to, co chcemy przekazać. Uniwersytet w Readding przeprowadził analizę 64 forów internetowych na temat depresji z łącznie 6,4 tysiącami użytkowników. Tu dla tematyki dotyczącej zdrowia psychicznego głównymi wyrazami okazały się takie jak „zawsze”, „nigdy”, „zupełnie”, czyli określające definitywność występowania (bądź nie) zjawiska. Na tej podstawie dwójka autorów badań oceniła, że tacy ludzie mogą mieć bardziej czarnobiałe widzenie świata, skoro lubią używać tak mocnych określeń. W grupie kontrolnej znalazło się 19 innych forów. Te skupione na depresji i stanach lękowych miały 50% więcej użytych tego typu wyrazów, a dotyczące samobójstw aż 80%. Podobną rolę wskazującą pełnią zaimki, choć jak przekonują badacze ich dokładność nie jest tak duża. Kolejna ciekawostka: nacechowane negatywnymi emocjami wyrazy znacznie mniej się wyróżniały na forach dla zainteresowanych samobójstwami niż na tych dotyczących stanów lękowych czy depresji. Lingwiści sprawdzili także internetowe fora dla osób leczących się i wracających do zdrowia po epizodzie depresyjnym. Tu negatywne emocjonalnie wyrazy były około 70% częstsze niż w grupie kontrolnej. Przy tej okazji zauważyli, że u osób, które raz pokonały depresje istnieje spore prawdopodobieństwo nawrotu i kolejnego epizodu. Wskazuje na to sposób wypowiadania się w postach. Jak zastosować taką wiedzę w praktyce? Naukowcy z Readding przekonują, że może ona przydać się w diagnostyce i znacznie szybciej dotrzeć z pomocą potrzebującym pomocy – nie tylko przy depresji, ale i innych problemach emocjonalnych lub psychicznych. Wedle danych WHO na świecie z powodu depresji cierpi około 300 milionów ludzi. Na przestrzeni ostatnich 15 lat liczba ta zwiększyła się o około 18%.
Zmarł Anthony Bourdain. Gość, który kochał życie w jego najprostszych przejawach. Felieton Łukasza Orbitowskiego
Jego zawadiackość, obsesyjna skłonność do zbaczania ze szlaku do najpodlejszych dzielnic, do brudu podwórka i straganu budziła szacunek, a nawet podziw. Próbował dotrzeć do miejsc i ludzi konsekwentnie unikanych przez innych, telewizyjnych celebrytów.
Pamiętam, jak pierwszy raz zobaczyłem jego program. Bourdain kręcił akurat w Kambodży. Siedział w jakiejś obskurnej knajpie, jadł palcami i rozmawiał z jakąś starszą kobietą o terrorze Czerwonych Khmerów. Oczy mu płonęły, tak jej słuchał. Nie przerywał. Zadawał inteligentne, proste pytania. Pomyślałem: no, ten facet naprawdę wie, jak robi się telewizję. Rozumiał, że jedzenie jest częścią życia i rozmawiając o jedzeniu, mówimy o życiu jako takim. Od tego, co na talerzu ważniejszy był człowiek, który nad nim zasiada. Mam wrażenie, że naprawdę kochał ludzi i cieszył się z każdego spotkania. Dojrzałość, pewność siebie właściwą dla starzejącego się faceta łączył z ciekawością dziecka. Jego zawadiackość, obsesyjna skłonność do zbaczania ze szlaku do najpodlejszych dzielnic, do brudu podwórka i straganu budziła szacunek, a nawet podziw. Próbował dotrzeć do miejsc i ludzi konsekwentnie unikanych przez innych, telewizyjnych celebrytów. Zrobił na tym szmal i dorobił się sławy. Tym lepiej. Pił, palił na wizji, na starość porobił sobie dziary i jeszcze umawiał się z Asią Argento, córką mojego ukochanego reżysera horrorów. Jak mogłem go nie pokochać? Ludzie, którzy zżyli się z jego programem płakali, jakby stracili kogoś bliskiego. Wiem, bo rozmawiałem z nimi o tej śmierci. Ktoś bliski, dobry, pracowity człowiek powiedział mi coś takiego. „Łukasz, ja zawsze żyłem dla obowiązku. Pomagałem rodzicom, pracowałem, zajmowałem się własnymi dziećmi. Liczyło się dla mnie tylko to, co powinienem zrobić. Anthony pokazał mi, że zwykły człowiek, taki jak ja, też ma prawo aby pomyśleć o sobie i cieszyć się życiem. Pokazał mi, jak ważne są drobne przyjemności: dobre jedzenie, które wcale nie musi być drogie. Kieliszeczek z przyjacielem. Spływ kajakiem i spacer po lesie. Zrozumiałem to właśnie dzięki programom Anthony’ego”. Ta samobójcza śmierć budzi powszechne zdziwienie. Podobnie było wcześniej w wypadku uśmiechniętego Robina Williamsa. Anthony Bourdain miał wszystko: sławę, autentyczną miłość telewidzów i czytelników. Kochał i był kochany. Realizował swoje pasje: jeździł po świecie, jadł, spotykał się z ludźmi. A jednak zamknął się w pokoju hotelowym. Zapewne wypił kilka głębszych na odwagę i włożył głowę w pętlę. Myślę o jego ostatnich chwilach, próbuję wyobrazić sobie, prześledzić jego ostatnie kroki. Jak to było? O czym myślał? Nie potrafię, rozum gubi się w tej strasznej ciemności. Ta ciemność jest odpowiedzią na pytanie o przyczyny samobójstwa. Śmierć Anthony’ego, choć straszna, jest dla mnie zrozumiała. Anthony Bourdain straszliwie cierpiał, tak jak cierpi wielu innych ludzi niezależnie od płci, wieku, statusu materialnego i profesji. Nie wiem czy cierpiał na depresję, nie widzę sensu w sprawdzaniu, diagnozować faceta ani myślę. Wiem za to, że to cierpienie naprawdę istnieje i potrafi odebrać rozum. Mowa o doświadczeniu nagiej grozy życia, bezsensu naszego trwania i nicości czekającej za śmiercią, a tak naprawdę o czymś, co nie ma nawet nazwy. To coś sprawia, że trzęsiemy się ze strachu o trzeciej nad ranem w mokrej pościeli, że rzucamy się w toksyczne związki, w wódkę i narkotyki. Słyszeliście, że Anthony był zaleczonym narkomanem? Na to cierpienie nie ma lekarstwa. Nie złagodzą go ani pieniądze, sława czy też podziw milionów. Mogą nawet pogorszyć sytuację. Cierpiący myśli w ten sposób: „Mam tak wiele, a ludzie żyją w biedzie. Odniosłem sukces, którego inni mi zazdroszczą. A jednak cierpię – jestem więc głupcem i niewdzięcznikiem.” Ludzie pytają, dlaczego nie myślał o żonie i dziecku. Czasem cierpienie jest tak wielkie, że myślimy tylko o nim. Za wszelką cenę chcemy, aby się skończyło. Wydaje mi się, że dobroć, ciekawość drugiego człowieka i apetyt na życie, tak charakterystyczne dla Anthony’ego nie przeczyły jego cierpieniu, lecz z tego cierpienia wynikały. Anthony cierpiał, więc wiedział jak ważna jest każda chwila, kiedy nie boli, jak bezcenny jest okruch szczęścia. W napotkanym człowieku widział (tak sobie dopowiadam) drugiego cierpiącego. Przeczuwał jego ból (słusznie albo i nie, w końcu nie wszyscy cierpią) i widział w nim siebie. Mogę się mylić. Nie przypominam sobie, aby Anthony się skarżył, aby mówił o swoim cierpieniu. Przypuszczalnie uważał, że mężczyzna się nie skarży. W gruncie rzeczy, ja też tak sądzę. Poza tym skarga nie pomaga, tylko szkodzi. Człowiek czuje się jeszcze gorzej – niepotrzebnie obarczył kogoś swoim cierpieniem. Nie umiemy mówić o cierpieniu i naśmiewamy się z cierpiących. Nie wiadomo, co z takim człowiekiem zrobić. Długo zastanawiałem się co napisać na koniec. Niewiele mądrych słów przychodzi do głowy. Reakcje na własne cierpienie są bardzo różne. Często cierpiący zamykają się w sobie, stają się okrutni i złośliwi. Anthony Bourdain dał ludziom mnóstwo dobrego, mimo tego, że cierpiał, a może właśnie dlatego. To wielka rzecz i wielki człowiek. Po prostu. Łukasz Orbitowski, pisarz
Nawet połowa młodych ludzi może cierpieć na depresję. Nie jest to zwykła chandra czy zmęczenie
Depresja jest chorobą, która może dotknąć wszystkich bez względu na status majątkowy, płeć ale także wiek, chorują na nią także dzieci i młodzież. Wśród dorosłych chorujących na depresję nawet połowa może mieć skłonności samobójcze - podają psychiatrzy.
Epizody depresyjne mogą występować nawet u 30 proc. ludzi. Ocenia się, że na zaburzenia depresyjno-nawracające cierpi od 4 do 6 proc. populacji, połowa z nich może mieć skłonności samobójcze a 15 proc. z nich dokona skutecznie zamachu na swoje życie - podał w środę podczas konferencji dotyczącej tej choroby warmińsko-mazurski konsultant wojewódzki do spraw psychiatrii dr Lech Gadecki. Czynnikami wyzwalającymi depresję są pory roku: wiosna i jesień ale także drobne urazy czaszki, grypa, fizjologiczne stany takie jak ciąża, poród czy połóg. Nie bez znaczenia pozostają także sytuacje stresowe związane z tempem życia, obciążeniem pracą, kryzysowe sytuacje domowe czy utrata osób bliskich. Jak dodał specjalista, nie wszystko co w rozumieniu potocznym bywa nazywane depresją, jest nią w istocie. "Kilkugodzinne spadki nastroju można nazwać chandrą. O depresji mówimy, gdy ten spadek nastroju trwa od 3 do 9 miesięcy. Po 9 miesiącach depresja może samoistnie zniknąć, ale w ciągu życia depresyjnych wielomiesięcznych epizodów może być kilka" - dodał dr Gadecki. Po czym poznać, że to coś więcej niż smutek? Według psychiatrów sygnały, które mogą być przesłanką pojawienia się epizodu depresyjnego: to zaburzenia snu, złe samopoczucie w ciągu dnia, lęk, poczucie winy ale także objawy somatyczne takie jak gwałtowne chudnięcie, suchość w ustach, bóle głowy, mięśni. Pacjent nie odczuwa radości, pesymistycznie ocenia przeszłość, teraźniejszość i przyszłość, cierpi nawet na urojenia depresyjne. Według dr Gadeckiego podjęcie leczenia depresji może skrócić czas jej występowania nawet o połowę, dlatego nawet przy wystąpieniu kilku podanych objawów warto wybrać się do psychiatry, albo do lekarza rodzinnego, który skieruje do specjalisty. Nawet niemowlęta mogą mieć depresję Depresja jest chorobą, która może dotknąć także dzieci i to w okresie niemowlęcym oraz młodzież. Jak podkreśliła psychiatra dziecięcy dr Leokadia Burakiewicz niemowlęta reagują depresyjnie na rozłąkę z matką lub inną osobą najbliższą. Dzieje się to w sytuacji, gdy dziecko musi przebywać przez długi czas w szpitalu albo gdy zostaje porzucone przez matkę lub trafia do domu dziecka. Niemowlęta początkowo przejawiają bunt - płaczą, krzyczą, nie chcą jeść, następnie bunt przechodzi w fazę rozpaczy, w której stają się apatyczne a w ostatniej fazie - rezygnacji pozornie godzą się z swoją sytuacją. W skutek depresji rozwój psychofizyczny najmłodszych jest wolniejszy. Dziecięca depresja może pojawiać się także, gdy rodzice poważnie chorują ale także gdy dziecko jest przeciążone obowiązkami szkolnymi, gdy jest ofiarą lub świadkiem przemocy albo gdy przewlekle choruje. Nawet połowa młodych ludiz może mieć ten problem Według psychiatrów, z kolei depresja młodzieńcza to stan prawie fizjologiczny wiążący się z okresem w życiu młodego człowieka, gdy musi on dokonywać życiowych wyborów dotyczących edukacji czy pracy. Na to może nałożyć się trudna sytuacja w rodzinie. Ocenia się, że występowanie młodzieńczej depresji dotyczy od 27 proc. do 54 proc. młodych ludzi. Objawy jej są podobne jak u dorosłych: drażliwość, lęk, uczucie nudy i beznadziei. W przypadku młodych ludzi, najlepsze wyniki osiąga się stosując nie farmakoterapię ale psychoterapię, która pomaga osiągać dobre relacje z rówieśnikami jak i również poprawić samoocenę pacjenta - podkreśliła dr Burakiewicz. Źródło: PAP