National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-03-19T07:08:07.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: W starożytności nie tylko Grecja i Rzym miały demokrację. „Głos ludu” był znacznie częściej brany pod uwagę
items: Demokracje epoki kamienia. Jak rządzili łowcy i zbieracze?
items: Perykles dał starożytnym Atenom wielkość i umocnił demokrację. Stał się wzorem męża stanu
items: Solon utorował drogę rozwoju demokracji ateńskiej. Jej początki nie były łatwe
items: Reformy Klejstenesa to fundament starożytnej demokracji. Jednak miała ona też swoją ciemną stronę
items: Demokracja ateńska: jak kryzys zadłużenia i rozwój sztuki wojennej przyniosły światu rządy ludu
items: Król Mswati III: afrykański władca przyzwyczajony do luksusów i Tańca Trzcin
items: Hongkong: Poznajemy miasto między światami
items: Ich już nie ma, ale przetrwali w naszej mowie. Grecy – twórcy nieśmiertelnego języka
items: Wyłączamy system po raz czwarty!
items: Najdłuższy Wykład Świata

W starożytności nie tylko Grecja i Rzym miały demokrację. „Głos ludu” był znacznie częściej brany pod uwagę
type: item
date: 2026-03-19T07:07:21.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: demokracja
subject: NatGeoBN
subject: polityka
subject: Społeczeństwo
description: Nowe badanie dotyczące demokracji opiera się na dowodach archeologicznych i historycznych z 31 starożytnych społeczeństw z Europy, Azji i obu Ameryk. Zespół badaczy z Field Museum wskazuje, że bardziej demokratyczne style rządzenia były częstsze, niż zakładano. Kluczowe znaczenie mogło mieć to, jak finansowano władzę.
encoded: Zespół naukowców związanych m.in. z Field Museum przeanalizował archeologiczne i historyczne ślady rządzenia w 31 starożytnych społeczeństwach z Europy, Azji i obu Ameryk. W sumie zestawiono 40 przypadków z 31 jednostek politycznych, obejmujących tysiące lat. Wniosek: demokracja była znacznie powszechniejsza w starożytności niż się powszechnie uważa. – Ludzie często zakładają, że praktyki demokratyczne narodziły się w Grecji i Rzymie – mówi Gary Feinman, główny autor badania. – Jednak nasze badania pokazują, że wiele społeczeństw na całym świecie wypracowało sposoby ograniczania wpływu władców i dawania głosu zwykłym ludziom. Demokracja widoczna w architekturze W badaniu porównywano systemy rządzenia w oparciu o dwa wymiary. Pierwszy to stopień koncentracji władzy: czy decyzje skupiają się w rękach jednej osoby lub jednej instytucji, czy są rozproszone. Drugi to inkluzywność, rozumiana jako to, na ile „większość obywateli” ma dostęp do władzy i może uczestniczyć w wybranych aspektach rządzenia. To podejście miało ułatwić ocenę społeczeństw, które różnie dokumentowały swoją historię, a część z nich nie zostawiła po sobie źródeł pisanych. Kluczową rolę odegrały ślady widoczne w przestrzeni: architektura i planowanie urbanistyczne. Wskazywano, że szerokie, otwarte przestrzenie w miastach oraz publiczne budynki z rozległymi miejscami spotkań sprzyjały wymianie informacji i wiązały się z bardziej współdzielonym modelem podejmowania decyzji. Z drugiej strony, jako sygnały większej autokracji traktowano m.in. piramidy z bardzo małą przestrzenią na szczycie, układy, w których drogi prowadzą w stronę siedziby władcy oraz brak miejsc, gdzie ludzie mogliby spotykać się i komunikować. Sposób finansowania władzy i związek z nierównościami Analiza objęła też sztukę, inskrypcje, układy miast, systemy administracyjne oraz oznaki nierówności majątkowych. Zestawiano m.in. przedstawienia władców o boskich atrybutach oraz monumentalne grobowce rządzących jako wskaźniki autokracji. Z ko…

Teotihuacan-demokracja-7fa115c.jpg
width: 1500
height: 1125

Demokracje epoki kamienia. Jak rządzili łowcy i zbieracze?
type: item
date: 2025-03-12T11:20:53.000Z
subject: Historia
subject: archeologia
subject: demokracja
subject: epoka kamienia
subject: polityka
subject: Społeczeństwo
subject: starożytność
description: Świadectwa archeologiczne i antropologiczne wskazują, że demokracja była najbardziej charakterystycznym systemem politycznym wśród archaicznych łowców-zbieraczy. Demokracja starożytnych miast-państw przeważnie była mniej inkluzywna niż demokracja archaicznych społeczności.
encoded: Spis treści: Gdy głosowano… nogami Wraz z czasem – coraz mniej demokracji Ateńska demokracja nie taka demokratyczna W stronę rzymskiej demokracji bez realnego wpływu Gromady ludzkie epoki kamienia rzecz jasna nie wytworzyły takich formalnych instytucji, jak wybory, sądy i media. Jednak ich sieci informacyjne na ogół miały charakter rozproszony i stwarzały szerokie możliwości samokorekty. W kilkudziesięcioosobowych gromadach łatwo dawało się wymieniać informacje między wszystkimi członkami grupy. Kiedy gromada rozstrzygała, gdzie rozbić obóz, dokąd wyruszyć na polowanie albo jak zażegnać konflikt z inną gromadą, każdy mógł wziąć udział w rozmowie i wdawać się w spory. Gromady takie przeważnie wchodziły w skład większego plemienia, liczącego setki czy nawet tysiące ludzi. Kiedy jednak trzeba było podejmować ważkie decyzje wpływające na całe plemię, na przykład o przystąpieniu do wojny, plemiona były zwykle na tyle niewielkie liczebnie, że spora część ich członków mogła zbierać się w jednym miejscu i debatować. Gdy głosowano… nogami Chociaż w gromadach i plemionach występowali niekiedy dominujący przywódcy, ich władza przeważnie była ograniczona. Jednostki takie nie miały do dyspozycji stałej armii, policji ani aparatu biurokracji, toteż nie mogły po prostu narzucać siłą swojej woli. Przywódcom trudno też było kontrolować podstawy ekonomiczne bytu ludzi. W dzisiejszych czasach tacy dyktatorzy, jak Władimir Putin i Saddam Husajn nierzadko budowali swoją władzę polityczną na monopolizacji takich aktywów gospodarczych, jak szyby naftowe. W epoce starożytnej chińscy cesarze, greccy tyrani i egipscy faraonowie zdominowali społeczeństwa, przejmując kontrolę nad spichlerzami, kopalniami srebra i kanałami irygacyjnymi. Dla odmiany w gospodarce łowiecko-zbierackiej taka scentralizowana władza gospodarcza była możliwa tylko w określonych okolicznościach. Na przykład na północno-zachodnim wybrzeżu Ameryki Północnej podstawą niektórych gospodarek łowiecko-zbierackich były połowy i…

demokracje-epoki-kamienia-5cbbcb2.jpg
width: 1024
height: 635

Perykles dał starożytnym Atenom wielkość i umocnił demokrację. Stał się wzorem męża stanu
type: item
date: 2023-10-09T11:21:46.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: ateny
subject: demokracja
subject: Edukacja
subject: grecja
subject: Kultura
subject: Onet
subject: polityka
description: Ateny przełomu V i IV w. p.n.e. to miejsce i czas w dziejach światowej kultury absolutnie niezwykłe. Sokrates, Arystoteles, Sofokles, Platon, Eurypides, Fidiasz, Herodot – wszyscy oni żyli praktycznie w tym samym czasie w tym jednym greckim mieście. Powstałe tam dzieła sztuki, filozofii i architektury stanowią fundament późniejszej kultury europejskiej. A politycznym ojcem tego fenomenu był w znacznej mierze Perykles.
encoded: W tym artykule: Perykles ojcem demokracji Dokonania Peryklesa Polityk i mecenas Perykles jajogłowy Peryklesa życie prywatne Perykles przyszedł na świat w Atenach w 495 roku p.n.e., w zamożnej arystokratycznej rodzinie. Jednak gdy dorósł, wbrew rodzinnemu środowisku został demokratą. Co za tym wyborem stało? Prawdopodobnie potrzeba wynikająca z politycznych ambicji. Otóż w swojej klasie społecznej musiałby rywalizować z przewodzącym wówczas Ateńczykom Kimonem (510-449 rok p.n.e.). Człowiek ów, po pierwsze, był synem Miltiadesa, wielkiego zwycięzcy nad Persami pod Maratonem. Po drugie, miał liczne talenty, więc przekonywał do siebie dokonaniami. Po trzecie wreszcie był jednym z najbogatszych ludzi w Atenach. Ogromny majątek zaś umiejętnie wykorzystywał do umacniania swoich wpływów. Na przykład hojnie wspierał ubogich. Perykles musiał więc znaleźć sposób, by móc skutecznie z Kimonem konkurować. I uznał, że będzie to kurs na osłabienie wpływów arystokracji i rozwój demokracji. Ta w Atenach od dobrych kilku dekad w ograniczonym stopniu była już praktykowana. Perykles ojcem demokracji Perykles szybko stał się jednym z ważnych ludzi skrzydła demokratów. Najpierw osłabiło on Kimona metodami czarnego PR-u, oskarżając go o przyjęcie łapówek z zagranicy. Przed tym zarzutem się jednak wybronił. Okazja do jego pokonania nadarzyła się, gdy Kimon przekonał zgromadzenie ludowe Aten do wysłania wojskowego korpusu na pomoc Sparcie. Sport w starożytnej Grecji – jak wyglądała kultura fizyczna w antyku? Sport w starożytnej Grecji był nieodłącznym elementem edukacji chłopców i ważnym etapem kształtowania charakterów. To właśnie w antyczni Grecy wynieśli sport do rangi jednego z najważn... Sparta musiała akurat tłumić powstanie w swoich włościach, a Kimon konsekwentnie stawiał na sojusz z nią. Tyle że ustrojowo oligarchiczna Sparta, w obawie przed szerzeniem demokratycznych idei w swojej armii, odesłała do domu przybyłych ze wsparciem 4 tys.hoplitów dowodzonych przez samego Kimona. To wzb…

perykles-dal-starozytnym-atenom-wielkosc-i-umocnil-demokracje-stal-sie-wzorem-meza-stanu-fot-paul-hudson-from-united-kingdom-wikimedia-commons-cc-by-2-0-41298fc.jpg
width: 1280
height: 853

Solon utorował drogę rozwoju demokracji ateńskiej. Jej początki nie były łatwe
type: item
date: 2023-10-08T12:29:07.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: demokracja
subject: grecja
subject: historia
subject: prawo
subject: Społeczeństwo
subject: starożytność
description: Prawdziwie demokratyczne rozwiązania wprowadzono w Atenach za Klejstenesa. Jednak bazował one na zmianach prawnych, które wcześniej wprowadził Solon.
encoded: W tym artykule: Co oznacza słowo „demokracja”? Na czym polegała demokracja w starożytnej Grecji? Kto i gdzie wynalazł demokrację? Kim był Solon? Jakie zmiany w prawie wprowadził Solon? Dlaczego to akurat Grecy wymyślili demokrację – „najlepszy z możliwych ustrojów” znanych człowiekowi? I w jaki sposób zdołał on rozwinąć się i przetrwać w świecie zdominowanym przez potężne monarchie: Asyryjczyków, Babilończyków, Medów czy Persów? Warto wiedzieć, jaką rolę odegrał w tym procesie prawodawca Solon. Po doświadczeniach hitleryzmu i stalinizmu, ale również terroryzmu lat 60. i 70. XX wieku, demokrację często uznawano w Europie za ustrój bezbronny wobec jej wewnętrznych i zewnętrznych wrogów. Bezbronny, bo rozpolitykowany i wewnętrznie skłócony. Tym bardziej pouczające może okazać się doświadczenie Aten, największej demokracji starożytnej. Nie tylko oparła się najpotężniejszemu światowemu imperium – Persji. Stworzyła też nowoczesne państwo o zadziwiającej sprawności działania. Państwo tak skuteczne, że samo szybko stało się lokalnym imperium, by z kolei bezlitośnie panować nad innymi Grekami. Co oznacza słowo „demokracja”? Zacznijmy jednak od tego, że trudno jest powiedzieć, co w ogóle oznaczała demokracja. Słowo „demokracja” (po gr. demokratia) oznacza „władzę” (gr. kratos) „ludu” (gr. demos). Kłopot polega na tym, że demos ma po grecku dwa znaczenia. Dokładnie tak jak słowo „lud” w języku polskim. Może oznaczać albo ogół obywateli, jak „polski lud”, albo masy ludowe, a nawet motłoch. Wojny peloponeskie to jeden z najkrwawszych konfliktów starożytnej Grecji. Dzięki niemu Sparta zyskała przewagę Wojny peloponeskie były najdłuższym konfliktem zbrojnym w historii Hellady, a przy tym – także jednym z najkrwawszych. Walki Spartan z Ateńczykami miały charakter totalny, co oznaczało, ż... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/wojny-peloponeskie-historia-najwiekszego-konfliktu-zbrojnego-miedzy-atenami-i-sparta-ryc-universal-history-archive-u…

solon-utorowal-droge-rozwoju-demokracji-atenskiej-jej-poczatki-nie-byly-latwe-ryc-getty-images-d7a7b97.jpg
width: 1898
height: 1580

Reformy Klejstenesa to fundament starożytnej demokracji. Jednak miała ona też swoją ciemną stronę
type: item
date: 2023-10-02T08:34:22.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: demokracja
subject: grecja
subject: historia
subject: polityka
subject: Społeczeństwo
subject: starożytność
description: Starożytne Ateny to kolebka demokracji. Jej podwaliny stanowią reformy Klejstenesa. Na czym polegały i jaki były ich skutki dla greckich polis?
encoded: W tym artykule: Elementy demokracji w starożytnej Grecji Dlaczego demokracja powstała w Grecji Jaki cel miały reformy Klejstenesa Rozwój demokracji Zmiany wprowadzone przez Peryklesa Negatywna strona demokracji Dzieje założycieli demokracji Klejstenes to polityk ateński, żyjący na przełomie VI i V w. p.n.e. Jego nazwisko nierozerwalnie wiąże się z historią demokracji ateńskiej. Czyli jednego z najważniejszych dokonań politycznych starożytnej Grecji. Początki demokracji pojawiały się w różnych greckich polis. Jednak prawdziwie demokratyczne rozwiązania wprowadzono dopiero w Atenach za Klejstenesa, który kontynuował wcześniejsze dokonania Solona. To Klejstenes dopuścił do władzy najbiedniejszych i wdrożył ważne ustrojowe innowacje. Dlatego reformy Klejstenesa są uważane za kluczowe dla rozwoju demokracji. Elementy demokracji w starożytnej Grecji Jakie były cechy ustroju demokratycznego w czasach starożytnych? Najłatwiej rozpoznać go po kilku typowych dla demokracji instytucjach. W Atenach wprowadziły je reformy Klejstenesa i jego następców. Herodot, „ojciec historii” czy „ojciec kłamstw”? Herodot była greckim podróżnikiem i historykiem. Zasłynął ze swojego monumentalnego dzieła zatytułowanego „Dzieje”. Uważany jest też za pierwszego etnografa. Jednak współcześni nau... Kontrola urzędników Po pierwsze, mechanizmy kontroli urzędników. Najlepiej znamy je oczywiście z Aten, gdzie widzimy obsesję nadzoru nad politykami. Najpierw weryfikowano ich moralne prowadzenie się, by w ogóle mogli kandydować na urzędy (np. dbanie o rodziców lub rodzinne groby). Potem, w trakcie sprawowania funkcji, nadzorowano ich działania. Wreszcie każdy musiał zostać „skwitowany” przy składaniu urzędu. Wszyscy obywatele byli wówczas zachęcani do złożenia nań „obywatelskiego donosu” przed obowiązkowo powoływanym wówczas trybunałem. Dopuszczenie do Zgromadzenia Ludowego Druga cecha demokracji to brak majątkowego kryterium dopuszczającego do głosowania na Zgromadzeniu Ludowym. W epoce archaicznej, cz…

reformy-klejstenesa-ryc-rijksmuseum-wikimedia-commons-cc0-1-0-ac7d391.jpg
width: 1924
height: 964

Demokracja ateńska: jak kryzys zadłużenia i rozwój sztuki wojennej przyniosły światu rządy ludu
type: item
date: 2023-09-23T12:28:21.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: ateny
subject: demokracja
subject: Edukacja
subject: Kultura
subject: miasta
subject: starożytność
description: W plemiennym okresie rozwoju ludzkość zwykle praktykowała pierwotną demokrację wiecową. Później, wraz z rozwojem miast i handlu, społeczeństwa mocno się zróżnicowały pod względem majątkowym. Pojawiające się w tym czasie formy rządów przybierały charakter mniej lub bardziej despotyczny. Aż do Aten z przełomu VII i VI w. p.n.e., gdzie rozkwitła demokracja ateńska.
encoded: W tym artykule: Jak narodziła się demokracja ateńska Rozkwit demokracji za Peryklesa Ustrojowe zasady demokracji ateńskiej Demokratyczne organy Wady ateńskiej demokracji Początki Aten sięgają połowy II tysiąclecia p.n.e. Miasto to przeszło w swojej historii rozmaite formy rządów. Zanim ukształtowała się demokracja ateńska, było ono targane społecznymi konfliktami. Praktykowało więc władzę arystokratów, czyli posiadaczy ziemskich, oligarchię, autokrację Pizystrata i jego synów. Ateny nie mogły uzyskać wewnętrznej równowagi między innymi dlatego, że nad wisiała nad nimi wybuchowa, długo narastająca i nierozwiązana kwestia skumulowanej własności ziemi oraz niewoli za długi. Jak narodziła się demokracja ateńska Początki demokracji ateńskiej sięgają przełomu VI i V w. p.n.e. oraz działalności Drakona (tego od drakońskich praw) i Solona. Spisują oni i porządkują ateńskie prawa. Solon, wielki reformator i prawodawca, umorzył chłopskie długi i zakazał zniewalania za nie. Podzielił obywateli na cztery klasy według zamożności i poszerzył ich dostęp do decydowania o sprawach publicznych. Teraz majątek, a nie pochodzenie decydować miały o prawach politycznych. Tyle że w praktyce oddał władzę w ręce najbogatszych mieszkańców. No i nie rozwiązał kwestii ziemi skupionej w rękach nielicznych. Tymczasem to ona była źródłem politycznej niestabilności miasta państwa. Społeczne wrzenie skończyło się rządami tyrana Pizystrata. Nawiasem mówiąc, mimo że nazywany tyranem, stronił on od nadużyć i dbał o rozwój społeczno-kulturalny. Potem do władzy doszło dwóch jego synów – Hipparch i Hippiasz. Ten pierwszy został jednak zamordowany, a drugi wypędzony. Ateny zmierzały w stronę rządów ludowych. Watykan zwraca Grecji słynne marmury Elgina. Symboliczny gest i historyczna chwila Starożytne marmury, które niegdyś zdobiły Partenon w Atenach, w 1801 roku zostały wywiezione do Londynu. Od tamtego czasu są częścią kolekcji British Museum, a Grecja stale domaga się i... Demokracja ateńska została wpro…

starozytne-ateny-mikroman6-getty-images-47af993.jpg
width: 2104
height: 1425

Król Mswati III: afrykański władca przyzwyczajony do luksusów i Tańca Trzcin
type: item
date: 2022-07-23T07:49:01.000Z
creator: Adam Węgłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: afryka
subject: demokracja
subject: królowie
subject: Travel
description: Jest monarchą absolutnym w niewielkim kraju w południowej Afryce, mniejszym od województwa podlaskiego. Rządzi tam od 1986 roku, gdy skończył 18 lat.
encoded: W tym artykule: Król Mswati III to władca przyzwyczajony do luksusów Taniec Trzcin, czyli tradycja i gwałt Plotki i protesty Anachroniczny system, który nie może przetrwać Król Mswati III żyje w świecie jak z innej epoki. Tak opisał jego urodzinowe przyjęcie reportażysta Wojciech Jagielski w książce „Nocni wędrowcy”: „Gospodarz był władcą całą gębą, ostatnim prawdziwym królem w Afryce, który nie tylko panował, ale rządził, nie tylko przewodził swoim poddanym, ale uważał się za ich opiekuna i właściciela. Przyjęcie urządzono na piłkarskim stadionie; już od świtu ściągali tam z gór wojownicy w lamparcich i bawolich skórach, pióropuszach, z włóczniami i tarczami. Na boisku wojskowe i szkolne orkiestry grały marsze i standardy jazzowe, a kobiety w kolorowych perkalowych sukniach wirowały w plemiennych tańcach. Najznamienitszych gości zwożono limuzynami przed trybunę honorową, na której obok jubilata zasiadła królowa matka”. Król Mswati III to władca przyzwyczajony do luksusów Mswati III może wszystko. W 2018 roku postanowił – z okazji swoich 50. urodzin – zmienić nazwę kraju. Dotychczas znany był jako Suazi lub Swaziland, odtąd miał funkcjonować jako Eswatini. Powód zmiany? Podobno stary termin – choć odwoływał się do nazwy miejscowego ludu – za bardzo kojarzył się z czasami kolonialnymi. Ponadto mógł rzekomo wprowadzać w błąd, bo po angielsku Swaziland łatwo myli się ze Switzerland, czyli Szwajcarią. Nie byłoby to jednak skojarzenie absurdalne, gdyby wziąć pod uwagę luksusy, w jakie opływa Mswati III. W 2019 roku podano do wiadomości, że kupił 120 samochodów BMW na użytek rodziny królewskiej. Oraz 19 luksusowych Rolls-Royce’ów – z myślą głównie o matce i swoich piętnastu żonach. Czy król Midas istniał naprawdę? Sensacyjne odkrycie w Turcji Amerykańscy archeolodzy trafili na trop tajemniczej cywilizacji. Ta kultura najpewniej doprowadziła do upadku państwa, którego władcą był król Midas. Bo monarcha z Eswatini jest władcą absolutnym. Nie tylko może sobie zmienić nazwę k…

krol-mswati-iii-afrykanski-wladca-przyzwyczajony-do-luksusow-i-tanca-trzcin-fot-bess-adler-bloomberg-via-getty-images-ac57416.jpeg
width: 1024
height: 682

Hongkong: Poznajemy miasto między światami
type: item
date: 2019-03-07T03:00:00.000Z
creator: Michael Paterniti
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: azja
subject: chiny
subject: demokracja
subject: Edukacja
subject: hongkong
subject: komunizm
subject: miasta
subject: podróże
subject: polityka
subject: Shopping
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Hongkong jarzy się światłami nad brzegiem Morza Południowochińskiego. Jest górzysty, więc gruntów budowlanych tu brakuje, a wieżowców jest więcej niż gdzie indziej – wiele ma ponad sto pięter.
encoded: Wydają się unosić nad zboczami wzgórz niczym balony napełnione helem. Cały Hongkong wisi gdzieś pomiędzy światami, płynąc na wahaniach kursów walut, emisjach akcji, spekulacjach nieruchomościami i juanach gości z Chin Ludowych, ściągających tu, by wydawać swoje pieniądze. W mieszkańcach siedmiomilionowej metropolii narasta poczucie niepewności i niepokoju mocno kontrastujące z dumą i optymizmem niedawnych czasów, gdy Hongkong był jedną z głównych biznesowych stolic Azji. Za tę zmianę odpowiedzialna jest oczywiście rosnąca potęga Chin, które stały się dyżurnym tematem tutejszych rozmów. Na Chiny patrzy się z góry – a zarazem z lękliwym podziwem. Milton Friedman, ekonomista, powiedział ponoć: „Kto chce zobaczyć kapitalizm w działaniu, niech jedzie do Hongkongu”. Idealizowanie tego miasta jako wolnorynkowego raju, kwitnącego w 15. roku po przekazaniu go Chinom przez Brytyjczyków, byłoby dzisiaj nadmiernym uproszczeniem albo nawet świadczyłoby o opacznym rozumieniu ukrytych sił, które tu działają. Oznaczałoby zamknięcie oczu na podskórne zmagania, maskowane przez blichtr pokazowych fasad centrum finansowego. Ukryty świat to miasto uciekinierów politycznych i prostytutek; gangsterów lubiących się afiszować ekstrawagancją; indonezyjskich gospoś spędzających tłumnie niedzielne wychodne w Victoria Park; ludzi z trudem wiążących koniec z końcem, gnieżdżących się w klitkach wielkości lodówki. PKB na głowę stawia Hongkong na 10. miejscu w świecie, ale do najwyższych należy także tzw. współczynnik Giniego mierzący wielkość rozziewu między bogatymi a biednymi. Mieszkańcy powiadają, że Hongkong wciąż się przeobraża, czego widomym znakiem jest jego zmieniająca się nieustannie panorama. – Odczuwamy te wielkie przemiany, ale nie umiemy ich nazwać. Tempo metamorfozy jest zbyt szybkie, by pamięć za nim nadążyła – twierdzi Patrick Mok, koordynator przedsięwzięcia Hong Kong Memory Project, które za 6,4 mln dolarów tworzy interaktywną witrynę internetową zawierającą stare zdjęcia miasta.…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/75ed9de855c7f386df4fbd7bf88c60b3c579be33-be4343d.jpeg
width: 670
height: 487

Ich już nie ma, ale przetrwali w naszej mowie. Grecy – twórcy nieśmiertelnego języka
type: item
date: 2018-05-18T08:30:00.000Z
creator: Joanna Orłowska-Stanisławska
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: akropol
subject: demokracja
subject: filozofia
subject: grecja
subject: igrzyska olimpijskie
subject: Sport
description: Greka jest najstarszym znanym językiem świata używanym nieprzerwanie do dziś. Większość systemów komunikacji, którymi posługiwali się twórcy innych cywilizacji, dawno już wymarła, a językiem Hellenów wciąż mówi około 12 mln ludzi.
encoded: Marmurowe świątynie na ateńskim wzgórzu Akropol, teatry, rzeźby Fidiasza i Myrona, Wenus z Milo i Nike z Samotraki, malowane amfory, pitosy i kratery działają na naszą wyobraźnię. Są one jednak tylko zewnętrzną, materialną powłoką świata Hellenów. Możemy je zobaczyć i ich dotknąć. Nie oddają jednak istoty ich kultury, którą jest sposób, w jaki Grecy postrzegali i interpretowali otaczający ich świat. Aby zrozumieć rzeczywistość, potrzebowali filozofii. Aby wytłumaczyć to, czego nie potrafili objąć umysłem – mitologii i religii. Żeby opisać świat – języka. Jako pierwszy powstał rzeczownik „chaos”. Był potrzebny, aby określić bezkresną niezdefiniowaną otchłań. Dopiero z chaosu zaczęły wyłaniać się kolejne byty, powstawał świat. Z bezkresu mogło wyłonić się tylko to, co Grecy potrafili nazwać. Świat poczęły wypełniać materia, przestrzeń (galaktyka, polis, agora), idee za pomocą których organizowali życie swojej społeczności (arystokracja, oligarchia, autonomia, demagog, demokracja, tyrania, hegemonia, ostracyzm) oraz świat leżący poza Helladą (ethnos – plemiona, które nie żyły w miastach-państwach, barbarzyńcy – ludzie, którzy nie mówili po grecku). Starożytna Grecja leżała na dwóch kontynentach. Poleis wyrosły na Peloponezie, w Azji Mniejszej, na wyspach Morza Śródziemnego i brzegach Morza Czarnego. Hellada była rozbita politycznie, ale stworzyła język, który żyje nadal. Bez systemu sprawnej komunikacji nie powstałyby grecka literatura i filozofia – kamienie węgielne kultury nowożytnej Europy. – Śmiało można powiedzieć, że literatura, dramat, a w dalszej kolejności również nowsze sztuki Zachodu, w tym film, ukształtowały się w odniesieniu do dzieł i zagadnień sformułowanych przez starożytnych Greków – stwierdza dr Agnieszka Wojciechowska z Instytutu Studiów Klasycznych, Śródziemnomorskich i Orientalnych Uniwersytetu Wrocławskiego. – Nie ma chyba współcześnie osoby, która nie słyszałaby przynajmniej o Homerze, Platonie czy Arystotelesie. Prócz lingwistycznej korony Grec…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/e3e62b35f1e624c825f3bc5afcaa736a8844a6a9-f0483ba.jpeg
width: 1000
height: 666

Wyłączamy system po raz czwarty!
type: item
date: 2012-05-29T08:05:00.000Z
creator: Igor Nowiński
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: demokracja
subject: dom spotkań z historią
subject: historia
subject: komunizm
subject: opozycja
subject: prl
description: Dom Spotkań z Historią zaprasza na 4. edycję Wyłącz system, warszawskiego Święta Wolności. Tegoroczne Święto Wolności - zadedykowane kobietom, ich postawom wobec totalitaryzmu oraz roli w walce o wolność - powstaje we współpracy z Kancelarią Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
encoded: Wyłącz system vol. 4 to kilkanaście wydarzeń artystycznych m.in. Piknik wolnościowy i koncert na skwerze przy Krakowskim Przedmieściu, premierowy spektakl Walentyna w reż. Wojciecha Farugi w Teatrze Studio, zwiedzanie Pałacu Prezydenckiego, warsztaty dla dzieci, pokazy filmowe, akcje miejskie oraz spotkania z byłymi opozycjonistkami. Ukoronowaniem Święta Wolności jest Fiesta – wielka impreza muzyczna organizowana w plenerze, na plaży przy moście Śląsko-Dąbrowskim, po praskiej stronie Wisły. Zagrają dla Soma Ansamble, BaBu Król (Bajzel & Budyń), KURY (feat. Vienio & Pele), Brygada Kryzys, YeShe (feat. Staszek Soyka) oraz DJ set: Teresa i Tygrysy. Start Fiesty 6 czerwca, o 18.00! Na wszystkie imprezy WSTĘP WOLNY. W załączeniu mapa. Spektakularne zwycięstwo polskiego społeczeństwa 4 czerwca 1989 roku otworzyło drogę do upadku komunizmu w Europie. W rocznicę czerwcowych wyborów – Wyłącz system z nami! ZAPISZ SIĘ NA FIESTĘ! Więcej informacji na www.wylaczsystem.pl. Zapraszamy już tym tygodniu: 29.05 (wt.), 18:00, DSH (ul. Karowa 20) Kobiety systemu Spotkanie o kobietach, celebrytkach systemu – symbolu i produkcie komunistycznej propagandy. Kim były naprawdę? Służebnicami ideologii? Maskotkami władzy? Ofiarami czy opokami systemu? W spotkaniu weźmie udział m.in. Ewa Toniak, historyk sztuki, autorka książki Olbrzymki: kobiety i socrealizm. Spotkaniu towarzyszy pokaz filmu Dziewczyna z plakatu w reż. Ewy Pięty (2001, 29’). 30.05 (śr.), 18:00, DSH Kobiety kontra system Rozmowa o kobietach walczących przeciwko dyktaturom w różnych krajach świata. Spotkanie poprowadzi Krystyna Kurczab-Redlich, dziennikarka, korespondentka, specjalizująca się z tematyce Rosji i byłych republik radzieckich, a zwłaszcza Czeczenii. W dyskusji udział wezmą m.in. Aleksandra Chrzanowska, koordynator ds. cudzoziemców ze Stowarzyszenia Interwencji Prawnej oraz Maria Książak, psycholog. 31.05 (czw.), 18:00, DSH Opozycyjna codzienność Spotkanie z byłymi opozycjonistkami m.in. Ludwiką Wujec (polityk, urzę…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/e5c56cd9b144130f29c1f94a95661f3962d08889-c27e18b.jpeg
width: 708
height: 1000

Najdłuższy Wykład Świata
type: item
date: 2009-12-09T06:15:00.000Z
creator: Redaktor National Geographic
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: demokracja
subject: kraków
subject: rekordy guinnessa
subject: wydarzenia
description: W dniach 9-14 grudnia br. Errol Tapiwa Muzawazi podejmie próbę pobicia Rekordu Guinnessa w wygłoszeniu "Najdłuższego Wykładu Świata".
encoded: Obecny rekord w tej kategorii należy do prof. Jayasimba Ravirala z Indii, który w 2007 r. mówił przez 120 godz. na temat koncepcji rozwoju osobowości. Errol Muzawazi będzie przez 130 godz. mówił na temat demokracji. Próba pobicia rekordu odbędzie się w Auditorium Maximum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie (ul. Krupnicza 33). Wydarzeniu patronuje rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, prof. dr hab. Karol Musioł.

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/e87132e76eb1e6c02d326b3a7bbad2b2517f27c5-8ea0e9a.jpeg
width: 592
height: 545