Czaszka średniowiecznego rycerza zaskoczyła badaczy. Taka deformacja to prawdziwa rzadkość
Rycerz, który żył w średniowiecznej Hiszpanii, miał czaszkę inną niż wszyscy. Jego wygląd musiał wzbudzać poruszenie nawet w tamtych czasach. Badacze nie kryją zdziwienia. Jakie sekrety ujawniła analiza jego szkieletu?
Te wyjątkowe szczątki odkryto na chrześcijańskim cmentarzu na dziedzińcu zamku Zorita de los Canes w Guadalajarze w Hiszpanii. Forteca ta była w okresie średniowiecza strategicznym miejscem, znajdującym się pod kontrolą Rycerzy Calatrava. Byli oni członkami zakonu rycersko-religijnego, stowarzyszonym z zakonem cystersów. Zaskakujące wyniki wykopalisk Na nietypowe kości archeolodzy natknęli się w trakcie sezonów wykopaliskowych prowadzonych między 2014 a 2019 rokiem. Rycerza pochowano w drewnianej trumnie. W momencie wydobycia trumna uległa już rozkładowi, zidentyfikowano jedynie kilka jej fragmentów. Antropolodzy fizyczni ocenili wiek zmarłego na 45 do 49 lat. Był to mężczyzna. Zachowała się ponad połowa kości. Uwagę badaczy od razu przykuła nietypowa czaszka. Przypadek ten hiszpańscy naukowcy opisali właśnie na łamach czasopisma „MDPI Heritage”. Oryginalny rycerz Już na pierwszy rzut oka widać było, że zmarły miał ekstremalnie wydłużoną czaszkę – 230 mm, podczas gdy średnia długość męskiej czaszki wynosi dziś około 170 mm. – Byłam bardzo zaskoczona. Nigdy wcześniej nie widziałam takiej czaszki, zwłaszcza należącej do rycerza – skomentowała dla LiveScience dr Carme Rissech, antropolożka fizyczna z Uniwersytetu Rovira i Virgili w Hiszpanii Taki kształt czaszki, wynikający z przedwczesnego zrośnięcia jej szwów, został sklasyfikowany jako ultradolichocefalia, czyli ekstremalne długogłowie. Być może wojownik cierpiał na zespół Crouzona. Jest to bardzo rzadka choroba genetyczna. Wiele wskazuje na to, że rycerz zmarł tragicznie – w czasie potyczki. Na szkielecie widać śmiertelne rany kłute w skroni i potylicy oraz uraz lewej piszczeli. Nie widać oznak gojenia, co dobitnie świadczy, że przyczyniły się do odejścia mężczyzny z tego świata. Czy była to jakaś większa bitwa? Trudno jednoznacznie wskazać. Jak wyglądał hiszpański wojownik? Dzięki szczegółowej analizie kości eksperci byli w stanie więcej powiedzieć o wyglądzie rycerza. Miał lekko wydatne czoło. Jego żuchwa była bardzo wąska. Mógł mieć nieprawidłowy zgryz – dolna szczęka była wysunięta do przodu. Zęby sieczne, czyli jedynki, były pochylone na zewnątrz. Rycerz miał problemy z jedzeniem. Świadczy o tym ogromną ilość kamienia nazębnego oraz małe zużycie zębów po lewej stronie ust. To sugeruje, że z jakiegoś powodu mógł unikać używania tej strony do żucia. Mimo wielu problemów zdrowotnych mężczyzna był aż do tragicznej śmierci silny i sprawny. O jego aktywności w postaci jazdy konnej świadczy budowa ud. Z kolei wyraźne ślady na obojczyku wskazują, że często nosił torby lub inne ciężary na ramieniu. Według archeologów wykryta ultradolichocefalia jest niezwykle rzadkim przypadkiem. To, że rycerz dożył tak zaawansowanego wieku w średniowieczu, bez współczesnej opieki medycznej, jest naprawdę imponujące. Źródła: MDPI Heritage, Live Science Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
Ludzie ewoluowali dziwnie szybko. Tajemnicę rozwiewa analiza małpich czaszek
Dyskusja o tempie ewolucji człowieka i jego odmienności względem innych naczelnych nie ustaje od dekad. Zaawansowane metody obrazowania, takie jak trójwymiarowe analizy czaszek, a także przełomowe odkrycia paleontologiczne dostarczają jednak coraz bardziej precyzyjnych odpowiedzi. Czy rzeczywiście Homo sapiens ewoluował szybciej niż inne małpy i jak to się stało?
Ludzie wyewoluowali zaskakująco szybko: tak wynika z badań naukowców z University College London. Wykazali oni, że w porównaniu do naszych kuzynów wykształciliśmy duże mózgi i płaskie twarze w wyjątkowym tempie. Jakie mechanizmy za tym stoją i czemu akurat my? Odpowiedź zakodowana w czaszkach Wielu naukowców od dawna podejrzewało, że ewolucja człowieka przebiegała szybciej niż innych naczelnych. Tematem zainteresowali się badacze z Londynu pod kierownictwem dr Aidy Gomez-Robles, którzy przeanalizowali ewolucyjną różnorodność czaszek ludzi i spokrewnionych z nimi małp człekokształtnych na przestrzeni milionów lat. Było to możliwe dzięki zastosowaniu zaawansowanej analizy 3D. Swoje wyniki, które wskazywały, że struktura czaszki człowieka ewoluowała znacznie szybciej niż pozostałych małp człekokształtnych (np. goryli, szympansów czy gibonów), opublikowali w prestiżowym czasopiśmie „Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences”. Jak udało im się do tego dojść? Co siedzi w małpiej głowie? W ramach badania porównano trójwymiarowe model czaszek siedmiu gatunków hominidów – m. in. Homo sapiens, goryli, szympansów – oraz dziewięciu gibonowatych. Okazało się, że w linii hominidów, szczególnie u ludzi, tempo zmian anatomicznych było niemal dwukrotnie wyższe, niż wynikałoby to z samego upływu czasu ewolucyjnego. Hominidy i gibonowate rozdzieliły się ewolucyjnie około 20 mln lat temu. W tym czasie anatomia hominidów uległa znacznie większemu zróżnicowaniu niż u innych małp. U gibonów czaszki różnych gatunków są niemal identyczne, podczas gdy u człowieka, szympansa czy goryla różnice widoczne są gołym okiem. Ludzie mają wyjątkowe czaszki Homo sapiens charakteryzuje się niezwykle dużą puszką mózgową – może ona mierzyć nawet 1350 cm³, podczas gdy ta należąca do szympansa ma zwykle jedynie 420 cm³. Wyjątkowa jest także ludzka wyraźnie spłaszczona twarz, pionowe czoło, rozwinięty podbródek oraz zmniejszona żuchwa. Porównując te cechy z cechami czaszek innych małp człekokształtnych, zauważamy różnice, które mają ścisły związek z funkcjonowaniem układu nerwowego oraz adaptacją do odmiennych stylów życia i środowisk. Ewolucja dużego mózgu u ludzi wiązała się z rozwojem nowych zdolności poznawczych, takich jak myślenie abstrakcyjne, mowa i planowanie. Czy to jednak przyczyna przyspieszonej ewolucji, czy jej efekt? Szybka ewolucja wynikiem ponadprzeciętnej inteligencji? To nie takie proste Naukowcy ostrzegają, że chociaż kuszące może być stwierdzenie, że główną przyczyną szybkiej ewolucji człowieka są korzyści wynikające z większej inteligencji, to jednak na te zmiany mogą mieć ogromny wpływ czynniki społeczne wynikające z presji „stada”. – Goryle mają drugie po ludziach najszybsze tempo ewolucji czaszek, ale ich mózgi są stosunkowo małe w porównaniu z innymi małpami człekokształtnymi. W ich przypadku zmiany prawdopodobnie były spowodowane doborem społecznym, gdzie większe grzebienie czaszkowe na szczycie czaszki są związane z wyższym statusem społecznym. Możliwe, że podobny, wyjątkowy dla człowieka dobór społeczny mógł mieć miejsce również u przedstawicieli naszego gatunku – studzi emocje dr Gomez-Robles. Być może duże mózgi wykształciły się więc przypadkiem... a reszta to już historia. Źródło: Proceedings of the Royal Society B, zpe.gov.pl, CORDIS Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Najstarszy kopalny dowód na krzyżowanie się Homo sapiens i neandertalczyków. Sensacja z Izraela
Znaleziony w Izraelu szkielet pięcioletniego dziecka sprzed 140 tys. lat nosi cechy zarówno neandertalczyków, jak i Homo sapiens. To najwcześniejszy fizyczny dowód na krzyżowanie się tych gatunków – ogłosili naukowcy.
Do odkrycia tych szczątków doszło 90 lat temu w jaskini Skhul na Górze Karmel. Teraz badacze z wykorzystaniem nowoczesnych metod analitycznych dokonali kluczowego ustalenia. Związki ludzi i neandertalczyków Archeologów od lat fascynuje relacja ludzi współczesnych z neandertalczykami. Kiedyś uważano, że byli oni naszymi bezpośrednimi przodkami. Po latach wnikliwych analiz, w tym genetycznych, wiemy, że byli to nasi kuzyni. Pytań pozostało jednak sporo. Wiadomo na przykład, że te dwa gatunki krzyżowały się między sobą. Ale od jakiego momentu? Tej sprawie postanowił przyjrzeć się międzynarodowy zespół, który na łamach „L'Anthropologie” właśnie opublikował swoje wnioski. Badaniami kierowali prof. Israel Hershkovitz z Wydziału Medycznego i Nauk o Zdrowiu im. Graya Uniwersytetu w Tel Awiwie oraz Anne Dambricourt-Malassé z Francuskiego Narodowego Centrum Badań Naukowych. Najstarszy dowód na bliskie kontakty Wniosek: jest to najwcześniejsza ludzka skamieniałość, która wykazuje cechy morfologiczne obu tych grup ludzkich: człowieka współczesnego i neandertalczyka. – Obecne badania pokazują, że szkielet pięcioletniego dziecka jest wynikiem ciągłej infiltracji genetycznej z lokalnej – i starszej – populacji neandertalczyków do populacji Homo sapiens – przekazał zespół badawczy. Oznacza to, że neandertalczycy i Homo sapiens mieli biologiczne i społeczne powiązania. Być może do ich krzyżowania się po raz pierwszy doszło na terenie dzisiejszego Izraela. – Nawet dzisiaj, 40 000 lat po wyginięciu ostatnich neandertalczyków, część naszego genomu – od 2 do 6 % – ​​ma pochodzenie neandertalskie. Jednak ta wymiana genów miała miejsce znacznie później, między 60 000 a 40 000 lat temu – zauważa prof. Hershkovitz. – W naszych badaniach wykazujemy, że czaszka dziecka, która swoim ogólnym kształtem przypomina Homo sapiens – zwłaszcza pod względem krzywizny sklepienia czaszki – posiada wewnątrzczaszkowy układ krwionośny, żuchwę i strukturę ucha wewnętrznego typową dla neandertalczyków – dodaje naukowiec. To ustalenie jest zaskakujące, bo do tej pory najstarsze fizyczne dowody na hybrydyzację, znalezione w Lapedo w Portugalii, były późniejsze o około 100 tysięcy lat. Poza tym badane szczątki dziecka pochodzą z grobu, co dowodzi, że nie tylko ludzie współcześni chowali swoich zmarłych. Skąd to wiemy? Jak wyglądały analizy Naukowcy doszli do tych wniosków po przeprowadzeniu serii zaawansowanych testów szczątków. Najpierw zeskanowali czaszkę i szczękę za pomocą technologii mikrotomografii komputerowej w Instytucie Antropologii Rodziny Shmunis na Uniwersytecie w Tel Awiwie. Stworzyli trójwymiarowy model na podstawie skanów. Umożliwiło im to przeprowadzenie złożonej analizy morfologicznej struktur anatomicznych (w tym tych niewidocznych gołym okiem, takich jak ucho wewnętrzne) i porównanie ich z różnymi populacjami człowiekowatych. Aby zbadać strukturę naczyń krwionośnych otaczających mózg, stworzyli również dokładną trójwymiarową rekonstrukcję wnętrza czaszki. – Tradycyjnie antropolodzy przypisywali skamieniałości odkryte w jaskini Skhul, wraz ze skamieniałościami z jaskini Qafzeh w pobliżu Nazaretu, wczesnej grupie Homo sapiens. Obecne badania ujawniają, że przynajmniej część skamieniałości z tej pieczary jest wynikiem ciągłej infiltracji genetycznej lokalnej – i starszej – populacji neandertalskiej w populację Homo sapiens – przekonuje prof. Hershkovitz. Co oznaczają dla nauki najnowsze badania? Analizy genetyczne wskazują, że krzyżowanie się ludzi współczesnych z neandertalczykami następowało już około 250 000 lat temu. Natomiast szczątki dziecka z jaskini Skhūl I, datowane na około 140 000 lat temu, stanowią najstarsze znane dowody kopalne potwierdzające istnienie hybrydy tych gatunków. Być może więc kolejne podobne znaleziska są przed nami. Źródło: L Anthropologie Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
Czy starożytni Egipcjanie leczyli nowotwory mózgu? Badania dwóch czaszek wskazują, że przynajmniej próbowali
Starożytny Egipt już nie raz zadziwiał badaczy zaawansowaniem wiedzy z różnych dziedzin. Tym razem odkryto, że Egipcjanie prawdopodobnie potrafili leczyć raka mózgu.
W tym artykule: Odkrycie w Cambridge Czaszka mężczyzny Czaszka kobiety Nowotwory w starożytności Międzynarodowy zespół badaczy odkrył, że nowotwory mózgu były prawdopodobnie dość częste w starożytnym Egipcie. Mało tego – analiza dwóch czaszek wskazuje na to, że Egipcjanie próbowali nowotwory mózgu także leczyć. Medycyna w Starożytnym Egipcie Starożytny Egipt jest dobrze znany archeologom ze swojej wiedzy medycznej i różnorodnych sposobów leczenia. Na przykład z historycznych źródeł pisanych: papirusów Kahuna (1850–1700 p.n.e.) czy Ebersa (ok. 1550 p.n.e.). Z zachowanych źródeł wiemy na pewno, że medycyna starożytnego Egiptu była na tyle zaawansowana, aby opisywać, klasyfikować i skutecznie leczyć na przykład urazy kości. Zwyczaj mumifikowania zmarłych i tysiące mumii zachowanych po dziś dzień pozwalają także na fizyczne badanie szczątków Egipcjan. Stosowali oni między innymi: trepanacje czaszki, protezy kończyn, plomby dentystyczne, skutecznie składali złamania kości. Mimo pewności badaczy, że w starożytności chorowano także na nowotwory, to dotychczasowe znaleziska nie dawały pewności, czy próbowano je leczyć. Egipcjanie na pewno zmiany nowotworowe rozpoznawali i próbowali klasyfikować. Ale czy próbowali także leczyć – to było trudno stwierdzić. W egipskiej mumii wykryto ślady nowotworu złośliwego. Niezwykłe odkrycie polskich naukowców. Polscy naukowcy dokonali zaskakującego odkrycia w mumii sprzed 2000 lat, która znajdowała się w zbiorach Uniwersytetu Warszawskiego. Okazuje się, że mogła być chora na raka. Odkrycie w Cambridge Ten stan rzeczy właśnie zmieniło nowe badanie. Artykuł opublikowany w czasopiśmie „Frontiers in Medicine” opisuje dwie staroegipskie czaszki. Starsza ma około 4500 lat, młodsza – mniej więcej 2500 lat. Obie znajdują się w tzw. w kolekcji Duckworth na Uniwersytecie Cambridge w Wielkiej Brytanii. Czaszka i żuchwa nr. 236, datowane na lata 2687–2345 p.n.e., należały do mężczyzny w wieku od 30 do 35 lat. Czaszka E270, datowana na lata 663–343 p.n.e., należała do kobiety w wieku powyżej 50 lat. Główni autorzy badania to Tatiana Tondini z Uniwersytetu w Tybindze oraz Edgard Camarós, paleopatolog z Uniwersytetu w Santiago de Compostela. Czaszka mężczyzny Na czaszce 236 obserwacja mikroskopowa wykazała zmianę o dużych rozmiarach, odpowiadającą nadmiernemu zniszczeniu tkanki, co zakwalifikowano jako nowotwór. Ponadto znaleziono około 30 małych zmian przerzutowych rozproszonych po całej czaszce. Tym, co najbardziej zaskoczyło badaczy, było odkrycie śladów nacięć wokół tych zmian. Prawdopodobnie wykonano je ostrym przedmiotem, np. metalowym narzędziem. „Gdy zobaczyliśmy to po raz pierwszy pod mikroskopem, nie mogliśmy uwierzyć własnym oczom” – mówi Tondini. „Wygląda na to, że Egipcjanie dokonali interwencji chirurgicznej związanej z obecnością komórek nowotworowych. To dowód na to, że medycyna starożytnego Egiptu obejmowała także eksperymentalne metody leczenia (lub badania) nowotworów” – wyjaśnia współautor artykułu prof. Albert Isidro (chirurg onkolog ze Szpitala Uniwersyteckiego Sagrat Cor w Barcelonie). Ślady nacięć na czaszce 236 lat mogą wskazywać, że starożytni Egipcjanie próbowali operować nadmierny rozrost tkanki. Mogą też świadczyć o tym, że operacji dokonano już po śmierci pacjenta, próbując dowiedzieć się więcej o przyczynach zgonu i naturze choroby. Odkryto tajemnicę egipskiej mumii. Naukowcy stworzyli zjawiskową rekonstrukcję twarzy kobiety Tajemnicza mumia pochodząca z Egiptu przez niemal 100 lat znajdowała się w australijskiej szkole. Dotychczas nikt nie był pewny, skąd pochodziły szczątki ani do kogo należały. Najnowsze ba... Czaszka kobiety Sporo młodsza czaszka kobiety to przypadek jeszcze ciekawszy. Znaleziono w niej aż trzy różne zmiany, wiele mówiące o tym, co przeszła osoba do której należała. Podobnie jak pierwsza czaszka, również ta posiada dużą zmianę – najprawdopodobniej guz nowotworowy, który doprowadził do zniszczenia kości. Analiza mikro- i makroskopowa według badaczy wskazuje nawet na konkretne nowotwory: kostniakomięsaka lub oponiaka. Druga zmiana to ślad po uderzeniu w głowę ostrym narzędziem. Prawdopodobnie powstał w wyniku walki lub kobieta doznała przemocy. Odniosła głęboki i poważny uraz głowy, jednak rana uległa zagojeniu. Prawdopodobnie kobieta została poddana leczeniu i w rezultacie przeżyła. „Czy ta kobieta była zaangażowana w jakiekolwiek działania wojenne?” – zastanawia się Tondini. „Jeśli tak, to musimy ponownie przemyśleć rolę kobiet w konfliktach w starożytności” – dodaje. Trzecia zmiana na czaszce kobiety to także uraz. Obserwacja mikroskopowa ujawniła dodatkowe, wygojone złamanie bez przemieszczenia. Jest zlokalizowane bardzo blisko zmiany nowotworowej – co znów wskazuje na próby leczenia. Nowotwory w starożytności „Widzimy, że chociaż starożytni Egipcjanie byli w stanie poradzić sobie ze złożonymi złamaniami czaszki, nowotwory nadal stanowiły granicę wiedzy medycznej” – mówi Tatiana Tondini. Chociaż kojarzymy nowotwory ze współczesnością i obecnością wielu rakotwórczych substancji w naszym otoczeniu, mamy coraz więcej dowodów, że również w przeszłości były powszechne. „Chcieliśmy dowiedzieć się, jaką rolę odgrywały nowotwory w przeszłości, jak częsta była ta choroba i jak starożytne społeczeństwa próbowały sobie z nią radzić” – konkluduje Tondini. To badanie to z pewnością nie koniec medycznych odkryć w dziedzinie paleoonkologii. Źródło: Frontiers in Medicine.
Kryształowe czaszki to pamiątki po dawnych cywilizacjach czy zręczna mistyfikacja?
Kryształowe czaszki jakiś czas temu zostały uznane za najniezwyklejsze artefakty z czasów prekolumbijskich. Nowoczesne metody badawcze nie pozostawiły jednak miejsca na jakiekolwiek złudzenia w temacie ich autentyczności. Przebadane obiekty nie zostały wytworzone w prekolumbijskiej Mezoameryce i być może większość okazów, które znajdują się w zbiorach muzealnych i w prywatnych kolekcjach to nic innego, jak zwykłe fałszywki. Zręcznie wykonane i prezentujące się niezwykle efektownie, ale jednak fałszywki niemające żadnej wartości historycznej.
W tym artykule: Czym są kryształowe czaszki? Skąd wzięły się kryształowe czaszki? Czaszki ze zbiorów muzealnych Kryształowa czaszka z Lubaantun Badania nad autentycznością kryształowych czaszek Oszustwa archeologiczne mają długą historię. Fałszywe artefakty przeszłości miały przynieść sławę i bogactwo ich rzekomym odkrywcom. Nauka nie stoi jednak w miejscu i rozwijające się techniki badawcze pozwoliły ujawnić archeologiczne mistyfikacje, a tym samym fałszerze okryli się nie chwałą, a niesławą. Fałszywkami okazały się między innymi artefakty z Michigan i terakotowe figury etruskich wojowników. Do tej listy najprawdopodobniej należy dopisać także kryształowe czaszki, które pod koniec XIX stulecia pojawiły się na rynku antykwarycznym. Czym są kryształowe czaszki? Mówiąc o kryształowych czaszkach, na myśli trzeba mieć rzekome artefakty z czasów prekolumbijskich, których twórcami mieli być przedstawiciele mezoamerykańskich cywilizacji: Majów i Azteków. Jak wskazuje na to sama nazwa, mają kształt ludzkiej czaszki i są wykonane z kryształu górskiego. Najmniejsze są wysokie na kilkanaście centymetrów, ale nie brakuje też takich, których rozmiar odpowiada rozmiarowi biologicznego pierwowzoru. „Odkryto” dwanaście takich artefaktów, z czego dziewięć znajduje się w prywatnych rękach. Reszta pozostaje w zbiorach muzealnych. Na przestrzeni lat kryształowe czaszki obrosły wieloma legendami. W mezoamerykańskich kulturach miały mieć znaczenie rytualne. Prawdopodobnie właśnie dlatego niektórzy ze współczesnych przypisali im niesamowite, wręcz magiczne moce. Ezoterycy uwierzyli, że tajemnicze artefakty mogą wpływać na sny i mają moc wywoływania wizji. Przypisali im też właściwości lecznicze. Podobno gdy wszystkie zbierze się w jednym miejscu, wyzwolą niewyobrażalną moc. Skąd wzięły się kryształowe czaszki? Mitami obrosło także pochodzenie tych rzekomo magicznych artefaktów. Pojawiły się tezy, według których niezwykłe klejnoty mają być dowodem na kontakty prekolumbijskich kultur z obcymi cywilizacjami. Łączono je także z mityczną Atlantydą. Człowiek z Piltdown to jedno z największych naukowych oszustw. Tak mógł wyglądać Człowiek z Piltdown miał zamieszkiwać tereny dzisiejszej Wielkiej Brytanii. Jego rzekome szczątki znalazł Charles Dawson. Okazało się jednak, że nieznany nauce hominid to mistyfikacja. Odłóżmy jednak na bok teorie spiskowe. Faktem jest, że ludzka czaszka odgrywała istotną rolę w tradycji i obrzędowości cywilizacji, które zamieszkiwały obszar Mezoameryki. To zdaje się uwiarygadniać rzekome znaleziska. Jednak należy podkreślić, że żadna kryształowa czaszka nie została odkryta w toku wykopalisk archeologicznych, a reputacja niektórych ich znalazców jest co najmniej wątpliwa. Już sam ten fakt każe powątpiewać w ich autentyczność. Jeżeli dodamy do tego, że przebadane twory okazały się fałszywkami, coraz trudniej uwierzyć, że na świecie jest choć jedna kryształowa czaszka, która mogłaby być wytworem kultury majańskiej lub azteckiej. Przyjrzyjmy się kilku tajemniczym tworom, którym przypisano prekolumbijskie pochodzenie. Czaszki ze zbiorów muzealnych Mogłoby się wydawać, że sprawcami całego zamieszania są prywatni kolekcjonerzy. Nic bardziej mylnego. O tajemniczych znaleziskach zrobiło się głośno w 1856 roku, gdy jeden z takich „artefaktów” trafił do zbiorów londyńskiego muzeum. Kryształowa czaszka z British Museum Zarząd British Museum miał nabyć czaszkę od Tiffani&Co. Jej pierwszym właścicielem prawdopodobnie był niejaki Eugène Boban – francuski antykwariusz, który przewodził zleconej przez Napoleona III wyprawie mającej na celu odszukanie meksykańskich zabytków. Eksponatowi od razu przypisano prekolumbijskie pochodzenie, ale po latach okazało się, że czaszka jest XIX-wiecznym wytworem. Czaszka z Musée du quai Branly Kolejny eksponat rzekomo odkryty przez Bobana trafił do paryskiego Musée du quai Branly. Kontrowersyjny handlarz antykami miał sprzedać ten przedmiot Alphonse'owi Pinartowi, a ten podarował go paryskiej placówce. Także to „znalezisko” okazało się wytworzonym w XIX wieku falsyfikatem. Czaszka z Muzeum Historii Naturalnej w Waszyngtonie Trzecia kryształowa czaszka trafiła do stolicy Stanów Zjednoczonych. W 1992 roku została przekazana przez anonimowego darczyńcę do Smithsonian Institution. Obecnie znajduje się w zasobach Muzeum Historii Naturalnej. 14-kilogramowy twór miał być własnością Porfirio Diaza, meksykańskiego dyktatora. Czy rzeczywiście pochodzi z czasów prekolumbijskich? Niestety, nic na to nie wskazuje. Kryształowa czaszka z Lubaantun Niektóre kryształowe czaszki Majów wciąż pozostają w prywatnych rękach. W sumie ma ich być aż dziewięć. Najgłośniejsze znalezisko, nazwane „Czaszką przeznaczenia”, ma pochodzić z ruin miasta Lubaantun, zlokalizowanego na terenie dzisiejszego Belize. Historia odkrycia Rzekomy artefakt ujawnił w 1924 roku Frederick Albert Mitchell-Hedges, angielski podróżnik i pisarz. Opowiedziała o tym Anna Le Guillon Mitchell-Hedges, przybrana córka odkrywcy, która także miała uczestniczyć w poszukiwaniach. Według jej relacji, czaszka została odkryta pod ołtarzem w ruinach jednej z majańskich świątyń. Przedmiot dokładnie odwzorowuje ludzką czaszkę. Został wykonany z kryształu górskiego. W chwili odkrycia żuchwa była oddzielona od pozostałej części. Nazwała czaszkę najbardziej zagadkowym klejnotem Kobieta miała pytać o znalezisko potomków rdzennych mieszkańców miasta. Jak wynika z jej relacji, ci zapewnili ją, że podobne przedmioty w dawnych czasach były używane przy spełnianiu rytuału śmierci na życzenie. Mitchell-Hedges stwierdziła wówczas, że czaszka jest najbardziej zagadkowym ze wszystkich klejnotów i nazwała ją „Czaszką przeznaczenia”. Eksperci mieli potwierdzić autentyczność znaleziska Współodkrywczyni twierdziła, że znalezisko zostało przebadane przez specjalistów. Mieli oni ustalić, że kryształ był szlifowany ręcznie, przez kilka pokoleń. Wiek czaszki oszacowano na 3600 lat. Oznaczało to, że jest starszy od kultury Majów. Wtedy pojawiły się sugestie, że stanowi pozostałość po cywilizacji, która zamieszkiwała Atlantydę. Kolejne próby poddały w wątpliwość autentyczność znaleziska Kolejne badania nie dały tak optymistycznych wyników. W latach 60. XX wieku czaszkę zbadał konserwator zabytków Frank Dorland. Ekspert nie dopatrzył się konwencjonalnych śladów obróbki. Na tej podstawie doszedł do wniosku, że proces przebiegał w dwóch etapach. Najpierw kryształowi został nadany kształt ogólny, a następnie przystąpiono do szlifowania. Nie wykluczył, że wykorzystano do tego piasek, ale jego zdaniem zajęłoby to od 150 do 300 lat. 10 lat później Dorland zbadał czaszkę w laboratoriach Hewlett-Packard. Testy wykazały, że kryształ, z którego wykonano artefakt, pochodził z Brazylii lub Kalifornii. To były ostatnie naukowe oględziny „Czaszki przeznaczenia”, bo na kolejne nie zgodziła się właścicielka. Inne kryształowe czaszki z prywatnych kolekcji Istnieje jeszcze kilka czaszek, które pozostają w prywatnych zbiorach. Historia odkrycia niektórych jest jeszcze bardziej tajemnicza. W tym miejscu należy wskazać na czaszkę „Sha-na-ra”, znalezioną w Meksyku, w stanie Guerrero. W 1995 roku miał natrafić na nią F.R. Nocerino, rzekomo kierowany paranormalnym impulsem. W niejasnych okolicznościach odkryto też tzw. „Teksańską czaszkę”. Artefakt znaleziony w Gwatemali jest własnością małżeństwa Parksów, a został im przekazany przez Norbu Chena, uzdrowiciela z Tybetu. Jak wszedł w jej posiadanie? Nie wiadomo. Badania nad autentycznością kryształowych czaszek Kryształ stwarza pewne trudności badawcze, bo nie eroduje i nie może być poddany datowaniu radiowęglowemu. Nie da się ustalić wieku materiału, więc naukowcy nie wykluczają, że niektóre kryształowe czaszki rzeczywiście mogą pochodzić z czasów przed Kolumbem. Istnieją jednak mocne dowody, że eksponaty muzealne są zwykłymi fałszywkami. Przerażająca „mumia syreny” odnaleziona w Japonii. Naukowcy w końcu wiedzą, czym była Mumia tego makabrycznego stworzenia ma już ponad 300 lat. Naukowcy od wielu miesięcy próbowali dowiedzieć się, czy była to hybryda zwierzęcia lub zwykłe oszustwo? Najnowsze badania w końcu... Zdaniem dr Jane McLaren-Walsh, londyńska czaszka została zamówiona w niemieckim zakładzie jubilerskim. Identyczne wnioski wyciągnął prof. Ian Freestone, który odkrył na niej ślady obróbki wiertłami. Jego zdaniem rzekomy artefakt tak naprawdę pochodzi z miasta Idar-Bserstein, które w XIX wieku importowało duże ilości brazylijskiego kryształu górskiego. Z tą opinią zgadzają się badacze z Centrum Badań i Renowacji Zabytków, którzy wzięli pod lupę czaszkę z paryskiego muzeum. Wypada jednak wspomnieć, że nie przetrwała żadna dokumentacja, która byłaby dowodem potwierdzającym naukowe ustalenia. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
W Danii odkryto czaszkę „bagiennej mumii”. Nosi ślady brutalnego morderstwa
Archeolodzy dokładnie zbadali czaszkę bagiennej mumii, którą odkryto w Danii. Okazało się, że człowiek ten 5000 lat temu został złożony w ofierze. Wcześniej brutalnie go pobito.
W tym artykule: Kim był człowiek z Vittrup? Mężczyzna nie pochodził z Danii Człowiek z Vittrup mógł zostać złożony w ofierze W pobliżu wsi Vittrup w Danii w 1915 roku archeolodzy natknęli się na rów, w którym znajdowały się ludzkie i bydlęce szczątki. Po analizie okazało się, że zarówno człowiek, jak i zwierzę datowane są na podobny okres, ok. 3800–3500 lat p.n.e. Kości te zostały przewiezione do Duńskiego Muzeum Narodowego, gdzie trafiły do magazynu. Zapomniano o nich na prawie sto lat. Kim był człowiek z Vittrup? Dopiero w XXI wieku naukowcy znów zainteresowali się szczątkami odkrytymi na torfowisku. Badania sprzed kilku lat wykazały, że człowiek z Vittrup żył jednak między 3300 a 3100 r. p.n.e. W ubiegłym roku naukowcy z Uniwersytetu w Göteborgu w Szwecji postanowili jeszcze raz przyjrzeć się zmarłemu. Badacze doszli do zaskakujących wniosków, które opisali na łamach czasopisma naukowego „PLOS One”. Zespół stwierdził, że człowiek z Vittrup mógł być wędrownym handlarzem krzemienia, być może imigrantem, który w tym regionie napotkał lokalną ludność. Spotkanie nie skończyło się jednak dla niego zbyt dobrze. Ślady na kościach sugerują, że został bardzo brutalnie zamordowany. Pozostałości po człowieku z Vittrup to jedynie prawa kostka, lewa dolna goleń oraz fragmenty czaszki wraz ze szczęką i 16 zębami. To jednak wystarczyło, aby ustalić, że człowiek ten zmarł w wieku ok. 30–40 lat. Mężczyzna nie pochodził z Danii – Śmiertelnie zmaltretowane ciało człowieka z Vittrup zostało złożone na duńskim bagnie, prawdopodobnie w ramach rytualnej ofiary. Do tego wydarzenia doszło ok. 5100–5300 lat temu, czyli w okresie lokalnej kultury pucharów lejkowatych – napisał zespół w artykule. Badacze odnaleźli różnice w cechach morfologicznych czaszki między człowiekiem z Vittrup a neolitycznymi rolnikami zamieszkującymi tereny dzisiejszej Danii. – Ten handlarz przypominał raczej łowców-zbieraczy, którzy zamieszkiwali Skandynawię w ciągu poprzednich tysiącleci – twierdzą uczeni. I dodają, że prawdopodobnie pochodził on z Norwegii lub Szwecji, z okolic koła podbiegunowego. Nowe badania wykazały, że bagienne mumie były częścią bardzo długiej, europejskiej tradycji Naukowcy przeanalizowali setki bagiennych mumii, które odnaleziono w Europie. Okazuje się, że ten rodzaj mumifikacji był częścią bardzo długiej tradycji. Większość ofiar była brutalnie ... – Dodatkowo zawartość izotopów tlenu w szkliwie wskazuje, że jako dziecko żył w chłodniejszym klimacie, czyli na północ od rejonów zamieszkanych przez rolników. Dane genetyczne faktycznie wskazują, że jest on blisko spokrewniony z człowiekiem mezolitycznym znanym z Norwegii i Szwecji – napisali naukowcy. Co ciekawe, wyniki analizy izotopów w szkliwie i kolagenie kostnym wykazały, że w dzieciństwie człowiek ów prowadził rybacko-myśliwski styl życia. Autorzy ustalili, że mógł w latach młodzieńczych spożywać głównie ryby, takie jak dorsz i dorada, a także mięso wielorybów. Człowiek z Vittrup mógł zostać złożony w ofierze Dopiero w latach późniejszych (ok. 12. roku życia) jego dieta stała się „typowa dla rolników”. – Tak zmienną historię życia odzwierciedla także analiza białek ze stwardniałych osadów organicznych na zębach – wyjaśnili uczeni. Naukowcy nie wiedzą, dlaczego mężczyzna ten zdecydował się na emigrację do innej części Skandynawii. Autorzy sugerują, że najprawdopodobniej jego wyjazd był spowodowany chęcią handlu lub wymiany towarów. Pewne jest jedno. Koniec jego życia był niezwykle bolesny. – Stan uszkodzenia jego czaszki jest wynikiem co najmniej ośmiu uderzeń – napisali naukowcy. Twierdzą, że prawdopodobnie wymierzono je twardym przedmiotem o zaokrąglonej powierzchni, być może maczugą. – Ciosy podzieliły ją na kilka części. Nie ma śladów gojenia, czyli urazy były śmiertelne – dodali. Naukowcy zastanawiają się tylko, czy było to przypadkowe morderstwo, czy może zaplanowane działanie. Biorąc pod uwagę, że zwłoki człowieka z Vittrup znajdowały się w towarzystwie zwierzęcia, na terenie mokradeł, bardzo możliwe, że był to element lokalnego rytuału, a nieszczęśnik został złożony w ofierze na cześć nieznanego bóstwa. Źródło: PLOS One. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Poznajcie Avę. Tak wyglądała kobieta z epoki brązu, która żyła w Szkocji
Naukowcy dokonali rekonstrukcji twarzy kobiety, która żyła w Szkocji ponad 3800 lat temu. Należała do neolitycznej kultury, którą nazywano „kulturą łuczników”.
W tym artykule: Rekonstrukcja twarzy kobiety z kultury łuczników Kultura pucharów dzwonowatych Jak wyglądała Szkotka sprzed 3800 lat? Cicero Moraes stał się w ostatnich latach specjalistą od rekonstrukcji twarzy osób sprzed tysięcy lat. Brazylijczyk z wykorzystaniem cyfrowej grafiki 3D odtworzył wygląd m.in. Zuzu, człowieka, który żył w Brazylii 10 tys. lat temu, najstarszego mężczyzny, którego odnaleziono w Egipcie, św. Walentego, a nawet Marii Magdaleny. Rekonstrukcja twarzy kobiety z kultury łuczników Badania i rekonstrukcje Moraesa zyskują na popularności, a jego prace rzucają nowe światło na wiedzę archeologiczną. Wszak ludzie od zawsze zastanawiali się, jak wyglądali ludzie, którzy zamieszkiwali naszą planetę w okresie prehistorycznym oraz święci, których opisuje Biblia. Tym razem Brazylijczyk postanowił stworzyć cyfrowy model 3D kobiety ze Szkocji, która należała do pewnej eneolitycznej kultury. Jej szczątki odnaleziono przypadkiem w 1987 roku. Do odkrycia doszło w Achavanich, w północnej Szkocji, podczas budowy nowej drogi. Znajdowały się w kamiennej „trumnie”. Badania wykazały, że kości należały do osoby płci żeńskiej, która zmarła, mając 18–25 lat. Nazwano ją Ava, od nazwy miejscowości, w której została znaleziona. Dziewczyna żyła ok. 3800 lat temu. Była wysoka jak na tamte czasy. Miała aż 171 centymetrów wzrostu. W grobowcu znajdowały się również artefakty, które zostały złożone wraz ze zmarłą. To m.in. fragment kości krowy, kawałki krzemienia, a także naczynia, które utożsamiane są z kulturą pucharów dzwonowatych. To kultura, która wywodzi się z Półwyspu Pirenejskiego i powstała na podłożu kultury almerskiej. Badania archeologiczne wykazały, że gospodarka tych ludzi była oparta na półpasterskim stadnym chowie zwierząt, zwłaszcza bydła rogatego i koni oraz na łowiectwie. Kultura pucharów dzwonowatych Polowano głównie za pomocą łuków refleksyjnych, a strzały były zbrojone w małe groty krzemienne, przeważnie sercowate. Przed uderzeniem cięciwy przedramię chroniono płytkowatym ochraniaczem (z łupku). Właśnie dlatego niektórzy historycy nazywają tę kulturę „kulturą łuczników”. Grupy te zajmowały się także rybołówstwem i zbieractwem. Analiza artefaktów wykazała również, że posiadano umiejętność obrabiania miedzi (głównie groty oszczepu) oraz być może złota i srebra. Jak wyglądała kobieta z epoki kamiennej? Powstała fenomenalna rekonstrukcja Czy ludzie żyjący tysiące lat temu byli podobni do nas czy nie? Odpowiedź dają coraz doskonalsze rekonstrukcje wykonywane przez artystów specjalistów. Jedna z nich stanęła właśnie na wys... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/jak-wygladala-kobieta-z-epoki-kamiennej-powstala-fenomenalna-rekonstrukcja-fot-oscar-nilsson-89a9cc7.jpeg" width="750" height="600" alt="Jak wyglądała kobieta z epoki kamiennej? Powstała fenomenalna rekonstrukcja (fot. Oscar Nilsson)" title="Jak wyglądała kobieta z epoki kamiennej? Powstała fenomenalna rekonstrukcja (fot. Oscar Nilsson)" /> Odkrycia dały również dowody na to, że ludności tej kultury wiedzieli, jak trepanować czaszki. Co ciekawe, w Polsce również odnajdywano cmentarzyska, które zostawiła po sobie ta kultura. Największe nekropolie, w których znajdowało się aż 19 grobów, zbadano w Kornicach na Górnym Śląsku. Zmarli grzebani byli najczęściej z rękoma zgiętymi w łokciach, dłońmi ułożonymi w okolicach twarzy oraz silnie podkurczonymi nogami. Mężczyźni ułożeni byli prawie zawsze na lewym boku, a kobiety na prawym. W grobach mężczyzn składano broń i naczynia z jedzeniem, a w kobiecych biżuterię z kości i bursztynu. Jak wyglądała Szkotka sprzed 3800 lat? Najnowsza rekonstrukcja Cicero Moraes rzuca nowe światło na to, jak mogła wyglądać kobieta należąca do tej kultury. Naukowiec w swoich badaniach wykorzystał istniejące już skany tomografii komputerowej czaszki Avy. Niestety czaszce brakowało żuchwy lub dolnej szczęki, dlatego zespół musiał stworzyć tę część kości od nowa. – Dzięki danym anatomicznym, statystycznym i logicznym możliwe było zrekonstruowanie jej twarzy nawet bez żuchwy – podkreśla w rozmowie z Live Science Cícero Moraes. – Następnie postanowiłem prześledzić profil twarzy, co robimy za pomocą kombinacji markerów grubości tkanek miękkich, które informują o granicach skóry – wyjaśnia uczony. Zgodnie z badaniami z 2016 roku, Ava mogła mieć jasną karnację, blond włosy i niebieskie oczy. Jednak badania DNA z 2018 roku odrzuciły tę teorię. Okazało się, że kobieta miała brązowy kolor oczu i czarne włosy. Natomiast jej skóra była ciemniejsza niż u dzisiejszych mieszkańców Szkocji. – Ze względu na jej rysy twarzy i wzrost, ta kobieta mogła być w swoich czasach uważana za niezwykle imponującą – twierdzi Moraes. Badania naukowe sprzed kilku lat wykazały ograniczone powinowactwo genetyczne między iberyjskimi a środkowoeuropejskimi przedstawicielami tej kultury. Badacze uznali zatem, że niewielki wpływ migracji na jej rozprzestrzenianie. Jednak inaczej miało być w przypadku Wysp Brytyjskich. Wraz z pojawieniem się pucharów dzwonowatych, pojawili się ludzie, którzy różnili się profilem DNA od ówczesnej śniadej lub ciemnoskórej i jasnookiej populacji. Przypuszcza się, że 90% populacji ówczesnych Wysp Brytyjskich zastąpiły grupy przybyszów z kontynentu. Źródło: Ortogonline Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Oto najstarszy człowiek, którego odnaleziono w Egipcie. Tak wyglądał mężczyzna 36 tysięcy lat temu
Naukowcy stworzyli niezwykle dokładną rekonstrukcję twarzy Egipcjanina, który żył ok. 30 tysięcy lat temu. To najstarszy człowiek, którego kiedykolwiek odnaleziono w tym kraju.
W tym artykule: Rekonstrukcja twarzy najstarszego Homo sapiens odnalezionego w Egipcie Egipcjanin prawdopodobnie był robotnikiem w kopalni Rekonstrukcje twarzy mają pomóc zrozumieć ewolucję naszego gatunku Ewolucja człowieka, jak i innych organizmów żywych to proces, który stale fascynuje naukowców. Chociaż wiemy już, jak mogły przebiegać zmiany w obrębie naszego gatunku, wciąż pozostaje wiele pytań bez odpowiedzi. Na podstawie odnalezionych ludzkich szczątek sprzed setek lat, badacze byli w stanie ustalić m.in. nasze pochodzenie oraz potencjalnych przodków. Uczonych intrygują jednak nie tylko przemiany biologiczne i genetyczne, ale również to, jak wyglądali ludzie w przeszłości. Na szczęście dzięki nowoczesnym technologiom mamy możliwość to sprawdzić. Rekonstrukcja twarzy najstarszego Homo sapiens odnalezionego w Egipcie W ciągu ostatnich kilku lat uczeni wielokrotnie dokonywali rekonstrukcji wyglądu twarzy na podstawie zachowanych czaszek. Tak było m.in. w przypadku Zuzu, rdzennego mieszkańca Ameryki Południowej, który zamieszkiwał Brazylię prawie 10 000 lat temu, czy też norweskiego nastolatka sprzed 8 000 lat. Jak wyglądała kobieta z epoki kamiennej? Powstała fenomenalna rekonstrukcja Czy ludzie żyjący tysiące lat temu byli podobni do nas czy nie? Odpowiedź dają coraz doskonalsze rekonstrukcje wykonywane przez artystów specjalistów. Jedna z nich stanęła właśnie na wys... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/jak-wygladala-kobieta-z-epoki-kamiennej-powstala-fenomenalna-rekonstrukcja-fot-oscar-nilsson-89a9cc7.jpeg" width="750" height="600" alt="Jak wyglądała kobieta z epoki kamiennej? Powstała fenomenalna rekonstrukcja (fot. Oscar Nilsson)" title="Jak wyglądała kobieta z epoki kamiennej? Powstała fenomenalna rekonstrukcja (fot. Oscar Nilsson)" /> Tym razem naukowcy z Brazylii (odpowiedzialni również za Zuzu) odwtorzyli twarz najstarszego przedstawiciela Homo sapiens, którego odnaleziono w Egipcie. Szczątki mężczyzny zostały odnalezione w 1980 roku na stanowisku archeologicznym Nazlat Chatir. To również najstarsza na świecie znana kopalnia. Znajduje się w Górnym Egipcie, w pobliżu Nilu. Wydobywano w niej krzemień i rogowiec, które stanowiły podstawowe składniki prymitywnych narzędzi prehistorycznych ludzi. Egipcjanin prawdopodobnie był robotnikiem w kopalni Mężczyzna żył na terenie dzisiejszego Egiptu ok. 36–38 tysięcy lat temu. Badacze twierdzą, że w chwili śmierci miał od 17 do 29 lat i mierzył ok. 161–165 centymetrów wzrostu. Jego szkielet był prawie kompletny. Obok szczątek znaleziono kamienną siekierę. Naukowcy we wstępnej fazie badań dokonali ponownej analizy nieboszczyka. Jak stwierdzili, jego kości wskazują, że wykonywał w swoim życiu ciężką pracę. – Niektóre cechy kości, wraz z widocznymi uszkodzeniami kręgów, mogłyby wskazywać na intensywną działalność górniczą w trakcie życia, co potwierdzałoby teorię, że stanowisko archeologiczne było miejscem wydobywania surowców, a narzędziem służącym do takiej działalności była siekiera – piszą autorzy w swoim artykule. Rekonstrukcje twarzy mają pomóc zrozumieć ewolucję naszego gatunku Badacze postanowili odtworzyć wygląd tego człowieka. W tym celu przeprowadzili tomografię komputerową oraz badanie metodą fotogrametrii, aby stworzyć dokładną rekonstrukcję. Czaszce Egipcjanina brakowało kilku części, ale naukowcy stworzyli je cyfrowo. Autorzy twierdzą, że była bardzo podobna do współczesnych czaszek. Jedyną różnicą, jaką zaobserwowali, była konstrukcja szczęki. Według badaczy była większa i zdecydowanie bardziej wytrzymała. – Gdy po raz pierwszy zobaczyłem tę czaszkę, byłem pod wrażeniem jej struktury i jednocześnie ciekawy, jak wyglądałaby ta twarz w rzeczywistości – mówi Cícero Moraes, brazylijski grafik i współautor badania. Naukowcy stworzyli dwa modele człowieka. Pierwszy był czarno-biały, miał zamknięte oczy i był pozbawiony owłosienia. Naukowcy w ten sposób chcieli uwidocznić dokładne rysy twarzy Egipcjanina. Drugi model przedstawia młodego człowieka, który ma kruczo-czarne, kręcone włosy i delikatnie przycięty, gęsty zarost. Badacze twierdzą, że na podstawie analizy DNA stwierdzili, że mężczyzna ten był pochodzenia afrykańskiego i ta rekonstrukcja przedstawia jego prawdopodobny wygląd. – Należy pamiętać, że to nie jest w 100% wiarygodne odtworzenie wizerunku Egipcjanina. Nigdy nie będziemy pewni, jak ta osoba mogła wyglądać. Nasza praca ma jedynie pokazać, że ludzie żyjący kilkanaście lub kilkadziesiąt lat temu wyglądali podobnie do tego modelu. W rzeczywistości nasi przodkowie wcale nie różnili się od nas aż tak bardzo – podkreślają autorzy badania. – Fakt, że ten człowiek żył ponad 30 tysięcy lat temu, czyni go ważnym „narzędziem”, które pomaga zrozumieć ewolucję Homo sapiens – podsumowują. Źródło: Live Science, ortogonline Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Rekonstrukcja twarzy słynnej „czaszki z Jerycho”. Kim był mężczyzna, którego kości zagipsowano?
Po 70 latach od odkrycia naukowcy postanowili zrekonstruować twarz człowieka z Jerycho, którego czaszka została zagipsowana 9000 lat temu. Kim był tajemniczy mężczyzna?
W tym artykule: Kim był człowiek, który żył w Jerychu 9500 lat temu? Badacze stworzyli rekonstrukcję twarzy prehistorycznego mężczyzny Dlaczego osadnicy z Jerycha gipsowali czaszki? Jerycho to prawdopodobnie najstarsze, nieprzerwanie istniejące ludzkie miasto W pobliżu rzeki Jordan na Zachodnim Brzegu położone jest jedno z najstarszych miast na świecie. Ludzie zamieszkiwali je już nawet ok. 11 tysięcy lat temu. Dzisiaj Jerycho należy do Autonomii Palestyńskiej i zamieszkuje je nieco ponad 22 tysięcy osób. To małe miasteczko jest również miejscem, w którym 70 lat temu archeolog Kathleen Kenyon odkryła w sumie siedem zagipsowanych czaszek. Ale to jedna, nazwana później „czaszką z Jerycha”, wzbudziła po latach największe zainteresowanie. Kim był człowiek, który żył w Jerychu 9500 lat temu? Kenyon przed laty doszła do wniosku, że czaszki należą do jednych z najwcześniejszych mieszkańców Jerycha. Datowanie radiowęglowe wykazało, że mogły pochodzić nawet sprzed 9500 lat. Zostały pokryte gipsem prawdopodobnie, aby odtworzyć wizerunek zmarłych, do których należały. Ponadto do oczodołów włożono muszle, a na kilku z nich widoczne były ślady czerwonej farby. Naukowcy stwierdzili, że artefakty te mogły być wykorzystywane w celach kultu religijnego. Zobacz, jak wyglądała kobieta, która żyła 31 tysięcy lat temu. Zachwycająca rekonstrukcja twarzy Pierwotna analiza czaszki początkowo błędnie wykazała, że fragment kości należał do mężczyzny. Po 141 latach naukowcy naprawili błąd poprzedników i stworzyli niezwykłą rekonstrukcj.. Czaszka z Jerycho znajduje w Muzeum Brytyjskim. Od 2016 roku trwały badania, które miały na celu odtworzenie wyglądu osoby, do której należała. Badacze opublikowali swoją pracę na łamach czasopisma naukowego „Ortog Online”. Dzięki wykorzystaniu najnowszych technologii międzynarodowy zespół naukowców dokonał rekonstrukcji twarzy neolitycznego człowieka. Badacze stworzyli rekonstrukcję twarzy prehistorycznego mężczyzny Autorzy przyznają, że wymagało to niemałego wysiłku. Badacze musieli dokładnie odkryć kości, które znajdowały się pod warstwą gipsu, jednocześnie nie niszcząc żadnego elementu czaszki. W tym celu dokonali m.in. badania z wykorzystaniem mikrotomografii komputerowej. Następnie, na podstawie pomiarów, stworzyli wirtualny model 3D. – Niezwykłą cechą czaszki z Jerycho jest to, że, jej górna część jest znacznie większa niż u współczesnego człowieka – twierdzi Cícero Moraes, główna autorka projektu badawczego. Człowiek widoczny na opublikowanym przez badaczy zdjęciu to mężczyzna. Ma ciemne, kręcone włosy i ciemny zarost na całej twarzy. Naukowcy podejrzewają, że jest to jeden z pierwszych mieszkańców prehistorycznego Jerycha. Dlaczego osadnicy z Jerycha gipsowali czaszki? Naukowcy twierdzą, że ponad 9000 lat temu Jerycho było jedną z największych osad na Bliskim Wschodzie. Opłakiwanie i upamiętnianie zmarłych było rytuałem, który pomagał nawiązywać większe więzi i relacje neolitycznych społeczności. Uczeni sugerują, że pierwotnie każda zagipsowana czaszka należała do bliskiego znajomego lub krewnego. Osadnicy przychodzili do miejsca, w których się znajdowały, aby oddać im cześć. Z czasem czaszki zaczęły przypominać o dalszej rodzinie oraz ludziach, których uważano za założycieli Jerycha. Eksperci twierdzą, że po tym, jak tożsamość niektórych osób została zapomniana, fragmenty kości pogrzebano. Jerycho to prawdopodobnie najstarsze, nieprzerwanie istniejące ludzkie miasto Wykopaliska archeologiczne w Jerychu wykazały, że miasto jest prawdopodobnie najstarszym nieprzerwanie istniejącym ludzkim siedliskiem. Najstarsze ślady, wywodzące się z okresu neolitu preceramicznego, odnaleziono na terenie dzisiejszego Tell es-Sultan w odległości kilku kilometrów od miasta. Gdzie leży biblijne miasto, w którym Jezus rozmnożył chleb? Betsaida to jedno z najczęściej opisywanych biblijnych miast. Archeolodzy od lat spierają się w kwestii jego położenia. Jerycho ponad 70 razy pojawia się w Biblii, m.in. w Księdze Liczb, Księdze Jozuego oraz 1 Księdze Królewskiej. Wzmianki o mieście znajdziemy również w Nowym Testamencie i wszystkich czterech Ewangeliach. Co ciekawe, w Księdze Jozuego (6,26) czytamy, że Jerycho zostało zdobyte przez armię Jozuego w trakcie podboju Ziemi Obiecanej. Według chronologii biblijnej miało się to odbyć w latach 1220–1200 p.n.e. Jednak badania wykazały, że do zniszczenia miasta doszło kilkaset lat wcześniej, w okresie najazdów egipskich. Źródło: Ortog Online.
Zobacz, jak wyglądała kobieta, która żyła 31 tysięcy lat temu. Zachwycająca rekonstrukcja twarzy
Pierwotna analiza czaszki początkowo błędnie wykazała, że fragment kości należał do mężczyzny. Po 141 latach naukowcy naprawili błąd poprzedników i stworzyli niezwykłą rekonstrukcję twarzy pradawnej kobiety.
W tym artykule: Czescy i brazylijscy naukowcy postanowili zrekonstruować twarz prehistorycznej kobiety Badacze krok po kroku zrekonstruowali tkankę miękką 17-latki W sumie stworzono dwie rekonstrukcje W czeskiej jaskini Mladeckiej, w północnych Morawach w 1881 roku odbywały się wykopaliska archeologiczne. Austro-węgierski archeolog Józef Szombathy odnalazł wówczas szkielety zwierząt oraz czaszkę człowieka, który żył 31 000 lat temu. Fragment szkieletu nazwano Mladeč 1. Część artefaktów sugerowała, że jaskinia przez dłuższy czas była zamieszkiwana przez ludzi. XIX-wieczne badania wykazały, że czaszka należała do mężczyzny. 141 lat później badacze jeszcze raz przyjrzeli się szczątkom naszych przodków. Okazało się, że uczeni pomylili się co do płci osobnika. Czescy i brazylijscy naukowcy postanowili zrekonstruować twarz prehistorycznej kobiety Nowe odkrycie zostało opisane w nowej publikacji internetowej pod tytułem „The Forensic Facial Approach to the Skull Mladeč 1”. Naukowcy wyjaśniają, że czaszka tak naprawdę należała do 17-letniej kobiety, która żyła w regionie w latach 43 000–26 000 p.n.e. Autorzy twierdzą, że to jeden z najstarszych przedstawicieli Homo sapiens, którego szczątki odkryto w Europie. W ramach badań postanowili przeprowadzić rekonstrukcję twarzy prehistorycznej kobiety. Jak wyglądała kobieta z epoki kamiennej? Powstała fenomenalna rekonstrukcja Czy ludzie żyjący tysiące lat temu byli podobni do nas czy nie? Odpowiedź dają coraz doskonalsze rekonstrukcje wykonywane przez artystów specjalistów. Jedna z nich stanęła właśnie na wys... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/jak-wygladala-kobieta-z-epoki-kamiennej-powstala-fenomenalna-rekonstrukcja-fot-oscar-nilsson-89a9cc7.jpeg" width="750" height="600" alt="Jak wyglądała kobieta z epoki kamiennej? Powstała fenomenalna rekonstrukcja (fot. Oscar Nilsson)" title="Jak wyglądała kobieta z epoki kamiennej? Powstała fenomenalna rekonstrukcja (fot. Oscar Nilsson)" /> W 2021 roku Wiedeńskie Muzeum Historii Naturalnej udostępniło interaktywny, doskonale odwzorowany model czaszki w internecie. To skłoniło grupę czesko-brazylijskich naukowców do ponownych badań nad fragmentem paleolitycznego szkieletu. – Pewne cechy czaszki mogły wskazywać, że należała do mężczyzny. Prawdopodobnie z tego wynikała pomyłka – mówi portalowi Cicero Moraes, współautor odkrycia. Badacze krok po kroku zrekonstruowali tkankę miękką 17-latki Uczeni w swojej pracy wykorzystali wszystkie dostępne środki. To między innymi poprzednie rekonstrukcje z lat 30. oraz wszelkie informacje dotyczące szkieletu, które zebrano w trakcie pierwszych wykopalisk. Czaszce brakowało jednak żuchwy i kilku zębów, dlatego zespół musiał uzupełnić te brakujące elementy, uniwersalnymi fragmentami, aby móc w przybliżeniu określić, jak ta osoba mogła wyglądać. Naukowcy podkreślają, że aby rekonstrukcja mogła być udana, czaszka musiała być kompletna. Za pomocą tomografii komputerowej zespół zestawił kompletną czaszkę kobiety ze zdjęciami 200 innych, współczesnych i prehistorycznych. Zespół w ten sposób upewnił się, że ich wizualizacja brakujących elementów została dopasowana prawidłowo. Następnie zespół podjął się komputerowego odtwarzania tkanek miękkich. Na podstawie każdego milimetra kości oraz ukształtowania czaszki, krok po kroku rekonstruowali to, jak mogła wyglądać twarz tej młodej dziewczyny. W sumie stworzono dwie rekonstrukcje Naukowcy stworzyli w sumie dwie rekonstrukcje. Jedna jest w odcieniach szarości i jest pozbawiona indywidualnych cech. Druga natomiast ma włosy, nadano kolor jej karnacji, brwiom oraz oczom. Uczeni podkreślają jednak, że bardzo niewiele wiadomo na temat samej kobiety. W przeszłości naukowcy wielokrotnie podejmowali się rekonstrukcji szkieletów lub mumii. W ubiegłym roku Pracownicy laboratorium Parabon Nanolabs odtworzyli cyfrowo twarze trzech mężczyzn, którzy zostali zmumifikowani w starożytnym Egipcie między 1380 r. p.n.e. a 425 r. n.e. W tym przypadku uczeni wykorzystali technologie DNA i siatki termicznej. Również w 2021 roku badacze zrekonstruowali twarze dwójki praludzi: Lucy i dziecko z Taung, o czym pisaliśmy na łamach National Geographic Polska. Źródło: The Forensic Facial Approach to the Skull Mladeč 1 Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Jak bardzo zmienił się ludzki mózg przez 160 tys. lat? Prawie wcale. Co innego czaszki
Ludzki mózg fascynuje nie tylko naukowców, ale też amatorów. W końcu to najbardziej złożony narząd w naszym organizmie. Czy współcześnie jest większy niż u Homo sapiens?
W tym artykule: Ludzki mózg kiedyś i dziś Czym czaszki naszych przodków różniły się od współczesnych? Dieta zmieniająca rysy twarzy? O ludzkim mózgu wiemy coraz więcej Mimo że myślenie wychodzi nam różnie, lubimy podkreślać, że jako ludzie jesteśmy inteligentni, a nasze mózgi są bardzo rozbudowane. Przez wiele lat w środowiskach naukowych i nie tylko utrzymywała się teoria, jakoby ludzki mózg powiększał się, co miało doprowadzić do zmiany kształtu czaszki. I rzeczywiście, kiedy patrzymy na grafiki przedstawiające naszych przodków sprzed tysięcy lat, widać wyraźnie różnice w wyglądzie. Okazuje się jednak, że nie były spowodowane rosnącym mózgiem. Ludzki mózg kiedyś i dziś Z najnowszych badań wynika, że fizyczna transformacja ludzkiej czaszki w ciągu ostatnich 160 000 lat była prawdopodobnie spowodowana zmianami na twarzy wynikającymi ze zmian diety i stylu życia, a nie z ewolucji samego mózgu. Faktem jest jednak, że czaszki współczesnych ludzi nie różnią się za bardzo od ludzi sprzed 200 tys. lat – przynajmniej pod względem rozmiarów. Mają jednak inny kształt. Do tej pory uważano, że wpłynęło na to pojawienie się narzędzi i sztuki w życiu codziennym Homo sapiens. Nie ma to jednak zbyt wielu dowodów w postaci skamieniałości. Argumentem przeciwko teorii o rosnącym mózgu jest też fakt, że ludzie mieli i mają różnych rozmiarów czaszki. Gdyby ludzki mózg rzeczywiście się powiększał, mógłby nie zmieścić się w wielu głowach. Czym czaszki naszych przodków różniły się od współczesnych? Aby rozwiązać zagadkę transformacji puszki mózgowej, naukowcy z Uniwersytetu w Zurychu odtworzyli cyfrowo czaszki 50 hominiów znalezione w Etiopii i Izraelu. Należały do H. sapiens, Homo erectus i neandertalczyka. Następnie porównano je ze 125 czaszkami współczesnych ludzi. Zespół badawczy odkrył, że rozmiar i proporcje czaszek dzieci H. sapiens sprzed 160 000 lat były w dużej mierze porównywalne z dzisiejszymi dziećmi. U dorosłych wyglądały jednak inaczej. Naukowcy zwrócili uwagę na ich bardziej pociągły kształt i wyraziste rysy. Tu warto podkreślić, że nasze twarze rosną do około 20 roku życia, ale mózg osiąga około 95% swojej wielkości już w wieku 6 lat. Wniosek nasuwa się sam. – Skoro skamieniałości dzieci z niemal w pełni rozwiniętymi mózgami przypominają współczesne, ale dorośli mają różne czaszki, możemy wykluczyć zmianę kształtu ludzkiego mózgu – tłumaczy profesor Christoph Zollikofer. Jak działa "kanalizacja" w naszym mózgu? Naukowcy w końcu szczegółowo zbadali układ limfatyczny mózgu Przez wiele dziesięcioleci zagadką było, jak mózg pozbywa się niepotrzebnych substancji. Nowe badania pokazują, jak wygląda mózgowa sieć naczyń limfatycznych. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/jak-dziala-kanalizacja-w-naszym-mozgu-naukowcy-w-koncu-szczegolowo-zbadali-uklad-limfatyczny-mozgu-fot-dr-onder-albayram-medical-university-of-south-carolina-8fa5a23.jpeg" width="938" height="626" alt="Jak działa kanalizacja w naszym mózgu? Naukowcy w końcu szczegółowo zbadali układ limfatyczny mózgu (fot. Dr. Onder Albayram, Medical University of South Carolina)" title="Jak działa kanalizacja w naszym mózgu? Naukowcy w końcu szczegółowo zbadali układ limfatyczny mózgu (fot. Dr. Onder Albayram, Medical University of South Carolina)" /> Dieta zmieniająca rysy twarzy? Co więc stoi za zmianą kształtu czaszek? Naukowcy przypuszczają, że mogły do tego doprowadzić zmiany w codziennej diecie oraz mniejsze zapotrzebowanie tlenu. Zmiany zaczęły być wyraźniejsze około 12 tys. lat temu, co zbiega się ze zmianą stylu życia łowcy-zbieraczy. To czas, kiedy nasi przodkowie zaczęli uprawiać rolę. Chris Stringer z Muzeum Historii Naturalnej w Londynie przypomina jednak, że nie mamy wystarczających dowodów na większe zmiany w diecie między środkową a późną epoką kamienia. Bardziej prawdopodobna może być teoria dotycząca zmniejszenia zapotrzebowania tlenu. Współcześni ludzie mają mniejsze klatki piersiowe i mniejszą pojemność płuc. Dokładne zrozumienie tej zależności wymaga kolejnych badań. O ludzkim mózgu wiemy coraz więcej Mózg to najbardziej złożony narząd nie tylko u ludzi, a u wszystkich kręgowców. Dopiero zaawansowana nauka pozwala nam coraz lepiej odkrywać tajemnice neuronów. Niedawne badania wykazały na przykład, że jedna cząsteczka w mózgu dzieli wspomnienia na dobre i złe. Autorzy badań sugerują, że to odkrycie może pomóc w walce z depresją i uzależnieniami. Przełomem w medycynie było również upracowanie implantu mózgu. W 2022 r. lekarze poinformowali, że pacjent z zespołem zamknięcia leczony tą metodą nauczył się formułować całe zdania. To pierwszy taki przypadek w historii. Źródło: PNAS Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Ożywiciel czaszek. Przywraca zmarłym twarze i rozwiązuje ich tajemnice
Oscar Nilsson specjalizuje się w rekonstruowaniu twarzy za pomocą zaawansowanych narzędzi, takich jak druk 3D czy analiza DNA. Archeolodzy dają mu starożytne czaszki, a on sprawia, że są jak żywe.
Oscar Nilsson ma dar przywracania twarzy. Dzięki jego doskonałej znajomości anatomii, umiejętnościom rzeźbiarskim i wykorzystaniu zaawansowanych technologicznie narzędzi, wiemy jak wyglądali nasi przodkowie, których kości zostały wydobyte przez archeologów. Jak dotąd szwedzki ekspert przywrócił wizerunek około stu anonimowym szczątkom. Odtworzył twarz m.in. 1200-letniej peruwiańskiej szlachcianki czy 9000-letniego greckiego nastolatka. Nilsson rozpoczyna pracę od wydruku w 3D kopii czaszki i ręcznie odtwarza rysy twarzy, kierując się takimi parametrami jak struktura kości czy szacowana grubość mięśni. Szwed nazywa to "etapem manekina". Właśnie wtedy dzięki zdolnościom artystycznym udaje mu się „tchnąć życie” w szczątki z naukową dokładnością. Rekonstrukcja jednej twarzy zajmuje mu ok. 200 godzin. Aby zrekonstruować twarze dawnych ludzi, Oscar Nilsson wykorzystuje artefakty znalezione przez innych archeologów, a także swoje umiejętności rzeźbiarza. Fot. Axel Öberg Szybko rozwijająca się dziedzina, jaką jest analiza DNA starożytnych szczątków (antyczny DNA - aDNA), zrewolucjonizowała prace w zakresie rekonstrukcji twarzy. Kiedy 20 lat temu Nilsson zaczynał swoją zawodową przygodę, określenie koloru skóry, włosów czy oczu było zwykłą zgadywanką. Rozwój technologii w ostatniej dekadzie, sprawił, że mamy coraz więcej danych na temat pochodzenia i zwyczajów starożytnych populacji, co pozwala Nilssonowi dobrać odpowiedni odcień skóry czy kolor oczu np. mezolitycznemu mieszkańcowi terenów dzisiejszej Wielkiej Brytanii. „To fantastyczne, że dysponujemy takimi szczegółami” - mówi. Dzięki nim rekonstrukcje są naprawdę wierne. Zobacz najważniejsze rekonstrukcje czaszek wykonane przez Oscara Nilssona: Adelasius Ebalchus - mieszkaniec terenów północnej Szwajcarii ok. 1300 lat temu. Zmarł jako nastolatek lub niedługo po swoich 20. urodzinach. Nilsson zrekonstruował jego twarz na podstawie szkieletu odnalezionego w 2014 roku w jednym z 47 wczesnośredniowiecznych grobów znalezionych na terenie budowy w szwajcarskim mieście Grenchen. Nilsson zrekonstruował twarz kobiety na podstawie liczących ok. 1200 lat szczątków znalezionych w pobliżu Huarmey w Peru w 2012 roku. Znajdowały się one grobie wraz ze szczątkami 58 innych arystokratek z preinkaskiej kultury Wari. Archeolodzy nazywali kobietę Królową Huarmey, ponieważ jej ciało znaleziono w prywatnej komnacie, otoczone biżuterią. Nilsson zrekonstruował wygląd 18-latki, która prawdopodobnie żyła około 9 000 lat temu na terenie środkowej Grecji,na podstawie czaszki wykopanej w 1993 r. w jaskini Theopetra. Ze szczątków wykopanych w 1933 r. w obozie Whitehawk - jednym z pierwszych brytyjskich zabytków neolitycznych - Nilsson zrekonstruował popiersie znane jako Kobieta Whitehawk. Uważa się, że żyła około 5600 lat temu i zmarła przed 25 rokiem życia, prawdopodobnie podczas porodu (szczątki płodu znaleziono na wysokości miednicy). Stafford Road Man uważany jest za jednego z pierwszych Sasów, którzy wkroczyli do Wielkiej Brytanii po upadku Cesarstwa Rzymskiego. Został pochowany około 500 r.n.e. i prawdopodobnie przeżył ponad 45 lat, co było wówczas wyjątkowym osiągnięciem. Na podstawie:nationalgeographic.com
Średniowieczną nastolatkę brutalnie okaleczono. Wiemy to na podstawie odkrytych szczątków
Ponad 1100 lat temu w Anglii rządzonej przez któregoś z monarchów Wesseksu ktoś w brutalny sposób okaleczył ciało nastolatki. Została oskalpowana a jej nos i usta obcięte. Nie wiadomo, czy wówczas żyła, czy raczej rany zadano zwłokom już po śmierci.
Głowę bez szkieletu zakopano w Oakridge, w dzisiejszym hrabstwie Hampshire we wczesnym średniowieczu, według radiodatowania między 776 – 899 rokiem n.e. Fakt, że zrobiono to daleko od ówczesnego wspólnego miejsca pochówku może sugerować, czytamy w czasopiśmie ”Antiquity”, że młoda kobieta była dla jej oprawców kimś obcym. Na podstawie szczątkowego uzębienia i cech anatomicznych czaszki uznano, że należała do osoby między 15 a 18 rokiem życia. Prowadzący badanie Garrard Cole i jego koledzy z Instytutu Archeologii stołecznej uczelni UCL badaniami DNA ustalili płeć. Jeżeli rany zadano tej kobiecie za życia i były one formą kary, to jest to najwcześniejszy znany przypadek w historii anglosaksońskiej Anglii tak brutalnego wymierzania sprawiedliwości. Dotąd znane przypadki dotyczą czasów o wiek późniejszych. - Możemy jedynie spekulować, co stało się w tym przypadku, ale wysoce sformalizowana natura zadanych tej kobiecie ran sugeruje karę za konkretne przewinienie, jak zachowanie seksualne wówczas nieakceptowalne – tłumaczy Cole w serwisie Live Science. Według analizy opisanej w “Antiquity”, tego typu kary cielesne wymierzane kobietom zarezerwowane były dla cudzołożnic, kradnących niewolników i osób winnych szczególnie poważnych przestępstw. Obcinanie nosa było w wielu kulturach formą pozbawienia kobiety jej urody. Widoczne na czaszce rany cięte wokół ust, nosa i na czole nie mają śladów gojenia, więc nastolatka zginęła po ich zadaniu lub chwilę wcześniej z powodu innych uszkodzeń ciała, o których nic nie wiadomo. Czaszkę bez szkieletu pierwotnie wykopano w latach 60. ubiegłego wieku na placu budowy, po czym skrzętnie schowano w magazynie organizacji działającej dziś jako Hampshire Cultural Trust. Gdy podczas audytu ich placówki wydobyto nieznaną czaszkę, miała ona na sobie jeszcze resztki ziemi z której ją wyjęto.
Ta malutka czaszka może pomóc nam zrozumieć ewolucję ludzkiego mózgu. Ma 20 milionów lat
Jak badać ewolucję mózgów sprzed tysięcy, a nawet milionów lat, nie mając żadnych zachowanych egzemplarzy do testów? Odpowiedź znaleźli chińscy naukowcy.
- Ludzie mają wyjątkowo powiększone mózgi, ale wciąż niewiele wiemy o tym która cecha była kluczowa dla początku ewolucji w tym kierunku – tłumaczy naukowiec, Xijun Ni z Chińskiej Akademii Nauk. Żeby to prześledzić zbadał dokładnie czaszkę małpki sprzed 20 milionów lat. - To konieczne ze względu na niewiele skamieniałych szczątków czaszek naszych najdawniejszych przodków – dodaje. Około 36 milionów lat temu małpy podzieliły się na szerokonose i wąskonose. Malusieńka małpka z gatunku Chilecebus carrascoensis należy do małp szerokonosych, jej czaszka została znaleziona w pokładach wulkanicznych chilijskich Andów w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku. Jest wyjątkowa ze względu na swoje miejsce w klasyfikacji gatunków. - Żyjąca w miocenie (23,03–5,333 mln lat temu – przyp. red) Chilecebus carrascoensis odkryta w wulkanicznych pokładach centralnych Andów jest najlepiej zachowaną małpą szerokonosą z neogenu, jaką znamy – tłumaczą naukowcy w opisie badań. Chilecebus został zidentyfikowany jako najwcześniejszy oddzielający się od szerokonosych gatunek przez co jest wyjątkowo ważny dla badaczy ewolucji naczelnych. To pierwszy krok na drodze, która po wielu zakrętach i wybojach miała doprowadzić do powstania człowieka. Czaszka to jednak jeszcze nie mózg, nawet jeśli zachowana w świetnym stanie. Żeby dokonać pełnej rekonstrukcji użyto tomografii komputerowej i stworzono trójwymiarowy model. View oEmbed on the source website - Jest niezwykły – zachwyca się paleontolog John Flynn z American Museum of Natural History, w rozmowie z portalem Gizmondo – Staraliśmy się sami siebie przekonać, że jest wszystkim tylko nie naczelnym, tymczasem zobaczyliśmy bulwiasty obszar tam, gdzie powinien znajdować się. Oczyszczenie skamieliny i tomografia komputerowa potwierdziły jej wartość. Mając w ręku taką analizę chińscy badacze sprawdzili jaki kształt mógł mieć kanał i nerw wzrokowy oraz między innymi jak wyglądało węchomózgowie. To drugie okazało się niezbyt duże, co wskazuje na to, że małpka nie miała najwybitniejszego zmysłu powonienia. Za to mogła liczyć na swój bardzo wyczulony wzrok. Według badaczy pokazuje to, że ewolucja tych dwóch zmysłów nie była tak mocno powiązana ze sobą jak do tej pory sądzono. Budowa nerwu wzrokowego wskazuje na to, że zwierzątko żyło w dzień, a odpoczywało w nocy. Według badaczy wiele cech naszych dzisiejszych mózgów można wyśledzić w szczątkowej formie u naszych dawno wymarłych zwierzęcych przodków. Co ciekawe, rozwój tego narządu mógł przebiegać inaczej i niezależnie zarówno u wąskonosych jak i szerokonosych. Z pewnością czeka nas w przyszłości więcej równie ciekawych analiz tego typu, bo w magazynach czekają inne skamieliny na podobne analizy.
Po ponad 130 latach niemieccy naukowcy zwrócili Japonii skradzioną czaszkę
Berlińskie Towarzystwo Antropologii, Etnologii i Prehistorii BGAEU przekazało w poniedziałek w ambasadzie Japonii w Berlinie przedstawicielom japońskiej mniejszości Ajnów czaszkę osobnika tego ludu skradzioną w 1879 r. przez niemieckiego turystę na Hokkaido.
Prezes stowarzyszenia, które w XIX wieku miało duży wpływ na niemieckie badania archeologiczne, Alexander Paschos powiedział, że zwraca ono czaszkę, przechowywaną w jego zbiorach, w geście dobrej woli. Kości Ajnów pod koniec XIX wieku wielu badaczy zabierało do swoich krajów do dalszych badań antropologicznych. W 2008 roku parlament Japonii uznał Ajnów za rdzenny lud na Wyspach Kurylskich i północy Hokkaido i wezwał do zakończenia prześladowania tej ginącej mniejszości. Władze Japonii zwróciły się również do Niemiec o oddanie czaszki Ajna skradzionej z cmentarza w Sapporo. Przekazanie czaszki to pierwszy taki przypadek. Jak napisała niedawno japońska gazeta "Mainichi", oczekuje się, że jej zwrot z Berlina posłuży za model dla następnych "repatriacji". Japonia w 2007 roku podpisała oenzetowską Deklarację Praw Ludów Tubylczych; wymaga ona od rządów współpracy przy zwrocie szczątków należących do przedstawicieli ludów rdzennych. Czaszka Ajna z Sapporo została w Niemczech przekazana profesorowi Uniwersytetu Berlińskiego Rudolfowi Virchowowi, który był jednym z założycieli BGAEU. Virchow, patolog i antropolog, uważający się za Pomorzanina i potomka Słowian, zagorzały przeciwnik ewolucjonizmu, w 1885 roku zajął się kraniometrią i na jej podstawie sformułował krytykę "nordyckiego mistycyzmu", odrzucając popularne wówczas przekonania o "wyższości ras europejskich". W czerwcu rząd Japonii postanowił, że na Hokkaido powstanie placówka zajmująca się kulturą Ajnów, m.in. przekazywaniem rodzinom Ajnów szczątków zwróconych z zagranicy bądź ich dalszym przechowywaniem. Szczątki nie będą wykorzystywane do badań z uwagi na prawa człowieka. Ajnów, rdzenny lud z Hokkaido, południa Sachalinu, Wysp Kurylskich po południowy kraniec Kamczatki, cechuje w przeciwieństwie do Japończyków bujne owłosienie - mężczyźni nosili gęste brody. Nie jest to lud mongoloidalny. Źródło: PAP Jeśli też lubisz takie wrażenia, chcesz się z nami podzielić swoimi aktywnościami, zgłoś się i stwórz z nami przewodnik po Polsce Pełnej Przeżyć!
Makabryczny zwyczaj z czasów rzymskich. Po co oni to robili?
Zdeformowaną czaszkę kobiety odkopali archeolodzy w Obernai we wschodniej Francji.
Znajdowała się w jednej z 38 mogił na zabytkowym cmentarzu, z którego korzystano przez 4 tys. lat. Ludzie mieszkali tu niemal "od zawsze" – żyzne gleby dawały plony, a Ren wodę, co czyniło z okolicy doskonałe miejsce do życia. Po raz pierwszy archeolodzy trafili na wspomniane groby w 2011 roku, podczas prac terenowych pod dużą inwestycję przemysłową. W tym roku wrócili do Obernai, by jeszcze lepiej przyjrzeć się zabytkom. Jeden z grobowców zawierał mogiły mężczyzn, kobiet i dzieci z neolitu, kamienne naczynia i biżuterię. Według naukowców, ciała należały do członków rodziny rolników lub hodowców bydła. – Ciała ułożono na plecach, z wyciągniętymi nogami i głowami skierowanymi w stronę zachodnią – mówi archeolog Philippe Lefranc. Jednak na najciekawsze znalezisko natrafiono w drugim, oddzielnym grobowcu z 18 mogiłami z wczesnego średniowiecza. Jedna z czaszek była zdeformowana – miała spłaszczone czoło. – Takiej deformacji dokonywano za pomocą bandaży i małych desek To praktyka, która dotarła do Europy z Azji Środkowej. Wśród Germanów spopularyzowali ją Hunowie – mówi Lefranc. – We Francji, Niemczech i Europie Wschodniej, te zdeformowane czaszki znajdujemy w mogiłach w towarzystwie kosztowności – dodaje. Podobnie w tym przypadku – w grobowcu obok szczątków kobiety znaleziono m.in. perły, grzebień z rogu jelenia, lusterko i złote zapinki. Ten ostatni fakt pozwolił naukowcom wysnuć wniosek, że tradycja deformowania czaszek była popularna szczególnie wśród arystokracji. Przypuszczają, że w tym przypadku może chodzić o najemnych żołnierzy i ich rodziny, którzy walczyli po stronie armii rzymskiej w ostatnich dniach trwania imperium.