National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-12-03T13:11:09.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Nie ma jednej teraźniejszości. Naukowiec tłumaczy, co naprawdę „dzieje się teraz”
items: 78 minut – dlaczego niemal cała ludzkość spędza dziennie tyle samo czasu w podróży?
items: Eksperyment ze stałym czasem letnim trwał krótko. Powód jego końca zaskakuje
items: Już niedługo zmiana czasu na zimowy. Który czas jest dla nas lepszy?
items: Czy zmiana czasu naprawdę nam szkodzi? Pojawiło się nowe badanie
items: Zegar atomowy jest niemal nieomylny. Jaką dokładność osiągają takie urządzenia?
items: Tego lata dni są najkrótsze w historii pomiarów. To dlatego, że Ziemia obraca się szybciej
items: Polska i Niemcy połączyły zegary które „tykają” miliard miliardów razy na sekundę. Powstanie ogólnoeuropejska sieć
items: Księżyc potrzebuje własnej strefy czasowej, internetu i własnego GPS-a. Prace już trwają
items: ESA wysłała w kosmos ultraprecyzyjne zegary atomowe. Pomogą testować teorię Einsteina
items: Alpine Eagle. Zegarek inspirowany nauką i historią
items: Najdłuższy dzień w roku nie zawsze jest dokładnie 21 czerwca. W 2024 r. wypada wcześniej
items: Historia Cartier. Od francuskich dworów królewskich do światowej czołówki zegarmistrzostwa
items: Rok przestępny uchronił naszą cywilizację przed chaosem. Ale w przyszłości znów pojawi się problem
items: Pojawił się pomysł na połącznie teorii Einsteina i mechaniki kwantowej. Tempo upływu czasu może skakać?
items: Zmiana czasu a pociągi. Ważny komunikat PKP
items: Co to jest gnomon? Chodzi o najstarsze wskazówki zegara słonecznego. Niektóre były gigantyczne
items: Zegar wodny – niezwykłe urządzenie, którym kiedyś mierzono czas. Gdzie można go dzisiaj zobaczyć?
items: Co by się stało, gdyby Ziemia nie miała warstwy ozonowej? Wynik symulacji zaskakuje
items: Kiedyś doba na Ziemi trwała tylko 19 godzin. Już wiemy, dlaczego
items: Strefy czasowe na świecie – dlaczego ich potrzebujemy i ile ich jest?
items: Naukowcy stworzyli miniaturowy tunel czasoprzestrzenny. Na razie tylko w komputerze kwantowym
items: Traveler 12/22
items: Fizycy zarejestrowali najkrótszy dzień w historii. Czy ujemne sekundy zmienią dotychczasowy pomiar czasu?
items: Jak zatrzymać czas? Psychologowie mają na to sposób

Nie ma jednej teraźniejszości. Naukowiec tłumaczy, co naprawdę „dzieje się teraz”
type: item
date: 2025-12-03T13:10:28.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Nauka
subject: czas
subject: filozofia
subject: fizyka
description: Czy czas płynie tylko w naszych głowach? Naukowcy i filozofowie coraz częściej kwestionują jego obiektywne istnienie. Jeden z ekspertów sugeruje, że „upływ czasu” to projekcja psychologiczna, podobna do odczuwania koloru. Co to oznacza dla naszego rozumienia rzeczywistości?
encoded: Rozważania nad naturą czasu można znaleźć już w pierwszych zachowanych dokumentach spisanych przez człowieka. Pojęcie czasu przenika absolutnie każdą myśl o sobie samym i o otaczającym świecie. Jednak od XX wieku fizycy coraz częściej kwestionują istnienie czasu jako takiego. Czy w takim razie wszyscy żyjemy w wielkim złudzeniu? Jeśli zwrócimy uwagę na liczbę idiomów dotyczących czasu – czas płynie, biegnie, leci; czas na nikogo nie czeka itd. – można śmiało wysnuć wniosek, że czas jest konstruktem, na którym opieramy nasz sposób myślenia o sobie i o świecie. Jednak to, co wydaje się czymś oczywistym, przestaje takim być, gdy zacznie się rozważać samą naturę czasu. Między przeszłością a przyszłością Co właściwie oznacza „przepływ” albo „upływ” czasu? Przepływ czego? Rzeka płynie, ponieważ woda jest w ruchu. Co znaczy powiedzieć, że czas płynie? – zastanawia się Adrian Bardon, profesor filozofii w Wake Forest University oraz autor książki „Krótka historia filozofii czasu”. – Zdarzenia są bardziej „dzianiem się” niż rzeczami, a mimo to mówimy o nich tak, jakby miały zmieniające się położenia w przyszłości, teraźniejszości i przeszłości. Ale jeśli jakieś wydarzenia są w przyszłości i zbliżają się do ciebie, a inne są przeszłe i oddalają się — to gdzie właściwie się znajdują? Przyszłość i przeszłość nie wydają się mieć fizycznej lokalizacji – napisał Bardon w artykule opublikowanym na łamach „The Conversation”. Nad tym, czym jest idea czasu, zastanawiał się już m.in. Parmenides z Elei, grecki filozof żyjący między VI a V wiekiem p.n.e. Przekonywał on, że jeśli przeszłości już nie ma, a przyszłości jeszcze nie ma, to w jaki sposób zdarzenia mogą przechodzić z przyszłości do teraźniejszości, a następnie w przeszłość? Bo przecież gdyby przyszłość była realnym konstruktem, to powinna być realna już teraz. A jeśli realne jest tylko to, co tu i teraz, to przyszłości nie można zaliczyć do tej kategorii. Podobne rozumowania można znaleźć u Arystotelesa, św. Augustyna i wielu in…

czas-4fedf89.jpg
width: 4119
height: 2206

78 minut – dlaczego niemal cała ludzkość spędza dziennie tyle samo czasu w podróży?
type: item
date: 2025-11-14T13:39:30.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: czas
subject: komunikacja
subject: miasta
subject: podróże
subject: transport
description: Chociaż podróżujemy z wielu powodów – nie tylko do i z pracy – a czas spędzony w podróży różni się w zależności od dnia i osoby, to ludzie z jakiegoś powodu spędzają w transporcie 78 minut dziennie. Wartość ta jest niemal stała dla krajów o różnym poziomie rozwoju, przy różnym poziomie zamożności i nie waha się w zależności od miejsca zamieszkania. Informację tę potwierdziło kontrintuicyjne badanie, które wprawiło naukowców w osłupienie.
encoded: Analiza danych dotyczących podróży służbowych i osobistych potwierdziła, że społeczeństwa mają tendencję do stabilizacji całkowitego dziennego czasu podróży na poziomie około 78 minut. Skąd bierze się ta zadziwiająca regularność i jak wiedza na ten temat może pomóc uratować planetę? Średni czas podróży – dlaczego wynosi właśnie 78 minut? Wieloletnie badania dotyczące długości dziennych podróży przeprowadzono w 43 krajach, które reprezentują ponad połowę ludności świata. Stałą podróży – bo tak nazywa się względnie stały czas, jaki poświęcamy każdego dnia na przemieszczanie się bez względu na długość tras czy wybrany środek transportu – oszacowano na 78 minut ze zmiennością nieprzekraczającą 12 minut. Oznacza to, że we wszystkich krajach i w większości społeczności ludzie podróżowali tyle samo, niezależnie, czy była to podróż piesza, rowerowa, pociągowa czy samochodowa. Psychologiczne i praktyczne granice podróży Zjawisko to tłumaczy się psychologicznymi oraz biologicznymi ograniczeniami. Nawet w nowoczesnych społeczeństwach niechętnie przekraczamy pewien próg czasu spędzanego w drodze. Powody są racjonalne: nadmierne podróżowanie obniża jakość życia, zwiększa zmęczenie i ogranicza czas na odpoczynek czy budowanie ważnych relacji społecznych. Wszyscy to wiemy. Badania wykazały dodatkowo, że przy planowaniu przeprowadzki do miejsca zamieszkania czy wyborze pracy kluczowym argumentem jest właśnie czas codziennych dojazdów. Warto dodać, że ta psychologiczna tolerancja różni się tylko nieznacznie w zależności od kultury czy regionu i zawsze oscyluje w przedziale 66–90 minut na dobę. Mamy coraz lepszy transport – czemu wciąż spędzamy tyle czasu w podróży? To dobre pytanie. Na przestrzeni lat rozwój środków transportu – od powozów, przez koleje, aż po autobusy, samochody czy metro – skrócił drastyczne czas potrzebny na przemieszczanie się. My jednak spędzamy w podróży tyle samo czasu. Czemu? Chodzi o to, że wraz ze wzrostem dostępności szybszych środków komunikacji ludzie z…

shutterstock2089380076-e7d76ab.jpg
width: 5472
height: 3648

Eksperyment ze stałym czasem letnim trwał krótko. Powód jego końca zaskakuje
type: item
date: 2025-11-05T12:45:37.000Z
creator: Jordan Friedman
subject: Nauka
subject: czas
subject: eksperyment
subject: historia
subject: stany zjednoczone
description: Stały czas letni już kiedyś obowiązywał w USA. Eksperyment z lat 70. zakończył się szybciej, niż planowano. Powodem były tragiczne w skutkach poranki i narastające społeczne niezadowolenie.
encoded: Spis treści: Dlaczego USA wprowadziły czas letni Gdy USA spróbowały stałego czasu letniego Dlaczego stały czas letni się nie przyjął Spór o czas trwa nadal W 1974 roku Stany Zjednoczone spróbowały żyć przez cały rok w czasie letnim. Efekt? Ciemniejsze poranki i panika opinii publicznej. Ma tyle samo zwolenników co przeciwników — czas letni (DST) to trwający od dekad globalny eksperyment z manipulowaniem czasem. Około jedna trzecia krajów nadal go stosuje. Nie obywa się jednak bez kontrowersji. W 1966 roku rząd federalny w USA ujednolicił dwukrotne w roku przestawianie zegarków. Dziś mieszkańcy niemal wszystkich stanów – z wyjątkiem Hawajów i większości Arizony – „przestawiają się do przodu” w marcu i „cofają” w listopadzie. W ostatnich latach wiele stanów proponowało lub przyjmowało przepisy, by wprowadzić czas letni na stałe. Te przepisy nie mogą jednak wejść w życie bez zgody Kongresu. USA już jednak tego próbowały. W styczniu 1974 roku Amerykanie przestawili zegarki do przodu w eksperymencie zaplanowanym na prawie dwa lata – chodziło o oszczędność energii w obliczu nieoczekiwanego kryzysu naftowego. Zmiana szybko straciła społeczne poparcie – zauważa David Prerau, autor książki „Seize the Daylight: The Curious and Contentious Story of Daylight Saving Time”. Oto, co poszło nie tak, gdy Ameryka próbowała żyć w stałym czasie letnim. Dlaczego USA wprowadziły czas letni? Choć pomysł DST pojawił się jeszcze przed XX wiekiem, pierwszym krajem, który wprowadził go w skali całego państwa, były w 1916 roku Niemcy – z myślą o oszczędzaniu paliwa podczas I wojny światowej. USA poszły w ich ślady dwa lata później wraz z ustawą o czasie z 1918 roku. Akt nie tylko ustanowił pięć stref czasowych w kraju, lecz także wprowadził czas letni na część roku. Rozwiązanie dawało przemysłowi wojennemu i robotnikom dodatkową godzinę światła. Po zakończeniu wojny część o DST została jednak uchylona. Pomysł wrócił podczas II wojny światowej, gdy USA przyjęły całoroczny czas letni – tzw. czas…

2025-11-05-123537-America-once-made-daylight-saving-time-permanent.-Heres-what-went-wrong.--Nati-7f7661a.png
width: 1240
height: 837

Już niedługo zmiana czasu na zimowy. Który czas jest dla nas lepszy?
type: item
date: 2025-10-20T11:30:15.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Przyroda
subject: czas
subject: zegar biologiczny
description: W ostatni weekend października po raz kolejny zmienimy czas z letniego na zimowy. Tej nocy będziemy spać o godzinę dłużej. Choć dla wielu to dobra wiadomość, wciąż pojawiają się pytania: który czas jest dla nas lepszy i czy to już ostatnia zmiana czasu?
encoded: W tym artykule: Kto wymyślił zmianę czasu? Od kiedy zmieniamy czas w Polsce? Zmiana czasu – który czas był pierwszy? Letni czy zimowy? Zmiana czasu – kiedy ostatni raz przestawimy zegarki? Zmiana czasu – ciekawostki Kto wymyślił zmianę czasu? Zaczęło się w Niemczech. 30 kwietnia 1916 roku obywatele II Rzeszy pierwsi na świecie przesunęli zegarki o godzinę do przodu. To nie Niemcy jednak wpadli na pomysł sezonowej zmiany czasu. Pierwszy na ten pomysł wpadł amerykański uczony i polityk Benjamin Franklin. Ten sam, który uważany jest za wynalazcę piorunochronu, a jednocześnie współautor Konstytucji USA. Franklin zauważył, że gdyby ludzie wstawali i kładli się spać wcześniej, zyskałaby na tym gospodarka. Tym tropem poszedł Brytyjczyk William Willet. Był tak przekonany o genialności pomysłu, że z własnych funduszy w 1907 r. opublikował broszurkę „The Waste of Daylight" („Marnowanie światła dziennego"). W opracowaniu wyliczył, że gdyby w okresie letnim przestawić zegary o 80 minut, można byłoby zaoszczędzić na oświetleniu kilka milionów funtów. Rząd brytyjski do wyliczeń Willeta podchodził sceptycznie. Tematem zainteresowali się natomiast Niemcy, którzy jako pierwsi w Europie zdecydowali się na inny czas letni i zimowy. W ich ślady poszły kolejne europejskie państwa, a wraz z nimi Amerykanie, którzy 19 marca 1918 roku ogłosili obowiązek stosowania czasu letniego na czas wojny. Strategiczna decyzja miała dać oszczędność ogromnych ilości paliwa wykorzystywanego do produkcji energii elektrycznej. Od kiedy zmieniamy czas w Polsce? W naszym kraju pierwsze próby wprowadzenia zmiany czasu czyniono jeszcze w pierwszej połowie XX wieku. Jednak dopiero od 1977 nieprzerwanie przestawiamy zegarki każdej wiosny i jesieni. Dziś czas letni obowiązuje w prawie 70 krajach świata. Od roku 2000 w całej Unii Europejskiej czas letni zaczyna się w ostatnią niedzielę marca, a kończy w ostatnią niedzielę października. Zmiana czasu – który czas był pierwszy? Letni czy zimowy? Po raz pierwszy zmien…

zmiana-czasu-85234bf.jpg
width: 7000
height: 4667

Czy zmiana czasu naprawdę nam szkodzi? Pojawiło się nowe badanie
type: item
date: 2025-09-17T10:39:09.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: czas
subject: lato
subject: sen
subject: Zdrowie
subject: zegar biologiczny
subject: zima
description: W mediach co i rusz pojawiają się dyskusje na temat sensowności stosowania zmiany czasu. Zastanawiamy się, czy nie powinniśmy wybrać jednego z nich – zimowego lub letniego – i trzymać się go cały rok. Zwolennicy tego rozwiązania jako jeden z argumentów przedstawiają fakt, jakoby zmiana czasu skutkowała problemami zdrowotnymi. Czy to prawda? Naukowcy mają inne zdanie, a potwierdzają to najnowsze badania.
encoded: Badacze z Duke Clinical Research Institute w Północnej Kalifornii sprawdzili, czy zmiana czasu z zimowego na letni – lub odwrotnie – zwiększa ryzyko występowania zawałów serca. Wzrost zachorowań to częsty argument osób negatywnie nastawionych do zmiany czasu. Kiedy jest zmiana czasu? Wszystkie kraje Unii Europejskiej stosują te same daty zmian czasu – mimo dyskusji na temat zniesienia tej praktyki. Przejście na czas zimowy następuje w ostatnią niedzielę października (wtedy przestawiamy zegarki z 3:00 na 2:00, a więc śpimy o godzinę dłużej), a na czas letni w ostatnią niedzielę marca (tu z kolei przestawiamy z 2:00 na 3:00, a więc śpimy o godzinę krócej). Zmiana czasu i jej wpływ na zdrowie Wcześniejsze analizy i spekulacje badaczy, szczególnie te przeprowadzone w Szwecji, sugerowały wzrost występowania ostrego zawału mięśnia sercowego o 24% w poniedziałek po zmianie czasu na letni. Miało być to związane z koniecznością wstania do pracy wcześniej, niż był przyzwyczajony organizm. Byłoby to alarmujące, ale czy jest się czego bać? Sprawa wymagała bardziej wnikliwej analizy. Naukowcy z Duke Clinical Research Institute opublikowali swoje badanie „Daylight Savings Time and Acute Myocardial Infraction” w czasopiśmie „JAMA Network Open”. Zmieniło ono dotychczasowe spojrzenie na wpływ zmiany czasu na zdrowie. Przeanalizowali oni dane 168 870 pacjentów z 1124 szpitali na przestrzeni niemal 10 lat. Mediana wieku osób badanych wynosiła 65 lat, a 33,8% z nich stanowiły kobiety. Informacje pochodziły od pacjentów, którzy trafili do szpitala tydzień przed, w trakcie lub tydzień po zmianie czasu na letni lub zimowy. Sprawdzano przede wszystkim ich śmiertelność, częstotliwość występowania udaru mózgu czy zawału serca i porównywano z innymi okresami. Czy przestawianie zegarków nam szkodzi? Według badaczy… nie. Nie wykazano istotnych różnic w występowaniu zawałów czy udarów w okresie przed i w trakcie zmiany czasu. Liczba zawałów w tygodniu zmiany czasu wyniosła 28 678, a w tygodniu j…

GettyImages-2152192174-06740f9.jpg
width: 6720
height: 4480

Zegar atomowy jest niemal nieomylny. Jaką dokładność osiągają takie urządzenia?
type: item
date: 2025-09-13T11:01:11.000Z
creator: Artur Białek
subject: Nauka
subject: czas
subject: fizyka
subject: fizyka kwantowa
description: Zegar atomowy umożliwił przejście od prostych metod pomiaru czasu do wręcz niebywałej precyzji pomiaru czasu. Może działać bezbłędnie przez miliony lat. Jak to możliwe?
encoded: Spis treści: Najprecyzyjniejsze urządzenie do pomiaru czasu Kwantowe wahadło, czyli jak działa zegar atomowy? Początek dokładnych pomiarów czasu Najdokładniejszy zegar atomowy powstał w USA Wydaje się, że pomiar czasu jest prostą sprawą. W końcu w przypadku certyfikowanych chronometrów kwarcowych dokładność wynosi +/– 0,07 sekundy na dobę. W praktyce nie ma w tym nic łatwego. Czas stanowi jedną z najbardziej fundamentalnych wielkości fizycznych. W warunkach, w których wymagane są niezwykle precyzyjne pomiary, a średnia dzienna dokładność dla chronometrów, wymagana przez COSC (Contrôle Officiel Suisse des Chronomètres) jest nie do zaakceptowania. W środowisku naukowym wykorzystywane są znacznie dokładniejsze czasomierze. Najprecyzyjniejsze urządzenie do pomiaru czasu Mówiąc o zegarze atomowym, na myśli trzeba mieć urządzenie, którego działanie opiera się na zliczaniu okresów atomowego wzorca częstotliwości. Do pomiaru czasu wykorzystuje niezmienne i niezwykle precyzyjne drgania atomów, a dokładniej – ściśle określone przejście energetyczne elektronów w atomach. W przeciwieństwie do zegarów kwarcowych i mechaniczny h, których działanie opiera się na podatnych na wpływ czynników zewnętrznych półprzewodnikowych lub makroskopowych oscylatorach, zegary atomowe cechują się niebywałą stabilnością, wynikającą z niezmiennych właściwości materii na poziomie kwantowym. To właśnie ta wewnętrzna precyzja czyni je najdokładniejszymi czasomierzami. Jak dokładny jest zegar atomowy? Co należy rozumieć pod pojęciem „najdokładniejszy”? Typowe urządzenie oparte na cezie może pomylić się o jedną sekundę raz na 100 milionów lat. Wydaje się to niewiarygodne, ale w kwestii dokładności pomiaru czasu nauka nie powiedziała jeszcze ostatniego słowa (o tym później). Najdokładniejszymi zegarami atomowymi są zegary optyczne. Urządzenia te bazują na własnościach emisyjnych atomów w zakresie optycznym fal elektromagnetycznych. Granica błędu wynosi w tym przypadku jedną sekundę na 15 miliardów lat. O…

zegar-atomowy-2d4ddea.jpg
width: 1000
height: 728

Tego lata dni są najkrótsze w historii pomiarów. To dlatego, że Ziemia obraca się szybciej
type: item
date: 2025-07-22T11:19:16.000Z
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: astronomia
subject: czas
subject: fizyka
subject: geologia
subject: jądro ziemi
description: Najkrótsze dni w historii nowoczesnych pomiarów zaskoczyły naukowców. Choć zmiany są mikroskopijne, ich konsekwencje mogą sięgać kluczowych technologii i prognoz klimatycznych.
encoded: Spis treść: Co powoduje przyspieszenie obrotu Ziemi? Czy kiedyś dzień był jeszcze krótszy? Jakie mogą być skutki tych zmian? Czy klimat może wpływać na długość dnia? Na całej półkuli północnej ludzie chłoną długie godziny letniego światła dziennego, nie mając pojęcia, że doświadczają jednych z najkrótszych dni od początku współczesnego pomiaru czasu – krótszych o około milisekundę. 9 lipca był najkrótszym dniem roku, ponieważ Ziemia obracała się szybciej – o 1,34 milisekundy szybciej niż standardowy, 24-godzinny obrót, według danych Międzynarodowej Służby Obrotu Ziemi i Układów Odniesienia (IERS) oraz Obserwatorium Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych. Przewiduje się, że tego lata wystąpią jeszcze dwa historycznie krótkie dni – dzisiaj, 22 lipca i 5 sierpnia. Wahania prędkości obrotu Ziemi nie są niczym niezwykłym, ale naukowcy rozważają powody stojące za niedawnym wzrostem liczby szybszych rotacji. – W ciągu ostatniej dekady średnia długość dnia w większości przypadków ulegała skróceniu. Było to szczególnie zauważalne w ciągu ostatnich pięciu lat, kiedy to czasami dzień trwał mniej niż 24 godziny – mówi Nicholas Stamatakos, astronom z Departamentu Orientacji Ziemi w Obserwatorium Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych. Co powoduje przyspieszenie obrotu Ziemi? Wariacje w rotacji Ziemi są wynikiem skomplikowanego zestawu czynników, ale naukowcy wskazują kilka z nich jako szczególnie istotne. Księżyc wpływa na Ziemię różnie w zależności od swojej pozycji na orbicie. Gdy dwa razy w miesiącu znajduje się blisko równika, jego siła grawitacyjna nieco spowalnia obrót Ziemi. Jednak Księżyc również zbliża się do biegunów dwa razy w miesiącu, a w tych momentach jego grawitacja pomaga Ziemi obracać się nieco szybciej. Nasza planeta i atmosfera obracają się synchronicznie, dzieląc moment pędu, którego nie da się zmienić, działając tylko na jeden z tych dwóch elementów. Atmosfera obraca się wolniej latem z powodu zmian w prądzie strumieniowym. Oznacza to, że planeta musi prz…

Earth-Spinning-907f902.jpg
width: 5600
height: 3910

Polska i Niemcy połączyły zegary które „tykają” miliard miliardów razy na sekundę. Powstanie ogólnoeuropejska sieć
type: item
date: 2025-07-04T07:48:51.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: czas
subject: nauka
subject: niemcy
subject: polska
description: Porównywanie pomiarów najbardziej dokładnych zegarów jest kluczowe nie tylko dla precyzyjnego ustalenia czasu – także w nawigacji, bankowości czy sejsmologii. Polska i Niemcy właśnie połączyły światłowodem swoje najdokładniejsze optyczne zegary atomowe. To początek sieci, która powinna połączyć całą Europę.
encoded: Spis treści Połączenie, które zmieni czas Zegary, które przewidują trzęsienia ziemi Polska i Niemcy uruchomiły właśnie innowacyjną infrastrukturę: światłowodowe połączenie między swoimi ośrodkami metrologicznymi. Dzięki temu możliwe jest porównywanie pomiarów najdokładniejszych zegarów, realizowane w czasie rzeczywistym. Połączenie, które zmieni czas To połączenie jest pierwszym etapem w kierunku stworzenia ogólnoeuropejskiej sieci synchronizacji czasu. Sieć ultra-precyzyjnego pomiaru czasu jest istotna m.in. dla nawigacji, bankowości, bezpieczeństwa, nauki oraz prognozowania trzęsień ziemi. Zgodnie z wyjaśnieniami prof. Michała Zawady z UMK w Toruniu, nie istnieje już jeden globalny wzorzec czasu. Dzisiejszy czas uniwersalny opiera się na uśrednieniu danych z wielu zegarów atomowych z całego świata, które trzeba stale porównywać. Tradycyjne metody transmisji sygnału, takie jak fale radiowe, są już zbyt mało precyzyjne. Dlatego powstało światłowodowe połączenie Pathfinder – 690-kilometrowy łącznik między Brunszwikiem a Poznaniem, zrealizowane w ramach sieci GÉANT. Po stronie polskiej wykorzystano infrastrukturę akademickiej sieci PIONIER. Dzięki połączeniu możliwa jest transmisja ultrastabilnego sygnału czasu i częstotliwości do takich instytucji jak Uniwersytet Mikołaja Kopernika i Główny Urząd Miar. W UMK działają jedne z najdokładniejszych w Polsce optycznych zegarów atomowych, których precyzja pozwala na pomiar czasu z dokładnością do 10⁻¹⁸ sekundy. Innymi słowy, taki zegar „tyka” miliard miliardów razy na sekundę. Zegary, które przewidują trzęsienia ziemi Precyzyjne pomiary czasu mają zastosowania nie tylko naukowe, ale też praktyczne. W Japonii wykorzystuje się je do wykrywania zmian grawitacyjnych, które poprzedzają trzęsienia ziemi – zegary przy aktywnych wulkanach potrafią wykryć minimalne różnice w czasie w porównaniu z zegarami z innych lokalizacji. Ultradokładne zegary mogą też usprawnić systemy nawigacyjne, poprawić kryptografię kwantową, przyspieszyć p…

PXL20250623103437773-f074dd0.jpg
width: 1024
height: 768

Księżyc potrzebuje własnej strefy czasowej, internetu i własnego GPS-a. Prace już trwają
type: item
date: 2025-05-06T06:47:00.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: Technologia
subject: czas
subject: fizyka
subject: gps
subject: internet
subject: księżyc
description: Jeśli chcemy eksplorować Księżyc i założyć na nim kolonię, musimy ustanowić nową, księżycową strefę czasową. Taką, która będzie akceptowalna dla wszystkich państw planujących eksplorację Księżyca i posłuży za podbudowę do ustanowienia księżycowej nawigacji satelitarnej. NASA już nad tym pracuje.
encoded: W tym artykule: Jak się określa czas na Ziemi? Jak zmienia się czas w kosmosie Na Księżycu czas płynie szybciej Powstanie księżycowa strefa czasowa Dzień na Księżycu trwa prawie miesiąc W 2022 roku, wraz ze startem misji Artemis 1, rozpoczął się długo zapowiadany powrót ludzkości na Księżyc. Program Artemis ma doprowadzić do stałej obecności ludzi na orbicie Księżyca i na jego powierzchni. Wokół naszego naturalnego satelity ma krążyć stacja orbitalna, analogiczna do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Natomiast na powierzchni Księżyca, w pobliżu południowego bieguna, ma powstać baza załogowa. Docelowo ludzie i roboty mają pracować wspólnie nad rozwojem technologii niezbędnych do eksploracji dalszych obszarów Układu Słonecznego. Projekty związane z programem Artemis są już bardzo zaawansowane i wygląda na to, że technologicznie ludzkość poradzi sobie z projektem. Ale jeśli chcemy mieć bazę na Księżycu, a także system nawigacji satelitarnej dla ludzi i łazików, potrzebujemy czasu. Czasu księżycowego. Jak się określa czas na Ziemi? Dlaczego nie możemy używać na Księżycu uniwersalnego czasu ziemskiego? – Standardem czasu powszechnie stosowanym na Ziemi jest czas uniwersalny koordynowany (ang. Universal Coordinated Time, UTC). Uwzględnia on nieregularność ruchu obrotowego Ziemi i jest koordynowany względem czasu słonecznego (czas słoneczny wynika bezpośrednio z pozycji Słońca na niebie). W praktyce czas UTC jest ustalany na podstawie międzynarodowego czasu atomowego (fr. Temps Atomique International, TAI). Ten z kolei jest wyznaczany poprzez uśrednienie czasu mierzonego przez wiele bardzo dokładnych zegarów atomowych – tłumaczy mgr inż. Justyna Śliwińska z Zakładu Geodezji Planetarnej Centrum Badań Kosmicznych PAN. Uczona dodaje, że nieregularności prędkości ruchu obrotowego Ziemi są w UTC uwzględnianie poprzez dodawanie co pewien czas tzw. sekundy przestępnej. Jest to konieczne, aby różnica między czasem wyznaczonym na podstawie wskazań zegarów atomowych a czasem słonecz…

ksiezyc-czas-3ef3fd7.jpg
width: 1041
height: 694

ESA wysłała w kosmos ultraprecyzyjne zegary atomowe. Pomogą testować teorię Einsteina
type: item
date: 2025-04-22T10:32:57.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: czas
subject: fizyka
subject: międzynarodowa stacja kosmiczna
description: W wielkanocny poniedziałek rakieta Falcon 9 wyniosła na orbitę urządzenia misji Atomic Clock Ensemble in Space, czyli ACES. Nowoczesne zegary atomowe mają zredefiniować sposób, w jaki mierzymy czas oraz pomóc przetestować z orbity fundamentalną fizykę.
encoded: W najbliższy piątek, 25 kwietnia, robotyczne ramię używane na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej zainstaluje ACES na zewnętrznej stronie europejskiego modułu Columbus. Podczas zaplanowanej na 30 miesięcy misji system ACES ma przeprowadzić co najmniej dziesięć wydłużonych sesji pomiarowych, z których każda potrwa 25 dni. – W ramach misji ACES umieszczamy na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej najbardziej precyzyjny czasomierz, jaki kiedykolwiek wysłano na orbitę. Ma on pomóc ustanowić nowe granice w dziedzinie fizyki fundamentalnej, transferu czasu i globalnej synchronizacji. ACES jest doskonałym przykładem tego, co Europa może osiągnąć, łącząc najnowocześniejsze technologie, ambicje naukowe i silne partnerstwa – powiedział Daniel Neuenschwander, dyrektor ds. eksploracji kosmosu w ESA. Europejski eksperyment z czasem Eksperyment będzie obsługiwany z Europy, za pośrednictwem CADMOS w Tuluzie we Francji i Centrum Kontroli Columbus w pobliżu Monachium w Niemczech. CADMOS to francuski ośrodek wspierający eksperymenty naukowe w warunkach mikrograwitacji, związany z agencją kosmiczną CNES. W ramach misji ACES na ISS poleciały dwa najnowocześniejsze zegary: PHARAO (Projet d’Horloge Atomique à Refroidissement d’Atomes en Orbite) i SHM (Space Hydrogen Maser). Pierwszy z nich, PHARAO, jest cezowym zegarem atomowym opracowanym przez francuską agencję kosmiczną CNES. Zegar wykorzystuje lasery do chłodzenia atomów cezu do temperatury niemal zera absolutnego, czyli około minus 273 stopni Celsjusza. Pozwala to na niezwykle precyzyjne pomiary czasu i częstotliwości. Natomiast zegar SHM to aktywny maser wodorowy. Wykorzystuje wodór jako atomowe odniesienie częstotliwości. Jego działanie przypomina pasywne masery używane na pokładzie satelitów Galileo, ale jest dziesięć razy bardziej stabilne. Zegary kosmiczne i naziemne Sygnał wysyłany z tych zegarów będzie przesyłany do sieci zegarów naziemnych przez dwa łącza czasu i częstotliwości: łącze mikrofalowe (MWL) działające na częstotliwości…

ACESESA-czas-1f51a29.jpg
width: 3500
height: 2750

Alpine Eagle. Zegarek inspirowany nauką i historią
type: item
date: 2024-04-16T21:00:09.000Z
subject: Test Travelera
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: czas
subject: gadżety
subject: Technologia
description: W gąszczu współczesnej cyfrowej rzeczywistości, gdzie czas płynie nieuchronnie szybko, zegarek odgrywa nie tylko rolę funkcjonalnego narzędzia. Dla wielu staje się on również symbolem prestiżu i elegancji, w której światowej klasy zegarmistrzostwo łączy się z inspiracją płynącą z natury i historii. Wśród motywów, jakie zegarmistrzowie wykorzystują do tworzenia swoich arcydzieł, szczególnie ważne miejsce zajął ostatnio majestatyczny świat Alp.
encoded: W tym artykule: Co wyróżnia zegarki z kolekcji Alpine Eagle? W zgodzie z naturą Symbolika, którą niesie ten górski krajobraz zainspirowała szwajcarską manufakturę luksusowej biżuterii i zegarków Chopard do stworzenia czasomierza niezwykłego zarówno pod względem swojej estetyki, jak i technologicznych rozwiązań. Zegarek dostępny na co dzień w ofercie W.KRUK znalazł swoje odbicie w ikonicznym orle. Ten wspaniały ptak stał się nie tylko metaforą siły, lecz jedną z głównych inspiracji dla zegarmistrzów Chopard, pragnących wprowadzić do swoich projektów element ekscytującej symboliki. Co wyróżnia zegarki z kolekcji Alpine Eagle? Tak też powstała kolekcja zegarków ALPINE EAGLE, która od najdrobniejszych szczegółów wyprodukowana została wyłącznie w warsztatach zegarmistrzowskich Chopard. Proces ten pozwolił marce na zachowanie najwyższych standardów jakości i równoczesne stosowanie praktyk zgodnych z jej filozofią etycznego pozyskiwania kruszców. 44-milimetrowa koperta i zintegrowana z nią bransoleta wykonane zostały z najwyższej jakości stali szlachetnej. Niebieski, mosiężny cyferblat zegarka, udekorowany motywem promienistego słońca, zainspirowano tęczówką orła. Wskazówki tego czasomierza zaprojektowane w kształcie ptasiego pióra również znajdują swoje odniesienia w pięknie natury. Na koronce modelu wygrawerowano różę wiatrów. To narzędzie pomagało dawniej podróżnikom i odkrywcom w odnajdowaniu drogi. Dziś stało się emblematem współczesnych orłów zdolnych wybierać właściwy kierunek w dążeniu do osobistego celu i odkrywaniu majestatu otaczającego nas świata. W zgodzie z naturą Utrzymane w stylu sportowego szyku i zainspirowane górskim majestatem Alpine Eagle, to zegarki, które nie tylko dają gwarancję najwyższej szwajcarskiej jakości, ale jednocześnie wspierają utrzymanie górskiej, a konkretniej alpejskiej bioróżnorodności. Współpracując z Fundacją Alpine Eagle, Chopard nieustannie kontynuuje swoje dziedzictwo, chroniąc najcenniejszą inspirację marki – naturę. Dlatego też…

alpine-eagle-be570f5.jpg
width: 3000
height: 2221

Najdłuższy dzień w roku nie zawsze jest dokładnie 21 czerwca. W 2024 r. wypada wcześniej
type: item
date: 2024-04-06T08:04:29.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: astronomia
subject: czas
subject: dzień
subject: kalendarze
subject: lato
subject: słońce
subject: układ słoneczny
subject: Wolny czas
subject: ziemia
description: Przesilenie letnie zdarza się raz w roku. 21 czerwca słońce osiąga najwyższy i najbardziej wysunięty na północ punkt na niebie. Czyli znajduje się bezpośrednio nad Zwrotnikiem Raka na półkuli północnej. Jednak w tym roku najdłuższy dzień w roku przypada wcześniej, bo już 20 czerwca.
encoded: W tym artykule: Najdłuższy dzień w roku 2024 Przesilenie letnie 2024 Pozycja Ziemi względem Słońca Ciekawostki o najdłuższym dniu Najdłuższy dzień na innych planetach Dlaczego liczba godzin, w czasie których Słońce rozjaśnia niebo nad naszymi głowami nie jest stała? Dzieje się tak, ponieważ oś Ziemi jest nachylona o około 23,5 stopnia w stosunku do płaszczyzny orbity wokół Słońca. Słońce w najwyższym punkcie na niebie oznacza, że promienie słoneczne padają na powierzchnię Ziemi pod bardziej bezpośrednim kątem, co skutkuje dłuższymi dniami i krótszymi nocami. Natomiast nachylenie osi Ziemi w stosunku do płaszczyzny orbity Słońca jest również przyczyną zmieniających się pór roku na naszej planecie. Najdłuższy dzień w roku 2024 Najdłuższy dzień w roku 2024 to 20 czerwca. W Polsce będzie średnio trwać 16 godzin i 46 minut. Jest to o 9 godzin i 7 minut dłużej od najkrótszego dnia w roku 2023, który przypadał 22 grudnia. Na północy kraju, np. w Jastrzębiej Górze będzie dłuższy – 17 godzin i 21 minut. Na południu, np. w Ustrzykach Górnych, krótszy – tylko 16 godzin i 13 minut. Przesilenie letnie to jedyny dzień w roku, kiedy wszystkie miejsca za kołem podbiegunowym doświadczają nieprzerwanego okresu światła dziennego przez 24 godziny. Określa się to mianem dnia polarnego. Jednak ze względu na refrakcję atmosferyczną Słońce o północy jest widoczne przez kilka dni przed i podczas przesilenia czerwcowego z obszarów znajdujących się nawet 97 kilometrów na południe od koła podbiegunowego. W miarę przesuwania się na północ od koła podbiegunowego liczba dni ze Słońcem o północy wzrasta. Rok przestępny uchronił naszą cywilizację przed chaosem. Ale w przyszłości znów pojawi się problem Przez stulecia ludzie starali się zsynchronizować kalendarze cywilne, religijne i rolnicze z rokiem słonecznym. Dodanie roku przestępnego rozwiązało problem, ale tylko na następne 3300 lat. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/rok-przestepny-uchronil-nasza-cyw…

najdluzszy-dzien-w-roku-nie-zawsze-jest-dokladnie-21-czerwca-w-2024-r-wypada-wczesniej-fot-shutterstock-1128420.jpg
width: 666
height: 333

Historia Cartier. Od francuskich dworów królewskich do światowej czołówki zegarmistrzostwa
type: item
date: 2024-03-07T17:05:42.000Z
subject: Test Travelera
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: czas
subject: moda
description: Cartier, ikona luksusowej biżuterii i zegarmistrzostwa, ma korzenie sięgające czasów francuskich dworów królewskich.
encoded: W tym artykule: Jubilerska podróż w czasie Rozwój sztuki zegarmistrzowskiej Sukces Cartier na polskim rynku Marka Cartier została założona w 1847 roku przez Louisa-Françoisa Cartiera. W zawrotnym tempie zdobyła uznanie elitarnych kręgów Paryża. Dziś Cartier dla wielu ludzi na świecie jest synonimem stylu, precyzji i elegancji. Produkty marki wyróżniają się wysoką jakością i ciekawym wzornictwem, a ponadczasowe i wysoce precyzyjne modele zegarków podziwiać można w wybranych salonach polskiej marki W.KRUK. Jubilerska podróż w czasie Historia Cartier jest jak podróż w czasie. Zaczęła się w niewielkiej pracowni w Paryżu, przy Montorgueil 29 i kontynuowała na europejskich dworach królewskich. Louis-Francois Cartier szybko zbudował reputację dzięki zaspakajaniu najbardziej ekstrawaganckich pragnień arystokratycznej klienteli. Zdobył uznanie samego kuzyna Napoleona III, którego patronat otworzył mu drzwi do prestiżu na szeroką skalę. Tradycja luksusu Cartier kontynuowana jest do dziś i objawia się poprzez wysokiej klasy rzemiosło marki, nienaganną jakość kruszców oraz wyjątkową obsługę w salonach na całym świecie. Jednym z przełomowych momentów w historii Cartier było rozszerzenie oferty marki o dzieła zegarmistrzowskie. Od najwcześniejszych lat projektowano je z ogromnym wyczuciem stylu i elegancją, idąc krok w krok za zmieniającą się nieustannie modą w Europie. Doskonałym tego przykładem jest Santos – męski zegarek, który w 1904 roku zapoczątkował charakterystyczny styl noszenia zegarka na bransolecie. Louis Cartier, zainspirowany przyjaźnią z pilotem Alberto Santosem-Dumonterem, zaprojektował na jego cześć model, który był nie tylko elegancki. Przede wszystkim spełniał on w tamtych latach wszystkie założenia funkcjonalne, by w pełni pomagać pilotom w odczytywaniu czasu podczas lotu. Od tamtego momentu ten pionierski zegarek stał się ikoną na nadgarstku, charakteryzując się geometrycznym cyferblatem, harmonijnie zakrzywionymi rożkami i designersko odkrytymi śrubami. Rozw…

fot-mat-prasowy1-a8fa722.png
width: 1200
height: 630

Rok przestępny uchronił naszą cywilizację przed chaosem. Ale w przyszłości znów pojawi się problem
type: item
date: 2024-02-28T10:08:25.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: czas
subject: Edukacja
subject: historia
subject: kalendarze
subject: starożytność
description: Przez stulecia ludzie starali się zsynchronizować kalendarze cywilne, religijne i rolnicze z rokiem słonecznym. Dodanie roku przestępnego rozwiązało problem, ale tylko na następne 3300 lat.
encoded: W tym artykule: Ile naprawdę trwa rok? Starożytne kalendarze Kalendarz juliański i „rok zamieszania” Kalendarz gregoriański i 10 nieistniejących dni Alternatywne z kalendarze Kolejne kłopoty za 3300 lat To znowu ten moment. Najbliższy czwartek, 29 lutego, to dzień przestępny. Czyli osobliwość naszego kalendarza, która pojawia się co cztery lata. A właściwie prawie co cztery. Koncepcja roku przestępnego miała umożliwić nadrobienie „straconego” czasu. Ale jej wprowadzenie też wiązało się z niemałym zamieszaniem. Ile naprawdę trwa rok? – Wszystko sprowadza się do faktu, że liczba obrotów Ziemi wokół własnej osi, czyli dni, nie jest w żaden sposób powiązana z tym, ile czasu zajmuje Ziemi okrążenie Słońca – mówi John Lowe. W przeszłości kierował projektem Dział Czasu i Częstotliwości Narodowego Instytutu Standardów i Technologii (NIST). Rok słoneczny trwa około 365,2422 dnia. Żaden kalendarz składający się z całych dni nie jest w stanie uwzględnić tej liczby. Natomiast zignorowanie tej pozornie małej części stwarza znacznie większy problem, niż mogłoby się wydawać. Stonehenge jednak nie było kalendarzem? Naukowcy obalają teorię, że budowla służyła do mierzenia czasu Najsłynniejsza budowla megalityczna dobrze strzeże swoich tajemnic. Mimo setek lat badań nadal nie wiadomo, do czego służyła. Najnowsza teoria – że Stonehenge było wielkim kamiennym kalen... Ludzie od dawna organizują nasze życie zgodnie z tym, co widać na niebie. Starożytni Egipcjanie siali swoje plony co roku w noc, gdy zniknęła najjaśniejsza gwiazda. Historycy starożytnej Grecji i Rzymu również opierali się na pozycjach gwiazd, aby umiejscowić wydarzenia w czasie. Przywódcy religijni oczekiwali, że dni świąteczne będą zbiegać się z określonymi porami roku i fazami Księżyca. Większość współczesnego świata przyjęła kalendarz gregoriański i jego system lat przestępnych. Dzięki niemu dni i miesiące dotrzymują kroku porom roku. – Stworzyliśmy kalendarz, który jest niemal idealny. Jednak aby zadziałał, trzeba wy…

rok-przestepny-uchronil-nasza-cywilizacje-przed-chaosem-ale-w-przyszlosci-znow-pojawi-sie-problem-fot-shutterstock-9f918b6.jpg
width: 1000
height: 667

Pojawił się pomysł na połącznie teorii Einsteina i mechaniki kwantowej. Tempo upływu czasu może skakać?
type: item
date: 2023-12-05T13:28:49.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: albert einstein
subject: czas
subject: fizyka
subject: fizyka kwantowa
subject: Gwiazdy
description: Czy da się stworzyć uniwersalną teorię fizyczną, która łączyłaby grawitację z mechaniką kwantową? Na razie to się nie udaje. Jednak nowa teoria zaproponowana przez naukowców z Kolegium Uniwersyteckiego w Londynie atakuje problem z zupełnie innej strony.
encoded: W tym artykule: Zagadki świata kwantów Święty Graal fizyki – połączenie teorii względności i kwantowej Nowy pomysł na teorię uniwersalną Załamanie przewidywalności Eksperyment ma dowieść słuszności teorii Ogólna teoria względności Alberta Einsteina święci triumfy już od ponad stu lat. Dzięki niej udało się przewidzieć m.in. istnienie czarnych dziur i opisać początki Wszechświata. Einstein miał rewolucyjny pomysł: grawitacja nie działa jak wszystkie inne siły, ale ugina czasoprzestrzeń. Potężny obiekt – taki jak np. Słońce – sprawia, że planety krążą wokół niego w zakrzywionej czasoprzestrzeni. Potężne siły grawitacji wpływają również na czwarty wymiar: czas. Może on biec w różnym tempie w zależności od miejsca we Wszechświecie. Pokazano to m.in. w filmie „Interstellar”. Wszystkie elementy teorii Einsteina mają wspólny mianownik: jest nim przewidywalność. Ogólna teoria względności pozwala dokonywać precyzyjnych pomiarów i na ich podstawie formułować wnioski o tym, co się działo i co jeszcze zdarzy się w kosmosie. Jej przeciwieństwem jest druga wielka teoria fizyczna XX wieku: mechanika kwantowa. U jej podstaw leży zupełnie przeciwne założenie, niż przyjął Einstein. Głosi ono, że światem najmniejszych składowych materii – cząstek elementarnych – rządzi nieoznaczoność. Zagadki świata kwantów Czy jest elektron? Na to niby proste pytanie odpowiedź może być bardzo skomplikowana. Jeśli spróbujemy ustalić, gdzie znajduje się elektron, zachowuje się on jak cząstka. W innym przypadku – pozostawiony sam sobie – przypomina falę. Co więcej, z zasady nieoznaczoności Heisenberga wynika, że w żadnych okolicznościach nie dowiemy się o elektronie wszystkiego. Możemy poznać jego położenie lub prędkość. Jednak nie obie te rzeczy naraz. Wszechświat jest dwa razy starszy niż dotychczas sądziliśmy. Sensacyjna hipoteza fizyków Naukowiec z kanadyjskiego uniwersytetu uważa, że Wszechświat może mieć 26,7 mld lat. A nie 13,8 mld, jak się obecnie przyjmuje. Badacz uzyskał taki wynik, sięgając p…

pojawil-sie-pomysl-na-polacznie-teorii-einsteina-i-mechaniki-kwantowej-ryc-isaac-young-b85ecf9.jpg
width: 1792
height: 1024

Zmiana czasu a pociągi. Ważny komunikat PKP
type: item
date: 2023-10-25T10:26:22.000Z
creator: Igor Szulim
subject: Porady
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: czas
subject: pociągi
subject: polska
subject: polskie koleje państwowe pkp
subject: Travel
description: W nocy z 28 na 29 października zmieniamy czas z letniego na zimowy. Oznacza to, że wskazówki zegarów przesuniemy z godz. 3:00 na 2:00, a pociągi w całym kraju zatrzymają się na 60 minut na najbliższej stacji.
encoded: W tym artykule: Zmiana czasu a pociągi Zmiana czasu 2023. Lista pociągów, które zatrzymają się na godzinę Tradycyjnie w ostatni weekend października, w nocy z soboty na niedzielę, przestawimy zegarki z czasu letniego na czas zimowy. Dzięki czemu będziemy jednego dnia mogli spać o godzinę dłużej. Zmiana czasu wpłynie jednak na kursowanie pociągów PKP. Przewoźnik w specjalnym komunikacie poinformował pasażerów o planowanych postojach, wynikających z przestawienia zegarków z godz. 3:00 na 2:00. Zmiana czasu a pociągi W nocy z 28 na 29 października 13 pociągów zatrzyma się na godzinę na najbliższej stacji. Dzięki 60-minutowemu postojowi, godziny przyjazdu pociągów do miejscowości docelowych nie ulegną zmianom. – W najbliższy weekend, w nocy z 28 na 29 października, w związku ze zmianą czasu na zimowy, 13 pociągów PKP Intercity zatrzyma się na godzinny postój na najbliższej stacji, aby dotrzeć do celu zgodnie z obowiązującym rozkładem jazdy – informuje przewoźnik. I dodaje: – Na wszelkie pytania podróżnych dotyczące kursowania pociągów PKP Intercity odpowiadać będą konsultanci infolinii pod numerem telefonu +48 22 391 97 57. Infolinia PKP Intercity czynna jest przez całą dobę, siedem dni w tygodniu. Informacjami służyć będą także drużyny konduktorskie pracujące tej nocy. Pełną listę pociągów PKP Intercity kursujących w nocy 28 na 29 października znajdziecie poniżej. Zmiana czasu 2023. Lista pociągów, które zatrzymają się na godzinę IC międzynarodowy rel. Jagodin-Chełm; postój na stacji Dorohusk od 02:45 czasu letniego, odjazd o 04:30 czasu zimowego; IC NIGHTJET rel. Bohumin-Frankfurt; postój na stacji Bohumin od 02:40 czasu letniego, odjazd o 02:40 czasu zimowego; TLK Karkonosze rel. Warszawa Gdańska-Jelenia Góra; postój na Stacji Gliwice od 02:06 czasu letniego, odjazd o 02:11 czasu zimowego, TLK Karkonosze rel. Jelenia Góra-Warszawa Gdańska; postój na stacji Gliwice od 02:07 czasu letniego, odjazd o 02:11 czasu zimowego, TLK Karpaty rel. Zakopane-Gdynia; postój na stac…

zmiana-czasu-a-pociagi-pkp-ostrzega-pasazerow-a0f8fce.jpg
width: 3500
height: 2334

Co to jest gnomon? Chodzi o najstarsze wskazówki zegara słonecznego. Niektóre były gigantyczne
type: item
date: 2023-08-06T13:06:42.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Technologia
subject: czas
subject: historia
subject: słońce
subject: Społeczeństwo
subject: wynalazki
description: Gnomon to najstarsze wielofunkcyjne urządzenie badawcze. Przydawało się zarówno starożytnym astronomom, jak i architektom. Dodatkowo pozwalało mierzyć czas. Gdzie dzisiaj można je zobaczyć?
encoded: W tym artykule: Co to jest gnomon? Jak wyznaczyć strony świata z pomocą gnomonu? Gnomony w starożytności Kto rabował gnomony? Gdzie na świecie można zobaczyć gnomony? Słowo „gnomon” – brzmiące nieco złowieszczo i skomplikowanie – pochodzi ze starożytnej greki. Oznacza „tego, który wie” lub „tego, który bada”. Pod tą nazwą kryje się jednak najprostszy instrument na świecie. Co to jest gnomon? To prosty kij albo pręt wbity w ziemię. W bardziej zaawansowanej wersji – wysoki pionowy słup, wnoszony przed świątyniami albo na placach. Czy tego rodzaju budowla może zasługiwać na miano urządzenia? Tak, ponieważ gnomonów nie budowano tylko po to, by upiększały otoczenie. Spełniały dwie podstawowe funkcje. Po pierwsze, były wskazówkami w zegarach słonecznych, czyli pomagały odmierzać czas. Po drugie, umożliwiały obserwację biegu Słońca na niebie. A tym samym z ich pomocą można było wyznaczać strony świata. Dzięki temu pomagały starożytnym architektom właściwie ustawiać budynki, np. świątynie, względem kierunków świata. Jak to zrobić, opisał słynny rzymski architekt Wirtuwiusz w traktacie „O architekturze ksiąg dziesięć”. Co to jest gnomon? Warunkiem działania gnomonu jest słoneczna pogoda. Gdy świeci Słońce, pionowo wbity w ziemię wskaźnik rzuca cień. Z czasem, w miarę obracania się Ziemi wokół Słońca, cień przesuwa się. Pozwala to odmierzać czas. Niestety, pomiar tego rodzaju jest bardzo nieprecyzyjny. Umożliwia odliczanie najwyżej tzw. godzin nierównych. To starożytny koncept zakładający, że dzień i noc zawsze, niezależnie od pory roku, dzieli się na dwanaście części. Oczywiście części te mają różną długość w zależności od miesiąca, kiedy przeprowadza się pomiar. To powodowało, że dawne zegary słoneczne nawet nie zbliżały się do precyzji mechanicznych urządzeń mierzących czas. Dlatego potem zastąpiły je m.in. zegary wodne. Jednak ich budowanie i tak wymagało specjalistycznej wiedzy. Istniało nawet słowo „gnomonika” – określające dział astronomii stosowanej opisującej budowę …

co-to-jest-gnomon-chodzi-o-najstarsze-wskazowki-zegara-slonecznego-niektore-byly-gigantyczne-fot-richard-baker-in-pictures-via-getty-images-952f644.jpg
width: 1024
height: 683

Zegar wodny – niezwykłe urządzenie, którym kiedyś mierzono czas. Gdzie można go dzisiaj zobaczyć?
type: item
date: 2023-07-31T07:03:47.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: czas
subject: grecja
subject: historia
subject: Społeczeństwo
subject: starożytny egipt
subject: starożytny rzym
subject: technika
description: Jak kiedyś liczono upływające minuty i godziny? Wykorzystywano do tego zegar wodny. Było to jedno z najstarszych urządzeń, jakie budowali ludzie.
encoded: W tym artykule: Kto wymyślił podział doby na godziny? Pierwsze zegary wodne Czy zegar wodny był precyzyjny? Niezwykły zegar Ktesibiosa Zegar wodny w Berlinie Zegary to dla nas coś oczywistego. Mamy je w telefonie, w komputerze, na ręku. Intuicyjnie rozumiemy, że dzielą ziemską dobę na równe części, mierząc upływ czasu. Jednak wymyślenie takiego urządzenia wymagało nie lada pomysłowości. Ludzie bardzo długo musieli radzić sobie nie tylko bez zegarów, ale także bez pojęcia godziny. Jak wówczas orientowano się w czasie? Patrząc na Słońce. Najprostszy podział doby – na dzień i noc – związany był z obecnością Słońca na niebie lub jego brakiem. Przyglądanie się Słońcu pozwalało też wyznaczyć południe, czyli moment, kiedy Słońce znajdowało się w najwyższym punkcie nad horyzontem. Dzień dzielono na czas od wschodu Słońca do południa i od południa do zachodu. Oczywiście okresy te różniły się w zależności od pory roku i to znacznie. Kto wymyślił podział doby na godziny? Wymyślenie podziału doby na godziny zawdzięczamy starożytnym. Komu konkretnie? Wiele źródeł, w tym „Scientific American”, wskazuje na greckiego matematyka Hipparchosa z Nicei. Jednak Hipparchos, żyjący w II wieku p.n.e., korzystał ze znacznie starszej wiedzy pochodzącej z Babilonu. Może więc już tam dzielono dobę na 24 części? Mechanizm z Antykithiry to zadziwiający starożytny „komputer”. Czy odnaleźliśmy już wszystkie jego części? To urządzenie jest tym dla technologii, czym Akropol jest dla architektury. Ikoniczny Mechanizm z Antykithiry, przez wielu nazywany pierwszym komputerem, to jedno z najbardziej zagadkowych urządz... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/mechanizm-z-antykithiry-to-zadziwiajacy-starozytny-komputer-czy-odnalezlismy-juz-wszystkie-jego-czesci-fot-fine-art-images-heritage-images-getty-images-e415d4d.jpg" width="902" height="700" alt="Mechanizm z Antykithiry to zadziwiający starożytny „komputer”. Czy odnaleźliśmy już wszystkie jego części? (fot. Fine…

zegar-wodny-niezwykle-urzadzenie-ktorym-kiedys-mierzono-czas-gdzie-mozna-go-dzisiaj-zobaczyc-fot-maahmaah-persian-tools-wikimedia-commons-cc-by-sa-3-0-f8848bd.jpg
width: 2560
height: 1920

Co by się stało, gdyby Ziemia nie miała warstwy ozonowej? Wynik symulacji zaskakuje
type: item
date: 2023-06-16T16:00:23.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: czas
subject: Edukacja
subject: ziemia
description: Naukowcy przeprowadzili symulację, by ustalić, co by się wydarzyło, gdybyśmy utracili warstwę ozonową. Efekt byłyby niespodziewany. Temperatura na Ziemi spadłaby aż o 3,5 stopnia Celsjusza.
encoded: W tym artykule: Od czego zależy, jaka jest średnia temperatura na Ziemi? Ozon, czyli trzy cząsteczki tlenu w jednym Wpływ ozonu na temperaturę na Ziemi Wpływ warstwy ozonowej na pogodę Od czego zależy, jaka jest średnia temperatura na Ziemi? W najprostszym ujęciu decyduje o tym Słońce, które ogrzewa naszą planetę. Jednak diabeł tkwi w szczegółach. Od czego zależy, jaka jest średnia temperatura na Ziemi? Promieniowanie słoneczne częściowo odbija się od górnych warstw atmosfery. Cześć promieniowania przenika przez nie i jest absorbowana przez powietrze oraz powierzchnię Ziemi. Z kolei część promieniowania padającego na powierzchnię globu odbija się od niej i ucieka z powrotem w przestrzeń kosmiczną. Atmosfera, w której rośnie ilość gazów cieplarnianych, coraz skuteczniej zatrzymuje to ciepło, nie pozwalając mu uciec w kosmos. W rezultacie średnia temperatura na Ziemi podnosi się – jak w garnku przykrytym pokrywką. W tym opisie nie pojawia się warstwa ozonowa. A jednak ma ona spore znaczenie nie tylko dla zdrowia ludzi, ale i dla klimatu. Na serwisie preprintów naukowych arXiv.org pojawiła się praca dwóch badaczy, którzy sprawdzili, co by się stało, gdyby Ziemia pozbawiona była warstwy ozonowej. Ozon, czyli trzy cząsteczki tlenu w jednym Cząsteczka ozonu składa się z trzech atomów tlenu. Z naszego punktu widzenia jej najważniejszą właściwością jest zdolność pochłaniania promieniowania ultrafioletowego. Warstwa ozonowa pochłania całe docierające do Ziemi promieniowanie UVC i większość promieniowania UVB. Promieniowanie UVC, bardzo szkodliwe, niszczy materiał genetyczny, znajdujący się w komórkach organizmów żywych. Promieniowanie UVB pomaga syntezować witaminę B, jednak nadmiernych ilościach może powodować groźne oparzenia słoneczne. Warstwa ozonowa nie zawsze stanowiła część atmosfery Ziemi. Pojawiła się dopiero wtedy, gdy na Ziemi wyewoluowały organizmy wytwarzające tlen. Z czasem warstwa ozonowa, znajdująca się na wysokości kilkudziesięciu kilometrów nad Ziemią, usta…

temperatura-na-ziemi-3e93fa6.png
width: 1200
height: 630

Kiedyś doba na Ziemi trwała tylko 19 godzin. Już wiemy, dlaczego
type: item
date: 2023-06-15T16:00:02.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: czas
subject: planety
subject: Wolny czas
description: W pewnym okresie historii naszej planety przez cały miliard lat doba na Ziemi trwała tylko 19 godzin. Naukowcy wyjaśniają, czym było to spowodowane.
encoded: W tym artykule: Jak Księżyc wpływa na długość ziemskiej doby? Jak określa się długość ziemskiej doby w przeszłości? Dlaczego Ziemia znalazła się w równowadze? Często narzekamy, że doba ma tylko 24 godziny. Trudno w tym czasie zmieścić się ze wszystkim, co chcielibyśmy zrobić. Ale i tak mamy dużo szczęścia. W pewnym okresie historii naszej planety doba była aż o pięć godzin krótsza. Ten epizod trwał bardzo długo, bo aż miliard lat. Dlaczego tak było? Co sprawiło, że przez bardzo długi czas Ziemi wystarczyło zaledwie 19 godzin, by dokonać pełnego obrotu wokół własnej osi? Dwóch naukowców spróbowało odpowiedzieć na te pytania, sięgając do danych geologicznych. Badacze postawili hipotezę, że – wbrew temu, co wcześniej sądzono – okres obrotu Ziemi bardzo długo w ogóle się nie zmieniał. Jak Księżyc wpływa na długość ziemskiej doby? O tym, że kiedyś doby na Ziemi trwały znacznie krócej, wiadomo od dawna. Miliardy lat temu Księżyc znajdował się bliżej naszej planety. Naturalny satelita stopniowo oddala się od nas, pochłaniając energię ruchu obrotowego Ziemi. W rezultacie Ziemia kręci się coraz wolniej – tak jak łyżwiarz robiący piruet z wyciągniętymi rękami. Dokonanie pełnego obrotu wokół własnej osi zajmuje Ziemi coraz więcej czasu, a nasze dni się wydłużają. Dzieje się to jednak w tempie niezauważalnym dla człowieka. Kilka lat temu naukowcy policzyli, że nasza doba wydłuża się o 0,000015 sekundy na rok. W 2018 roku wykazano zaś, że 1,4 mld lat temu dzień na Ziemi trwał zaledwie 18 godzin. Od tej pory miał się stopniowo wydłużać. Jednak czy proces ten zachodził równomiernie przez cały czas? Nowe badanie opublikowane w czasopiśmie „Nature Geoscience” wykazuje, że tak nie było. Przez bardzo długi okres – zwany „nudnym miliardem” lat – doba na naszej planecie trwała dokładnie 19 godzin. Naukowcom udało się bezprzewodowo przesłać na Ziemię energię z kosmosu. Czy powstaną orbitalne elektrownie? Pierwszą osobą, która zaproponowała budowę orbitujących elektrowni solarnych był sam…

kiedys-doba-na-ziemi-trwala-tylko-19-godzin-dlaczego-f70b0ea.jpg
width: 960
height: 540

Strefy czasowe na świecie – dlaczego ich potrzebujemy i ile ich jest?
type: item
date: 2023-05-06T10:54:04.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: czas
subject: Społeczeństwo
subject: ziemia
description: Dla nikogo nie jest chyba tajemnicą, że w różnych obszarach naszej planety, w tej samej chwili występuje różna pora dnia lub nocy. To zasługa ruchu obrotowego Ziemi. W tym kontekście wydaje się logiczne, że na obszarze całego globu nie może występować jeden wspólny czas. Aż trudno uwierzyć, że strefy czasowe na świecie obowiązują dopiero od drugiej połowy XIX wieku.
encoded: W tym artykule: Kiedy wprowadzono podział na strefy czasowe? Czym są strefy czasowe i dlaczego ich potrzebujemy? Ile jest stref czasowych? Jakie strefy czasowe wyróżniamy? Gdzie jest najwcześniejsza strefa czasowa? Gdzie jest największa różnica czasowa? Czy w Polsce są dwie strefy czasowe? Jak obliczyć czas w różnych częściach świata? Ciekawostki o strefach czasowych Dlaczego strefy czasowe na świecie wprowadzono tak późno? To proste – w czasach, w których ludzie podróżowali niezbyt często, a gdy już to robili, najczęściej pokonywali jedynie małe odległości i w wolnym tempie, różnice w czasie lokalnym nie stanowiły dużego problemu. Gdy jednak zaczęliśmy przemieszczać się szybciej i dalej, zmiana lokalnego czasu, wynikająca ze zmiany długości geograficznej, stała się ogromną niedogodnością. Kiedy wprowadzono podział na strefy czasowe? Żeby zniwelować te mankamenty, konieczne stało się wprowadzenie czasu uniwersalnego i stref czasowych, zmieniających się wraz ze zmianą długości geograficznej. W 1878 roku zaproponował to Sandford Fleming, kanadyjski inżynier i wynalazca szkockiego pochodzenia. 6 lat później jego pomysł został wdrożony. Czym są strefy czasowe i dlaczego ich potrzebujemy? Czym właściwie są strefy czasowe? Pod tym pojęciem należy rozumieć umowny obszar powierzchni Ziemi, który rozciąga się południkowo pomiędzy biegunami. W takim obszarze urzędowo obowiązuje czas wspólny dla całej strefy, czyli tzw. czas strefowy. Najczęściej jest to średni czas słoneczny środkowego południka danej strefy, który od czasu uniwersalnego, czyli średniego czasu słonecznego na południku zerowym, różni się o całkowitą godzinę. Księżyc potrzebuje własnej strefy czasowej, internetu i własnego GPS-a. Jak je stworzyć? Jeśli chcemy eksplorować Księżyc i założyć na nim kolonię, musimy ustanowić nową, księżycową strefę czasową. Taką, która będzie akceptowalna dla wszystkich państw planujących ek... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/ksiezyc-po…

strefy-czasowe-na-swiecie-dlaczego-ich-potrzebujemy-i-ile-ich-jest-fot-getty-images-2f13783.jpg
width: 2121
height: 1414

Naukowcy stworzyli miniaturowy tunel czasoprzestrzenny. Na razie tylko w komputerze kwantowym
type: item
date: 2022-12-02T12:49:53.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: czas
subject: fizyka
subject: fizyka kwantowa
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: nauka
description: Czy możliwe jest połączenie dwóch miejsc w czasoprzestrzeni przejściem, które stanowiłoby drogę „na skróty” między odległymi rejonami kosmosu? Tunele czasoprzestrzenne to teoretyczna koncepcja, często wykorzystywana w fantastyce. Teraz po raz pierwszy opracowano eksperyment, pozwalający badać ich właściwości w doświadczeniach laboratoryjnych.
encoded: W tym artykule: Wormhole, czyli most Einsteina-Rosena Tunel czasoprzestrzenny w laboratorium Skoki w kosmosie? Nie ma się czego obawiać. Symulując tunel czasoprzestrzenny, czyli wormhole, naukowcy nie rozerwali czasoprzestrzeni. To, co powstało z użyciem procesora kwantowego Sycamore, stanowi jedynie teoretyczny odpowiednik „pomostu” mogącego łączyć odległe punkty we Wszechświecie. Korzystając z komputera kwantowego, badacze wpierw zasymulowali dwie „miniaturowe” czarne dziury. Następnie przesłali między nimi wiadomość – informację kwantową. Tym samym utworzyli „kwantowy system, który wykazuje kluczowe właściwości grawitacyjnego wormhole’a. A przy tym jest wystarczająco mały, by mógł zadziałać na dzisiejszym sprzęcie kwantowym” – wyjaśniała fizyczka Maria Spiropulu z Caltechu. Przełomowy eksperyment został opisany w najnowszym numerze czasopisma naukowego „Nature”. Wormhole, czyli most Einsteina-Rosena Tunele czasoprzestrzenne, zwane również mostami Einsteina-Rosena, po raz pierwszy zostały opisane przez Alberta Einsteina i Nathana Rosena. W 1935 roku dwaj fizycy teoretyczni ogłosili, że teoria względności dopuszcza istnienie „skrótów” w czasoprzestrzeni. Czyli tuneli łączących obiekty o ekstremalnej fizyce, takie jak czarne i białe dziury. Materia powstaje ze światła? Nareszcie znamy odpowiedź na to pytanie Po raz pierwszy eksperymenty wykazały, że z kolizji fotonów – czyli ze światła – może powstać materia. Późniejsze prace teoretyczne – m.in. Johna Wheelera, który wymyślił określenie „wormhole” – wykazały, że tunele czasoprzestrzenne, nawet gdyby pojawiały się we Wszechświecie, byłyby niestabilne. Naukowcy próbowali – i nadal próbują – określić warunki, jakie należałoby spełnić, by powstał trwały tunel czasoprzestrzenny. Czyli taki, który – nawet gdyby się pojawił – nie zniknąłby po ułamku sekundy. Tunele czasoprzestrzenne zadomowiły się również w fantastyce. Carl Sagan w „Kontakcie” uczynił je pomostem, z pomocą którego można nawiązać kontakt z obcą cywilizacją.…

naukowcy-stworzyli-miniaturowy-tunel-czasoprzestrzenny-na-razie-tylko-w-komputerze-kwantowym-fot-inqnet-a-mueller-caltech-b2169e1.jpg
width: 1086
height: 800

Traveler 12/22
type: item
date: 2022-11-15T09:57:21.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Magazyn
subject: Traveler
subject: czas
subject: etiopia
subject: kamczatka
subject: Kultura
subject: Travel
description: Alpy na 4 pory roku
encoded: Na dachu Europy Ciągną się aż przez 1200 km i należą do ośmiu krajów: Austrii, Francji, Niemiec, Włoch, Szwajcarii, Monako, Liechtensteinu oraz Słowenii. Gwarantują niezapomniane przeżycia i jedne z najpiękniejszych widoków w Europie. To oczywiście Alpy, największe góry naszego kontynentu, których imponujące panoramy tworzy ponad sto czterotysięczników, z najwyższym Mont Blanc (4810 m n.p.m.) i chyba najbardziej rozpoznawalnym i najpiękniejszym szczytem, jakim jest Matterhorn. Nie ma lepszego w Europie miejsca do uprawiania wspinaczki, trekkingów, wszelkich sportów zimowych, jazdy na rowerze, paralotniarstwa czy kanioningu. Ale Alpy to też unikalne fauna i flora oraz wielowiekowa kultura, architektura i kulinaria. Szczególnie te ostatnie przeżywają dziś swego rodzaju renesans. Znani szefowie kuchni nadają starym tradycyjnym potrawom nowy wymiar. Wzbogacają je o zioła oraz inne produkty pochodzące z okolic, żeby zintensyfikować doznanie. Nic dziwnego, że Alpy stają się modnym kierunkiem na kulinarnej mapie Europy, z mnóstwem restauracji z wyróżnieniami Michelina. Jednak to, co nas tam ciągnie, to przede wszystkim natura. Możliwość pooddychania pełną piersią i podelektowania się ogromem przestrzeni, jaki oferują. To szansa zanurzenia się w świat wiejskich chat i położonych w unikatowych miejscach schronisk, pobycia choć przez moment z dala od cywilizacji, samemu ze sobą. Góry są spa dla naszego mózgu, dlatego traktujmy je jak terapię. Tylko pamiętajmy, że bywają też niebezpieczne, dlatego ruszajmy w nie dobrze przygotowani. I nigdy nie przeceniajmy swoich umiejętności. AGNIESZKA FRANUS REDAKTOR NACZELNA

traveler-12-22-ebe339a.jpg
width: 595
height: 748

Fizycy zarejestrowali najkrótszy dzień w historii. Czy ujemne sekundy zmienią dotychczasowy pomiar czasu?
type: item
date: 2022-08-03T11:00:03.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: czas
subject: Wolny czas
subject: ziemia
description: Nawet nie zorientowaliśmy się, jak minął najkrótszy dzień w historii. Ile trwał?
encoded: W tym artykule: Najkrótszy dzień w historii. Jak to zbadano? Ziemia przyspiesza. Czy dni staną się dłuższe? Podróże w czasie 29 czerwca Narodowe Laboratorium Fizyczne w Anglii zarejestrowało najkrótszy dzień w historii. Jeden z pierwszych dni tegorocznego lata był krótszy o 1,59 milisekundy od standardowych 24 godzin, czyli 86,400 sekund. Najkrótszy dzień w historii. Jak to zbadano? Tego rodzaju pomiary są prowadzone od ponad 70 lat. Przełomem okazało się wybudowanie zegara atomowego w latach 50. ubiegłego wieku. Wtedy też opracowano definicję sekundy opartą na czasie atomowym. Naukowcy podkreślają, że najkrótszy zmierzony dzień w historii nie jest pojedynczym wyjątkiem. Z badań wynika, że w ostatnich dekadach Ziemia zwalniała, a więc dni były dłuższe, jednak przez ostatnie kilka lat tendencja się odwróciła. Środowiska naukowe już dyskutują o wprowadzeniu tzw. ujemnej sekundy przestępnej na wypadek, gdyby trend się utrzymał. Miałaby ona wyrównywać krótsze dni. Taka zmiana może jednak prowadzić do problemów technologicznych. – Zastosowanie ujemnej sekundy przestępnej nigdy nie było testowane na dużą skalę. To może mieć destrukcyjny wpływ na oprogramowanie opierające się na zegarach lub harmonogramach – tłumaczą inżynierowie Meta Oleg Obleukhov i Ahmad Byagowi. Ziemia przyspiesza. Czy dni staną się dłuższe? Naukowcy nie mają pewności, dlaczego Ziemia przyspiesza. Niektórzy tłumaczą to ciągłym topnieniem i ponownym zamarzaniem czap lodowych oraz innymi czynnikami związanymi ze zmianą klimatu. Nie bez znaczenia jest też kształt naszej planety – daleki od idealnej kuli – oraz pływy oceaniczne i grawitacja księżyca. Profesor Leonid Zotov twierdzi, że Ziemia może kręcić się szybciej z powodu okresowego ruchu nazywanego „chwianiem Chandlera”. Po raz pierwszy zauważono je pod koniec lat 80. XIX wieku. Astronom Seth Carlo Chandler zaobserwował wówczas, że szerokość geograficzna biegunów chwiała się przez okres 14 miesięcy. Ruch zaczął zwalniać dopiero na początku 2000 r. – Mi…

fizycy-zarejestrowali-najkrotszy-dzien-w-historii-czy-ujemne-sekundy-zmienia-dotychczasowy-pomiar-czasu-9ea79a1.jpeg
width: 2121
height: 1414

Jak zatrzymać czas? Psychologowie mają na to sposób
type: item
date: 2022-06-20T12:53:43.000Z
creator: hannagadomska
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: czas
subject: Lifestyle
subject: Wolny czas
description: Wraz z wiekiem każdy okres stanowi mniejszą część naszego życia jako całości. Za postrzeganiu czasu odpowiedzialne są prawa, jakimi rządzi się nasza zdolność postrzegania.
encoded: W tym artykule: Dlaczego czas przyspiesza wraz z wiekiem? Jak zatrzymać czas? Próbuj nowego Wrócić do „tu i teraz” Kto nie pamięta, kiedy to w dzieciństwie podróż samochodem wydawała się nigdy nie kończyć, a lekcja matematyki trwała wieczność? Dziś babie lato jest jak zapowiedź nadchodzących mrozów, zdanie „kiedy to zleciało” brzmi jak mantra, a urodziny i święta przychodzą każdego roku o wiele za wcześnie. Brzmi znajomo? – Wcale nie musi tak być. To, jak doświadczamy upływu czasu, jest różne w różnych sytuacjach – mówi psycholog dr Steve Taylor, starszy wykładowca na Leeds Beckett University, autor książki „Making Time”. – Sposób postrzegania czasu mogą zmieniać środki odurzające, sytuacje traumatyczne czy stan przepływu, którego doświadczają m.in. sportowcy. Kluczowe jest zrozumienie procesów psychologicznych, które się za tym kryją. Dlaczego czas przyspiesza wraz z wiekiem? Badania dr. Taylora zdają się potwierdzać istnienie dwóch podstawowych praw. Po pierwsze: czas wydaje się przyspieszać wraz z wiekiem, Po drugie – czas wydaje się zwalniać, gdy jesteśmy wystawieni na nowe wrażenia, doświadczenia, trafiamy w nieznane środowisko. Zmiana czasu – który czas był pierwszy: letni czy zimowy? W nocy z soboty na niedziele po raz kolejny zmienimy czas z zimowego na letni. Z badań wynika, że zmiana czasu pozwoli zaoszczędzić tylko 1 proc. energii. Rezygnując z przestawiania zegarków,... W obu przypadkach kluczowym czynnikiem jest związek między naszym postrzeganiem czasu a ilością informacji (bodźców, emocji, myśl), które przetwarzamy. Im więcej nowych informacji, tym czas wydaje się upływać wolniej (czy raczej: mamy wrażenie, że upłynęło go więcej, bo nasz umysł przetworzył więcej danych). Wyjaśnia to, dlaczego w dzieciństwie czas tak się dłuży. Świat jest dla dzieci fascynującym miejscem, pełnym nowych wrażeń i pierwszych doświadczeń. Wraz z wiekiem otoczenie staje się coraz bardziej znajome, a my coraz mniej wrażliwi na codzienne doświadczenia. Przetwarzamy mniej info…

jak-zatrzymac-czas-psychologowie-maja-na-to-sposob-e754a9b.jpeg
width: 5161
height: 3434