National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-04-14T12:31:10.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Architektura jawności. Odkryto hale, w których Majowie patrzyli władzy na ręce
items: Po co Majowie grali w piłkę? Odpowiedź kryje się w mitologii
items: 6 odkryć archeologicznych, które zadziwiły świat w 2025 roku. Wśród nich zaginiony faraoński grobowiec
items: Nagły upadek cywilizacji Majów to jedna z największych zagadek historii. Co tak naprawdę doprowadziło do ich zniknięcia?
items: Archeolodzy odnaleźli grę planszową Majów. Była częścią podłogi jednego z domów
items: Odkrycie w Meksyku zmienia historię Majów. Ich najstarsza budowla to kosmogram
items: Archeolodzy zlokalizowali ostatni bastion Majów. To „Kraina białego jaguara”
items: Ten kalendarz był dokładnym, złożonym systemem pomiaru czasu. Używano go do celów rytualnych i codziennych
items: Archeolodzy odkryli bogaty grobowiec majańskiego króla. Umarł bezzębny
items: Tajemnicze świątynie Majów. Skrywają więcej niż Chichén Itzá
items: „Jaskinia krwi”. Archeolodzy odnaleźli ślady brutalnego rytuału Majów
items: Cywilizacje Majów i Angkor Wat – wspólna przyczyna ich upadku. Grozi też nam
items: W mieście Majów znaleziono ofiarny ołtarz z ciałami ludzi. To wpływ innej cywilizacji
items: Ludzie stworzyli 4 tys. lat temu wielką instalację. Mogła wyżywić 15 tys. osób rocznie
items: Zaginione piramidy i miasto Majów. Nowe odkrycia archeologów w Meksyku
items: Zaskakujące odkrycie. Majowie nie tylko palili tytoń. Oni go też pili
items: W Meksyku odkryto tajemniczą konstrukcję Majów. Znajdowała się pod boiskiem
items: Tajemniczy rytuał Majów. Archeolodzy odkryli sekret starożytnej gry
items: Jak i gdzie naprawdę żyli Majowie? Nowa metoda badawcza zrewolucjonizowała naszą wiedzę o tej cywilizacji
items: Podczas zmiany władzy spalili kości dawnych elit. „Punkt zwrotny w historii tej cywilizacji”
items: Majowie składali krwawe ofiary na cześć „umierającego” boga. Rytuał miał związek z zaćmieniem Słońca
items: W Gwatemali odkryto tajemniczą maskę. Znajdowała się w grobowcu króla Majów
items: W Chichén Itzá odkryto wyjątkową rzeźbę wojownika. Ma hełm w kształcie węża
items: Archeolodzy odnaleźli tajemniczą konstrukcję w Meksyku. Była związana z kultem boga Majów
items: W Meksyku odkryto monumentalny budynek Majów. Przypomina wielki pałac

Architektura jawności. Odkryto hale, w których Majowie patrzyli władzy na ręce
type: item
date: 2026-04-14T12:30:28.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: ameryka środkowa
subject: archeologia
subject: cywilizacja majów
subject: królowie
subject: odkrycia archeologiczne
description: Przez wieki władcy Majów o statusie bogów rządzili z zamkniętych pałaców, decydując o losach tysięcy ludzi w całkowitej tajemnicy. Nowe odkrycia archeologiczne w gwatemalskim Ucanal dowodzą, że w czasach kryzysu system ten uległ radykalnej zmianie. Jak naprawdę władali Majowie?
encoded: Przez setki lat cywilizacja Majów opierała się na potędze jednostki. W okresie klasycznym (ok. 300-810 n.e.) rządy sprawowali „boscy królowie”. Władca posiadał absolutną kontrolę nad ludem. Swoją siłę manifestował poprzez budowę gigantycznych piramid i niedostępnych pałaców. Decyzje polityczne zapadały w zaciszu komnat. Pałace były podzielone na wiele małych pomieszczeń. To budowało barierę między elitą a zwykłymi mieszkańcami. Relacja była prosta: król nakazuje, poddani wykonują. Zmiana modelu rządów Około 810 roku naszej ery taki model władzy się skończył. To był czas wielkiej niestabilności i kryzysów politycznych. Wiele miast zaczęło się wyludniać. Stary świat boskich królów Majów powoli odchodził w zapomnienie. Teraz okazało się, że jest to widoczne w architekturze. Dr Christina Halperin z Uniwersytetu w Montrealu przeprowadziła badania w Ucanal, dawnym centrum władzy w dzisiejszej Gwatemali. Jej zespół odkrył budynek, który nie przypominał dawnych pałaców. Była to otwarta hala wsparta na kolumnach. Wnioski na temat tej nietypowej budowli opublikowała właśnie na łamach „Antiquity”. Rządzi rada a nie władca? Naukowcy przebadali budynek. W ich ocenie był prawdopodobnie wczesnym przykładem domu rady, gdzie przywódcy polityczni, w tym królowie, głowy rodów, spotykali się, aby naradzać się nad porozumieniami politycznymi, orzekać o zbrodniach, ucztować i przygotowywać się do wesel i tańców. Obrady były widoczne dla publiczności. Warto przypomnieć, że niektóre decyzje Majowie podejmowali za pośrednictwem... gry w piłkę. Z kolei w okresie klasycznym (300-810 lat n.e.) wyglądało to inaczej. Wiele decyzji politycznych zapadało w zamkniętych, wewnętrznie podzielonych pałacach, co podkreślało hierarchiczną relację między królem a członkami dworu królewskiego. Odkrycie to zmienia nasze postrzeganie historii Majów. Architektura jawności i dialogu Ważne też jest to, gdzie wzniesiono nietypową salę kolumnową. – Kolejną cechą nowej architektury miejsko-ceremonialnej było to, ż…

majowie-53a4eff.jpg
width: 1800
height: 1200

Po co Majowie grali w piłkę? Odpowiedź kryje się w mitologii
type: item
date: 2026-04-02T14:00:25.000Z
creator: Jarosław Źrałka
subject: Historia
subject: ameryka środkowa
subject: archeologia
subject: cywilizacja majów
subject: mity
subject: Sport
subject: wierzenia
description: Gra w piłkę stanowi jeden z najciekawszych zwyczajów znanych z obszaru Mezoameryki. Grali w nią Olmekowie, Majowie, Aztekowie i wiele innych społeczności Mezoameryki. Nie chodziło jednak o zwykły sport i rozrywkę. Gra była przede wszystkim czynnością mocno powiązaną ze sferą mitologiczną. A same boiska były symboliczną areną starcia sił dobra z siłami zła oraz wrotami prowadzącymi do zaświatów.
encoded: Uważa się też, że praktyka ta mogła odgrywać istotną rolę w rozładowywaniu napięć społecznych w obrębie poszczególnych ośrodków, szczególnie tych o wieloetnicznym składzie. Tym samym była substytutem wojny. Z czasem stała się także areną hazardu i współzawodnictwa społecznego. Boiska okazywały się przestrzeniami dla wielkich wydarzeń o charakterze politycznym, społecznym i religijnym, których częścią było nie tylko składanie ofiar z ludzi, ale także muzyka, taniec, zabawa, a w niektórych miejscach Mezoameryki zapewne także rytualne walki bokserskie. Kto ma rację? Rozstrzygnie mecz Wynik meczu mógł rozstrzygać w kwestiach spornych dotyczących ważnych zagadnień z życia politycznego i religijnego. Kiedy na kilka lat przed przybyciem Hiszpanów do Meksyku na niebie pojawił się „słup ognia” (kometa), Nezahualpilli, jeden z azteckich władców rządzący w Tetzcoco w latach 1473–1515, zinterpretował to jako znak rychłego upadku azteckiego imperium (tzw. Trójprzymierza) i nadejścia nowych rządów. Tymczasem Motecuhzoma Xocoyotzin (Młodszy), władca Tenochtitlanu w latach 1502–1520, nie zgodził się z tą interpretacją. O tym, kto ma rację, miał rozstrzygnąć rytualny mecz. Motecuhzoma przegrał sportowe starcie i uznał to za zły omen. Kilka lat później upadło azteckie imperium; tym samym ziściła się przepowiednia Nezahualpilli. Piłka tworzy politykę Gra w piłkę służyła też określaniu politycznych relacji i hierarchii. Wiemy na przykład, że władcy Majów z potężnego Królestwa Węża z dynastii Kaanul (lub przedstawiciele króla tej dynastii) brali udział w grze rozgrywanej na boiskach położonych w podległych im ośrodkach – La Corona i El Peru. Miało to służyć umocnieniu politycznych więzi pomiędzy oboma ośrodkami, a zarazem ustalić hierarchiczne zależności między nimi. Fascynacja kauczukową piłką Europejczyków, którzy zetknęli się z nową i obcą kulturą obszaru, jaki dziś nazywamy Mezoameryką, od samego początku zafascynowała gra w piłkę. Pierwsi kronikarze hiszpańscy wskazywali na niezwyk…

pilka-b4244d8.jpg
width: 1688
height: 1125

6 odkryć archeologicznych, które zadziwiły świat w 2025 roku. Wśród nich zaginiony faraoński grobowiec
type: item
date: 2025-12-29T09:55:54.000Z
creator: Nicholas St. Fleur
subject: Historia
subject: cywilizacja majów
subject: inkowie
subject: kleopatra
subject: odkrycia archeologiczne
subject: starożytny egipt
subject: wrak statku
description: Nowoczesne narzędzia i tradycyjne wykopaliska pozwoliły odkryć królewskie grobowce, wraki statków z czasów II wojny światowej i najstarszy, jaki kiedykolwiek zsekwencjonowano, egipski genom. Poznajcie sześć najważniejszych odkryć archeologicznych według National Geographic.
encoded: Spis treści: Grobowiec królewski w Belize może należeć do założyciela Caracol, króla Majów Poszukiwania Kleopatry prowadzą do odkrycia zatopionego portu u wybrzeży Egiptu Wraki statków z II wojny światowej dają wgląd w śmiertelną kampanię na Guadalcanal Odnaleziono zaginiony grobowiec faraona Totmesa II „Pole dziur” w Andach rzuca światło na ekonomię Inków Najstarszy i najpełniejszy, jaki kiedykolwiek zsekwencjonowano, starożytny genom Egipcjan Najnowocześniejsze narzędzia naukowe odmieniły archeologię w tym roku: sekwencjonowanie starożytnego DNA pozwoliło na odtworzenie pochodzenia Egipcjanina, który żył u zarania ery piramid. Największe odkrycia archeologiczne 2025 roku: od głębin oceanów po piaski pustyni Zdjęcia satelitarne uchwyciły ślady potężnych, starożytnych pułapek myśliwskich rozrzuconych po Andach. Mapowanie podwodne przywróciło widoczność zatopionych okrętów wojennych z czasów II wojny światowej i odsłoniło zatopiony port, który może kryć wskazówki dotyczące miejsca spoczynku Kleopatry. Jednak wiele największych odkryć w 2025 roku pochodziło również z klasycznych wykopalisk. W Belize, podczas badań przy piramidzie w Caracol, odkryto komnatę zawierającą królewski pochówek Majów. W pobliżu Doliny Królów w Egipcie archeolodzy odkryli ostatni zaginiony grobowiec faraona z XVIII dynastii. Wszystkie te odkrycia wskazują, jak wiele ludzkiej historii wciąż kryje się w głębokich wodach, gęstych dżunglach i piaskach pustyni, czekając na odkrycie. Oto niektóre z najciekawszych i najbardziej ekscytujących odkryć archeologicznych z 2025 roku. Grobowiec królewski w Belize może należeć do założyciela Caracol, króla Majów Archeolodzy Arlen i Diane Chase z Uniwersytetu w Houston od prawie 40 lat prowadzą wykopaliska w starożytnych budowlach Majów w Caracol, w dżunglach współczesnego Belize. W tym roku ogłosili jedno z największych dotychczasowych odkryć: 1700-letni grobowiec królewski, datowany na około 330-350 r. n.e. Uważają, że należał on do słynnego władcy Te K’ab …

caracol-98ac0a4.jpg
width: 1575
height: 1050

Nagły upadek cywilizacji Majów to jedna z największych zagadek historii. Co tak naprawdę doprowadziło do ich zniknięcia?
type: item
date: 2025-11-28T07:51:06.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: ameryka środkowa
subject: cywilizacja majów
subject: odkrycia archeologiczne
subject: susza
subject: zmiany klimatyczne
description: Upadek cywilizacji Majów od lat tłumaczono katastrofalną suszą. Najnowsze badania naukowców rzucają jednak nowe światło na tę teorię. W jednym z regionów Gwatemali klimat był stabilny, a mimo to miasta się wyludniły. Naukowcy podejrzewają, że przyczyna mogła leżeć zupełnie gdzie indziej.
encoded: Majowie należeli do rdzennych ludów zamieszkujących głównie półwysep Jukatan, zachodni Honduras, Gwatemalę i Belize. Na tym terenie powstały liczne państwa-miasta. Wiele z ośrodków tej cywilizacja stanowi dziś atrakcje turystyczne. Są to budowle znane z takich miejsc jak Tikal, Copan, Chichen Itza czy Palenque. Powstały tam na przykład schodkowe piramidy. Najnowsze analiz dotyczą południowo-zachodniej części nizin Majów na terenie Gwatemali. Ukazują one w nieznanym świetle kres tych społeczności. Upadek cywilizacji Majów Między 750 a 900 rokiem n.e. populacja Majów mieszkająca na nizinach obecnej Gwatemali doświadczyła poważnego spadku. Naukowcy wiązali ten fakt z mającymi wówczas miejsce epizodami intensywnej suszy. To „klimatyczne” wyjaśnienie stało się dominujące w archeologii. Ale czy słusznie? Amerykańsko-kanadyjski zespół badaczy opublikował właśnie na ten temat artykuł naukowy na łamach „Biogeosciences”. Ukazuje on upadek Majów w inny sposób. Odpowiedź kryjąca się wiele metrów pod ziemią Archeolodzy i badacze przeszłości poszukują odpowiedzi na swoje pytania nie tylko w czasie wykopalisk. Czasem muszą dostać się wiele metrów pod ziemię i to nie z pomocą łopaty. Badanie, które kwestionuje dominującą teorię o upadku Majów spowodowanym suszą, zostało przeprowadzone metodami paleoekologicznymi i geochemicznymi. Naukowcy pobrali rdzenie osadów z dna jeziora Laguna Itzan w Gwatemali. Osady te (czyli muł i błoto) gromadziły się przez około 3300 lat. Zbadano rdzenie o łącznej długości 5,7 metra. Próbki te były pobierane w odstępach zapewniających rozdzielczość czasową około 50–100 lat. Z osadów wyizolowano cząsteczki chemiczne pochodzące z ludzkich odchodów, a ich stężenie było dobrym wskaźnikiem gęstości zaludnienia w okolicy jeziora. Zmierzono też wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, które powstają przy spalaniu materii organicznej. Wskazują one na częstotliwość i intensywność używania ognia do wypalania lasów pod uprawy. Zbadano też izotopy węgla, które pok…

FABRIC-KOLAZ-32-4221d37.jpg
width: 1688
height: 1125

Archeolodzy odnaleźli grę planszową Majów. Była częścią podłogi jednego z domów
type: item
date: 2025-11-25T11:11:32.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: ameryka południowa
subject: archeologia
subject: cywilizacja majów
subject: odkrycia archeologiczne
description: W Gwatemali badacze znaleźli planszę do gry w patolli, która wykonana była z setek niewielkich fragmentów ceramiki. Gra została wbudowana w posadzkę jednego z budynków w majańskim mieście Naachtun.
encoded: Chociaż gry planszowe biją obecnie rekordy popularności i przeżywają istny renesans, to ta forma rozrywki znana jest od czasów starożytnych. Człowiek bowiem od zawsze potrzebował zabawy, aby oderwać się od codziennego życia. W Egipcie powstała prawdopodobnie jedna z najstarszych gier – senet. Jej początki sięgają około 3100–3500 r. p.n.e. Alternatywnie za najstarszą grę planszową uważa się Królewską Grę z Ur. Znaleziono ją w Mezopotamii, a datowana jest na ok. 2600 rok p.n.e. Uważa się ją za pierwowzór tryktraka. Archeolodzy znaleźli grę planszową Majów Ale gry planszowe były popularne także w Ameryce Południowej wśród ludów prekolumbijskich. Potwierdza to najnowsze odkrycie w Gwatemali. Podczas badań archeologicznych w pradawnym mieście Majów Naachtun, badacze odnaleźli planszę do gry w patolli, która została wykonana z małych, czerwonych kawałków ceramiki. Zostały wbudowane w podłogę budynku mieszkalnego. Patolli to gra planszowa, która znana była na terenie niemal całej Mezoameryki. Jej zasady przypominają klasycznego „chińczyka”. Nazwa tej planszówki wywodzi się z języka nahuatl i pochodzi od słowa patoa, oznaczającego „grać”. Miała to być niezwykle popularna forma rozrywki w czasach prekolumbijskich, ale została zapomniana wraz z najazdem konkwistadorów. Gra została wbudowana w podłogę domu Najnowsze odkrycie zostało opublikowane na łamach czasopisma „Latin American Antiquity”. – Planszę z patolli odnaleźliśmy w dużym kompleksie mieszkalnym z okresu klasycznego (ok. V wieku n.e.) na stanowisku Majów w Naachtun, obecnym Petén w Gwatemali. Chociaż znane są dziesiątki patolli wyrytych na stiukowych podłogach i ławach, patolli z Naachtun zostało wykonane w wyjątkowy sposób poprzez inkrustowanie ceramiki w posadzce – mówi Julien Hiquet z Uniwersytetu Paryskiego i główny autor badania. Stworzenie tej planszy prawdopodobnie wymagało ok. 478 elementów ceramiki, głównie w kolorze czerwonym i pomarańczowym. Tablica przypominała motyw patolii, znany przede wszystkim z kul…

gra-majow-patolli-8a2c370.jpg
width: 1280
height: 844

Odkrycie w Meksyku zmienia historię Majów. Ich najstarsza budowla to kosmogram
type: item
date: 2025-11-06T14:15:55.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Historia
subject: cywilizacja majów
subject: meksyk
subject: odkrycia archeologiczne
description: Zagadkowy kompleks Aguada Fénix w Meksyku to jedno z pierwszych wielkich założeń wzniesionych przez Majów. Właśnie dokonano w nim kolejnych odkryć, które tłumaczą jego funkcję i pozwalają zupełnie inaczej spojrzeć na najwcześniejsze dzieje tej cywilizacji. Okazuje się, że była bardziej egalitarna, niż sądziliśmy.
encoded: Około 3 tys. lat temu Majowie wznieśli monumentalny kompleks Aguada Fénix, którego przeznaczenie długo było dla naukowców niejasne. Najnowsze badania pozwoliły wreszcie odpowiedzieć na to pytanie: okazuje się że ten zespół budowli jest jednocześnie mapą Wszechświata. „Kosmiczna mapa” Majów sprzed 3 tys. lat Według naukowców kompleks Aguada Fénix został zaprojektowany jako swoisty kosmogram, czyli wcielona w architekturę mapa Wszechświata. Odkrycie to całkowicie zmienia spojrzenie na początki cywilizacji Majów. Brak pałacu lub innych budowli arystokracji pokazuje także, że ówczesne społeczeństwo było egalitarne i zdolne do tworzenia gigantycznych budowli bez hierarchicznego przymusu. Kompleks znajduje się w meksykańskim stanie Tabasco niedaleko Zatoki Meksykańskiej. Odkryto go dzięki technologii radarowej LIDAR, która pozwoliła zobaczyć ogromne założenie architektoniczne ukryte pod współczesnymi zabudowaniami. Jak wygląda najstarszy kosmogram Majów? Początkowo sądzono, że główna oś mierzy około 1,4 km, lecz dalsze badania zespołu Takeshiego Inomaty z Uniwersytetu Arizony (USA) wykazały, że struktura ma kształt krzyża o wymiarach aż 9 na 7,5 kilometra. Całość powstała między 1050 a 700 r. p.n.e., co czyni ją jedną z najstarszych znanych budowli Majów. Sercem kompleksu jest sztucznie usypana platforma, na której znajduje się zagłębiona, krzyżowa struktura. Od tego centralnego punktu odchodzą długie osie wyznaczone przez groble, ciągnące się nawet przez 6,3 km. Prawdopodobnie służyły one jako trasy rytualnych procesji wiodących do ceremonialnego centrum. W zachodnim krańcu kompleksu, gdzie „krzyż” przecina lagunę Naranjito, widać rozpoczętą budowę systemu kanałów, być może także o znaczeniu rytualnym. Dlaczego prace przerwano? Być może budowniczowie napotkali jakieś problemy techniczne. Zagadkowe znalezisko: kolory i artefakty wskazujące strony świata Najcenniejsze znaleziska pochodzą z samego centrum platformy, gdzie odkryto celowy, uporządkowany depozyt barwników wska…

aguada-fenix-oldest-largest-145d26c.jpg
width: 1300
height: 867

Archeolodzy zlokalizowali ostatni bastion Majów. To „Kraina białego jaguara”
type: item
date: 2025-08-11T07:57:47.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: cywilizacja majów
subject: meksyk
description: Nie wszyscy Majowie zostali pokonani przez europejskich konkwistadorów tuż po ich przybyciu. Część z nich stawiała opór przez ponad 100 lat. Archeolodzy właśnie namierzyli ich bazę, która nazywała się „Krainą białego jaguara”.
encoded: Spis treści: W poszukiwaniu osady rebeliantów Archeologiczne bingo. Koniec poszukiwań Koniec krainy białego jaguara Przybycie do Nowego Świata Krzysztofa Kolumba do Ameryki w 1492 roku zwiastowało problemy dla rdzennych ludności. Historia kolejnych stuleci była napisana krwią i okrucieństwem. Europejscy osadnicy przyczynili się do upadku wielu cywilizacji na nowo odkrytych przez nich kontynentach. Jedną ze społeczności, która ucierpiała byli Majowie w Ameryce Środkowej. Archeolodzy napisali właśnie nowy rozdział w historii ich oporu przeciwko hiszpańskiemu najazdowi. W poszukiwaniu osady rebeliantów Jedna z grup etnicznych Majów, Lakandon-Ch'ol, stawiała opór Hiszpanom do 1586 roku. Wówczas ich stolica Lacan-Tun została zdobyta. Część z Majów postanowiła uciec i stawiać dalej opór. Lakandon-Ch'ol przenieśli się w głąb lądu i założyli Sak-Bahlán, czyli Krainę białego jaguara, gdzie pozostali przez 110 lat. Jej poszukiwania trwały wiele lat. Archeologiczne bingo. Koniec poszukiwań Teraz grupa badaczy ogłosiła odkrycie ostatniej reduty Majów. W poszukiwaniach pomocny był model predykcyjny wykorzystujący systemy informacji geograficznej (GIS), opracowany przez lidera badań Josuhé Lozady Toledo, eksperta z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH). Jest to zatem metoda archeologii cyfrowej. Naukowiec „karmił” model również informacjami ze źródeł pisanych sprzed kilkuset lat, np. z kroniki Friara De Rivasa z 1698 roku. Tam podano, ile trwała podróż do Sak-Bahlán W projekcie uczestniczyli też archeolodzy dr Brent Woodfill z Winthrop w USA i dr Yuko Shiratori z Uniwersytetu Rissho w Japonii. Baza wojowniczych Majów znajdowała się na pograniczu dzisiejszego Meksyku i Gwatemali, w pobliżu rzek Jataté i Ixcán. Jest to rezerwat Biosfery Montes Azules. – To była najtrudniejsza wyprawa terenowa, jaką kiedykolwiek odbyłem, ale ostatecznie znaleźliśmy dowody archeologiczne dokładnie w miejscu, które wskazał – mówi Toleda. Dodał, że w czasie, gdy szukał stanowiska archeolo…

fotohome-6b1fcc5.jpg
width: 1000
height: 750

Ten kalendarz był dokładnym, złożonym systemem pomiaru czasu. Używano go do celów rytualnych i codziennych
type: item
date: 2025-08-10T12:29:17.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: ameryka południowa
subject: cywilizacja majów
subject: kalendarz majów
description: Kalendarz Majów od wieków fascynuje entuzjastów i badaczy dawnych cywilizacji. Pod względem złożoności i precyzji, stanowi dowód potwierdzający niezwykłe osiągnięcia starożytnego ludu, który rozwijał się w Mezoameryce, w dziedzinie obserwacji astronomicznych. Jak czytać kalendarz Majów? Na to i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: Spis treści: Tzolkin, czyli święty kalendarz rytualny Haab, czyli kalendarz słoneczny Kalendarz okrągły, czyli złożony system symboli i cykli Długa rachuba, czyli sposób pomiaru głębokiego czasu Data końca świata w kalendarzu Majów, czyli strach miał wielkie oczy Już na wstępie wypada zaznaczyć, że Majowie postrzegali czas zupełnie inaczej niż zachodnia cywilizacja. My postrzegamy go w sposób linearny, czysto matematyczny, podczas gdy cywilizacja majańska nadawała mu duchowe i kulturowe znaczenie. Dla nich czas był narzędziem duchowym, pozwalającym obcować z boskością i pojmować kosmiczny porządek, a sam kalendarz stanowił coś w rodzaju mapy boskiej woli. Nie oznacza to jednak, że nie był oparty na solidnych podstawach. Przeciwnie, Majowie wykazali się głębokim zrozumieniem matematyki, w tym koncepcji zera i systemu liczbowego opartego na dwudziestce. W ten sposób stworzyli nie tylko złożony, ale i precyzyjny system pomiaru czasu. Tzolkin, czyli święty kalendarz rytualny Kalendarz Majów stanowi coś w rodzaju syntezy odrębnych cykli, z których każdy pełni unikatową funkcję. U podstaw tego systemu leży tzw. tzolkin (rok rytualny) – 260-dniowy cykl. Powstaje w wyniku permutacji 20 nazw dni z 13 liczbami. Każdy dzień w tym cyklu ma unikatową kombinację: „1 Imix”, „2 Ik” itd., aż do „13 Ahau”. Na końcu, liczby powracają do 1, a nazwy dni są kontynuowane. Cały cykl kończy się, kiedy liczba i nazwa dnia powracają do „1 Imix”, czyli do punktu wyjściowego. Tzolkin pełnił przede wszystkim funkcję rytualną. Majowie używali go do tworzenia wróżb, wyznaczania dni sprzyjających ceremoniom, zawieraniu małżeństw i innym ważnym wydarzeniom. W tym miejscu należy podkreślić, że 260-dniowy cykl odgrywał kluczową rolę w nadawaniu imion dzieciom. Data urodzenia w tzolkin określała bowiem jego cechy i przeznaczenie. Wynika z tego, że ten kalendarz nie był wyłącznie narzędziem do mierzenia czasu. Cywilizacja Majów traktowała tzolkin jako narzędzie duchowe, pozwalające zrozumieć przeznaczen…

kalendarz-Majow-9b58486.jpg
width: 1000
height: 667

Archeolodzy odkryli bogaty grobowiec majańskiego króla. Umarł bezzębny
type: item
date: 2025-07-14T13:33:41.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: ameryka środkowa
subject: archeologia
subject: belize
subject: cywilizacja majów
subject: królowie
description: Umarł w podeszłym wieku i bez zębów. Te K’ab Chaak był majańskim królem i założycielem dynastii. W jego grobowcu w Caracol w Belize znaleziono paciorki zdobione motywem… małp. Sprawdź, co jeszcze skrywała jego komora grobowa.
encoded: Spis treści: Spektakularne odkrycie po latach badań Bogate dary i małpie motywy Badania archeologiczne w Mezoameryce są prawdziwym wyzwaniem dla archeologów. Obszar ten pokrywa w dużej części dżungla, która porasta starożytne miasta. Wiele zabudowań jest niewidocznych i nadal pozostają ukryte przez naukowcami. To się jednak zmienia wraz z postępem technologicznym. Sporo nieznanych archeologom dawnych osad zlokalizowano dzięki LiDAR-owi, czyli lotniczemu skanowaniu laserowemu. Spektakularne odkrycie po latach badań Miasto Majów Caracol odkryto jednak w „klasyczny” sposób – na zagadkowe ruiny natknął się w 1937 roku lokalny drwal, a badania tego stanowiska archeologicznego ruszyły rok później. Po latach badań okazało się, że jest to największe miasto Majów w Belize i na nizinach Majów. Od lat 80. XX wieku miejsce to bada małżeństwo amerykańskich archeologów z Uniwersytetu w Houston – Arlen F. Chase i Diane Z. Chase. Badacze ogłosili właśnie spektakularne odkrycie. Jest to grobowiec Te K’ab Chaaka, czyli pierwszego władcy tego starożytnego miasta Majów i założyciela dynastii królewskiej. Wstąpił na tron w 331 roku n.e. Jest to pierwszy grobowiec władcy, który udało się zidentyfikować w ciągu ponad czterdziestu lat prac w Caracol. Mimo że nie jest podpisany jego imieniem, archeolodzy są przekonani, że należał właśnie do niego. View oEmbed on the source website Rządzona przez Te K’ab Chaaka metropolia odgrywała ważną rolę polityczną w historii Majów. Rozciągała swoje wpływy na południową część półwyspu Jukatan od 560 do 680 roku n.e., zanim została opuszczona około 900 roku n.e. Dynastia królewska założona przez Te K’ab Chaaka przetrwała w Caracol ponad 460 lat. Bogate dary i małpie motywy Te K’ab Chaaka pochowano u podstawy świątyni rodziny królewskiej. W momencie pochówku władca był w podeszłym wieku i miał około 170 cm wzrostu. Nie miał już żadnych zębów. W komorze znajdowało się oprócz ciała: 11 naczyń ceramicznych, rzeźbione rurki z kości, biżuteria z jadeitu zdobio…

balize-614f395.png
width: 900
height: 600

Tajemnicze świątynie Majów. Skrywają więcej niż Chichén Itzá
type: item
date: 2025-05-29T08:05:58.000Z
creator: Liz Brumer-Smith
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: ameryka łacińska
subject: archeologia
subject: cywilizacja majów
subject: meksyk
description: Mniej znane cuda archeologiczne Meksyku kuszą podróżników autentyczną atmosferą i spokojem, jakiego nie znajdziesz w tłumnym Chichén Itzá. Poznaj trzy niezwykłe miejsca, które wciąż skrywają wiele tajemnic.
encoded: Spis treści: Palenque – dżungla, hieroglify i krypta Pakala Calakmul – miasto piramid i dżungli pełnej jaguarów Uxmal – biała architektura i legenda o karle Położone z dala od turystycznych szlaków, stanowiska takie jak Palenque, Calakmul i Uxmal oferują fascynujące spojrzenie na cywilizację Majów – bez tłumów, kolejek i wygórowanych cen. Dla wielu to nie tylko alternatywa, ale prawdziwa podróż do przeszłości, w samym sercu dżungli Jukatanu. Dla tych, którzy szukają spokojniejszej i bardziej przystępnej cenowo alternatywy dla Chichén Itzá, te świątynie na Półwyspie Jukatan oferują wgląd w bogatą historię Majów. Położone w dżungli Jukatanu, około 45 minut od Valladolid, znajduje się jedno z najczęściej odwiedzanych stanowisk archeologicznych Meksyku — Chichén Itzá. Dawniej tętniące życiem miasto Majów z szacunkową liczbą 35 000 mieszkańców, dziś przyciąga tłumy turystów z całego świata, którzy podziwiają jego wspaniałe świątynie i odkrywają bogatą historię regionu. Wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO w 1988 roku, a później nazwane jednym z Nowych Siedmiu Cudów Świata, Chichén Itzá nadal bije rekordy frekwencji. Chociaż jego znaczenie i piękno są niezaprzeczalne, jego odwiedzenie jest kosztowne i wiąże się z tłumami. Dla tych, którzy szukają spokojniejszej i tańszej alternatywy, te trzy ukryte świątynie oferują możliwość poznania mniej znanych stanowisk archeologicznych Półwyspu Jukatan. Palenque – dżungla, hieroglify i krypta Pakala Cywilizacja Majów obejmowała niegdyś współczesne południowo-wschodnie Meksyk, Gwatemalę, Belize, Honduras i Salwador. W szczytowym momencie liczyła ponad 2 miliony ludzi rozproszonych po całym imperium, z najpotężniejszymi miastami w dzisiejszym Jukatanie i północnej Gwatemali. Położone w gęstym lesie deszczowym Lacandón w stanie Chiapas, Palenque jest jednym z najbardziej imponujących stanowisk Majów, znanym z wielopoziomowych piramid, hieroglificznych inskrypcji i ukrytych krypt z dziesiątkami archeologicznych skarbów. Najbar…

Calakmul-b6cdd5e-e1748509608876.jpg
width: 3175
height: 1898

„Jaskinia krwi”. Archeolodzy odnaleźli ślady brutalnego rytuału Majów
type: item
date: 2025-05-09T08:37:03.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: ameryka południowa
subject: archeologia
subject: cywilizacja majów
subject: gwatemala
subject: odkrycia archeologiczne
description: Na stanowisku archeologicznym w Dos Pilas w Gwatemali archeolodzy odkryli dowody na tajemniczy rytuał Majów. W jaskini znaleziono pocięte czaszki.
encoded: Spis treści: Jaskinia Krwi pod starożytnym miastem Majów Podziemne miejsce krwawych rytuałów Ofiary z ludzi składano, by wywołać deszcz Dos Pilas to stanowisko archeologiczne, które pochodzi z czasów prekolumbijskich, położone w departamencie Petén w środkowo-zachodniej Gwatemali. Znajduje się ok. 8 km na wschód od granicy z Meksykiem, między dwiema rzekami: Salinas oraz Pasión. W czasach Majów było to średniej wielkości miasto, w którym mogło żyć nawet 10 tys. mieszkańców w szczytowym okresie. Podczas badań okryto tu blisko 500 struktur mieszkalnych, a także kilka piramid i budynków sakralnych. Jaskinia Krwi pod starożytnym miastem Majów Na początku lat 90. ubiegłego wieku archeolodzy odkryli tu sieć jaskiń, które znajdowały się bezpośrednio pod miastem. Badacze wykazali, że były one wykorzystywane przez Majów w latach 400 p.n.e.–250 n.e. W ciągu ostatnich miesięcy badacze skupili się na jednej z nich, którą nazwali Cueva de Sangre, czyli „Jaskinią Krwi”. Naukowcy znaleźli tam dużo ludzkich szczątków, które były rozrzucone po ziemi. Analizy antropologiczne ujawniły urazy, które powstały mniej więcej w momencie śmierci tych osób. Kolejne badania wykazały, że w jaskini na próżno szukać było całych szkieletów. Okazało się, że znajdowały się tam jedynie części ludzkich ciał. Niektóre kości były połamane, a czaszki ponacinane. Do skłoniło badaczy do wniosków, że jaskinia była miejscem pradawnych majańskich rytuałów. W sumie w jaskini znaleziono szkielety co najmniej kilkunastu osób. – W rytuale Majów części ciała są tak samo cenne, jak całe ciało — mówiła Live Science Michele Bleuze, bioarcheolog z California State University w Los Angeles, która była zaangażowana w badania. Podziemne miejsce krwawych rytuałów – Aby ustalić, że było to miejsce, w którym przeprowadzano rytuały, porównaliśmy je z innymi stanowiskami Majów, które wykazały bardzo duże podobieństwa – powiedziała Ellen Fricano, antropolożka z Western University of Health Sciences w Kalifornii, która zajmowała…

czaszki-gwatemala-43476dc.jpg
width: 970
height: 546

Cywilizacje Majów i Angkor Wat – wspólna przyczyna ich upadku. Grozi też nam
type: item
date: 2025-04-16T08:56:59.000Z
subject: Historia
subject: angkor
subject: angkor wat kambodża
subject: archeologia
subject: cywilizacja majów
subject: kambodża
subject: starożytność
subject: zmiany klimatyczne
description: Zmiana klimatu wysuszyła ziemię, ale wylesienie jeszcze spotęgowało klęskę. Gdy społeczeństwo Majów stanęło twarzą w twarz z niedostatkiem, popadło w chaos. Nie była to jedyna cywilizacja, którą to spotkało.
encoded: Spis treści: Geoinżynieria Majów Majowie w drodze do upadku Klimat kontra Angkor Wiele przyczyn upadku Angkoru Każda cywilizacja upada Czy zmiany klimatu zniszczą naszą cywilizację? Majańska cywilizacja miejska kwitła wbrew znacznym ograniczeniom narzuconym przez przyrodę w latach 250–900 n.e., czyli w epoce zwanej okresem klasycznym w historii Majów. Ich biegłość w architekturze odzwierciedlała postępy w matematyce, astronomii i sztuce. Geoinżynieria Majów Majowie potrafili wpływać na hydrologię regionu przez zmianę podziemnych lejów krasowych w zbiorniki zasilające system intensywnego nawadniania upraw na tarasach rolnych. Las deszczowy został wyrżnięty na skutek wzmożonego rolnictwa żarowego [polegającego na wycinaniu i paleniu lasów – przyp. tłum.]. Umiejętność kontrolowania środowiska pozwoliła tamtejszej populacji w okresie klasycznym szybko się rozrosnąć. Budowa monumentu – znaku bogactwa i śmiałości – osiągnęła szczyt pod koniec tego okresu. Legendarne wysokie zabudowania w Tikalu datuje się na okres tego gorączkowego boomu. Ale gdy działalność przyspieszała, nagle wszystko upadło. Lidar pokazał skalę majańskiego megalopolis, a nowoczesna technologia częściowo wyjaśniła także jego upadek. Stephens mógł wyobrażać sobie, że Majowie mieszkali w miastach zacienionych koroną dżungli, ale niedawne analizy próbek pyłków dowiodły, że pod koniec VIII wieku n.e. Jukatan był wylesiony. Miasta i pola rozlewały się po ogołoconych równinach. Wielkie drzewa ścięto i spalono, aby produkować gips w przemysłowych ilościach. Trzeba było spalić 20 drzew, żeby uzyskać 1 metr kwadratowy tynku wapiennego. Obnażoną ziemię wykorzystywano w celach rolniczych. Gęb do wykarmienia przybywało, a ekosystem naprężał się do granic możliwości. Majowie potrafili przystosowywać się do warunków i łagodzić częste susze wytrawnymi technikami zarządzania, ale nie umieli zaadaptować się do kryzysu, który rozpoczął się około 760 roku. Próbki lodu pobrane z Grenlandii pokazują, że mniej więcej w tym …

klimat-01fc56d.png
width: 900
height: 600

W mieście Majów znaleziono ofiarny ołtarz z ciałami ludzi. To wpływ innej cywilizacji
type: item
date: 2025-04-14T11:02:31.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: ameryka południowa
subject: cywilizacja majów
subject: odkrycia archeologiczne
description: Tajemniczy ołtarz, dziecięce pochówki i wpływy cywilizacji oddalonej o tysiące kilometrów. Nowe odkrycie w Tikal każe na nowo spojrzeć na historię Majów. Czy naprawdę byli tak samodzielni, jak dotąd sądzono?
encoded: Spis treści: Grobowiec z IV wieku cennym odkryciem Majowie inspirowali się innymi cywilizacjami Ameryka Południowa często jest nazywana najbardziej kolorowym kontynentem. Nie tylko ze względu na tropikalne krajobrazy i różnorodną florę oraz faunę. Turystów i badaczy tak samo fascynuje bogactwo kulturowe, będące w dużej mierze spuścizną po rdzennych ludnościach. Spośród pierwszych cywilizacji Mezoameryki szczególnym zainteresowaniem archeologów cieszą się Majowie. Potomkowie Majów nadal żyją w Meksyku, choć nie stanowią już większości populacji. Szczyt ich cywilizacji przypadł na pierwsze wieki naszej ery. Do dziś wielu historyków spiera się o to, jak dalej potoczyły się jej losy. Z niedawnych badań wynika, że Majowie tak naprawdę nigdy nie upadli. Jedno jest pewne. Każde kolejne odkrycie archeologiczne rzuca nowe światło na ich skomplikowaną historię. Nie inaczej jest tym razem. Grobowiec z IV wieku cennym odkryciem W Tikal, pozostałościach starożytnego miasta Majów, archeolodzy odnaleźli 1700-letni ołtarz. Jak się okazuje, nie został stworzony przez Majów, lecz przez artystów z Teotihuacan. Mowa oczywiście o potężnym niegdyś mieście położonym ponad 1000 kilometrów na północ, w pobliżu dzisiejszego Meksyku. Ołtarz został wykonany z wapienia. Następnie ozdobiono go malowidłami w odcieniach czerwieni, żółci i czerni. Przedstawiają one postać z charakterystycznym nakryciem głowy i ozdobą na nosie. Wyobrażenie przypomina Boga Burzy czczonego w Teotihuacan. Styl i technika malarska również wskazują na wpływy tej odległej cywilizacji. Intrygujące jest to, że w centralnej części ołtarza odkryto pochówki co najmniej czterech osób, w tym dziecka. Takie praktyki pogrzebowe są charakterystyczne właśnie dla Teotihuacan, gdzie składano ofiary w miejscach kultu. Odkrycie takich pochówków w Tikal sugeruje silne powiązania między elitami obu miast. Majowie inspirowali się innymi cywilizacjami To odkrycie potwierdza hipotezy o regularnych kontaktach między mieszkańcami Tikal a Teoti…

historia-majow-3fedbeb.jpg
width: 970
height: 546

Ludzie stworzyli 4 tys. lat temu wielką instalację. Mogła wyżywić 15 tys. osób rocznie
type: item
date: 2024-11-25T11:03:20.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: ameryka środkowa
subject: archeologia
subject: bagna
subject: belize
subject: cywilizacja majów
subject: odkrycia archeologiczne
subject: ryby
subject: woda
description: Złożoną sieć kanałów wykonali cztery tysiące lat temu łowcy i zbieracze, żyjący na terenie dzisiejszego państwa Belize w Ameryce Środkowej. Zdaniem archeologów jest to najwcześniejszy obiekt do połowu ryb na dużą skalę w tym rejonie świata.
encoded: Spis treści: Największa i najstarsza pułapka Ameryki Środkowej Łowiska jednym z motorów cywilizacji? Mokradła. To ważna sprawa W ostatnich latach archeolodzy znajdują coraz więcej dowodów na to, że społeczności łowców i zbieraczy, wbrew powszechnej opinii, potrafiły się zaangażować się w większe projekty. Mowa zarówno o wznoszeniu monumentalnej architektury, takiej jak na przykład w Göbeklitepe, ale też o instalacjach innego typu. Największa i najstarsza pułapka Ameryki Środkowej Archeolodzy z University of New Hampshire (UNH) w USA opublikowali właśnie na łamach czasopisma „Sciences Advances” artykuł, w którym prezentują odkrycie z Belize w Ameryce Środkowej, które – jak sami przyznają – nieco ich zaskoczyło. Archeolożka z UNH i szefowa projektu Belize River East Archaeology (BREA) prof. Eleanor Harrison-Buck i jej zespół znaleźli ślady po sporej, prekolumbijskiej instalacji do połowu ryb w Belize. Jest starsza od podobnych założeń o co najmniej tysiąc lat. Zlokalizowano ją w Crooked Tree Wildlife Sanctuary (CTWS), największym śródlądowym terenie podmokłym Belize. Jest to sieć kanałów i stawów, którą stworzyli łowcy i zbieracze w okresie archaicznym (ok. 2000–1900 lat p.n.e.). – Sieć kanałów zaprojektowano tak, aby kierować coroczne wody powodziowe do stawów w celu odłowu ryb. Doprowadzały wystarczającą ilość ryb, aby wyżywić nawet 15 000 osób przez cały rok – mówi prof. Harrison-Buck. Gdy wody opadały ryby, które wpłynęły do stawów za pośrednictwem kanałów, były uwięzione i ludzie mogli je łatwo odławiać. Sieć kanałów jest w zasadzie niewidoczna z powierzchni ziemi. Dlatego naukowcy skorzystali ze zobrazowań lotniczych, wykonali też naloty dronem, aby poznać ich rozplanowanie. Średnia długość blisko 170 odkrytych kanałów wynosi ponad 600 m, a ich szerokość 15–20 m. Łowiska jednym z motorów cywilizacji? Wygląda na to, że instalacja założona przez łowców i zbieraczy była bardzo wydajna i potrzebna. Z analiz badaczy wynika, że z systemu kanałów i stawów korzystano dł…

ryby-2372390.png
width: 1200
height: 630

Zaginione piramidy i miasto Majów. Nowe odkrycia archeologów w Meksyku
type: item
date: 2024-10-29T14:10:38.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: ameryka
subject: archeologia
subject: architektura
subject: cywilizacja
subject: cywilizacja majów
subject: meksyk
subject: odkrycia archeologiczne
subject: piramidy
description: Nowe znaleziska archeologów sugerują, że nadal nie udało się odkryć wszystkich osad Majów. Tym razem badacze namierzyli duże miasto z piramidami sprzed setek lat. Otaczały je wsie.
encoded: Spis treści: Biała plama na mapie cywilizacji Majów. W jaki sposób ją rozpoznać? Laser nie tylko dla wojska, ale też dla archeologów Piramidy, zaginione miasto i majańskie osiedla – odkryć jest sporo Cywilizacja Majów nie przestaje zaskakiwać naukowców. Lud ten osiągnął w czasie kilku tysięcy lat istnienia mistrzostwo w zakresie architektury i sztuki kamiennej. Ta rdzenna ludność zamieszkująca niegdyś obecne tereny Meksyku, Gwatemali, Belize, Salwadoru i Hondurasu ciągle jest badana przez archeologów i nie tylko. Najnowsze analizy, wykonane z pomocą lotniczego skanowania laserowego (LiDAR), przyniosły intrygujące wyniki. Opublikowano je na łamach czasopisma „Antiquity”. Biała plama na mapie cywilizacji Majów. W jaki sposób ją rozpoznać? Celem badań naukowców z USA i Meksyku był stan Campeche w południowo-wschodnim Meksyku. Do tej pory archeolodzy niewiele wiedzieli na temat aktywności Majów w tym rejonie. Rozpoznanie starożytnych konstrukcji na porośniętym dżunglą terenie jest bardzo trudne. Klasyczne rozpoznanie okolicy polega na marszu wśród roślinności i torowaniu sobie drogi maczetą. W ten sposób można jednak przeoczyć cenne zabytki. Dlatego właśnie coraz częściej badacze przeszłości sięgają po LiDAR. Ta laserowa technologia umożliwia „zdjęcie” powierzchni roślinności z badanego terenu i wykrycie reliktów zabudowań, nawet tych, które są zniwelowane i niewidoczne gołym okiem. Niestety, LiDAR jest kosztownym narzędziem. Organizacje przyznające granty nie chcą wydawać pieniędzy na badanie obszarów, które są całkowicie nieznane i potencjalnie pozbawione historii Majów. Właśnie dlatego jedna z części stanu Campeche wciąż pozostawała białą plamą na mapach archeologów. Laser nie tylko dla wojska, ale też dla archeologów Technologia LiDAR jest jednak stosowana w innych celach, początkowo tylko przez wojskowych, a teraz również przez leśników, ekologów czy inżynierów lądowych. I tu szczęście uśmiechnęło się do archeologów. Okazało się, że w 2013 roku konsorcjum zajmujące…

Figure-4FINAL-42655ef.jpeg
width: 1504
height: 1077

Zaskakujące odkrycie. Majowie nie tylko palili tytoń. Oni go też pili
type: item
date: 2024-10-11T13:51:02.000Z
subject: Historia
subject: ameryka środkowa
subject: archeologia
subject: cywilizacja majów
subject: odkrycia archeologiczne
subject: używki
description: Naczynia znalezione w Gwatemali stanowią rzadki fizyczny dowód używania tytoniu przez starożytnych Majów. Ale tym razem mamy niespodziankę: okazuje się, że nie zawsze wdychali tytoń.
encoded: Spis treści: Szukali kakao, znaleźli tytoń Majański pokarm bogów Popalanie w łaźni na cześć bogów Na nizinach w Gwatemali odkryto bezprecedensowe dowody archeologiczne na to, że Majowie używali naparów tytoniowych do rytuałów związanych z ofiarami, kąpielą i porodem. Szukali kakao, znaleźli tytoń Naukowcy pracujący na prekolumbijskim stanowisku archeologicznym El Baúl w Cotzumalhuapa szukali śladów kakao wśród dużych naczyń ceramicznych uzyskanych z depozytów rytualnych. Naczynia, które pochodzą z późnego okresu klasycznego Majów (600–900 r. n.e.), przetestowano też pod kątem innych pozostałości, w tym tytoniu. Kiedy wyniki wróciły z analizy, zespół był zaskoczony. – Nie spodziewaliśmy się znaleźć śladów nikotyny w cylindrycznych naczyniach przeznaczonych do picia – główny badacz Oswaldo Chinchilla Mazariegos. Korzenie kultury Majów sięgają około 2600 r. p.n.e. Państwa Majów rozszerzyły się później na całą Amerykę Środkową, aż do ich pokonania i kolonizacji przez Hiszpanów w XVI wieku. Chociaż nigdy nie zjednoczyli się politycznie, Majowie – którzy nadal żyją w tym regionie – zawsze byli połączeni językiem, kulturą i religią. Majański pokarm bogów Nasza wiedza na temat używania tytoniu przez starożytnych Majów pochodzi głównie z przedstawień wizualnych i opisów słownych. Szesnastowieczne źródła opisują na przykład czarną maść o nazwie teotlaqualli, co oznacza „pokarm bogów”. Wykonana z jadowitych zwierząt, tytoniu i psychoaktywnych nasion, była używana do komunikowania się z duchami. Wyobrażenia i opisy w świętych tekstach wskazują, że Majowie używali tytoń na co dzień. Zwykle go palili. Fizyczne dowody na obecność nikotyny znaleziono już raz na statku Majów, w 2012 roku. Wraz z niedawnym odkryciem w El Baúl, historycy mają teraz pierwszy w historii dowód na używanie płynnego tytoniu w starożytnej Mezoameryce. Płynny tytoń jest wysoce toksyczny i może być śmiertelny. Prawdopodobnie używano go do wywoływania wizji lub transów wróżbiarskich w ramach kontrolowanego cer…

Ed-Stone-4f09f6e.png
width: 1200
height: 630

W Meksyku odkryto tajemniczą konstrukcję Majów. Znajdowała się pod boiskiem
type: item
date: 2024-07-16T07:55:26.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: cywilizacja majów
subject: Edukacja
subject: meksyk
subject: odkrycia archeologiczne
subject: Społeczeństwo
description: W meksykańskim Campeche archeolodzy odnaleźli podziemną konstrukcję, która znajdowała się bezpośrednio pod majańskim boiskiem do gry w rytualną piłkę. Charakterystyczne było to, że miała pomalowane ściany.
encoded: W tym artykule: Tajemnicza podziemna konstrukcja Budynek był ważną częścią życia politycznego Chaos, wojny i śmierć w okresie przed przybyciem konkwistadorów Campeche to stan w południowo-wschodnim Meksyku, położony na półwyspie Jukatan. To jeden z najbardziej zjawiskowych regionów kraju, który pełny jest stanowisk archeologicznych związanych z cywilizacją Majów. To kraina dawnych tradycji i wierzeń, których ślady są wciąż odkrywane. W ubiegłym roku archeolodzy odnaleźli tajemniczą konstrukcję, która związana była z kultem Kukulkana, jednego z najważniejszych majańskich bogów. Tajemnicza podziemna konstrukcja Najnowsze badania międzynarodowego zespołu archeologów pod kierunkiem Ivana Šprajca w Campeche skupiły się na rozległym i niezamieszkanym obszarze w centrum stanu, charakteryzującym się obecnością terenów podmokłych i nizinnych. W pracach wykorzystywano LiDAR, czyli technologię, która dzięki zastosowaniu promieni laserowych jest w stanie odwzorować trójwymiarowy model terenu. Do szczególnego odkrycia doszło na północny zachód od stanowiska Nadzcaan, odkrytego w latach 90. XX w. Na pokaźnym wzgórzu odnaleziono ślady majańskiej osady, która zlokalizowana była wokół głównego placu. Šprajc wyjaśnia, że choć nie był duży, musiał mieć pewne znaczenie społeczno-polityczne, ponieważ w jego centrum znajdowały się budowle o wysokości do 13 metrów. We wschodniej części tego osiedla znajdowało się boisko do piłki, w którą grali Majowie. Jednak nie boisko zadziwiło badaczy, a coś, co znajdowało się pod spodem. Budynek był ważną częścią życia politycznego Odkryto tam dodatkową konstrukcję podziemną, która mogła pochodzić z okresu wczesnoklasycznego (lata 200–600 n.e.). Pomieszczenia pokryte były warstwami sztukaterii, na której były ślady farby. – Mamy wrażenie, że kultura Majów w tym regionie, który właśnie zbadaliśmy, była znacznie mniej wyszukana niż w Petén na południu, a także w regionach Chenes i Chactún na północy i wschodzie Campeche – zauważył Šprajc. Budowały piram…

konstrukcja-podziemna-majow-5365556.jpg
width: 1000
height: 608

Tajemniczy rytuał Majów. Archeolodzy odkryli sekret starożytnej gry
type: item
date: 2024-05-06T11:05:24.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: cywilizacja majów
subject: Edukacja
subject: historia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: starożytność
description: Archeolodzy odkryli, że starożytni Majowie błogosławili swoje boiska do rytualnej gry w piłkę z wykorzystaniem roślin psychodelicznych. Badania rzucają nowe światło na tradycje tej cywilizacji.
encoded: W tym artykule: Tradycje i zwyczaje Majów Pod boiskiem do gry w piłkę zidentyfikowano psychodeliki Na czym polegał tajemniczy rytuał? Majowie zbudowali jedną z najbardziej rozwiniętych cywilizacji w prekolumbijskiej Mezoameryce. Pozostawili po sobie monumentalne miasta, w których znajdowały się świątynie zbudowane na piramidach schodkowych, pałace, tarasy, czy majestatyczne dziedzińce. Lud ten stworzył własne pismo hieroglificzne, a także dwudziestkowy system liczbowy. Interesowali się również astronomią i obliczali czas obrotu Księżyca i moment wystąpienia zaćmienia Słońca. Tradycje i zwyczaje Majów Badania archeologiczne wykazały, że Majowie nie stronili również od rozrywki. W całej Mezoameryce naukowcy odnaleźli pozostałości boisk do gry w piłkę. To między innymi ullamaliztli, czyli rytualna gra plemion prekolumbijskiej Mezoameryki i Ameryki Południowej. Pierwsze boiska zbudowali już Olmekowie w II tysiącleciu p.n.e. Boiska do gry w ullamaliztli znajdowały się w każdym mieście prekolumbijskiej Mezoameryki. Naukowcy już od dawna wiedzieli, że nie była to zwykła gra i miała wymiar religijny. Ale do tej pory badacze nie zdawali sobie, jak ważna była ta rozgrywka dla Majów. Najnowsze badania rzucają nowe światło na tradycje tego ludu. Archeolodzy prowadzili wykopaliska w Yaxnohcah, starożytnym mieście Majów, które rozwijało się od około 1000 roku p.n.e. do 200 roku n.e., na terenie dzisiejszego Campeche w Meksyku. Pod boiskiem do gry w piłkę zidentyfikowano psychodeliki Badacze odsłonili tam spory plac, który według archeologów był właśnie boiskiem do gry w piłkę. Pod brukowaną powierzchnią placu, archeolodzy zidentyfikowali rośliny wykorzystywane w trakcie ceremonii. Analiza DNA wykazała, że niektóre z nich poza właściwościami leczniczymi, miały również działanie halucynogenne. – Kiedy Majowie wznosili nowy budynek, błagali bogów o dobrą wolę, aby chronili zamieszkujących go ludzi – mówi archeolog David Lentz z Uniwersytetu Cincinnati, pierwszy autor artykułu. – Nie…

boisko-do-gry-w-pilke-majow-b2301c5.jpg
width: 1000
height: 651

Jak i gdzie naprawdę żyli Majowie? Nowa metoda badawcza zrewolucjonizowała naszą wiedzę o tej cywilizacji
type: item
date: 2024-04-20T06:36:41.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: ameryka środkowa
subject: archeologia
subject: cywilizacja majów
subject: odkrycia archeologiczne
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Majowie zostawili po sobie fascynujący świat, a w zasadzie jego ruiny. Dziś przykrywa je dżungla, co utrudnia poznawanie historii pierwszych cywilizacji Ameryki Środkowej. Przełomem w eksploracjach okazała się świetlna metoda badawcza – lidar. Dotychczasowe ustalenia okazały się błędne.
encoded: W tym artykule: Przełomowa metoda lidar Jak żyli Majowie? Ich megalopolis zaskakują Nowa szansa dla Gwatemali Tego nie wiedzieliśmy o Majach Marcello Canuto i Francisco Estrada-Belli obaj są archeologami i badaczami National Geographic pracującymi na Uniwersytecie Tulane. Wspólnie spędzili dekady, prowadząc badania w dżunglach Ameryki Środkowej. Z odkrywaniem skarbów starożytnej cywilizacji Majów wiązały się wyczerpujący upał i wilgoć. A dodatkowo spotkania ze śmiercionośną przyrodą i uzbrojonymi wandalami. Cywilizacja ta rozwijała się przez tysiące lat, a następnie w tajemniczy sposób zniknęła pod gęstym lasem. Co ciekawe, archeolodzy dokonali swojego największego odkrycia nie w terenie, a siedząc przy komputerze w klimatyzowanym biurze w Nowym Orleanie. Przełomowa metoda lidar Marcello Canuto otworzył zdjęcie lotnicze lasu w północnej Gwatemali. Początkowo na ekranie nie było widać nic poza wierzchołkami drzew. Jednak zdjęcie zostało wykonane przy użyciu technologii zwanej lidar (z ang. skrót od „wykrywanie światła i określanie odległości”). Jak to działa? Najpierw na samolotach są montowane urządzenia wyposażone w laser. Wystrzeliwują w dół miliardy impulsów świetlnych, a następnie mierzą te, które odbijają się z powrotem. Tylko część z nich przenika przez liście, ale to zapewnia wystarczającą ilość danych, aby stworzyć obraz dna dżungli. Za pomocą kilku kliknięć Canuto cyfrowo usunął roślinność, aby odsłonić trójwymiarowy obraz ziemi. Do tej pory uważano, że region, który oglądali, był w większości niezamieszkany. Nawet u szczytu cywilizacji Majów ponad 1100 lat temu. To, co wyglądało jak zwykłe zbocza wzgórz, zostało wyrzeźbione przez zbudowane przez człowieka tarasy rolnicze i kanały irygacyjne. Z kolei to, co wydawało się małymi górami, było w rzeczywistości dużymi piramidami zwieńczonymi ceremonialnymi budynkami. Osady, które pokolenia archeologów uważały za regionalne stolice, były zaledwie przedmieściami znacznie większych miast prekolumbijskich, połączony…

jak-i-gdzie-naprawde-zyli-majowie-bbb3b90.jpg
width: 960
height: 540

Podczas zmiany władzy spalili kości dawnych elit. „Punkt zwrotny w historii tej cywilizacji”
type: item
date: 2024-04-19T09:14:57.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: cywilizacja majów
subject: Edukacja
subject: gwatemala
subject: historia
subject: odkrycia archeologiczne
description: Archeolodzy odkryli miejsce dawnego rytuału Majów. Analiza wykazała, że prawdopodobnie nowy władca miał spalić tam kości starej dynastii podczas zmiany reżimu.
encoded: W tym artykule: Brutalne rytuały Majów Spalenie kości dawnych władców Ceremonia ustanowienia nowego reżimu Władca z innego kraju Starożytni Majowie stworzyli jedną z najbardziej zaawansowanych cywilizacji w historii. Społeczeństwo to zostawiło po sobie imponujące dziedzictwo w postaci majestatycznych miast, budowli i piramid, a także artefaktów archeologicznych i zapisków o ich tradycjach i wierzeniach. Znaleziska badaczy w ciągu ostatnich dekad dostarczyły dużo informacji o tym, jak wyglądały dawne majańskie rytuały. Brutalne rytuały Majów A te bywały równie interesujące, co przerażające. Tak było np. Podczas każdego zaćmienia Słońca. Majowie wierzyli bowiem, że podczas tego wydarzenia umiera ich bóg. Aby go uratować, upuszczali sobie krew, którą następnie palili, aby uratować bóstwo. Lud ten na część różnych bogów często składał ofiary z ludzi, a ich ciała były rozczłonkowywane Najnowsze odkrycie rzuca nowe światło na różnorodność rytuałów tej cywilizacji. Na łamach czasopisma naukowego „Antiquity” właśnie ukazał się artykuł, w których naukowcy opisali ceremonię, mającą być „punktem zwrotnym” w historii tego ludu. – Wydarzenie to miało miejsce u zarania nowej ery politycznej w latach 810–950 n.e. Oznaczało moment zmian w królestwie – napisali autorzy. – Wiele badań epigraficznych i archeologicznych na obszarze państwa Majów skupiało się na upadku klasycznego państwa pod koniec VIII i na początku IX wieku naszej ery, badając m.in. architekturę ceremonialną, miejsca rytuałów i analizując porzucone pałace – tłumaczą uczeni. Spalenie kości dawnych władców Tym razem naukowcy postanowili zbadać zwęglone szczątki ludzkie i spalone artefakty, które zostały znalezione w świątyni Majów w północnej Gwatemali, na stanowisku archeologicznym Ucanal. Naukowcy twierdzą, że palenisko było miejscem rytuału, w którym nowi władcy spalili szczątki poprzednich elit, aby przypieczętować zmianę władzy i nastanie nowego reżimu politycznego. W majańskiej piramidzie znaleziono rozczłonkowan…

cywilizacja-majow-9bf2a70.webp
width: 1419
height: 933

Majowie składali krwawe ofiary na cześć „umierającego” boga. Rytuał miał związek z zaćmieniem Słońca
type: item
date: 2024-04-09T07:05:02.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: cywilizacja majów
subject: Edukacja
subject: historia
subject: Społeczeństwo
subject: zaćmienie
subject: zaćmienie słońca
description: Majowie wierzyli, że podczas zaćmienia Słońca umiera ich bóg. Aby go uratować, upuszczali sobie krew, którą następnie palili, aby uratować bóstwo.
encoded: W tym artykule: Strach przed ciemnością Obserwacje nieba według Majów Czym dla Majów było zaćmienie Słońca? Wszelka wiara ma swoje korzenie w strachu. Ludzie od najdawniejszych czasów obawiali się nie tylko samej śmierci i kresu życia, ale również żywota teraźniejszego i tego, co ich otacza. To między innymi ekstremalne zjawiska naturalne, które trudno było wówczas w logiczny sposób wyjaśnić. Ale ludzie bali się również czegoś bardziej prozaicznego, czegoś, co jest nieodłącznym elementem nocy – ciemności. Strach przed ciemnością Wyobraźmy sobie czasy, w których jedynym źródłem światła jest Słońce, a mrok oświetlać można było jedynie pochodnią lub ogniskiem. Nocą do życia budziły się stworzenia, które za dnia spały, a niektóre drapieżniki dopiero po zachodzie słońca wychodziły na żer. W ciemności widzimy lub wydaje nam się, że widzimy najstraszniejsze rzeczy, jakie tylko możemy sobie wyobrazić. „Ciągle się boję, że coś jest w pobliżu” – śpiewał Bruce Dickinson, wokalista Iron Maiden w piosence „Fear of the Dark”. Wiara w monstra, potwory i duchy była najprawdopodobniej konsekwencją strachu przed ciemnością. Ku pokrzepieniu duszy, społeczeństwa niemal każdej cywilizacji tworzyły bogów i religie, które były swoistą tarczą przed złem tego świata. Wiara pomagała w szukaniu odpowiedzi na trudne pytania i nadawała sens życiu. Bogowie często związani byli z porami roku i kalendarzem słonecznym. Tak było na przykład w wierzeniach Majów. Obserwacje nieba według Majów W trudnym do przewidzenia życiu jedna rzecz była niemal niezmienna. Słońce codziennie pojawiało się na niebie, żeby po kilku-kilkunastu godzinach zniknąć za horyzontem. Majowie przywiązywali bardzo dużą uwagę do obserwacji gwiazd. Lud ten wierzył, że widoczne ciała niebieskie były istotami boskimi, a ich ruchy były interpretowane jako podróże bogów między Ziemią, podziemnym światem a innymi niebiańskimi miejscami. Piramidy schodkowe, okrutne rytuały i krwawe wojny. Z czym jeszcze kojarzy nam się cywilizacja Majów…

zacmienie-slonca-ee13e1a.jpg
width: 1000
height: 667

W Gwatemali odkryto tajemniczą maskę. Znajdowała się w grobowcu króla Majów
type: item
date: 2024-01-29T13:30:46.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: cywilizacja
subject: cywilizacja majów
subject: Edukacja
subject: gwatemala
subject: odkrycia archeologiczne
subject: Społeczeństwo
description: Badacz National Geographic Francisco Estrada-Belli dokonał niezwykłego odkrycia. W grobowcu majańskiego króla w Gwatemali odnalazł tajemniczą maskę wykonaną z jadeitu. Według naukowców artefakt rzuca nowe światło na najmniej znany okres cywilizacji Majów.
encoded: W tym artykule: Odkrycie w nieznanym stanowisku Majów Podążać za śladem rabusiów Maska godna króla Badanie rzuca światło na relacje pomiędzy różnymi władcami Majów Chochkitam to mało znane miejsce w Gwatemali. Stanowisko w samym środku lasu deszczowego, ukryte pod opadłymi liśćmi i przykryte kamieniami. Chyba nikt nie spodziewał się, że to właśnie tutaj badacze dokonają jednego z największych znalezisk od kilku lat z czasów cywilizacji Majów. Zapierające dech w piersiach odkrycie archeologiczne rzuca nowe światło na mało znany okres, które od dawna intryguje naukowców. Odkrycie w nieznanym stanowisku Majów Autorem odkrycia jest badacz National Geographic Francisco Estrada-Belli. To właśnie on w niepozornym Chochkitam znalazł tajemniczą maskę z jadeitu, która prawdopodobnie należała do nieznanego wcześniej króla Majów. Odkrycie ujawnia fascynującą historię kultu religijnego i sukcesji królewskiej we wczesnym okresie klasycznym Majów, prawie 1700 lat temu. To również kolejny dowód, które może potwierdzać teorię, że majańscy władcy z tamtej epoki mogli być niewolnikami jeszcze potężniejszych dynastii mezoamerykańskich. – To bardzo kontrowersyjny temat – mówi Francisco Estrada Belli w rozmowie z National Geographic. Jest profesorem w Instytucie Badań Środkowoamerykańskich na Uniwersytecie Tulane i ekspertem w dziedzinie historii Majów. – Maska to kolejny „gwóźdź do trumny” starych interpretacji historii Majów – dodaje badacz. Podążać za śladem rabusiów Chochkitam wiele lat temu zostało naznaczone przez czas i spustoszone w wyniku zniszczeń lasów deszczowych Petén. To północno-wschodni nizinny region Gwatemali, który graniczy z Meksykiem i Belize. Chociaż stanowisko archeologiczne jest znane od początku XX wieku, współcześni badacze nie wiązali go z cywilizacją Majów. Dlaczego? Jednym z powodów jest okres, w którym miejsce powstało. Klasyczny okres Majów przypada na czas od 250 do 900 r. n.e. i reprezentuje lata największego rozkwitu tej cywilizacji. Niewiele jednak zach…

gwatemala-maska-e6ed3d3.png
width: 1200
height: 630

W Chichén Itzá odkryto wyjątkową rzeźbę wojownika. Ma hełm w kształcie węża
type: item
date: 2023-11-14T12:53:38.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: cywilizacja majów
subject: Edukacja
subject: historia
subject: jukatan
subject: meksyk
subject: odkrycia
subject: Wolny czas
description: Na terenie jednego z 7 nowych cudów świata dokonano interesującego odkrycia. Archeolodzy pracujący w Chichén Itzá na meksykańskim Jukatanie trafili na rzeźbę przedstawiającą głowę wojownika. Mężczyzna miał na sobie hełm przypominający węża.
encoded: W tym artykule: Człowiek w wężowym stroju Fragment większej rzeźby sprzed 1000 lat Chichén Itzá było miejscem kultu Kukulkana Chichén Itzá było niegdyś jednym z najważniejszych miast cywilizacji Majów. Ponad 1000 lat temu stanowiło najludniejszy ośrodek tej kultury. Uważa się, że miasto mogło zamieszkiwać nawet 50 tys. osób. Dziś po dawnej świetności pozostały jedynie częściowo zachowane zabytki i ruiny, które należą do największych atrakcji turystycznych w Meksyku. Człowiek w wężowym stroju Władze Meksyku chcą zatem, aby turyści mieli jak najlepszy dostęp do narodowego dziedzictwa kraju. Od kilku lat planowana jest trasa kolejowa, a stacja ma znajdować się tuż przy wejściu na teren starożytnego miasta. W ostatnim czasie odbywały się tam prace wykopaliskowe. Archeologom udało się odnaleźć niezwykle ciekawy artefakt. To posąg przedstawiający głowę majańskiego mężczyzny z nakryciem głowy w kształcie węża. – Zabytek pochodzi z późnego okresu klasycznego. Ten rzadki artefakt został odkryty podczas wykopalisk w ramach programu badania obszarów archeologicznych, które są częścią kompleksu Casa Colorada w Chichén Itzá – powiedział Diego Prieto Hernández, dyrektor Meksykańskiego Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH). Fragment większej rzeźby sprzed 1000 lat Rzeźba ma 33 cm wysokości i 28 cm szerokości. Archeolodzy uważają, że przedstawia wojownika ubranego w tradycyjną majańską suknię lub tunikę i hełm w kształcie węża z otwartą paszczą. Zdaniem badaczy jest to jedynie fragment większej rzeźby, która powstała ok. 1000 lat temu. Archeolodzy odnaleźli tajemniczą konstrukcję w Meksyku. Była związana z kultem boga Majów Archeolodzy z meksykańskiego INAH odnaleźli konstrukcję, która prawdopodobnie była poświęcona Kukulkanowi. Do odkrycia doszło podczas prac w starożytym mieście Majów El Tigre w stanie Ca... Pierzasty Wąż należał do najważniejszych bóstw Mezoameryki. Część oddawali mu Toltekowie, Chichimekowie, Tepanekowie, Aztekowie, mieszkańcy Teotihuacánu, Tollan…

posag-wojownika-d265a4c.jpg
width: 698
height: 569

Archeolodzy odnaleźli tajemniczą konstrukcję w Meksyku. Była związana z kultem boga Majów
type: item
date: 2023-10-31T16:00:02.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: cywilizacja majów
subject: Edukacja
subject: meksyk
subject: świątynie
subject: Wolny czas
description: Archeolodzy z meksykańskiego INAH odnaleźli konstrukcję, która prawdopodobnie była poświęcona Kukulkanowi. Do odkrycia doszło podczas prac w starożytym mieście Majów El Tigre w stanie Campeche.
encoded: W tym artykule: Pozostałości budowli związanej z kultem boga Majów Dawna świątynia Kukulkana Kult Kukulkana miał wpływ na połączenie różnych grup Majów El Tigre to starożytne miasto Majów. Położone jest w południowej części stanu Campeche w Meksyku. Zbudowano je na naturalnych wzniesieniach, na lewym brzegu rzeki Candelaria. Było zamieszkiwane nawet od 600 r. p.n.e. Tak wynika z datowania ruin dawnych domostw, piramid i innych konstrukcji. Z czasem, w tak zwanym okresie preklasycznym, osada stała się ważnym ośrodkiem handlu. Pozostałości budowli związanej z kultem boga Majów Archeolodzy z meksykańskiego Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) prowadzili ostatnio wykopaliska archeologiczne na stanowisku w El Tigre. Podczas najnowszych badań odnaleźli pozostałości budowli, która związana była z kultem Kukulkana. Według wierzeń Majów był to odpowiednik azteckiego boga Quetzalcoatla, a także inkaskiego Wirakoczy. Był stworzycielem świata i krzewicielem cywilizacji. Najczęściej przedstawiano go jako wielkiego węża. Przedstawiciele INAH przekazali w oświadczeniu, że konstrukcja ma okrągły kształt. Prawdopodobnie została wybudowana ok. 800–1000 lat temu. To okres, w którym osada traciła na znaczeniu, ale nadal była zamieszkana przez wiele osób. Dawna świątynia Kukulkana Ernesto Vargas Pacheco, kierownik wykopalisk i członek INAH, poinformował, że budowla w przeszłości miała dwie kondygnacje. Pozostałości, które przetrwały do dziś, były prawdopodobnie piwnicą dawnej świątyni. – Podobne piwnice znajdują się w El Tigre, a inne tego samego typu można znaleźć w Edzná, Becán, Uxmal i Chichén Itzá – podkreślił. Starożytne miasta Majów były bardzo toksyczne. Naukowcy wyjaśniają, czym dokładnie zostały zatrute Badacze odkryli, że ziemia, którą zamieszkiwali Majowie, została przed laty poważnie zatruta rtęcią. Co więcej, tak bardzo, że do dziś stanowi potencjalne niebezpieczeństwo. Jak zatem do... Archeolodzy zwrócili uwagę, że odkrycie jest wyjątkowe, ponieważ pokazuje …

swiatynia-w-el-tigre-478b12c.jpg
width: 1000
height: 485

W Meksyku odkryto monumentalny budynek Majów. Przypomina wielki pałac
type: item
date: 2023-09-28T06:44:05.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: cywilizacja
subject: cywilizacja majów
subject: Edukacja
subject: meksyk
subject: odkrycia
description: Meksykańscy archeolodzy odnaleźli na Jukatanie kolejny zabytek należący do cywilizacji Majów. To ruiny budowli, która przypomina pokaźny pałac. Badacze uważają, że budynek pochodzi sprzed 1500 lat.
encoded: W tym artykule: Nowe odkrycie w południowym Meksyku Monumentalna budowla przypominająca pałac Tajemnice cywilizacji Majów Majowie nieustannie intryguje naukowców. Od czasu, gdy John Lloyd Stephens w pierwszej połowie XIX wieku ponownie odkrył ślady tej wielkiej i wydało się wtedy, że zaginionej cywilizacji, badacze próbują zrozumieć wierzenia, tradycje i życie przedstawicieli tej prekolumbijskiej kultury. W archeologii jest jednak tak samo, jak w każdej innej dziedzinie nauki. Nic nie jest pewne na 100%, a każde kolejne wykopaliska udowadniają, że wciąż nie wiemy wszystkiego o dawnych mieszkańcach Ameryki Środkowej. Nowe odkrycie w południowym Meksyku Naukowcy z meksykańskiego Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH) są w trakcie nowego sezonu wykopaliskowego. Badacze pracowali na południu kraju, m.in. na półwyspie Jukatan, na stanowisku Kabáh. Archeolodzy przekazali lokalnym mediom informacje o swoim najnowszym odkryciu. Odnaleźli dwa kompleksy mieszkaniowe, a także ruiny monumentalnego budynku, który przypominał pałac. Konstrukcje te pochodziły sprzed ok. 1500 lat. Zespół przekazał, że odkrycie to jest wyjątkowe. To pierwsze budowle mieszkalne, które odkryto na terenie starożytnego miasta, będące jednocześnie dowodem potwierdzającym osadnictwo w mieście. Dotychczas wiadomo było, że Kabáh było zamieszkane od III wieku. Większość zachowanych do dziś budowli pochodzi z okresu pomiędzy VII i XI w. W przeszłości znaleziono tu Pałac Codz Poop, maski Chaca, a także łuk pozorny. Monumentalna budowla przypominająca pałac Konstrukcja, która przypomina pałac, ma 26 metrów długości. Badacze w kilku miejscach zidentyfikowali rzeźby ptaków, które zdobiły jej ściany. Fasada budynku ma portyk z ośmioma pilastrami. To elementy architektoniczne w formie płaskich filarów, nieznacznie występujących przed lico ściany. Co spowodowało upadek cywilizacji Majów? Tę przyczynę znamy dziś aż za dobrze… Naukowcy dokonali skrupulatnej analizy 800 lat istnienia cywilizacji Majów. Oka…

kabah-24a7c83.jpg
width: 1024
height: 690