National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-02-03T12:45:31.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Cukier jako lekarstwo? Historia dietetyki pełna jest takich paradoksów
items: Dobry, taki nie za zdrowy – nowe badania wskazują, że spożywanie słodzików może osłabiać zdolności poznawcze
items: Erytrytol może być poważnym zagrożeniem dla mózgu? Nowe badania nad słodzikiem
items: Odstawienie cukru korzystnie wpływa na twój organizm. Zmiany są widoczne już po kilku dniach
items: Jedzenie cukru postarza? To może być prawda w przypadku kobiet
items: Czy czekolada jest zdrowa? Spożywali ją już Majowie, do dziś jest doceniana
items: Podatek cukrowy działa. Po jego wprowadzeniu znacząco zmniejszył się odsetek otyłych dziewcząt
items: Czy można objadać się cukrem bez szkody dla zdrowia? U Grenlandczyków pozwala na to rzadka mutacja
items: Tallin – europejska stolica marcepanu
items: Stewia, ziele słodyczy. Czy zdetronizuje cukier?
items: Cukier: słodki zabójca?
items: Odłóż tego pączka! Najskuteczniejszy zabójca kobiet to cukier
items: Słodka Jawa

Cukier jako lekarstwo? Historia dietetyki pełna jest takich paradoksów
type: item
date: 2026-02-04T07:00:01.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: Lifestyle
subject: cukier
subject: jedzenie
subject: średniowiecze
subject: starożytność
subject: żywność
description: Kiedyś cukier uznawano za lekarstwo na kaszel, a soczysty melon budził grozę wśród lekarzy, którzy postrzegali go jako produkt wyjątkowo szkodliwy. Dziś liczymy każdą kalorię i obawiamy się „trucizn” ukrytych w przetworzonej żywności. Historia pokazuje jednak, że zalecenia dietetyczne na przestrzeni wieków zmieniały się radykalnie.
encoded: Dietetyka narodziła się około V wieku p.n.e. i była jednym z trzech filarów medycyny, obok chirurgii i farmakologii. Jej początki wiążą się z traktatami Hipokratesa, który postrzegał jedzenie jako klucz do utrzymania równowagi organizmu. Historyk Bruno Laurioux wydał właśnie nakładem francuskiego Narodowego Centrum Badań Naukowych (CNRS) książkę „Une histoire de la diététique. D’Hippocrate au Nutri-Score” („Historia dietetyki. Od Hipokratesa do Nutri-Score”). Zabiera w niej czytelników w kulinarną podróż przez tysiąclecia, pokazując, jak zmieniały się poglądy na temat tego, co uznawano za zdrowe, a co za szkodliwe. – Konkretnym celem starożytnej dietetyki, koncepcji, która przetrwała przez wieki, było utrzymanie ciała w zdrowiu poprzez profilaktykę, a także leczenie chorób w ramach procesu terapeutycznego – mówi Laurioux w wywiadzie dla CNRS. Cukier w naszym menu Laurioux przybliża czytelnikom jeden z częściej dyskutowanych ostatnio składników diety. Mowa o cukrze, który trafił na europejskiej stoły z Indii, gdzie trzcina cukrowa była uprawiana od wieków, i odegrał złożoną rolę w historii dietetyki. Cukier importowano ze Wschodu już od XII wieku. W tamtych czasach uważano go zarówno za żywność, jak i lekarstwo, przepisywane między innymi na kaszel. Co ciekawe, już w XVII wieku zaczęto go potępiać za „czerń ukrytą pod bielą”. Dziś cukier bywa nazywany „trucizną”, której należy bezwzględnie unikać — co pokazuje, jak bardzo zmieniła się narracja wokół tego samego produktu. Szkodliwe owoce? Melon budził lęk lekarzy Laurioux przytacza także zaskakujący przykład dotyczący owoców. – Do XVIII wieku melony, cenione w regionie śródziemnomorskim, uważano za szkodliwe, jeśli spożywano je zbyt zimne i wilgotne, a przez to trudne do strawienia. Dominowała rada, by jeść je na pusty żołądek lub na początku posiłku, w towarzystwie substancji równoważących, takich jak sól czy mocne wino. Z dzisiejszej perspektywy brzmi to egzotycznie, ale wpisywało się w ówczesną teorię humoralną. „M…

cukier-76d952f.png
width: 1575
height: 1050

Dobry, taki nie za zdrowy – nowe badania wskazują, że spożywanie słodzików może osłabiać zdolności poznawcze
type: item
date: 2025-09-05T10:05:42.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: choroby
subject: cukier
subject: Zdrowie
description: Erytrytol, ksylitol, aspartam czy sacharyna – spożycie słodzików w Polsce stale rośnie, a wiele osób uważa je za zdrowszy zamiennik cukru. Ukazujące się obecnie badania przekonują jednak, że ich nadmierne spożycie może prowadzić nie tylko do zwiększenia ryzyka chorób, ale także do przedwczesnego starzenia się organizmu.
encoded: Badanie opublikowane w czasopiśmie „Neurology” przeanalizowało wpływ spożycia słodzików na zdolności poznawcze. Eksperyment trwał 8 lat i brał na tapet 7 najpopularniejszych niskokalorycznych zamienników cukru. Najpopularniejsze słodziki pod lupą naukowców Spożycie słodzików od dawna budziło wątpliwości zdrowotne, brakowało jednak długoterminowych badań. Brazylijscy naukowcy skupili się na tym, w jaki sposób ich nadużywanie może wpływać na organizm. Przeanalizowali 12 772 osoby z całej Brazylii, których losy obserwowali przez 8 lat. Ich średni wiek wynosił 52 lata. Zamienniki cukru, których dotyczyło badanie, to aspartam, sacharyna, acesulfam K, erytrytol, ksylitol, sorbitol i tagatoza. To te, które najczęściej występują w napojach gazowanych czy niskokalorycznych słodyczach. Zawartość słodzika w słodziku Naukowcy podzielili uczestników – pod względem ich preferencji żywieniowych dotyczących słodzików – na trzy różne grupy. Ta o najmniejszym spożyciu przyjmowała średnio 20 mg/dzień, a ta o najwyższym 191 mg/dzień. To mniej więcej tyle, ile w dwóch puszkach dietetycznej coli. Na początku i na końcu badania – po 8 latach – zbadano ich zdolności poznawcze: pamięć, język, szybkość myślenia czy płynność werbalną. Uwzględniono oczywiście wzrastający wiek i postępujące choroby. Zamienniki cukru postarzają organizm Okazało się, że ogólny spadek sprawności umysłowej u osób w grupie spożywającej najwięcej słodzików był aż od 62% szybszy! Byli mniej więcej o 1,6 roku starsi niż uczestnicy o najmniejszej podaży. Ci spożywający średnią ilość starzeli się o 35% szybciej. Spadek i postępujące starzenie zaobserwowano jednak głównie u osób poniżej 60. roku życia. Co ciekawe, starzenie postępowało szybciej u osób z cukrzycą, które dodatkowo spożywały wiele słodzików. Czym słodzić? Spadku zdolności poznawczych nie potwierdzono tylko w przypadku tagatozy. – Potrzebne są dalsze badania, aby potwierdzić nasze ustalenia i sprawdzić, czy inne zamienniki rafinowanego cukru, takie jak mus ja…

GettyImages-164848614-c0ce109.jpg
width: 5016
height: 3344

Erytrytol może być poważnym zagrożeniem dla mózgu? Nowe badania nad słodzikiem
type: item
date: 2025-08-09T11:41:20.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: cukier
subject: Zdrowie
description: Popularny słodzik może uszkadzać komórki wyściełające naczynia krwionośne, a przez to zwiększać ryzyko udaru mózgu – wynika z najnowszych badań. Naukowcy nie mają jednak pewności, jak dużym zagrożeniem jest erytrytol. Co udało im się odkryć?
encoded: Spis treści: Nowe badania nad słodzikiem Kontrowersyjne wyniki i kłótnia naukowców Czym jest erytrytol? Chociaż erytrytol jest uważany za bezpieczny dla zdrowia przez organy regulacyjne – zarówno te z UE, jak i ze Stanów Zjednoczonych – w ostatnich latach ukazują się badania, które zdają się przeczyć tej tezie. Naukowcy pochylają się nad popularnym w Polsce słodzikiem, by zbadać jego wpływ na naczynia krwionośne. Dzięki temu uzyskują coraz więcej danych. Nowe badania nad słodzikiem W „Journal of Applied Physiology” ukazało się badanie, które zgłębiło kwestię zagrożeń dla zdrowia niesionych przez erytrytol. Wyhodowali oni w laboratorium ludzkie komórki śródbłonka wyściełające naczynia krwionośne mózgu, a następnie poddali je działaniu erytrytolu przez trzy godziny. Wykorzystali dawkę 30 gramów, czyli mniej więcej tyle, ile znajdziemy w półlitrowym opakowaniu lodów bez cukru. Wyniki? Po wyznaczonym czasie w komórkach zaobserwowano więcej oznak stresu: wolnych rodników, które postarzają komórki. Zaobserwowano także spadek poziomu tlenku azotu, które rozszerza naczynia krwionośne i wzrost endoteliny-1, która je zwęża. Stężenie innych enzymów również mogło wskazywać na zwiększone ryzyko udaru. Kontrowersyjne wyniki i kłótnia naukowców Nie wszyscy badacze są zgodni. Niektórzy zwracają uwagę na to, że eksperyment został przeprowadzony w kontrolowanym środowisku na izolowanych komórkach, a jego wyniki w przypadku żywego ludzkiego organizmu mogą być inne. Wpływ fizjologiczny na zdrowie człowieka spożywającego erytrytol wciąż nie jest do końca znany. Według autorów badania ich odkrycia dostarczają dodatkowych informacji na temat tego, jak podwyższony poziom erytrytolu może przyczyniać się do ryzyka udaru i pomagają w ujawnieniu związanych z tym mechanizmów. Coś już jednak wiadomo. W 2023 roku w prestiżowym czasopiśmie „Nature Medicine” ukazało się badanie, w którym wzięło udział 4000 osób ze Stanów Zjednoczonych i Europy. Udało się dzięki niemu powiązać wysoki poziom erytryto…

GettyImages-2212974064-16312f8.jpg
width: 5720
height: 3813

Odstawienie cukru korzystnie wpływa na twój organizm. Zmiany są widoczne już po kilku dniach
type: item
date: 2025-01-25T09:04:01.000Z
subject: Nauka
subject: cukier
subject: diety
subject: medycyna
subject: Zdrowie
description: Ograniczenie konsumpcji cukru może zapewnić wiele zaskakujących korzyści dla zdrowia – od poprawy stanu skóry po zmniejszenie ryzyka cukrzycy. Te zmiany są zauważalne już w ciągu pierwszych dni lub tygodni.
encoded: Spis treści: Które cukry ci szkodzą? Jak ograniczenie spożycia cukru pomaga zachować zdrowie Zaskakujące pożytki z ograniczenia spożycia cukru Nawet tymczasowe odstawienie cukru może przynieść korzyści Jak ograniczyć ilość cukru w diecie Większość z nas wie, że spożywanie zbyt dużej ilości cukru raczej nam nie służy. Konsumpcja tego składnika to czynnik ryzyka otyłości, stłuszczenia wątroby, cukrzycy typu 2, chorób serca czy nowotworów. Nic dziwnego, że cukier plasuje się w czołówce większości list nałogów, z którymi warto zerwać. Okazuje się jednak, że ograniczenie ilości cukru w diecie nie tylko pomaga uniknąć zagrożeń związanych z jego nadmiernym spożyciem. Ma także inne, zaskakujące zalety – a na ich efekty nie trzeba wcale długo czekać. Zdaniem Amy Goodson, dyplomowanej dietetyczki z Dallas, należą do nich: poprawa nastroju, zdrowsza skóra i zęby, poprawa zdolności poznawczych, a nawet wydolności organizmu. Jak zagwarantować sobie takie korzyści? Dlaczego pewnymi cukrami powinniśmy przejmować się bardziej niż innymi? Co możesz zrobić, by już dziś zmniejszyć spożycie tego składnika? Które cukry ci szkodzą? Po pierwsze, musimy zrozumieć, że nie każdy cukier jest szkodliwy. Istnieje ogromna różnica między cukrami (inaczej węglowodanami) naturalnie występującymi w pokarmach a cukrami dodanymi. Do cukrów naturalnie występujących w żywności należy choćby glukoza w pieczywie, fruktoza w owocach (i wielu rodzajach warzyw) czy laktoza w mleku. Nie tylko dostarczają one energii, ale także przydają słodyczy i smaku. Zachęcają nas do spożywania pokarmów zawierających cenne witaminy, minerały i składniki odżywcze. Korzyści, jakich dostarczają te substancje, z nawiązką rekompensują skutki konsumpcji cukrów. Weźmy mango. Mało który owoc zawiera więcej cukru od niego – ponad 20 g w średniej wielkości sztuce. Mango dostarcza nam też jednak białka, wapnia, żelaza, magnezu, potasu, witaminy C. I co najważniejsze – mnóstwa błonnika, który spowalnia wchłanianie cukru i pomaga organ…

ograniczenie-cukru-bf3a664.jpg
width: 1000
height: 667

Jedzenie cukru postarza? To może być prawda w przypadku kobiet
type: item
date: 2024-07-31T13:24:31.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: cukier
subject: dna
subject: geny
subject: odżywianie
subject: wiek
subject: Wolny czas
subject: zdrowe odżywianie
subject: Zdrowie
description: Unikanie słodyczy i wszystkich pokarmów zawierających cukier może wpływać na nasz wiek biologiczny. Badanie z udziałem kobiet wykazało, że dieta bogata w witaminy i minerały, za to uboga w cukier, sprzyja „odmładzaniu” organizmu na poziomie komórkowym.
encoded: W tym artykule: Na jakiej jesteś diecie? Pokarmy bogate w cukier Jedzenie cukru postarza Liczba ludności na Ziemi rośnie – do końca tego wieku może być nas już 10 miliardów. Jednocześnie jednak społeczeństwa się starzeją. W 2050 roku na świecie będzie 1,5 mld 65-latków i osób starszych. Zmiana w strukturze społecznej szczególnie dotknie kraje Zachodu, ale również Chiny. Trend ten jest znany naukowcom od dawna. Badacze od kilkunastu lat głowią się już nie tylko nad tym, jak przedłużyć nam życie, ale również nad tym, co zrobić, by ostatnie dekady życia ludzi upływały w zdrowiu. To wymagało opracowania zupełnie nowych mierników. Obok wieku metrykalnego pojawiło się więc pojęciu wieku biologicznego, opisujące stopień zużycia organizmu. Z punktu widzenia nauki – i nas samych – coraz mniej istotne staje się, ile mamy lat metrykalnie. A coraz bardziej, w jakim stanie znajduje się nasz organizm. Na jakiej jesteś diecie? Tempo starzenia się biologicznego można przyspieszyć, spowolnić, a nawet cofnąć. W tym tygodniu opublikowano badania sugerujące, że ten ostatni efekt może powodować przejście na dietę wegańską. Wczoraj zaś naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Francisco opublikowali wyniki badań pokazujące, że na wiek biologiczny kobiet ogromny wpływ ma spożywanie cukru. W badaniach wzięły udział mieszkanki Północnej Kalifornii w wieku średnio 39 lat. Wśród 342 uczestniczek były osoby zarówno białe, jak i czarne. Naukowcy pobrali im krew, oceniając tzw. metylację DNA. Tak określa się epigenetyczne modyfikacje DNA, wpływające na ekspresję genów, jednak bez ingerowania w kod genetyczny. Analizując proces metylacji można, w uproszczeniu, ocenić, jak bardzo „młode” są nasze komórki. Uczestniczki eksperymentu zostały również poproszone o opis swojej diety. Naukowcy oszacowali, jak bardzo jest ona zbliżona do klasycznej diety śródziemnomorskiej oraz do diety szczególnie bogatej w antyoksydanty i substancje o działaniu przeciwzapalnym. Zaliczono do nich witaminy A, C, B12 …

jedzenie-cukru-postarza-to-moze-byc-prawda-dla-kobiet-a629372.jpg
width: 1000
height: 667

Czy czekolada jest zdrowa? Spożywali ją już Majowie, do dziś jest doceniana
type: item
date: 2024-04-30T07:01:53.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: ameryka środkowa
subject: cukier
subject: czekolada
subject: meksyk
subject: słodycze
subject: Wolny czas
subject: zdrowe odżywianie
description: Czy czekolada jest zdrowa? – na przestrzeni ostatniego dziesięciolecia pojawiło się wiele publikacji medycznych i dietetycznych przypuszczalnie potwierdzających takie jej działanie. Niemal wszystkie przytaczane w nich badania dotyczą jednak tylko jednego jej rodzaju.
encoded: W tym artykule: Masło kakaowe, czyli cukiernicza rewolucja Czekolada czekoladzie nierówna Co jest zaklęte w ziarnie kakao? Czy czekolada jest zdrowa? Alkaloidy w czekoladzie Nowe badania na temat czekolady Co zawiera ziarno kakaowe? Ponad połowę ciężaru przetworzonych i pozbawionych łupiny nasion stanowi tłuszcz, jakkolwiek proporcje zmieniają się w zależności od odmiany kakaowca oraz warunków wzrostu. Masło kakaowe, czyli cukiernicza rewolucja Tłuszcz otrzymywany dzięki poddaniu ziarna mechanicznej obróbce metodą wynalezioną w zeszłym stuleciu przez van Houtena nosi nazwę masła kakaowego. Z pozostałych makuchów kakaowych robi się kakao. Masło kakaowe stanowi cenny towar, ponieważ oprócz roli, jaką odgrywa w produkcji wysokowartościowej czekolady, znajduje wiele zastosowań w przemyśle kosmetycznym i farmaceutycznym. Właściwością, która czyni je użytecznym, jest to, że rozpuszcza się w temperaturze nieco poniżej ciepłoty ludzkiego ciała oraz bardzo wolno jełczeje. Co do kulinarnych funkcji masła kakaowego, to wszystko zależy tutaj od dobrej woli wytwórcy czekolady. Jeżeli zależy mu na czekoladzie wysokiej jakości, dodaje on masło kakaowe do innej wysokowartościowej czekolady w trakcie produkcji, by podniosło ono smak wyrobu. Czasami dodaje się podwójną ilość masła, by masa była bardziej gładka, ale prawdziwi koneserzy zwracają większą uwagę na zawartość kakao. Czekolada czekoladzie nierówna Wytwórca, który ma niezupełnie uczciwe intencje, produkuje to, co szanujący się chocolatiers nazywają „wyrobem czekoladopodobnym”. Jedynie w 15 procentach składa się on z kakao (podczas gdy czekolada naprawdę wysokiej jakości miewa aż do 70 procent kakao). Pozostałe składniki to cukier, mleko w proszku oraz tańszy stały tłuszcz roślinny. Cenne masło kakaowe sprzedaje się pod postacią innych wyrobów. Osiemnasto- i dziewiętnastowieczne książki kucharskie ciągle ostrzegają przed fałszowaną czekoladą. Zamiast kakao dodawano najrozmaitsze substancje, poczynając od pyłu ceglanego po min…

czy-czekolada-jest-zdrowa-spozywali-ja-juz-majowie-do-dzis-jest-doceniana-529777f.jpg
width: 1000
height: 679

Podatek cukrowy działa. Po jego wprowadzeniu znacząco zmniejszył się odsetek otyłych dziewcząt
type: item
date: 2023-01-27T08:01:51.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: badania
subject: cukier
subject: dzieci
subject: medycyna
subject: napoje
subject: otyłość
subject: Zdrowie
description: Podatek cukrowy zwiększył ceny słodzonych napojów. Nowe badania pokazują, że uchronił też przed otyłością tysiące dziewcząt.
encoded: W tym artykule: Rola cukrów w diecie Dlaczego słodzone napoje są szkodliwe Podatek cukrowy pomaga zwalczać otyłość Podatek cukrowy w Polsce Wprowadzenie podatku cukrowego w Wielkiej Brytanii w 2018 r. wiązało się z 8-procentowym zmniejszeniem otyłości wśród dziewcząt w wieku 10–11 lat. Największy efekt zaobserwowano u osób mieszkających na obszarach najbiedniejszych. Taki wniosek płynie z badań opublikowanych w czasopiśmie naukowym „PLOS Medicine”. Przeprowadził je zespół kierowany przez Ninę Rogers z University of Cambridge School of Clinical Medicine. Rola cukrów w diecie Cukier prosty zwany glukozą to dla nas podstawowe „paliwo”. Potrafimy ją uzyskać z praktycznie każdego pokarmu, w tym z innych cukrów. Np. z popularnego cukru spożywczego, czyli sacharozy, która jest połączeniem cukrów prostych: glukozy i fruktozy. Ale gdy cukrów prostych mamy za dużo, zaczynamy gromadzić zapasy. Czyli tłuszcz, którego potem trudno się pozbyć i który zwiększa ryzyko chorób. Najgroźniejsza dla zdrowia jest fruktoza. Nasz organizm przerabia ją na tłuszcz bardzo szybko. Fruktoza wręcz „przestawia” cały metabolizm organizmu na produkcję tłuszczu. Czy można objadać się cukrem bez szkody dla zdrowia? U Grenlandczyków pozwala na to rzadka mutacja Część mieszkańców Grenlandii może jeść cukier, nie tyjąc ani nie chorując od tego. Pozwala im na to wariant genetyczny występujący u kilku procent tamtejszej populacji. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/5b3ebf160d0c11e2222f97b78681cf2f539eb638-eb58385.jpeg" width="912" height="700" alt="Czy można objadać się cukrem bez szkody dla zdrowia? U Grenlandczyków pozwala na to rzadka mutacja (fot. Getty Images)" title="Czy można objadać się cukrem bez szkody dla zdrowia? U Grenlandczyków pozwala na to rzadka mutacja (fot. Getty Images)" /> Kiedyś łatwo przyswajalne związki cukrowe były dla nas dostępne tylko w owocach, a i tam w małych dawkach. Słodki smak kojarzył się naszym przodkom ze zdrowym jedzeniem, ob…

podatek-cukrowy-dziala-po-jego-wprowadzeniu-znaczaco-zmniejszyl-sie-odsetek-otylych-dziewczat-fot-getty-images-1c51fd6.jpg
width: 2121
height: 1414

Czy można objadać się cukrem bez szkody dla zdrowia? U Grenlandczyków pozwala na to rzadka mutacja
type: item
date: 2022-02-17T09:06:09.000Z
creator: redakcja
subject: Nauka
subject: biologia
subject: choroby
subject: cukier
subject: grenlandia
subject: medycyna
subject: Travel
description: Część mieszkańców Grenlandii może jeść cukier, nie tyjąc ani nie chorując od tego. Pozwala im na to wariant genetyczny występujący u kilku procent tamtejszej populacji.
encoded: W tym artykule: Wyjątkowa mutacja w DNA daje „odporność” na cukier Niedobór enzymów trawiących cukier może dawać objawy chorobowe Cukier – jak szkodzi zdrowiu? Fruktoza – dlaczego jest taka niebezpieczna? Cukier zasłużenie cieszy się złą sławą wśród dietetyków i lekarzy. Jego najpowszechniejsza forma, czyli sacharoza, fatalnie wpływa na zdrowie człowieka. Oczywiście jeśli spożywamy jej duże dawki. Część specjalistów uważa, że taki cukier należałoby kompletnie wyeliminować z diety. Są jednak ludzie, którym sacharoza prawie zupełnie nie szkodzi. To niektórzy z rdzennych mieszkańców Grenlandii. Odkryli to duńscy naukowcy, których pracę opublikowało czasopismo „Gastroenterology”. Wyjątkowa mutacja w DNA daje „odporność” na cukier Badacze z Uniwersytetu w Kopenhadze odkryli, że u części populacji Grenlandii występuje specyficzna mutacja genetyczna. Wykrywa się ją u 2–3 proc. mieszkańców tej wyspy, która formalnie jest częścią Danii. WHO wie, co powinniśmy jeść, żeby żyć dłużej i nie chorować. Tylko dwie diety europejskie to gwarantują Światowa Organizacja Zdrowia poleca brać przykład ze Skandynawów i mieszkańców rejonu Morza Śródziemnego. Oczywiście chodzi o dietę. Mutacja dotyczy enzymu o nazwie sacharaza-izomaltaza. Jest on odpowiedzialny za trawienie cukrów w jelicie cienkim. Sacharaza odpowiada za rozkładanie sacharozy, czyli popularnego cukru spożywczego. Osoby z mutacją mają wrodzony niedobór sacharazy-izomaltazy. W efekcie cukier nie wchłania się u nich z jelit do krwi. – Żywią się nim natomiast bakterie jelitowe, wytwarzające octan. To krótkołańcuchowy kwas tłuszczowy o ciekawych właściwościach. Wcześniejsze badania wykazały, że octan zmniejsza apetyt, zwiększa tempo metabolizmu i poprawia działanie układu odpornościowego – wyjaśnia Mette K. Andersen, główna autorka badania. Niedobór enzymów trawiących cukier może dawać objawy chorobowe Efekty niedoboru sacharazy-izomaltazy u Grenlandczyków są imponujące. – Osoby z tą mutacją mają niższy wskaźnik BMI i masę ciała…

czy-mozna-objadac-sie-cukrem-bez-szkody-dla-zdrowia-u-grenlandczykow-pozwala-na-to-rzadka-mutacja-fot-getty-images-413833a.jpeg
width: 1977
height: 1517

Tallin – europejska stolica marcepanu
type: item
date: 2019-07-03T07:00:00.000Z
creator: Materiały prasowe
subject: Porady
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: cukier
subject: Edukacja
subject: estonia
subject: Kuchnia
subject: podróże
subject: słodycze
subject: talin
subject: Travel
description: Kilka wieków temu (według legend około 590 lat) niewielka apteka w stolicy Estonii wyprodukowała lek “na poziom cukru we krwi oraz złamane serce” o charakterystycznym, migdałowym smaku. Dzisiaj jest to znany na całym świecie marcepan
encoded: Szybko stał się on przysmakiem Estończyków. Apteka nadal istnieje, a kilka budynków dalej znajduje się muzeum marcepanu oraz kawiarnia, które kultywują tradycję. Muzeum Marcepanu „Kalev” w Tallinie powinno być punktem obowiązkowym wycieczek do stolicy Estonii. O miano miejsca wynalezienia marcepanu walczą Tallin oraz niemiecka Lubeka. Niemiecka fabryka jest popularniejsza, ale Estończycy twierdzą, że apteka przy placu Ratuszowym w Tallinie rozpoczęła produkcję wcześniej. Spory te tak naprawdę dotyczą jedynie Europy, ponieważ już kilka wieków wcześniej marcepan wytwarzali Persowie. Muzeum Marcepanu „Kalev” usytuowane jest przy placu Ratuszowym – sercu tallińskiej Starówki. Z zewnątrz wygląda skromnie, co może zmylić przechodniów. Pokój muzealny prezentuje całą historię, jak lek produkowany w aptece w średniowieczu stał się później popularną słodyczą. Znajdziemy tu wystawę ponad 200 marcepanowych figur i wypieków, tworzonych przy pomocy stuletnich form. Goście mogą oglądać proces tworzenia marcepanowych obrazów, a także sami je pomalować według własnego uznania. Pracujący dla fabryki i muzeum niemal 60 lat Otto Kubo opowie ciekawostki związane z historią zakładu, a po zwiedzaniu zaprosi do pokoju kawiarnianego. „Maiasmokk” („Łasuch”) jest najstarszą kawiarnią w Estonii – działa w tym samym miejscu od 1864 roku. To przytulne miejsce oferuje świeże wypieki i ciastka oraz pyszne, ręcznie robione cukierki. Wnętrze kawiarni, niezmienione od niemal stu lat, zapewnia wyjątkową atmosferę. Muzeum Marcepanu „Kalev” nie jest jedynym na Starym Mieście w Tallinie miejscem poświęconym temu przysmakowi. Na ulicy Pikk (Długiej) mieści się sklep, w którego piwnicy znajdziemy zbiór rzeźb. Warto rzucić okiem, jak prezentują się popiersia Eddiego Murphy’ego, Madonny czy Marilyn Monroe zrobione z marcepanu, a nie z wosku.

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/532d67605b110d6b727002432a12a03d43dae3c6-ddcfb9f.jpeg
width: 1000
height: 694

Stewia, ziele słodyczy. Czy zdetronizuje cukier?
type: item
date: 2018-04-10T05:00:00.000Z
creator: Paulina Szczucińska
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: cukier
subject: odchudzanie
subject: zdrowe odżywianie
description: Pochodzące z Ameryki Południowej zioło robi furorę wśród fanatyków zdrowego odżywiania i... łasuchów.
encoded: Przyjmijcie, proszę, załączonych kilka liści rośliny niedawno odkrytej w Paragwaju przez dra Bertoniego, włoskiego biologa – pisał o stewii w 1901 r. w Bulletin of Miscellaneous Information Cecil Gosling, konsul w Asuncion w Paragwaju. Roślina ta, prawdopodobnie znana Indianom od stu lub więcej lat, a której sekretu swoim zwyczajem wiernie strzegli, rośnie na wyżynach Amambai i niedaleko źródeł rzeki Monday; mówi się, że dalej na południe się jej nie spotka. (...) Indianie nazywają ją Caaí-ehe, czyli słodkie ziele – kilka liści wystarczy, by osłodzić filiżankę mocnej herbaty lub kawy – oraz na przyjemny aromat. Jej odkrywca jednak sądzi, że Caaí-ehe nie ma związku z właściwościami sacharyny i cukru – czytamy dalej. To jedna z pierwszych wzmianek o stewii. Niedługo potem na jej punkcie oszalała światowa prasa, przemysł cukrowniczy pokładał w niej wielkie nadzieje. Szybko jednak okazało się, że roślina – choć wygląda jak chwast – jest wymagająca i nie przyjmuje się byle gdzie. Po stu latach badań wiadomo, że stewia ma jedne z lepszych właściwości smakowych jako słodzik, a uzyskane z niej białe kryształki (stewiozydy) są 100–300 razy słodsze niż cukier. Naukowcy sądzą, że ma ona ogromny potencjał na rynku żywności ekologicznej. Co więcej – niedawno okazało się, że obniża poziom glukozy we krwi u chorych na cukrzycę typu 2. Stewii używa się od wielu lat w Japonii, w USA od roku 2007, a w Europie – od końca grudnia 2011 r. Czy spełnią się marzenia wizjonerów sprzed 100 lat i stewia przyjmie się powszechnie? Zobaczymy. Paulina Szczucińska

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/a5846a587c2d5dd9d9f64fc563be7d79238ee243-b2d7378.jpeg
width: 1000
height: 667

Cukier: słodki zabójca?
type: item
date: 2017-11-10T15:00:00.000Z
creator: redakcjang
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: cukier
subject: uzależnienie
description: Cukier potrafi połechtać nasze podniebienie i sprawić wiele przyjemności. Może jednak także uzależnić i stać się przyczyną wielu poważnych chorób. A wygląda tak niewinnie i słodko...
encoded: Na początku była Nowa Gwinea. To tu 10 tys. lat temu udomowiono trzcinę cukrową. Mieszkańcy zrywali i żuli jej łodygi, wyczekując eksplozji przyjemności na języku. W mitach Nowej Gwinei cukier był uznawany za eliksir leczący wszelkie choroby i poprawiający nawet najgorszy nastrój. W jednej z tych opowieści pierwszy człowiek uprawia miłość z łodygą trzciny, dając tym początek całej ludzkiej rasie. Podczas religijnych ceremonii kapłani sączyli słodką wodę ze skorupy kokosa (dziś w tej roli w świętych ceremoniach występuje puszka coca-coli). Z początku cukier wędrował powoli, z wyspy na wyspę, aż ok. roku 1000 p.n.e. dotarł na kontynent azjatycki. Trzeba było 500 lat, by w Indiach nauczono się go przerabiać na proszek stosowany jako lek na wszystko: bóle głowy, kłopoty żołądkowe, impotencję... Przez wieki rafinacja cukru pozostawała jednak sekretem przekazywanym uczniom przez mistrza. Kolejne stulecie zawiodło ten przysmak do Persji, gdzie władcy zadziwiali swoich gości bogactwem słodyczy. Sytuacja zmieniła się z chwilą, gdy jakieś półtora wieku później rejon ten podbili Arabowie. Ponieśli ze sobą i wiedzę o cukrze, i miłość do niego. To było jak chluśnięcie farbą w wirujący wiatrak: kraj po kraju, wszędzie, gdzie niesiono wiarę w Allaha, przywożono też cukier. Sidney Mintz w swojej książce Słodycz i władza pisze: Gdziekolwiek podążali, Arabowie wieźli ze sobą cukier, zarówno produkt, jak i technologię jego wyrobu. Mówi się, że cukier podążał za Koranem. Muzułmańscy władcy uczynili z cukiernictwa sztukę, której szczytem był marcepan. Mielone z cukrem migdały rzeźbiono w fantazyjne kształty, które miały świadczyć o bogactwie kalifatu. XV-wieczny autor opisuje np. marcepanowy meczet zamówiony przez kalifa. Meczet najpierw podziwiano, potem się w nim modlono, na koniec biedni go zjedli. Arabowie ze sztuki rafinacji cukru uczynili przemysł. W skwarze plantacji, dymie rafineryjnych pieców i hałasie żaren pracowali jeńcy wojenni i biedota. W Europie najpewniej pierwszymi mił…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/869766d6937ad1e22af5daf111b8524d72770f32-ede2f55.jpeg
width: 670
height: 503

Odłóż tego pączka! Najskuteczniejszy zabójca kobiet to cukier
type: item
date: 2015-12-11T18:25:50.000Z
creator: redakcja
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: cukier
subject: diety
subject: zdjęcia
description: Otyłość to największe zagrożenie dla zdrowia kobiet oraz przyszłych pokoleń – ostrzegła prof. Dame Sally Davies, naczelna lekarz Wielkiej Brytanii, cytowana przez serwis BBC News.
encoded: Ogłoszony przez prof. Davis doroczny raport tym razem dotyczy kobiet. Jak podkreśla, przemysł spożywczy powinien podjąć energiczne działania – albo należy wprowadzić „podatek od cukru”. Jeśli liczba otyłych będzie wciąż rosła, może dojść do „zdrowotnej katastrofy” – załamania się finansów brytyjskiej ochrony zdrowia. Raport wzywa także do walki z przemocą domową i seksualną, poprawy leczenia raka jajnika, badań nad zdrowiem matki i dziecka, poprawy dostępu do antykoncepcji oraz bardziej otwartej dyskusji na temat nietrzymania moczu i stolca. Według danych z roku 2013, w Anglii 56,4 proc. kobiet w wieku od 34 do 44 lat oraz 62 proc. kobiet w wieku od 45 do 54 lat było zaklasyfikowanych jako mające nadwagę lub otyłe, co przyczynia się do skrócenia ich życia. Otyłość zwiększa między innymi zagrożenie rakiem piersi, cukrzycą typu II oraz chorobami serca. Otyłość w czasie ciąży podnosi ryzyko poronienia oraz wcześniactwa, a stan zdrowia kobiety podczas ciąży ma wpływ na zdrowie dziecka w jego dalszym życiu – przykładowo na występowanie otyłości oraz cukrzycy typu II. „Myślę, że to nieuniknione, aby producenci zmienili receptury i rozmiary porcji, a supermarkety i inni sprzedawcy zaprzestali promowania niezdrowej żywności oraz znacznie ograniczyli jej reklamowanie” – powiedziała BBC prof. Davies. Jeśli to się nie uda, trzeba będzie wprowadzić podatek od produktów zawierających zbyt dużo cukru. Zdaniem prof. Davies trzeba skończyć z mitem, jakoby przyszła matka powinna „jeść za dwoje”, natomiast należy promować zdrową dietę bogatą w warzywa i owoce oraz unikanie alkoholu. Szczególnie ważne jest jej zdaniem wczesne diagnozowanie i leczenie zaburzeń odżywiania – takich jak anoreksja, bulimia czy niepohamowany apetyt, które częściej pojawiają się u kobiet. Każda osoba z takimi zaburzeniami powinna mieć dostęp do nowej terapii poznawczo-behawioralnej CBT-E, opracowanej specjalnie z myślą o leczeniu zaburzeń odżywiania. Terapia ta koncentruje się na obrazie ciała i pozwala zaak…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/68f5c1538e742d1835835bf0319be478a3efa963-3b066ab.jpeg
width: 1000
height: 667

Słodka Jawa
type: item
date: 2013-11-18T14:00:00.000Z
creator: Tomasz Tomaszewski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: cukier
subject: indonezja
subject: wyspa jawa
description: W 1933 r. Jawa była jednym z największych producentów cukru na świecie. Plantacje trzciny oraz technologię do jej przetwarzania wprowadzili na wyspie 300 lat wcześniej Holendrzy
encoded: Gdy w 1945 r. Indonezja odzyskała niepodległość, przemysł został znacjonalizowany. Dzisiaj z około 200 fabryk, jakie tutaj funkcjonowały, działa niewiele ponad dziesięć. Wszystkie używają maszyn parowych zainstalowanych ponad sto lat temu. Mimo że miejscowa siła robocza jest stosunkowo tania, produkcja w Brazylii czy Surinamie jest jeszcze bardziej ekonomiczna. Ten fakt prowadzi do powolnego upadku indonezyjskich cukrowni i zmusza kraj do importu cukru. Małe, zwykle senne miasta wyrosłe wokół fabryczek gwałtownie ożywają, kiedy rozpoczyna się „kampania cukrownicza”. Pojawiają się wówczas sezonowi pracownicy, handlarze, objazdowe wesołe miasteczka. Kilka prezentowanych tu fotografii pokazuje właśnie ten wyjątkowy czas przygotowań fabryczek do rozruchu. Pracom towarzyszy dziwny rytuał – festiwal cukru, jak nazywają to wydarzenie miejscowi – który ma za zadanie zapewnić pomyślne zbiory. Prestiżowa holenderska fundacja Noorderlicht zleciła sześciu fotografom (Alejandro Chaskielberg, James Whitlow Delano, Ed Kashi, Carl de Keyzer, Tomasz Tomaszewski, Francesco Zizola) przygotowanie fotograficznego raportu dotyczącego produkcji cukru w byłych koloniach holenderskich oraz krajach, z którymi Holandia miała ekonomiczne powiązania. Mnie powierzono dokumentowanie funkcjonowania fabryk cukru i codziennego życia cukrowego miasteczka na Jawie. Prezentowane zdjęcia są fragmentem tego, co udało mi się sfotografować w ramach wspomnianego zadania. Warto wiedzieć: Tomasz Tomaszewski (1953), absolwent warszawskiej ASP, konsultant generalny polskiej edycji National Geographic, publikował także w takich magazynach, jak Stern, Paris Match, GEO, New York Times, Time, Fortune, Vogue, Die Zeit, Elle; autor licznych książek i wystaw prezentowanych w kraju i za granicą.

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/42696b1273ebff666c4673cda39214c6d536cda2-951a863.jpeg
width: 5906
height: 3930