National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-01-26T10:40:00.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Zimowy cud natury nad Bałtykiem. Lodowe rzeźby przyciągają tłumy turystów
items: Leonardo DiCaprio uratował tę rzekę przed zagładą. Dziś to prawdziwy cud natury
items: Nauka rzuca nowe światło na cuda Jezusa. Oto propozycja ich wyjaśnienia
items: Potwór z Loch Ness. Głośne dźwięki i kilka potencjalnych obserwacji. Największe poszukiwania legendarnego zwierzęcia
items: Wielka Rafa Koralowa nie trafi na listę zagrożonego dziedzictwa. „Hańba dla australijskiego rządu”
items: Morze Martwe. Jedno z najpiękniejszych cudów natury na świecie [PRZEWODNIK]
items: Cud prawdziwy, czyli Warmia i Mazury
items: Wydmy: Żagiel nad pustynią
items: Trzydzieści litrów życia

Zimowy cud natury nad Bałtykiem. Lodowe rzeźby przyciągają tłumy turystów
type: item
date: 2026-01-26T10:40:00.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Przyroda
subject: Traveler
subject: cuda natury
subject: lód
subject: morze bałtyckie
subject: turyści
description: Mróz, który od pewnego czasu utrzymuje się w Polsce, odsłania dawno niewidziane oblicza przyrody. Jednym z takich zjawisk są lodowe formacje – torosy – spiętrzające się na plaży w Mikoszewie. Te niezwykłe rzeźby z lodu od kilku dni przyciągają tłumy turystów, chcących podziwiać nietypowy cud natury.
encoded: Od kilku dni media obiegają zdjęcia spektakularnych formacji lodowych stojących na samym brzegu jednej z nadbałtyckich plaż. Te pochodzące z Mikoszewa (powiat nowodworski) rzeźby osiągają wysokość nawet do trzech metrów, tworząc naturalny mur pomiędzy wodą a lądem. Nowo powstała atrakcja ściągnęła w ostatnich dniach tłumy turystów, którzy w mniej lub bardziej odpowiedzialny sposób podziwiają te niesamowite dzieła natury. Czym są torosy? Te olbrzymie formacje lodowe, tak ochoczo podziwiane nad Bałtykiem, są efektem panujących temperatur poniżej zera stopni Celsjusza. Torosy – bo tak nazywają się te rzeźby – składają się z kier lodowych, które najpierw pękają podczas odwilży, a następnie poprzez prądy morskie i wiatr wypychane są na brzeg. W ten sposób dochodzi do spiętrzania kolejnych warstw brył lodu, które, nałożone na siebie, zaczynają przypominać góry. Im więcej zamrożonej wody, tym wyższe tworzą się torosy. Te z Mikoszewa osiągają nawet 3 metry wysokości, tworząc spektakularny krajobraz niczym z lodowej krainy. Co ciekawe, torosy można było zaobserwować na brzegach Morza Bałtyckiego również w poprzednich latach. Lodowe formacje występowały m.in. w Kuźnicy, tworząc lodowe wzniesienia tuż przy Półwyspie Helskim. Tamten krajobraz nie wzbudził jednak tak dużego zainteresowania jak torosy w Mikoszewie i nie zgromadził tak licznych rzesz odwiedzających. Lodowy szał w Mikoszewie Choć torosy występują w mniejszej lub większej skali w całej nadmorskiej Polsce, to zdecydowanie największym powodzeniem wśród spacerowiczów cieszą się te z Mikoszewa. Wieś położona przy samym ujściu Wisły gościła w ostatnich dniach tłumy osób chcących zobaczyć ten wyjątkowy obiekt. Duże zainteresowanie nowo powstałą formacją lodową można również zaobserwować w mediach społecznościowych – komentarze w jednoznaczny sposób określają mikoszewską rzeźbę jako cud natury. Internetowe zachwyty przeradzają się w ciekawość, która skutkuje napływem kolejnych turystów do nadmorskiej wsi. Jak podaje portal…

shutterstock1921780883-64b1b4b.jpg
width: 7745
height: 5064

Leonardo DiCaprio uratował tę rzekę przed zagładą. Dziś to prawdziwy cud natury
type: item
date: 2025-05-24T08:45:31.000Z
creator: Michał Głombiowski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: albania
subject: cuda natury
subject: europa
subject: rzeka
description: Rzeka Wjosa w Albanii jako pierwsza w Europie otrzymała status parku narodowego. W jej obronie stanął sam Leonardo DiCaprio, a dziś przyciąga turystów spragnionych kontaktu z dziką naturą.
encoded: W tym artykule: Co miało powstać, a co dziś możemy zobaczyć Wjosa dla każdego – spacer, kajaki i gorące źródła Festiwal, cerkwie i kawa z gliko, czyli Wjosa po albańsku Wjosa – informacje praktyczne Kamienny łukowaty most nie ma barierek i stoi tu od kilkuset lat. Siedzimy na jego krawędzi, machając nogami w powietrzu, i plujemy pestkami wiśni do turkusowej wody. Pod nami przetacza się Shushicë – dopływ przecinającej południe Albanii Wjosy, jednej z ostatnich nieuregulowanych rzek w Europie. Dwa lata temu została ona, wraz z dopływami, objęta ochroną Parku Narodowego Rzeki Wjosy. – Czekaliśmy na to całe lata – mówi Gent Mati z firmy Outdoor Albania, który pokazuje mi okolice rzeki. – I dalej byśmy czekali, gdyby nie wsparcie Leonarda DiCaprio. Trzeba było głosu słynnego aktora, by albański rząd porzucił plany projektów górniczych i hydroinżynieryjnych i przychylił się do pomysłu wyznaczenia tu obszaru chronionego. Wjosa jako pierwsza rzeka w Europie zyskała parkowy statut. – Wcześniejsze plany zakładały postawienie na rzece i strumieniach ponad osiemdziesięciu zapór i pięciu elektrowni wodnych – mówi Gent. Park ma powierzchnię 12 727 ha i obejmuje niemal całą rzekę Wjosę na terytorium Albanii oraz trzy dopływy: Drino, Bënçe i Shushicë. Władze prowadzą teraz rozmowy ze stroną grecką, by rozszerzyć ochronę także na tamten kraj (Wjosa ma źródło w górach Pindos) i stworzyć transgraniczny park Aoos-Vjosa. Co miało powstać, a co dziś możemy zobaczyć Dzień wcześniej wybrałem się w okolice wioski Queserat, gdzie miała powstać największa, wysoka na 50 m tama. Wizyta pozwoliła mi się rozeznać, o co tak naprawdę toczyła się walka aktywistów – wzgórza po obu stronach rzeki pocięte są głębokimi, ogołoconymi z zieleni tarasami. Wciąż stoi tam jeszcze kilka koparek pozostawionych przez włoską firmę, która prowadziła prace budowlane, zanim je porzuciła. Krajobraz przypomina scenę z filmu postapokaliptycznego. Wiatr unosi pył, zranione wzgórza tkwią w ciszy – ptaki, zwierzęta, ale n…

shutterstock2457504653-5cde1dc.jpg
width: 1000
height: 563

Nauka rzuca nowe światło na cuda Jezusa. Oto propozycja ich wyjaśnienia
type: item
date: 2024-11-05T15:45:58.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: Przyroda
subject: cuda natury
subject: jezus chrystus
subject: nauka
description: Czy cuda opisane w Biblii mogły być efektem zjawisk naturalnych? Najnowsze badania nad Jeziorem Galilejskim sugerują, że takie fenomeny jak masowy połów ryb mogą mieć swoje wyjaśnienie w procesach przyrodniczych.
encoded: Tajemnica Jeziora Galilejskiego Czy cuda Jezusa były „zjawiskami naturalnymi”? Nowoczesne spojrzenie na cuda Jezioro Galilejskie, znane również jako Jezioro Tyberiadzkie, odegrało ważną rolę w życiu Jezusa Chrystusa i jego uczniów. To właśnie nad jego brzegami dochodziło do biblijnym cudów, w tym rozmnożenia chleba i ryb oraz cudownego połowu. W pierwszej opowieści Jezus nakarmił tysiące osób zaledwie pięcioma bochenkami chleba i dwoma rybami. W drugiej apostołowie przez całą noc bezskutecznie łowili ryby, aż Jezus poradził im zarzucić sieci ponownie, co zakończyło się sukcesem. Przez wieki te biblijne historie były odczytywane jako dowody boskiej interwencji. Współczesne badania sugerują jednak, że za niezwykłymi zdarzeniami nad Jeziorem Galilejskim może kryć się logiczne wyjaśnienie. Jest ono związane z unikalnymi procesami zachodzącymi w ekosystemie jeziora. Tajemnica Jeziora Galilejskiego Autorzy artykułu opublikowanego na łamach „Water Resources Research” zaobserwowali, że nad Jeziorem Galilejskim, szczególnie w pobliżu Tabgi, dochodzi do okresowych masowych śmierci ryb. Po przeanalizowaniu danych z maja i czerwca 2012 roku naukowcy przeprowadzili modelowanie, aby zrozumieć, dlaczego tak się dzieje. Wyniki ich badań wskazują na rzadkie, ale możliwe zjawisko, jakim jest wynoszenie wód ubogich w tlen z głębszych warstw jeziora ku powierzchni. Jest to tzw. upwelling powodowany przez wewnętrzne fale w jeziorze. Generują je zachodnie wiatry, które przynoszą na powierzchnię zimną, ubogą w tlen wodę z niższych partii jeziora. Kiedy ryby znajdą się w tej warstwie bez odpowiedniej ilości tlenu, giną w masowych ilościach. Badacze zwrócili uwagę na naturalne cykle mieszania wody w Jeziorze Galilejskim. W cieplejszych miesiącach jezioro dzieli się na trzy główne warstwy: ciepłą górną, chłodniejszą dolną oraz środkową, w której znajduje się mocny gradient temperatury. Jeśli zjawisko upwellingu nastąpi w okresie tuż po wiosennym powstaniu tych warstw, ryby w górnych partiach…

Cuda-Jezusa-6238c51.jpg
width: 5472
height: 3648

Potwór z Loch Ness. Głośne dźwięki i kilka potencjalnych obserwacji. Największe poszukiwania legendarnego zwierzęcia
type: item
date: 2023-08-28T13:52:28.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: cuda natury
subject: natura
subject: potwór
subject: szkocja
subject: Wolny czas
description: W weekend odbyły się w Szkocji największe poszukiwania legendarnego zwierzęcia. Wykryto podejrzane dźwięki i dokonano kilku obiecujących obserwacji. Ale Potwór z Loch Ness nadal jest nieuchwytny.
encoded: W tym artykule: Czym jest Potwór z Loch Ness? Poszukiwania Nessie Społeczność poszukiwaczy Potwora z Loch Ness Historia Potwora z Loch Ness Czym jest Potwór z Loch Ness? Czy Potwór z Loch Ness, zwany przez Szkotów pieszczotliwie Nessie to tylko legenda? A może faktycznie w jednych z największych i najgłębszych brytyjskich jezior skrywa się nieznany dotąd wodny gatunek? Z wyglądu ma przypominać plezjozaura, wymarłego kilkadziesiąt milionów lat temu wielkiego gada. Cechy szczególne: mała głowa, podłużna cienka szyja, dwie pary płetw, olbrzymi ogon Jego poszukiwania trwają od prawie stu lat. Poszukiwania Nessie W ostatni weekend sierpnia odbyły się szeroko zakrojone poszukiwania nieznanego wodnego stworzenia. Według organizatorów, The Loch Ness Centre, była to największa akcja od przeszło 50 lat. Wzięło w niej udział kilkuset wolontariuszy. Zastosowano różnorodne narzędzia. Czy „Nessie” to tylko cyrkowy słoń? Rozwiązujemy tajemnicę potwora z Loch Ness Nessie, jak pieszczotliwie nazywa się wielkie stworzenie, które ponoć zamieszkuje wody Loch Ness, największego jeziora w Szkocji, to od dawna jeden z najpopularniejszych legendarnych potworów.... Najważniejsze wyniki weekendowych poszukiwań: cztery tajemnicze i wcześniej niesłyszane głośne dźwięki dochodzące z głębi jeziora; materiał wideo rzekomo przedstawiający potwora z enigmatycznymi „garbami”, nakręcony na jeziorze w ruchu; internauta w czasie analizy wideo uchwycił gigantyczny cień tuż pod powierzchnią wody; obserwacje licznych smug na wodzie. Społeczność poszukiwaczy Potwora z Loch Ness Na poszukiwania przybyli śmiałkowie z całego świata. – Podekscytowanie, jakie towarzyszyło w czasie tego weekendu, udowodniło, że trwające poszukiwania Potwora z Loch Ness nadal przyciągają ludzi z całego świata: z Ameryki, Kanady, Francji, Włoch, Japonii i nie tylko. Wszyscy chcemy tego samego: zobaczyć i dowiedzieć się, czym jest potwór z Loch Ness – mówi Paul Nixon z The Loch Ness Centre. Wśród wielu osób poszukujących Nessie był…

glosne-dzwieki-i-kilka-potencjalnych-obserwacji-najwieksze-poszukiwania-potwora-z-loch-ness-53cf42a.jpg
width: 1024
height: 683

Wielka Rafa Koralowa nie trafi na listę zagrożonego dziedzictwa. „Hańba dla australijskiego rządu”
type: item
date: 2021-07-26T08:14:33.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: australia
subject: cuda natury
subject: Travel
subject: unesco
subject: wielka rafa koralowa
description: Komitet Światowego Dziedzictwa UNESCO nie umieści Wielkiej Rafy Koralowej na „zagrożonej liście”. Kolejna ocena stanu australijskich koralowców zostanie przeprowadzona w 2023 roku.
encoded: W tym artykule: Wielka Rafa Koralowa jednak niezagrożona? Czarny scenariusz dla Wielkiej Rafy Koralowej Wielka Rafa Koralowa rozciąga się na długości ponad 2 tysięcy kilometrów wzdłuż wybrzeży Australii i znajduje się na nieoficjalnej liście Cudów natury stworzonej przez CNN. W zestawieniu uwzględniono również m.in.: Mount Everest, Wodospady Wiktorii i zorzę polarną. Niestety prognozy nie są optymistyczne. Według raportu Australijskiej Akademii Nauk nawet 99 procent australijskiej rafy może zniknąć do 2025 r. z powodu postępujących zmian klimatycznych. UNESCO chce wpisać Wielką Rafę Koralową na listę zagrożonego dziedzictwa. Australia się buntuje Australijczycy boją się, że wpisanie Wielkiej Rafy Koralowej na listę zagrożonego światowego dziedzictwa niekorzystnie wpłynie na turystykę, ponieważ podróżni nie będą chcieli ogląda.. Wielka Rafa Koralowa jednak niezagrożona? Komitet Światowego Dziedzictwa UNESCO ogłosił kilka dni temu, że mimo wcześniejszych zapowiedzi nie umieści Wielkiej Rafy Koralowej na liście zagrożonego dziedzictwa. Decyzja została podjęta po dwóch dniach obrad. W tym czasie Australijczycy dosłownie wstrzymali oddech. Lokalne władze obawiały się, że nowa klasyfikacja cudu natury może zaszkodzić jego wizerunkowi i źle wpłynąć na odradzającą się po lockdownach turystykę. Plany wpisania Wielkiej Rafy Koralowej na „zagrożoną listę” pojawiły się po tym, jak biolodzy oszacowali, że ponad 60 proc. koralowców zostało dotkniętych bieleniem, które jest związane ze zmianami klimatu. Nowa klasyfikacja mogłaby się wiązać z utratą statusu światowego dziedzictwa. Pomysł umieszczenia cudu natury na listę zagrożonego dziedzictwa poparło wiele osób publicznych, w tym aktorzy i dziennikarze. „W ciągu ostatnich pięciu lat zjawisko bielenia koralowców wywołane globalnym ociepleniem doprowadziły do ich masowej śmiertelności. Dowody naukowe nie budzą wątpliwości: Wielka Rafa Koralowa jest w niebezpieczeństwie i nadszedł czas na działanie” – czytamy w liście podpisanym m.i…

wielka-rafa-koralowa-4a57406.jpeg
width: 2182
height: 1373

Morze Martwe. Jedno z najpiękniejszych cudów natury na świecie [PRZEWODNIK]
type: item
date: 2020-07-06T11:53:50.000Z
creator: redakcja
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: cuda natury
subject: morze martwe
subject: Travel
description: Morze Martwe w rzeczywistości jest słonym jeziorem położonym w najniższym punkcie Ziemi. Trudne warunki sprawiają, że morza nie zamieszkuje żadne zwierze – stąd jego nazwa.
encoded: Morze Martwe: położenie Morze Martwe położone jest w dolinie Jordanu i powstało podczas przesuwania się płyt tektonicznych. Zlokalizowane jest na pograniczu Izraela i Jordanii, a depresja Morza Martwego jest najniższa w całej Azji. Zasolenie Morza Martwego wynika z faktu, że jedynym źródłem jego wód jest rzeka Jordan, która schodzi ze szczytu Wzgórz Golan. Ze względu na swoje naturalne, magiczne piękno Morze Martwe nadal jest wyjątkową atrakcją turystyczną. Turyści uwielbiają się smarować naturalnym, pełnym przydatnych minerałów, czarnym błotem, które jest dostępne całkowicie za darmo na wybranych plażach Morza Martwego. Błoto z Morza Martwego jest uważane za jeden z najzdrowszych środków do czyszczenia skóry, a wody Morza Martwego są korzystne dla osób cierpiących na łuszczycę. Pomimo strasznego upału w regionie Morza Martwego jest to ulubione miejsce turystów z całego świata. Dolina Jordan jest jednym z najgorętszych regionów w Izraelu. Połączenie nieodpartych widoków na krystalicznie czystą wodę, okoliczne wzgórza i pustynne równiny z luksusowymi hotelami sprawia, że jest to idealne miejsce na relaks. W regionie Morza Martwego znajdziesz wiele zajęć rekreacyjnych, od zwiedzania znanych na całym świecie zabytków, takich jak Masada i Qumran, kończąc na różnorodnych zajęciach sportowych i zorganizowanych jednodniowych wycieczkach po okolicy. Gdzie się wybrać nad Morze Martwe? Jeśli planujesz odwiedzić najbardziej słone morze na świecie, możesz udać się w wiele ciekawych miejsc turystycznych i wybrać jeden z setek hoteli. Celem twojej podróży jest Izrael. Morze Martwe część swojej linii brzegowej ma też w Jordanii. Tam jednak wybrzeże jest mniej rozwinięte pod względem bazy turystycznej. Możesz cieszyć się wszystkimi hotelowymi udogodnieniami - orzeźwiającym basenem, relaksującym spa i pysznymi daniami. Zafascynuje Cię piękno i tajemnice pobliskich atrakcji, takich jak Masada, Góra Sodoma, Ein Gedi i Jaskinie Qumran. Po dniu zabiegów spa, spacerów lub historycznych w…

morze-martwe-fot-getty-images-61bcc87.jpeg
width: 2048
height: 1536

Cud prawdziwy, czyli Warmia i Mazury
type: item
date: 2018-03-16T08:56:19.000Z
creator: jbuczynska
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: cuda natury
subject: polska
subject: województwo warmińsko-mazurskie
subject: zwiedzanie
description: Najlepszą rekomendacją dla krajobrazu Warmii i Mazur jest miejsce wśród 14 najpiękniejszych regionów na świecie, w ogólnoświatowym konkursie 7 Nowych Cudów Natury. Każdy, kto je odwiedzi, przekona się, że wyjątkowi są tu również ludzie – ich otwartość, kreatywność i przedsiębiorczość.
encoded: Czas na odpoczynek Aby wybrać się na rejs po jednym z tysiąca jezior czy odwiedzić restaurację serwującą tradycyjne specjały, stali bywalcy Warmii i Mazur potrafią przejechać setki kilometrów. Nieustannie rosnące zainteresowanie regionem powoduje, że baza turystyczna jest w rozkwicie, a infrastruktury transportowa i wodniacka wciąż się rozwijają. Turyści mogą zdecydować się na nocleg w wielogwiazdkowym hotelu lub gospodarstwie agroturystycznym, na pobyt w SPA lub na kempingu. Poza wioskami na przysłowiowym końcu świata warto odwiedzić niewielkie miasta z kulturą dobrego życia, tak zwane cittaslow, w których spokój i tradycja idą w parze z przemyślanym i zrównoważonym rozwojem. Biznes na hamaku Zamiast zgiełku wielkiego miasta, pracownicy wielu warmińsko-mazurskich firm słyszą ciszę, mogą podziwiać gęste rozległe lasy i piękne jeziora. – Natura przyciąga do regionu przedsiębiorczych i kreatywnych, którzy już nie raz udowodnili, że otoczenie może być inspirujące – mówi marszałek województwa Gustaw Marek Brzezin. – To u nas powstał na przykład projekt drukarki 3D, dostępnej już w ponad 80 krajach, to tu przyjeżdżają freelancerzy i osoby, które ze względu na specyfikę pracy mogą sobie pozwolić na pracę zdalną – dodaje. Ty również możesz pracować nad jeziorem, zaszyć się w chatce w samym środku lasu, myśleć o rozwoju biznesu podczas długich spacerów czy wycieczek rowerowych. Przekonaj się, że zdrowe życie może iść w parze z czystym zyskiem. Dowiedz się więcej: http://invest.warmia.mazury.pl fb/warmia i mazury zdrowe zycie czysty zysk

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/a6db43983a832eaa912c9e3f4f7a9a9cd4d32190-f98e4b8.jpeg
width: 850
height: 1087

Wydmy: Żagiel nad pustynią
type: item
date: 2012-10-29T07:24:04.000Z
creator: George Steinmetz
subject: Porady
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: cuda natury
subject: fotografia
subject: paralotniarstwo
subject: pustynie
subject: wydmy
description: George Steinmetz prezentuje swoje zdjęcia najdzikszych pustyń wykonane z „latającego leżaka”.
encoded: Pierwszą lekcję na temat fizyki piaszczystych wydm odebrałem w 1998 r. podczas wyprawy na Saharę. Aby robić tam zdjęcia lotnicze, nauczyłem się latać paralotnią z silnikiem. To jeden z najlżejszych i najwolniejszych statków powietrznych. Waży raptem 45 kg i lata nie szybciej niż 50 km/h. I nie ma kółek. Żeby sprawnie ją wykorzystywać, musiałem nauczyć się też odgadywać niewidzialne prądy powietrza tworzone przez te wydmy. Gdybym nie zwracał na nie uwagi, mógłbym wpaść w turbulencję, a nawet w zgubny prąd zstępujący. Saharę przecinają niezliczone rzędy barchanów. W językach tureckich słowo to oznacza wydmę w kształcie półksiężyca. Formacje te zaintrygowały mnie, gdy czytałem książkę brytyjskiego oficera Ralpha Bagnolda, w latach 20. i 30. XX w. pioniera samochodowych podróży po Pustyni Libijskiej. Bagnold opisywał barchany jako żywe organizmy: poruszające się, rozmnażające, utrzymujące swój kształt i przystosowujące się do środowiska. Pomyślałem, że sfotografowanie ich z góry może być ciekawe. Na wydmy pojechałem z Alainem Arnoux, francuskim mistrzem paralotniarstwa. Do barchanów dotarliśmy po czterech dniach jazdy terenówką z Ndżameny, stolicy Czadu, na północ. Piasek też podróżował, przemieszczał się na zachód, z Egiptu i Sudanu. Korzystaliśmy ze starej francuskiej mapy przedstawiającej wydmy jako nawiasy zamykające skierowane w stronę wiatru. Nie zdawałem sobie sprawy z trudności, jakie nas czekały. Ale nie miałem też pojęcia o uroku wydm. I tak jeden lot zamienił się w 15-letni projekt. Postanowiłem sfotografować wszystkie najbardziej ekstremalne pustynie świata. Gdy dotarliśmy do depresji Mourdi, mój towarzysz, przekrzykując wichurę, oznajmił, że nawet on nie poleci w takim wietrze. Wjechaliśmy więc w środek szerokiej kamienistej niecki w poszukiwaniu kilkunastometrowego barchanu, który choć częściowo mógłby nas osłonić w nocy. O wschodzie słońca wiatr na grzbiecie wydmy złagodniał. Wystartowałem, zbiegając po zboczu barchanu. Gdy wzbiłem się na 150 m, poczułem …

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/42e39e38f5cf97401342ac19ee40a258b6e83156-9075d28.jpeg
width: 670
height: 483

Trzydzieści litrów życia
type: item
date: 2011-03-17T11:47:00.000Z
creator: Edward O. Wilson
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: cuda natury
subject: środowisko naturalne
description: Gdy ktoś wbija w glebę szpadel albo odłamuje kawałek koralowca, burzy – niczym gniewny Bóg – cały świat. Przekracza niewidzialne granice. Pod stopami mamy bowiem najmniej znane fragmenty naszej planety. A nie jest przesadą stwierdzenie, że dla istnienia człowieka są to najważniejsze miejsca na Ziemi.
encoded: W każdym środowisku: na powierzchni gruntu, wśród koron drzew czy w toni wodnej, naszą uwagę zwracają przede wszystkim duże zwierzęta: ptaki, ssaki, ryby, motyle. Ale przyjrzyjmy się światu bliżej, wnikliwiej. Wśród ziół pełzają i brzęczą miriady owadów. Gdy przewróci się skibę ziemi w ogrodzie, żeby coś posadzić, wiją się i uciekają najróżniejsze niezidentyfikowane „robaki”. Roją się niespokojne mrówki, gdy ktoś niechcący naruszy im mrowisko, wśród korzeni pokazują się tłuste pędraki. Wystarczy przewrócić kamień, by zobaczyć jeszcze więcej: jakieś pająki-nie pająki, jakieś wyblakłe stwory prześlizgujące się przez gęstwę włochatej grzybni. Przed światłem czmychają małe żuczki, w kulki ze strachu zwijają się stonogi. Pareczniki i dwuparce ruszają do najbliższych szczelin i dziurek. Jest tego paskudztwa bez liku; wydaje się, że ich miniaturowe królestwa nie mają z nami nic wspólnego. Tymczasem wraz z bakteriami i innymi mikroorganizmami stanowią one prawdziwą sól ziemi. Cała gleba odnawia się dzięki żywym organizmom, które otaczają ziarenka piasku. Gdyby ów żywy drobiazg wyparował z każdego z tych sześciennych pudełek przedstawionych na fotografiach, środowisko uległoby radykalnej przemianie. Grudki gleby czy osadów na dnie zbiornika wodnego rozpadłyby się, uprościły. Zmieniłyby się stosunki ilościowe między tlenem, dwutlenkiem węgla i innymi składnikami powietrza. Z czasem jakaś równowaga znów by się ustaliła, ale wtedy rzeczywistość wewnątrz każdej 30-litrowej skrzynki przypominałaby przestrzeń na dalekim, martwym globie. Ziemia to jedyna znana nam planeta mająca biosferę. Ta cienka błonka życia, która ją pokrywa, to nasz jedyny dom. Tylko ona potrafi utrzymać na Ziemi takie właśnie środowisko, jakie jest niezbędne, abyśmy mogli trwać. Większość organizmów biosfery, ogromna liczba gatunków, występuje na powierzchni ziemi lub tuż pod nią. Poprzez ich ciała przebiegają cykle reakcji chemicznych, od których zależy całokształt życia. Z precyzją przewyższającą wszelkie r…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/2558e9412bd51482821bbd4ce78172eedb2073e4-73eb7ba.jpeg
width: 541
height: 400