National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-06-17T05:56:06.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Zapomnij o zegarach atomowych. Europejscy fizycy uruchomili pierwszy na świecie zegar jądrowy
items: Bazinga! Fizycy z MIT rozwiązują problem ciemnej materii, nad którym głowił się Sheldon Cooper w „Teorii Wielkiego Podrywu”
items: Polscy naukowcy obalili sensacyjną hipotezę. Pomogły obserwacje 80 mln gwiazd
items: Czy czarne dziury tworzą ciemną materię? Polscy astronomowie podważają głośną hipotezę
items: Pierścień Einsteina pokazuje, jak zachowuje się ciemna materia. Oddziałuje sama ze sobą?
items: Nowa teoria. Wszechświat nie ma ciemnej materii i jest dwa razy starszy, niż sądziliśmy
items: Czy istnieją gwiazdy zbudowane z „cudownych cząstek”? Jeśli tak, miałyby niezwykłe cechy
items: Czy w centrum Drogi Mlecznej jest ogromny bąbel ciemnej materii? To on może odpowiadać za jej dziwny kształt
items: Czy w kosmosie istnieją tajemnicze ciemne gwiazdy? Trio badaczy twierdzi, że tak
items: Łowca ciemnej materii gotowy do startu. Niedługo Falcon 9 wyniesie obserwatorium nazwane imieniem Euklidesa
items: Pierścienie Einsteina odsłonią tajemnicę ciemnej materii? Na razie wskazują, że może być inna niż sądzono
items: Czy mogą istnieć planety składające się wyłącznie z ciemnej materii? Naukowcy mają pomysł, jak je wykryć
items: Wokół Ziemi ma krążyć ARRAKIHS. To kosmiczny teleskop, który zapoluje na ciemną materię
items: Czy istnieją ciemne galaktyki? Naukowcy twierdzą, że właśnie odkryli pierwszą z nich
items: Ile waży neutrino? Naukowcy w końcu zważyli najlżejszą cząstkę elementarną znaną fizyce
items: Czy dziwne sygnały pochodzące z kosmosu zarejestrowane na Antarktydzie są dowodem na istnienie równoległego wszechświata?
items: Zobaczyć niewidzialną część wszechświata
items: Światło na ciemną energię

Zapomnij o zegarach atomowych. Europejscy fizycy uruchomili pierwszy na świecie zegar jądrowy
type: item
date: 2026-06-17T05:55:46.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: Technologia
subject: ciemna materia
subject: czas
subject: fizyka
subject: fizyka kwantowa
description: Niezwykle precyzyjne zegary atomowe działają od lat 50. XX wieku i wydawało się, że w chronometrii osiągnęliśmy już technologiczny sufit. Tymczasem fizykom udało się pokonać barierę, która wydawała się niemożliwa do pokonania – niezależne zespoły z Europy i Chin skonstruowały pierwsze na świecie, w pełni funkcjonalne zegary jądrowe.
encoded: Zegary atomowe, choć genialne w swojej konstrukcji (potrafią nie spóźnić się nawet o sekundę przez miliardy lat), opierają się na analizie „tykania” – skoków energetycznych elektronów pobudzanych przez światło lasera. Z metrologicznego punktu widzenia ma to jedną wadę: elektrony (w uproszczeniu) krążą na obrzeżach atomu, przez co są narażone na subtelne zakłócenia z otoczenia. Zaproponowana jeszcze w 2003 roku idea zegara jądrowego zakładała odrzucenie tej metody na rzecz pomiaru energii w samym jądrze atomowym. Ponieważ jądro znajduje się głęboko w centrum atomu, jest ono dobrze chronione przed zewnętrznymi zakłóceniami, co w teorii może zapewnić niespotykaną dotąd stabilność pomiaru. Tajemnicze kryształy z torem-229 Zbudowanie takiego urządzenia było jednak gigantycznym wyzwaniem. Zmiany stanów wewnątrz jądra atomowego zazwyczaj wymagają dostarczenia ekstremalnie dużej dawki energii. Było to całkowicie poza zasięgiem współczesnych laserów. Rozwiązaniem okazał się tor-229. Tor to naturalnie występujący pierwiastek chemiczny (radioaktywny metal), a liczba 229 oznacza jego konkretną odmianę, zwaną izotopem. Wyróżnia się czymś wyjątkowym – jego jądro potrzebuje wyjątkowo niewiele energii, by „przeskoczyć” w wyższy stan, co umożliwia wybicie taktu zegara. Zamiast potężnej dawki energii (dostarczonej np. promieniami rentgenowskimi), do jego wzbudzenia wystarczy precyzyjne światło specjalnego lasera emitującego tzw. próżniowy ultrafiolet. W przełomowych badaniach oba zespoły osadziły jądra tego specyficznego izotopu wewnątrz przezroczystych kryształów fluorku wapnia, tworząc z nich serce nowego zegara. Od tego momentu podejścia chińskiej i europejskiej grupy badawczej zaczęły się jednak od siebie różnić. Dwa zespoły = podwójny triumf nauki Zespół z Europy skupił się na stworzeniu w pełni samodzielnego urządzenia. Aby upewnić się, że nowy zegar jądrowy odmierza czas poprawnie, badacze na bieżąco porównywali jego pracę z tradycyjnym zegarem atomowym. Wyniki potwierdziły, ż…

GettyImages-1151899038-a0d4d8d.jpg
width: 5760
height: 3840

Bazinga! Fizycy z MIT rozwiązują problem ciemnej materii, nad którym głowił się Sheldon Cooper w „Teorii Wielkiego Podrywu”
type: item
date: 2025-12-20T14:15:02.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: ciemna materia
subject: fizyka
subject: serial
description: Oglądaliście „Teorię Wielkiego Podrywu”? Serial w komediowy sposób opisywał życie młodych naukowców z Los Angeles. Jednym z głównych bohaterów był Sheldon Cooper, który lwią część swojej pracy poświęcił ciemnej materii – zagadce, której rozwiązanie nigdy się nie udało. Aż do dzisiaj: teraz to Jure Zupan może krzyczeć: „Bazinga!”, do tej pory przypisywane jedynie ekscentrycznej serialowej postaci.
encoded: Zagadka ciemnej materii z „Teorii Wielkiego Podrywu” rozwiązana – naukowcy po latach znaleźli sposób na produkcję aksjonów w nowoczesnych reaktorach fuzyjnych. To potencjalny przełom w badaniach nad najbardziej tajemniczym składnikiem Wszechświata. Nowa teoria rodem z serialu – czym są aksjony i ciemna materia? Prof. Jure Zupan z University of Cincinnati przy współpracy naukowców z MIT opracował teorię dotyczącą możliwości produkcji aksjonów w reaktorach fuzyjnych. Czym są aksjony? To hipotetyczne cząstki subatomowe, które mogą odgrywać kluczową rolę w zrozumieniu ciemnej materii. Chociaż ciemna materia nie została zaobserwowana bezpośrednio, jej obecność da się „odczuć” – grawitacyjnie oddziałuje na galaktyki i gwiazdy. Uważa się, że stanowi większość masy we Wszechświecie, podczas gdy widoczna materia to jedynie ułamek tej wartości. Według nowej teorii opracowanej przez Zupana potencjalnym źródłem aksjonów mogą być reakcje zachodzące we wnętrzu reaktora fuzyjnego, w którym powstają intensywne strumienie neutronów. Te neutrony oddziałują z materiałami ścian reaktora, wywołując reakcje jądrowe, które mogą prowadzić do powstania egzotycznych cząstek z „ciemnego sektora”, takich jak aksjony. Reaktor fuzyjny w południowej Francji może pomóc produkować ciemną materię Gdzie dokładnie można by produkować aksjony? Punktem odniesienia dla opracowanej teorii stał się nowoczesny reaktor fuzyjny ITER budowany właśnie w pobliżu miejscowości Saint-Paul-lez-Durance w południowej Francji, w którym udział ma także Polska – dostarczamy do niego kluczowych komponentów. Ma on służyć do symulacji procesu fizycznego, który zachodzi wewnątrz Słońca i jest zdolny m.in. do generowania dużych ilości neutronów. „Teoria Wielkiego Podrywu” i naukowy żart z prawdziwym rozwiązaniem Serial „Teoria Wielkiego Podrywu” odegrał ogromną rolę w popularyzacji współczesnych dylematów fizyki teoretycznej. Sheldon Cooper i Leonard Hofstadter, fikcyjni naukowcy, zmierzyli się w jednym z odcinków właśnie z p…

FABRIC-KOLAZ-32-35-f4a37ab.jpg
width: 2700
height: 1800

Polscy naukowcy obalili sensacyjną hipotezę. Pomogły obserwacje 80 mln gwiazd
type: item
date: 2025-02-07T13:55:05.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: Podcasty
subject: astronomia
subject: ciemna materia
subject: czarna dziura
subject: droga mleczna
subject: kosmos
subject: obserwacje
subject: polska nauka
description: W zeszłym roku w prestiżowym czasopiśmie „Nature” ukazała się przełomowa praca polskich astronomów. Dotyczyła teorii zakładającej, że ciemna materia – jedna z największych zagadek kosmosu – może składać się z pierwotnych czarnych dziur. O badaniach Polaków w naszym podkaście opowiada dr Przemysław Mróz z Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego, członek zespołu OGLE, pierwszy autor artykułu.
encoded: Spis treści: Skąd wiadomo, że istnieje ciemna materia? Co to są pierwotne czarne dziury? Czy ciemna materia może składać się z pierwotnych czarnych dziur? Co to jest mikrosoczewkowanie grawitacyjne? Badania, które obaliły ważną hipotezę Czym jest ciemna materia? Naukowcy zadają sobie to pytanie od prawie stu lat. Materia barionowa – czyli „zwykła” materia składająca się z atomów, którą widzimy wokół siebie i z której sami jesteśmy zbudowani – stanowi zaledwie 5% całkowitej masy i energii we Wszechświecie. Żeby wyjaśnić pozostałe 95%, posługujemy się takimi terminami jak ciemna materia i ciemna energia. Ciemna materia to jest materia, która oddziałuje tylko za pośrednictwem grawitacji. Nie emituje żadnego promieniowania, a więc również światła. Na jej istnienie wskazuje np. ruch gwiazd w galaktykach. Czym dalej od centrum, tym gwiazdy powinny poruszać się wolniej (tak jak planety w Drodze Mlecznej). Tam się jednak nie dzieje. Skąd wiadomo, że istnieje ciemna materia? – Merkury, który jest najbliższą Słońcu planetą, porusza się dosyć szybko, ze średnią prędkością około 50 km na sekundę wokół Słońca – opowiada dr Mróz. – Neptun, który jest najdalszą planetą, porusza się wolniej, bo działa na niego mniejsza siła grawitacji, z prędkością mniej więcej 5 km na sekundę. Czyli generalnie spodziewamy się, że im dalej jesteśmy od ciała, które nas przyciąga, tym powinniśmy się poruszać z mniejszą prędkością – wyjaśnia naukowiec. W galaktykach ta zasada jest złamana. Prędkości gwiazd w centrum są takie same jak tych bardziej oddalonych od środka. To jeden z dowodów wskazujących na istnienie jakieś istnienie dodatkowego, nieznanego źródła siły grawitacji. – Tak naprawdę zauważyliśmy, że nasze równania grawitacji nie są prawidłowe. Żeby uzyskać zgodność pomiędzy obserwacjami a teorią, postulujemy istnienie ciemnej materii jako niewidzialnego składnika naszego Wszechświata – mówi naukowiec. Co to są pierwotne czarne dziury? W latach 70. Steven Hawking, znany brytyjski fizyk teorety…

NG-Podcast-Fizycy-1200x800-2-f36151e.jpg
width: 1200
height: 800

Czy czarne dziury tworzą ciemną materię? Polscy astronomowie podważają głośną hipotezę
type: item
date: 2024-06-24T15:00:00.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: ciemna materia
subject: czarna dziura
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: obserwacje
subject: wszechświat
description: Dzisiaj na łamach prestiżowego magazynu „Nature” ukazał się artykuł polskich naukowców, w którym udowadniają, że ciemna materia w kosmosie nie pochodzi z pierwotnych czarnych dziur. Swoje przekonanie opierają na danych z trwających 20 lat badań polskiego programu astronomicznego OGLE.
encoded: W tym artykule: O czym informują nas fale grawitacyjne? Czym jest ciemna materia? Hipoteza pochodzenia ciemnej materii Czym są pierwotne czarne dziury? Jak znaleźć ciemną materię? Czym jest mikrosoczewkowanie grawitacyjne? Dane obalające hipotezę powstania ciemnej materii Ten temat łączy w sobie kilka najbardziej kluczowych, a jednocześnie najbardziej zagadkowych kwestii współczesnej astrofizyki. Mowa o falach grawitacyjnych, wczesnym Wszechświecie, pierwotnych czarnych dziurach, a także o tajemniczej ciemnej materii, której istnienie wciąż tylko postulujemy. O czym informują nas fale grawitacyjne? Fale grawitacyjne to „zmarszczki” na czasoprzestrzeni. Są generowane przez zderzanie się obiektów o niewyobrażalnej grawitacji, jak dwie czarne dziury lub czarna dziura i gwiazda neutronowa. Istnienie fal grawitacyjnych wynika z ogólnej teorii względności sformułowanej przez Alberta Einsteina. W tej chwili fale grawitacyjne są badane dzięki możliwościom dwóch detektorów: europejskiego, znajdującego się nieopodal Pizy Virgo oraz amerykańskiego, potężnego detektora LIGO. Odkąd w 2015 roku udało się po raz pierwszy potwierdzić istnienie fal grawitacyjnych, ten rodzaj astronomii zyskał nie tylko wielu zwolenników. Miał mieć umożliwić znalezienie odpowiedzi na inne, skomplikowane pytania astronomiczne. Jak to o ciemną materię. Czym jest ciemna materia? Mianem ciemnej materii określa się nieemitującą i nieodbijającą promieniowania elektromagnetycznego hipotetyczną formę materii. Ma ona stanowić 27% Wszechświata. Jej istnienie zdradzają jedynie wywierane przez nią efekty grawitacyjne. Obserwacje astronomiczne wskazują, że zwyczajna materia, którą możemy dotknąć lub zobaczyć, stanowi zaledwie 5% całkowitej masy i energii całego Wszechświata. W Drodze Mlecznej na 1 kg materii zawartej w gwiazdach przypada 15 kg ciemnej materii. – Natura ciemnej materii pozostaje wielką zagadką. Większość naukowców uważa, że składa się ona z nieznanych cząstek elementarnych – mówi dr Przemysław Mró…

czy-czarne-dziury-tworza-ciemna-materie-polscy-astronomowie-podwazaja-glosna-hipoteze-fot-krzysztof-ulaczyk-b55a82f.jpg
width: 1609
height: 805

Pierścień Einsteina pokazuje, jak zachowuje się ciemna materia. Oddziałuje sama ze sobą?
type: item
date: 2024-04-17T11:44:33.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: ciemna materia
subject: galaktyki
subject: kosmos
subject: Wolny czas
description: Fenomen znany jako pierścień Einsteina rzuca nowe światło na właściwości ciemnej materii. Może ona oddziaływać sama ze sobą, podejrzewają astrofizycy.
encoded: W tym artykule: Czego można się dowiedzieć dzięki pierścieniom Einsteina? Dwa rodzaje materii wewnątrz pierścienia Einsteina Co to jest halo ciemnej materii? Pierścień Einsteina a tajemnice ciemnej materii W październiku 2023 roku na jednym ze zdjęć z Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba pojawił się dziwny obiekt. Był to okrąg rozjaśnionego światła z błyszczącą plamą w środku. Tak właśnie wygląda bardzo odległa galaktyka oznaczona jako JWST-ER1. Obiekt ten stanowi soczewkę grawitacyjną. Czyli jest tak masywny, że mocno ugina znajdującą się dookoła niego czasoprzestrzeń. Kiedy w taki obszar czasoprzestrzeni dostanie się światło – pochodzące z jeszcze dalszej, niewidocznej galaktyki – zakrzywia się. W rzadkim przypadku nasze teleskopy mogą zarejestrować je właśnie jako świecący pierścień. Czego można się dowiedzieć dzięki pierścieniom Einsteina? Ponieważ to Albert Einstein przewidział, że światło może zakrzywiać się w polu grawitacyjnym, zjawiska takie nazywa się pierścieniami Einsteina. Pierścień wokół galaktyki JWST-ER1 jest jednym z najdalszych – jeśli nie najdalszym – obiektem tego typu, jaki kiedykolwiek udało się wypatrzyć. Stanowi dla prawdziwy naukowców rarytas. Dzięki niemu mogą bowiem wyznaczyć masę całej znajdującej się wewnątrz materii. W najnowszym numerze czasopisma naukowego „The Astrophysical Journal Letters” pojawiła się praca, której autorzy pokusili się o takie obliczenia dla JWST-ER1. Okazało się, że galaktyka ta waży tyle, ile 650 mld Słońc. To zaś oznacza, że jest wyjątkowo gęsta jak na zgrupowanie gwiazd jej rozmiarów. Dwa rodzaje materii wewnątrz pierścienia Einsteina Materia znajdująca się w granicach wyznaczonych przez pierścień Einsteina składa się z dwóch elementów. Pierwszy to zwykła materia, pyły i gazy tworzące m.in. gwiazdy. Druga to ciemna materia, nieuchwytny składnik Wszechświata. Galaktyka JWST-ER1 kryła niespodziankę. Po oszacowaniu ilości zwykłej materii (materii gwiazdowej) i odjęciu jej od łącznej materii wewnątrz pierścienia Eins…

pierscien-einsteina-pokazuja-jak-zachowuje-sie-ciemna-materia-oddzialuje-sama-ze-soba-44c2875.jpg
width: 1600
height: 900

Nowa teoria. Wszechświat nie ma ciemnej materii i jest dwa razy starszy, niż sądziliśmy
type: item
date: 2024-03-18T12:36:28.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: ciemna materia
subject: kosmos
subject: teleskop
subject: Wolny czas
subject: wszechświat
description: W zeszłym roku fizyk z Ottawy zaproponował hipotezę zakładającą, że Wielki Wybuch wydarzył się nie 13,8, ale aż 26,7 mld lat temu. Teraz przedstawia jej rozwinięcie. Nie występuje w nim pojęcie ciemnej materii.
encoded: W tym artykule: Co nam mówią obserwacje astronomiczne Nowa teoria. Ile lat ma Wszechświat? Zmęczone światło i usunięcie stałej kosmologicznej Czy nowa teoria się sprawdzi? Ile wiemy o Wszechświecie? Nasze teorie dobrze sobie radzą z opisem około 5 proc. kosmosu. Taką jego część stanowi zwykła materia. Czyli cząstki elementarne tworzące atomy, z których zbudowany jest cały otaczający nas świat oraz my sami. Pozostałe ponad 90 proc. przypada na nieuchwytne ciemną materię i ciemną energię. Pierwsza z nich to po prostu określenie nieznanego źródła istniejącej we Wszechświecie „dodatkowej” siły grawitacji. Sprawia ona, że obracające się galaktyki nie rozpadają się pod wpływem siły odśrodkowej. Ciemną energią zaś nazywa się tajemniczą siłę powodującą, że Wszechświat rozszerza się coraz szybciej. Co nam mówią obserwacje astronomiczne Te dwie niewiadome – ciemna materia i ciemna energia – pojawiły się jako wyjaśnienie zaskakujących obserwacji astronomicznych. Pojęcie ciemnej materii powstało, gdy udało się obliczyć prędkość obrotu galaktyk i okazała się większa od spodziewanej. Z kolei ciemną energię wymyślono, gdy wyszło na jaw, że tempo ekspansji kosmosu rośnie. Wraz z rozwojem technik obserwacyjnych tego rodzaju niewyjaśnionych obserwacji przybywa. Ogromna czułość działającego od półtora roku Teleskopu Jamesa Webba pozwoliła nam dowiedzieć się znacznie więcej o najstarszych gwiazdach i galaktykach. Nowe dane znowu nie w pełni zgodziły się z przewidywaniami. W bardzo młodym Wszechświecie wypatrzono duże, ukształtowane galaktyki. Powstały tylko ok. 300 mln lat po Wielkim Wybuchu. Jednak wyglądały tak, jakby miały miliardy lat. Nowa teoria. Ile lat ma Wszechświat? Naukowcy próbowali wyjaśnić istnienie w „młodym” Wszechświecie „starych” galaktyk na różne sposoby. Najbardziej rewolucyjne rozwiązanie latem 2023 r. zaproponował Rajendra Gupta, fizyk teoretyczny z kanadyjskiego Uniwersytetu Ottawy. Odwołując się do zarzuconej teorii sprzed prawie stu lat policzył, że Wszechświat…

rewolucyjna-teoria-wszechswiat-nie-ma-ciemnej-materii-i-jest-dwa-razy-starszy-niz-sadzilismy-46be450.jpg
width: 1000
height: 562

Czy istnieją gwiazdy zbudowane z „cudownych cząstek”? Jeśli tak, miałyby niezwykłe cechy
type: item
date: 2024-03-04T14:21:39.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: ciemna materia
subject: fizyka
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
description: Naukowcy mają pomysł, w jaki sposób szukać „cudownych cząstek”, czyli potencjalnego budulca ciemnej materii. Cząstki te mogłyby tworzyć szczególne gwiazdy: niestabilne i wybuchowe. Czy gwiazdy z ciemnej materii faktycznie istnieją?
encoded: W tym artykule: Co to jest ciemna materia? Czy istnieją gwiazdy aksjonowe? Co to jest promieniowanie reliktowe? Skąd się wzięła nazwa „aksjon”? Fizycy z King’s College London „cudownymi cząstkami” nazwali aksjony. To ultralekkie cząstki pozbawione ładunku elektrycznego. Na razie są to cząstki hipotetyczne. Nie mamy pewności, czy rzeczywiście istnieją. Gdyby aksjony istniały, stanowiłyby rozwiązanie największej zagadki współczesnej fizyki. Naukowcy podejrzewają, że właśnie z aksjonów może się składać ciemna materia. Czyli niezwykle ważny, ciągle nieuchwytny składnik Wszechświata. W najnowszej pracy opublikowanej w czasopiśmie „Physical Review D” fizycy twierdzą, że w pewnych regionach kosmosu aksjony mogą tworzyć ciasne skupiska. Tak gęste, że mogłyby nawet zmieniać się w „aksjonowe gwiazdy”. Takie obiekty byłyby niestabilne i skłonne do wybuchów. Efekty ich eksplozji dałoby się znaleźć, badając mikrofalowe promieniowanie tła. Co to jest ciemna materia? Materia, jaką widzimy wokół siebie, stanowi tylko kilkanaście procent masy całego Wszechświata. To właśnie są elektrony, protony i neutrony, tworzące atomy, z których składają się gwiazdy, planety i my sami. Pozostałe 85 proc. masy kosmosu to ciemna materia. Nie jest zbudowana ze znanych nam cząstek i nie emituje światła. Oddziałuje ze zwykłą materią tylko poprzez grawitację. Czy w kosmosie istnieją tajemnicze ciemne gwiazdy? Trio badaczy twierdzi, że tak Dane pozyskane dzięki Kosmicznemu Teleskopowi Jamesa Webba wspierają zaskakującą hipotezę. Możliwe jest, że w kosmosie istnieją ciemne gwiazdy. Czyli takie, które składają się nie ze zw... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/czy-w-kosmosie-istnieja-tajemnicze-ciemne-gwiazdy-trio-badaczy-twierdzi-ze-tak-fot-getty-images-6792c52.jpg" width="934" height="700" alt="Czy w kosmosie istnieją tajemnicze ciemne gwiazdy? Trio badaczy twierdzi, że tak (fot. Getty Images)" title="Czy w kosmosie istnieją tajemnicze ciemne gwiazdy? Trio ba…

czy-istnieja-gwiazdy-zbudowane-z-cudownych-czastek-jesli-tak-mialyby-niezwykle-cechy-500d089.jpg
width: 1000
height: 618

Czy w centrum Drogi Mlecznej jest ogromny bąbel ciemnej materii? To on może odpowiadać za jej dziwny kształt
type: item
date: 2023-09-18T13:44:27.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: ciemna materia
subject: droga mleczna
subject: galaktyki
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: Onet
description: Dysk naszej Galaktyki jest wypaczony i poskręcany. Zdaniem naukowców z Harvard & Smithsonian Center for Astrophysics (CfA), wypaczenie to mógł wywołać duży bąbel ciemnej materii, która otacza i przenika Drogę Mleczną.
encoded: W tym artykule: Czym jest ciemna materia? Ciemna materia w Drodze Mlecznej Jaki kształt ma nasza Galaktyka Nietypowa budowa centrum Galaktyki Czy nasza Galaktyka zderzyła się z inną? Ciemna materia to hipotetyczna, niewidzialna materia, nieemitująca i nieodbijająca promieniowania elektromagnetycznego. Jej istnienie zdradzają jedynie wywierane przez nią efekty grawitacyjne. Czym jest ciemna materia? Ponieważ ilość widocznej materii w galaktykach nie może wyjaśnić ich kształtów, rozkładów i ruchów, astrofizycy twierdzą, że musi istnieć forma masy, która nie została jeszcze odkryta. Wydaje się, że masa ta nie wpływa znacząco na normalną materię w żaden inny sposób – na przykład poprzez pochłanianie lub emitowanie fotonów – czyniąc ją całkowicie „ciemną”. Ciemna materia jest w tej chwili dominującym wytłumaczeniem obserwowanych anomalii w rotacji galaktyk oraz ruchu galaktyk w gromadach. Jednak nadal materia ta nie została odkryta, a jej natura pozostaje nieznana. Aby zrozumieć czym jest ciemna materia, Europejska Agencja Kosmiczna zainicjowała w lipcu 2023 roku misję Euclid. Jednak zanim spłyną do nas dane z misji, kolejni naukowcy przekonują, że to właśnie ciemna materia wydaje się być rozwiązaniem wielu nurtujących astrofizyków problemów. Ciemna materia w Drodze Mlecznej Zdaniem naukowców z Harvard & Smithsonian Center for Astrophysics (CfA) to właśnie ogromny bąbel ciemnej materii wywiera wpływ na naszą Galaktykę. Odpowiada m.in. za jej charakterystyczny kształt. Pierścienie Einsteina odsłonią tajemnicę ciemnej materii? Na razie wskazują, że może być inna niż sądzono Badanie światła zakrzywianego przez galaktyki może pomóc rozwiązać jedną z najważniejszych zagadek fizyki. Czyli wyjaśnić, czym jest ciemna materia – podstawowy składnik, z którego zb... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/pierscienie-einsteina-odslonia-tajemnice-ciemnej-materii-na-razie-wskazuja-ze-moze-byc-inna-niz-sadzono-fot-esa-hubble-nasa-bf537f9.jpg" widt…

czy-w-centrum-drogi-mlecznej-jest-ogromny-babel-ciemnej-materii-to-on-moze-odpowiadac-za-jej-dziwny-ksztalt-ryc-melissa-weiss-center-for-astrophysics-harvard-smithsonian-a2cb029.jpg
width: 1920
height: 960

Czy w kosmosie istnieją tajemnicze ciemne gwiazdy? Trio badaczy twierdzi, że tak
type: item
date: 2023-07-14T13:57:46.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: ciemna materia
subject: fizyka
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
description: Dane pozyskane dzięki Kosmicznemu Teleskopowi Jamesa Webba wspierają zaskakującą hipotezę. Możliwe jest, że w kosmosie istnieją ciemne gwiazdy. Czyli takie, które składają się nie ze zwykłej, ale z ciemnej materii.
encoded: W tym artykule: Poszukiwanie ciemnych gwiazd Najstarsze galaktyki we Wszechświecie Nieznany rodzaj gwiazd Cała Ziemia i wszyscy jej mieszkańcy zbudowani są z materii zwanej barionową. Bariony to protony i neutrony, składniki każdego jądra atomowego. Jednak naukowcy przypuszczają, że poza nią w kosmosie istnieje jeszcze inny rodzaj materii. To tak zwana ciemna materia. Nazywa się tak, ponieważ nie emituje światła widzialnego ani żadnego innego promieniowania elektromagnetycznego. Oddziałuje ze zwykłą materią wyłącznie za pośrednictwem siły grawitacji. Istnienie ciemnej materii zaproponował astronom Fritz Zwicky w 1933 roku. Badając gromadę galaktyk w Warkoczu Bereniki, zorientował się, że przy danej prędkości ich masa musi być znacząco niedoszacowana. W galaktykach musiało znajdować się bardzo dużo całkowicie niewidocznej materii. Już wówczas pojawiły się przypuszczenia, że może ona tworzyć obiekty, które nazwano ciemnymi gwiazdami. A także planety i całe galaktyki zbudowane z ciemnej materii. Pomysł Zwicky’ego został później wsparty wieloma innymi dowodami pośrednimi. Bezpośrednich na razie brak. Naukowcy rozwijają teorie opisujące, z jakich dokładnie cząstek mogłaby składać się ciemna materia. Wracają również do koncepcji ciemnych gwiazd. Poszukiwanie ciemnych gwiazd Jej orędownikami są Cosmin Ilie, Jillian Paulin i Katherine Freese z Uniwersytetu Colgate i Uniwersytetu Teksańskiego. Badaniem ciemnych gwiazd zajmują się od 2007 roku. Od tego czasu tworzą modele takich obiektów i próbują opisać ich właściwości. Według nich ciemne gwiazdy musiały narodzić się na samym początku Wszechświata. Jak zwykłe gwiazdy, składały się z wodoru i helu z dodatkiem ciemnej materii. To ona stanowiłaby źródło ciepła, ponieważ wewnątrz tych gwiazd nie dochodziłoby do fuzji jądrowej. Za to byłyby ogromne. Oglądane przez obiektywy ziemskich teleskopów mogłyby wyglądać jak galaktyki. Czy coś takiego może istnieć? W najnowszym numerze czasopisma naukowego „PNAS” Illie, Paulin i Freese twi…

czy-w-kosmosie-istnieja-tajemnicze-ciemne-gwiazdy-trio-badaczy-twierdzi-ze-tak-fot-getty-images-4f28477.jpg
width: 2000
height: 1499

Łowca ciemnej materii gotowy do startu. Niedługo Falcon 9 wyniesie obserwatorium nazwane imieniem Euklidesa
type: item
date: 2023-06-29T09:26:56.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: ciemna materia
subject: energia
subject: fizyka
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: obserwacje
subject: wszechświat
description: W najbliższą sobotę, 1 lipca, ze stanowiska Space Force na Cape Canaveral na Florydzie wystartuje rakieta Falcon 9, na szczycie której umieszczone zostało obserwatorium Euclid. Celem misji jest sporządzenie trójwymiarowej mapy 1,5 miliarda galaktyk odległych nawet o 10 miliardów lat świetlnych od nas.
encoded: W tym artykule: Zagadkowa ciemna materia i energia Jak zobaczyć niewidzialne Lustra z kosmicznej ceramiki Misja Euclid potrwa 6 lat Euclid ma wystartować na szczycie rakiety Falcon 9 SpaceX z Cape Canaveral Space Force Station na Florydzie 1 lipca o godz. 17.11 naszego czasu. Obserwatorium ma badać kosmos w bliskiej podczerwieni, a cel nowej misji Europejskiej Agencji Kosmicznej jest bardzo ambitny. Euclid będzie mapować geometrię materii we Wszechświecie, głównie w postaci rozkładu galaktyk. Ma to pozwolić dowiedzieć się więcej o składnikach Wszechświata, których nie widzimy – ciemnej energii i ciemnej materii. Zagadkowa ciemna materia i energia Ciemną energią określa się hipotetyczną formę energii, mającą wypełniać całą przestrzeń. Ma ona wywierać tzw. ujemne ciśnienie, przyspieszając tym samym tempo rozszerzania się Wszechświata. Jest to jedno z pojęć wprowadzonych w celu wyjaśnienia przyspieszania ekspansji kosmosu oraz tzw. problemu brakującej masy we Wszechświecie. Natomiast mianem ciemnej materii określa się hipotetyczną materię nieemitującą i nieodbijającą promieniowania elektromagnetycznego. Jej istnienie zdradzają jedynie wywierane przez nią efekty grawitacyjne. Według danych zebranych na podstawie obserwacji dużych struktur kosmicznych, ciemna materia stanowi ok. 27 proc. bilansu masy i energii Wszechświata. Pierścienie Einsteina odsłonią tajemnicę ciemnej materii? Na razie wskazują, że może być inna niż sądzono Badanie światła zakrzywianego przez galaktyki może pomóc rozwiązać jedną z najważniejszych zagadek fizyki. Czyli wyjaśnić, czym jest ciemna materia – podstawowy składnik, z którego zb... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/pierscienie-einsteina-odslonia-tajemnice-ciemnej-materii-na-razie-wskazuja-ze-moze-byc-inna-niz-sadzono-fot-esa-hubble-nasa-bf537f9.jpg" width="938" height="380" alt="Pierścienie Einsteina odsłonią tajemnicę ciemnej materii? Na razie wskazują, że może być inna niż sądzono (Fot. ESA/Hubbl…

lowca-ciemnej-materii-gotowy-do-startu-niedlugo-falcon-9-wyniesie-obserwatorium-nazwane-imieniem-euklidesa-fot-spacex-02b7d64.jpg
width: 3000
height: 2000

Pierścienie Einsteina odsłonią tajemnicę ciemnej materii? Na razie wskazują, że może być inna niż sądzono
type: item
date: 2023-04-24T10:17:57.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: ciemna materia
subject: fizyka
subject: galaktyki
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: obserwacje
subject: wszechświat
description: Badanie światła zakrzywianego przez galaktyki może pomóc rozwiązać jedną z najważniejszych zagadek fizyki. Czyli wyjaśnić, czym jest ciemna materia – podstawowy składnik, z którego zbudowany jest Wszechświat.
encoded: W tym artykule: Nieuchwytna ciemna materia Dwóch kandydatów na ciemną materię Pierścienie Einsteina Czy Einstein przewidział istnienie pierścieni? – Odkrycie prawdziwej natury ciemnej materii, która manifestuje się jedynie poprzez grawitację, to jedno z głównych wyzwań w fizyce – napisała grupa naukowców na początku swojego artykułu w czasopiśmie „Nature Astronomy”. W pracy tej badacze wykazują, że być może znaleźli klucz do sekretu ciemnej materii. Byłoby nim badanie pierścieni Einsteina. Pierścienie Einsteina powstają, gdy światło jednej galaktyki zostaje zakrzywione przez inną, znajdującą się dokładnie między nią a obserwatorem. Nieuchwytna ciemna materia Czym jest ciemna materia? Naukowcy łamią sobie nad tym głowę od lat. Pytanie jest o tyle trudne, że ciemna materia stanowi większość kosmosu. To ona odpowiada aż za 85 proc. masy całego Wszechświata. Jednak nie reaguje ze światłem: nie emituje go ani nie odbija. O jej istnieniu wiemy tylko dzięki temu, że oddziałuje grawitacyjnie ze „zwykłą” materią. Ciemna energia istnieje? We Włoszech prawdopodobnie zaobserwowano tajemnicze zjawisko W laboratorium półtora kilometra pod powierzchnią Ziemi zaobserwowano tajemnicze zjawisko. Wszystko sugerowało, że to ciemna energia... Nie, to nie jest początek nowej powieści sensacyjnej, ... Naukowcy podejrzewają, że ciemnej materii jest bardzo dużo wokół odległych galaktyk. To ona miałaby stanowić większość ich halo. Ponieważ jednak nie emituje promieniowania elektromagnetycznego, wykrycie jej bezpośrednio na razie okazało się niemożliwe. To samo dotyczy zarejestrowania ciemnej materii w laboratorium. Żadna z prób udowodnienia istnienia ciemnej materii z pomocą eksperymentów przeprowadzanych na Ziemi jeszcze się nie powiodła. Dwóch kandydatów na ciemną materię Pytani o ciemną materię, badacze wskazują na dwa hipotetyczne rodzaje cząstek, z których mogłaby się składać. Pierwsze to tzw. WIMP-y, czyli słabo oddziałujące masywne cząstki (ang. weakly interacting massive particles). …

pierscienie-einsteina-odslonia-tajemnice-ciemnej-materii-na-razie-wskazuja-ze-moze-byc-inna-niz-sadzono-fot-esa-hubble-nasa-cb1e3f5.jpg
width: 1024
height: 415

Czy mogą istnieć planety składające się wyłącznie z ciemnej materii? Naukowcy mają pomysł, jak je wykryć
type: item
date: 2023-03-28T07:51:08.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: ciemna materia
subject: egzoplanety
subject: fizyka
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: planety
description: Planety, które znamy, zbudowane są ze zwykłej materii. Jednak grupa naukowców twierdzi, że w kosmosie mogą również istnieć globy składające się wyłącznie z ciemnej materii. Czy umielibyśmy je wykryć?
encoded: W tym artykule: Ciemna materia – co to jest? Planety z ciemnej materii? Czy da się wykryć planety z ciemnej materii? Jak wykryć planetę z ciemnej materii Ciemna materia jest jedną z największych zagadek Wszechświata. Nie wiemy, czym jest. Nie wiemy, jak wygląda ani z czego się składa. O ciemnej materii wiadomo jedynie tyle, że stanowi źródło siły grawitacyjnej i że grawitacja na nią oddziałuje. Oraz że jest jej około pięć razy większej niż „zwykłej” materii, z jaką mamy do czynienia na co dzień. Ciemna materia – co to jest? Po raz pierwszy na trop ciemnej materii naukowcy padli prawie sto lat temu. Szwajcarski astronom i astrofizyk Fritz Zwicky w latach 30. poprzedniego wieku badał gromadę galaktyk w gwiazdozbiorze Warkocza Bereniki. Oszacował łączną masę składników gromady i ich prędkość poruszania się. Dane się nie zgadzały. Ruch galaktyk wskazywał, że ich masa jest znacznie większa, niż wynikało z obliczeń uzyskanych na podstawie obserwacji ich światła. Wokół Ziemi ma krążyć ARRAKIHS. To kosmiczny teleskop, który zapoluje na ciemną materię Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) chce wysłać w kosmos ARRAKIHS. A chociaż nazwa nawiązuje bezpośrednio do „Diuny” Franka Herberta, nowe obserwatorium kosmiczne nie będzie czaić się na... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/wokol-ziemi-ma-krazyc-arrakihs-to-kosmiczny-teleskop-ktory-zapoluje-na-ciemna-materie-fot-sanka-vidanagama-nurphoto-via-getty-images-9929619.jpg" width="938" height="626" alt="Wokół Ziemi ma krążyć ARRAKIHS. To kosmiczny teleskop, który zapoluje na ciemną materię (Fot. Sanka Vidanagama/NurPhoto via Getty Images)" title="Wokół Ziemi ma krążyć ARRAKIHS. To kosmiczny teleskop, który zapoluje na ciemną materię (Fot. Sanka Vidanagama/NurPhoto via Getty Images)" /> Wynik podważał istniejące status quo. Sprawiło to, że obliczenia Zwicky’ego wielu uznało za błędne. Faktycznie później okazało się, że uczony przeszacował ilość „brakującej” niewidocznej masy. Jednak nie pomyli…

czy-moga-istniec-planety-skladajace-sie-wylacznie-z-ciemnej-materii-naukowcy-maja-pomysl-jak-je-wykryc-fot-getty-images-ff778eb.jpg
width: 2048
height: 1463

Wokół Ziemi ma krążyć ARRAKIHS. To kosmiczny teleskop, który zapoluje na ciemną materię
type: item
date: 2023-03-07T08:56:24.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: ciemna materia
subject: europejska agencja kosmiczna
subject: fizyka
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: obserwacje
subject: satelita
subject: teleskop
description: Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) chce wysłać w kosmos ARRAKIHS. A chociaż nazwa nawiązuje bezpośrednio do „Diuny” Franka Herberta, nowe obserwatorium kosmiczne nie będzie czaić się na czerwie i przyprawę. Spróbuje zbadać coś nawet bardziej tajemniczego niż substancja z kultowej powieści. Zaczai się na ciemną materię.
encoded: W tym artykule: Teleskop ARRAKIHS będzie szukał ciemnej materii ARRAKIHS to misja podobna do Comet Interceptor Jak wykryć ciemną materię? ARRAKIHS zostanie wyposażony w superczułą kamerę Znany z „Diuny” melanż, zwany przyprawą, pozwalał nawigować pilotom statków kosmicznych. Dzięki tej substancji dostrzegali to, co niewidoczne, czyli np. bezpieczną ścieżkę w czasoprzestrzeni. Poza tym melanż był narkotykiem, bardzo skomplikowaną chemicznie substancją dającą niezwykłą moc. A choć o melanżu nie wiemy dużo, to jeszcze mniej wiemy o wyjątkowo tajemniczej ciemnej materii. To hipotetyczna forma materii, która nie emituje i nie odbija promieniowania elektromagnetycznego. Teleskop ARRAKIHS będzie szukał ciemnej materii Głównym celem misji ARRAKIHS jest właśnie badanie ciemnej materii. Według naukowców może być jej nawet do pięciu razy więcej we Wszechświecie niż zwykłej materii. Ze względu na jej właściwości, bezpośrednie wykrycie ciemnej materii jest bardzo trudne. Jej istnienie zdradzają jedynie wywierane przez nią efekty grawitacyjne. I właśnie te efekty grawitacyjne ma wykrywać teleskop ARRAKIHS. Poszuka ich w galaktykach karłowatych, okrążających galaktyki takie jak nasza Droga Mleczna. ARRAKIHS to misja podobna do Comet Interceptor Misja jest klasyfikowana jako szybka (F), czyli ma przyspieszony czas realizacji. Ten przyspieszony czas oznacza, że od momentu ogłoszenia misji do jej faktycznego startu nie powinno upłynąć więcej niż 10 lat. Pod względem realizacji będzie to misja analogiczna np. do Comet Interceptor. Ta misja ma zbadać tzw. dziewiczą kometę. Zgodnie z planem Comet Interceptor wystartuje w 2029 roku. Potem zakotwiczy potrójną sondę w tzw. punkcie libracyjnym L2. Zaledwie kilka miesięcy później ma wystartować ARRAKIHS. Ów satelita ma nawet przelecieć w pobliżu Comet Interceptora. Jak wykryć ciemną materię? Ponieważ ciemna materia wciąż wymyka się wykryciu, misja będzie celować w źródła światła, które są na nią wrażliwe. – Spodziewamy się, że normalna mater…

wokol-ziemi-ma-krazyc-arrakihs-to-kosmiczny-teleskop-ktory-zapoluje-na-ciemna-materie-fot-sanka-vidanagama-nurphoto-via-getty-images-8f298a2.jpg
width: 1024
height: 683

Czy istnieją ciemne galaktyki? Naukowcy twierdzą, że właśnie odkryli pierwszą z nich
type: item
date: 2023-02-10T14:56:08.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: ciemna materia
subject: fizyka
subject: galaktyki
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: materia
description: Galaktykę, która w ogóle nie emituje światła widzialnego, wypatrzyli astronomowie z Chińskiej Akademii Nauk w Pekinie. To najprawdopodobniej tzw. ciemna galaktyka karłowata, która składa się prawie wyłącznie z ciemnej materii.
encoded: W tym artykule: Pierwsza ciemna galaktyka karłowata Problem ciemnej materii Jak odkryto ciemną galaktykę? Najmłodsze galaktyki Galaktyki są pełne gwiazd oraz chmur świecącego gazu i pyłu. Niekiedy wybuchają w nich ultrajasne supernowe. Ich obserwacje można więc prowadzić, rejestrując docierające do Ziemi światło widzialne. Jednak to, co da się w ten sposób zobaczyć, nie wyczerpuje listy składników większości galaktyk. Zazwyczaj zawierają one również czarne dziury, które pochłaniają nie tylko materię, ale i całe światło. A także planety swobodne, poruszające się poza układami gwiezdnymi, i bardzo trudne do wypatrzenia. Największy niewidoczny składnik stanowi zaś tzw. ciemna materia. To enigmatyczna forma materii, która na naszą, „zwykłą” materię oddziałuje tylko grawitacyjnie. Przypuszczalnie to właśnie ona sprawia, że szybko obracające się galaktyki nie rozpadają się. Czy możliwe jest, by jakaś galaktyka składała się wyłącznie z elementów, których nie możemy zobaczyć? Zdaniem badaczy tak. Istnieje hipoteza zapowiadająca istnienie tzw. ciemnych galaktyk. Czyli galaktyk składających się prawie wyłącznie z ciemnej materii. Jak można się domyślić, sfalsyfikowanie tej teorii jest nadzwyczaj trudne. Pierwsza ciemna galaktyka karłowata Chińscy astronomowie ogłosili właśnie, że udało im się tego dokonać. W serwisie preprintów naukowych arXiv.org ukazała się ich praca, w której opisują odkrycie ciemnej galaktyki karłowatej oznaczonej jako FAST J0139+4328. Znajduje się ona w odległości 94 mln lat świetlnych od nas. W aż 98 proc. składa się z ciemnej materii. Nasza galaktyka jest prawdopodobnie pełna martwych cywilizacji Według naukowców, większość pozaziemskich cywilizacji, które mogły powstać w naszej galaktyce, zdążyła się do tej pory prawdopodobnie unicestwić. – Nasze odkrycie dostarcza dowodów obserwacyjnych, że FAST J0139+4328 to odizolowana ciemna galaktyka karłowata – napisali naukowcy w swojej pracy. – Po raz pierwszy taki rodzaj galaktyki został odnaleziony w poblisk…

czy-istnieja-ciemne-galaktyki-naukowcy-twierdza-ze-wlasnie-odkryli-pierwsza-z-nich-fot-getty-images-9a1d2d7.jpg
width: 2121
height: 1414

Ile waży neutrino? Naukowcy w końcu zważyli najlżejszą cząstkę elementarną znaną fizyce
type: item
date: 2022-02-16T10:14:03.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Historia
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: ciemna materia
subject: fizyka
subject: Gwiazdy
subject: materia
subject: odkrycia
subject: wszechświat
description: Fizycy właśnie pobili kolejny rekord. Udało im się określić, ile waży neutrino – nieuchwytna cząstka elementarna.
encoded: W tym artykule: Neutrino – historia odkrycia i właściwości Jak zmierzono masę neutrina? Masa neutrina – ile wynosi? Udało nam się precyzyjnie określić, ile waży neutrino – ogłosili badacze z Instytutu Technologicznego Karlsruhe (KIT). Ta nieuchwytna cząstka elementarna od dawna fascynuje fizyków. Pracę naukową niemieckich badaczy opublikowało czasopismo „Nature Physics”. Neutrino – historia odkrycia i właściwości Istnienie neutrina zostało teoretycznie przewidziane w 1930 roku przez Wolfganga Pauliego. Fizyk ten zaproponował istnienie takiej cząstki, by zbilansować energię tzw. rozpadu promieniotwórczego beta. Chodziło o to, że energia neutronu nie odpowiadała sumie energii cząsteczek, które z niego powstawały. To kłóci się z jednym z fundamentów fizyki – zasadą zachowania energii. Pauli wpadł na pomysł, że brakująca część energii unoszona jest przez trudną do wykrycia (a jego zdaniem w ogóle niewykrywalną) cząstkę. Czy dziwne sygnały pochodzące z kosmosu zarejestrowane na Antarktydzie są dowodem na istnienie równoległego wszechświata? Dziwne sygnały na biegunie południowym do tej pory wymykały się jakimkolwiek przekonującym wyjaśnieniom. Z czasem nazwano ją neutrino. Bardzo długo nie udawało się potwierdzić jej istnienia. Neutrino nie ma ładunku elektrycznego i bardzo słabo oddziałuje z innymi cząstkami. Nie było nawet pewne, czy ma masę. Część fizyków zakładała, że może być w ogóle pozbawione masy, tak jak foton. Inni uważali, że neutrino ma masę, tylko bardzo niewielką. Jak zmierzono masę neutrina? To, czy neutrino ma masę, ma wielkie znaczenie dla teorii fizycznych. Dokładne określenie tej masy pomoże nam lepiej zrozumieć Wszechświat. Jak jednak można zważyć cząstkę elementarną, która prawie nie wchodzi w interakcje z resztą materii, z której jesteśmy zbudowani my i nasze przyrządy pomiarowe? Neutrina nieustannie przenikają przez nas jak duchy. Aby mieć pewność, że jedno neutrino zostanie zatrzymane, należałoby na jego drodze ustawić płytę ołowiu o grubości jedn…

ile-wazy-neutrino-naukowcy-w-koncu-zwazyli-najlzejsza-czastke-elementarna-znana-fizyce-fot-markus-breig-kit-59908c1.jpeg
width: 4256
height: 2832

Czy dziwne sygnały pochodzące z kosmosu zarejestrowane na Antarktydzie są dowodem na istnienie równoległego wszechświata?
type: item
date: 2021-09-16T20:08:00.000Z
creator: Rafał Dadura
subject: Historia
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: antarktyda
subject: ciemna materia
subject: Edukacja
description: Dziwne sygnały na biegunie południowym do tej pory wymykały się jakimkolwiek przekonującym wyjaśnieniom.
encoded: W tym artykule: Wszystkiemu winne są neutrina Ciemna materia? Sygnały, o których mowa, zostały wykryte przez anteny radiowe NASA, które unoszą się ponad Antarktydą dzięki specjalnemu balonowi. Urządzenie, o nazwie (w wolnym tłumaczeniu) Antarktyczna Antena Impulsowa (z ang. ANITA), odbiera sygnały radiowe powstające w momencie, w którym, cząstki wysokoenergetyczne trafiające na naszą planetę dalekiego kosmosu stykają się z ziemską atmosferą. Niektóre fale trafiają do anten bezpośrednio, inne najpierw odbijają się od lodu na powierzchni kontynentu. ANITA potrafi je odróżniać odróżnić. To bardzo ważne, ponieważ w trakcie swoich misji system odebrał sygnały, które wydawały się być anomaliami. Wydawały się pochodzić z... powierzchni Ziemi. „To oznacza, że musiały przebyć część ostatniego etapu swej drogi przechodząc przez ziemski grunt, zanim ostatecznie zostały wychwycone przez nasze anteny" - mówi fizyk Stephanie Wissel z Uniwersytetu Pensylwanii, która pracuje przy eksperymencie ANITA. Wszystkiemu winne są neutrina Wyjaśnieniem tej „anomalii” są neutrina. To wysokoenergetyczne cząstki, które mogą bez problemu przejść przez niemal każdy materiał, Dodatkowo wytwarzają też specyficzne impulsy radiowe, które wychwyciła ANITA. Aby dokładniej zbadać niezwykłe sygnały, fizycy skorzystali z innego urządzenia: teleskopu „IceCube” (dosł. kostka lodu). To wyjątkowy teleskopu neutrinowy, który nie przypomina jednak typowego urządzenia jakie kojarzymy z tym słowem. To system detektorów połączonych w długie łańcuchy, które zostały zakopane w okolicach bieguna południowego. Neutrina przechodzące przez lód mogą wytwarzać inne cząstki, które z kolei emitują małe błyski światła. To właśnie te rozbłyski ma za zadanie wykryć teleskop „IceCube”. Jednak użycie specyficznego teleskopu, o nie mniej osobliwej nazwie, nie dało żadnych rezultatów. „Jeśli sygnał z anteny ANITA był natury astrofizycznej, to powinniśmy byli być w stanie zauważyć jego wykrycie przez teleskop „IceCube”. Nic takiego…

antarktyda-5dede94.jpeg
width: 787
height: 443

Zobaczyć niewidzialną część wszechświata
type: item
date: 2015-01-29T10:08:00.000Z
creator: Timothy Ferris
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: cern
subject: ciemna materia
subject: kosmos
subject: wielki zderzacz hadronów lhc
description: Widzimy jedynie niewielki ułamek tego, co istnieje. Aby móc wykonać przynajmniej pierwszy rzut oka na ukryty w cieniu wszechświat wokół nas, naukowcy nauczyli się wykrywać inne rzeczy: ciemną materię i ciemną energię.
encoded: Kiedyś kosmolodzy „często się mylili, ale nigdy nie mieli wątpliwości”. Dziś mylą się rzadziej, ale wątpliwości są coraz większe. Po dziesięcioleciach badań z wykorzystaniem coraz lepszych teleskopów, detektorów światła i komputerów wiadomo, że wszechświat narodził się 13 mld 820 mln lat temu. Najprawdopodobniej jako pęcherzyk mniejszy od atomu. Po raz pierwszy astrofizycy zdołali zmapować kosmiczne promieniowanie tła (światło uwolnione, gdy wszechświat miał jedynie 378 tys. lat) z dokładnością do 0,1 proc. Ale stwierdzili także, że wszystkie gwiazdy i galaktyki, które widzą na niebie, stanowią jedynie 5 proc. wszechświata, który jesteśmy w stanie obserwować. W dodatku niewidzialna większość składa się z 27 proc. ciemnej materii i 68 proc. ciemnej energii – o których na razie nie wiadomo praktycznie nic. Ciemna materia – choć nikt nie wie, czym właściwie jest – według naukowców odpowiada za wyrzeźbienie płaszczyzn i serpentyn galaktyk, które tworzą wielkoskalową strukturę wszechświata. Ciemna energia jest jeszcze bardziej tajemnicza. Termin ten ukuto, aby opisać wszystko, co przyspiesza tempo jego rozszerzania się. Dziś jest „ogólną etykietą określającą wszystko, czego nie wiemy o właściwościach wszechświata w dużej skali”. Dzisiejszy stan wiedzy kosmologów można by porównać do tej, jaką dysponował Thomas Jefferson w 1804 r., gdy wysłał Meriwethera Lewisa i Williama Clarka na poszukiwanie mamutów włochatych. Ówczesny prezydent Stanów Zjednoczonych i jego współcześni zdawali sobie sprawę, że ogromne połacie Ameryki Północnej od rzeki Missisipi do Oceanu Spokojnego kryć mogą wiele naukowych niespodzianek, ale mieli jedynie mgliste pojęcie o tym, co mogło się tam znajdować. (Czytaj też: Kosmos – obłędnie daleko) Pierwsze podejrzenia dotyczące wszechobecności ciemnej materii pojawiły się w latach 30. ubiegłego stulecia. Szwajcarski astronom Fritz Zwicky, pracując w Mount Wilson w południowej Kalifornii, zmierzył wówczas prędkości, z jaką galaktyki w gromadzie Coma (321 …

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/6191af536fd39cfd89df6dfbf59a7f0e852fbe40-9b17dda.jpeg
width: 890
height: 668

Światło na ciemną energię
type: item
date: 2013-04-18T07:00:00.000Z
creator: Elizabeth Preston
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: badania
subject: ciemna materia
subject: kosmos
subject: teleskop
description: Wszechświat rozszerza się coraz szybciej, a jednym z zadań astronomów jest zbadanie ciemnej energii zwanej tajemniczym przyspieszaczem
encoded: Aby lepiej poznać to zjawisko, badacze z programu Baryon Oscillation Spectroscopic Survey (BOSS) kartują niebo nad półkulą północną za pomocą teleskopu w Apache Point Observatory w Nowym Meksyku i metalowych płyt.Każda z płyt wielkości włazu do studzienki dostosowana jest do stopnia nachylenia teleskopu i ma tysiące małych otworów w miejscach odpowiadających zidentyfikowanym galaktykom. Płytę umieszcza się na podstawie teleskopu, a światło emitowane przez poszczególne galaktyki wpada do instrumentów, które przetwarzają dane, wzbogacając naszą wiedzę o strukturze wszechświata. Kierujący programem BOSS David Schlegel twierdzi, że wyniki badania, które zakończy się w 2014 r., dadzą nam pełniejszy obraz kompozycji wszechświata, w tym ciemnej energii, która powoduje jego rozszerzanie.

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/a36eb937624c954cd11dec40000b86f15fac8cfc-2bde2d4.jpeg
width: 1920
height: 3135