National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-05-04T11:57:00.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Czego jeszcze nie wiesz o Stanach Zjednoczonych? Fakty o USA, które zaskakują
items: Miasto, które przez wieki rządziło Europą Środkową. To jedna z najpiękniejszych stolic Europy
items: Więcej świń niż ludzi i klocki zamiast złota. 20 faktów o Danii, które Cię zaskoczą
items: 100 lat temu urodziła się królowa Elżbieta II. Wszystko, co warto wiedzieć o brytyjskiej monarchini
items: Największy wąż świata bez trudu połykał krokodyle. Miał 15 metrów długości i ważył tonę
items: Czym zaskakują myszy? Ciekawostki na temat tych gryzoni udowadniają, że są niezwykłymi zwierzętami
items: Najmniej znane państwa świata. Większość ludzi nie potrafi wskazać ich na mapie
items: Świat oczami psa wygląda inaczej, niż myślisz. To nie tylko kwestia kolorów
items: Oscary mają niemal stuletnią historię. Nie brakuje w niej zaskoczeń i polskich sukcesów
items: Jest uważana za najgęściej zaludnioną wyspę świata. Nie ma tu nawet skrawka wolnej przestrzeni
items: Ryba z „ludzkimi” zębami istnieje naprawdę. Bez problemu potrafi przegryźć żyłkę, a nawet... ugryźć wędkarza
items: Czemu koty zawsze lądują na cztery łapy? W powietrzu wykonują skomplikowane akrobacje, które umykają ludzkiemu oku
items: Ptaki są jeszcze bardziej niezwykłe, niż myślisz. Te ciekawostki zaskoczą nawet naukowców
items: To miasto ma więcej historii pod ziemią niż nad nią. Sekrety Paryża liczą setki kilometrów
items: Kontynent skrajności rozciąga się od lodowców po tropiki. Każdy kraj to inny świat
items: Co 10. drzewo na świecie znajduje się na terenie Kanady – zaskakujące fakty o kraju liścia klonowego
items: To największa dziura wykopana przez człowieka w Polsce. Wygląda jak gigantyczna rana w krajobrazie
items: Polszczyzna na drugim końcu świata. W tym dalekim kraju nasz język uznano za urzędowy
items: Kluby, groty i loża masońska. Co kryją podziemne pomieszczenia w Warszawie?
items: Budują wieżowce i inspirują sztuczną inteligencję – to jedne z najbardziej niedocenionych owadów
items: 25 mało znanych faktów o Holandii, których nie znajdziesz w przewodnikach
items: Czy pies ma kolana? Weterynarze rozwiewają popularny mit
items: Ciekawostki o Belgii – nie tylko frytki, czekolada i diamenty
items: Futurystyczna metropolia na pustyni – czym zachwyca jednej z najbogatszych krajów świata
items: Pałac Kultury i Nauki obchodzi 70. urodziny. Od samego początku wzbudzał kontrowersje

Czego jeszcze nie wiesz o Stanach Zjednoczonych? Fakty o USA, które zaskakują
type: item
date: 2026-05-04T11:55:11.000Z
creator: Artur Białek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: ameryka
subject: ameryka północna
subject: ciekawostki
subject: przyroda usa
subject: stany zjednoczone
description: Stany Zjednoczone to kraj pełen skrajności, niezwykłych historii i niespodzianek. Od przedziwnych praw po zapierające dech w piersiach zjawiska – sprawdź najciekawsze ciekawostki o USA, które zmieniają postrzeganie tego kraju.
encoded: Spis treści: Jak naprawdę wygląda życie w USA? Ciekawostki o kulturze Stanów Zjednoczonych Szkoła w USA – zobacz, jak wygląda edukacja za oceanem Kuchnia w USA – mity i fakty. Co warto wiedzieć o amerykańskim jedzeniu Stany Zjednoczone w praktyce. Zobacz najważniejsze ciekawostki dla podróżników Fascynująca geografia USA. Poznaj fakty, które zaskakują Zaskakująca historia USA. To warto wiedzieć Ameryka to nie tylko Statua Wolności, Nowy Jork czy słynna Route 66. Stany Zjednoczone kryją w sobie mnóstwo tajemnic i nietypowych faktów, które potrafią zaskoczyć nawet najbardziej doświadczonych podróżników. Czy wiesz, że w niektórych stanach obowiązują prawa brzmiące jak żart, a Alaska jest tak ogromna, że pomieściłaby kilka europejskich państw? Przygotuj się na fascynującą podróż i poznaj najciekawsze ciekawostki o USA, które pozwolą spojrzeć na ten kraj z zupełnie nowej, nieoczywistej perspektywy. Jak naprawdę wygląda życie w USA? Ciekawostki o kulturze Stanów Zjednoczonych Obyczaje za oceanem potrafią zaskoczyć. Oto niezwykłe ciekawostki o kulturze amerykańskiej, które pokazują, jak codzienne życie w Stanach Zjednoczonych różni się od europejskich realiów. Amerykanie są narodem niezwykle przywiązanym do swoich symboli. Flaga Stanów Zjednoczonych jest otaczana ogromnym szacunkiem i powiewa nie tylko na budynkach rządowych, ale także dumnie zdobi domy czy sklepy. Choć Sąd Najwyższy uznał palenie flagi za formę wolności słowa, społecznie taki czyn jest wciąż traktowany jako głęboki brak szacunku. Mimo że w Europie panuje czasem stereotyp o powierzchowności mieszkańców 50 stanów USA, rzeczywistość bywa inna. Amerykanie są bardzo otwarci i pozytywnie nastawieni do świata. Nieznajomi na ulicy chętnie wymieniają uśmiechy i wdają się w krótkie, niezobowiązujące rozmowy (tzw. small talk), co dla wielu Europejczyków może być zaskakujące. Sport w USA to coś więcej niż aktywność fizyczna – to ważny element życia społecznego. Sport akademicki i szkolny jest niezwykle popularny, a m…

ciekawostki-o-USA-GettyImages-2251248434-d2e743b.jpg
width: 8256
height: 5504

Miasto, które przez wieki rządziło Europą Środkową. To jedna z najpiękniejszych stolic Europy
type: item
date: 2026-04-27T12:34:16.000Z
creator: Filip Nowek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: austria
subject: ciekawostki
subject: europa
subject: wiedeń
description: Miasto cesarskiego splendoru, aromatu kawy i sztuki, która wylewa się z pałaców i galerii – Wiedeń to kierunek, w którym historia spotyka się z codziennym rytmem nowoczesnej metropolii. Od barokowych rezydencji Habsburgów po klimatyczne kawiarnie i targi pełne lokalnych smaków, stolica Austrii zachwyca na każdym kroku i kusi, by zabrać ze sobą coś więcej niż tylko wspomnienia.
encoded: Spis treści: Wiedeń w pigułce – położenie, dzielnice i najważniejsze fakty Pogoda w Wiedniu – kiedy najlepiej zaplanować wyjazd? Najważniejsze atrakcje Wiednia – co warto zobaczyć? Jak dojechać do Wiednia? Sprawdzone opcje z Polski Co zjeść w Wiedniu? Najlepsze dania kuchni austriackiej Wiedeń – co przywieźć na pamiątkę? Najlepsze pomysły Ciekawostki o Wiedniu – fakty, które zaskakują Wiedeń zachwyca monumentalną architekturą, bogatą historią i niepowtarzalnym klimatem, który od lat przyciąga miliony turystów z całego świata. Stolica Austrii regularnie znajduje się w czołówce rankingów jakości życia, a w zestawieniu Economist Intelligence Unit wielokrotnie była uznawana za jedno z najlepszych miast do życia na świecie. Co sprawia, że Wiedeń nie traci na popularności? Jakie atrakcje warto zobaczyć i gdzie najlepiej poczuć jego wyjątkową atmosferę? Odpowiedzi znajdziesz w naszym przewodniku. Wiedeń w pigułce – położenie, dzielnice i najważniejsze fakty Wiedeń to stolica i największe miasto Austrii, położone w północno-wschodniej części kraju, niedaleko granic ze Słowacją, Czechami i Węgrami. Dzięki temu stanowi świetną bazę wypadową do innych europejskich stolic – Bratysława znajduje się zaledwie kilkadziesiąt kilometrów dalej (ok. godziny drogi), a Budapeszt można odwiedzić w ramach jednodniowej wycieczki. Miasto zajmuje powierzchnię około 415 km² i należy do większych stolic w Unii Europejskiej. Wiedeń leży nad Dunajem i rozciąga się po obu jego stronach, a administracyjnie podzielony jest na 23 dzielnice (Bezirke). Historyczne serce miasta stanowi Innere Stadt (1. dzielnica), wpisana na listę UNESCO, wokół której koncentrują się najważniejsze zabytki i atrakcje. Metropolia wiedeńska liczy około 2 milionów mieszkańców, a wraz z obszarem podmiejskim – ponad 2,5 miliona, co czyni ją największym ośrodkiem miejskim w Austrii. Oficjalnym językiem jest niemiecki, jednak dzięki międzynarodowemu charakterowi miasta bez problemu porozumiesz się tu po angielsku, zwłaszcza w m…

wieden-atrakcje-ee5d376.jpg
width: 2813
height: 1875

Więcej świń niż ludzi i klocki zamiast złota. 20 faktów o Danii, które Cię zaskoczą
type: item
date: 2026-04-24T11:34:13.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: ciekawostki
subject: dania
subject: kopenhaga
description: Dlaczego Duńczycy uchodzą za jednych z najszczęśliwszych ludzi na świecie? To kraj niewielki, liczący niespełna 6 milionów mieszkańców, rozrzucony na ponad 400 wyspach, gdzie morze nigdy nie jest daleko . A jednak właśnie tu powstało LEGO, stąd pochodzi nazwa Bluetooth, a codzienność to mieszanka luzu, designu i kultury „hygge”. Oto 20 faktów, które pokazują, że Dania to znacznie więcej niż spokojna Skandynawia.
encoded: Spis treści: 5 rzeczy, które naprawdę zaskakują w Danii i życiu Duńczyków Hygge, dziwne urodziny i królewska tradycja – co naprawdę wyróżnia Danię? LEGO, Bluetooth i kawa – z czego słynie Dania na świecie? Od piratów po trudny język – mniej znane fakty z historii i kultury Danii – Dania jest krajem skandynawskim, ale nie za bardzo. Nie zobaczycie tam słońca o północy, skoków narciarskich ani reniferów. Niewtajemniczeni sądzą, że nordyckie nacje nie różnią się specjalnie między sobą. Są jednak w błędzie. Szwedzi to Prusacy Północy: trzymają się prosto, ubierają podobnie i są posłuszni [ciekawostki o Szwecji]. Norwegowie przypominają Szkotów. To twardy naród górali. Duńczycy z kolei są zrelaksowani i rozluźnieni. Ich ulubiona pozycja to pozycja siedząca – zapewnia dobry kontakt wzrokowy – zaczyna swoją książkę „Duńczycy" brytyjska pisarka Helen Dyrbe. Czym wyróżniają się Duńczycy, ich historia i kultura? Oto najbardziej interesujące ciekawostki o Danii. 5 rzeczy, które naprawdę zaskakują w Danii i życiu Duńczyków Najstarsza flaga świata wciąż w użyciu – Dannebrog uchodzi za najstarszą flagę narodową na świecie używaną do dziś. Według legendy spadła z nieba podczas bitwy w 1219 roku – i choć to mit, sama flaga faktycznie ma ponad 800 lat historii. Rowerowy raj z autostradami dla cyklistów – Kopenhaga ma specjalne „superścieżki rowerowe” łączące miasto z przedmieściami. Codziennie do pracy lub szkoły rowerem dojeżdża tam ponad połowa mieszkańców – to jeden z najlepszych wyników na świecie. Państwo może… sprawdzić twoje zasłony – W Danii istnieje silna kultura zaufania społecznego, ale też przejrzystości. Niektóre dane o dochodach są publiczne, a w przeszłości zdarzało się, że urzędy mogły kontrolować standard życia obywateli (np. czy odpowiada deklarowanym zarobkom). Duńczycy jedzą absurdalne ilości słodyczy – Statystyczny mieszkaniec Danii zjada rocznie nawet ponad 8 kg słodyczy. Popularne są zwłaszcza charakterystyczne słone lukrecje, które dla wielu obcokrajowców są……

solvang-dania-GettyImages-1327140099-a6220d1.jpg
width: 5558
height: 3840

100 lat temu urodziła się królowa Elżbieta II. Wszystko, co warto wiedzieć o brytyjskiej monarchini
type: item
date: 2026-04-21T13:00:33.000Z
creator: Igor Szulim
subject: Ludzie
subject: ciekawostki
subject: królestwo
subject: królowa
subject: Królowa Elżbieta II
subject: wielka brytania
description: Elżbieta II była jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci XX i XXI wieku. Jej panowanie trwało dekady i przyniosło wiele rekordów. Oto najciekawsze fakty z życia najdłużej panującej monarchini w historii.
encoded: W tym artykule: Ciekawostki o Elżbiecie II Najważniejsze momenty panowania Elżbiety II Elżbieta II przeżyła 96 lat, z czego 70 oddała służbie narodu. Była nie tylko najdłużej panującą monarchinią w dziejach Wielkiej Brytanii, ale także najdłużej sprawującą władzę kobietą w historii świata. To zaledwie jeden z wielu rekordów, które ustanowiła w trakcie swojego wieloletniego panowania. Aby jeszcze lepiej zrozumieć fenomen Jej Królewskiej Mości, poniżej prezentujemy ciekawostki o Elżbiecie II, które z pewnością zainteresują każdego fana „royalsów”, ale nie tylko. Ciekawostki o Elżbiecie II Elżbieta II zasiadała na brytyjskim tronie przez dokładnie 70 lat i 214 dni. Pod tym względem jest absolutną rekordzistką. Co ciekawe, druga w klasyfikacji jest praprababka Elżbiety II, królowa Wiktoria, która stała na czele Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej przez 63 lata, 7 miesięcy i 2 dni. Na liście najdłużej pełniących urząd przywódców państw wszech czasów Elżbieta II plasuje się na drugim miejscu, tuż za Ludwikiem XIV. „Król Słońce” niepodzielnie rządził Francją w latach 1643–1715. Trzecią pozycję w zestawieniu zajmuje Rama IX Bhumibol Adulyadej, który sprawował władzę w Tajlandii o niespełna 100 dni krócej niż Elżbieta II. Elżbieta II była trzecią w historii Wielkiej Brytanii monarchinią sprawującą samodzielną władzę. Oprócz niej na tronie zasiadały także Anna Stuart oraz wspomniana chwilę wcześniej królowa Wiktoria. Elżbieta II była nie tylko królową Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Monarchini była jednocześnie głową 14 innych państw: Antigui i Barbudy, Australii, Bahamów, Belize, Grenady, Kanady, Jamajki, Nowej Zelandii, Papui-Nowej Gwinei, Saint Kitts i Nevis, Saint Lucia, Saint Vincent i Grenadyn, Tuvalu i Wysp Salomona. Do niedawna w tym gronie znajdował się również Barbados, który pod koniec 2021 roku zerwał unię personalną z Wielką Brytanią, stając się tym samym republiką. Elżbieta II w oficjalnych dokumentach p…

elzbieta-II-5e69d90.jpg
width: 3866
height: 3023

Największy wąż świata bez trudu połykał krokodyle. Miał 15 metrów długości i ważył tonę
type: item
date: 2026-04-16T10:10:22.000Z
creator: redakcja
subject: Przyroda
subject: ciekawostki
subject: dinozaury
subject: węże
subject: zwierzęta
description: Dla titanoboa dorosły człowiek byłby zaledwie skromną przekąską. Ten największy wąż w historii mierzył 15 metrów i bez trudu połykał całe krokodyle. Na szczęście dla nas, ten ważący ponad tonę gigant wyginął miliony lat temu.
encoded: W tym artykule: Największy wąż świata – rozmiary Największy wąż świata – tryb życia Największy wąż świata – ciekawostki Rekordowo wielkie węże Największy wąż świata został nazwany titanoboa. Jego rekonstrukcję możecie obejrzeć w amerykańskim Smithsonian Institution. Dowodem na istnienie titanoboa są szczątki odkryte w Kolumbii na terenie wyrobisk kopalni Cerrejon. Według paleontologów żył 60–58 mln lat temu, w okresie paleocenu. W tych czasach średnia temperatura w Ameryce Południowej wynosiła około 30–34 stopni Celsjusza. Ogłaszając odkrycie badacze podkreślali, że titanoboa to wąż, który połykał krokodyle. Paleontologów zafascynowało to, że takie zwierzę w żadnym razie nie mogłoby żyć dzisiaj. Nie z braku ofiar. Ani z powodu wycinania lasów, zanieczyszczenia środowiska czy jakiejkolwiek innej metody, którą człowiek stosuje do dziesiątkowania współczesnych gatunków. Titanoboa był zmiennocieplny, dziś byłoby dla niego za zimno. Duży wąż musi unikać wychłodzenia. Dlatego największe współczesne węże świata – anakondy czy pytony siatkowe – zamieszkują rejony tropikalne. Największy wąż świata – rozmiary Gad ten potrafił osiągnąć 15 metrów długości i ważyć powyżej tony. W najgrubszym miejscu długiego ciała miał on blisko metr szerokości. Za największy gatunek w historii został uznany Titanoboa cerrejonensis. Wcześniej rekord należał do Gigantophis garstini, osiągającego 11 m długości. Ten gad żył ok. 40 mln lat temu. Największy wąż świata – tryb życia Titanoboa był dusicielem i na swoje ofiary oczekiwał zanurzony w płytkich zbiornikach wodnych. Był najgroźniejszym drapieżcą w częściowo wodnym środowisku rzek i lasów. Zjadał wszystko, co się ruszało: od ryb tarponów, wielkich jak rekiny, po krokodyle, liczące do siedmiu metrów długości. Późniejsze analizy wykazały, że titanoboa prawdopodobnie był głównie rybożerny. Największy wąż świata – ciekawostki W 2011 Charlie Brinson stworzył robota wzorowanego na gigantycznym gadzie. Do dziś mechaniczny titanoboa pokazywany jest on…

najwiekszy-waz-1f1ee22.jpg
width: 4256
height: 2832

Czym zaskakują myszy? Ciekawostki na temat tych gryzoni udowadniają, że są niezwykłymi zwierzętami
type: item
date: 2026-04-06T08:44:23.000Z
creator: Artur Białek
subject: Przyroda
subject: ciekawostki
subject: dzikie zwierzęta
subject: myszy
subject: ssaki
description: Mimo że ważą zaledwie kilkanaście gramów, myszy od tysiącleci odgrywają rolę nieproporcjonalnie dużą do swoich rozmiarów. Mówimy tu o jednym z najskuteczniejszych kolonizatorów na Ziemi. Ten niewielki gryzoń stał się fundamentem nowoczesnej biomedycyny, niepokojącym modelem socjologicznym i stałym elementem folkloru. Jakie tajemnice skrywają myszy? Ciekawostki na temat tych niezwykłych zwierząt wymieniamy poniżej.
encoded: Spis treści: Podgatunki i różnice morfologiczne myszowatych w Polsce Niezwykłe cechy myszy domowej Mysia utopia jako przestroga dla ludzkości Myszy w folklorze i mitologii Myszowate to niezwykle liczna rodzina gryzoni, obejmująca około 700 gatunków występujących na niemal wszystkich kontynentach. Charakteryzują się wysoką płodnością, wszystkożernością oraz zdumiewającą zdolnością do adaptacji w skrajnie różnych środowiskach – od ludzkich domostw po kopalnie i wyspy subantarktyczne. Niektóre z nich to zwierzęta synantropijne, a te towarzyszą człowiekowi wszędzie tam, gdzie znajdą dostęp do pożywienia i schronienia, szczególnie w okresie zimowym. Ich biologia, oparta na szybkim tempie metabolizmu i braku snu zimowego, czyni z nich jedne z najbardziej aktywnych i ekspansywnych ssaków na świecie. Podgatunki i różnice morfologiczne myszowatych w Polsce W naszym kraju myszowate tworzą grupę składającą się z ośmiu gatunków, obejmującą zwierzęta należące zarówno do rodzaju Mus, jak i Apodemus (myszarki). Potocznie wszystkie nazywane są myszami, jednak różnice między nimi są znaczące, od preferencji siedliskowych, aż po anatomię i biologię. Najbardziej rozpowszechniona jest mysz domowa, czyli Mus musculus. To gatunek synantropijny, który wyewoluował na stepach Azji Środkowej, by stać się nieodłącznym towarzyszem człowieka. Charakteryzuje się smukłym ciałem o długości do 11 cm i niemal nieowłosionym ogonem o podobnej długości. Najczęściej jest szaro-żółta na grzbiecie i kremowa na brzuchu. W kontrze do niej stoją myszarki. Te zwierzęta preferują się naturalniejsze środowiska. Myszarka leśna (Apodemus flavicollis), znana również jako mysz wielkooka, jest największym przedstawicielem swojej grupy w Polsce. Wyróżnia się jaskrawożółtą plamą na piersi i wyjątkowo długimi tylnymi stopami (powyżej 22 mm). Z kolei myszarka zaroślowa (Apodemus sylvaticus) jest morfologicznie zbliżona do leśnej, ale mniejsza, a granica między ubarwieniem grzbietu i brzucha jest u niej mniej kontrastowa…

myszy-4309ceb.jpg
width: 1799
height: 1200

Najmniej znane państwa świata. Większość ludzi nie potrafi wskazać ich na mapie
type: item
date: 2026-04-06T06:25:04.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: ciekawostki
subject: fakty i mity
subject: kraje
subject: mikropaństwa
description: Najmniej znane państwa świata to nie zawsze te najmniejsze czy najbardziej odległe. W wielu przypadkach chodzi raczej o kraje rzadko odwiedzane przez turystów lub takie, które rzadko pojawiają się w globalnych mediach. Na świecie istnieje wiele państw, które mimo fascynującej historii i niezwykłej geografii pozostają niemal anonimowe dla większości podróżników.
encoded: Spis treści: Kiribati – państwo rozproszone na środku Pacyfiku Nauru – mikropaństwo o powierzchni 21 km² Eswatini – afrykańskie królestwo o zmienionej nazwie Timor Wschodni – młode państwo Azji Tonga – królestwo setek wysp Tuvalu – jedno z najmniejszych państw świata Saint Kitts i Nevis – najmniejsze państwo obu Ameryk Wyspy Świętego Tomasza i Książęca – tropikalne państwo w Zatoce Gwinejskiej Dżibuti – strategiczny kraj na Rogu Afryki Dlaczego niektóre państwa pozostają mało znane? Lista najmniej znanych państw świata nie jest jednak obiektywnym rankingiem. To raczej zestaw inspirujących kierunków podróży, które wyróżniają się położeniem, skalą czy historią. Wśród nich znajdziemy wyspiarskie państwa Oceanii, niewielkie kraje Karaibów oraz mało znane państwa Afryki. Warto też pamiętać, że „mała rozpoznawalność” może wynikać z różnych czynników – liczby turystów, wielkości populacji, izolacji geograficznej czy niewielkiej obecności w mediach. Poniżej przedstawiamy dziewięć krajów, które często pojawiają się w zestawieniach najmniej znanych państw świata. Kiribati – państwo rozproszone na środku Pacyfiku Kiribati to jedno z najbardziej odległych państw świata. Ten wyspiarski kraj leży na środkowym Pacyfiku i składa się z 33 wysp rozrzuconych na ogromnym obszarze oceanu. W rzeczywistości archipelag tworzą 32 atole koralowe oraz jedna wyspa – Banaba, która różni się geologicznie od pozostałych. Łączna powierzchnia lądów jest niewielka, ale wody terytorialne państwa należą do największych na świecie. Kiribati często pojawia się w dyskusjach o zmianach klimatycznych. Większość wysp wznosi się zaledwie kilka metrów nad poziomem morza, dlatego kraj jest szczególnie narażony na skutki podnoszenia się poziomu oceanów. Mimo izolacji państwo ma bogatą kulturę oceaniczną i tradycję żeglarską, a lokalna społeczność pielęgnuje silne więzi z oceanem i naturą. Nauru – mikropaństwo o powierzchni 21 km² Nauru to jedno z najbardziej niezwykłych państw na mapie świata. Wyspa położona je…

najmniej-znane-panstwa-swiata-9d42fea.jpg
width: 2813
height: 1875

Świat oczami psa wygląda inaczej, niż myślisz. To nie tylko kwestia kolorów
type: item
date: 2026-04-01T10:11:07.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: ciekawostki
subject: Dom
subject: oczy
subject: pies
subject: psy
subject: wzrok
subject: zwierzęta
description: Jeszcze niedawno uważano, że psy widzą wyłącznie odcienie szarości. Dziś wiadomo, że rozróżniają kolory, ale tylko dwa. To jednak dopiero początek różnic, które całkowicie zmieniają ich obraz świata.
encoded: W tym artykule: Jak widzi pies Pole widzenia psa Jak pies widzi człowieka Czy pies dobrze widzi w nocy? Czy pies widzi kolory? Psy mają ogromny zakres pola widzenia, choć ostrość tego widzenia jest stosunkowo słaba. A chociaż są bardzo czułe na ruch i potrafią śledzić obiekty przemieszczające się bardzo szybko, to wyraz twarzy nawet najbardziej ukochanego człowieka nie budzi ich zainteresowania. Warto dowiedzieć się, jak widzi pies, by lepiej go zrozumieć. Tym bardziej, że psy widzą trochę inaczej niż np. koty. Jesteśmy tak bardzo zżyci z naszymi czworonożnymi pupilami, że czasami postrzegamy psy jako nasze przedłużenie. Taką nieco inną wersję człowieka. Jest to o tyle zrozumiałe, że psy towarzyszą ludziom od nawet 40 tysięcy lat. Sama relacja z nimi jest najlepszym dowodem na możliwość porozumienia międzygatunkowego. Gdy przyglądamy się wyrazowi pyska czworonoga, sądzimy, iż on również odczytuje emocje z naszej twarzy. Gdy towarzyszy nam podczas relaksu przy ulubionym filmie, wydaje nam się, że pies ogląda z nami. Gdy wreszcie przybiega do nas w półmroku, w mgnieniu oka odróżniając swojego człowieka od innych, uznajemy, że po prostu nas zobaczył. Ale sprawa nie jest aż tak prosta. Jak widzi pies Po pierwsze, psy widzą świat z zupełnie innej niż my perspektywy. My, ludzie, dzięki postawie wyprostowanej, dostrzegamy znacznie więcej obiektów na dalszym i bliższym planie. Ale nawet największe rasy psów nie dorównują wzrostem ludziom i mają głowę na wysokości maksymalnie 80–100 cm. Większość jest jednak znacznie niższa i ogląda otoczenie z dość przyziemnego poziomu. Psy płaczą z emocji, gdy widzą swojego opiekuna po dłuższej przerwie? Kontrowersyjne badanie Psy jako jedyne zwierzęta – poza ludźmi – potrafią płakać z emocji. Naukowcy z Japonii twierdzą, że udało się im się to wykazać w serii prostych eksperymentów. Jednak ich badanie zo... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/psy-placza-z-emocji-gdy-widza-swojego-opiekuna-po-dluzs…

jak-widzi-pies-e3b9219.jpg
width: 5472
height: 3648

Oscary mają niemal stuletnią historię. Nie brakuje w niej zaskoczeń i polskich sukcesów
type: item
date: 2026-03-16T09:32:38.000Z
creator: Filip Nowek
subject: Historia
subject: ciekawostki
subject: filmy
subject: Kultura
subject: stany zjednoczone
description: Oscary od niemal stu lat przyciągają uwagę milionów widzów, oferując historię pełną zaskoczeń i rekordów. Wśród największych gwiazd kina nie brakuje Polaków, którzy swoimi sukcesami udowodnili siłę rodzimej kinematografii. Odkryj fascynujące fakty o nagrodach Akademii.
encoded: Spis treści: Kto wymyślił Oscary? Na czym stoi figurka Oscara? Kto ma najwięcej Oscarów w historii? Jaki film dostał najwięcej Oscarów? Gdzie odbywa się gala wręczenia Oscarów? Kto z Polaków otrzymał Oscara? Ciekawostki o Oscarach Oscary, czyli Nagrody Amerykańskiej Akademii Filmowej, to bezsprzecznie najbardziej prestiżowe wyróżnienie w branży filmowej. Przyznawane od 1929 roku, stały się synonimem najwyższej jakości w świecie kina. Co roku gala ich wręczenia przyciąga największe gwiazdy Hollywood oraz miliony widzów przed telewizorami. Zebraliśmy najważniejsze informacje o tych wyjątkowych statuetkach. Kto wymyślił Oscary? Pomysł na Oscary narodził się w 1927 roku, gdy Louis B. Mayer, współzałożyciel wytwórni MGM (Metro-Goldwyn-Mayer), postanowił stworzyć organizację mającą na celu usprawnienie przemysłu filmowego. Początkowo głównym zadaniem jej członków było rozstrzyganie narastających sporów między MGM a jej pracownikami. Jednak kierunek działania Akademii szybko uległ zmianie. Wkrótce po utworzeniu Akademii Filmowej, jej inicjatorzy spotkali się w znanej Crystal Ballroom w hotelu Biltmore w centrum Los Angeles, aby omówić wszelkie szczegóły związane z funkcjonowaniem organizacji. Ustalono wówczas, że kluczowe będzie wzmocnienie wizerunku i popularyzacja amerykańskiego przemysłu filmowego. Pierwszym przewodniczącym Akademii został aktor Douglas Fairbanks Sr. Aby zrealizować postawione cele, ustanowiono nagrody dla twórców i filmów wyróżniających się wyjątkowymi osiągnięciami. Miało to na celu podniesienie prestiżu branży. W kolejnym roku stworzono system głosowania, proces selekcji oraz nominacji. Tak narodziły się nagrody, które obecnie znamy jako Oscary. Pierwsza ceremonia wręczenia statuetek odbyła się 16 maja 1929 r. w hotelu Roosevelt w Los Angeles i trwała zaledwie 15 minut. Wyróżnienia przyznano w 12 kategoriach, podczas gdy obecnie ich liczba wynosi 23. Na czym stoi figurka Oscara? Gdy postanowiono przyznawać coroczne nagrody, organizatorzy skupili się …

oscary-cee43ea.jpg
width: 4000
height: 2667

Jest uważana za najgęściej zaludnioną wyspę świata. Nie ma tu nawet skrawka wolnej przestrzeni
type: item
date: 2026-03-15T08:13:10.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: ciekawostki
subject: kolumbia
subject: wyspy
description: Santa Cruz del Islote to niewielka wyspa, na której setki ludzi żyją na obszarze zaledwie 1,2 hektara. To miejsce bez dróg, bez wolnej przestrzeni i z codziennością, która z perspektywy mieszkańca kontynentu wydaje się wręcz niewiarygodna.
encoded: Oto miejsce, gdzie pojęcie przestrzeni osobistej praktycznie nie istnieje, a najbliżsi sąsiedzi to dosłownie wszyscy mieszkańcy. Santa Cruz del Islote, niewielka wysepka na Morzu Karaibskim u wybrzeży Kolumbii, to jedno z najbardziej niezwykłych miejsc na mapie świata. Ta sztuczna wyspa, będąca częścią archipelagu San Bernardo, ma powierzchnię zaledwie 1,2 hektara (około półtora boiska piłkarskiego), a mimo to stanowi dom dla setek ludzi. Narodziny z morskiej piany i... odpadków Choć oficjalne dane demograficzne są przedmiotem sporów i wahają się od około 500 do nawet 1200 osób, jedno jest pewne: zagęszczenie ludności jest tu kilkukrotnie wyższe niż w najbardziej zatłoczonych metropoliach świata, takich jak na przykład Hongkong. To tętniący życiem mikroświat bez dróg, parków i placów. Wszystko zaczęło się w latach 60. XIX wieku, kiedy rybacy z Cartageny i Tolú zaczęli wykorzystywać niewielką mieliznę jako miejsce odpoczynku podczas połowów i schronienie przed sztormami. W końcu osiedli na niej na stałe. Kluczowym powodem był fakt że…nie było tam komarów, bo brakowało także plaż i lasów namorzynowych. Aby powiększyć dostępną przestrzeń, pierwsi osadnicy mozolnie rozbudowywali wyspę, wykorzystując to, co dawało im morze: muszle, pnie drzew, piasek, koralowce, kamienie, a nawet śmieci. Nazwa wyspy, oznaczająca „Święty Krzyż”, pochodzi od cementowego krzyża, który pewnego dnia wyrzuciły na brzeg fale. Mieszkańcy ustawili go w samym centrum osady. Przez dekady wysepka stopniowo zmieniła się w gęsty labirynt domów, uliczek i przejść, w którym każdy centymetr kwadratowy jest wydarty oceanowi. Cztery ulice, zero samochodów i dziesięć osób w pokoju Życie na Santa Cruz del Islote toczy się w rytmie, którego nie zrozumie żaden mieszkaniec kontynentu. Na wyspie znajduje się około stu domów, szkoła, mała przychodnia i restauracja, która pełni jednocześnie funkcję portu. Nie ma tu ani jednego samochodu, motocykla czy nawet roweru – po prostu nie ma na nie miejsca, ani powodu by i…

shutterstock2628864691-0c35ae6.jpg
width: 3372
height: 2268

Ryba z „ludzkimi” zębami istnieje naprawdę. Bez problemu potrafi przegryźć żyłkę, a nawet... ugryźć wędkarza
type: item
date: 2026-03-12T12:01:04.000Z
creator: Artur Białek
subject: Przyroda
subject: ciekawostki
subject: przyroda
subject: ryby
subject: zwierzęta
description: Oceaniczne głębiny kryją stworzenia rodem z filmów grozy. Jednym z nich jest sargus owczak – ryba o uzębieniu do złudzenia przypominającym ludzkie. Spotkanie z nią może zakończyć się bolesną raną.
encoded: W tym artykule: Czym jest sargus owczak? Jak wygląda ryba z zębami jak ludzkie? Czym żywi się ryba z „ludzkimi” zębami? Sargus owczak to trudna zdobycz Inne ryby z zębami jak ludzkie Hasło „ryba z zębami” wielu osobom przywodzi na myśl gatunki drapieżne, które można złowić w polskich wodach. Ich królem jest sum europejski – największa (bo osiągająca do trzech metrów długości) i najbardziej żarłoczna ryba słodkowodna, którą można złapać na haczyk w naszym kraju. Otwór gębowy tego kolosa jest silnie uzębiony, ale niemałe wrażenie robią także zęby znacznie pospolitszego szczupaka, a nawet mniejszego okonia. Jednak to nie te wodne drapieżniki zdumiewają najbardziej. Trzeba bowiem wspomnieć, że w oceanicznej toni kryją się gatunki, które wyglądają jak stwory z horroru. Do takich zalicza się choćby żabnica, jednak nawet ten potwór nie prezentuje się tak niezwykle, jak żyjący na znacznie płytszych wodach ryba z „ludzkimi” zębami. Czym jest sargus owczak? Ryba, o której mowa, to Archosargus probatocephalus, czyli sargus owczak lub sparus owczarz. Pod tą nazwą kryje się gatunek ryby morskiej z rodziny prażmowatych, zaliczanej do rzędu okoniokształtnych. Najbrzydsze ryby świata mają wyjątkową strategię rozmnażania. Samiec dosłownie wszczepia się w samicę Te zwierzęta świetnie przystosowały się do życia w bardzo trudnym środowisku: zimnych i ciemnych głębinach morskich. Udało im się to dzięki unikatowemu sposobowi rozrodu. Tak jak u wielu innych ryb prażmowatych, u sargusa owczaka stwierdza się hermafrodytyzm. Młode osobniki z tego gatunku mają żeńskie i męskie gruczoły, a u dorosłych ryb nierzadko dochodzi do zmiany płci. Gdzie żyje ryba z zębami jak ludzkie? Sargus owczak żyje w zachodniej części Oceanu Atlantyckiego, w cieplejszych wodach przybrzeżnych. Najwięcej osobników z tego gatunku występuje na wschodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych i w Zatoce Meksykańskiej, ale nie tylko. Należy bowiem wspomnieć, że sargusa owczaka można spotkać także u wybrzeży Ameryki Południowej.…

ryba-z-zebami-a27d89b.jpg
width: 2160
height: 1440

Czemu koty zawsze lądują na cztery łapy? W powietrzu wykonują skomplikowane akrobacje, które umykają ludzkiemu oku
type: item
date: 2026-03-09T08:58:10.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: ciekawostki
subject: koty
subject: zwierzęta
description: Koty słyną z umiejętności lądowania na czterech łapach i zdaje się, że upadek na grzbiet jest dla nich niemożliwy. To jednak żadna kocia „magia”, a doskonale zaprogramowany odruch, ewolucyjnie rozwinięta anatomia „drapieżcy” i sprawny zmysł równowagi. Nie zawsze im się jednak udaje.
encoded: Wyjątkowo elastyczny odcinek kręgosłupa pozwala spadającym kotom obracać przednią i tylną połowę ciała kolejno, tak aby bezpiecznie wylądować. Jest on w stanie skręcić się bardziej niż przypuszczaliśmy, a każdy upadek z wysokości włącza zakodowany od wieków w genach „odruch wyprostny”. Domowe drapieżniki ciągle są w stanie nas zaskoczyć. Po co kotom umiejętność lądowania na cztery łapy? Koty przez tysiące lat były doskonałymi łowcami wiodącymi prym na bardzo zróżnicowanym terenie – nadal nimi są, chociaż trochę „zasiedziały się” na naszych kanapach. Wspinały się na drzewa, skakały po gałęziach, eksplorowały skaliste tereny. Przy tym trybie życia ryzyko potencjalnego wypadku było dosyć duże, a każdy upadek skutkować mógł ograniczonymi możliwościami polowania. To zaś powodowało śmierć. Dzisiejsze koty nie muszą już skakać po drzewach. „Dar” odziedziczony po przodkach pozwala im jednak swobodnie poruszać się po wysokich meblach, parapetach czy płotach, a w razie potknięcia czy nieuwagi – ograniczyć skutki upadku. Wyjątkowa anatomia kota Rola elastycznego kręgosłupa i budowy ciała kota Koci kręgosłup jest wyjątkowo giętki, szczególnie w odcinku piersiowym, który według badań Uniwersytetu Yamaguchi ma 3 razy większą ruchomość niż odcinek lędźwiowy. Pozwala to na niezależne obracanie przedniej i tylnej części ciała. Brak obojczyków i smukłe kończyny sprzyjają akrobatycznym ruchom. Znaczenie błędnika i zmysłu równowagi W kocim uchu wewnętrznym – tak samo jak w ludzkim – znajduje się błędnik, który odpowiada za orientację w przestrzeni. Jego błyskawiczna reakcja oraz współpraca czujnego wzroku i receptorów czucia głębokiego umożliwia szybkie uruchomienie odruchu wyprostnego i właściwe ustawienie ciała podczas spadania. Niestety, tak jak i ludzie, koty także mają chorobę lokomocyjną. Rozwój odruchu wyprostnego u kociąt Koty nabywają niezwykłej umiejętności „lądowania na cztery łapy” już około 3. tygodnia życia. Pełną sprawność osiągają w 7. tygodniu. Jak koty obracają się w …

GettyImages-2221768879-47bd1bd.jpg
width: 3752
height: 3043

Ptaki są jeszcze bardziej niezwykłe, niż myślisz. Te ciekawostki zaskoczą nawet naukowców
type: item
date: 2026-03-08T09:42:17.000Z
creator: Aleksander Kusznir
subject: Przyroda
subject: ciekawostki
subject: dzikie zwierzęta
subject: książki
subject: ornitologia
subject: ptaki
description: „Biologia ptaków” to obszerne i przystępne kompendium dla naukowców i miłośników ptaków. Łączy wiedzę przyrodniczą z historią odkryć, ochrony gatunków i fascynujących zachowań. Książka pokazuje, jak badania naukowe i działania ochronne kształtowały nasze rozumienie życia ptaków.
encoded: Spis treści: Pochodzenie ptaków Nazewnictwo i systematyka Oologia i jej nieoczywiste znaczenie Biologia rozrodu ptaków Fizjologia i długowieczność ptaków Historia ochrony ptaków Autorzy „Biologii ptaków” prowadzą czytelnika od pochodzenia ptaków, przez systematykę i nazewnictwo, aż po strategie lęgowe, fizjologię i długowieczność. Przykłady z życia codziennego, takie jak skomplikowane konstrukcje gniazd, zdolności pamięciowe niektórych gatunków czy rekordy długości życia sprawiają, że książka jest atrakcyjna zarówno dla naukowców, jak i miłośników ptaków. Dodatkowo ukazanie historii ochrony ptaków i wpływu człowieka na populacje gatunków podkreśla, jak współczesna ekologia i prawo ochronne opierają się na dekadach badań i doświadczeń. Pochodzenie i szacowanie populacji ptaków W rozdziale poświęconym pochodzeniu ptaków autorzy podejmują jeden z najważniejszych i najbardziej dyskutowanych tematów w ornitologii – ich ewolucję. Przedstawia współczesny konsensus naukowy, zgodnie z którym ptaki są potomkami dinozaurów, grupy gadów dominujących na Ziemi aż do masowego wymarcia pod koniec epoki kredowej. Przywołane zostaje historyczne znaczenie odkrycia skamieniałości Archaeopteryx, którego ewolucyjny charakter podkreślał już w XIX wieku Thomas Huxley. Autor pokazuje, jak współczesne badania kopalne i analizy DNA pozwoliły lepiej zrozumieć moment powstania oraz różnicowania się ptaków. Po omówieniu ewolucyjnych korzeni ptaków autor zwraca uwagę na skalę ich współczesnej różnorodności oraz problemy związane z jej badaniem. Zgodnie z najpowszechniej akceptowanymi klasyfikacjami obecnie wyróżnia się nieco ponad 10 tys. gatunków ptaków, które wywodzą się od wspólnego przodka żyjącego ok. 130 milionów lat temu. Jednak sama liczba gatunków to tylko część obrazu – znacznie trudniejsze okazuje się określenie, ile osobników żyje obecnie na Ziemi oraz w jakiej kondycji znajdują się ich populacje. Autorzy stawiają pytanie, w jaki sposób naukowcy są w stanie ocenić liczebność ptaków w …

biologia-ptakow-0221369.jpg
width: 1800
height: 1200

To miasto ma więcej historii pod ziemią niż nad nią. Sekrety Paryża liczą setki kilometrów
type: item
date: 2026-02-19T09:23:09.000Z
creator: Artur Białek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: ciekawostki
subject: europa
subject: fakty i mity
subject: francja
subject: paryż
subject: syndrom paryski
subject: Travel
description: Ciekawostki o Paryżu potrafią zaskoczyć nawet osoby, które odwiedzały to miasto wielokrotnie. Stolica Francji kojarzy się z romantyzmem, Wieżą Eiffla i Luwrem, ale jej historia kryje znacznie więcej – od narodzin kina, przez tajemnicze katakumby, aż po psychologiczne zjawisko nazwane „syndromem paryskim”. Sprawdź, co jest faktem, co mitem i jakie sekrety skrywa jedno z najczęściej odwiedzanych miast świata.
encoded: Spis treści: Paryż – kolebka kina i światowej kinematografii Czy w Paryżu można filmować za darmo? Mona Lisa – najczęściej oglądane dzieło w Luwrze Ponad 170 muzeów w jednym mieście Luwr i jego nietypowe godziny otwarcia Le Procope – najstarsza kawiarnia w Paryżu Wieża Eiffla miała zniknąć po 20 latach Fotografowanie Wieży Eiffla nocą – co warto wiedzieć? Paryskie katakumby – podziemne miasto z kości Syndrom paryski – gdy rzeczywistość zderza się z wyobrażeniem Haussmann i przebudowa Paryża Dlaczego Paryż nazywany jest Miastem Świateł? Paryż to miasto o ponad dwutysięcznej historii, którego współczesny wizerunek w dużej mierze ukształtował XIX wiek i przebudowa pod kierunkiem barona Haussmann. Szerokie bulwary, eleganckie kamienice i monumentalne place nie są przypadkiem – powstały w wyniku jednej z największych urbanistycznych transformacji Europy. To właśnie ta mieszanka historii, kultury i nowoczesności sprawia, że ciekawostki o Paryżu nie kończą się na kilku znanych atrakcjach. Paryż – kolebka kina i światowej kinematografii Mało kto wie, że to właśnie tutaj odbył się pierwszy publiczny pokaz filmowy. 28 grudnia 1895 roku bracia Lumière zaprezentowali swoje krótkie filmy w salonie Grand Café przy Boulevard des Capucines. Wydarzenie to uznaje się za symboliczne narodziny kina. Pokaz obejmował kilkadziesiąt sekundowych filmów dokumentujących codzienne życie – wyjazd pociągu ze stacji czy robotników opuszczających fabrykę. Widzowie byli tak poruszeni realizmem obrazu, że – według przekazów – cofali się w obawie przed nadjeżdżającą lokomotywą. Dziś Paryż pozostaje jednym z najważniejszych ośrodków filmowych w Europie. W mieście działa La Cinémathèque Française, jedno z najważniejszych archiwów filmowych na świecie. Czy w Paryżu można filmować za darmo? Często powtarza się informacja, że w Paryżu można kręcić filmy bez opłat, o ile nie odbywa się to w muzeum, ogrodzie czy na basenie. To jednak uproszczenie. W praktyce realizacja zdjęć filmowych w przestrzeni publiczn…

paryz-kolaz-shutterstock2542812577-732b863.jpg
width: 4000
height: 2666

Kontynent skrajności rozciąga się od lodowców po tropiki. Każdy kraj to inny świat
type: item
date: 2026-02-17T08:17:07.000Z
creator: Artur Białek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: ameryka
subject: ameryka południowa
subject: ciekawostki
subject: fakty i mity
subject: kontynenty
subject: Travel
description: Ameryka Południowa to kontynent pełen spektakularnej przyrody, potężnych metropolii i żywych tradycji, ale też miejsce, wokół którego narosło wiele uproszczeń. Od Amazonii i Andów po kulturę samby i tango – fakty często mieszają się tu z medialnymi mitami. W tym zestawieniu 50 ciekawostek oddzielamy rzetelne informacje od przesadzonych tez, uzupełniając je o kontekst geograficzny, historyczny i przyrodniczy. Jeśli planujesz podróż lub po prostu chcesz lepiej zrozumieć Amerykę Południową, ten przewodnik pomoże spojrzeć na nią bardziej świadomie.
encoded: Spis treści: Zwierzęta Rośliny i ekosystemy Geografia Zwiedzanie i realia podróży Historia i kultura Ameryka Południowa to kontynent kontrastów: od wilgotnej Amazonii po skrajnie suchą Atacamę, od metropolii liczących miliony mieszkańców po społeczności żyjące w odizolowanych regionach dżungli. Wokół tego regionu narosło jednak wiele uproszczeń, półprawd i medialnych mitów. Poniżej znajdziesz 50 faktów, które zostały uzupełnione o kontekst i aktualną wiedzę – tak, aby lepiej zrozumieć skalę, różnorodność i realia życia w tej części świata. Zwierzęta Mrówkojady nie zawsze niszczą całkowicie mrowiska. Ich strategia żerowania polega raczej na szybkim rozkopywaniu fragmentu kolonii i zjadaniu części owadów. Wiele gatunków owadów odbudowuje gniazda, co pozwala utrzymać równowagę ekologiczną. Jaguar ma jedną z najsilniejszych szczęk wśród kotowatych. W przeliczeniu na masę ciała jego siła ugryzienia należy do najwyższych. To pozwala mu przebijać pancerze żółwi czy czaszki ofiar – cecha rzadka wśród dużych kotów. Alpaki zawdzięczają liczebność człowiekowi. To gatunek udomowiony w Andach tysiące lat temu. Nie występuje w stanie dzikim – jego populacja rośnie dzięki hodowli. Leniwce schodzą z drzew rzadko – często około raz w tygodniu. Częstotliwość zależy od gatunku i warunków środowiskowych, ale zachowanie to wynika z bardzo wolnego metabolizmu. Kapibara to największy gryzoń świata, osiągający ponad 60 kg masy ciała. Żyje w grupach i jest silnie związana ze środowiskiem wodnym. W niektórych miastach Argentyny czy Urugwaju zdarzały się przypadki pojawiania się lwów morskich w przestrzeni miejskiej, jednak są to incydenty, a nie stały element krajobrazu. Koati (ostronosy) znane są z oportunistycznych zachowań i potrafią kraść jedzenie turystom, szczególnie w parkach narodowych. Iguany w niektórych miastach Ekwadoru rzeczywiście występują licznie, jednak porównania typu „więcej niż gołębi w Krakowie” mają charakter publicystyczny, a nie naukowy. Kondor andyjski to jeden z naj…

GettyImages-2241356943-afa81fa.jpg
width: 6048
height: 4024

Co 10. drzewo na świecie znajduje się na terenie Kanady – zaskakujące fakty o kraju liścia klonowego
type: item
date: 2026-01-30T11:09:28.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: ameryka północna
subject: ciekawostki
subject: kanada
subject: Ottawa
subject: Travel
description: Jest 32 razy większa od Polski i obejmuje aż sześć stref czasowych. Kanada to kraina gór, potężnych lodowców, fascynujących miast i dzikiej przyrody. Oto 7 faktów, które pozwolą lepiej poznać fenomen kraju liścia klonowego.
encoded: W tym artykule: Kanada ciekawostki: 71% syropu klonowego pochodzi z Kanady Quebec City to najbardziej europejskie miasto Ameryki W Kanadzie znajduje się światowa stolica niedźwiedzi polarnych Kanada zaprasza obcych Czy istnieje język kanadyjski? Prawie połowa terytorium Kanady to lasy Montreal to największe francuskojęzyczne miasto po Paryżu O tym, co warto zobaczyć w Kanadzie, często piszemy w naszym serwisie. Poniżej 7 zaskakujących i mniej znanych faktów na temat tego jednego z największych i najbardziej fascynujących państw na świecie. Kanada ciekawostki: 71% syropu klonowego pochodzi z Kanady To jeden z najpopularniejszych produktów z symbolem listka klonowego. Syrop klonowy wytwarzany z soku klonowego jest uznawany za mniej kaloryczny zamiennik miodu. Kanada produkuje 71% światowego syropu klonowego, z czego 91% jest wytwarzane w Quebecu. Syrop klonowy jest jednym ze znaków rozpoznawczych kanadyjskiej kultury. Dzieje się tak, odkąd rdzenni mieszkańcy tego kraju nauczyli wczesnych osadników, jak zbierać sok i gotować z niego syrop. Obecnie istnieje ponad 8 tys. firm produkujących syrop klonowy w liczbie 13,2 miliona galonów rocznie. Quebec City to najbardziej europejskie miasto Ameryki Turyści odwiedzający Quebec City mają często wrażenie, że są w jednym z francuskich miasteczek znad Loary. Architektura tego miasta, zbudowanego przez francuskich kolonistów w XVI i XVII wieku, sprawa, że trudno się tu poczuć jak na ziemi amerykańskiej. Quebec City znane jest z bogatej historii, brukowanych uliczek i starych fortyfikacji. Co ciekawe, luksusowy hotel Château Frontenac w Quebec City dzierży tytuł rekordzisty „Księgi rekordów Guinnessa" najczęściej fotografowanego hotelu na świecie. W Kanadzie znajduje się światowa stolica niedźwiedzi polarnych Poznajcie miasteczko Churchill w prowincji Manitoba. Żyje tu mniej niż tysiąc ludzi, za to ponad 15 tys. niedźwiedzi polarnych. Ponieważ całą światową populację niedźwiedzi polarnych szacuje się na 25 tys. osobników, nie trud…

ciekawostki-o-Kanadzie-7cb9d3e.jpg
width: 5100
height: 3378

To największa dziura wykopana przez człowieka w Polsce. Wygląda jak gigantyczna rana w krajobrazie
type: item
date: 2026-01-28T12:25:00.000Z
creator: Michał Głombiowski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: ciekawostki
subject: fakty i mity
subject: Go Poland
subject: kopalnie
subject: podróże
subject: polska
subject: Travel
subject: węgiel
subject: wycieczki
subject: zwiedzanie
description: Największa dziura w ziemi w Polsce przyciąga nie tylko geologów, ale i zwykłych turystów. Nie każdy wie, jak potężna jest to konstrukcja i co się z nią stanie po zakończeniu wydobycia. Kopalnię odkrywkową węgla brunatnego można oglądać w samym centrum naszego kraju.
encoded: Spis treści: Rozmiary, które przytłaczają Węgiel brunatny sprzed milionów lat Maszyny jak z innego świata Od kopalni do prądu: energetyczne serce kraju Czy naprawdę „widać ją z kosmosu”? Turystyka industrialna i doświadczenie „z wnętrza ziemi” Co dalej z Bełchatowem? „Jestem w Mordorze” – myślę, rozglądając się nerwowo i oczekując pojawienia się armii złowrogich postaci. Na horyzoncie wznoszą się kominy elektrowni, z których unoszą się białe obłoki – nie dymu, a najczęściej pary wodnej. Krajobraz wokół przypomina scenografię z filmu science fiction: ogromne ściany ziemi, szarozielona mozaika taśmociągów i koparek, a wszystko tonie w pylistym powietrzu i charakterystycznej ciszy industrialnego kolosa. Rozmiary, które przytłaczają Znajduję się w miejscu, które zyskało przydomek „największa dziura w ziemi” – w kopalni odkrywkowej węgla brunatnego Bełchatów, uznawanej za największy tego typu obiekt w Polsce i jedną z największych kopalni w Europie. To technologiczne monstrum, które fascynuje zarówno swoją skalą, jak i wpływem na środowisko oraz gospodarkę energetyczną kraju. Kopalnia Bełchatów rozciąga się na długość około 12 km, ma 3 km szerokości i osiąga głębokość do 310 metrów w najgłębszych punktach. Jej całkowita powierzchnia to ponad 3,5 tys. ha. Dla wyobrażenia: na tym obszarze zmieściłoby się nawet 5 tysięcy boisk piłkarskich! Dno odkrywki leży setki metrów poniżej poziomu otaczającego terenu – człowiek na jego tle wydaje się mikroskopijny. Węgiel brunatny sprzed milionów lat Wydobycie surowca poprzedza usunięcie grubych warstw nadkładu – czyli ziemi i skał, które zalegają nad złożem. W Bełchatowie ten nadkład ma nawet 150 metrów grubości. Dopiero pod nim znajduje się to, po co istnieje ta gigantyczna operacja – węgiel brunatny, czyli sprasowane szczątki roślinne sprzed około 20 milionów lat. Zdarza się, że podczas prac wydobywczych odnajdywane są pozostałości roślinne, np. fragmenty dawnych drzew – sekwoi, iglastych, włókien pni. Nie brakuje także odkryć paleo…

belchatow-GettyImages-882950382-61cb836.jpg
width: 5580
height: 3720

Polszczyzna na drugim końcu świata. W tym dalekim kraju nasz język uznano za urzędowy
type: item
date: 2026-01-23T11:00:08.000Z
creator: Igor Szulim
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: ameryka południowa
subject: brazylia
subject: ciekawostki
subject: Travel
description: Brazylia to marzenie niejednego podróżnika i dom dla setek milionów ludzi. Większości kojarzy się z kawą, karnawałem i piłką nożną, ale ten piękny kraj skrywa znacznie więcej. Oto najciekawsze fakty o najludniejszym państwie Ameryki Południowej.
encoded: W tym artykule: Informacje o Brazylii Z czego słynie Brazylia? Ciekawostki o Brazylii Ciekawostki o Brazylii z pewnością zainteresują osoby planujące w najbliższym czasie podróż do ojczyzny samby, ale nie tylko. Brazylia zajmuje niemal połowę powierzchni Ameryki Południowej – dokładnie 8,5 mln km kw. – co czyni ją największym krajem czwartego co do wielkości kontynentu na kuli ziemskiej. Pod względem zajmowanego obszaru ustępuje jedynie Rosji (17 mln km kw.), Kanadzie (10 mln km kw.), Stanom Zjednoczonym (9,8 mln km kw.) i Chinom (9,6 mln km kw.). Brazylia to także najbardziej zaludnione państwo w Ameryce Południowej. Liczba ludności w 2025 roku przekroczyła 212 milionów. Dla porównania, Kolumbię i Argentynę, czyli drugi i trzeci kraj pod względem zaludnienia w tej części świata, zamieszkują odpowiednio 53 mln i 45 mln osób. Ciekawostki o Singapurze. Kraju 435 razy mniejszym od Polski, który zachwyca, ale i zaskakuje na każdym kroku Nie należy do największych państw świata. Wręcz przeciwnie – jest drugim co do wielkości najmniejszym krajem Azji. Mimo to cieszy się dużą popularnością wśród turystów z całego glo... Informacje o Brazylii Brazylia, a właściwie Federacyjna Republika Brazylii, leży we wschodniej części Ameryki Południowej, nad Oceanem Atlantyckim. Co ciekawe, jest to jedyny kraj świecie, przez który przebiega zarówno równik, jak i zwrotnik Koziorożca. Sąsiaduje z niemal wszystkim krajami na kontynencie: Argentyną, Boliwią, Gujaną, Gujaną Francuską, Kolumbią, Paragwajem, Peru, Surinamem, Urugwajem oraz Wenezuelą (najdłuższa granica). Wyjątek stanowią Chile i Ekwador. Brazylia uzyskała niepodległość 7 września 1822 roku od Portugalii, która jako pierwsza skolonizowała tamtejsze tereny w XVI wieku. W ramach ciekawostki dodajmy, że pierwszym Europejczykiem, który zobaczył Brazylię, był Pedro Álvares Cabral. W 1500 r. żeglarz wyruszył w morską podróż śladem swojego wielkiego rodaka, Vasco da Gamy. Według jednych źródeł portugalska flota przypadkowo odkryła now…

ciekawostki-o-brazylii-aec8e27.jpg
width: 4256
height: 2832

Kluby, groty i loża masońska. Co kryją podziemne pomieszczenia w Warszawie?
type: item
date: 2025-12-20T12:44:45.000Z
creator: Katarzyna Świerczyńska
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: ciekawostki
subject: podziemia
subject: warszawa
description: Wielkie miasto. Plątanina ulic, placów, parków, skwerów, tramwajowych torów. To wszystko widać. Na lotniczych zdjęciach, na fotografiach z najwyższych pięter wieżowców. A gdyby spojrzeć na miasto nie z lotu ptaka, a z pozycji, dajmy na to, dżdżownicy…? Bez żartów. Niech to będzie nietoperz, ale żeby zapytać go, co widzi, trzeba będzie włożyć kalosze.
encoded: Spis treści: Tajemnica Parku na Książecem Nieznane przeznaczenie Gucin Gaju Współcześni mieszkańcy Gucina Podziemne życie nocne Brzmi jak kiepski żart? Tylko, że to wcale nie jest żart. Po tygodniach starań w końcu udało się namówić pracowników Stołecznego Biura Konserwacji Zabytków, żeby zabrali nas w miejsce, które łączy to, co widać z lotu ptaka i to, co kryje się po ziemią. Tylko te kalosze… Zanim jednak je założymy, zajrzyjmy w miejsce suche, ale nie mniej tajemnicze. Tajemnica Parku na Książecem Na zboczu Skarpy Warszawskiej, przy ulicy Książęcej, mieści się intrygująca i unikatowa konstrukcja zakopana pod ziemią. Niepozorny kopiec przy stawie w Parku na Książęcem skrywa pełną tajemnic opowieść związaną z życiem Kazimierza Poniatowskiego – starszego brata króla Stanisława Augusta. Gdybyśmy w latach 70. XVII w. wspięli się w górę skarpy, naszym oczom ukazałyby się m.in. wieża Minaretu jakby wyjęta prosto z meczetu, Domek Imama czy Świątynia na Jońskich Kolumnach. Częścią parkowego kompleksu była również znajdująca się tam do dzisiaj grota, zwana Elizeum, której wyjątkowa przeszłość ciągle zachwyca. Elizeum, czyli Salon Księcia Spoglądamy przez kratę na korytarz prowadzący do głównej sali podziemnego salonu. Wystarczy zamknąć oczy i uruchomić wyobraźnię. Kilka metrów od nas znajduje się sala, po której kiedyś kroczyli dostojni goście zapraszani przez podkomorzego nadwornego Kazimierza Poniatowskiego. Nie każdy mógł tu wejść, nie każdy mógł spędzać czas w towarzystwie królewskiego brata. Podziemny Salon Księcia został zaprojektowany przez niemieckiego architekta Szymona Bogumiła Zuga jako komnata w kształcie rotundy, podzielona na dwie części: centralną – rekreacyjno-wypoczynkowa i zachodnią – później wykorzystywaną jako lodownia przez Szpital św. Łazarza. Wnętrze sali centralnej zostało doświetlone przez otwór o średnicy 3 metrów, przykryty zewnętrzną latarnią w kształcie pawilonu chińskiego. Dobre oświetlenie było konieczne do ukazania pełni piękna wystroju 8-m…

xga-bedzie-remont-elizeum-w-warszawie-miasto-podpisalo-umowe-na-przebudowe-tajemniczego-obiektu-1733750016-dd67508.jpg
width: 1530
height: 743

Budują wieżowce i inspirują sztuczną inteligencję – to jedne z najbardziej niedocenionych owadów
type: item
date: 2025-12-19T13:30:36.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Przyroda
subject: ciekawostki
subject: Edukacja
subject: fakty i mity
subject: Kultura
subject: Moto
subject: owady
subject: Technologia
description: Termity to jedne z najbardziej niedocenianych owadów na świecie. Choć przypisuje się im głównie niszczenie drewna, ich zachowania i struktury społeczne potrafią zadziwić naukowców.
encoded: Spis treści: Największe struktury stworzone przez owady na Ziemi Architekci bez dyplomu – złożoność termitier zaskakuje inżynierów Termity mają swoją królową – i nie tylko jedną Owszem, zjadają drewno – ale mają do tego bardzo dobry powód Niektóre gatunki potrafią… wybuchać Ich życie społeczne zawstydza ludzi Choć często postrzegane wyłącznie jako szkodniki niszczące drewno, termity to owady, które zasługują na znacznie większe uznanie. Ich niezwykle zaawansowane umiejętności budowlane, skomplikowane struktury społeczne i nieoczywiste mechanizmy obronne zadziwiają naukowców na całym świecie. W świecie termitów nie ma przypadków– wszystko działa według precyzyjnych zasad, których skuteczność inspiruje nie tylko biologów, ale także architektów, inżynierów i specjalistów od nowych technologii. Poznaj zaskakujące fakty o tych fascynujących owadach i zobacz, dlaczego bez nich życie na Ziemi mogłoby wyglądać zupełnie inaczej. Największe struktury stworzone przez owady na Ziemi W Brazylii odkryto gigantyczne mrowiska termitów, które z lotu ptaka przypominają rozbudowaną sieć dróg, dzielnic i miast. Te struktury mierzą ponad 230 tysięcy kilometrów kwadratowych – to obszar większy niż Francja, a ich objętość sięga miliardów ton ziemi przemieszonej przez owady. Niektóre z kopców mają nawet ponad 4 tysiące lat, co czyni je jednymi z najstarszych znanych struktur biologicznego pochodzenia. System mrowisk został zbudowany przez jeden superorganizm – ogromną kolonię termitów działającą synchronicznie przez wieki. Każde mrowisko ma wysokość nawet do 2,5 metra i znajduje się w regularnej odległości od innych, co świadczy o wyjątkowej precyzji planowania przestrzennego. Struktura ta nie pełni jednak funkcji mieszkalnej – jest to system tuneli wykorzystywanych do transportu i wentylacji, który odciąża właściwe gniazda ukryte pod ziemią. Ich rozmieszczenie wskazuje na złożoną inteligencję zbiorową oraz zdolność owadów do koordynowania działań w skali makroekosystemu. Architekci bez dy…

termit-shutterstock584129617-4dac9b0.jpg
width: 4692
height: 3108

25 mało znanych faktów o Holandii, których nie znajdziesz w przewodnikach
type: item
date: 2025-10-21T07:46:51.000Z
creator: Filip Nowek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: ciekawostki
subject: holandia
subject: Travel
description: Ciekawostki o Holandii potrafią zaskoczyć nawet doświadczonych podróżników. Od narodzin tulipomanii po absurdalne prawa – ten kraj skrywa więcej tajemnic, niż się wydaje.
encoded: W tym artykule: Co warto wiedzieć na temat Holandii 25 ciekawostek o Holandii Holandia to nie tylko kraj wiatraków i rowerów. Mało kto wie, że w Amsterdamie jest więcej rowerów niż mieszkańców, a pewne prawo zakazuje… chodzenia tyłem po ulicy w niedzielę! Choć wiele osób kojarzy Holandię głównie z liberalnym podejściem i pięknymi krajobrazami, to dopiero zgłębiając lokalne zwyczaje, poznajemy jej prawdziwe oblicze. Co warto wiedzieć na temat Holandii Holandia to kraj położony w północno-zachodniej części Europy, z terytorium zależnym na Karaibach. Graniczy tylko z dwoma państwami – Belgią i Niemcami. Północno-zachodnia część kraju leży nad wybrzeżem Morza Północnego i dzieli granice morskie z Wielką Brytanią, Belgią oraz Niemcami. Holandia jest jednym z 6 państw założycielskich Unii Europejskiej. Ponadto jest współzałożycielem strefy euro, G10, NATO, OrganizacjI Współpracy Gospodarczej i Rozwoju i Światowej OrganizacjI Handlu. Największym miastem, a zarazem stolicą konstytucyjną Holandii, jest Amsterdam – dynamiczna metropolia, znana z unikalnej architektury, sieci kanałów, bogatej sceny artystycznej i liberalnej atmosfery. To również drugie najchętniej odwiedzane miasto Europy, przyciągające rocznie miliony turystów z całego świata. Co ciekawe, Holandia należy do grona nielicznych państw, które mają dwie stolice. Podczas gdy Amsterdam pełni funkcje reprezentacyjne i symboliczne, to Haga (Den Haag) uznawana jest za stolicę administracyjną. Właśnie tam mieści się siedziba rządu, parlamentu, rodziny królewskiej, a także kluczowe instytucje międzynarodowe, w tym Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości i Międzynarodowy Trybunał Karny. Wśród innych znaczących miast Holandii znajdują się: Rotterdam – największy port w Europie i centrum nowoczesnej architektury, znane z odważnych projektów urbanistycznych i kosmopolitycznego charakteru. Utrecht – historyczne miasto uniwersyteckie o średniowiecznym rodowodzie, z klimatycznymi kanałami i zabytkowymi kościołami. Eindhoven – t…

ciekawostki-o-holandii-GettyImages-85256731-5900fa9.jpg
width: 5150
height: 3433

Czy pies ma kolana? Weterynarze rozwiewają popularny mit
type: item
date: 2025-09-29T09:07:43.000Z
creator: Igor Szulim
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: ciekawostki
subject: Edukacja
subject: pies
subject: psy
subject: zwierzęta
description: Czy pies ma kolana – to pytanie, które zaskakująco często pojawia się wśród właścicieli czworonogów. Choć brzmi nietypowo, odpowiedź jest jednoznaczna i ma ciekawe uzasadnienie.
encoded: Spis treści: Czy pies ma kolana? Ile kolan ma pies? Chore kolano u psa Ciekawostki o psach Wbrew pozorom anatomia psa w wielu aspektach przypomina budowę ludzkiego układu kostnego. Psy, podobnie jak ludzie, mają kolana – zlokalizowane w tylnych łapach. Mało kto jednak wie, że również w przednich łapach znajduje się odpowiednik „kolana”, który pełni zupełnie inną funkcję. Zrozumienie tego układu może pomóc lepiej dbać o zdrowie pupila i rozpoznawać sygnały możliwych kontuzji. Czy pies ma kolana? Pies, podobnie jak człowiek i inne ssaki, ma kolana. Po jednym na każdej z dwóch tylnych łap. Odgrywają one kluczową rolę w poruszaniu się, a konkretnie w chodzeniu, skakaniu czy bieganiu. Psie kolano to niezwykle złożony staw, który składa się z różnych kości: kości udowej, kości piszczelowej, kości strzałkowej, rzepki, łąkotki, więzadeł krzyżowych. Kluczowym elementem stabilizującym kolano psa jest rzepka, która utrzymuje kości na właściwym miejscu i zapobiega ich przemieszczaniu. Powierzchnie stawowe kości pokrywa chrząstka, która pełni istotną funkcję – dzięki niej ruch nie sprawia psu bólu, nawet podczas intensywnej aktywności. Za możliwość poruszania stawem odpowiadają otaczające kolano mięśnie, które generują niezbędną siłę do jego zginania i prostowania. Wiele osób może błędnie interpretować położenie psiego kolana, ponieważ w przeciwieństwie do ludzi, u psa znajduje się ono stosunkowo wysoko – tuż pod kością udową, osłoniętą masą mięśniową. Zdarza się, że za kolano uznaje się niżej położony staw skokowy, co jest anatomiczną pomyłką. W praktyce psy poruszają się na palcach, co wpływa na ich wyjątkowy sposób chodzenia. Ile kolan ma pies? Fakty anatomiczne, które mogą Cię zaskoczyć Nieprzypadkowo fraza „ile kolan ma pies?” znalazła się w czołówce wyszukiwań Google. Zainteresowanie tym tematem wzrosło gwałtownie po emisji odcinka popularnego teleturnieju, w którym uczestnicy musieli odpowiedzieć na pozornie proste pytanie dotyczące anatomii psa. Do wyboru mieli dwie odpo…

biegajace-psy-GettyImages-1202083136-864f860.jpg
width: 5322
height: 3744

Ciekawostki o Belgii – nie tylko frytki, czekolada i diamenty
type: item
date: 2025-09-04T09:28:24.000Z
creator: Filip Nowek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: belgia
subject: ciekawostki
subject: Travel
description: Belgia zaskakuje nie tylko malowniczą Brugią i świetną czekoladą. Kraj ten skrywa wiele ciekawostek, które potrafią zaintrygować nawet najbardziej doświadczonych podróżników. Poznaj fakty, które pozwolą lepiej poznać ten niewielki europejski kraj.
encoded: Spis treści: Belgia – państwo kontrastów, integracji i europejskiego znaczenia Ciekawostki o Belgii – 30 mniej znanych faktów na temat jednego z krajów Beneluksu Choć Belgia często kojarzy się przede wszystkim z Brukselą, unijnymi instytucjami, frytkami czy czekoladą, to ma do zaoferowania znacznie więcej niż mogłoby się wydawać. Ten stosunkowo niewielki kraj to serce zjednoczonej Europy kryje w sobie nieoczywiste fakty, intrygujące miejsca i zaskakujące tradycje, które czynią go niezwykle interesującym kierunkiem podróży. Dla wielu odwiedzających Belgia okazuje się pełna kontrastów i niespodzianek – zarówno w dużych miastach, jak i na prowincji. Belgia – państwo kontrastów, integracji i europejskiego znaczenia Belgia, oficjalnie Królestwo Belgii, to państwo położone w północno-zachodniej Europie, nad Morzem Północnym, graniczące z czterema krajami: Francją, Luksemburgiem, Niemcami i Holandią. Należy do unii gospodarczej Beneluksu i odgrywa kluczową rolę w strukturach międzynarodowych, takich jak Unia Europejska, NATO, ONZ, a także Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) i Międzynarodowy Fundusz Walutowy. Powierzchnia Belgii wynosi 30 530 km², co czyni ją niemal dziesięciokrotnie mniejszą od Polski. Pomimo niewielkich rozmiarów, kraj ten ma istotne znaczenie polityczne i gospodarcze w Europie. Według szacunków na 2025 rok, liczba ludności Belgii przekroczyła 11,8 miliona mieszkańców, co nadal plasuje ją wśród najgęściej zaludnionych krajów świata – średnio ponad 385 osób na km². Gęstość zaludnienia jest szczególnie wysoka w Regionie Stołecznym Brukseli oraz w aglomeracjach takich jak Antwerpia i Gandawa. W Belgii mieszka również znacząca Polonia, której liczebność przekracza obecnie 75 tysięcy osób. Największe skupiska Polaków znajdują się w Antwerpii, Liege oraz Brukseli, gdzie działa wiele organizacji polonijnych i szkół z językiem polskim. Bruksela, będąca stolicą Belgii i największym miastem kraju, odgrywa wyjątkową rolę na arenie międzynarodowej. Znajdują się tu sie…

belgia-ciekawostki-c200faf.png
width: 900
height: 600

Futurystyczna metropolia na pustyni – czym zachwyca jednej z najbogatszych krajów świata
type: item
date: 2025-08-28T08:48:04.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: ciekawostki
subject: katar
subject: podróże
subject: Travel
description: Choć wielkością dorównuje co najwyżej największym województwom w Polsce, to pod względem finansowym przerasta światowe mocarstwa. Poniżej prezentujemy wybrane ciekawostki o Katarze, czyli gospodarzu tegorocznego mundialu.
encoded: Spis treści: Życie w Katarze Stolica Kataru Z czego słynie Katar? Katar – ciekawostki Katar – informacje praktyczne Podróż do Kataru to coś więcej niż egzotyczna wycieczka – to doświadczenie luksusu, architektonicznego rozmachu i kulturowego kontrastu. Choć kraj ten nie jest duży, jego ambicje przekraczają granice kontynentów. Katar stawia na perfekcję – tu wszystko musi być „naj”. Przekonaj się, co sprawia, że to jeden z najbardziej zaskakujących krajów Bliskiego Wschodu. Życie w Katarze Katar, niewielki kraj o powierzchni około 11,5 tys. km², rozciągający się na półwyspie w Zatoce Perskiej, już dawno temu okazał się miejscem wyjątkowym — pierwotnie lokalne plemiona zdobywały dochody dzięki poławianiu pereł, lecz kiedy ten biznes upadł, kraj zwrócił się ku zasobom ropy naftowej i gazu, które okazały się jednymi z najbogatszych na świecie. Ta transformacja spowodowała, że w zaledwie kilka dekad rybackie osady i obozy Beduinów przekształciły się w panoramę pełną luksusowych willi, a wielbłądy ustąpiły miejsca limuzynom i prywatnym samolotom. Katar słynie z jednego z najwyższych wskaźników gęstości milionerów na świecie — według analiz w przeszłości nawet 14–17 % gospodarstw domowych posiadało majątek przekraczający milion dolarów. Dodatkowo Katar ma jeden z najwyższych poziomów bogactwa na mieszkańca i jednocześnie wysoki poziom nierówności majątkowej. Obecnie obywatele Kataru korzystają z rozbudowanych świadczeń społecznych — bezpłatna służba zdrowia, edukacja, woda i prąd to standard w ich głównych rezydencjach. Dla ekspatów oferowane są znaczne subsydia, choć w mniejszym stopniu. Jednak w obliczu rosnącej konsumpcji, rząd wdrożył programy takie jak Tarsheed (Narodowy Program Oszczędzania Energii i Wody), aby promować bardziej zrównoważone podejście do zasobów. Co więcej, najnowsze badania wykazują, że subsydia, klimat i technologie znacząco wpływają na rosnące zużycie prądu przez gospodarstwa domowe, co stanowi wyzwanie dla zrównoważonej polityki energetycznej. Ob…

katar-GettyImages-966897610-90e9a2f.jpg
width: 2178
height: 1376

Pałac Kultury i Nauki obchodzi 70. urodziny. Od samego początku wzbudzał kontrowersje
type: item
date: 2025-07-22T09:22:23.000Z
creator: Monika Berkowska, Igor Szulim
subject: Traveler
subject: ciekawostki
subject: Edukacja
subject: Kultura
subject: pałac kultury i nauki
subject: Sport
subject: Travel
subject: warszawa
description: Pałac Kultury i Nauki od 70 lat dzieli Polaków. Dla jednych to symbol zniewolenia, dla innych ikona stolicy. Z okazji rocznicy przypominamy najciekawsze fakty o najbardziej kontrowersyjnym budynku w Polsce.
encoded: W tym artykule: Co warto wiedzieć o Pałacu Kultury i Nauki? Pałac Kultury i Nauki – ciekawostki Trudno o drugi budynek w Polsce, który ma tyle samo przeciwników, co zwolenników. Pałac Kultury i Nauki, bo o nim mowa, z powodu swojej historii wzbudza mieszane uczucia zarówno wśród polityków, jak i zwykłych obywateli. Mimo to rocznie przyciąga do stolicy masę turystów nie tylko z kraju. Sprawdź, co skrywa 3288 pałacowych pomieszczeń i co wspólnego z erotycznymi snami ma lśniąca iglica. Oto mało znane ciekawostki o Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie, które przybliżą ci historię tego miejsca. Co warto wiedzieć o Pałacu Kultury i Nauki? Budowa Pałacu Kultury i Nauki, nad którą czuwał radziecki architekt Lew Rudniew, rozpoczęła się 1 maja 1952 roku i trwała tylko trzy lata. Budynek został oddany do użytku 21 lipca 1955 r., a do jego powstania zużyto ponad 40 mln cegieł i 26 tys. ton stali. W trakcie trwania budowy śmierć poniosło 16 robotników. Pałac Kultury i Nauki powstał jako dar narodu radzieckiego dla narodu polskiego. Jego pomysłodawcą był Józef Stalin (pierwotny patron budynku). Wspominany wyżej Lew Rudniew stworzył pięć projektów, ten ostateczny wybrali Polacy. Pierwszego dnia po otwarciu, 22 lipca 1955 r., PKiN odwiedziło 20 tys. osób. W 2007 r. budynek wpisano do rejestru zabytków. Kosztem Pałacu Kultury i Nauki zburzono ok. 180 przedwojennych kamienic i zlikwidowano sześć ulic. Mierzący 237 m Pałac Kultury i Nauki w chwili zakończenia budowy był drugim co do wielkości budynkiem w Europie (obecnie jest na 19. pozycji), tuż za Moskiewskim Uniwersytetem Państwowym. Wśród polskich drapaczy chmur nie miał sobie równych przed ponad sześć dekad. Wszystko zmieniło się na początku 2021 roku, gdy palmę pierwszeństwa przejął inny warszawski wieżowiec, Varso Tower. Biurowiec „przerósł” niekwestionowany symbol Warszawy o 73 metry, stając się nie tylko największym budynkiem w kraju, ale także w Unii Europejskiej. Sprawdź, ile metrów mają najwyższe budynki na świecie. Pałac Ku…

Palac-Kultury-i-Nauki-668fd9d.png
width: 1080
height: 720