National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-03-22T08:18:07.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Zanim pojawił się Jezus, tłumy podążały za nim. Jan Chrzciciel zmienił oblicze Judei
items: Powstaje najdroższy film w historii Polski. Będzie opowiadał o Słowianach
items: To będzie pierwsze takie muzeum na świecie. Powstanie w miejscu chrztu Jezusa nad Jordanem
items: Tu narodziła się polska państwowość. Mała wyspa na jeziorze Lednica to jedno z najważniejszych miejsc naszej historii
items: Czy Bolesław Chrobry został świętym? Wiemy, dlaczego tak mało się o tym mówi
items: Dobrawa była pierwszą polską władczynią. Słynęła z silnego charakteru
items: W Niemczech odkryto szkielet szlachcianki sprzed 1000 lat. Brakowało jej części głowy
items: Głowa Jana Chrzciciela jako symbol biblijnej zemsty. Kto skazał na śmierć żydowskiego proroka?
items: W Japonii odkryto przedmiot z czasów „ukrytych chrześcijan”. Zawiera tajemniczy napis
items: Jak naprawdę wyglądał chrzest Polski? Historyk opowiada o szczegółach
items: Święta woda - w każdej kulturze czci się też żywioł
items: Chrzest Polski czy tylko polskiego władcy? Kiedy tak naprawdę odbył się chrzest? Wiele pytań mało odpowiedzi [WYWIAD]
items: Zobacz najstarsze zabytki piśmiennictwa w Polsce. Wystawa w Płocku na 1050 rocznicę Chrztu Polski

Zanim pojawił się Jezus, tłumy podążały za nim. Jan Chrzciciel zmienił oblicze Judei
type: item
date: 2026-03-22T08:17:49.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Historia
subject: biblia
subject: chrześcijanie
subject: chrześcijaństwo
subject: chrzest
subject: fakty i mity
subject: izrael
subject: jezus chrystus
subject: starożytność
description: Jan Chrzciciel to jedna z najbardziej fascynujących postaci biblijnych. Jego proroctwa, chrzest Jezusa i niezwykła popularność wśród mieszkańców Judei czynią z niego postać, której wpływ wykraczał daleko poza ramy Ewangelii.
encoded: Spis treści: Jan Chrzciciel w świetle źródeł historycznych i biblijnych Działalność prorocka Jana Chrzciciela i jej wpływ na społeczność Relacje Jana Chrzciciela z Jezusem i znaczenie jego śmierci Dziedzictwo Jana Chrzciciela w tradycji chrześcijańskiej Choć w dzisiejszych czasach Jan Chrzciciel często bywa kojarzony głównie jako ten, który ochrzcił Jezusa, w I wieku naszej ery był postacią niezwykle rozpoznawalną i wpływową w całej Judei. Jego charyzmatyczne nauczanie, radykalny styl życia oraz odważna krytyka władzy przyciągały do niego tłumy ludzi. Zarówno źródła biblijne, jak i historyczne – w tym pisma Flawiusza Józefa – podkreślają jego autorytet i niezależność, która budziła podziw i niepokój ówczesnych elit. Jan Chrzciciel w świetle źródeł historycznych i biblijnych Postać Jana Chrzciciela pojawia się nie tylko w Ewangeliach, ale także w dziełach historycznych, przede wszystkim w pismach żydowskiego historyka Flawiusza Józefa. W swojej pracy „Dawne dzieje Izraela” Józef Flawiusz opisuje Jana jako postać powszechnie szanowaną i cieszącą się wielką popularnością, która nawoływała do cnotliwego życia i odnowy moralnej. Józef zwraca uwagę na wielki zasięg idei Jana i powody jego egzekucji z rozkazu Heroda Antypasa, który obawiał się wpływu proroka na społeczeństwo. Przekaz Ewangelii i wizerunek proroka na pustyni Według Ewangelii Jan prowadził życie ascety. Mieszkał na pustyni, nosił odzienie z sierści wielbłądziej i żywił się szarańczą oraz dzikim miodem. Jego styl życia nawiązywał do tradycji starotestamentowych proroków, zwłaszcza Eliasza. Proroków w Judei często utożsamiano z osobami nawołującymi do nawrócenia i duchowej przemiany. Ewangelie podkreślają, że Jan był tym, który „przygotowuje drogę Panu”, wzywając do pokuty i chrztu na odpuszczenie grzechów. Dlaczego Jan był bardziej znany niż Jezus? W czasach, gdy działał Jan Chrzciciel, jego popularność była tak wielka, że przyćmiła nawet Jezusa. Świadczy o tym fakt, iż tłumy podążały za Janem, uznając go cza…

Jan-Chrzciciel-cf0da0e.jpg
width: 1992
height: 1500

Powstaje najdroższy film w historii Polski. Będzie opowiadał o Słowianach
type: item
date: 2026-03-12T07:41:13.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: chrzest
subject: filmy
subject: mieszko I
subject: Piastowie
subject: polska
subject: słowianie
subject: średniowiecze
description: To nie będzie kolejna „cepelia”. Wojciech Smarzowski chce zbudować prawdziwe grody i zrekonstruować starosłowiańską mowę, by opowiedzieć o czasach Mieszka I. „Swadźba” i „Chrzest” mają być najdroższymi i najbardziej autentycznymi filmami w historii naszej kinematografii. Kiedy premiera?
encoded: Wojciech Smarzowski tworzy filmy, które nikogo nie pozostawiają obojętnym. Jego produkcje, tak jak „Wołyń”, „Kler” oraz „Dom dobry” dotykają bolesnych traum społecznych. Reżyser przedstawia te zjawiska w sposób bezkompromisowy. Czy tak samo będzie w przypadku przygotowywanej właśnie produkcji? Tym razem Smarzowski wziął się za temat związany z początkami państwa polskiego. Akcja filmu rozgrywać się będzie w drugiej połowie X wieku i dotyczyć będzie Słowian. Trzy warstwy słowiańskiej duszy Co do tej pory zdradzili na temat filmu jego twórcy? Scenariusz, współtworzony przez Wojciecha Rzehaka (autora m.in. „Kleru”), opiera się na kilku przeplatających się płaszczyznach. „Film składa się z trzech warstw. Pierwsza, która teraz przyciąga naszą uwagę najsilniej, to Mieszko i to, co działo się w wielkiej polityce, czyli budowanie państwowości. Drugi wątek jest przygodowy, można powiedzieć awanturniczy. (…) Trzecia płaszczyzna będzie związana z wierzeniami oraz obyczajami” – mówi w wywiadzie dla „Gazety Wyborczej” Wojciech Rzehak. Akcja filmu rozpocznie się w latach 963–964, kiedy Mieszko I ścierał się z Wieletami i Wolinianami. Oś czasu produkcji uwzględnia rok 966, bezpośrednio związany z chrztem władcy, oraz rok 967, w którym Mieszko odniósł zwycięstwo nad Wichmanem dzięki sojuszowi z Czechami. Wierzenia i obrzędy Słowian Warstwa dotycząca wierzeń i rytuałów Słowian będzie stanowić ważną cześć produkcji. Twórcom zależy na dowartościowaniu słowiańskiej mitologii, którą postrzegają jako „scancelowaną”. Wojciech Rzehak stwierdził, że chce „dowartościować słowiańską mitologię, którą nam zabrano”. Z tego powodu filmowcy chcą zaprezentować na ekranie kilka ważnych ceremonii i świąt: Swadźba (Swaćba) – staropolski ceremoniał zaślubin, będący istotnym rytuałem przejścia, Tryzna – słowiański obrzęd żałobny i pogrzebowy, Noc Kupały oraz Szczodre Gody – celebrowanie przesileń letniego i zimowego. Życie społeczności zostanie pokazane jako nierozerwalnie zrośnięte z naturą i cyklem pó…

smarzowski-8d97848.jpg
width: 1575
height: 1050

To będzie pierwsze takie muzeum na świecie. Powstanie w miejscu chrztu Jezusa nad Jordanem
type: item
date: 2026-02-19T12:09:53.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: chrzest
subject: jordania
subject: muzeum
subject: pustynie
description: Już wiadomo, jak będzie wyglądać pierwsze na świecie Muzeum Chrztu Jezusa. Ten wyjątkowy budynek powstanie w Betanii nad rzeką Jordan w Jordanii, w miejscu, gdzie według tradycji Jezus został ochrzczony przez Jana Chrzciciela. Zwycięski projekt nawiązuje do duchowych doznań, jakie mają towarzyszyć odwiedzającym.
encoded: Spośród listy siedmiu finalistów jury wybrało projekt stworzony przez brytyjską pracownię architektoniczną Níall McLaughlin Architects (NMLA). Organizatorom konkursu zależało, aby projekt nawiązywał zarówno do sakralnego charakteru miejsca, w którym stanie muzeum, jak i do historycznego dziedzictwa, jakie niosą za sobą tamtejsze tereny Jordanii. Czynniki te zostały wzięte pod uwagę przy wyborze głównego laureata, którego praca – jak podkreślono – „budzi zachwyt i pokorę u odwiedzających oraz wrażliwie odpowiada na kontekst miejsca”. Podróż przez symbole – jak wygląda zwycięski projekt? Projekt muzeum od samego początku miał zawierać nie tylko wymiar architektoniczny, ale i symboliczny. Bryła miała być nośnikiem religii, symboli i historii związanej ze wschodnim brzegiem Jordanu. Zwycięska koncepcja została doceniona za stworzenie wielowarstwowej narracji, w której ważnym elementem jest doznanie chrztu jako momentu odnowy i rozpoczęcia nowego życia. Narracja ta opiera się na drodze, według której odwiedzający będą zwiedzać muzeum. Ekspozycja rozpoczynać się będzie w jałowym ogrodzie pustynnym, symbolizującym okres życia przed chrztem. Następnie trasa poprowadzi w głąb budynku, gdzie umiejscowiony zostanie sztuczny ciek wodny – odpowiednik rzeki Jordan. Po wyjściu z drugiej strony obiektu odwiedzający ponownie znajdą się w ogrodzie, tym razem bujnym, rozświetlonym i pełnym rajskich owoców. Zwiedzanie będzie więc stanowić symboliczną podróż, odzwierciedlającą drogę Chrystusa do chrztu. Główny pawilon zostanie również wyposażony w taras widokowy, z którego rozpościerać się będzie widok na dolinę Jordanu i szlak pielgrzymkowy do Miejsca Chrztu. Nowoczesne muzeum pośrodku pustyni – nowa inwestycja a krajobraz Jordanii Przy ocenie projektów jury brało pod uwagę także to, w jaki sposób budynek nawiązuje do lokalnego krajobrazu oraz czy czerpie z typowych technik budowlanych stosowanych na terenach Bliskiego Wschodu. Zwycięska propozycja zaprezentowana przez NMLA w dużej mie…

FABRIC-KOLAZ-32-164d784.jpg
width: 2813
height: 1875

Tu narodziła się polska państwowość. Mała wyspa na jeziorze Lednica to jedno z najważniejszych miejsc naszej historii
type: item
date: 2025-12-21T11:59:51.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Historia
subject: chrzest
subject: fakty i mity
subject: historia polski
subject: mieszko I
subject: średniowiecze
description: Ostrów Lednicki, położony na największej wyspie jeziora Lednica, to jedno z kluczowych miejsc związanych z początkami państwa polskiego. Dzięki badaniom archeologicznym i historycznym wyspa odkrywa przed nami tajemnice życia pierwszych Piastów oraz znaczenie chrztu Mieszka I.
encoded: Spis treści: Ostrów Lednicki w badaniach archeologicznych – najważniejsze odkrycia Ostrów Lednicki jako miejsce chrztu Mieszka I Ostrów Lednicki dziś – zwiedzanie, rekonstrukcje i edukacja Wyspa Ostrów Lednicki na jeziorze Lednica na Pojezierzu Gnieźnieńskim przyciąga zarówno badaczy, jak i pasjonatów historii. To tu, według najnowszych badań, mógł odbyć się chrzest Mieszka I w 966 roku, a złożone konstrukcje mostów i pozostałości palatium pozwalają lepiej zrozumieć codzienne życie oraz organizację pierwszego polskiego państwa. Współczesne odkrycia, takie jak militaria z X wieku i monety średniowieczne, ukazują skalę i znaczenie tego miejsca dla wczesnośredniowiecznej Polski. Ostrów Lednicki w badaniach archeologicznych – najważniejsze odkrycia Badania archeologiczne prowadzone na Ostrowie Lednickim należą do najbardziej zaawansowanych w Polsce. Ich początki sięgają lat 60. XX wieku, kiedy to archeolodzy rozpoczęli regularne prace wykopaliskowe na wyspie oraz w jej bezpośrednim otoczeniu. Prace te objęły zarówno badania podwodne w jeziorze Lednica, jak i szeroko zakrojone wykopy lądowe. Badania podwodne i lądowe wokół jeziora Lednica Jednym z najważniejszych etapów badań było rozpoczęcie podwodnych eksploracji na jeziorze Lednica przez specjalistów z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. W 2020 roku, we współpracy z Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy, archeolodzy zidentyfikowali militaria z X wieku, fragmenty ceramiki, kości zwierzęce oraz pozostałości umocnień brzegowych z czasów panowania Mieszka I. Badania te znacząco poszerzyły wiedzę o infrastrukturze wodnej, sposobie funkcjonowania mostów oraz szlaków komunikacyjnych z epoki wczesnopiastowskiej. Znaczenie znalezisk z X wieku dla historii Polski Odkrycia z dna jeziora Lednica, jak również te dokonane na wyspie, potwierdzają strategiczne znaczenie Ostrowa Lednickiego jako centrum wczesnego państwa polskiego. Przedmioty militarne, broń, narzędzia oraz ozdoby świadczą o istnieniu tu ważnego grodu obronnego …

Ostrow-Lednicki-c88664d.jpg
width: 2813
height: 1875

Czy Bolesław Chrobry został świętym? Wiemy, dlaczego tak mało się o tym mówi
type: item
date: 2025-03-31T08:23:32.000Z
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: chrześcijaństwo
subject: chrzest
subject: kanonizacja
subject: kościoły
subject: królowie
subject: polska
subject: RPWNG
subject: średniowiecze
description: Bolesław Chrobry, pierwszy koronowany władca Polski podejmował kroki, które mogłyby zapewnić mu status świętego. Pomimo tych działań, jego kanonizacja nigdy nie doszła do skutku. Dlaczego Polska, w przeciwieństwie do innych europejskich krajów, nie doczekała się świętego monarchy w pierwszych wiekach swojego istnienia?
encoded: Spis treści: Znaczenie świętości w średniowieczu Bolesław Chrobry a kanonizacja – co poszło nie tak? Czy Bolesław Chrobry został zapomnianym świętym? Co Bolesław Chrobry osiągnął w świetle Kościoła? Książęta i królowie pragnęli, by ich dynastie zyskały status stirps beata, czyli świętych rodów. Jednak w pierwszych wiekach chrześcijaństwa osiągnięcie tego celu nie było łatwe. Świętość postrzegano wtedy bardzo restrykcyjnie. Kościół otaczał czcią głównie pustelników, którzy poświęcili się całkowicie wierze oraz biskupów żyjących w czystości i pokorze. Dla świeckich władców droga na ołtarze była na początku dostępna wyłącznie poprzez męczeństwo. Znaczenie świętości w średniowieczu W średniowieczu świętość władców miała ogromne znaczenie, nie tylko z perspektywy duchowej, ale także politycznej. Posiadanie w rodzie osoby wyniesionej na ołtarze (tzw. stirps beata) zwiększało prestiż dynastii oraz dawało liczne korzyści, takie jak bliższe relacje z papiestwem czy większy autorytet wśród poddanych. Świętość była zatem istotnym narzędziem władzy, które skutecznie wzmacniało pozycję rodu na arenie międzynarodowej. Kult świętych w Europie Środkowej Władcy Europy Środkowej, jak król Stefan na Węgrzech czy książę Wacław w Czechach, szybko dostrzegli potencjał świętości jako narzędzia politycznego. Węgierski król Stefan został kanonizowany za swoje zasługi w umacnianiu chrześcijaństwa, w tym zakładanie diecezji, a książę Wacław w Czechach zyskał świętość dzięki swojej pobożności. W ten sposób święci monarchowie stali się symbolami władzy duchowej i politycznej, umacniając pozycję dynastii na dworach europejskich. Święci władcy jako narzędzie polityczne Świętość była również doskonałym narzędziem politycznej propagandy. Dynastie, takie jak Merowingowie czy dynastia ottońska, doskonale opanowały sztukę wynoszenia swoich krewnych na ołtarze, co pozwalało im umocnić swoją pozycję i prestiż w Europie. Proces ten był kontynuowany przez władców nowo chrześcijańskich państw, takich jak W…

Boleslaw-Chrobry-006c69f.png
width: 1315
height: 857

Dobrawa była pierwszą polską władczynią. Słynęła z silnego charakteru
type: item
date: 2024-07-21T11:02:10.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: chrześcijaństwo
subject: chrzest
subject: czechy
subject: historia polski
subject: kobiety
subject: Piastowie
subject: średniowiecze
subject: Wolny czas
description: Dobrawa jasno zakomunikowała: nie poślubi Mieszka I, jeśli ten nie porzuci swoich siedmiu nałożnic. Tak się stało. Pierwsza polska księżna potrafiła postawić na swoim. Trwale zapisała się na kartach naszej historii.
encoded: W tym artykule: Dobrawa i chrzest Polski Dobrawa i wielka polityka państw Co wiemy o charakterze Dobrawy? Dziedzictwo Dobrawy. Co pozostało po słynnej księżnej? Dobrawa Przemyślidka, zwana też Dąbrówką, była córką księcia czeskiego Bolesława I Srogiego z dynastii Przemyślidów. Urodziła się około 930, a zmarła w 977 roku. Dobrawa i chrzest Polski Wprowadzenie chrześcijaństwa w Polsce w 966 roku miało kluczowe znaczenie. Wywarło ogromny wpływ na kulturę i politykę państwa Piastów. Polska przyjęła chrzest za pośrednictwem chrześcijańskich Czech. Przypieczętowaniem sojuszu z naszym południowym sąsiadem był ślub Mieszka I z księżniczką czeską – Dobrawą. Mamy skąpe informacje na ten temat. Na przykład „Rocznik krakowski dawny” podaje: „965 Dubrowka przybyła do Mieszka. 966 Mieszko książę chrzci się”. „Osobisty wpływ tej kobiety musiał być wielki. Od niej dowiadywał się książę polański o wierze, przychodzącej ze świata prastarej i wielkiej kultury” – opisuje obrazowo Paweł Jasienica w książce „Polska Piastów”. Gall Anonim odnotował, że Dobrawa nie chciała początkowo wyjść za Mieszka I. Ten miał siedem żon. Postawiła warunek: ma zostać chrześcijaninem i je odprawić. Tak też się stało. Na wieść o porzuceniu „zwyczaju pogańskiego” księżniczka czeska przybyła do Polski. Mistrz Wincenty zwany Kadłubkiem napisał w radosnych słowach: „Dzięki szczęśliwemu związkowi z nią [Dobrawą – przyp. red.] topnieją lody niewiary i dzikie wino naszych pogan przemienia się w szlachetną winorośl”. Dobrawa i wielka polityka państw Wszyscy znamy datę: 966 r. Jest to moment przyjęcia przez Polskę chrztu. Wygląda na to, że Dobrawa odegrała istotną rolę w decyzji o przyjęciu chrztu przez Mieszka I, który był pierwszym historycznym władcą Polski. Niektórzy nawet określają ją jako „Matkę Chrzestną Polaków”. Jednak Mieszko I nie przyjął chrześcijaństwa, bo miał takie widzimisię. Ewidentnie była to decyzja polityczna dynastii piastowskiej. Chodziło również o uspokojenie sytuacji na Śląsku i zerwanie soju…

dobrawa-pierwsza-polska-ksiezna-miala-charakterek-e0e2dda.png
width: 1200
height: 630

W Niemczech odkryto szkielet szlachcianki sprzed 1000 lat. Brakowało jej części głowy
type: item
date: 2023-11-29T14:15:15.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: chrześcijaństwo
subject: chrzest
subject: Edukacja
subject: grobowce
subject: niemcy
subject: odkrycia
subject: Społeczeństwo
description: Archeolodzy odnaleźli w Niemczech nietypowy pochówek. W grobie pogrzebano mężczyznę wraz z kobietą, która miała wydrążoną czaszkę. Analiza wykazała, że żyła ok. 1000 lat temu i prawdopodobnie była bardzo zamożna.
encoded: W tym artykule: Grób mężczyzny i kobiety z wydrążoną czaszką Zmarli pochodzili z IX wieku i prawdopodobnie należeli do arystokracji Grób może być dowodem na zmianę religii zmarłej W niemieckim mieście Eisleben w kraju związkowym Saksonia-Anhalt odbywają się właśnie wykopaliska archeologiczne. Badacze prowadzą badania terenowe w pobliżu dawnego pałacu królewskiego na terenie dzielnicy Helfta. Wybudował go cesarz Otton Wielki. Grób mężczyzny i kobiety z wydrążoną czaszką Archeolodzy odnaleźli tam interesujący pochówek. W grobie pochowano mężczyznę i kobietę. Uwagę naukowców zwrócił szkielet żeński. Czaszka była bowiem wydrążona i brakowało niemal wszystkich kości twarzy. Badacze sugerują, że zmarli prawdopodobnie byli małżeństwem. Kobieta była niewiele niższa i miała ok. 1,55 m wzrostu. Analiza w laboratorium wykazała jednak, że czaszka nie została wydrążona na skutek np. nieudolnej trepanacji, czy innego zabiegu. Uczeni twierdzą, że kość została uszkodzona po śmierci, ponieważ grób był stosunkowo płytki. – Czaszka kobiety została uszkodzona w wyniku kolejnych naruszeń grobu, na przykład przez pług, a być może także przez małe zwierzęta, które zbudowały w grobie swoje nory – powiedział dr hab. Felix Biermann w rozmowie z Live Science, profesor archeologii na Uniwersytecie Szczecińskim, który brał udział w wykopaliskach. – W szczątkach nie ma zatem nic spektakularnego – dodał. Zmarli pochodzili z IX wieku i prawdopodobnie należeli do arystokracji Mężczyznę, który znajdował się w grobie, pochowano z różnymi przedmiotami. To m.in. nóż, komplet pasków, oraz żelazny czubek laski. Ten ostatni artefakt wskazuje, że człowiek ten mógł cieszyć się wysokim statusem. Być może nawet był ówczesnym arystokratą. W Niemczech odkryto pozostałości olbrzymiej konstrukcji. Należała do legendarnego króla Archeolodzy odnaleźli olbrzymią salę z epoki brązu. Badacze uważają, że mogło być to miejsce obrad, w których uczestniczył legendarny król Hinz, władca z kultury nordyjskiej. – Badania wyk…

szkielet-3efd784.webp
width: 650
height: 366

Głowa Jana Chrzciciela jako symbol biblijnej zemsty. Kto skazał na śmierć żydowskiego proroka?
type: item
date: 2023-06-01T14:30:00.000Z
creator: Agnieszka Wirtwein-Przerwa
subject: Historia
subject: archeologia
subject: chrześcijaństwo
subject: chrzest
subject: jezus chrystus
subject: religie
subject: wykopaliska
description: Według biblijnego opisu Jan Chrzciciel został skazany na śmierć przez ścięcie. Żydowski prorok zmarł na życzenie Salome, która nakłoniła Heroda, aby zlecił egzekucję. Archeolodzy od lat szukali miejsca, w których mogły wydarzyć się te sceny. Gdzie zginął Jan Chrzciciel? Czy głowa Jana Chrzciciela naprawdę została przekazana na tacy?
encoded: W tym artykule: Kim był Jan Chrzciciel? Jak zginął Jan Chrzciciel? Gdzie zginął Jan Chrzciciel? Jan Chrzciciel, zwany również Janem Baptystą, był żydowskim prorokiem i pustelnikiem. Urodził się pomiędzy 6 p.n.e. a 2 r. p.n.e. w En Kerem, a zmarł ok. 32 roku n.e. prawdopodobnie w Macheroncie. To właśnie w fortecy Heroda Wielkiego usytuowanej na szczycie pustynnego wzgórza w Jordanii, męczennik miał zginąć przez ścięcie głowy. Już sama arabska nazwa starożytnego fortu oznacza dosłownie „fortecę ścięcia” i ma nawiązywać do odwołuje się do miejsca kaźni. Kim był Jan Chrzciciel? Według Biblii Jan Chrzciciel miał być krewnym Jezusa. W Ewangelii Łukasza czytamy, że Baptysta urodził się pół roku przed Chrystusem w „mieście w Judzie”. Badacze utożsamiają to miejsce z wioską Ain Kerem w Zachodniej Jerozolimie. Był synem żydowskiego starszego kapłana Zachariasza i niepłodnej kobiety nazywanej przez Ewangelistę Elżbietą. To właśnie kobieta miała być spokrewnioną z Marią z Nazaretu, matką Syna Bożego. Młody Jan chciał w dorosłym życiu zostać kapłanem. Jego plany pokrzyżowała jednak śmierć obojga rodziców. Po tym, jak został sierotą, rozpoczął życie pustelnika na Pustyni Judzkiej. To właśnie tam nawiązał kontakt z esseńczykami, którzy mieli duży wpływ na jego przyszłe poglądy, chociaż jego nauczanie nie zawsze zgadzało się z esseńskimi doktrynami. Wkrótce jego słuchacze zaczęli uznawać go za Mesjasza, czemu Jan Baptysta zdecydowanie zaprzeczał. To właśnie na pustyni rozpoczęła się jego misja jako proroka. Według Ewangelii Jan został powołany, aby wzywał ludzi do nawrócenia oraz przygotował ich drogę do publicznej służby Mesjasza. Miał głosić potrzebę odnowy wewnętrznej i duchowej. Przypieczętowaniem przemiany i potwierdzeniem wejścia na nową drogę życia był chrzest, którego prorok udzielał słuchaczom w rzece Jordan. Ewangelie Synoptyczne podają, że to właśnie Baptysta był człowiekiem, który ochrzcił samego Zbawiciela. Jak zginął Jan Chrzciciel? To właśnie nauczanie Jana Chrzcicie…

salome-z-glowa-jana-chrzciciela-autor-andrea-solario-078cafc.jpeg
width: 815
height: 689

W Japonii odkryto przedmiot z czasów „ukrytych chrześcijan”. Zawiera tajemniczy napis
type: item
date: 2023-05-24T11:50:16.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: azja
subject: chrześcijaństwo
subject: chrzest
subject: Edukacja
subject: japonia
subject: katolicy
subject: kościoły
subject: Społeczeństwo
subject: zabytki
description: Naukowcy z Japonii otrzymali zgodę na zbadanie wazy z czasów „ukrytych chrześcijan”. Naczynie należało do pewnej rodziny i było przekazywane z pokolenia na pokolenie. Wykorzystywano je do przechowywania krzyżma, czyli świętego oleju do namaszczania.
encoded: W tym artykule: Waza „ukrytych chrześcijan” z 1600 roku Waza mogła brać udział w ceremonii chrztu słynnego japońskiego pana feudalnego Prawie 300 trudnych lat japońskiego chrześcijaństwa W domu pewnej japońskiej rodziny znajdowała się zabytkowa waza. Na pierwszy rzut oka jest to zwyczajne – choć nieco staroświeckie – naczynie. Ma 25 centymetrów wysokości. Właściciele przyznają, że przekazywane było z pokolenia na pokolenie. Do tej pory jednak nikt nie wiedział, do czego waza służyła w przeszłości. Jedyną wskazówką był tajemniczy napis na jej podstawie: „Escencia”. Jeden z członków rodziny postanowił w końcu oddać przedmiot naukowcom z prefektury Nagasaki. Waza „ukrytych chrześcijan” z 1600 roku Lokalni badacze dokonali analizy zarówno chemicznej, jak i historycznej. Stwierdzili, że jest to artefakt, który pochodzi z czasów Kakure-kirishitan. W języku japońskim oznacza to „ukrytych chrześcijan”. Zwrot ten odnosi się do wczesnych wyznawców tej religii, którzy kontynuowali wyznawanie swojej wiary w ukryciu. Chrześcijaństwo zostało bowiem zakazane w okresie Tokugawa (Edo). Naukowcy uznali, że waza była wykorzystywana do przechowywania świętego oleju, czyli tzw. krzyżma. W tradycji chrześcijańskiej jest to substancja stworzona z mieszanki oliwy i balsamu, która była używana do namaszczania przy udzielaniu sakramentów chrztu, bierzmowania, święceń kapłańskich, biskupich, konsekracji kościołów i ołtarzy, a także ślubów zakonnych. Waza mogła brać udział w ceremonii chrztu słynnego japońskiego pana feudalnego Archeolodzy z prefektury Nagasaki uważają, że waza powstała w Chinach w 1600 roku. W tym czasie chrześcijańskim biskupem Japonii był Luís Cerqueira. To jezuita z Portugalii, który od 1594 do swojej śmierci w 1614 roku sprawował władzę w diecezji Funai. Badacze podejrzewają, że naczynie mogło być wykorzystane do przeprowadzenia ceremonii chrztu Konishi Yukinagi na wyspach Amakusa w 1599 roku. To japoński daimyō (pan feudalny w średniowiecznej Japonii), który znany jest z…

waza-japonia-3669074.png
width: 1200
height: 630

Jak naprawdę wyglądał chrzest Polski? Historyk opowiada o szczegółach
type: item
date: 2019-10-02T08:02:38.000Z
creator: redakcja
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: chrzest
subject: Edukacja
subject: Kultura
subject: mieszko I
subject: polska
subject: Travel
subject: Zdrowie
description: Przyjęcie chrztu przez Mieszka sprawiło, że Polska trafiła do nowej przestrzeni kulturowej, wspólnej dla krajów zachodniej Europy - mówi prof. Andrzej M. Wyrwa, dyrektor Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy.
encoded: Maciej Replewicz: Co wiemy o chrzcie, poza tym, że przyjął go Mieszko w 966 roku? Prof. Andrzej M. Wyrwa: Naukowcy od wielu lat próbują ustalić dokładne okoliczności, czas, miejsce oraz celebransa, który udzielił chrztu księciu Mieszkowi. W ciągu kilkudziesięciu lat badań wiele udało się wyjaśnić, ale wiele, m.in. ze względu na brak wiarygodnych źródeł, nadal pozostaje tajemnicą. Najwięcej rozważań na ten temat powstało w pierwszej połowie lat 60. ubiegłego stulecia, a więc w okresie poprzedzającym obchody Milenium państwa polskiego. Dziś ze względu na zbliżającą się rocznicę temat ten powraca. To co wiemy z bardzo dużą dozą prawdopodobieństwa to czas tego wydarzenia. Chrzest Mieszka I na pewno miał miejsce w 966 roku - prawdopodobnie w Wielką Sobotę, która w tamtym roku przypadała 14 kwietnia. Dokładny dzień wiąże się z liturgią Wielkiej Soboty, kiedy w Kościele katolickim właśnie udziela się chrztu. Dokładnie jednak nie wiemy, jak wyglądał rytuał tego aktu. W oparciu o nieco późniejsze źródło – Żywot św. Ottona z Bambergu, w którym jest mowa o chrzcie Pomorzan udzielonym przez Ottona w latach dwudziestych XII w. - możemy przypuszczać, że chrzest Mieszka odbywał się w podobny sposób, czyli w basenie chrzcielnym. Po chrzcie Mieszka ochrzczono następnie jego dworzan i drużynę towarzyszących mu wojów. Ile jednak osób ochrzczono w tym pierwszym dniu absolutnie nie wiemy. W krótkim czasie od Wielkiej Soboty byli najprawdopodobniej chrzczeni inni jego poddani. Proces ten przebiegał jednak dłuższy czas, stopniowo, etapami. W pierwszym okresie chrztem objęto najprawdopodobniej tylko elity państwa Mieszka – w granicach do kilkunastu tysięcy osób. Natomiast pozostała część społeczeństwa, której liczbę na ziemiach polskich w tym czasie szacuje się na ok. 650 tys. osób, nadal pozostawała przy wierzeniach przodków. Sam proces ugruntowywania chrześcijaństwa na ziemiach polskich trwał przynajmniej do początku XIII wieku. Maciej Replewicz: Czy znamy miejsce chrztu? Prof. Andrzej M…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/692921220932fe93434b50d88d82a132e48969c7-bb8f28a.jpeg
width: 640
height: 460

Święta woda - w każdej kulturze czci się też żywioł
type: item
date: 2018-06-07T01:00:00.000Z
creator: Joanna Pociask-Karteczka
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: chrzest
subject: ganges
subject: obrzędy
subject: pogrzeb
subject: religie
subject: rzeka
subject: Travel
subject: woda
description: Od kropel w chrzcielnicy po świętą rzekę, do której wrzucamy ludzkie prochy – woda błogosławi nasze ciało i nasze życie.
encoded: Człowiek odczuwa potrzebę przeżywania sacrum – to nieodłączny element jego duchowości. Obszary świętości w rozmaitych kulturach były lokowane różnie, ale bardzo często status świętych zyskiwały rzeki. Głównie za sprawą pierwiastka kosmogonicznego, jaki stanowi woda. W kosmogonii, w mitach i rytuałach niezależnie od kultury spełnia ona te same funkcje: jest zaczątkiem stworzenia, udziela „nowego narodzenia”, użyźnia, wzmacnia siły witalne, leczy, zapewnia odrodzenie po śmierci. Płynąca woda rzeki symbolizuje przemijanie, upływający czas, a więc drogę, życiową wędrówkę. Ma swój początek (źródło) i koniec, którym jest powrót do stanu chaosu, śmierci, gdy uchodzi do bezmiaru oceanu. Ponadto koryto rzeki rozcina obszar na dwa odrębne fragmenty, stanowiąc wyraźną naturalną granicę, której przekroczenie związane jest z niebezpieczeństwem. Pokonanie brodu czy mostu stanowi zatem ważne doświadczenie egzystencjalne na granicy świata żywych i krainy śmierci. Rzeka trafia do sfery sacrum zwykle wtedy, gdy wyróżnia się kształtem i wielkością, posiada „moc”, została konsekrowana albo znajduje się na obszarze przepojonym sakralnością. Wiele kultów i obrzędów było skoncentrowanych wokół rzek. Ich przekraczanie wymagało fizycznego trudu i miało sens symboliczny: oznaczało przejście do innego świata. Zgodnie z tą logiką droga w zaświaty musiała wieść przez rzekę. To dlatego Egipcjanie przenosili zmarłych na zachodni brzeg Nilu, tam gdzie zachodzi słońce. Z tego też powodu w mitologii Greków Hermes odprowadzał dusze nad brzeg rzeki Styks (Znienawidzona), a przeprawa łodzią Charona pozbawiała umarłego pamięci o poprzednim życiu. Afrykańczycy wierzyli, że dusza przeprawia się promem, którego przewoźnik pobiera opłatę w muszelkach. Dobrzy ludzie trafiają na drugi brzeg szybko i bez przeszkód, natomiast źli wypadają z promu i muszą płynąć wpław nawet trzy lata. W dawnych wyobrażeniach rosyjskich zmarły przekraczał rzekę Zabyt (Zapomnienie), by po 40 dniach zapomnieć o wszystkim. Skoro po …

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/d8a0392d6ab62d87aa886b6280f4c6b3b128c9af-3481048.jpeg
width: 714
height: 476

Chrzest Polski czy tylko polskiego władcy? Kiedy tak naprawdę odbył się chrzest? Wiele pytań mało odpowiedzi [WYWIAD]
type: item
date: 2018-05-18T09:23:04.000Z
creator: redakcja
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: chrzest
subject: mieszko I
subject: polska
description: Ochrzcił się władca czy zostało ochrzczone całe Państwo? Odpowiedź nie jest wcale taka prosta. Przeczytajcie wywiad o kulisach chrztu Polski.
encoded: Określenie „chrzest Polski” jest błędne, nawet jeśli uznamy, że w 966 r. ochrzczony został Mieszko – powiedział dziennikarzowi PAP, Michałowi Szukale prof. Przemysław Urbańczyk, archeolog z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego i Instytutu Archeologii i Etnologii PAN, badający początki państwa polskiego. Michał Szukała: Co według Pana wydarzyło się wiosną 966 r.? Prof. Przemysław Urbańczyk: Nie wiemy, czy w 966 r. i nie wiemy czy wiosną. Mamy bardzo niewiele informacji i żadna z nich nie pochodzi z tego okresu. Dopiero kilkadziesiąt lat później biskup Thietmar z Merseburga napisał, że Mieszko ze swoją czeską żoną Dobrawą żył bez chrztu przez rok lub trzy lata. Mamy więc podstawy sądzić, że został ochrzczony pomiędzy 966 r. a 968 r. W tzw. kronikach polskich zapisano rok 967, a w jednej z nich nawet rok 960. Widzimy więc, że kronikarze nie byli pewni daty chrztu. Wybrano rok 966, ponieważ był on bliski daty przybycia Dobrawy do kraju Mieszka. Jeśli chodzi o datę kwietniową, to tym bardziej nie dysponujemy żadnymi wskazówkami. Możemy tylko zakładać, że jeśli była to dla Mieszka I ważna uroczystość religijna, to odbyła się w trakcie najważniejszych świąt chrześcijańskich, czyli Wielkanocy, wypadającej wówczas 15 kwietnia. Michał Szukała: Czyli karierę tej daty zawdzięczamy niemieckiemu biskupowi żyjącemu kilkadziesiąt lat później? Prof. Przemysław Urbańczyk: I polskim kronikom podającym rok 966. Nie wiemy jednak na jakiej podstawie. Być może data ta zachowała się w pamięci dynastycznej lub jest oparta na zaginionych rocznikach, takich jak tzw. rocznik Gaudentego lub rocznikach spisywanych w Czechach. Wiemy tylko, że dopiero kilkadziesiąt lat po tej dacie pojawiają się daty związane z przyjęciem chrztu przez Mieszka I. Michał Szukała: Można powiedzieć, że jest ona logiczna, ponieważ rok później urodził się Bolesław Chrobry… Prof. Przemysław Urbańczyk: Nie mamy na to dowodów. Ta data jest „korzystna”, ponieważ nie dopuszcza możliwości, że jeden z naszych najwybitni…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/0ee43eee7bd0f5ea293d1fc9f784d832d2474155-2a3f2bc.png
width: 705
height: 502

Zobacz najstarsze zabytki piśmiennictwa w Polsce. Wystawa w Płocku na 1050 rocznicę Chrztu Polski
type: item
date: 2016-04-01T08:13:15.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: chrzest
subject: historia
subject: wystawa
description: Z okazji 1050 rocznicy początku chrystianizacji Polski Towarzystwo Naukowe Płockie zaprezentowało ekspozycję ponad 20 starodruków z XV-XVIII wieku.
encoded: Otwarta w czwartek wystawa zatytułowana jest „Pomniki dziejów Polski”. Wszystkie prezentowane tam zabytki, w tym pierwsze wydania dzieł średniowiecznych dziejopisów, pochodzą ze zbiorów Biblioteki im. Zielińskich TNP. „Pokazujemy zabytki piśmiennictwa historycznego z trzech epok: średniowiecza, odrodzenia i baroku. Na dużą uwagę zasługują zwłaszcza dwa egzemplarze kroniki Macieja Miechowity. To wydanie z Krakowa z 1521 r., w którym po raz pierwszy zamieszczono podobizny władców Polski. Zostały one wykonane w technice drzeworytu” – powiedziała podczas otwarcia wystawy jej autorka Agnieszka Ciechomska z TNP. Napisana po łacinie przez Macieja Miechowitę „Chronica Polonorum” obejmuje dzieje Polski od czasów najwcześniejszych do 1506 r. Wśród prezentowanych na ekspozycji dzieł są także pierwsze drukowane wersje „Roczników, czyli kronik sławnego Królestwa Polskiego" Jana Długosza w dwóch wydaniach z Dobromila z 1615 r. oraz z Lipska z 1711 r., a także „Historia Polonica” Wincentego Kadłubka – wydanie z Dobromila z 1612 r. Na wystawie zobaczyć można też „Kronikę Polską” Marcina Bielskiego wydaną w Krakowie w 1597 r. Wystawa „Pomnik dziejów Polski” będzie otwarta w TNP do 6 maja. Otwarciu ekspozycji towarzyszył wykład księdza prof. dr hab. Michała Grzybowskiego „Chrzest i początki chrześcijaństwa w Polsce”. „W średniowiecznym piśmiennictwie o Polsce zaczęto wspominać wraz z jej chrztem. Wcześniej nikt o nas specjalnie nie pisał. Dopiero Chrzest Polski sprawił, że zaczęliśmy istnieć w Europie” – powiedział ks. prof. Grzybowski. Przypomniał, że jednym z pierwszych dzieł, gdzie pojawia się nazwa Polski, jest spisany po łacinie ok. 1004 r. przez św. Brunona z Kwerfurtu „Żywot św. Wojciecha”. TNP to najstarsza tego typu instytucja w Polsce, powstała w 1820 r. Jej założycielami byli rektor Szkoły Wojewódzkiej Płockiej Kajetan Morykoni, biskup płocki i senator Królestwa Polskiego Adam Prażmowski, a także ziemianin, weteran wojen napoleońskich pułkownik Stanisław Dembowski. Od 2004…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/318155c363836592faed48b215d8831ea49dee60-c5b0bbc.png
width: 857
height: 663