National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-08-15T10:15:08.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Rewolucjonista Marcin Luter – jak 95 tez zmieniło Europę i świat
items: Archeolodzy na tropie Marii Magdaleny. Ta historia rzuca światło na początki chrześcijańska
items: Zagadka Całunu Turyńskiego rozwiązana? Modelowanie 3D rzuca nowe światło na pochodzenie relikwii
items: Nowe odkrycie badacza podważa tradycję. Czy tu Jezus przemienił wodę w wino?
items: Krzyż czy młot Thora? Archeolodzy odkryli nietypowy artefakt
items: Męczeńska śmierć św. Wojciecha: dlaczego Prusowie zabili misjonarza? Odkryj kulisy wydarzeń
items: Kim są augustianie? To musisz wiedzieć o zakonie nowego papieża Leona XIV
items: Konklawe 2025: jest nowy papież! Kto zastąpił Franciszka?
items: Mistrz Eckhart: średniowieczny teolog oskarżony o herezję. Czy to on wywołał w Europie dżumę?
items: Franciszek to papież dla ludu. Był człowiekiem pokornym, pełnym żarliwej wiary
items: Rowerowa podróż do kolebki chrześcijaństwa Słowian. Odkrywamy Morawskie Betlejem
items: Wiara kontra wiedza. Czy da się udowodnić istnienie Jezusa?
items: Czy Bolesław Chrobry został świętym? Wiemy, dlaczego tak mało się o tym mówi
items: Najstarszy na świecie dowód na ascezę wśród zakonnic. Dramatyczne odkrycie z Jerozolimy
items: Środa Popielcowa 2025 lada dzień. To dlatego data święta jest ruchoma
items: Luperkalia to pogański festyn. Zapoczątkował on dzień zakochanych, czyli Walentynki
items: Dwa egzemplarze Biblii brzeskich odnalezione pod Opolem. Naukowcy: są oryginalne
items: Gdzie znajduje się grób św. Piotra? Szczątki pierwszego papieża odkryto 85 lat temu
items: Co naprawdę wiemy o Jezusie? – dowiecie się z naszego podcastu
items: Ten obraz ma działać cuda. Doceniono sanktuarium, w którym się znajduje
items: Archeolodzy odkryli najstarszy kościół w Armenii. Naukowcy mówią o sensacji
items: Tak wyglądała rodzina królewska w Sudanie tysiąc lat temu. Powstały rekonstrukcje szat
items: Dobrawa była pierwszą polską władczynią. Słynęła z silnego charakteru
items: Pierwszy dowód na istnienie zaginionego Kościoła w tym kraju. Unikatowe odkrycie w Zatoce Perskiej
items: Nietypowe wniebowstąpienie Chrystusa na artefakcie sprzed 1500 lat. W Austrii odkryto unikatowy relikwiarz

Rewolucjonista Marcin Luter – jak 95 tez zmieniło Europę i świat
type: item
date: 2025-08-15T10:14:52.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: biogram
subject: chrześcijaństwo
subject: fakty i mity
subject: religie
description: Marcin Luter to niemiecki teolog i zakonnik, który 31 października 1517 roku przybił do drzwi kościoła w Wittenberdze 95 tez, rozpoczynając tym samym reformację. Idee Lutra – sola scriptura, sola fide, sola gratia – ukształtowały protestantyzm i przyspieszyły tłumaczenie całej Biblii na język niemiecki, co trwale zmieniło kulturę w tej części Europy.
encoded: Spis treści: Życie i wczesna edukacja Marcina Lutra Przełomowe 95 tez i początek reformacji Droga teologiczna i prace Lutra Tłumaczenie Biblii i wkład kulturalny Marcin Luter a Polska – wpływ reformacji nad Wisłą Reformacja a edukacja i społeczeństwo Cechy osobiste i kontrowersje Dziedzictwo Lutra i luteranizm Marcin Luter jest jedną z najbardziej wpływowych postaci w historii chrześcijaństwa i kultury europejskiej. Jako doktor teologii, zakonnik i myśliciel, odegrał kluczową rolę w narodzinach reformacji – ruchu, który zmienił układ sił religijnych i politycznych w XVI-wiecznej Europie. To również jeden z umownych początków nowożytności – jednej z epok historycznych. Działania Lutra nie tylko zakwestionowały autorytet papieski, lecz także zrewolucjonizowały dostęp do Biblii i edukację religijną. Poznaj życie tego jednego z najważniejszych myślicieli w historii naszego kontynentu, jego idee, wkład w kształtowanie luteranizmu oraz wpływ, jaki wywarł również na ziemie polskie. Życie i wczesna edukacja Marcina Lutra Dzieciństwo i nauka Marcin Luter urodził się 10 listopada 1483 roku w Eisleben w rodzinie górnika, Hansa Lutra. Jego ojciec, ambitny i zdeterminowany, chciał zapewnić synowi karierę prawniczą. W młodości Luter uczęszczał do szkół łacińskich w Mansfeld, Magdeburgu i Eisenach, gdzie zetknął się z klasyczną edukacją humanistyczną. Już w tym okresie dał się poznać jako uczeń zdolny, o głębokim zmyśle moralnym i krytycznym myśleniu. W 1501 roku rozpoczął studia na Uniwersytecie w Erfurcie, jednej z najważniejszych uczelni cesarstwa, zdobywając wszechstronne wykształcenie w zakresie sztuk wyzwolonych. W 1505 roku, po dramatycznym przeżyciu burzy, podczas której przysiągł wzywanej Świętej Annie, że zostanie zakonnikiem, wstąpił do zakonu augustianów. Wybór ten spotkał się z dezaprobatą jego ojca, ale oznaczał radykalne odcięcie się od świeckiej kariery i początek duchowego poszukiwania, które zdefiniowało jego późniejsze życie. Do dziś można w erfurckim klasztorze…

Marcin-Lutershutterstock2581970301-415a853.jpg
width: 4096
height: 2236

Archeolodzy na tropie Marii Magdaleny. Ta historia rzuca światło na początki chrześcijańska
type: item
date: 2025-08-09T13:14:02.000Z
creator: Parissa DJangi
subject: Historia
subject: biblia
subject: chrześcijaństwo
subject: historia
subject: jezus chrystus
description: Maria Magdalena to kobieta, której historia przez wieki była błędnie interpretowana. Badacze wciąż odkrywają, kim naprawdę była i jaka była jej rola wsród pierwszych chrześcijan. Jakie są najnowsze interpretacje?
encoded: Spis treści: Historia Marii Magdaleny Niezależna kobieta w cieniu mężczyzn? Skąd pochodziła Maria Magdalena? Ślady Marii Magdaleny w apokryfach i papirusach Patronka wykluczonych i odrzuconych Była obecna podczas ukrzyżowania Jezusa, a mimo to niewiele o niej wiadomo. To może być powód, dla którego uczeni nieustannie próbują odkryć prawdę o Marii Magdalenie. Maria Magdalena to jedna z najbardziej rozpoznawalnych postaci biblijnych. Nazywano ją kobietą opętaną przez demony, prostytutką, a nawet żoną Jezusa. Jej historia była wielokrotnie opowiadana i przepisywana przez ostatnie 2000 lat, odkąd była uczennicą Jezusa z Nazaretu, ale wiele faktów z jej życia wciąż pozostaje owianych tajemnicą. Często mylona jest z Marią z Betanii, inną postacią biblijną, a także przypisuje się jej autorstwo jednej z Ewangelii. Wciąż pozostaje wiele pytań: jakie było jej prawdziwe imię, kiedy i gdzie się urodziła, jak zmarła? Co o niej wiadomo naprawdę – i jakie dowody archeologiczne posiadamy na temat jej życia i świata, w którym żyła? Historia Marii Magdaleny Dowody pisane na temat Marii Magdaleny pochodzą głównie z kanonicznych Ewangelii przypisywanych Mateuszowi, Markowi, Łukaszowi i Janowi. Wskazują one, że była częścią kręgu Jezusa i to ona odkryła pusty grób. Była też kobietą, która namaściła ciało Jezusa w poranek Wielkanocny. Jednak Ewangelie nie zawsze zgadzają się w szczegółach dotyczących jej życia. Na przykład według ewangelii św. Łukasza była opętana przez demony, podczas gdy inne relacje mówią, że była świadkiem ukrzyżowania Jezusa. Dodatkowo, Ewangelie apokryficzne oferują inne wersje relacji Marii z Jezusem, w tym sugerujące ich silną więź. – Męscy uczniowie odnoszą się do niej z lekceważeniem, ponieważ jest kobietą – mówi James R. Strange, profesor Nowego Testamentu na Uniwersytecie Samforda w Alabamie. Niezależna kobieta w cieniu mężczyzn? Co jeszcze można wywnioskować z tych tekstów? Elizabeth Schrader Polczer, adiunkt Nowego Testamentu na Uniwersytecie Villanova, zau…

Mary-Magdalene-5def311.png
width: 901
height: 803

Zagadka Całunu Turyńskiego rozwiązana? Modelowanie 3D rzuca nowe światło na pochodzenie relikwii
type: item
date: 2025-08-05T10:34:51.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Historia
subject: badania naukowe
subject: chrześcijaństwo
subject: historia
subject: religie
description: Pochodzenie Całunu Turyńskiego, badanego od wielu dekad, nadal pozostaje zagadką. Nowe badanie z użyciem symulacji modeli 3D sugeruje, że postać na tkaninie to odbicie płaskorzeźby.
encoded: Spis treści Dotychczasowe badania Całunu Turyńskiego Nowe badanie: komputerowy model 3D Efekt „maski Agamemnona” Całun Turyński to lniane płótno, na którym widnieje wizerunek mężczyzny z ranami przypominającymi te, które miałby Jezus Chrystus po ukrzyżowaniu. Pochodzenie i sposób powstania tego wizerunku są wciąż przedmiotem intensywnych debat naukowców i historyków. Najpopularniejsza teoria naukowa mówi, że całun pochodzi z czasów znacznie późniejszych niż czas życia Chrystusa – z epoki średniowiecza. Dotychczasowe badania Całunu Turyńskiego Autentyczność Całunu usiłowano potwierdzić lub obalić jeszcze w XIX wieku. Analizowano m.in. miejsca wbicia gwoździ w nadgarstki, pyłki roślin obecne na płótnie, splot tkaniny, grupę krwi w plamach, DNA w kurzu pobranym podczas czyszczenia w latach 1977 i 1988. Do konkluzji wciąż jest daleko. Przeszkodą w badaniach jest też trudny dostęp do tkaniny, przechowywanej w kaplicy Świętego Całunu katedry Jana Chrzciciela w Turynie we Włoszech. W 1989 roku przeprowadzono datowanie radiowęglowe fragmentu płótna, które określiło jego wiek na lata 1260–1390, co potwierdzało hipotezę średniowiecznego pochodzenia. Jednak w 2005 roku Raymond Rogers zakwestionował wiarygodność tego datowania, twierdząc, że próbka pochodziła z późniejszej części całunu, dodanej podczas naprawy zniszczonych fagmentów. W 2022 roku użyto nowej metody (Wide Angle X-ray Scattering – WAXS), która wskazywała na I wiek naszej ery jako czas powstania tkaniny. W innych badaniach analizowano rozmieszczenie plam krwi na całunie. Naukowcy twierdzili, że są one „całkowicie nierealistyczne” i niezgodne z horyzontalną pozycją ciała po śmierci. To z kolei wspiera hipotezę, że krew dodano później, w sposób sztuczny. Nowe badanie: komputerowy model 3D Najświeższe badania, opublikowane w czasopiśmie „Archaeometry”, wykorzystują modelowanie 3D z użyciem oprogramowania MakeHuman, Blender i CloudCompare. Naukowcy porównali sposób, w jaki odcisk mógłby powstać na tkaninie owiniętej w…

3d-modeling-indicates-44fb3b1.jpg
width: 2128
height: 1508

Nowe odkrycie badacza podważa tradycję. Czy tu Jezus przemienił wodę w wino?
type: item
date: 2025-07-02T07:43:46.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: chrześcijaństwo
subject: izrael
subject: jezus chrystus
subject: odkrycia archeologiczne
description: Przez wieki uważano, że miejsce pierwszego cudu Jezusa nie budzi wątpliwości. Teraz jednak jeden z archeologów twierdzi, że prawda może wyglądać zupełnie inaczej. Co odkrył wśród ruin starożytnej wioski i dlaczego jego teoria zyskuje uznanie wśród historyków?
encoded: Spis treści: Cud w Kanie Galilejskiej i nowe tropy archeologiczne Grota, kamienne naczynia i inskrypcje. Co odkryli badacze? Choć przez wieki pielgrzymi czcili Kafr Kannę jako miejsce, w którym Jezus dokonał swojego pierwszego cudu – zamiany wody w wino – najnowsze odkrycia archeologiczne stawiają tę teorię pod znakiem zapytania. Historyk Tom McCollough, specjalizujący się w historii religii, przekonuje, że prawdziwa Kana Galilejska mogła znajdować się w zupełnie innym miejscu. Cud w Kanie Galilejskiej i nowe tropy archeologiczne Opis pierwszego cudu Jezusa znajduje się w Ewangelii według św. Jana: „A stało tam sześć stągwi kamiennych przeznaczonych do żydowskich oczyszczeń, z których każda mogła pomieścić dwie lub trzy miary. Rzekł do nich Jezus: Napełnijcie stągwie wodą. I napełnili je aż po brzegi. Potem do nich powiedział: Zaczerpnijcie teraz i zanieście staroście weselnemu. Oni zaś zanieśli. A gdy starosta weselny skosztował wody, która stała się winem..." (J 2, 6–9). Przez lata przyjmowano, że opisana w Ewangelii wioska znajdowała się w dzisiejszym Kafr Kanna, miejscowości w izraelskiej Galilei. Jednak według Toma McCollougha – archeologa i emerytowanego profesora religioznawstwa z Centre College w Kentucky w USA – bardziej prawdopodobnym miejscem jest Khirbet Qana, wioska położona ok. 8 kilometrów na północ od Kafr Kanna. – Żadne inne miejsce nie przedstawia tak przekonującego zestawu dowodów, jak Khirbet Qana – zaznaczył badacz w rozmowie z Pen News. Tłumaczył, że ta miejscowość była żydowską osadą od 323 r. p.n.e. do 324 r. n.e., a jej położenie zgadza się z opisami zawartymi nie tylko w Ewangelii, ale także w pismach rabinicznych i dziełach Flawiusza Józefa, żydowskiego historyka z I wieku. Grota, kamienne naczynia i inskrypcje. Co odkryli archeolodzy? Podczas wykopalisk w Khirbet Qana odkryto rozległy kompleks grot, używany przez chrześcijańskich pielgrzymów już 1500 lat temu (od V lub VI wieku n.e. do XII wieku naszej ery). Wewnątrz znaleziono liczne ins…

kana-923b343.jpg
width: 4288
height: 2848

Krzyż czy młot Thora? Archeolodzy odkryli nietypowy artefakt
type: item
date: 2025-06-17T13:30:28.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: chrześcijaństwo
subject: niemcy
subject: wikingowie
description: Poszukiwacz skarbów odnalazł w Niemczech ponad 200 artefaktów, które pochodziły z epoki wikingów. Wśród nich znalazł się enigmatyczny wisiorek, który zaintrygował archeologów.
encoded: Spis treści: Cała prawda o wikingach Krzyż pierwszego nawróconego czy młot Thora? Chrystianizacja Europy Północnej Wszystkie odkrycia związane z wikingami fascynują nie tylko badaczy, ale także pasjonatów historii. Również dlatego, że wokół wojowników z Północy narosło wiele legend i mitów. Archeolodzy od dekad próbują więc zrozumieć, kim naprawdę byli wikingowie. W ciągu ostatnich lat udało im się rzucić nowe światło na życie nieustraszonych Skandynawów. Cała prawda o wikingach Okazało się, że grabieże i rajdy to tylko część prawdy o wikingach. Bo w rzeczywistości ludzie ci byli przede wszystkim rolnikami, żeglarzami, kupcami i myśliwymi. A zła sława jest dziełem popkultury, która przedstawiała ich jako żądnych krwi barbarzyńców. Najnowsze odkrycie dorzuca kolejną cegiełkę do dyskusji o wikingach. Niemiecki odkrywca z wykorzystaniem wykrywacza metali odnalazł skarb z wczesnego średniowiecza, sprzed ok. 1000 lat, na który złożyło się ponad 200 artefaktów. Ale jedna rzecz zaintrygowała naukowców szczególnie. Mowa o wisiorku w kształcie krzyża. Badacze nie są jednak pewni, czy jest to symboliczny niedokończony młot Thora, który miał być naszyjnikiem, czy może znak chrześcijan. – Jeśli wisiorek jest rzeczywiście krzyżem, byłby to prawdopodobnie wczesny znak początku chrystianizacji regionu – powiedziała „Live Science” Birte Anspach, rzeczniczka Państwowego Urzędu Archeologicznego Szlezwiku-Holsztyna. Krzyż pierwszego nawróconego czy młot Thora? Skarb wikingów został odkryty w pobliżu Hedeby w północnych Niemczech. To historyczna osada średniowieczna i największe miasto nordyckie czasów wikingów, a jednocześnie najstarsze miasto duńskie, po raz pierwszy wspomniane w kronikach w roku 804. Był to również ważny ośrodek handlu morskiego w latach 793–1066 r. n.e. Badacze twierdzą, że wiara w Chrystusa zaczęła się upowszechniać w Hedeby, gdy w IX wieku przybył tam św. Ansgar. To mnich benedyktyński, arcybiskup Hamburga i Bremy, misjonarz nazywany apostołem Północy. Objawienia…

viking-hoard-treasures-31b45ba.jpg
width: 780
height: 705

Męczeńska śmierć św. Wojciecha: dlaczego Prusowie zabili misjonarza? Odkryj kulisy wydarzeń
type: item
date: 2025-05-17T13:56:53.000Z
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: biogram
subject: chrześcijaństwo
subject: fakty i mity
subject: historia polski
subject: religie
subject: średniowiecze
description: Święty Wojciech to jedna z najważniejszych postaci w historii chrześcijaństwa w Europie Środkowej. Jego życie, działalność misyjna oraz męczeńska śmierć odegrały kluczową rolę w procesie chrystianizacji i umacniania tożsamości państwa Piastów. Artykuł przybliża biografię świętego, jego wpływ na dzieje Polski, a także rozwój kultu i znaczenie w kulturze europejskiej.
encoded: Spis treści: Kim był święty Wojciech? Misje chrystianizacyjne i męczeńska śmierć Kultura i kult świętego Wojciecha Święty Wojciech a państwo Piastów Święty Wojciech w ikonografii i literaturze Dziedzictwo świętego Wojciecha w Europie Znaczenie świętego Wojciecha współcześnie Święty Wojciech, znany również jako Adalbert z Pragi, był biskupem, misjonarzem i męczennikiem, którego życie przypadło na przełom X i XI wieku. Działalność misyjna prażanina wśród Prusów zakończyła się tragiczną śmiercią w 997 roku. Dzięki działaniom Bolesława Chrobrego jego kult stał się jednym z filarów wczesnopiastowskiej ideologii władzy. Relikwie świętego, złożone w Gnieźnie, przyciągnęły cesarza Ottona III i zapoczątkowały zjazd gnieźnieński – ważny moment integracji Polski z chrześcijańską Europą. Kim był święty Wojciech? Pochodzenie i młodość Adalberta z Pragi Święty Wojciech, znany także jako Adalbert z Pragi, urodził się ok. 956 roku w czeskich Libicach jako członek możnego rodu Sławnikowiców. Odebrał staranne wykształcenie w szkole katedralnej w Magdeburgu, gdzie przyjął imię Adalbert na cześć swojego mentora, biskupa Magdeburga. Od młodości był związany z Kościołem, wykazując głęboką duchowość i ambicje misyjne. Wybór biskupa i działalność w Czechach W wieku niespełna 30 lat został biskupem Pragi. Wizja reformy Kościoła głoszona przez Wojciecha opierała się na ideałach benedyktyńskich – promował ubóstwo duchowieństwa i walkę z symonią (sprzedażą urzędów kościelnych). Spotkał się jednak z oporem możnych i duchownych, co zmusiło go do opuszczenia diecezji. Udał się wówczas do Rzymu, gdzie został mnichem w opactwie benedyktyńskim na Awentynie. Misje chrystianizacyjne i męczeńska śmierć Działalność misyjna wśród Prusów W 997 roku święty Wojciech wyruszył z misją chrystianizacyjną do pogańskich Prusów. Wyprawa była wspierana przez księcia Bolesława Chrobrego, który udzielił mu militarnego i logistycznego wsparcia. Wojciech dotarł do rejonu dzisiejszego Elbląga i rozpoczął działalność kaz…

swiety-Wojciech-53483c5.png
width: 900
height: 600

Kim są augustianie? To musisz wiedzieć o zakonie nowego papieża Leona XIV
type: item
date: 2025-05-17T10:49:41.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Historia
subject: chrześcijaństwo
subject: katolicy
subject: kościół katolicki
subject: papież
subject: religie
subject: zakon
description: Wraz z wyborem Leona XIV (czyli kardynała Roberta Prevosta) na papieża, świat zwrócił oczy na augustianów – wspólnotę, z której wywodzi się nowa głowa kościoła katolickiego. Kim są? Jakie wartości wyznają? Co ich duchowość mówi nam o przyszłych rządach papieskich?
encoded: Spis treści: Augustianie – jeden z najstarszych katolickich zakonów na świecie Rozwój i ekspansja zakonu augustianów Jak augustianie trafili do Polski? Zasady augustiańskie – czego można spodziewać się po papieżu Leonie XIV Analizując wybór nowego papieża zwraca się uwagę na parę ważnych czynników związanych z tożsamością Ojca Świętego. W przypadku Leona XIV, który w efekcie ostatniego konklawe został mianowany najważniejsza osobą w państwie kościelnym, są to chociażby jego pochodzenie (pierwszy papież z Ameryki Północnej) czy imię papieskie, jakie nadał sobie Robert Prevost. Nie można przy tym zapominać o zakonie, z którego pochodzi duchowny. Ta wspólnota definiuje wyznawane przez papieża Leona XIV wartości, które będą rzutować na nadchodzący pontyfikat. Augustianie – jeden z najstarszych katolickich zakonów na świecie Początki zakonu sięgają działalności św. Augustyna z Hippony (współcześnie Annaba w Algierii). Na przełomie IV i V w. powołał duchowną wspólnotę, łączącą modlitwę i ubóstwo w braterskiej miłości. Już na początku działalności silny akcent kładziony był na braterstwo członków, polegające na życiu we wspólnocie oraz dzieleniu się dobrami materialnymi z innymi. Zasady te stały się pierwowzorem późniejszych reguł panujących w zakonie augustianów. Po śmierci św. Augustyna wyznacznikami zasad wspólnoty stały się spisane przez założyciela „Reguły”. We Włoszech (szczególnie na terenie Toskanii) w XII–XIII w. zaczęły powstawać wspólnoty augustiańskich pustelników, oddanych w pełni spisanym przez św. Augustyna zasadom. Z czasem wraz z rozwojem kultywujących życie w ubóstwie zakonów żebraczych doszło do zjednoczenia wspólnot pustelniczych w pełnoprawny zakon duchowny. Formalny początek zakonu możemy więc datować na 1256 r., kiedy to papież Aleksander IV wydał bullę (urzędowy dokument papieski), powołującą Zakon Braci Pustelników św. Augustyna. Rozwój i ekspansja zakonu augustianów Sprawny rozwój doprowadził sytuacji, w której augustianie stali się jednym z główn…

leon-xiv-0461652.jpg
width: 1024
height: 683

Konklawe 2025: jest nowy papież! Kto zastąpił Franciszka?
type: item
date: 2025-05-08T16:27:47.000Z
creator: Igor Szulim
subject: Ludzie
subject: chrześcijaństwo
subject: konklawe
subject: kościół katolicki
subject: papież
subject: rzym
subject: watykan
description: Zakończyło się konklawe. Wśród najczęściej wymienianych faworytów do objęcia tronu Piotrowego było dwóch Włochów, Filipińczyk, Węgier oraz Gwinejczyk. Kto został wybrany?
encoded: W tym artykule: Kto miał zastąpić papieża Franciszka? Lista kandydatów Polak nie został papieżem Kiedy odbyło się konklawe? Świat pożegnał papieża Franciszka 26 kwietnia odbyło się ostatnie pożegnanie papieża Franciszka. Cały świat z niecierpliwością oczekiwał wyników konklawe, które wyłoniło następcę zmarłej w Poniedziałek Wielkanocny głowy Kościoła katolickiego. Biały dym, zwiastujący wybór nowego papieża pojawił się nad Watykanem po godz. 18. Ponad godzinę później dowiedzieliśmy się, że 267. Ojcem Świętym został Robert Prevost z USA, przyjmując imię Leon XIV. To pierwszy kardynał z Ameryki Północnej na tronie Piotrowym w historii. Ma 69 lat. Jest augustianinem, przez wiele lat pracował w Peru i ma obywatelstwo tego kraju. Kto miał zastąpić papieża Franciszka? Lista kandydatów Po śmierci Ojca Świętego trwały spekulacje, kto obejmie tron Piotrowy. Wśród głównych kandydatów wymieniani byli włoscy kardynałowie – Matteo Zuppi i Pietro Parolin. Obaj urodzeni w 1955 roku, należeli do bliskiego otoczenia Franciszka. Kard. Zuppi kieruje archidiecezją bolońską i jest przewodniczącym Konferencji Episkopatu Włoch, natomiast kard. Parolin dotychczas pełnił funkcję sekretarza stanu Stolicy Apostolskiej i był drugą najważniejszą, zaraz po papieżu, osobą w Watykanie. Wiele mówiło się także o kandydaturze niespełna 68-letniego kardynała Luisa Antonio Tagle. To były arcybiskup metropolita Manili i prymas Filipin. Zdaniem ekspertów jego wybór oznaczałby kontynuację kościelnej polityki papieża Franciszka. Coraz częściej w spekulacjach przewijały się także nazwiska dwóch kardynałów z Afryki – Roberta Saraha z Gwinei oraz Petera Turksona z Ghany. Ten ostatni urodził się w 1948 roku i przez lata pełnił funkcję prefekta Dykasterii ds. Integralnego Rozwoju Człowieka. Co ciekawe, w 2013 r., tuż po abdykacji Benedykta XVI, był jednym z głównych faworytów do zostania papieżem. View Gallery on the source website Na następcę papieża Franciszka najczęściej typowani byli również: Peter Erdo z W…

leon-xiv-86073c5.jpg
width: 1024
height: 683

Mistrz Eckhart: średniowieczny teolog oskarżony o herezję. Czy to on wywołał w Europie dżumę?
type: item
date: 2025-05-01T08:02:03.000Z
creator: Adam Węgłowski
subject: Historia
subject: chrześcijaństwo
subject: religie
subject: średniowiecze
description: Mistrz Eckhart był mistykiem, mającym potężny wpływ na średniowieczne duchowieństwo. Kościół oskarżył go o herezję, a pewna książka wplatała go w zbrodnię przeciw ludzkości.
encoded: Spis treści: Wymazywanie siebie Mistyczki na cenzurowanym Oddalenie od doktryny Mistrz i Matylda Uwaga, mroczny spojler! W roku 1327, kiedy rozgrywa się powieściowa kryminalna akcja w słynnym „Imieniu róży” Umberto Eco, w realnym świecie toczyła się inna afera. Nie w nieznanym opactwie benedyktynów w Italii, lecz w Niemczech. Sprawa rozgrywała się wokół niejakiego Eckharta von Hochheima, lepiej znanego jako Mistrz Eckhart. Ten niemiecki myśliciel, urodzony około roku 1260 w arystokratycznej rodzinie, wszechstronnie wykształcony, został prawdziwą gwiazdą katedry teologii na paryskiej Sorbonie. Jego wysoka pozycja na prestiżowym uniwersytecie przekładała się na posłuch w całym chrześcijańskim świecie, ale też na zazdrość innych duchownych. To doprowadziło do dramatu. Wymazywanie siebie Był jednym z czołowych przedstawicieli chrześcijańskiej mistyki, głoszącej możliwość duchowego zjednoczenia z Bogiem przez wiarę. „Tradycja mistyczna, która przyznawała intuicji religijnej prymat nad racjonalną wiarą, po raz pierwszy nabrała określonych kształtów w XII wieku, w augustiańskim klasztorze św. Wiktora w Paryżu. Później zakorzeniła się mocno w szerokich kręgach ludności” – pisze Norman Davies w swojej „Europie”. „Na czele wybitnych przedstawicieli mistycyzmu stali św. Bonawentura (ok. 1217–1274), niegdyś generał zakonu franciszkanów i autor wpływowego dzieła Itinerarium mentis in Deum; wikariusz generalny zakonu dominikanów w Czechach »Meister« Johan Eckhart (1260–1327) ze Strasburga, który miał ponoć twierdzić, że stworzenie świata jest dziełem jego małego palca; Flamand Jan van Ruysbroeck (1294–1381) […]; Anglik Walter Hilton (zm. 1396) […] oraz – przede wszystkim – Thomas Hemerken z miejscowości Kempen w pobliżu Kolonii, znany światu jako Tomasz a Kempis (ok. 1380–1471), autor traktatu Imitatio Christi”. Eckhart głosił, że Boga odnaleźć można „wymazując siebie”, zapominając o własnym ego. „Gdy człowiek kocha, w jego miłości nie ma dwóch, lecz tylko jeden i zjednoczenie, w…

Mistrz-Eckhart-5a44375.png
width: 900
height: 600

Franciszek to papież dla ludu. Był człowiekiem pokornym, pełnym żarliwej wiary
type: item
date: 2025-04-22T13:28:05.000Z
subject: Ludzie
subject: chrześcijaństwo
subject: kościół katolicki
subject: papież
subject: religie
subject: watykan
description: Papież Franciszek wprowadził przełomowe zmiany w Watykanie. Podkreślał szacunek dla świeckich i starał się dać zwykłym ludziom poczucie siły. Był też „gwiazdą rocka”.
encoded: Spis treści: Przyszły papież w Argentynie Wybór na papieża Działalność i dziedzictwo Papież Franciszek zmarł 21 kwietnia 2025 r. Wiernym Kościoła katolickiego przewodził od marca roku 2013. Jego wybór na papieża cechowały „pierwsze razy”. Był pierwszym od ponad 1200 lat człowiekiem spoza Europy, pierwszym z Ameryki Południowej i pierwszym jezuitą, który został biskupem Rzymu. Jako zwierzchnik Stolicy Apostolskiej Franciszek wprowadził przełomowe zmiany, a jego przywództwo stanowiło istotny zwrot w kwestii samego urzędu. Skoncentrował się na zasypywaniu pogłębiającej się przepaści między elitarną administracją Kościoła katolickiego a jego wiernymi. Zapoczątkował także nowe podejście do starych tradycji i praktyk katolickich. Przyszły papież w Argentynie Wychowanie, wykształcenie i praktyczne doświadczenie Franciszka stanowiły podwaliny jego awansów w kościelnej hierarchii. Jorge Mario Bergoglio urodził się 17 grudnia 1936 r. w Buenos Aires w Argentynie. W młodości zachorował na zagrażające życiu zapalenie opłucnej, co doprowadziło do usunięcia fragmentu płuca. Zanim został duchownym, zdobył wykształcenie technologa chemicznego. A powołanie do służby Bogu poczuł, gdy pewnego dnia jako uczeń szkoły średniej przystąpił do spowiedzi. Formalnie wyświęcony na księdza katolickiego w roku 1969, Bergoglio studiował teologię w ojczystej Argentynie, a następnie rozpoczął formację duchową w Hiszpanii. Wróciwszy do Argentyny, 22 kwietnia 1973 r. złożył wieczyste śluby w zakonie jezuitów, a wkrótce potem został prowincjałem Towarzystwa Jezusowego w Argentynie. W latach 80. i 90. Bergoglio pełnił funkcję rektora swojej macierzystej uczelni, Facultades de Filosofía y Teología de San Miguel. Wyjeżdżał też za granicę, aby kontynuować naukę, i piastował liczne stanowiska w kościele instytucjonalnym. W 1998 r. został arcybiskupem Buenos Aires, a w roku 2001 papież Jan Paweł II mianował go kardynałem. W ciągu całej swojej posługi Bergoglio kładł nacisk na sprawiedliwość społeczną, społec…

NationalGeographicpapiez-franciszek-a0e967c.jpg
width: 1000
height: 667

Rowerowa podróż do kolebki chrześcijaństwa Słowian. Odkrywamy Morawskie Betlejem
type: item
date: 2025-04-17T10:57:32.000Z
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: betlejem
subject: chrześcijaństwo
subject: czechy
subject: rowery
subject: słowianie
description: Wyprawa na Morawy to podróż do początków słowiańskiej cywilizacji. Właśnie tutaj, w IX wieku, w Velehradzie powstało Państwo Wielkomorawskie, uznawane za kolebkę chrześcijaństwa wśród Słowian.
encoded: W tym artykule: Stromo, stromo, stromo Morawskie Betlejem Pałac Amadeusza Przełęcz Pustevny to najczęściej odwiedzane miejsce po czeskiej stronie Beskidów. Swoją nazwę zawdzięcza pustelnikom, którzy żyli tam aż do 1874 r. Już pod koniec XIX w. czeskie stowarzyszenie turystyczne postawiło tam pierwsze schronisko. Dziś jest ich kilka, ale największe wrażenie wciąż robi to zaprojektowane pod koniec XIX w. przez znanego architekta i miłośnika kultury ludowej Dušana Jurkoviča. Poza tym jest tu mnóstwo kramów z pamiątkami i punktów małej gastronomii. Najpopularniejsza trasa spacerowa wiedzie z przełęczy Pustevny i kończy się na szczycie góry Radhošť na wysokości 1129 m n.p.m. Tam, jak mówi legenda, składano dary słowiańskiemu bóstwu Radegastowi. Po drodze stoi kilkumetrowy posąg Radegasta z lat 20. XX w. Zdjęcia na jego tle to obowiązkowy punkt każdej wycieczki. Naszej także. Stromo, stromo, stromo Bardziej od legend interesują nas jednak szlaki rowerowe. Zaczynamy od szaleńczego zjazdu na… kołobieżkach, czyli hulajnogach. Można je niedrogo wypożyczyć i zjechać do dolnej stacji wyciągu krzesełkowego. Od tych, które spotykamy na ulicach miast, różnią się dużo większymi kołami. Szlak liczy ok. 6 km, zaczyna się na wysokości 1020 m n.p.m., a kończy na 620 m. Różnica wzniesień wynosi więc aż 400 m! Trasa wiedzie asfaltową drogą przez las i jest bardzo łatwa, ale zjazd zajmuje nam sporo czasu. Nie mamy doświadczenia w zjazdach takimi hulajnogami, nie obywa się więc bez wywrotek. Komu żal pieniędzy, może tę trasę pokonać rowerem, a potem wrócić wyciągiem na górę. Ale frajda z jazdy kołobieżkami jest dużo większa. Jeszcze więcej adrenaliny dostarcza zjazd rowerem do miejscowości Horní Bečva. Kiedy staję na początku trasy i spoglądam dół – zamieram. Jest naprawdę bardzo, bardzo stromo… Martin, nasz czeski przewodnik, nie uprzedził wcześniej, że będziemy zjeżdżali singletrackiem, a więc wąską leśną ścieżką, która wije się między drzewami. – Cały czas musicie balansować ciałem, nie…

FABRIC-KOLAZ-32-21-8403d42.png
width: 900
height: 600

Wiara kontra wiedza. Czy da się udowodnić istnienie Jezusa?
type: item
date: 2025-04-17T10:07:29.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: Nauka
subject: boże narodzenie
subject: chrześcijaństwo
subject: Czas na święta
subject: Edukacja
subject: jezus chrystus
subject: Społeczeństwo
description: Jezus jako postać historyczna to temat pełen niejasności. Czy był tylko mitem? Co możemy powiedzieć o nim, bazując na źródłach? I gdzie kończy się wiedza, a zaczyna wiara?
encoded: W tym artykule: Co to znaczy wiara? Kto to jest Jezus Chrystus? Pisma niechrześcijańskie Całun Turyński Zwoje znad Morza Martwego Jeżeli przyjmiemy tezę, że Jezus jest Bogiem, należy zastanowić się nad tym, czym w ogóle jest wiara? Przede wszystkim nie jest wiedzą i nie może jej zastępować. Oczywiście istnieją tutaj podobne aspiracje poznawcze, ale wiara może jedynie ją uzupełniać w sensie paranaukowym. Jeżeli w coś wierzymy, to tego nie wiemy. Co to znaczy wiara? Natomiast jeśli wiemy, to nie musimy już dłużej wierzyć. Angielski filozof John Locke twierdzi, że rozum, jako różny od wiary i jako jej przeciwieństwo, to odkrywanie pewności albo prawdopodobieństwa takich zdań czy prawd, do jakich umysł dochodzi na drodze dedukcji, wyprowadzając je z idei, które zdobył, używając naturalnych swych władz poznawczych. – To znaczy: przez doznania zmysłowe lub refleksję. Z drugiej strony wiara jest uznaniem za prawdę takiego zdania, które nie powstało przez dedukcję rozumową, lecz zostało przyjęte dzięki zaufaniu do tego, kto je przedkłada, jako pochodzące od Boga i przekazane drogą nadnaturalną. Taki sposób odkrywania ludziom prawd nazywamy objawieniem – tłumaczy Locke. Dziś ponad 2 miliardy ludzi na świecie wierzy w Jezusa Chrystusa. Jednak czy to znaczy, że osoba ta istniała naprawdę? Czy są jakiekolwiek dowody na to, że Syn Boży naprawdę istniał? Kto to jest Jezus Chrystus? Najważniejszym źródłem historycznym, w którym dowiadujemy się o Jezusie, są cztery Ewangelie. Trzy synoptyczne (Mateusza, Łukasza i Marka) oraz Ewangelia Jana. Pierwsza trójka zawdzięcza swoją nazwę podobieństwu opisów, języka, słownictwa i stylu. Istnieje teoria o istnieniu wczesnochrześcijańskiego dokumentu, zwanym Źródłem Q. Miał powstać przed ukształtowaniem się Nowego Testamentu. Hipotetycznie mógł powstać w Galilei w latach 50. Tekst mógł zawierać zbiór wypowiedzi Jezusa, z których później mieli korzystać Mateusz i Łukasz, pisząc swoje teksty. Niestety ów dokument – jeśli kiedykolwiek istniał – n…

Czy-da-sie-udowodnic-istnienie-Jezusa-4e457cc.jpg
width: 5472
height: 3648

Czy Bolesław Chrobry został świętym? Wiemy, dlaczego tak mało się o tym mówi
type: item
date: 2025-03-31T08:23:32.000Z
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: chrześcijaństwo
subject: chrzest
subject: kanonizacja
subject: kościoły
subject: królowie
subject: polska
subject: RPWNG
subject: średniowiecze
description: Bolesław Chrobry, pierwszy koronowany władca Polski podejmował kroki, które mogłyby zapewnić mu status świętego. Pomimo tych działań, jego kanonizacja nigdy nie doszła do skutku. Dlaczego Polska, w przeciwieństwie do innych europejskich krajów, nie doczekała się świętego monarchy w pierwszych wiekach swojego istnienia?
encoded: Spis treści: Znaczenie świętości w średniowieczu Bolesław Chrobry a kanonizacja – co poszło nie tak? Czy Bolesław Chrobry został zapomnianym świętym? Co Bolesław Chrobry osiągnął w świetle Kościoła? Książęta i królowie pragnęli, by ich dynastie zyskały status stirps beata, czyli świętych rodów. Jednak w pierwszych wiekach chrześcijaństwa osiągnięcie tego celu nie było łatwe. Świętość postrzegano wtedy bardzo restrykcyjnie. Kościół otaczał czcią głównie pustelników, którzy poświęcili się całkowicie wierze oraz biskupów żyjących w czystości i pokorze. Dla świeckich władców droga na ołtarze była na początku dostępna wyłącznie poprzez męczeństwo. Znaczenie świętości w średniowieczu W średniowieczu świętość władców miała ogromne znaczenie, nie tylko z perspektywy duchowej, ale także politycznej. Posiadanie w rodzie osoby wyniesionej na ołtarze (tzw. stirps beata) zwiększało prestiż dynastii oraz dawało liczne korzyści, takie jak bliższe relacje z papiestwem czy większy autorytet wśród poddanych. Świętość była zatem istotnym narzędziem władzy, które skutecznie wzmacniało pozycję rodu na arenie międzynarodowej. Kult świętych w Europie Środkowej Władcy Europy Środkowej, jak król Stefan na Węgrzech czy książę Wacław w Czechach, szybko dostrzegli potencjał świętości jako narzędzia politycznego. Węgierski król Stefan został kanonizowany za swoje zasługi w umacnianiu chrześcijaństwa, w tym zakładanie diecezji, a książę Wacław w Czechach zyskał świętość dzięki swojej pobożności. W ten sposób święci monarchowie stali się symbolami władzy duchowej i politycznej, umacniając pozycję dynastii na dworach europejskich. Święci władcy jako narzędzie polityczne Świętość była również doskonałym narzędziem politycznej propagandy. Dynastie, takie jak Merowingowie czy dynastia ottońska, doskonale opanowały sztukę wynoszenia swoich krewnych na ołtarze, co pozwalało im umocnić swoją pozycję i prestiż w Europie. Proces ten był kontynuowany przez władców nowo chrześcijańskich państw, takich jak W…

Boleslaw-Chrobry-006c69f.png
width: 1315
height: 857

Najstarszy na świecie dowód na ascezę wśród zakonnic. Dramatyczne odkrycie z Jerozolimy
type: item
date: 2025-03-10T10:04:35.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: bliski wschód
subject: chrześcijaństwo
subject: grób
subject: jerozolima
subject: odkrycia archeologiczne
subject: religie
subject: wierzenia
subject: zakon
description: Blisko 30 metalowych pierścieni ściskało ciało kobiety złożonej do grobu 1500 lat temu w Jerozolimie. To najstarszy namacalny dowód na ekstremalną ascezę wśród chrześcijańskich zakonnic.
encoded: Spis treści: Dramatyczne odkrycie pod ołtarzem Ascetyczny zakonnik? Czy raczej zakonnica? Ekstremalna asceza – nic dziwnego w czasach bizantyjskich Do tego niezwykłego odkrycia doszło w miejscu leżącym około trzech kilometrów na północny zachód od Starego Miasta w Jerozolimie. To tam między V a VII wiekiem naszej ery działał bizantyjski klasztor. Dramatyczne odkrycie pod ołtarzem Znalezisko ogłosili badacze z Izraelskiego Urzędu ds. Starożytności. Niezwykły pochówek znajdował się wśród wielu innych w kryptach pod ołtarzem kościoła. Ołtarz ten naukowcy określają mianem bema. To podniesiona podłoga lub platforma na wschodnim krańcu kościoła, na której znajduje się ołtarz ze stołem ołtarzowym. Słowo bema pochodzi z języka greckiego i oznacza platformę lub stopień. Pod podłogą były też groby należąca do dzieci i mężczyzn. Jeden ze szkieletów szczególnie przykuł uwagę naukowców. Był ściśnięty kilkunastoma pierścieniami wokół ramion lub rąk, czterema pierścieniami wokół szyi i co najmniej 10 pierścieniami wokół nóg. Dodatkowo na brzuchu położono żelazne płyty. Osobę pochowano z niewielkim metalowym krzyżem. Kim była? Ascetyczny zakonnik? Czy raczej zakonnica? Mimo, że dla laika takich pochówek może kojarzyć się z torturami, to w tym przypadku naukowcy od początku nie mieli wątpliwości. W ten sposób pochowano osobę, która poddała się dobrowolnej ascezie, a nie karze. Jednak początkowo uważano, że był to chrześcijański mnich. W źródłach historycznych czytamy, że był to jeden z nietypowych sposobów pokuty. Przyjętą wówczas koncepcją było to, że im bardziej dana osoba powstrzymuje się od przyjemności, a nawet umęcza swoje ciało, tym bardziej dusza wznosi się na wzniosłe duchowe wyżyny. Bardziej rozpowszechnione do okresu późnego średniowiecza było jednak na przykład samobiczowanie. Kości zmarłej osoby znalezionej w Jerozolimie zachowały się kiepsko. Dlatego trudno było ustalić płeć z całą pewnością. Naukowcy z Instytutu Weizmanna wykorzystali innowacyjną technologię, która um…

najstarsza-ascetka-ad30fbb.png
width: 900
height: 600

Środa Popielcowa 2025 lada dzień. To dlatego data święta jest ruchoma
type: item
date: 2025-02-26T10:21:28.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: chrześcijaństwo
subject: obyczaje
subject: święta
subject: tradycje
description: Środa Popielcowa 2025 rozpoczyna tegoroczny Wielki Post, co oznacza, że do Wielkanocy zostało już mniej niż półtora miesiąca. Wcześniej zawita do nas wiosna. Jak się okazuje, te wydarzenia są ze sobą powiązane.
encoded: Spis treści: Kiedy jest Środa Popielcowa 2025? Z czego jest popiół na Środę Popielcową? Środa Popielcowa – historia święta w Polsce Środa Popielcowa – czy można jeść mięso? Środa Popielcowa 2025 rozpoczyna Wielki Post. W Kościele katolickim jest to 40-dniowy okres przygotowań do Wielkanocy. Data pamiątki Zmartwychwstania Pańskiego jest ruchoma i zależy od cyklu księżycowego. Przypada na pierwszą niedzielę po pierwszej wiosennej pełni Księżyca, po równonocy wiosennej. Jak widać, Wielkanoc i poprzedzające ją wydarzenia są ściśle związane z nadejściem wiosny. Wiosennych symboli nie brakuje też na samym wielkanocnym stole. Jajko ma symbolizować nowe życie, co dotyczy nie tylko Jezusa, ale też budzącej się do życia przyrody za oknem. Zanim jednak chrześcijanie (i nie tylko) zasiądą do suto zastawionych stołów, najpierw musi minąć Wielki Post. Okres tan zawsze rozpoczyna się od Środy Popielcowej. To jedno z najpopularniejszych świąt w Kościele katolickim. Kiedy jest Środa Popielcowa 2025? Środa Popielcowa, znana również jako Popielec, to ruchome święto w kalendarzu liturgicznym Kościoła katolickiego. Przypada 46 dni przed Wielkanocą, która także jest świętem ruchomym. Środa Popielcowa może więc mieć datę między 4 lutego a 10 marca. W 2025 roku Środa Popielcowa przypada na 5 marca. Z czego jest popiół na Środę Popielcową? Tradycja posypywania głów popiołem w Środę Popielcową sięga VIII wieku. Początkowo popiół pochodził z różnych źródeł. Jednak w XI wieku, za pontyfikatu papieża Urbana II, ustalono, że powinien on być pozyskiwany ze spalonych palm poświęconych w Niedzielę Palmową poprzedniego roku. Ten symboliczny gest ma przypominać wiernym o kruchości życia ludzkiego oraz potrzebie pokuty i nawrócenia. Podczas obrzędu posypywania głów popiołem kapłan wypowiada słowa „Prochem jesteś i w proch się obrócisz” lub „Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię”. Środa Popielcowa – historia święta w Polsce Posypywanie głów wiernych popiołem to najbardziej znana tradycja związana z Po…

Sroda-Popielcowa-2025-30bff9b.jpg
width: 4898
height: 3265

Luperkalia to pogański festyn. Zapoczątkował on dzień zakochanych, czyli Walentynki
type: item
date: 2025-02-12T09:42:35.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: chrześcijaństwo
subject: Odkrywca
subject: starożytność
subject: starożytny rzym
subject: walentynki
description: Luperkalia były praktykowane na długo zanim chrześcijaństwo stało się religią państwową w Cesarstwie Rzymskim. Po wydaniu edyktu tesalońskiego, wielki festyn ku czci Lupercusa miał zostać zniesiony. Jednak święto cieszyło się tak dużą popularnością, że niewielu zamierzało rezygnować z jego obchodów. Nie było innego wyjścia, jak tylko zastąpić je nowym zwyczajem, pasującym do chrześcijańskiej doktryny. Jak przebiegały luperkalia? Na to i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: Spis treści: Luperkalia, czyli starożytny przodek walentynek Święto zakochanych zamiast festynu płodności Który Walenty patronuje zakochanym? Szukając początków tradycji dnia zakochanych, wiele osób zapewne wskaże na Noc Kupały – słowiańskie święto, przypadające na najkrótszą noc w roku. Faktycznych korzeni walentynek należy jednak szukać gdzie indziej – w starożytnym Rzymie. Wielki festyn płodności, któremu towarzyszyły nie tylko bezwstydne, ale także krwawe i bestialskie obrzędy, cieszył się tak dużą popularnością, że rzymski senat nie zamierzał dopuścić do delegalizacji jego obchodów, nawet po zalegalizowaniu chrześcijaństwa. Luperkalia, czyli starożytny przodek walentynek Wiele ze współcześnie obchodzonych świąt i praktykowanych obrzędów ma swoje korzenie w pogańskiej tradycji. Karnawał, dawniej znany jako zapusty, ugruntował się w średniowiecznej Europie, jednak naukowcy doszukują się genezy tego okresu w starożytności. Ich zdaniem, czas noworocznego folgowania sobie sięga starożytnych procesji ku czci boga Dionizosa. Nazwa najprawdopodobniej nawiązuje do carrus navalis – przypominającego okręt wozu, który służył jako platforma paradna. Oczywiście, karnawał to tylko jeden z wielu przykładów współczesnych tradycji z pogańską genezą. Kolejnym są walentynki. Coroczne święto zakochanych, które w Polsce zyskało na popularności dopiero w latach 90. XX wieku, w Europie Zachodniej i Południowej było obchodzone już w średniowieczu. Ustanowione przez Kościół, miało być przeciwwagą dla luperkaliów – rzymskiej tradycji, która w opinii duchownych była zarezerwowana jedynie dla „nikczemnego motłochu”. Czym były luperkalia? Luperkalia, ustanowione przez Euandrosa dawne rzymskie święto, pierwotnie były związane z kultem Fauna zwanego Lupercusem. Staroitaliańskie bóstwo, mające postać pół człowieka, pół kozła, patronowało płodności, lasom górskim i brało w opiekę pasterzy i ich stada. Z czasem luperkalia stały się wielkim świętem płodności, któremu towarzyszyła nie tylko huczna…

Camasei-luperkalia-4ddc90f.jpg
width: 2953
height: 1893

Dwa egzemplarze Biblii brzeskich odnalezione pod Opolem. Naukowcy: są oryginalne
type: item
date: 2025-02-10T12:41:59.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: biblia
subject: chrześcijaństwo
subject: książki
subject: województwo opolskie
description: Polscy naukowcy potwierdzili oryginalność tzw. Biblii brzeskich, które odkryto pod koniec 2024 roku nieopodal miejscowości Pokój w województwie opolskim. Egzemplarze pochodzą z 1563 roku.
encoded: Spis treści: Pod Opolem znaleziono dwie oryginalne Biblie Czym jest Biblia brzeska? Ile egzemplarzy Biblii brzeskiej przetrwało? „Napisana piękną i nowoczesną polszczyzną” Zgodnie z deklaracją wydawców Biblia brzeska to pierwszy wydany drukiem przekład całości Pisma Świętego na język polski. Została przetłumaczona z języków oryginalnych: hebrajskiego i greckiego przez polskich protestantów w Pińczowie w latach 1559–1563, dlatego czasem nazywana jest Biblią pińczowską. Pod Opolem znaleziono dwie oryginalne Biblie Pierwszy egzemplarz został wydany w 1563 roku w Brześciu Litewskim. Księga ma wymiary 255 na 401 mm i zawiera starannie wykonane drzeworyty na stronie tytułowej i w części starotestamentowej. W sumie wydano ok. 100 egzemplarzy. W 2024 roku naukowcy dokonali niezwykłego odkrycia. Odkryli dwa egzemplarze Biblii brzeskiej nieopodal miejscowości Pokój pod Opolem. Biblie zostały następnie przewiezione do Katowic, gdzie poddano je dezynfekcji i pobrano próbki papieru do badań mikrobiologicznych. Dało to początek prac konserwatorskich, które trwały wiele miesięcy. Teraz uczeni, którzy brali udział w badaniach poinformowali, że dwie księgi są oryginalnymi wydaniami Biblii brzeskiej z 1563 roku i zostały wydrukowane w Brześciu Litewskim. Pytaniem pozostawało, jak księgi trafiły na Górny Śląsk z terenów obecnej Białorusi. Czym jest Biblia brzeska? – Biblia brzeska jest pierwszym przekładem Pisma Świętego na język polski, służącym protestantom posługującym się tym językiem. Musimy pamiętać, że osobista lektura Biblii jest dla ewangelików jednym z filarów wiary, a więc analfabetyzm był grzechem – powiedział PAP prof. Dariusz Chemperek z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. – Dla Polaków mieszkających na Górnym Śląsku (a więc poza granicami Pierwszej Rzeczypospolitej) i będących protestantami, Biblia brzeska była jedyną możliwością spełnienia tego warunku. Na dodatek była ona przetłumaczona piękną polszczyzną, a przy jej tworzeniu pracował zespół biblistów z…

IMG-20250210-WA0026-c7d1177.jpg
width: 1600
height: 1200

Gdzie znajduje się grób św. Piotra? Szczątki pierwszego papieża odkryto 85 lat temu
type: item
date: 2025-01-12T09:03:46.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: chrześcijaństwo
subject: grób
subject: papież
subject: religie
subject: watykan
description: Grób św. Piotra to jedno z najważniejszych miejsc chrześcijaństwa. Jeden z najbliższych uczniów Jezusa Chrystusa odegrał kluczową rolę w formowaniu wczesnego Kościoła. Jego życie, męczeńska śmierć i miejsce pochówku stały się fundamentem tradycji chrześcijańskiej, zwłaszcza w kontekście Rzymu jako centrum katolicyzmu.
encoded: Spis treści: Męczeńska śmierć i pochówek św. Piotra Grób św. Piotra i Bazylika Konstantyńska Bazylika św. Piotra Kontrowersje i badania naukowe Ciekawostki związane z grobem św. Piotra „Ty jesteś Piotr [gr. Petros], i na tej opoce [gr. petra] zbuduję mój Kościół, a bramy piekielne go nie przemogą” (Mt 16,18). Ten fragment jest kluczowy dla rozumienia roli św. Piotra w Kościele katolickim jako pierwszego papieża i fundamentu wspólnoty chrześcijańskiej. W pewnym sensie zdanie to jest prawdą zarówno w sposób symboliczny, jak i całkiem rzeczywisty. Ponieważ to właśnie nad grobem świętego Piotra stanęła Bazylika Konstantyńska, a następnie – Bazylika św. Piotra. Męczeńska śmierć i pochówek św. Piotra Święty Piotr, znany również jako Szymon, zanim spotkał Jezusa, był rybakiem z Betsaidy – małego miasteczka położonego nad Jeziorem Galilejskim. Pracował razem ze swoim bratem Andrzejem, który również został uczniem Jezusa, oraz z Jakubem i Janem, synami Zebedeusza. Mieszkał w Kafarnaum, gdzie miał własny dom, który później stał się miejscem spotkań pierwszej wspólnoty chrześcijańskiej. Powołując go na ucznia, Jezus miał powiedzieć: „Pójdź za Mną, a uczynię cię rybakiem ludzi” (Mt 4,19). Według tradycji, św. Piotr poniósł męczeńską śmierć w Rzymie podczas prześladowań chrześcijan za panowania cesarza Nerona, około 64 roku n.e. Został skazany na śmierć przez ukrzyżowanie. Jednak nie czując się godnym śmierci, jaką poniósł jego nauczyciel, poprosił o ukrzyżowanie głową w dół. Jego ciało pochowano na cmentarzu przy Via Cornelia, w pobliżu Cyrku Nerona na Wzgórzu Watykańskim. Miejsce to szybko stało się celem pielgrzymek dla wczesnych chrześcijan, którzy oddawali cześć apostołowi. Grób św. Piotra i Bazylika Konstantyńska W IV wieku cesarz Konstantyn Wielki zlecił budowę bazyliki nad grobem św. Piotra. Było to monumentalne przedsięwzięcie. Aby wznosić bazylikę dokładnie nad grobem apostoła, Konstantyn zlecił rozległe prace ziemne. W trakcie wyrównywania terenu doszło do zniszczenia…

grob-sw-piotra-1c7576a.jpg
width: 1024
height: 674

Co naprawdę wiemy o Jezusie? – dowiecie się z naszego podcastu
type: item
date: 2024-12-06T14:00:13.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: Podcasty
subject: archeologia
subject: bliski wschód
subject: chrześcijaństwo
subject: jezus chrystus
subject: starożytność
subject: wierzenia
description: Zdaniem chrześcijan – był Bogiem, dla wyznawców islamu – bardzo ważnym prorokiem. Inni uważają go po prostu za inteligentnego człowieka. Chociaż zdaniem niektórych w ogóle nie istniał. Z naszego podcastu dowiecie, kim był Jezus i co o nim tak naprawdę wiemy.
encoded: Spis treści: Czy da się dyskutować o Jezusie? Czy Jezus był postacią historyczną? Ślady po obecności Jezusa. Czy coś zachowało się do naszych czasów? Gościem naszego podcastu jest tym razem historyk prof. Robert Wiśniewski z Wydziału Historii Uniwersytetu Warszawskiego. Nasz ekspert zajmuje się dziejami późnego antyku i wczesnego średniowiecza, a zwłaszcza przemianami religijnymi i społecznymi tego okresu. Interesuje go również kult świętych, wróżbiarstwo, monastycyzm, kształtowanie się kleru chrześcijańskiego, a także bazy danych i ich rola w warsztacie historyka. Niedawno nakładem wydawnictwa RN ukazała się jego popularnonaukowa książka pt. „Chrześcijanie pierwszych wieków. Tom I: Wierni, biskupi, eremici”. Czy da się dyskutować o Jezusie? Jezus nie jest typową postacią historyczną. To przecież kluczowa osoba dla milionów chrześcijan. Czy da dyskutować na jego temat obiektywnie, tak jak o Mieszku I czy Marii Skłodowskiej-Curie? – Ona [dyskusja – przyp. red] jest z całą pewnością trochę trudniejsza. Dlatego że wszędzie tam, gdzie mamy do czynienia z jakiegoś rodzaju ładunkiem emocjonalnym, i to dotyczy nie tylko historii religii, to musimy być bardzo świadomi tego, że mamy różnego rodzaju nastawienie. Albo sympatyzujemy, albo wręcz przeciwnie – zauważa historyk. – Tam, gdzie dotykamy tego, w co ludzie głęboko wierzą i wierzą w ten sposób, że kształtują w jakiś sposób życie pod tym kątem, tam dyskusja jest trudniejsza dla wszystkich – przyznał. Czy Jezus był postacią historyczną? Czy Jezus naprawdę istniał czy też był postacią, która można porównać do bohaterów różnych mitologii? – Co do [jego – przyp. red.] istnienia nie ma żadnych wątpliwości – powiedział prof. Wiśniewski. Według eksperta osoba Jezusa jest udokumentowana na poziomie niektórych cesarzy rzymskich. – Jest wielu cesarzy, o których wiemy o wiele mniej, niż na temat tej postaci – dodał. Przyznał, że większość źródeł na temat Jezusa pochodzi ze środowiska chrześcijańskiego i nie są one z czasów Jezusa, a…

Kim-byl-Jezus-54404bd.jpg
width: 1000
height: 666

Ten obraz ma działać cuda. Doceniono sanktuarium, w którym się znajduje
type: item
date: 2024-12-03T14:55:32.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: chrześcijaństwo
subject: kościół katolicki
subject: obrazy
subject: religie
subject: świątynie
subject: sztuka
subject: wiara
subject: województwo lubuskie
description: W 1670 roku specjalna komisja uznała obraz Matki Bożej Rokitniańskiej za cudowny. Od kilkuset lat ukazana na nim Maryja ma uzdrawiać wiernych. Ponoć pomogła królowi w uzyskaniu ugody ze zbuntowaną szlachtą. Sanktuarium w Rokitnie, w którym znajduje się obraz, trafiło właśnie na listę kluczowych zabytków w Polsce.
encoded: Spis treści: Cudowny obraz w Rokitnie Polityczne cuda – Maryja i pomoc dla króla oraz Ziem Odzyskanych 131 obiekt o szczególnym znaczeniu dla kultury W Polsce jest około 800 sanktuariów maryjnych. Najważniejszym, o randze sanktuarium narodowego i jednocześnie miejscem kultu religijnego, pozostaje Jasna Góra. Każdego roku odwiedza je kilka milionów pielgrzymów. Mniej monumentalne, ale równie cenne miejsca tego typu znajdują się na terenie całego kraju. Jednym z ważniejszych sanktuariów maryjnych w zachodniej Polsce jest Sanktuarium Matki Bożej Rokitniańskiej w Rokitnie w województwie lubuskim. Świątynia ta została właśnie doceniona i trafiła do pocztu najważniejszych zabytków w Polski. Cudowny obraz w Rokitnie Kluczowym elementem sanktuarium w Rokitnie jest cudowny obraz. Jego dzieje okryte są mgłą tajemnicy. Wiadomo, że powstał na początku XVI w. na drewnie lipowym. Przedstawia popiersie Matki Bożej na złoconym tle, z charakterystycznie odsłoniętym uchem. Z uwagi na też szczegół Matkę Bożą Rokitniańską nazywa się Cierpliwie Słuchającą. Twarz świętej jest pochylona ku lewej stronie i sprawia wrażenie zasłuchanej. Obraz trafił do Rokitna w 1669 roku jako dar opata Kazimierza Jana Opalińskiego, który przeniósł go z klasztoru cystersów w Bledzewie do kościoła wiejskiego w Rokitnie. Wtedy też, jak twierdzą wierni, zaczął czynić cuda. W Rokitnie pojawiły się informacje o nagłych uzdrowieniach. Z tego powodu biskup poznański powołał Komisję Teologiczną, która zbadała prawdziwość uzdrowień i łask płynących z obrazu świętej. W 1670 r. gremium to uznało obraz za cudowny. Do dzisiaj w lokalnych mediach można przeczytać historie o cudownych uzdrowieniach, które nastąpić miały po skierowaniu próśb do Maryi w rokitniańskiej świątyni. Barokowy kościół, w którym znajduje się obraz, pochodzi z XVIII wieku. Zbudowano go dla potrzeb kultu Maryi. Świątynia jest przykładem późnobarokowej architektury sakralnej w nurcie śląsko-morawskim, o dobrze zachowanym, jednorodnym wystroju i wyposa…

Sanktuarium-Matki-Bozej-Rokitnianskiej-w-Rokitnie-dcab5b4.png
width: 1200
height: 630

Archeolodzy odkryli najstarszy kościół w Armenii. Naukowcy mówią o sensacji
type: item
date: 2024-10-14T13:23:24.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: architektura
subject: armenia
subject: chrześcijaństwo
subject: kościoły
subject: odkrycia archeologiczne
subject: religie
subject: świątynie
description: Pozostałości nieznanego wcześniej wczesnochrześcijańskiego kościoła w starożytnym mieście Artaxata odkryli archeolodzy w Armenii. Świątynia z IV wieku jest najstarszym archeologicznie udokumentowanym kościołem w tym kraju.
encoded: Spis treści: Kościół w kształcie krzyża Jak wyglądał najstarszy kościół Armenii? Chrześcijaństwo w Armenii. Kiedy się tam rozprzestrzeniło? Najstarsze kościoły na świecie pochodzą z III i IV wieku. Jest ich niewiele i nie wszystko zachowały się w całości. Dlatego odkrycie każdego kolejnego lub pozostałości po nim jest tak ważne dla naukowców. Najnowszego odkrycia dokonano w Artaxata. Miasto to było stolicą królestwa Armenii, rządzonego przez dynastie Artaksydów i Arsacydów. Miasto rozwinęło się w ważną metropolię w okresie hellenistycznym i było stolicą Armenii przez prawie sześć wieków. Kościół w kształcie krzyża Znalezisko dokonane w Artaxata składa się z ośmiokątnego w planie budynku z przedłużeniami w kształcie krzyża. Zespół przebadał wykopaliskowo część kościoła. Resztę rozpoznał przy użyciu metod geofizycznych, które nie wymagają fizycznej ingerencji w podłoże i nie niszczą nawarstwień archeologicznych. – Budynek z IV wieku jest najstarszym archeologicznie udokumentowanym kościołem w kraju – sensacyjnym dowodem na wczesne chrześcijaństwo w Armenii – mówi profesor Achim Lichtenberger z Uniwersytetu w Münster w Niemczech, jeden z kierowników badań. – Ośmiokątne [w planie – przyp. red.] kościoły nie były tu dotąd znane. Natomiast znamy je dobrze z regionu wschodniego Morza Śródziemnego, gdzie pojawiły się po raz pierwszy w IV wieku naszej ery – dodaje dr Mkrtich H. Zardaryan z Narodowej Akademii Nauk Armenii, który prowadzi ekspedycję ze strony ormiańskiej. Wspólne badania trwają w mieście Araxata od 2018 roku. Jak wyglądał najstarszy kościół Armenii? Pod względem typologicznym znalezisko odpowiada wczesnochrześcijańskim budynkom upamiętniającym. W bocznych częściach archeolodzy odkryli pozostałości drewnianych platform. To było korzystne dla badaczy, bo materiały organiczne można wydatować z pomocą popularnej wśród archeologów metody radiowęglowej. Okazało się, że te fragmenty zabudowy pochodzą z połowy IV wieku naszej ery. Należy zaznaczyć, że jest to najstars…

NG-wystawki-Facebook-90f1604.png
width: 1200
height: 630

Tak wyglądała rodzina królewska w Sudanie tysiąc lat temu. Powstały rekonstrukcje szat
type: item
date: 2024-10-02T09:30:58.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: Lifestyle
subject: afryka
subject: archeologia
subject: chrześcijaństwo
subject: kościoły
subject: moda
subject: odkrycia archeologiczne
subject: sudan
subject: sztuka
description: Na podstawie malowideł z średniowiecznej katedry w Faras w Sudanie projektantki wspólnie z archeologami zrekonstruowali królewskie stroje. – Gdy po raz pierwszy ujrzałam modeli ubranych w zrekonstruowane przez nas stroje, miałam ciarki na całym ciele – mówi National Geographic Polska dr hab. Dobrochna Zielińska.
encoded: Spis treści: Katedra z Faras – złoty los w archeologii Poznać średniowieczną Nubię. Ale jak? Projektanci i archeolodzy. Moda wkracza do świata nauki Chrześcijaństwo z importu. Skąd się wzięło w Afryce już 1500 lat temu? Kilka dekad temu było głośno o polskich wykopaliskach w Faras w Sudanie. Odkrycie malowideł wewnątrz nubijskiej katedry sprzed tysiąca lat uznaje się czasem za jedno z największych odkryć polskiej archeologii. Dokonał jego prof. Kazimierz Michałowski – założyciel Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW. Katedra z Faras – złoty los w archeologii Znalezisko miało miejsce w nietypowych okolicznościach. Michałowski na początku lat 60. odpowiedział na apel UNESCO o pomoc w ratowaniu zabytków zagrożonych zalaniem wodami Nilu w związku z budową Wielkiej Tamy Asuańskiej. Wybrał miasto Faras, jedną ze stolic średniowiecznego królestwa Makurii, które istniało na terenach południowego Egiptu i północnego Sudanu pomiędzy VI a XIV wiekiem. Dziś to miejsce jest zatopione. Już w czasie pierwszej kampanii wykopaliskowej Polacy odkryli nubijską katedrę. Jej ściany były ozdobione ponad 120 malowidłami, z czego ponad 60 można podziwiać dziś w Muzeum Narodowym w Warszawie. Odkrycie szybko stało się światową sensacją. „Prasa światowa uznała, że Polacy wygrali największy los w owej »loterii« nubijskiej” – wspominał prof. Michałowski. Poznać średniowieczną Nubię. Ale jak? Archeolodzy ubolewają nad tym, że do dzisiaj zachowało się niewiele źródeł pisanych na temat średniowiecznej Nubii. Było to jednym z powodów rozpoczęcia przez badaczy pod kierunkiem dr. Karela Innemée z Wydziału Archeologii UW projektu badania ikonografii. Przedsięwzięcie sfinansowano ze środków Narodowego Centrum Nauki i unijnego grantu w ramach działania „Marii Skłodowskiej-Curie”. Naukowcy między innymi przeanalizowali stroje widoczne na malowidłach naściennych pochodzących z katedry w Faras. – Podobnie jak dziś, szaty i dekoracyjne elementy stroju należały do niewerbalnego systemu komunikacji, w któ…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/10/King2fresk1squarePaulinaMatusiakEddyWenting-a7dc53d.jpg
width: 4724
height: 4724

Dobrawa była pierwszą polską władczynią. Słynęła z silnego charakteru
type: item
date: 2024-07-21T11:02:10.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: chrześcijaństwo
subject: chrzest
subject: czechy
subject: historia polski
subject: kobiety
subject: Piastowie
subject: średniowiecze
subject: Wolny czas
description: Dobrawa jasno zakomunikowała: nie poślubi Mieszka I, jeśli ten nie porzuci swoich siedmiu nałożnic. Tak się stało. Pierwsza polska księżna potrafiła postawić na swoim. Trwale zapisała się na kartach naszej historii.
encoded: W tym artykule: Dobrawa i chrzest Polski Dobrawa i wielka polityka państw Co wiemy o charakterze Dobrawy? Dziedzictwo Dobrawy. Co pozostało po słynnej księżnej? Dobrawa Przemyślidka, zwana też Dąbrówką, była córką księcia czeskiego Bolesława I Srogiego z dynastii Przemyślidów. Urodziła się około 930, a zmarła w 977 roku. Dobrawa i chrzest Polski Wprowadzenie chrześcijaństwa w Polsce w 966 roku miało kluczowe znaczenie. Wywarło ogromny wpływ na kulturę i politykę państwa Piastów. Polska przyjęła chrzest za pośrednictwem chrześcijańskich Czech. Przypieczętowaniem sojuszu z naszym południowym sąsiadem był ślub Mieszka I z księżniczką czeską – Dobrawą. Mamy skąpe informacje na ten temat. Na przykład „Rocznik krakowski dawny” podaje: „965 Dubrowka przybyła do Mieszka. 966 Mieszko książę chrzci się”. „Osobisty wpływ tej kobiety musiał być wielki. Od niej dowiadywał się książę polański o wierze, przychodzącej ze świata prastarej i wielkiej kultury” – opisuje obrazowo Paweł Jasienica w książce „Polska Piastów”. Gall Anonim odnotował, że Dobrawa nie chciała początkowo wyjść za Mieszka I. Ten miał siedem żon. Postawiła warunek: ma zostać chrześcijaninem i je odprawić. Tak też się stało. Na wieść o porzuceniu „zwyczaju pogańskiego” księżniczka czeska przybyła do Polski. Mistrz Wincenty zwany Kadłubkiem napisał w radosnych słowach: „Dzięki szczęśliwemu związkowi z nią [Dobrawą – przyp. red.] topnieją lody niewiary i dzikie wino naszych pogan przemienia się w szlachetną winorośl”. Dobrawa i wielka polityka państw Wszyscy znamy datę: 966 r. Jest to moment przyjęcia przez Polskę chrztu. Wygląda na to, że Dobrawa odegrała istotną rolę w decyzji o przyjęciu chrztu przez Mieszka I, który był pierwszym historycznym władcą Polski. Niektórzy nawet określają ją jako „Matkę Chrzestną Polaków”. Jednak Mieszko I nie przyjął chrześcijaństwa, bo miał takie widzimisię. Ewidentnie była to decyzja polityczna dynastii piastowskiej. Chodziło również o uspokojenie sytuacji na Śląsku i zerwanie soju…

dobrawa-pierwsza-polska-ksiezna-miala-charakterek-e0e2dda.png
width: 1200
height: 630

Pierwszy dowód na istnienie zaginionego Kościoła w tym kraju. Unikatowe odkrycie w Zatoce Perskiej
type: item
date: 2024-07-16T10:00:11.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: architektura
subject: chrześcijaństwo
subject: półwysep arabski
subject: religie
subject: Wolny czas
description: W Bahrajnie w Zatoce Perskiej mogło dojść do odkrycia pałacu biskupa diecezji. To pierwszy namacalny dowód na pobyt w tym kraju przedstawicieli Kościoła nestoriańskiego. Budowla istniała 1500 lat temu.
encoded: W tym artykule: Chrześcijański Bahrajn. Znalezisko sprzed 1500 lat Krzyże i chrześcijańskie symbole w kompleksie Pałac niepokornego biskupa? Chrześcijanie w Zatoce Perskiej Bogate znaleziska z rezydencji Chrześcijaństwo i Półwysep Arabski? Nie jest to pierwsze skojarzenie, jakie się nam nasuwa. Prawda jest jednak taka, że na tym obszarze przebywali wyznawcy Kościoła nestoriańskiego (nazywanego też Kościołem wschodu) aż do początków VII wieku. Wówczas na dużą skalę zaczęto nawracać się na islam. Chrześcijański Bahrajn. Znalezisko sprzed 1500 lat Brytyjscy archeolodzy ogłosili właśnie odkrycie dokonane w rejonie wsi Samahij, w północnej części wyspy Al-Muharrak – jednej z kilkudziesięciu należących do Bahrajnu. – Jest to pierwszy fizyczny dowód na istnienie Kościoła nestoriańskiego w Bahrajnie. Daje fascynujący wgląd w to, jak ludzie żyli, pracowali i oddawali cześć – mówi kierownik badań ze strony brytyjskiej, prof. Tim Insoll. Datowanie radiowęglowe wskazuje, że budynek był zamieszkiwany między połową IV a połową VIII wieku, kiedy został opuszczony po przejściu ludności na islam. Krzyże i chrześcijańskie symbole w kompleksie Brytyjscy i bahrajńscy archeolodzy prowadzili wykopaliska pod kopcem na wiejskim cmentarzu. To tam znaleziono obszerny budynek z ośmioma zachowanymi pomieszczeniami. Obejmowały one kuchnię, refektarz lub jadalnię, pomieszczenie robocze i trzy pokoje dzienne. Budynek przetrwał do naszych czasów, ponieważ później na jego zgliszczach zbudowano meczet. Na chrześcijańską tożsamość mieszkańców kompleksu wskazują znalezione w nim gipsowe krzyże. Dwa, które zdobiły budynek, i jeden, który mógł być noszony lub przechowywany jako osobista pamiątka. Są też dwa ryty na tynku budowli: fragment ligatury dwóch greckich liter „Χ” (chi) i „Ρ” (rho). Jest to jeden z najstarszych chrystogramów używanych przez wczesnych chrześcijan. Archeolodzy wypatrzyli też wyrytą na ścianie rybę – to również wczesnochrześcijański symbol. Pałac niepokornego biskupa? Chrześcijanie…

pierwszy-dowod-na-istnienie-zaginionego-kosciola-w-tym-kraju-unikatowe-odkrycie-w-zatoce-perskiej-32f3eb3.jpg
width: 930
height: 500

Nietypowe wniebowstąpienie Chrystusa na artefakcie sprzed 1500 lat. W Austrii odkryto unikatowy relikwiarz
type: item
date: 2024-06-26T13:42:14.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: austria
subject: chrześcijaństwo
subject: kość słoniowa
subject: kościoły
subject: odkrycia archeologiczne
subject: Wolny czas
subject: zabytki
description: Moment wniebowstąpienia Chrystusa z rydwanu zaprzęgniętego w dwa konie można zobaczyć na zabytku z VI wieku, który odkryto wśród ruin kościoła w Austrii. Takie przedstawienie jest unikatowe.
encoded: W tym artykule: Relikwiarz z kości słoniowej Żmudny proces konserwacji – to też część archeologii Biblijne przedstawienia na relikwiarzu O wielu spektakularnych zabytkach wydobytych w czasie wykopalisk dowiadujemy się w momencie dokonania znaleziska. Jednak nie zawsze archeolodzy mogą się od razu czym chwalić. Czasami obiekty najpierw należy poddać konserwacji, by zaprezentować je w pełni. Dwa lata temu naukowcy prowadzili wykopaliska w późnoantycznej osadzie na wzgórzu w Burgbichl w gminie Irschen w południowej Austrii. Natknęli się tam na chrześcijański relikwiarz ukryty wśród ruin nieznanego wcześniej kościoła. Zabytek ten odzyskał właśnie blask dzięki konserwatorom. Relikwiarz z kości słoniowej Dla archeologów było to niespodziewane odkrycie. Pod ołtarzem w bocznej części kaplicy natknęli się na fragmenty przedmiotu wykonanego z bardzo drogiego wówczas materiału – kości słoniowej. Uznali, że był to relikwiarz, czyli ozdobna skrzyneczka na relikwię (szczątki osoby uznanej przez Kościół za świętą). Ściany tego okrągłego pojemnika były bardzo bogato zdobione. Relikwiarze uznawane są jako „najświętsza” część świątyni i wraz z jej opuszczeniem były zabierane. Tak nie stało się w tym przypadku. Jest to pierwszy taki obiekt znaleziony w kontekście archeologicznym w Austrii. Odkrywcy określają zabytek również łacińskim termin pyxis (puszka). Ta druga nazwa sugeruje, że naczynie mogło pełnić rolę pojemnika na konsekrowane komunikanty. Nie wspominają nic o odkryciu prochów. Odkryto części drewna, ale nie jest jasne, czy mogła być to jakaś relikwia, na przykład z Krzyża Pańskiego. – Znamy około 40 tego typu pojemników z kości słoniowej na całym świecie. O ile mi wiadomo, ostatni raz jeden z nich znaleziono podczas wykopalisk około 100 lat temu – opowiada archeolog, który dokonał odkrycia, Gerald Grabherr. Żmudny proces konserwacji – to też część archeologii Konserwacji dokonano na Uniwersytecie w Innsbrucku. Jak wyjaśnia konserwatorka Ulrike Töchterle, kość słoniowa pochła…

nietypowe-wniebowstapienie-chrystusa-na-artefakcie-sprzed-1500-lat-przechowywano-w-nim-prochy-swietego-1dbd1b1.png
width: 987
height: 589