National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-03-22T08:18:07.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Zanim pojawił się Jezus, tłumy podążały za nim. Jan Chrzciciel zmienił oblicze Judei
items: Po 2000 latach otwarto drogę z czasów Jezusa. Historyczny szlak znów dostępny
items: Tu chrześcijanie modlą się w języku Jezusa. „Odbyłem niezwykłą podróż przez Górną Mezopotamię”
items: Po co kościół wymyślił konfesjonał – za historią tego mebla stoi sławny kardynał
items: Maluchy z tatuażami na twarzy – tak chrześcijanie dekorowali ciała swoich dzieci
items: Wszystkie grzechy Kościoła. Dogmaty chrześcijaństwa powstawały w atmosferze skandalu i przemocy
items: Unikatowe odkrycie w Sudanie z czasów średniowiecza. Chrześcijański tatuaż na stopie sprzed 1300 lat
items: Jak powstała Biblia? Odnalezione fragmenty Biblii mogą zmienić nasze postrzeganie religii
items: Etiopia: kultura i historia. Kiedy jechać na kawę do raju?

Zanim pojawił się Jezus, tłumy podążały za nim. Jan Chrzciciel zmienił oblicze Judei
type: item
date: 2026-03-22T08:17:49.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Historia
subject: biblia
subject: chrześcijanie
subject: chrześcijaństwo
subject: chrzest
subject: fakty i mity
subject: izrael
subject: jezus chrystus
subject: starożytność
description: Jan Chrzciciel to jedna z najbardziej fascynujących postaci biblijnych. Jego proroctwa, chrzest Jezusa i niezwykła popularność wśród mieszkańców Judei czynią z niego postać, której wpływ wykraczał daleko poza ramy Ewangelii.
encoded: Spis treści: Jan Chrzciciel w świetle źródeł historycznych i biblijnych Działalność prorocka Jana Chrzciciela i jej wpływ na społeczność Relacje Jana Chrzciciela z Jezusem i znaczenie jego śmierci Dziedzictwo Jana Chrzciciela w tradycji chrześcijańskiej Choć w dzisiejszych czasach Jan Chrzciciel często bywa kojarzony głównie jako ten, który ochrzcił Jezusa, w I wieku naszej ery był postacią niezwykle rozpoznawalną i wpływową w całej Judei. Jego charyzmatyczne nauczanie, radykalny styl życia oraz odważna krytyka władzy przyciągały do niego tłumy ludzi. Zarówno źródła biblijne, jak i historyczne – w tym pisma Flawiusza Józefa – podkreślają jego autorytet i niezależność, która budziła podziw i niepokój ówczesnych elit. Jan Chrzciciel w świetle źródeł historycznych i biblijnych Postać Jana Chrzciciela pojawia się nie tylko w Ewangeliach, ale także w dziełach historycznych, przede wszystkim w pismach żydowskiego historyka Flawiusza Józefa. W swojej pracy „Dawne dzieje Izraela” Józef Flawiusz opisuje Jana jako postać powszechnie szanowaną i cieszącą się wielką popularnością, która nawoływała do cnotliwego życia i odnowy moralnej. Józef zwraca uwagę na wielki zasięg idei Jana i powody jego egzekucji z rozkazu Heroda Antypasa, który obawiał się wpływu proroka na społeczeństwo. Przekaz Ewangelii i wizerunek proroka na pustyni Według Ewangelii Jan prowadził życie ascety. Mieszkał na pustyni, nosił odzienie z sierści wielbłądziej i żywił się szarańczą oraz dzikim miodem. Jego styl życia nawiązywał do tradycji starotestamentowych proroków, zwłaszcza Eliasza. Proroków w Judei często utożsamiano z osobami nawołującymi do nawrócenia i duchowej przemiany. Ewangelie podkreślają, że Jan był tym, który „przygotowuje drogę Panu”, wzywając do pokuty i chrztu na odpuszczenie grzechów. Dlaczego Jan był bardziej znany niż Jezus? W czasach, gdy działał Jan Chrzciciel, jego popularność była tak wielka, że przyćmiła nawet Jezusa. Świadczy o tym fakt, iż tłumy podążały za Janem, uznając go cza…

Jan-Chrzciciel-cf0da0e.jpg
width: 1992
height: 1500

Po 2000 latach otwarto drogę z czasów Jezusa. Historyczny szlak znów dostępny
type: item
date: 2026-02-18T14:34:39.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: chrześcijanie
subject: izrael
subject: jerozolima
subject: jezus chrystus
subject: religie
subject: szlak
subject: żydzi
description: Po raz pierwszy od blisko dwóch tysięcy lat turyści i pielgrzymi mogą przejść drogą, którą w czasach Drugiej Świątyni przemierzali mieszkańcy starożytnej Jerozolimy. Odkryta i udostępniona w całości tzw. Droga Pielgrzymów w Mieście Dawida (czyli główna arteria prowadząca ku Wzgórzu Świątynnemu) ponownie łączy kluczowe miejsca biblijnej topografii miasta. To właśnie tę trasę, według wielu badaczy, pokonywali wierni udający się do świątyni w czasach Jezusa.
encoded: Realizacja projektu stanowi jedno z największych przedsięwzięć archeologicznych prowadzonych w ostatnich latach w Izraelu. Prace wykopaliskowe i konserwatorskie objęły około 600 metrów kamiennej drogi datowanej na I wiek n.e., biegnącej od Sadzawki Siloe w południowej części Miasta Dawida aż w kierunku Wzgórza Świątynnego. Odtworzenie tej osi komunikacyjnej pozwoliło odtworzyć historyczny kręgosłup Jerozolimy z okresu Drugiej Świątyni, kiedy miasto stanowiło religijne i polityczne centrum regionu. Dzięki wieloletnim badaniom archeolodzy odsłonili oryginalną nawierzchnię z dużych wapiennych płyt, system kanalizacyjny oraz liczne artefakty, które rzucają nowe światło na codzienne życie sprzed niemal dwóch tysiącleci. Droga Pielgrzymów w Jerozolimie. 2000 lat pod ziemią Odsłonięta 10 lutego 2026 r. trasa, określana przez archeologów jako tzw. ulica schodkowa, ma około 600 metrów długości i średnio 8 metrów szerokości. Została zbudowana w I wieku n.e. jako reprezentacyjna arteria łącząca Sadzawkę Siloe z rejonem Wzgórza Świątynnego w okresie Drugiej Świątyni (516 r. p.n.e.–70 r. n.e.). Przez stulecia pozostawała jednak całkowicie ukryta pod ziemią. Dopiero ponowne odkrycie Sadzawki Siloe w 2004 roku zapoczątkowało wieloletnie, skomplikowane prace wykopaliskowe prowadzone przez Izraelski Urząd Starożytności pod gęsto zabudowaną, współczesną tkanką miejską wschodniej Jerozolimy. Badania wymagały precyzyjnych działań inżynieryjnych, ponieważ archeolodzy pracowali pod istniejącą infrastrukturą miasta. Efekt okazał się jednak wyjątkowy: kamienna nawierzchnia zachowała się w znakomitym stanie, bez późniejszych przebudów czy ingerencji. Jak podkreślono w oficjalnym komunikacie stanowiska archeologicznego City of David, droga została odkryta „dokładnie taka, jaka była” – nietknięta przez kolejne epoki. Wzdłuż trasy natrafiono na oryginalne płyty chodnikowe, system odprowadzania wody oraz liczne artefakty: monety, kamienne odważniki i przedmioty codziennego użytku. Znaleziska te…

zdj-27-8e98edf.jpg
width: 4864
height: 3240

Tu chrześcijanie modlą się w języku Jezusa. „Odbyłem niezwykłą podróż przez Górną Mezopotamię”
type: item
date: 2026-02-06T09:24:19.000Z
creator: Bartosz Radojewski
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: chrześcijanie
subject: mezopotamia
subject: podróże
subject: religie
subject: turcja
description: Górna Mezopotamia to jeden z nielicznych regionów świata, gdzie chrześcijanie do dziś modlą się w języku Chrystusa. Udałem się w podróż przez Edessę, Aminę i Mardin, która pozwoliła mi poznać Syriaków – wspólnotę stojącą na straży aramejskiej tradycji, wiary i wiedzy starożytnej.
encoded: Spis treści: Kim są Syriacy? Wizyta w Sanliurfie Pechowa Antiochia Eksodus wiernych Góra sługów Boga Tłumacze, naukowcy i rzemieślnicy Dziedzictwo górnej Mezopotamii Jak przystało na kolebkę cywilizacji, Mezopotamia czyli ziemia między rzekami, jest uznawana za ojczyznę wielu starożytnych ludów. Między Eufratem a Tygrysem, bo o tych rzekach mowa, powstawały pierwsze miasta czy też formy pisma klinowego, a same rzeki miały też nawadniać biblijny Eden. Jednym z języków użytych do opisu dziejów stworzenia w oryginale był aramejski, który podobnie jak hebrajski czy arabski, jest językiem semickim. Na początku I tysiąclecia p.n.e język ten rozpowszechnił się po całym Bliskim Wschodzie, gdzie pełnił rolę zbliżoną do tej, którą łacina spełniała w średniowieczu. Język syriacki jest dialektem języka aramejskiego, którego standaryzacja miała miejsce w okolicach miasta Edessa (dzisiejsza Sanliurfa lub Urfa w Turcji). Dziś język ten jest używany podczas liturgii w kościołach wschodnich, w tym przede wszystkim w kościołach syriackich. Kim są Syriacy? Syriacy to termin pochodzący nie od nazwy współczesnego państwa Syria, ale od starożytnego imperium Asyrii, w Mezopotamii, które ostatecznie podbili Babilończycy. Babilon jak wszystkie imperia również w pewnym momencie padł, a ostatnia dynastia sprawująca w nim władzę nazywana jest m. in. dynastią chaldejską. Najwybitniejszym władcą z tej dynastii był Nabuchonodozor II, który miał doprowadzić swoje państwo do szczytu potęgi oraz rozkwitu cywilizacyjnego. Za jego czasów miały powstać na przykład Wiszące ogrody Semiramidy, jeden z siedmiu cudów świata, a dla Żydów jest on sprawcą niewoli babilońskiej i zniszczenia Jerozolimy. W ten sposób Syriacy, Asyryjczycy, Babilończycy oraz Chaldejczycy to słowa określające de facto jedną językową społeczność. Dzisiaj terminy te są związane przede wszystkim z podziałem religijnym. Konkretnie chodzi tu o różne liturgie w chrześcijaństwie wschodnim, które w Mezopotamii funkcjonuje niemal od początkó…

zdjecie-1-Widok-na-Gorna-Mezopotamie-z-Mardinu-12ae956.jpg
width: 4032
height: 2268

Po co kościół wymyślił konfesjonał – za historią tego mebla stoi sławny kardynał
type: item
date: 2026-01-06T11:57:32.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Historia
subject: chrześcijanie
subject: chrześcijaństwo
subject: katolicy
subject: kościół katolicki
subject: religie
description: Dzieje konfesjonału łączą się z historią praktyki sakramentu pokuty. Wyjaśniamy, jakie były prawdziwe powody powstania konfesjonału, jak zmieniała się spowiedź w katolicyzmie oraz jakie znaczenie ma dzisiaj.
encoded: Spis treści: Historia powstania konfesjonału i pierwsze praktyki spowiedzi Praktyczne i duchowe powody wprowadzenia konfesjonału Konfesjonał we współczesnym Kościele katolickim – znaczenie i symbole Pytanie „po co kościół wymyślił konfesjonał” prowadzi do przełomowych zmian, które zaszły w Kościele katolickim w XVI wieku. Wprowadzenie konfesjonału jako miejsca wyznawania grzechów wynikało zarówno z praktycznych potrzeb wiernych, jak i z rosnącej troski o moralność oraz bezpieczeństwo spowiedzi. Inicjatywa ta wiąże się ściśle z postacią kardynała Karola Boromeusza i epoką Soboru Trydenckiego, kiedy to Kościół dążył do uregulowania i ujednolicenia sakramentu pokuty. Współcześnie konfesjonał kojarzy się nie tylko z dyskrecją, lecz także z tradycją duchowej odnowy. Historia powstania konfesjonału i pierwsze praktyki spowiedzi Wczesna forma spowiedzi i potrzeba zmian w Kościele Pierwsze wieki chrześcijaństwa nie znały konfesjonału w dzisiejszym rozumieniu. Spowiedź była wówczas wydarzeniem publicznym – grzesznik wyznawał winy wobec wspólnoty. Taka praktyka, choć zgodna z nauką Jezusa o skrusze i pojednaniu, szybko zaczęła rodzić wiele problemów. Stygmatyzacja i poczucie wstydu sprawiły, że już od VI wieku pojawiły się pierwsze próby indywidualizacji sakramentu pokuty. Właśnie wtedy mnisi irlandzcy wprowadzili praktykę prywatnej spowiedzi, która z czasem zyskała na popularności w całym Kościele łacińskim. Z biegiem stuleci rosła potrzeba stworzenia rozwiązań zapewniających większą intymność, ochronę godności penitenta oraz jednolitość praktyki sakramentalnej. Zmiany te przyspieszyły decyzje IV Soboru Laterańskiego z 1215 roku, które nałożyły na wiernych obowiązek dorocznej spowiedzi indywidualnej. Jednak dopiero okres reformacji i kontrreformacji wyznaczył kierunek rozwoju nowoczesnej formy spowiedzi w Kościele katolickim. Reforma Boromeusza i kształt nowoczesnego konfesjonału Przełom nastąpił w połowie XVI wieku. To właśnie wtedy, podczas wdrażania postanowień Soboru Try…

Konfesjonal-historia-aa351b7.jpg
width: 2813
height: 1875

Maluchy z tatuażami na twarzy – tak chrześcijanie dekorowali ciała swoich dzieci
type: item
date: 2025-12-23T15:50:14.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Historia
subject: archeologia
subject: chrześcijanie
subject: chrześcijaństwo
subject: historia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: tatuaże
subject: zwyczaje
description: To chrześcijaństwo rozpowszechniło kulturę tatuażu u dzieci – chociaż obecnie może wydawać się to kontrintuicyjne. Dzięki nowemu odkryciu archeologów wiemy, że Nubijczycy – wcześni chrześcijanie zamieszkujący dolinę Nilu – tatuowali policzki i czoła swoich niemowląt i małych dzieci. Kiedyś tatuaż miał zupełnie inną rolę niż obecnie.
encoded: Ludzie używają tatuaży, by zaznaczyć swoją tożsamość, przekonania religijne czy opowiedzieć historię swojego życia. Dowody archeologiczne wskazują, że praktyki tatuowania towarzyszą ludzkości od tysięcy lat, a chrześcijanie tatuowali nawet dzieci. To nieznany do tej pory element historii. Tatuaże u dzieci w chrześcijańskiej Nubii Na terenie dzisiejszego Sudanu znajdowała się niegdyś Nubia: kraina ta wspomniana jest nawet w Starym Testamencie, a konkretnie w Księdze Rodzaju. To właśnie tam archeolodzy przebadali ponad tysiąc pochówków datowanych na okres VII–IX wiek n.e., kiedy to Nubia była ważnym ośrodkiem chrześcijaństwa. Wśród badanych szczątków aż 19% osób w osadzie Kulubnarti miało tatuaże. Najbardziej zaskakujące jest odkrycie tatuaży u dzieci – zarówno u kilkumiesięcznych niemowląt, jak i kilkulatków, w tym u 3-letniej dziewczynki. Dzięki wykorzystaniu nowoczesnych technik obrazowania udało się zidentyfikować tatuaże nawet na skórze ulegającej degradacji przez setki lat. Metoda ta pozwoliła ujawnić wzory geometryczne oraz punkty na czole, policzkach i skroniach dzieci – miejscach bardzo eksponowanych, które miały podkreślać przynależność do określonej wspólnoty religijnej i społecznej. Chrześcijaństwo zmieniło i unowocześniło praktyki tatuażu Praktyka tatuażu w Nubii ewoluowała pod wpływem rozprzestrzeniającego się w VII wieku chrześcijaństwa. Wcześniej tatuaże nosiły głównie kobiety, a znaki – składające się z kropek i motywów przyrodniczych – nanoszono w sposób dyskretny. Po wprowadzeniu nowej religii tatuaże stały się bardziej widoczne i powszechne, także u niemowląt i dzieci obojga płci. Zmianie uległa również technika tatuowania. Dawniej stosowano metodę wielokrotnego nakłuwania skóry pojedynczym ostrzem, co skutkowało powolnym i żmudnym procesem. W czasach chrześcijańskich prawdopodobnie używano ostrzejszych narzędzi przypominających końcówkę noża, co umożliwiało szybsze wykonanie wzorów. Jak i po co tatuowano dzieci? Tatuaże u dzieci w Nubii nie były w…

FABRIC-KOLAZ-32-39-1244b92.jpg
width: 2700
height: 1800

Wszystkie grzechy Kościoła. Dogmaty chrześcijaństwa powstawały w atmosferze skandalu i przemocy
type: item
date: 2023-12-27T15:00:00.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: chrześcijanie
subject: chrześcijaństwo
subject: Edukacja
subject: historia
subject: kościół katolicki
subject: Kultura
subject: Społeczeństwo
subject: wiara
description: Duchowni, którzy ustalali chrześcijańską doktrynę, nie zawsze stosowali się do Dziesięciu Przykazań. To, co działo się na soborach, częściej przypominało zbójeckie porachunki niż zebranie pod patronatem Ducha Świętego.
encoded: W tym artykule: Początki chrześcijaństwa i kształtowanie dogmatów II sobór efeski i wielki skandal „To nie był sobór, ale zbójectwo” Nielegalny sobór Spór o wyznanie wiary Nieczysta gra chrześcijańskich duchownych Oszustwa i intrygi podczas soborów W 403 r. Pod Chalcedonem zebrał się synod zmierzający do obalenia biskupa Konstantynopola. Jana Chryzostom słynął ze swego ciętego języka (nie obawiał się krytykować nawet żony cesarza). Podczas zebrań tego świątobliwego – wydawałoby się – zgromadzenia wróg Jana Kyrinos z Chalcedonu wielokrotnie mu ubliżał. Nie mogąc tego znieść, jeden ze zwolenników atakowanego hierarchy biskup Maruthas... nadepnął Kyrinosowi z całej siły na stopę. Ponoć niechcący. W nogę wdała się gangrena. Po wielu amputacjach Kyrinos zmarł w męczarniach ku radości zwolenników Jana, którzy uznali to za karę Bożą. To nie jedyny przypadek siłowej argumentacji na soborach... Początki chrześcijaństwa i kształtowanie dogmatów W IV–VI w. trwały wielkie spory dogmatyczne, które ukształtowały doktrynalne oblicze chrześcijaństwa. Wtedy powstało: nicejskie wyznanie wiary, zdefiniowano stosunek boskiej i ludzkiej natury Jezusa, uznano Marię za „Matkę Bożą”. A więc dopiero 300–500 lat po Ukrzyżowaniu powstały ramy religii, jaką dziś znamy. Odbyło się to w toku wielu mniejszych i większych zgromadzeń biskupich, zwanych obecnie soborami lub synodami. Za wzór tego typu zgromadzeń służył powszechny zjazd biskupów imperium zwołany w 325 r. przez cesarza Konstantyna, pierwszego chrześcijańskiego władcę rzymskiego. Władca uprzejmie zaprosił biskupów, pokrył koszty ich podróży i pobytu. Otwarcie obrad odbyło się w pałacu. Około trzystu biskupów stanęło przy ławach ustawionych po obu stronach wzdłuż dłuższych boków wielkiej sali. Potem otworzyły się drzwi, w asyście świty i gwardzistów, wśród dźwięków trąb, wkroczył odziany w cesarskie szaty Konstantyn. Idąc wzdłuż pomieszczenia – niczym Anioł Pański, jak pisze jeden z uczestników – pozdrawiał biskupów. W końcu zasiadł na …

sobor-nicejski-ef5def0.jpg
width: 4724
height: 3719

Unikatowe odkrycie w Sudanie z czasów średniowiecza. Chrześcijański tatuaż na stopie sprzed 1300 lat
type: item
date: 2023-10-23T13:41:14.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: antropologia
subject: archeologia
subject: chrześcijanie
subject: chrześcijaństwo
subject: cmentarze
subject: odkrycia archeologiczne
subject: sudan
subject: tatuaże
subject: Wolny czas
description: Złożony 1300 lat temu na cmentarzu w Ghazali w Sudanie zmarły miał tatuaż tworzący monogram imienia Chrystusa. To dopiero drugi znany przypadek tatuowania ciała pochodzący ze średniowiecznej Nubii.
encoded: W tym artykule: Średniowieczny cmentarz Niezwykły tatuaż ze średniowiecznej Nubii Tatuaż w miejscu, w którym Chrystus miał wbity gwóźdź Kompleks monastyczny w Ghazali Do odkrycia doszło w ramach badań Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej (CAŚ) UW. W Ghazali znajduje się jeden z najlepiej zachowanych średniowiecznych kompleksów monastycznych w Sudanie. Położony jest w regionie Wadi Abu Dom na pustyni Bayuda, około 20 km od współczesnego miasta Karima. Średniowieczny cmentarz W latach 2012–2018 polsko-sudańska ekspedycja archeologiczna z CAŚ UW, pod kierunkiem prof. UW Artura Obłuskiego badała ten średniowieczny klasztor chrześcijański z VII–XIII w. oraz cztery cmentarzyska. Znajdują się tam setki grobów. Bioarcheolog dr Robert J. Stark i jego współpracownicy z CAŚ UW pracują nad odtworzeniem warunków życia pochowanych tam osób. Jeden z grobów dostarczył bardzo ciekawych i zaskakujących informacji Niezwykły tatuaż ze średniowiecznej Nubii Eksperci dostrzegli, że jeden ze zmarłych miał na prawej stopie tatuaż. Przedstawia chrystogram oraz greckie litery „alfa” i „omega”. Chrystogram to symbol łączący greckie litery „chi" i „rho”, tworzące monogram imienia Chrystusa. Symbolem Chrystusa są też litery alfa i omega, pierwsza i ostatnia w alfabecie greckim. Nawiązują do tego, że dla chrześcijan Bóg jest początkiem i końcem. – To było spore zaskoczenie, gdy nagle podczas dokumentowania kolekcji z Ghazali zobaczyłam coś, co wydało mi się tatuażem. Początkowo nie byłam przekonana, ale kiedy obrazy zostały komputerowo przetworzone, tatuaż stał się wyraźnie widoczny. To rozwiało początkowe wątpliwości – opowiada Kari A. Guilbault, która prowadziła te badania w związku z przygotowywaną pracą doktorską. Tatuaż w miejscu, w którym Chrystus miał wbity gwóźdź Naukowcy uważają, że lokalizacja tatuażu na prawej stopie może nie być przypadkowa. To tam Jezus mógł mieć wbity gwóźdź podczas ukrzyżowania – uważają Stark i Guilbault. Zmarły był zatem chrześcijaninem, ale nie jest jasne, cz…

tatuaz-1ef6e01.png
width: 1200
height: 630

Jak powstała Biblia? Odnalezione fragmenty Biblii mogą zmienić nasze postrzeganie religii
type: item
date: 2022-12-23T10:40:00.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: biblia
subject: chrześcijanie
subject: chrześcijaństwo
subject: Edukacja
subject: historia
subject: izrael
subject: Kultura
subject: religie
subject: wierzenia
subject: wykopaliska
subject: żydzi
description: Formę i treść Pisma Świętego kształtowały stulecia badań, debat, postępu technicznego i kultu. Od słów pisanych ręcznie na papirusie i pergaminie po egzemplarze drukowane przez mechaniczne prasy – te święte teksty były przekazywane w wielu formatach. W dzisiejszym świecie są poszukiwane przez naukowców, kolekcjonerów oraz intrygantów.
encoded: W tym artykule: Co odkryto w Qumran? Kto poszukuje zaginionych fragmentów Biblii? Czym jest „Kodeks Synajski"? Co znaleziono na starożytnym wysypisku śmieci? Gdzie odnaleziono najdłuższy biblijny manuskrypt? Gdzie przechowuje się zwoje znad Morza Martwego Jak się bada antyczne zwoje? Kto i dlaczego zmieniał Biblię? Czy odnalezione Ewangelie zmienią postrzeganie religii? Jak Wallace odpalił bombę? Ile się zachowało fragmentów Ewangelii? Wśród jałowych wzgórz Pustyni Judzkiej, nieopodal brzegu Morza Martwego, panuje skwar. Ale w jaskini, gdzie Randall Price leży na brzuchu, wpatrując się w szczelinę, w której zaledwie wczoraj odkrył liczący 2 tys. lat garnek z brązu, jest stosunkowo chłodno. – Ta jaskinia została splądrowana przez Beduinów jakieś 40 lat temu – wyjaśnia Price, amerykański archeolog, profesor Uniwersytetu Liberty w Wirginii. – Na nasze szczęście nie kopali zbyt głęboko. Mamy nadzieję, że jeśli będziemy kopać dalej, trafimy na złotą żyłę. Co odkryto w Qumran? Każdy, kto słyszał o słynnych jaskiniach w pobliżu starożytnej żydowskiej osady Qumran, wie, jaką złotą żyłę Price ma na myśli. W 1947 r. beduińscy pasterze zajrzeli do pobliskiej pieczary i dokonali jednego z największych archeologicznych odkryć XX w. Znaleźli siedem zwojów pergaminu pokrytych starohebrajskim pismem, pierwsze ze sławetnych rękopisów znad Morza Martwego. Prawdopodobnie członkowie sekty z Qumran ukryli te zwoje około roku 70 n.e., gdy zbliżały się rzymskie oddziały mające zdławić powstanie żydowskie. W końcu światło dzienne ujrzały setki kolejnych zwojów. Te dokumenty, sięgające wstecz aż do III w. p.n.e., są najstarszymi tekstami biblijnymi, jakie znaleziono. Jaskinie Qumran leżą na okupowanym przez Izrael Zachodnim Brzegu, więc wielu ludzi uważa pracę Price’a za niezgodną z międzynarodowym prawem. Ale to nie odwodzi ani jego, ani izraelskiego dyrektora tych wykopalisk, Orena Gutfelda z Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie, od realizacji programu badawczego płynącego z wcześniejs…

odnalezione-ewangelie-2defd4a.jpg
width: 1024
height: 735

Etiopia: kultura i historia. Kiedy jechać na kawę do raju?
type: item
date: 2021-04-14T06:00:00.000Z
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: afryka
subject: chrześcijanie
subject: etiopia
subject: kawa
subject: Kultura
subject: martyna wojciechowska
subject: podróże
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: wyprawy
description: Etiopia to ludzie i historia. Etiopia to wreszcie nieprawdopodobna kultura, o istnieniu której większość Europejczyków nie ma pojęcia. Ale Etiopia to także słońce, pyszna kawa i najpiękniejsi ludzie na świecie.
encoded: Etiopia to jedyny kraj afrykański, który nie był skolonizowany. To widać w sposobie noszenia się, chodzenia, trzymania głowy. A także jedności kulturowej, niespotykanej nigdzie indziej w Afryce. Etiopczycy to najpiękniejsi ludzie na świecie. Sami mówią, że mają skórę koloru miodu. Są mieszanką rdzennych Afrykanów i białych. Jak głosi legenda, pochodzą od czarnej królowej Saby i izraelskiego króla Salomona. Etiopia - moc religii i kawy Etiopia to jeden z pierwszych krajów na świecie, który przyjął chrześcijaństwo, zaraz po Armenii. Wystarczy odwiedzić Lalibele, by przekonać się o sile i niezwykłości tej wiary. Doskonale pamiętam wielogodzinne nabożeństwo w 800-letnim, wykutym w skale kościele św. Jerzego. Tych kamiennych, jakby zatopionych w ziemi kościołów z przełomu XI i XII w. w Lalibeli jest 12. Niektórzy twierdzą, że przy powstawaniu musieli pomagać aniołowie. Etiopia to ojczyzna kawy. Jej arabska, a potem europejska nazwa pochodzi od regionu Kefia. Na miejscu nazywa się ją bunna. A jak smakuje! Najpierw wybiera się ziarna – tylko dorodne, krągłe. Potem praży na patelni. Gdy zaczynają wydzielać ten zniewalający zapach, mistrz, a raczej mistrzyni ceremonii podchodzi z naczyniem do każdego z biesiadników, żeby nasycił się aromatem. Potem już tylko mielenie, parzenie, rozlewanie do malutkich naparstków. Napar jest tak mocny, że zatrzymuje pracę serca. A może tylko mi się tak zdawało... Ostatnia filiżanka jest pita na błogosławieństwo. Ludzie w Etiopii Etiopia kojarzy się nam z głodem połowy lat 80. i płaczącymi dziećmi z wydętymi brzuchami. Ale to przeszłość. Etiopczycy to uśmiechnięci, weseli ludzie, którzy kochają taniec, muzykę i tedz, czyli tradycyjny pitny miód. A co do kuchni Etiopii, to jest jedna z bardziej oryginalnych w Afryce. Czuć w niej wpływy arabskie, hinduskie, europejskie oraz oczywiście afrykańskie. Podstawa jest naleśnik robiony z maki tief, czyli yndzera. Pełni funkcje chleba, ziemniaków, makaronu. Ma lekko kwaskowaty smak i przypomina nasz razo…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/46d28bbeb3adf4dd7f01780f1cd24f987c8bcbaa-45bb72c.jpeg
width: 1000
height: 665