National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-12-19T08:57:42.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Niewidzialny wróg Rzymian. Naukowcy odkryli go w ściekach starożytnego fortu
items: Powraca choroba, która zabijała miliony. Naukowcy ostrzegają: ta bakteria zmienia się błyskawicznie
items: Epidemia ospy we Wrocławiu w 1963 roku – poznajcie historię, którą przypomniał serial „Czarna śmierć”
items: Polskie MSZ ostrzega: Czechy, w tym Praga, zmagają się z epidemią „choroby brudnych rąk”
items: Nowa epidemia odry nadchodzi? To efekt braku szczepień
items: Zaskakujący trop z wileńskiego cmentarza. Naukowcy już wiedzą, to tak naprawdę „pokonało” wielką armię Napoleona
items: Groźna bakteria uderzyła w Nowy Jork. Wcześniej wywołała epidemię w Rzeszowie
items: Cholera w Polsce – pierwszy przypadek od 2019 roku
items: Według badań polskich biologów kleszcze stają się zwierzętami miejskimi
items: Posiadanie kota sprzyja rozwojowi schizofrenii? Neurolodzy potwierdzają niepokojący związek
items: Rudolf Weigl wygrał walkę z epidemią tyfusu. Za swoje zasługi został doceniony dopiero po śmierci
items: Błonica wróciła do Polski. Co to za choroba i jakie daje objawy?
items: Kuru to choroba znana jako „śmiejąca się śmierć”. Jej przyczyna była przerażająca
items: Już w neolicie dżuma infekowała ludzi. Dlaczego wtedy nie powodowała epidemii?
items: Pierwszy przypadek zakażenia wirusem mpox poza Afryką. Komu zagraża ta choroba? Jakie są objawy?
items: Polacy stracili populacyjną odporność na odrę. Szczepi się coraz mniej dzieci, co zwiastuje problemy
items: Dżuma dziesiątkowała Europejczyków nie tylko w średniowieczu. Po raz pierwszy mogła uderzyć w epoce kamienia
items: To nie konkwistadorzy zarażali? Choroby pokrewne syfilisowi były obecne w Ameryce na długo przed Kolumbem
items: Wirusy zombie z wieloletniej zmarzliny mogą wywołać nową pandemię. Tak twierdzi jeden z ich odkrywców
items: Nieznana choroba rozprzestrzenia się wśród psów. Czy może dotrzeć do Polski?
items: Nowe badania obalają mit „hiszpanki”. Te osoby były znacznie bardziej narażone na śmierć
items: Lubisz całować swojego zwierzaka? Uważaj, to może być niebezpieczne
items: Tyfusowa Mary. Tajemnicze zjawisko, które sprawiło, że zdrowa osoba zaraziła 50 innych
items: DNA sprzed 4000 lat ujawnia tajemnice „Czarnej Śmierci”. Już wtedy ludzi atakowała najgroźniejsza bakteria
items: Ten zabójczy grzyb do tej pory atakował drzewa. Po raz pierwszy w historii zainfekował człowieka

Niewidzialny wróg Rzymian. Naukowcy odkryli go w ściekach starożytnego fortu
type: item
date: 2025-12-19T09:56:04.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: cesarstwo rzymskie
subject: choroby zakaźne
subject: mikroby
subject: starożytność
subject: wielka brytania
description: Rzymscy żołnierze na Murze Hadriana nie walczyli tylko z wrogami z północy. W ich własnych brzuchach czaili się niewidzialni napastnicy. Nowe odkrycie z północnej Anglii pokazuje mroczne kulisy życia legionisty.
encoded: Naukowcy z Cambridge i Oksfordu postanowili sprawdzić, na co chorowali mieszkańcy rzymskiego fortu Vindolanda. Znajdował się on kilkanaście kilometrów od Muru Hadriana, który odgraniczał północne rubieże Cesarstwa Rzymskiego od barbarzyńców, wojowniczych Kaledończyków. Od I do początku V w. n.e. Imperium Rzymskie zajmowało duże tereny obecnej Wielkiej Brytanii. Vindolanda był jednym z wieli fortów, którego żołnierze w momencie zagrożenia obsadzali Mur Hadriana. „Skarb” w rzymskim ścieku Od wielu dekad trwają szeroko zakrojone wykopaliska na terenie Vindolanda. Stanowisko archeologiczne położone jest w północnej Anglii, na zachód od Newcastle upon Tyne. Cechuje je wilgotna gleba. A to archeolodzy bardzo lubią – dzięki temu świetnie zachowują się zabytki organiczne. W ten sposób do naszych czasów przetrwały całkiem nieźle również relikty słynnego Biskupina. W rzymskim forcie wilgoć zakonserwowała na przykład setki starożytnych butów. Tym razem badacze Vindolanda, zamiast szukać tylko złota czy monet, skupili się na osadach z kanału ściekowego łaźni z III wieku n.e. Pobrali oni 50 próbek czarnego i szarego błota z rur, którymi niegdyś spływały nieczystości z latryn. W kanale znaleziono nie tylko paciorki i ceramikę, ale przede wszystkim setki jaj pasożytów. Jak one wpływały na życie ludzie? Naukowcy opisali to na łamach czasopisma „Parasitology”. Kilka pasożytów i jednak wyjątkowa „niespodzianka” Naukowcy użyli nowoczesnych mikroskopów oraz specjalnych testów molekularnych o nazwie ELISA. Te ostatnie działają jak wykrywacz kłamstw dla białek – potrafią wyłapać ślady pasożytów, których nie da się zobaczyć pod standardowym mikroskopem. W kanale ściekowym rzymskiego fortu wykryto trzy rodzaje pasożytów jelitowych. Są to: glista ludzka (Ascaris sp.); włosogłówka (Trichuris sp.); Giardia duodenalis – mikroskopijny pierwotniak. Odkrycie Giardia duodenalis jest szczególnie istotne, ponieważ stanowi pierwszy dowód na obecność tego pasożyta w rzymskiej Brytanii. Wszystkie wymie…

mikroby-4058a24.jpg
width: 1575
height: 1050

Powraca choroba, która zabijała miliony. Naukowcy ostrzegają: ta bakteria zmienia się błyskawicznie
type: item
date: 2025-11-24T11:41:34.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: antybiotyki
subject: bakterie
subject: choroby zakaźne
description: Dur brzuszny wraca w nowej postaci, odpornej na większość znanych antybiotyków. Naukowcy apelują o skuteczniejsze działania – przede wszystkim szczepienia. Bez nich ta zapomniana choroba może dotrzeć nawet do krajów rozwiniętych.
encoded: Dur brzuszny (tyfus) w krajach rozwiniętych postrzegany jest jako choroba historyczna, która współcześnie nie niesie już zagrożenia. Jednak to nieprawda – ta zakaźna choroba pozostaje poważnym globalnym problemem. Badania z 2022 roku wykazały, że sprawca tej choroby, czyli bakteria Salmonella enterica serotyp Typhi (S. typhi), szybko rozwija oporność na wiele antybiotyków. Nowe, groźne szczepy bakterii tyfusu W latach 2014–2019 naukowcy zsekwencjonowali genom szczepów Salmonella enterica w Nepalu, Bangladeszu, Pakistanie i Indiach. Pokazało to dynamiczny wzrost liczby odpornych na leki szczepów XDR (ang. extensively drug-resistant). Niestety, były one odporne nie tylko na klasyczne antybiotyki (ampicylina, chloramfenikol, trimetoprim/sulfametoksazol), lecz także na te nowocześniejsze, np. fluorochinolony czy cefalosporyny trzeciej generacji. Skala zagrożenia – już nie tylko Azja Najbardziej alarmujące jest rozprzestrzenianie się tych szczepów po świecie. Choć większość przypadków duru brzusznego wywołanego szczepami XDR miała miejsce w południowej Azji, to od 1990 roku odnotowano blisko 200 przypadków na całym świecie. M.in. w południowej i wschodniej Afryce, innych częściach Azji, a nawet w Wielkiej Brytanii, USA i Kanadzie. Naukowcy podkreślają, że tempo, w jakim rozprzestrzeniają się szczepy wysoko oporne, wymaga natychmiastowych działań. Pierwszy szczep XDR wykryto w Pakistanie w 2016 roku, a już trzy lata później zdominował on przypadki tyfusu w tym kraju. Mamy coraz mniej skutecznych leków Dotychczas podstawą leczenia były antybiotyki z grup chinolonów, cefalosporyn i makrolidów. Jednak od początku XXI wieku w kilku krajach Azji Południowej aż 85% szczepów Salmonella typhi uzyskało odporność na chinolony. Rośnie też ich odporność na cefalosporyny. Obecnie jedynym skutecznym doustnym lekiem pozostaje azytromycyna, lecz badania wykazują szybkie szerzenie się mutacji dających oporność także na nią. Jeśli te mutacje połączą się ze szczepami XDR, skuteczne doustne …

GettyImages-151045767-521e90c.jpg
width: 3302
height: 2200

Epidemia ospy we Wrocławiu w 1963 roku – poznajcie historię, którą przypomniał serial „Czarna śmierć”
type: item
date: 2025-11-21T09:32:03.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: Nauka
subject: choroby zakaźne
subject: epidemia
subject: filmy
subject: ospa prawdziwa
subject: serial
subject: wrocław
description: Czarna ospa kojarzy się z podręcznikami historii i odległymi wiekami, ale jedna z jej ostatnich wielkich epidemii w Europie rozegrała się całkiem niedawno – we Wrocławiu w 1963 roku. Miasto zamieniło się w zamkniętą strefę, a szczepienia były przepustką do normalności. Dla wielu to zapomniany epizod z czasów PRL. Teraz temat ten powraca na srebrny ekran za sprawą nowego serialu TVP.
encoded: Spis treści: Czym jest ospa prawdziwa? Ospa na szklanym ekranie Epidemia ospy we Wrocławiu Czy dziś czarna ospa jest zagrożeniem? To była choroba, którą w Polsce uważano już za egzotyczną. Epidemia we Wrocławiu okazała się jedną z największych w powojennej Europie. Była to również ostatnia na świecie, która wystąpiła na tak dużą skalę w tamtym czasie. Kolejną była pandemia COVID-19. Czym jest ospa prawdziwa? Ospa prawdziwa jest jedną z najgroźniejszych chorób w historii cywilizacji. Wywołuje ją wirus Variola vera. W przeszłości dziesiątkowała całe populacje, powodując miliony zgonów. Jak można się nią zarazić? Wirus przenosi się drogą kropelkową. Można go złapać także przez kontakt z osobą chorą. Zarazić można się też przez dotyk skażonych przedmiotów lub strupów chorego. Objawy choroby są złożone. Zaczyna się jak ostra grypa. Występują dreszcze, wysoka gorączka i silne bóle mięśni. Charakterystycznym znakiem rozpoznawczym jest plamisto-grudkowa wysypka. Pojawia się ona głównie na twarzy i kończynach. Następnie grudki zmieniają się w pęcherzyki i krosty. Krosty te z czasem zasychają w strupy. Strupy te odpadały, pozostawiając szpecące blizny. Choroba nie tylko szpeci, ale też jest groźna dla zdrowia i życia. U osób niezaszczepionych ryzyko śmierci wynosiło 30%. Ospa na szklanym ekranie Temat ospy prawdziwej powrócił do szerszej świadomości za sprawą nowego serialu Telewizji Polskiej zatytułowanego „Czarna śmierć”, który przybliża wydarzenia epidemii ospy prawdziwej we Wrocławiu w 1963 roku. Jak wynika z danych nadawcy, produkcja w reżyserii Kuby Czekaja wzbudził spore zainteresowanie nie tylko krytyków filmowych, ale przede wszystkim widzów. Jest to jednocześnie thriller medyczny, dramat rodzinny i pełna tajemnic opowieść szpiegowska. Pierwszy odcinek zobaczyło przed telewizorami prawie półtora miliona osób, a cieszy się też sporym powodzeniem w serwisie VOD. – Tym samym TVP notuje najwyższą oglądalność swojego oryginalnego serialu jesienią 2025 roku – podało biuro …

Czarna-Smierc-prod.-TVP-odc.-zdj.-Wojciech-Wegrzyn-5-cd35fdb.jpg
width: 3840
height: 2160

Polskie MSZ ostrzega: Czechy, w tym Praga, zmagają się z epidemią „choroby brudnych rąk”
type: item
date: 2025-11-20T11:29:06.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Kierunki
subject: Porady
subject: Traveler
subject: choroby zakaźne
subject: czechy
subject: epidemia
subject: praga
description: Tuż przed jednym z najgorętszych pod względem turystycznych okresów w roku Czechy mają ogromnego pecha. Kraj, a szczególnie Pragę, nawiedziła epidemia wirusowego zapalenia wątroby typu A. Polskie MSZ wydało ostrzeżenie.
encoded: W ostatnich miesiącach w Czechach nastąpił alarmujący wzrost zachorowań na wirusowe zapalenie wątroby typu A (WZW A), potocznie nazywane żółtaczką pokarmową. Według tamtejszego Państwowego Instytutu Zdrowia Publicznego (SZU), od początku roku zgłoszono już 2597 przypadków tej choroby, czylo niemal czterokrotnie więcej niż w całym roku 2024, gdy odnotowano 636 infekcji. Epidemia w Czechach – gdzie przypadków jest najwięcej? Najbardziej dotknięte epidemią regiony to Praga oraz środkowe Czechy — w samej Pradze odnotowano 1108 przypadków, a w regionie środkowoczeskim kolejne 418. Co więcej, choroba rozprzestrzenia się po całej populacji: zachorowania występują we wszystkich grupach wiekowych, choć najczęściej dotykają dorosłych w wieku 30–45 lat oraz dzieci między 5. a 9. rokiem życia. Sytuacja jest poważna również pod względem klinicznym. Większość zakażonych trafia do szpitali, a w wielu przypadkach placówki nie są w stanie przyjąć wszystkich chorych. Niestety, od początku roku z powodu powikłań związanych z WZW A zmarło już 29 osób. Wśród ofiar dominują mężczyźni z dodatkowymi problemami zdrowotnymi. Polskie MSZ ostrzega W odpowiedzi na pogarszającą się sytuację epidemiologiczną, polskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych wydało specjalne ostrzeżenie. „Ambasada RP w Pradze informuje o wzroście liczby zachorowań na wirusowe zapalenie wątroby typu A na terenie Republiki Czeskiej. Najwięcej przypadków odnotowano w Pradze, a także w krajach środkowoczeskim i morawsko‑śląskim” – brzmi komunikat MSZ. Eksperci podkreślają, że najskuteczniejszą metodą ochrony przed WZW A jest szczepienie. Polskie MSZ zapowiada, że może aktualizować swoje zalecenia dla podróżujących w zależności od rozwoju sytuacji epidemiologicznej. Co to jest WZW A? Wirusowe zapalenie wątroby typu A to ostra choroba zakaźna, przenoszona głównie drogą pokarmową. Atakuje wątrobę, powodując objawy takie jak gorączka, osłabienie, nudności, ból brzucha oraz żółtaczkę. Choroba zwykle przebiega samoograniczająco i n…

czechy-epidemia-wzw-db9de6d.jpeg
width: 5569
height: 3253

Nowa epidemia odry nadchodzi? To efekt braku szczepień
type: item
date: 2025-10-28T08:50:07.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: antyszczepionkowcy
subject: choroby
subject: choroby zakaźne
subject: dzieci
subject: nowa zelandia
subject: odra
subject: szczepionki
description: Wszystko wskazuje na to, że Nowa Zelandia może wkrótce mierzyć się z epidemią odry – podobną, jaka wybuchła w 2019 roku. Wtedy umierały na nią głównie dzieci. Ten wyspiarski kraj zmaga się, podobnie jak Polska, nie tylko z niskim poziomem zaszczepienia najmłodszych, ale i dawnymi brakami systemowymi, których żniwa zbierają obecne pokolenia. Czego możemy się nauczyć od nowozelandczyków, żeby uniknąć podobnej sytuacji w naszym kraju?
encoded: Nowa Zelandia stoi w obliczu możliwej epidemii odry. Niedawne potwierdzenie nowych, niezwiązanych z międzynarodowymi podróżami przypadków choroby sugeruje, że groźny wirus zaczął się już rozprzestrzeniać w społecznościach. Na alarm bije Health New Zealand, czyli publiczny system opieki zdrowotnej wyspiarskiego kraju. Wirus odry błyskawicznie roznosi się po społeczeństwie Nowe przypadki odry wykryte w Nowej Zelandii niebezpiecznie przypominają wydarzenia z 2019 roku. Wtedy to najludniejsze miasto kraju – Auckland – przeżyło największą od 1997 roku epidemię odry. Odnotowano ponad 2000 przypadków choroby, a nawet 35% zainfekowanych wymagało hospitalizacji. Mimo tego, że większość wcześniej była zdrowa. U wielu pacjentów wystąpiły poważne komplikacje: zapalenie mózgu, utrata ciąży czy wymóg intensywnej terapii u dzieci. Co jeszcze bardziej niepokojące, osoby, które przeszły wtedy odrę, w kolejnych latach częściej były hospitalizowane i częściej otrzymywały recepty na antybiotyki. Z Nowej Zelandii choroba zawędrowała do Samoa, gdzie spowodowała 5 700 zachorowań i niemal 100 zgonów. 87% z nich stanowiły dzieci do 5. roku życia. Jak zapobiec rozprzestrzenianiu się odry? Aby zapobiec szerzeniu się odry po jej pojawieniu się w danym kraju niezbędny jest poziom odporności populacyjnej sięgający około 95%. Osiąga się go dzięki szczepieniom: w Polsce obowiązuje dwudawkowe, obowiązkowe szczepienie dzieci – pierwszą dawkę szczepionki na odrę podaje się w 13.–15. miesiącu życia, a drugą przed ukończeniem 6. roku życia. To zapewnia ochronę przed ciężką chorobą na poziomie 98–99% na całe życie. Dlaczego poziom zaszczepienia w Nowej Zelandii jest niski? Niestety, w Nowej Zelandii nie udało się osiągnąć tego progu. Szczepienia MMR (odra, świnka, różyczka), czyli główne narzędzie walki z chorobą, prowadzone są w tym kraju od 1969 roku, jednak dopiero od 2005 roku funkcjonuje narodowy rejestr szczepień. Braki systemowe sprawiły, że nawet 80% osób urodzonych w latach 80. i 90. może nie b…

FABRIC-KOLAZ-32-13-e859ab8.jpg
width: 2700
height: 1800

Zaskakujący trop z wileńskiego cmentarza. Naukowcy już wiedzą, to tak naprawdę „pokonało” wielką armię Napoleona
type: item
date: 2025-10-27T12:10:59.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: choroby zakaźne
subject: dna
subject: moskwa
subject: napoleon bonaparte
subject: rosja
description: Wielka Armia Napoleona, licząca setki tysięcy żołnierzy, miała podbić Rosję. Zamiast triumfu nadszedł dramatyczny odwrót i tysiące zgonów. Czy to możliwe, że śmierć żołnierzy miała inne przyczyny niż dotąd sądzono? To zagadnienie w nowym świetle ukazały badania genetyczne.
encoded: Napoleon zaatakował w 182 roku Rosję olbrzymimi siłami. Zebrał ponad 400 tysięcy żołnierzy i 1300 armat. Wśród tych wojskowych było aż 98 tysięcy Polaków. Napoleon Bonaparte nie był przygotowany na długą kampanię. Liczył, że skłoni cara Aleksandra I do szybkiej kapitulacji. Co dobiło Wielką Armię? Rosjanie mieli dwukrotnie mniejsze siły. Cofnęli się w głąb kraju i pozostawili po sobie spaloną ziemię. Opuścili nawet stolicę, Moskwę. Francuzom nie udało się rozbić sił rosyjskich, a car Aleksander nie poddał się. Napoleon podjął więc decyzję o odwrocie armii. I wtedy rozpoczął się dramat wojsk francuskich. Nie były one przygotowane na marsz na zachód, a sprawę pogorszyła wczesna zima. Dodatkowo zaczęły się szerzyć choroby zakaźne. Od lat naukowcy spierają się, jaki patogen rozpowszechnił się wśród armii Napoleona. Długo sądzono, że był to głównie tyfus, albo gorączka okopowa. Tę pierwszą chorobę wywołuje Rickettsia prowazekii, a drugi – Bartonella quintana Dowodami na powszechność tych chorób wśród żołnierzy Napoleona wracających z Moskwy były historyczne opisy objawów i analizy DNA, ale dość krótkich fragmentów, co nie dawało jednoznacznych dowodów. Nowe badania – nowe nadzieje Laboratoria analizujące kopalne DNA radzą sobie coraz lepiej z próbkami i można z nich „wycisnąć” coraz więcej informacji. Naukowcy z Instytutu Pasteura we Francji przeprowadzili analizę genetyczną szczątków byłych żołnierzy, którzy wycofali się z Rosji w 1812 roku. Wyekstrahowali i przeanalizowali DNA 13 żołnierzy armii napoleońskiej ekshumowanych w Wilnie na Litwie w 2002 roku podczas wykopalisk prowadzonych przez zespół Uniwersytetu Aix-Marseille, specjalizujący się w archeoantropologii. Wnioski opublikowali na łamach „Current Biology”. Nowe patogeny na horyzoncie Ekspertom udało się wykryć w badanych szczątkach dwa patogeny: Salmonella enterica Paratyphi C – to patogen wywołujący dur rzekomy. Choroba przenosi się na człowieka przez żywność lub wodę skażoną zakażonym kałem. Objawami są: gorą…

napoleon-dna-2ed4aba.jpg
width: 1350
height: 900

Groźna bakteria uderzyła w Nowy Jork. Wcześniej wywołała epidemię w Rzeszowie
type: item
date: 2025-08-06T12:53:17.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Kierunki
subject: Przyroda
subject: Traveler
subject: choroby zakaźne
subject: epidemia
subject: nowy jork
description: Choroba legionistów wywołała poważne ognisko zakażeń w Nowym Jorku. To nie pierwszy raz, gdy choroba ta nagle pojawia się w miejskiej infrastrukturze – podobne sytuacje miały miejsce również w Polsce.
encoded: Spis treści Choroba legionistów wykryta w instalacjach Nowego Jorku Historia odkrycia bakterii Legionella Legionella – bakteria która lubi klimatyzację Odkryta niecałe 50 lat temu w USA choroba legionistów jest wciąż groźna – bo bakteria ją wywołująca uwielbia wielkie miasta i przenikające je instalacje: wodociągi i klimatyzację. Tym razem pojawiła się w Nowym Jorku. Choroba legionistów wykryta w instalacjach Nowego Jorku W Nowym Jorku w ciągu ostatnich dwóch tygodni stwierdzono aż 58 przypadków choroby legionistów, z czego dwie osoby zmarły. Jak poinformowały 4 sierpnia władze sanitarne miasta, źródłem zakażeń okazały się wieże chłodnicze, w których wykryto bakterię Legionella pneumophila. To dość typowe miejsce namnażania się tych bakterii, a niespodziewane i nagłe ogniska zakażeń także nie należą do rzadkości. Zdarzały się również w Polsce. Po wykryciu ogniska nowojorscy inspektorzy rozpoczęli kontrolę wszystkich wież chłodniczych w okolicy (dzielnica Central Harlem). Wieże te, powszechne w dużych budynkach, odparowują wodę w celu odprowadzania ciepła. Od lat wiadomo, że mogą być źródłem ognisk choroby legionistów. Przepisy w Nowym Jorku wymagają, by wieże były regularnie badane i odkażane. Historia odkrycia bakterii Legionella Choroba legionistów to ciężka zakaźna infekcja dróg oddechowych, wywoływana przez bakterie z rodzaju Legionella. Mogą one też spowodować łagodniejszą postać choroby – gorączkę Pontiac. Wczesne rozpoznanie i leczenie antybiotykami zazwyczaj prowadzi do pełnego wyleczenia. Po raz pierwszy opisano ją dopiero w 1976 roku, po epidemii wśród uczestników zjazdu Amerykańskiego Legionu w Filadelfii. Zachorowało wtedy co najmniej 221 osób. Ustalenie przyczyny wymagało szeroko zakrojonego śledztwa i wykluczenia innych źródeł zakażenia. Okazało się że sprawcą jest nieznana wcześniej bakteria, ukrywająca się w systemie klimatyzacji. Przeanalizowano też podobne, tajemnicze ogniska zapaleń płuc z wcześniejszych lat – tak wykryto że choroba legionistów wc…

LegionellapneumophilaSEM-d56d726.jpg
width: 2715
height: 1729

Cholera w Polsce – pierwszy przypadek od 2019 roku
type: item
date: 2025-07-21T11:12:00.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: choroby zakaźne
subject: medycyna
subject: polska
subject: Zdrowie
description: Po sześciu latach przerwy cholera ponownie pojawiła się w Polsce. Zachorowała starsza kobieta ze Stargardu. Przypadek wywołał poruszenie wśród służb sanitarnych – pacjentka nie wyjeżdżała za granicę, a źródło zakażenia pozostaje nieznane.
encoded: Spis treści Przypadek cholery w Polsce Czym jest cholera i jak się przed nią chronić? Cholera w Europie Cholera na świecie W Stargardzie w województwie zachodniopomorskim potwierdzono pierwszy od sześciu lat przypadek cholery w Polsce. Zachorowała starsza kobieta, która trafiła w ciężkim stanie na oddział zakaźny szpitala w Szczecinie, gdzie została odizolowana. Diagnozę potwierdziły dwa niezależne laboratoria. Przypadek cholery w Polsce U zdiagnozowanej pacjentki wystąpiły ostra biegunka, odwodnienie i niewydolność nerek, konieczne były dializy. Źródło zakażenia pozostaje nieznane – kobieta nie podróżowała za granicę. W związku z przypadkiem kwarantanną domową objęto 26 osób, a 85 osób, w tym personel medyczny, nadzorem epidemiologicznym. Badania pacjentki są w toku, lekarze czekają na wyniki potwierdzające obecność toksyny cholerycznej w jej organizmie. Szpital zdecydował o czasowym wstrzymaniu przyjęć nowych pacjentów i odwiedzin na oddziale chorób wWewnętrznych. Czym jest cholera i jak się przed nią chronić? Cholera to ostra choroba zakaźna przewodu pokarmowego, wywoływana przez bakterię Vibrio cholerae, czyli przecinkowca cholery. Do zakażenia dochodzi najczęściej przez spożycie skażonej wody lub żywności. Bakterie produkują toksynę choleryczną, która powoduje gwałtowną biegunkę, wymioty i szybkie odwodnienie organizmu, co bez leczenia może prowadzić do śmierci. Podstawową metodą zapobiegania jest przestrzeganie higieny: picie wyłącznie bezpiecznej, przegotowanej lub butelkowanej wody, dokładne mycie rąk oraz unikanie surowych i nieumytych produktów. Istnieje skuteczna szczepionka doustna przeciw cholerze, zalecana szczególnie osobom podróżującym do rejonów endemicznych. Szczepienie nie zastępuje jednak podstawowych zasad higieny. W przypadku podejrzenia zakażenia konieczna jest szybka hospitalizacja i nawadnianie, co daje prawie stuprocentową szansę na wyleczenie. Cholera w Europie Podobny przypadek w Europie, u osoby nie podróżującej za granicę, miał miejsce …

CholerabacteriaSEM-3445524.jpg
width: 1228
height: 960

Według badań polskich biologów kleszcze stają się zwierzętami miejskimi
type: item
date: 2025-05-09T10:50:13.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: badania naukowe
subject: biologia
subject: choroby zakaźne
subject: kleszcze
subject: warszawa
description: Biolodzy z Uniwersytetu Warszawskiego przeprowadzili badania nad obecnością kleszczy na terenie Warszawy. Wyniki są zatrważające, choć wielu mieszkańców pewnie się ich spodziewało. Kleszcze są nie tylko obecne, ale liczne w wielu miejskich parkach.
encoded: Spis treści Wyniki liczenia kleszczy w Warszawie W Polsce występuje wiele gatunków kleszczy Nie trzeba być wielkim fanem aktywności na świeżym powietrzu by zauważyć, że liczebność kleszczy wzrasta. Oczywiście rośnie także świadomość zagrożeń, jakie niosą i sposobów na odstraszanie ich. Jednak nie tylko ilość kleszczy podlega zmianom, także ich zasięg. Zasiedlają coraz to nowe środowiska. Według najnowszego liczenia tych pajęczaków na terenie Warszawy, są w stolicy powszechne. Wyniki liczenia kleszczy w Warszawie Badanie przeprowadzili biolodzy z Uniwersytetu Warszawskiego. Kleszczy szukali w Warszawie w 15 lokalizacjach, zarówno miejskich, jak i podmiejskich, od połowy marca do połowy czerwca 2021 r. Zastosowali tzw. metodę flagowania, polegającą na przeciąganiu białego, wełnianego materiału po podłożu i zliczaniu kleszczy. Biały kolor przyciąga te pajęczaki. Dagmara Wężyk, główna autorka badania, opowiada, że do jego przeprowadzenia zmotywowały naukowców doniesienia mieszkańców. W niektórych miejscach, takich jak Ogród Botaniczny UW, Park Łazienkowski czy Leśne Przedszkole w Lesie Kabackim kleszcze nie tylko odnotowano – ale były bardzo liczne. W Ogrodzie Botanicznym UW na długości 20–30 metrów zebrano ich ponad 30. Zidentyfikowano dwa gatunki: kleszcza pospolitego oraz łąkowego. Złapane okazy przebadano pod kątem obecności chorobotwórczych mikroorganizmów. Niestety, wyniki nie napawają optymizmem. Analiza molekularna wykazała, że 14,3% kleszczy pospolitych zawierało DNA bakterii Borrelia wywołujących boreliozę, a aż 64% kleszczy łąkowych było nosicielami bakterii Rickettsia, które mogą powodować różne choroby, w tym tyfus i gorączkę plamistą. Badanie potwierdziło też że sezon aktywności kleszczy rozpoczyna się wcześniej, niż powszechnie sądzono. Kleszcz łąkowy pojawia się już w marcu, a jego aktywność może utrzymywać się przez całą łagodną zimę. Kleszcz pospolity osiąga szczyt aktywności w maju. Zatem nie tylko lato i nie tylko wieś sprzyjają kleszczom. Wystarczy …

AdobeStock112230539-a24935a.jpeg
width: 5472
height: 3648

Posiadanie kota sprzyja rozwojowi schizofrenii? Neurolodzy potwierdzają niepokojący związek
type: item
date: 2025-05-05T09:02:33.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Nauka
subject: choroby zakaźne
subject: koty
subject: medycyna
subject: pasożyty
subject: psychiatria
subject: schizofrenia
subject: Zdrowie
description: Naukowcy przeanalizowali dane z kilkunastu krajów i doszli do zaskakujących wniosków. Okazuje się, że obecność kota w domu może podwoić ryzyko wystąpienia zaburzeń ze spektrum schizofrenii. Jak to możliwe?
encoded: W tym artykule: Konsekwencje toksoplazmozy Czym jest schizofrenia? Koty jako czynnik ryzyka Dwukrotnie większe ryzyko rozwoju schizofrenii Konieczne dalsze badania Australijscy naukowcy związani z Instytutem Mózgu oraz z Ośrodkiem Badań nad Zdrowiem Psychicznym działających przy Uniwersytecie w Queensland przeprowadzili metaanalizę 17 badań opublikowanych w ciągu ostatnich 44 lat w 11 krajach, w tym w USA i Wielkiej Brytanii. Wszystkie wspomniane badania koncentrowały się na przyczynach wystąpienia zaburzeń schizofrenicznych. – Znaleźliśmy związek między przebywaniem w towarzystwie kota a zwiększonym ryzykiem rozwoju zaburzeń związanych ze schizofrenią – wyjaśnia psychiatra John McGrath, jeden z autorów badania opublikowanego w czasopiśmie naukowym „Schizophrenia Bulletin”. Konsekwencje toksoplazmozy O możliwym związku między posiadaniem kota a ryzykiem rozwoju schizofrenii mówi się od 1995 roku. Już wówczas jako przyczynę sugerowano infekcję pasożytem o nazwie Toxoplasma gondii. To organizm zaliczany do protistów (pierwotniaków). Jednak dalsze badania w tym kierunku nie pozwoliły na wyciągnięcie jednoznacznych wniosków. Część z nich wykazywała, że rozwój schizofrenii w dorosłym życiu może wynikać z przebywania z kotami w okresie dzieciństwa. Część analiz nie wykazała jednak żadnego związku. 10 lat trzymał w sobie własne demony bojąc się poprosić o pomoc. Życie z psychozą Luke Watkin, uczeń ósmej klasy, pewnego dnia szedł sam szkolnym korytarzem, kiedy usłyszał dziwny i niepokojący dźwięk. Był to początek długiej i bardzo trudnej walki z demonami własnej... Niektóre z analizowanych badań łączą również ekspozycję na koty z wyższymi wynikami w skali mierzącej cechy związane ze schizofrenią oraz doświadczenia podobne do psychotycznych. Ale ponownie – nie wszystkie badania wykazują ten związek. Czym jest schizofrenia? Dodajmy, że schizofrenia to zaburzenie psychotyczne, które charakteryzuje się kilkoma grupami symptomów. Te można podzielić na negatywne i pozytywne. Wśró…

kota-a-schizofrenia-54185df.jpg
width: 5036
height: 3362

Rudolf Weigl wygrał walkę z epidemią tyfusu. Za swoje zasługi został doceniony dopiero po śmierci
type: item
date: 2025-05-03T12:32:09.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: choroby zakaźne
subject: medycyna
subject: szczepionki
description: Rudolf Weigl dokonał prawdziwego przełomu w walce z tyfusem plamistym. Zanim uodpornił ludzi na infekcję, współczynnik umieralności wśród zarażonych wynosił 60%. Dokonał tego ciężką, mozolną pracą, a swoje eksperymenty niemal przypłacił życiem, ale efekt był wart włożonego trudu. Polski naukowiec uratował miliony ludzi na całym świecie.
encoded: Spis treści: Biolog z przemysłowej rodziny Nowatorska metoda Rudolfa Weigla Rudolf Weigl po II wojnie światowej Nagroda Nobla? Nie dla Rudolfa Weigla Tyfus plamisty zawsze pojawiał się tam, gdzie dochodziło do obniżenia standardów higienicznych. Niektórzy badacze historii uważają, że bakteryjna choroba zbierała śmiertelne żniwo już w starożytności. Jest bowiem prawdopodobne, że to właśnie dur plamisty był „dżumą Tukidydesa”, zarazą, która podczas wojny peloponeskiej dziesiątkowała mieszkańców Aten. Później tyfus towarzyszył wojnom, klęskom żywiołowym i migracjom. Choroba siała spustoszenie w szeregach żołnierzy podczas wojny trzydziestoletniej, pierwszej wojny światowej i rewolucji w Rosji. Była też prawdziwą plagą w niemieckich obozach koncentracyjnych. Nawet dziś, w dobie rozwiniętej medycyny, stanowi problem, głównie w ubogich krajach Afryki, Azji i Ameryki Południowej. Europa uporała się jednak z tyfusem, a zawdzięczamy to właśnie Rudolfowi Weiglowi, który wynalazł pierwszą skuteczną szczepionkę przeciwko tej groźnej chorobie. Tym bardziej zaskakujące jest, że naukowiec, wobec którego cały świat ma ogromny dług wdzięczności, nigdy nie zyskał należnej mu sławy. Biolog z przemysłowej rodziny W jego żyłach nie płynęła polska krew, ale Polakiem czuł się do końca życia. Rudolf Weigl urodził się 2 września 1883 roku w Przerowie. Był synem Fryderyka i Elżbiety z Kröselów. Jego rodzina na początku XIX wieku przybyła na Morawy z obszaru austriacko-niemieckiego. Zajęli się montażem karet i bicykli. Jak to się stało, że chłopiec wywodzący się z rodziny z przemysłowymi tradycjami został biologiem? Gdy Rudolf miał cztery lata, zmarł jego ojciec. Dla niego i jego matki rozpoczął się wówczas nowy rozdział. Elżbieta Weigl ponownie wyszła za mąż. Jej wybrankiem został Józef Trojnar, polski nauczyciel gimnazjalny. Ojczym wychowywał chłopca w duchu polskiej tradycji. Gdy miał siedem lat, zaczął uczyć się polskiego i z czasem całkowicie zatracił obcy akcent. Rodzina zamieszkała w G…

RudolfWeigl-d7ce7a8.png
width: 900
height: 600

Błonica wróciła do Polski. Co to za choroba i jakie daje objawy?
type: item
date: 2025-03-19T12:50:14.000Z
creator: Igor Szulim
subject: Nauka
subject: choroby
subject: choroby zakaźne
subject: medycyna
subject: Zdrowie
description: Błonica znów budzi niepokój. Groźna choroba, która przez lata była zapomniana, powróciła i odmieniana jest dziś przez wszystkie przypadki. Sprawdź, jakie daje objawy, komu zagraża i jak można się przed nią chronić.
encoded: W tym artykule: Błonica w Polsce. Zakażony 6-latek w ciężkim stanie Błonica – co to za choroba? Objawy błonicy Szczepienia przeciwko błonicy O błonicy dawno nie było tak głośno. Wszystko po tym, jak potwierdzono zakażenie u 6-letniego chłopca z Wrocławia, który przed kilkoma dniami wrócił z Afryki. To pierwszy taki przypadek od lat, nic więc dziwnego, że wzbudza niepokój i rodzi pytania o dalsze ryzyko. Błonica w Polsce. Zakażony 6-latek w ciężkim stanie W minionym tygodniu wrocławscy lekarze potwierdzili przypadek błonicy u 6-latka po jego powrocie z wakacji na Zanzibarze. Chłopiec – mimo obowiązku – nie był zaszczepiony, co zwiększyło ryzyko zachorowania. Stan dziecka jest ciężki, ale stabilny. Jak informuje Główny Inspektorat Sanitarny, młody pacjent otrzymał wszystkie niezbędne środki lecznicze, w tym antytoksynę błoniczą. – Na potrzeby tych przypadków lek jest zabezpieczony w agencji rezerw rządowych. To uwolnienie następuje po decyzji trzech ministrów. Ta sytuacja nastąpiła bardzo szybko. Udało się dosłownie w ciągu kilku godzin podać ten lek pacjentowi od momentu ustalenia rozpoznania – zdradził GIS, dodając jednocześnie, że trwają poszukiwania pasażerów, którzy mieli kontakt z zakażonym chłopcem. „Wstępnym dochodzeniem” objęto ok. 500 osób, ponieważ podróż do Warszawy odbywała się trzema różnymi samolotami z międzylądowaniami w Omanie i Szwajcarii. Osoby z bliskiego otoczenia dziecka otrzymały profilaktyczną antybiotykoterapię oraz zaproponowano im szczepienia poekspozycyjne. GIS uspokaja, że ryzyko dalszego rozprzestrzeniania się choroby jest niskie, choć sytuacja wciąż jest monitorowana. – Mamy margines dwóch tygodni. Jeśli nie będzie nowych przypadków, będziemy mogli uznać zdarzenie za wygaszone. Czekamy więc do końca marca z ewentualnym zakończeniem dochodzenia epidemicznego – przekazał Paweł Grzesiowski, Główny Inspektor Sanitarny. Błonica – co to za choroba? Błonica, nazywana także dyfterytem, to groźna choroba zakaźna wywoływana przez maczugowca błoni…

blonica-co-to-za-choroba-f9e598b.png
width: 900
height: 600

Kuru to choroba znana jako „śmiejąca się śmierć”. Jej przyczyna była przerażająca
type: item
date: 2025-01-05T09:27:37.000Z
subject: Nauka
subject: choroby zakaźne
subject: medycyna
subject: Zdrowie
description: W 2005 r. odnotowano ostatni przypadek kuru. Ta nietypowa choroba zakaźna atakowała kanibali z Papui-Nowej Gwinei. Jak odkryto kuru?
encoded: Spis treści: Odkrycie kuru Przebieg choroby kuru Ostatni przypadek kuru Badania nad prionami W 1957 r. amerykański uczony Daniel Carleton Gajdusek odkrył na Papui-Nowej Gwinei chorobę zwaną kuru. Atakowała ona mózg, niszcząc go stopniowo i doprowadzając w końcu do śmierci. Chorowali wyłącznie członkowie plemienia Fore, które od niepamiętnych czasów praktykowało rytualny kanibalizm ciał osób zmarłych. Za najcenniejszy organ uważano mózg – przywilej jego zjedzenia miała najbliższa rodzina. Lud Fore uważał, że w ten sposób można przejąć „siłę życiową” zmarłego. Niestety, zamiast tego kanibale spożywali zakaźne cząsteczki białkowe zwane prionami. To one wywoływały kuru. To schorzenie zaliczane do tzw. encefalopatii gąbczastych wraz z chorobami Jacoba-Creutzfeldta (CJD) i wściekłych krów (BSE). Odkrycie kuru Podczas gdy sami Papuasi tłumaczyli kuru czarami, badania prowadzone przez dr. Michaela Alpersa i antropolog Shirley Lindenbaum wykazały, że choroba ta rozprzestrzeniała się wśród członków plemienia jako skutek ich kanibalistycznych praktyk pogrzebowych. Mieli oni bowiem zwyczaj spożywania ciał zmarłych po to, aby ich życiowa moc wciąż zasilała szeregi ich ziemskiej społeczności. Odkryto też, że kuru występowało dużo częściej u kobiet i dzieci niż u dorosłych mężczyzn. Ci ostatni jedli bowiem najlepsze kawałki ludzkiego mięsa, podczas gdy kobietom zostawiano resztki – w tym mózgi, w których występowało duże stężenie prionów odpowiedzialnych za roznoszenie choroby. Poza tym to kobiety myły ciała zmarłych, a także nacierały sobie mózgami twarz – w tych sytuacjach również mogło dojść do zakażenia. Przebieg choroby kuru Przebieg tej znanej również jako „śmiejąca się śmierć” choroby zaczynał się od zaburzeń koordynacji ruchowej i bólów stawowych. Później występowały trudności z chodzeniem, drżenie ciała, mimowolne ruchy, oczopląs, unieruchomienie i afazja. Na samym zaś końcu występowały w żaden sposób niekontrolowane, wycieńczające już i tak słaby organizm, nieraz prowadz…

choroba-kuru-deb7f26.jpg
width: 1000
height: 667

Już w neolicie dżuma infekowała ludzi. Dlaczego wtedy nie powodowała epidemii?
type: item
date: 2024-09-10T10:17:15.000Z
creator: Marta Koblańska
subject: Historia
subject: Nauka
subject: choroby zakaźne
subject: dżuma
subject: epoka kamienia
subject: medycyna
description: Dżuma może liczyć aż 5 tysięcy lat. W neolicie to psy, a nie pchły mogły stanowić źródło zakażeń ludzi. Ale wtedy nie powodowało to masowych zgonów.
encoded: Spis treści: Komputer bada genomy pałeczki dżumy Pies zakażał dżumą? Odmienność genetyczna dawnej dżumy Wielka epidemia dżumy rozpanoszyła się w Europie kontynentalnej i Północnej w średniowieczu. Według wielu badań ówczesna zaraza mogła pochodzić z Azji Środkowej. Została wywołana przez pchły pasożytujące na szczurach śniadych, gnieżdżących się na ówczesnych statkach handlowych. Czarna śmierć rozprzestrzeniła się w zastraszającym tempie i pochłonęła miliony ofiar. Teraz naukowcy z Uniwersytetu Kiel w Niemczech odkryli, że pałeczka dżumy (Yersinia pestis), zbierająca śmiertelne żniwo w średniowieczu, w czasach jeszcze dawniejszych mogła pochodzić od psów. Psy polowały bowiem na gryzonie, które mogły być pierwotnymi nosicielami bakterii. W neolicie, około 5 tysięcy lat temu, pałeczka dżumy nie powodowała jednak epidemii. Była też nieco inna pod względem budowy genomu niż ta późniejsza. Komputer bada genomy pałeczki dżumy Badacze przeprowadzili sekwencjonowanie genomów szczątków mieszkańców dawnej osady Warburg z terenu dzisiejszych Niemiec. Szczątki pochodziły z odrębnych grobów sprzed 5500–4800 lat. Sekwencjonowania, czyli odczytu poszczególnych odcinków DNA dokonano za pomocą metody wspomagania komputerowego MALT. W ten sposób naukowcom udało się porównać genom neolitycznej bakterii z tymi z olbrzymiej bazy NCBI. Amerykańska baza zawiera niemal 40 tysięcy kompletnych genomów bakterii i wirusów. Dlaczego do badania niezbędne były ludzkie szczątki? W celu wyizolowania prehistorycznego szczepu bakterii z DNA pochowanych osób. Bakteria może pozostawić ślad w genomie człowieka. Oznacza on styczność z patogenem. Przeanalizowano również prehistoryczne szczątki psa z terenu dzisiejszej Szwecji. I okazało się, że zwierzę było zakażone pałeczką dżumy. Pies zakażał dżumą? – Wylesianie, będące konsekwencją rozwoju rolnictwa, zmieniło krajobraz Europy Środkowej i Północnej – mówi Ben Krause Kyora z Uniwersytetu Kiel. – To z kolei przyczyniło się do pojawienia się nowych gatunkó…

paleczka-dzumy-774b241.jpg
width: 1024
height: 683

Pierwszy przypadek zakażenia wirusem mpox poza Afryką. Komu zagraża ta choroba? Jakie są objawy?
type: item
date: 2024-08-19T11:53:16.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: choroby zakaźne
subject: ospa
subject: ospa prawdziwa
subject: światowa organizacja zdrowia who
subject: Wolny czas
subject: Zdrowie
description: Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) uznała mpox za globalne zagrożenie dla zdrowia publicznego. Choroba zaatakowała już kilkanaście tysięcy osób w Środkowej i Zachodniej Afryce. Pierwszy chory pojawił się również w Szwecji.
encoded: W tym artykule: Czy mpox jest niebezpieczny? Jakie są objawy mpox? Najgroźniejsza epidemia mpox 14 sierpnia choroba mpox – bardziej znana pod nieprecyzyjną nazwą małpiej ospy – została określona przez WHO jako globalne zagrożenie dla zdrowia publicznego. To już drugi przypadek uznania tego schorzenia za niebezpieczne na skalę ogólnoświatową. Poprzednio Światowa Organizacja Zdrowia nadała małpiej ospie ten status zaledwie w 2022 r. Na razie przypadki zachorowań odnotowano głównie w Kongu. Według WHO w tym roku na mpox zachorowało tam 15 600 osób. Zmarło 537. Choroba pojawiła się jednak również w sąsiednich krajach. Należą do nich m.in. Burundi, Kenia, Rwanda i Uganda. W niektórych nie występowała nigdy wcześniej. Dzień po decyzji WHO Szwecja ogłosiła, że odnotowała pierwszy przypadek mpox. Chorym okazał się podróżny, który wcześniej odwiedził Afrykę. Czy mpox jest niebezpieczny? Mpox to odzwierzęca choroba wirusowa. Wywołuje ją patogen należący do rodzaju Orthopovirus. W tej grupie mieści się dwanaście wirusów atakujących ssaki. Wirusy Orthopovirus wywołują również m.in. ospę prawdziwą oraz krowiankę. Wirus mpox, mniej groźny kuzyn patogenu powodującego ospę prawdziwą, został po raz pierwszy wykryty w duńskim laboratorium w 1958 r. Znaleziono go u małp, co spowodowało, że wywoływaną przez niego chorobę zaczęto nazywać małpią ospą. Nazwa jest o tyle nieprecyzyjna, że naturalnymi nosicielami wirusa są przede wszystkim gryzonie. Patogen może jednak atakować również inne ssaki, w tym małpy i ludzi. U tych ostatnich został wykryty po raz pierwszy w 1970 r. Wirus mpox występuje w dwóch wariantach genetycznych. W 2022 r. globalną epidemię wywołał klad II. Jest to odmiana powodująca łagodniejszą chorobę o mniejszej śmiertelności. Wówczas wynosiła ona poniżej 1 proc. Tym razem zagrożenie wywołał podtyp kladu I oznaczony jako 1b. Ta wersja wirusa jest znacznie groźniejsza. Zabija jedną osobę na dziesięć. Jakie są objawy mpox? Wirusem – oboma jego wariantami – można zarazić się…

pierwszy-przypadek-zakazenia-wirusem-powodujacym-mpox-poza-afryka-komu-zagraza-ta-choroba-jakie-sa-objawy-47cb466.jpg
width: 1024
height: 813

Polacy stracili populacyjną odporność na odrę. Szczepi się coraz mniej dzieci, co zwiastuje problemy
type: item
date: 2024-07-18T14:30:15.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: choroby zakaźne
subject: epidemia
subject: służba zdrowia
subject: szczepionki
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Populacyjna odporność obniżała ryzyko wystąpienia ognisk odry w Polsce. Niestety, jak zauważono, w ostatnich latach liczba zaszczepionych dzieci w naszym kraju spada, co przekłada się na wzrost liczby zakażeń odrą. Tymczasem powikłania mogą być bardzo poważne.
encoded: W tym artykule: Polska utraciła populacyjną odporność na odrę Polacy nie chcą się szczepić Czy odra to niebezpieczna choroba? Rozwój medycyny, w tym szczepionki, antybiotyki i leki przeciwwirusowe, a także poprawa warunków sanitarnych i systemów opieki zdrowotnej przyczyniły się do znacznej redukcji zagrożeń związanych z wieloma chorobami zakaźnymi i nie tylko. Do niedawna wydawało się, że odra także nie jest już zagrożeniem dla populacji. Niestety, jak wynika z najnowszego komunikatu UNICEF, Polska dołączyła do krajów, które utraciły zbiorową odporność na wirusa odry. Polska utraciła populacyjną odporność na odrę Odra to wysoce zakaźna choroba wirusowa. Najbardziej podatne na zachorowanie są dzieci, ale zakażenie może dotyczyć osób w każdym wieku. W szczególności tych, które nie były szczepione lub nie przeszły choroby w przeszłości. Przez lata zachorowalność na odrę wśród Polaków spadała. Przyczyniły się do tego obowiązkowe i bezpłatne szczepienia. Od kilku lat coraz więcej rodziców podejmuje jednak decyzję o nieszczepieniu dziecka przeciw odrze. To okazuje się brzemienne w skutkach dla Polaków żyjących w kraju. W 2022 r. w Polsce pierwszą dawkę preparatu otrzymało blisko 91 proc. dzieci, drugą ponad 77 proc. Jak przekazał UNICEF, oznacza to, że Polska straciła odporność populacyjną. O takiej odporności można mówić po przekroczeniu progu 95 proc. zaszczepionych. Spadek liczby szczepień przekłada się na wzrost zachorowań. Tylko w czterech pierwszych miesiącach tego roku w Polsce odnotowano 75 przypadków odry. To dwa razy więcej niż w całym 2023 r. <iframe allow="autoplay; clipboard-write; encrypted-media; picture-in-picture; web-share" allowfullscreen="true" frameborder="0" height="756" scrolling="no" src="https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Funicefpolska%2Fposts%2Fpfbid037Wbw868tjsBWZSkZhmPy8QdashjdBXKRXUPcYxaq1ceEiunXEGy2yQWnX9s4PJexl&show_text=true&width=500" style="border:none;overflow:hidden" width="500"> Polacy nie c…

polacy-stracili-populacyjna-odpornosc-na-odre-5036646.jpg
width: 1000
height: 667

Dżuma dziesiątkowała Europejczyków nie tylko w średniowieczu. Po raz pierwszy mogła uderzyć w epoce kamienia
type: item
date: 2024-07-11T07:02:07.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: choroby
subject: choroby zakaźne
subject: dżuma
subject: epidemia
subject: europa
subject: neolit
subject: odkrycia archeologiczne
subject: Wolny czas
description: Pierwsza wielka epidemia dżumy mogła wybuchnąć tysiące lat przed dżumą Justyniana z VI w. n.e. Analiza DNA z neolitycznych pochówków sugeruje, że dżuma szalała w Europie już kilka tysięcy lat przed naszą erą.
encoded: W tym artykule: Trzy epidemie dżumy Skąd się wzięła dżuma? Choroba atakująca kolejne pokolenia To jedna z największych zagadek dotyczących epoki neolitu. Ok. 5-6 tys. lat temu gwałtownie zmniejszyła się liczba ludności zamieszkującej wówczas Eurazję. Duża część ludzkich osad została na zawsze porzucona. Co było przyczyną tzw. neolitycznego załamania? Naukowcy mają różne teorie na ten temat. Wskazywano np. na pogarszające się warunki rolnicze, trudności z uprawą zbóż albo wojny. Jednak regularnie powracało jeszcze inne wyjaśnienie: atak jakiejś wyjątkowo zjadliwej zakaźnej choroby. Na pierwszym miejscu wśród kandydatek znajdowała się dżuma. Na to, że taki scenariusz jest coraz bardziej prawdopodobny, wskazuje praca opublikowana dzisiaj w prestiżowym czasopiśmie naukowym „Nature”. Jej autorzy ze Szwecji i Danii przedstawiają nowe dowody na to, że pierwsza epidemia dżumy wybuchła już ok. 3 tys. lat p.n.e. Czyli kilka tysięcy lat wcześniej niż sądzono. Trzy epidemie dżumy Dotychczas dżumę uważano za przekleństwo naszej ery. Pierwsza wielka epidemia tej choroby (zwana dżumą Justyniana) wybuchła w Cesarstwie Bizantyjskim w VI w. n.e. Jej kolejne fale nękały ludzi przez następne dwieście lat. Choroba mogła pochłonąć nawet 100 mln istnień, w tym 40 proc. mieszkańców Konstantynopola. W VIII w. ogniska dżumy wygasły i Europejczycy mogli o niej na kilkaset lat zapomnieć. Jednak w XIV w. dżuma uderzyła ponownie. Przypuszcza się, że pojawiła się w Azji Środkowej, skąd przez Krym trafiła do południowej Europy. Szybko rozprzestrzeniła się na cały kontynent. Ta epidemia została nazwana czarną śmiercią – od charakterystycznego objawu, czyli ciemnych guzów pojawiających się w pachwinach chorego. Czarna śmierć zdziesiątkowała średniowieczną populację Europy. W dużych miastach takich jak Paryż czy Londyn mogła umrzeć nawet połowa mieszkańców. W sumie choroba zabiła nawet jedną trzecią ówczesnej ludności. Dżuma nękała Europejczyków – choć na mniejszą skalę – również w kolejnych stulecia…

dzuma-dziesiatkowala-europejczykow-nie-tylko-w-sredniowieczu-po-raz-pierwszy-mogla-uderzyc-w-epoce-kamienia-a01b94f.jpg
width: 1000
height: 695

To nie konkwistadorzy zarażali? Choroby pokrewne syfilisowi były obecne w Ameryce na długo przed Kolumbem
type: item
date: 2024-01-25T13:00:00.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: ameryka
subject: choroby
subject: choroby zakaźne
subject: Edukacja
subject: krzysztof kolumb
subject: Zdrowie
description: Naukowcy znaleźli najstarsze znane DNA bakterii spokrewnionych z patogenem wywołującym kiłę. Pochodzą ze szkieletów sprzed dwóch tysiącleci, które odkryto w Brazylii.
encoded: W tym artykule: Syfilis w XVI-wiecznej Europie Kroniki i kości Skąd się biorą krętkowice? Choroba przed Kolumbem Skąd w Europie wzięła się kiła – groźna choroba weneryczna? Jej potężna epidemia przetoczyła się przez Stary Kontynent pod koniec XV wieku. Wybuch miał nastąpić na początku 1495 roku, kiedy wojska króla Francji Karola VIII wkroczyły do Neapolu. Żołnierzy zaczęła wówczas dręczyć choroba, którą – na podstawie historycznych opisów - współcześni naukowcy zidentyfikowali jako syfilis. Syfilis w XVI-wiecznej Europie Karol VIII nie wojował we Włoszech długo. Jego kampania zakończyła się szybkim powrotem do Francji już w lipcu 1495 roku. Wojska królewskie – składające się w dużej części z najemników – zostały rozwiązane, a żołnierze wrócili do domów. Razem z nimi zaś powędrował krętek blady. A konkretnie jego podgatunek Treponema pallidum pallidum, wywołujący kiłę. W 1500 roku groźna i nieuleczalna wówczas choroba była już rozpowszechniona w całej Europie. Jako nowe schorzenie, budziła zainteresowanie ówczesnych medyków i kronikarzy. A ponieważ największym wydarzeniem tamtego okresu było odkrycie Ameryk, szybko zaczęto łączyć ze sobą oba fakty. Jak można przeczytać w jednym z artykułów naukowych zajmujących się pochodzeniem syfilis, już na początku XVI w. w kronikach zaczęły pojawiać teorie łączące kiłę z marynarzami Krzysztofa Kolumba. Szesnastowieczni Europejczycy podejrzewali, że plaga została przywleczona do ich domu z Nowego Świata przez konkwistadorów. Kroniki i kości Czy to prawda? Naukowcy spierali się o to bardzo długo. Co ciekawe, istniała również teoria odwrotna – że syfilis i choroby pokrewne pojawiły się w Ameryce Południowej wraz z Krzysztofem Kolumbem. W przypadku obu tych hipotez „winni” rozpowszechnienia się krętków mieli być pierwsi żeglarze, którzy już w XV w. potrafili przepłynąć Atlantyk. Zweryfikowanie tych teorii wymagało rozwoju genetyki, upowszechnienia się analiz DNA oraz wykorzystania ich w archeologii. Dzięki temu naukowcy mogą zdobić …

konkwistadorzy-773a4e6.jpg
width: 800
height: 600

Wirusy zombie z wieloletniej zmarzliny mogą wywołać nową pandemię. Tak twierdzi jeden z ich odkrywców
type: item
date: 2024-01-22T12:28:43.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: biologia
subject: choroby zakaźne
subject: medycyna
subject: syberia
subject: wirusy
subject: Zdrowie
subject: zmiany klimatyczne
description: W zmarzniętej ziemi na północy Ziemi mogą kryć się śmiertelnie niebezpieczne patogeny sprzed tysięcy lat. Możliwe jest, że to one staną się przyczyną następnej globalnej pandemii, ostrzega francuski wirusolog.
encoded: W tym artykule: Następna pandemia z północy? Wielkie wirusy z Syberii Duży ruch na Syberii Wieloletnia zmarzlina pokrywa jedną piątą lądu na półkuli północnej. Choć kojarzy się z lodem, jest to w istocie część skorupy ziemskiej, która stale znajduje się w ujemnej temperaturze. Kiedyś nazywało się ją wieczną zmarzliną. Jednak ostatnio to określenie straciło rację bytu. Z powodu podnoszenia się średniej temperatury globu, permafrost zaczął rozmarzać. Niektóre jego warstwy pozostawały zamrożone przez setki tysięcy lat. Tak więc mamy do czynienia z czymś podobnym do prehistorycznej lodówki, która właśnie straciła zasilanie. Wszystko, co się w niej znajdowało, roztapia się wraz z lodem i ogrzewającą się ziemią. I – czasami – wraca do życia. – Najważniejsze cechy wieloletniej zmarzliny: jest zimna oraz pozbawiona tlenu i światła – mówi Jean-Michel Claverie z Uniwersytetu Aix-Marseille cytowany przez „Guardiana”. – To idealne warunki do przechowywania materiału biologicznego. Gdyby umieścić w wieloletniej zmarzlinie jogurt, po 50 tys. lat nadal mógłby być jadalny. Następna pandemia z północy? A co z prehistorycznymi mikroorganizmami? Scenariusz opowiadający o patogenie z Arktyki, który pochodzi z wieloletniej zmarzliny i może zaatakować ludzkość, dotychczas był wykorzystywany przede wszystkim przez popkulturę. Jednak powstawanie seriali typu „Fortitude” nie oznacza, że nie należy traktować go serio. Rosja: naukowcy zbadają pradawne wirusy z wiecznej zmarzliny Wraz z topnieniem pokrywającej Syberię wiecznej zmarzliny rośnie kolekcja szczątków zwierząt, które do tej pory skrywała. Niestety, wraz z nimi do środowiska wracają też żyjące w nich ... – Obecnie analizy zagrożeń pandemicznych skupiają się na chorobach, które mogą pojawić się na południu globu i stamtąd rozprzestrzenić na północ – zauważa Jean-Michel Clavierie. – Natomiast bardzo mało uwagi poświęca się wybuchowi pandemii, do którego może dojść w północnych rejonach Ziemi. Moim zdaniem to niedopatrzenie. Są tam wiru…

wirusy-zombie-4c7b64b.png
width: 1200
height: 630

Nieznana choroba rozprzestrzenia się wśród psów. Czy może dotrzeć do Polski?
type: item
date: 2023-11-22T12:29:00.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: choroby
subject: choroby zakaźne
subject: Edukacja
subject: psy
subject: Wolny czas
subject: zwierzęta
description: Zza oceanu dobiegają niepokojące informacje. Już setki psów w Stanach Zjednoczonych zachorowały na tajemniczą infekcję układu oddechowego. Naukowcy wciąż nie są pewni, czy nieznana choroba jest wywołana wirusem, czy bakterią. Na razie jednak uspokajają: „nie ma powodów do paniki”.
encoded: W tym artykule: Tajemnicza choroba psów Co wywołuje infekcję? Nie panikować i zachować ostrożność Weterynarze w Stanach Zjednoczonych twierdzą, że takiej choroby u psów jeszcze nigdy nie widzieli. Setki czworonogów w kilku stanach USA dopadła nieznana infekcja, która zaatakowała ich układ oddechowy. W niektórych przypadkach zakażenie kończyło się śmiercią. To bezprecedensowa sytuacja, ponieważ naukowcy nie są pewni, co może być przyczyną choroby. Tajemnicza choroba psów Eksperci podają, że objawy, które występują u psów, dzielą się na trzy kategorie: infekcja układu oddechowego trwająca znacznie dłużej, niż zwykła, bo aż 6–8 tygodni, nie ustępuje nawet po podaniu antybiotyków; przewlekłe zapalenie płuc, które również nie reaguje dobrze na lekia; zapalenie płuc, które bardzo szybko przechodzi w stan ciężki. Choroba powoduje, że psy kaszlą, z nosa wydobywa im się wydzielina, mają gorączkę, drgawki, są ospałe, a także tracą apetyt. Weterynarze twierdzą, że aktualnie nie są w stanie stwierdzić, czy objawy wywołuje wirus, czy bakteria. Nie wiadomo również, czy wszystkie przypadki zgłoszone w kraju są wywołane przez ten sam patogen. Co wywołuje infekcję? – Nie jestem też przekonany, czy jest to w ogóle infekcja. Dopuszczam tezę, że może być to coś, z czego nawet nie zdajemy sobie sprawy – powiedział w rozmowie z „Los Angeles Times” Kurt Williams, dyrektor laboratorium weterynaryjnego na Uniwersytecie Stanowym Oregon. Williams uważa, że skoro antybiotyki nie działają przeciwko tej chorobie zbyt skutecznie, możliwe jest, że – jeśli jest to bakteria – zmutowała w sposób odporny na powszechnie stosowane farmaceutyki. Badaniem nieznanej choroby zajmują się już laboratoria w co najmniej czterech stanach. Tajemnicza choroba, na którą umierają koty w Polsce. To ten wirus zabija zwierzęta Od wielu dni koty w Polsce zaczęły chorować na śmiertelną chorobę. Teraz lekarze poinformowali, że choroba jest spowodowana wirusem ptasiej grypy – H5N1. Oto, co trzeba wiedzieć. – Na podstawie b…

nieznana-choroba-psow-7d9fae3.jpg
width: 1000
height: 667

Nowe badania obalają mit „hiszpanki”. Te osoby były znacznie bardziej narażone na śmierć
type: item
date: 2023-10-13T08:33:45.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: choroby
subject: choroby zakaźne
subject: Edukacja
subject: epidemia
subject: grypa
subject: Onet
subject: pandemia
description: Dotychczas uważano, że grypa hiszpanka była tak groźna, że zbierała takie samo żniwo bez względu na wiek chorych. Nowe badania wykazały jednak, że tak jak w przypadku koronawirusa, znaczenie miały choroby towarzyszące oraz warunki społeczne i nawyki żywieniowe.
encoded: W tym artykule: Kto częściej umierał na grypę hiszpankę? Bardziej narażone na śmierć były osoby w podwyższonej grupie ryzyka Styl życia i warunki ekonomiczne mają wpływ na odporność Pandemia grypy hiszpanki to jedna z najstraszliwszych epidemii w dziejach ludzkości. W latach 1918–1920 choroba ta opanowała prawie cały świat. Eksperci szacują, że w ciągu dwóch lat zachorowało na nią nawet 500 mln ludzi. To ponad 30% ówczesnej populacji Ziemi. Przypuszcza się, że wyjątkowo groźna odmiana podtypu H1N1 wirusa A grypy doprowadziła do śmierci ponad 50 mln ludzi. Kto częściej umierał na grypę hiszpankę? Na łamach najnowszego numeru czasopisma naukowego „PNAS” opublikowano właśnie najnowsze badania dotyczące tych XX-wiecznych wydarzeń. Badacze postanowili jeszcze raz przyjrzeć się śmiertelności grypy. W artykule podkreślono, że jednym z najbardziej znanych, choć najmniej rozumianych aspektów pandemii, jest nieproporcjonalnie wysoka śmiertelność wśród młodych i zdrowych dorosłych. Jest to jednak sprzeczne z koncepcją śmiertelności selektywnej (ang. Selective mortality). W medycynie jest to proces, w wyniku którego osoby znajdujące się w niekorzystnej sytuacji (materialnej, społecznej, klasowej) umierają w młodszym wieku niż ich bardziej uprzywilejowani rówieśnicy. – Pandemia Covid-19 pokazała, jak warunki społeczne, środowiskowe i biologiczne mogą kształtować prawdopodobieństwo choroby i śmierci, nawet w przypadku choroby, na którą nikt nie posiada wcześniej odporności adaptacyjnej – napisały w artykule autorki Amanda Wissler oraz Sharon N. DeWitte. Bardziej narażone na śmierć były osoby w podwyższonej grupie ryzyka – Szacuje się, że pandemia grypy w 1918 roku spowodowała śmierć około 50 milionów ludzi na całym świecie. Zachorowało tak wiele osób, że ówcześni lekarze wierzyli, że ryzyko śmierci u osób zdrowych jest takie samo, jak u osób już chorych lub słabych. W naszym badaniu analizujemy dane bioarcheologiczne dotyczące wieku w chwili śmierci i zmian w kośćcu ok. 369 osób …

grypa-hiszpanka-96a5039.jpg
width: 1024
height: 767

Lubisz całować swojego zwierzaka? Uważaj, to może być niebezpieczne
type: item
date: 2023-09-05T17:30:23.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: choroby
subject: choroby zakaźne
subject: Edukacja
subject: koty
subject: Onet
subject: psy
subject: zwierzęta
description: Współcześnie w wielu gospodarstwach domowych znajduje się co najmniej jedno zwierzę. Właściciele nierzadko lubią okazywać swoje uczucia wobec pupilów. Eksperci zwracają jednak uwagę, że często zapominamy o chorobach, jakie mogą przenosić zwierzęta.
encoded: W tym artykule: Czułości nigdy za wiele? Choroby przenoszone przez zwierzęta Psy i koty są głównymi rezerwuarami infekcji odzwierzęcych Jak bezpiecznie okazywać czułość zwierzętom? Zwierzęta domowe znane były już w czasach starożytnych. Dowody archeologiczne i źródła pisane wyraźnie wskazują, że m.in. w rzymskich willach psy żyły razem z ludźmi. Potwierdziło to ostatnie znalezisko w Anglii. Badacze odkryli wówczas szkielet pieska przypominającego jamnika. Jednak dopiero współcześnie ludzie żyją razem ze swoimi pupilami tak blisko i tak często, jak nigdy wcześniej. Czułości nigdy za wiele? Można zaryzykować tezę, że w większości gospodarstw domowych na świecie znajduje się co najmniej jedno zwierzę. Ludzie są właścicielami nie tylko psów, kotów, świnek morskich, szczurów chomików, rybek lub ptaków, ale również jaszczurek, węży, a nawet pająków. Właściciele podkreślają, że opieka nad pupilami pozytywnie wpływa na ich samopoczucie. Nic dziwnego, ponieważ badania wykazują, że posiadanie zwierząt domowych ma duży wpływ na poprawę zdrowia psychicznego. Do zwierząt domowych bardzo się przywiązujemy. Niekiedy jest to miłość od pierwszego wejrzenia, a więź pomiędzy człowiekiem a zwierzakiem wzmacnia się z każdym miesiącem, a nawet z każdym dniem. Wiele osób próbuje przekazać uczucia na swoje pociechy w bardzo ludzki sposób, choć samo zwierzę nie zawsze tego chce lub potrzebuje. Zwierzęta bowiem mają zupełnie inne sposoby na wyrażanie swoich emocji. Przytulany i wycałowywany pies nie zawsze jest pełen entuzjazmu, no ale czego nie robi się dla przyjaźni? Ot, pieski los. Eksperci zwracają uwagę, że w przypływie czułości i euforii bardzo często zapominamy o tym, że w niepozornym buziaku może czaić się „niebezpieczeństwo”. Zwierzęta mogą być bowiem nosicielami wielu chorób zakaźnych, którymi mogą zarazić się ludzie. Choroby przenoszone przez zwierzęta Wystarczy przypomnieć sprawę sprzed kilku miesięcy w Polsce. W czerwcu <a href="http://W%20historii%20znane%20s%C4%85%20przypadki%…

pocalunek-z-psem-5b7f25e.jpg
width: 2119
height: 1414

Tyfusowa Mary. Tajemnicze zjawisko, które sprawiło, że zdrowa osoba zaraziła 50 innych
type: item
date: 2023-09-02T12:34:59.000Z
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: choroby
subject: choroby zakaźne
subject: Edukacja
subject: historia
subject: medycyna
subject: Onet
description: Irlandzka kucharka zaraziła 50 osób durem brzusznym, sama pozostając zdrowa. Jak tyfusowa Mary to zrobiła?
encoded: W tym artykule: Kucharka, która rozsiewała śmiercionośne bakterie Tyfusowa Mary została aresztowana Jak działa Salmonella typhi? Zanim Mary Mallon została okrzyknięta najbardziej niebezpieczną kobietą Ameryki, zaraziła durem brzusznym prawie 50 osób, z których trzy zmarły. Mallon, imigrantka z Irlandii, zarabiała na życie gotowaniem. Podobno robiła to doskonale. Kucharka, która rozsiewała śmiercionośne bakterie W jej pierwszym miejscu pracy, w Mamaroneck w stanie Nowy Jork, mieszkańcy domu zachorowali na tyfus już po dwóch tygodniach od objęcia przez nią posady. Niczego nieświadoma Mary, w obawie przed chorobą porzuciła pracę i znalazła inną, na Manhattanie. Tam również szybko rozchorowała się cała rodzina, a jedna osoba zmarła. Sytuacja powtórzyła się w kolejnych domach, w których Mallon podejmowała się gotowania. Nikt jednak nie kojarzył jej osoby z zachorowaniami do czasu, kiedy zatrudniła się w wynajętym przez zamożną rodzinę wakacyjnym domu w Oyster Bay. Po tym, jak sześciu z jedenastu członków rodziny zapadło na dur brzuszny, właściciel zatrudnił inspektora sanitarnego George’a Sopera. Miał on zbadać budynek, w którym być może tkwiło źródło choroby. Soper doszedł do wniosku, że dom nie ma z zachorowaniami nic wspólnego, zainteresował się natomiast Mary. Kiedy prześledził jej historię, był już niemal pewny, że to właśnie ona musi być nosicielką bakterii. Tyfusowa Mary została aresztowana Mallon została aresztowana, a w próbkach jej kału rzeczywiście znaleziono wywołujące tyfus pałeczki Salmonella typhi. Kobietę odizolowano w Riverside Hospital na North Brother Island. Dopiero po prawie czterech latach komisarz do spraw zdrowia zgodził się zwolnić Mary pod warunkiem, że zrezygnuje z zawodu kucharki. Mallon, zwana już wówczas przez prasę „tyfusową Mary”, szybko warunek złamała. Gdzie zaczęła się Czarna Śmierć? Naukowcy odkryli miejsca pochodzenia szczepu dżumy. Jest tam do dziś Czarna Śmierć mogła zabić nawet 200 milionów ludzi. Skąd dżuma przyszła do Europy? <im…

mary-mallon-8cf4aea.jpg
width: 1500
height: 1129

DNA sprzed 4000 lat ujawnia tajemnice „Czarnej Śmierci”. Już wtedy ludzi atakowała najgroźniejsza bakteria
type: item
date: 2023-06-02T10:18:07.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: choroby zakaźne
subject: dżuma
subject: epidemia
subject: historia
subject: medycyna
subject: starożytność
subject: wielka brytania
subject: Zdrowie
description: Naukowcy znaleźli DNA bakterii powodujących dżumę w szczątkach z epoki brązu. Odkrycia dokonano, badając masowe miejsca pochówku w Wielkiej Brytanii. Złożone w nich zwłoki pochodzą sprzed 4 tysięcy lat.
encoded: W tym artykule: Odkrycie w piątkowy wieczór Kiedy dżuma zaatakowała ludzi Sekrety dżumy sprzed naszej ery Lekarstwo na dżumę Pierwsze miejsce pochówku znajduje się w pobliżu miejscowości Kendal w hrabstwie Kumbrii, na północy Anglii. Tam, w naturalnym szybie przykrytym kopczykiem, znaleziono szczątki czterdziestu osób. Drugi masowy cmentarz jest zlokalizowany na południowym zachodzie Anglii, w hrabstwie Somerset. Tam również pochowano dziesiątki ciał. Na co zmarli ci ludzie? Jak się okazało, w obu miejscach spoczywają osoby zabite przez dżumę. A konkretnie przez bakterię Yersinia pestis, powodującą tę chorobę. Wykazało to DNA pobrane z zębów zmarłych. Znaleziono w nim materiał genetyczny bakterii Yersinia pestis. Pochodzi aż sprzed 4 tysięcy lat. Tym samym naukowcy odkryli najstarsze ślady dżumy na terenie dzisiejszej Wielkiej Brytanii. Odkrycie w piątkowy wieczór Odkrycia dokonała Pooja Swali, doktorantka w Instytucie Francisa Cricka w Londynie. Wraz z zespołem badała pozostałości zębów pobrane z 34 szkieletów z obu miejsc pochówku. W trzech przypadkach próbki zawierały materiał genetyczny bakterii dżumy. Zarazy, które dziesiątkowały ludzkość Dżuma Justyniana, Czarna śmierć. Przyjrzyjmy się bliżej paru zarazom, które przyczyniły się do zdziesiątkowania ludzi na świecie. Pierwszą nosicielką choroby była kobieta pogrzebana w Kumbrii. Gdy zmarła, miała 35–45 lat. Dwie pozostałe próbki zostały pobrane w Somerset. Pochodziły ze szkieletów dwójki dzieci, w wieku 10 i 12 lat. Swali wspomina, że pracowała w laboratorium w późny piątkowy wieczór, gdy uświadomiła sobie znaczenie swojego odkrycia. – Miałam swoją eurekę, jednak w pobliżu nie było nikogo, żeby się tym podzielić – opowiada na łamach „Guardiana”. – To była chwila – wow! Mamy najstarszy genom dżumy w Wielkiej Brytanii! Kiedy dżuma zaatakowała ludzi Kiedy DNA zostaje wystawione na działanie czynników zewnętrznych, szybko się rozpada. Możliwe jest więc, że pozostałe osoby znalezione w obu miejscach pochówku również …

dna-sprzed-4000-lat-ujawnia-tajemnice-czarnej-smierci-juz-wtedy-ludzi-atakowala-najgrozniejsza-bakteria-fot-getty-images-79eec8c.jpg
width: 2070
height: 1449

Ten zabójczy grzyb do tej pory atakował drzewa. Po raz pierwszy w historii zainfekował człowieka
type: item
date: 2023-03-31T11:28:58.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: choroby
subject: choroby zakaźne
subject: Edukacja
subject: grzyby
subject: indie
subject: ludzie
subject: medycyna
description: Chondrostereum purpureum to gatunek grzyba, który pasożytuje na drzewach, powodując zgniliznę drewna. Występuje na całym świecie, również w Polsce. Teraz po raz pierwszy zaatakował człowieka w Indiach.
encoded: W tym artykule: Grzyby, które kontrolują mózg Pierwszy taki przypadek w historii Grzyb spowodował powstanie ropnia w okolicach tchawicy Od premiery serialu „The Last of Us”, który powstał na podstawie gry komputerowej o tym samym tytule, wzrosło zainteresowanie niezwykłym światem grzybów. Narodziły się też pytania, czy grzyby mogą być dla nas tak śmiertelnie niebezpieczne, jak w serialu. Dotychczas wiadomo było, że istnieją takie pasożytnicze grzyby, które atakują głównie stawonogi, a ich działanie sprawia, że zwierzęta tracą kontrolę nad własnym ciałem. Grzyby, które kontrolują mózg To między innymi maczużnik bojowy, który infekuje mrówki i zmienia je w „zombie”. Nie pasożytuje jednak na ludziach. Są również inne grzyby, takie Conidiobolus coronatus, które są w stanie zaatakować człowieka. Efektem zakażenia nie jest jednak zmiana zachowania, a jedynie poważny stan zapalny. Grzyb powoduje bowiem zakażenie tkanki podskórnej. Z kolei Candida auris został przez WHO uznany za jednego z najgroźniejszych chorobotwórczych grzybów. Do zakażenia najczęściej dochodzi w szpitalach. Uważa się, że zabija ono od 30 do 60 procent chorych. Świat grzybów jest jednak tak samo fascynujący, jak i zaskakujący. Dotychczas uważano, że Chondrostereum purpureum, czyli chrząstkoskórnik purpurowy to organizm, który jest saprotrofem lub pasożytem i atakuje głównie drzewa. Powoduje białą zgniliznę drewna i wywołuje chorobę zwaną srebrzystością liści. 50 – tyle słów może liczyć „język” grzybów. Naukowiec twierdzi, że grzyby używają elektryczności do komunikowania się To byłaby sensacja. Nowe badanie wykazało, że aktywność elektryczna grzybów przebiega według określonych wzorów. Według autora badania przypominają one strukturą ludzką mowę. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/50-tyle-slow-moze-liczyc-jezyk-grzybow-naukowiec-twierdzi-ze-grzyby-uzywaja-elektrycznosci-do-komunikowania-sie-fot-getty-images-8f5668b.jpeg" width="938" height="633" alt="50 – tyle …

chondrostereum-purpureum-ad61999.jpg
width: 2496
height: 1664