Najpopularniejszy repelent na komary może je… przyciągać. Nauczyły się, że jego zapach oznacza posiłek
DEET to używany na całym świecie składnik repelentów na komary. Do tej pory uważano go za środek o wysokiej skuteczności, której mechanizm był jednak nie do końca zbadany. Nowe, zaskakujące badanie dowodzi, że w pewnych sytuacjach DEET komarom zupełnie nie przeszkadza. Mało tego – może je wręcz przyciągać, bo jego zapach kojarzą z obecnością ludzi, a więc posiłku.
Repelenty to powszechny sposób na odstraszanie owadów, w tym komarów. A najpopularniejszym, i uważanym za najskuteczniejszy jest DEET, czyli N,N-Dietylo-m-toluamid. Jest ceniony za skuteczność, niski koszt produkcji i długie, utrzymujące się nawet do 5 godzin działanie. A jednak, mimo że opracowano go ponad 80 lat temu, mechanizm jego działania wciąż nie jest dokładnie zbadany. Nowe badanie, opublikowane w czasopiśmie „Journal of Experimental Biology”, dowodzi, że komary mogą nauczyć się kojarzyć DEET z obecnością ludzi, a więc także i krwi, którą się żywią. Jak to możliwe, że zaczynają lgnąć do substancji, która ma je odstraszać? Co przenoszą komary i co je przyciąga? Pasożyty, bakterie i wirusy (m.in. malaria, denga, chikungunya, wirus rzeki Ross i japońskie zapalenie mózgu) są przenoszone przez żywiące się krwią samice komarów. Aby znaleźć posiłek, owady te są silnie wyczulone na zapachy i bodźce emitowane przez zwierzęta stałocieplne, w tym ludzi. Wyczuwają m.in. wydychany przez nas dwutlenek węgla, kwas mlekowy w pocie oraz przeróżne inne substancje chemiczne, które różnią się w zależności od osoby. Komarzyce wykrywają to wszystko za pomocą narządów umieszczonych na czułkach, kłujce służącej do ssania krwi oraz na głaszczkach szczękowych, które ją otaczają. Repelent DEET: narzędzie, którego nie rozumiemy DEET jest w powszechnym użyciu od lat 50. XX wieku, ale w świecie nauki wciąż trwa dyskusja o tym, jak dokładnie działa. Czy blokuje zapach gospodarza, czy jest dla komara toksyczny, a może dzieje się coś zupełnie innego? W 2008 roku przełomowe badanie wykazało, że DEET blokuje reakcję neuronów czuciowych na zapachy gospodarza u komarów oraz muszek owocowych. Oznacza to, że raczej dezorientuje komara, niż go odstrasza. Kilka lat później naukowcy odkryli, że niewielka część komarów poddanych działaniu DEET jest na niego zupełnie niewrażliwa i że jest to cecha dziedziczna. Istnieją jednak również przesłanki, że niektóre reakcje komarów mają podłoże behawioralne. W jednym z badań owady wystawione na działanie DEET były na niego mniej wrażliwe, jeśli ponowny kontakt nastąpił w ciągu trzech godzin. Sugeruje to, że przyzwyczajają się do tej substancji. Jak wyglądało nowe badanie i co wykazało? Nowe badanie dowodzi, że komary można nauczyć, by gryzły częściej, jeśli podczas ssania krwi są wielokrotnie wystawiane na działanie DEET. A zatem, w niektórych przypadkach mogą być wręcz… przyciągane przez DEET. Jak to sprawdzono? Naukowcy opracowali test behawioralny. Umieścili komary w malutkich klatkach i przysuwali do nich źródło pożywienia (ciepły worek z krwią), rejestrując ruchy kłujki w momencie, gdy owady wyczuwały cel. Następnie komary przeszły przez jeden z pięciu programów treningowych, w których wystawiano je na różne kombinacje bodźca bezwarunkowego (ciepło), bodźca warunkowego (krótkotrwały kontakt z DEET w strudze powietrza) oraz nagrody (krótka okazja do pożywienia się krwią). I tu pojawiło się wielkie zaskoczenie. Komary, których program obejmował aplikację DEET w trakcie pożywiania się krwią, wykazywały później znacznie silniejszą chęć gryzienia, gdy ponownie wystawiano je na działanie tego środka. Jeśli komary miały kontakt z DEET przed zaoferowaniem im worka z krwią, żaden z nich nie próbował go ugryźć. Jedna z badaczek przetestowała to nawet na własnych dłoniach: jedną pokryto DEET, drugiej nie. Około 50% komarów, które przeszły trening „DEET + posiłek”, próbowało ugryźć rękę posmarowaną repelentem. A 100% nietrenowanych komarów unikało ręki z DEET i wybierało tę czystą. Co to wszystko znaczy? Nowe badanie wykazuje, że DEET nie wpływa na komary wyłącznie fizjologicznie. W grę wchodzi również reakcja poznawcza, która może być istotną częścią mechanizmu jego działania. Należy jednak podkreślić, że badanie odbyło się w ściśle kontrolowanych warunkach, a program treningowy, jaki przeszły komary, może nie odzwierciedlać realnych scenariuszy. Aby odpowiedzieć na pytanie, czy komary mogą być przyciągane przez DEET, trzeba będzie stworzyć warunki testowe, które lepiej odzwierciedlą realne sytuacje. DEET wciąż zapewnia skuteczną ochronę, ale nowe badanie pozwala lepiej zrozumieć, jak działa. Źródło: Journal of Experimental Biology Nasza autorka Magdalena Rudzka Redaktorka i wydawczyni National-Geographic.pl. Wcześniej związana m.in. z National Geographic Traveler i magazynem pokładowym PLL LOT Kaleidoscope. Z wykształcenia humanistka (MISH i SNS PAN), ale to przyroda stanowi jej największą pasję. Szczególnie bliskie są jej ekosystemy słodkowodne, a prawdziwym „konikiem” są ryby. W National-Geographic.pl pisze o swoich przyrodniczych pasjach, nauce i medycynie. Prywatnie ceni sobie podróże po nieoczywistych kierunkach, ze szczególnym sentymentem do Europy Środkowej i Wschodniej.
To „biologicznie nieprawdopodobne”. Rzadka infekcja sprawiła, że Greczynka dosłownie kichała robakami
Historia 58-letniej mieszkanki Grecji udowadnia, że w medycynie nie ma rzeczy niemożliwych. Są tylko nieprawdopodobne. Pacjentka, zmagająca się początkowo z narastającym bólem twarzy, okazała się żywicielem dla gza owczego – muchówki, której rozwój w organizmie ssaka zazwyczaj ograniczony jest do bardzo wczesnych stadiów larwalnych. Dosłownie wydmuchiwała z nosa żywe robaki, co według lekarzy nie miało prawa się wydarzyć.
Początkowe objawy nie zwiastowały jeszcze tak makabrycznego finału. Pacjentka odczuwała ból w okolicach środkowej części twarzy, który z każdym dniem przybierał na sile. Po dwóch tygodniach pojawił się gwałtowny kaszel, a kulminacją infekcji był moment, w którym kobieta kichnęła, wyrzucając z nosa żywe, wijące się larwy. To skłoniło ją do natychmiastowego szukania pomocy u specjalisty. Lokatorzy w zatokach. Diagnoza, która zaskoczyła lekarzy Podczas badania laryngologicznego w zatokach szczękowych kobiety odkryto prawdziwe siedlisko pasożytów. Chirurgicznie usunięto 10 ruchliwych larw oraz jedną poczwarkę. Analiza DNA potwierdziła najgorsze przypuszczenia: był to giez owczy (Oestrus ovis). Gatunek ten zazwyczaj wybiera za cel owce i kozy. Samica gza potrafi w locie „wstrzyknąć” chmurę maleńkich larw bezpośrednio do nozdrzy zwierzęcia. Jak się okazało, pacjentka pracowała na zewnątrz, tuż obok pola, na którym pasły się owce. To prawdopodobnie tam doszło do przypadkowego ataku muchówki. Biologiczna anomalia. Larwy, które nie chciały zniknąć Z biologicznego punktu widzenia to, co wydarzyło się w nosie kobiety, nie miało prawa zaistnieć. Standardowo u ludzi giez owczy wywołuje jedynie krótkotrwałe infekcje oczne, a larwy szybko giną, nie znajdując odpowiednich warunków do wzrostu. Tutaj jednak pasożyty nie tylko przetrwały, ale przeszły przez trzy kolejne stadia rozwojowe (L1, L2 i L3), osiągając imponujące 20 milimetrów długości. To dowód na to, że ludzki organizm może stać się dla nich pełnowartościową bazą pokarmową. Prawdziwym wstrząsem dla badaczy było jednak odnalezienie wspomnianej poczwarki. W naturalnym cyklu gza larwa w ostatnim stadium musi opuścić nos żywiciela i spaść do gleby, by tam stwardnieć i przeobrazić się w dorosłą muchę. Fakt, że proces przepoczwarczenia zaszedł wewnątrz wilgotnych i gorących ludzki zatok jest ewenementem. Jak to możliwe? Naukowcy podejrzewają, że kluczową rolę odegrała tu anatomia pacjentki – jej silnie skrzywiona przegroda nosowa zadziałała jak mechaniczna śluza. Larwy, które instynktownie próbowały wydostać się na zewnątrz, zostały uwięzione w „ślepym zaułku” zatoki. To zmusiło je do desperackiej i udanej próby dojrzewania wewnątrz człowieka. Życie zawsze znajdzie sposób. Cena bliskości z naturą. Jakie są losy pacjentki? Choć pacjentka po usunięciu intruzów i podaniu leków całkowicie wyzdrowiała, raport medyczny pozostawia otwarte pytania o ewolucyjną przyszłość owada. Giez owczy to mistrz precyzji – samica potrafi w ułamku sekundy, nie przerywając lotu, „wstrzyknąć” chmurę larw do nozdrzy ofiary. Wystarczy chwila nieuwagi podczas spaceru w pobliżu stada owiec, by stać się przypadkowym celem. Krzywa przegroda nosowa może sprawić, że nasze zatoki przypadkowo staną się idealnym siedliskiem dla pasożytów. Czy powinniśmy się martwić? Choć giez owczy kojarzy się z rolnictwem, badania wykazują, że potrafi on przetrwać w transporcie i migrować wraz ze zwierzętami na ogromne odległości. Fakt, że larwy te posiadają specjalne haki, którymi kotwiczą się w śluzówce, sprawia, że samo wydmuchiwanie nosa zazwyczaj nie wystarcza, by się ich pozbyć – wymagana jest interwencja chirurgiczna. Muszyca nosowa (czyli choroba wywoływana przez muchówki) u ludzi może być znacznie groźniejsza i bardziej zaawansowana, niż dotąd sądzono. To, co bierzemy za przewlekłe zapalenie zatok, może w rzeczywistości pulsować życiem, które za wszelką cenę próbuje dokończyć swój cykl rozwojowy pod naszą skórą. Źródło: Emerging Infectious Diseases Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Gorączka krwotoczna i kleszcze giganty. Choroby tropikalne na dobre rozgościły się w Europie
Choroby dotąd kojarzone z odległymi tropikami coraz częściej pukają do drzwi europejskich domów. To, co kiedyś było jednostkowym przypadkiem „przywiezionym” z wakacji, dziś staje się lokalnym ogniskiem zakażeń. Prof. Maciej Grzybek z Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego ostrzega: zmiany klimatu i globalizacja trwale przesunęły granice ryzyka epidemiologicznego. Także w Polsce musimy się na to przygotować.
Według gdańskiego biologa w całej Europie zaczynamy obserwować nie tyle pojedyncze przypadki egzotycznych schorzeń, a systemowe przesunięcie ryzyka występowania chorób tropikalnych. Przyczyny tego stanu rzeczy są złożone: od gwałtownych zmian klimatu, przez przekształcenie środowiska, aż po zwiększenie liczby przemieszczających się ludzi. Najbardziej uderzającym efektem ocieplenia jest jednak całkowita zmiana cyklu życiowego wektorów, czyli organizmów przenoszących patogeny. Tropiki w strefie umiarkowanej: koniec wyraźnych pór roku Jeszcze dekadę temu np. kleszcze pospolite wykazywały dwa bardzo wyraźne szczyty aktywności – wiosenny oraz jesienny, przedzielone okresem letniej i zimowej hibernacji. Dzisiaj ta sezonowość drastycznie się zaciera. Krótkie i łagodne zimy sprawiają, że kleszcze nie przechodzą w stan pełnego uśpienia, a ich aktywność może trwać niemal przez cały rok, jeśli temperatura utrzymuje się powyżej kilku stopni Celsjusza. Dla nas, ludzi, oznacza to radykalne wydłużenie okresu narażenia. Ryzyko zakażenia krętkami Borrelia burgdorferi (boreliozą) czy wirusem kleszczowego zapalenia mózgu nie dotyczy już tylko majowych spacerów. Z powodu coraz cieplejszych nocy i wczesnych wiosen ekspozycja na patogeny zaczyna się już w lutym i trwa nieprzerwanie do późnego listopada. Globalizacja to autostrada dla patogenów Intensywny ruch lotniczy i handel sprawiają, że wirusy mogą pokonać tysiące kilometrów w ciągu kilku godzin. Jeśli w danym regionie Europy obecne są tzw. kompetentne wektory (organizmy zdolne do przenoszenia patogenu), nawet jeden zakażony podróżny może zainicjować lokalną transmisję. Takim patogenem, który na stałe zadomowił się na naszym kontynencie, jest wirus Zachodniego Nilu. Od 2010 roku obserwujemy wyraźną intensyfikację jego ognisk, co w wielu krajach południowej i środkowej Europy skutkuje ciężkimi zachorowaniami, a nawet zgonami. Komary tygrysie i denga: Lekcja z Fano Uwagę naukowców przyciągają także nowe komary z rodzaju Aedes, które przenoszą dengę, Zikę i chikungunyę. Prof. Grzybek przypomina o ognisku dengi z 2024 roku we włoskim Fano. Zbyt późne rozpoznanie pierwszych przypadków pozwoliło wirusowi na swobodną, lokalną transmisję. Choć sama obecność komara nie oznacza jeszcze epidemii, drastycznie podnosi prawdopodobieństwo wystąpienia choroby. Hyalomma – „kleszcze giganty” już w Polsce Nowym zagrożeniem, monitorowanym m.in. w ramach projektu „narodowe kleszczobranie”, są egzotyczne kleszcze-giganty z rodzaju Hyalomma. Są one znacznie większe od naszych rodzimych gatunków i potrafią aktywnie ścigać swoją ofiarę. Co o nich wiemy? Znajdowano je regularnie na Śląsku i w Wielkopolsce, w niektórych osobnikach wykryto bakterie Rickettsia aeschlimannii i mogą przenosić groźnego wirusa krymsko-kongijskiej gorączki krwotocznej. Choć w Polsce nie stwierdzono jeszcze obecności samego wirusa, ocieplenie sprzyja kolonizacji kraju przez te pajęczaki, które trafiają do nas na grzbietach ptaków migrujących. Czy Polska odrobiła lekcję z pandemii? Według prof. Grzybka nasz kraj wciąż wymaga systemowych zmian, aby skutecznie mierzyć się z nowymi zagrożeniami. – W mojej ocenie wysoko wyspecjalizowane ośrodki diagnostyczne i Państwowa Inspekcja Sanitarna wymagają wsparcia, aby przygotować się na wystąpienie potencjalnego ogniska. Musimy być przygotowani do diagnostyki, leczenia i prewencji, a nie odpowiadać na zagrożenia ad hoc – tłumaczy biolog. Kluczem do sukcesu ma być wdrożenie modelu One Health (Jedno Zdrowie). Zakłada on integrację danych o zdrowiu ludzi, zwierząt i stanie środowiska, co pozwala na szybsze wykrywanie patogenów, zanim te wywołają masowe zachorowania. Źródło: naukawpolsce.pl Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
To już pewne: afrykańskie kleszcze przenoszą groźną bakterię, której w Polsce nie było
„Narodowe kleszczobranie” ujawniło nowe zagrożenie. Cztery przebadane okazy kleszczy afrykańskich z Polski zawierały egzotyczne bakterie chorobotwórcze. Naukowcy apelują o ostrożność – pogoda tej wiosny sprzyja szybkiemu rozmnażaniu kleszczy.
Niewystępujące wcześniej w Polsce egzotyczne kleszcze Hyalomma stwierdzono u nas już wiosną 2024 roku. Kluczowa w ich rozpoznaniu okazała się akcja „narodowe kleszczobranie”. Każdy może w niej wziąć udział i przesłać znalezione przez siebie kleszcze do badań w Zakładzie Eko-Epidemiologii Chorób Pasożytniczych na Wydziale Biologii Uniwersytetu Warszawskiego. Akcja szybko stała się popularna i ułatwia naukowcom oszacowanie „pochodu” kleszczy afrykańskich po Polsce. Właśnie ogłoszono wyniki badań czterech osobników. Okazuje się, że przenoszą groźny patogen. Wyniki badań kleszczy afrykańskich Badacze z Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego pod kierownictwem prof. Anny Bajer potwierdzili, że kleszcze z rodzaju Hyalomma regularnie pojawiają się w różnych regionach kraju, w tym w Wielkopolsce i na Śląsku. Przebadano cztery osobniki i we wszystkich wykryto bakterie Rickettsia aeschlimannii. Jest to patogen wywołujący riketsjozy z grupy gorączek plamistych, który wcześniej nie był notowany na terenie naszego kraju. – Zakażenie może objawiać się wysoką gorączką, silnym osłabieniem, bólami mięśni oraz charakterystyczną zmianą skórną w miejscu ukłucia. Ten gatunek bakterii jest ściśle związany z kleszczami z rodzaju Hyalomma, więc jest nowym patogenem, po raz pierwszy zanotowanym na terenie naszego kraju – wyjaśniła w rozmowie z PAP Wiktoria Romanek, doktorantka zajmująca się projektem „narodowe kleszczobranie”. Póki co nie stwierdzono obecności śmiertelnie groźnego wirusa krymsko-kongijskiej gorączki krwotocznej. Jednak potwierdzenie obecności R. aeschlimannii to sygnał do zachowania wyjątkowej ostrożności. Pamiętajmy, że to już kolejna choroba przenoszona przez kleszcze w Polsce, po boreliozie i kleszczowym zapaleniu mózgu. Czym charakteryzują się Hyalomma? Kleszcze z rodzaju Hyalomma są wyjątkowo duże – po napiciu się krwi mogą osiągnąć nawet 2 cm długości. Są też szybsze niż krajowe kleszcze i potrafią podążać za swoją ofiarą na dystansie nawet kilkuset metrów. Ich głównymi żywicielami są konie, bydło, owce i psy, jednak stanowią realne niebezpieczeństwo również dla ludzi. Ciepła i sucha wiosna oraz sezon migracji ptaków to dla tych kleszczy idealne warunki. Jak podkreślają naukowcy, wraz z migrującymi ptakami tysiące ich larw i nimf trafiają corocznie do Europy. Choć sroga zima miała wpływ na kleszcze, to potrafią mnożyć się tak szybko, że nie ma co się łudzić, ze będzie ich mniej. Każdy może pomóc badać kleszcze Naukowcy apelują o przesyłanie znalezionych kleszczy do Zakładu Eko-Epidemiologii Chorób Pasożytniczych. W przypadku zauważenia nietypowo dużego osobnika, należy go bezpiecznie usunąć pęsetą lub kleszczołapkami, chwytając jak najbliżej skóry, aby uniknąć jego zgniecenia. Przed wysyłką kleszcza należy zamrozić na co najmniej 24 godziny, w temperaturze -20°C. Następnie należy go zapakować wraz z krótką informacją zawierającą datę znalezienia, dokładną lokalizację oraz informację, z jakiego zwierzęcia lub osoby został zdjęty. Kleszcze należy wysłać na adres: Zakład Eko-epidemiologii Chorób Pasożytniczych na Wydziale Biologii Uniwersytetu Warszawskiego, Ilji Miecznikowa 1, 02-096 Warszawa. Źródło: Nauka w Polsce Nasza autorka Magdalena Rudzka Redaktorka i wydawczyni National-Geographic.pl. Wcześniej związana m.in. z National Geographic Traveler i magazynem pokładowym PLL LOT Kaleidoscope. Z wykształcenia humanistka (MISH i SNS PAN), ale to przyroda stanowi jej największą pasję. Szczególnie bliskie są jej ekosystemy słodkowodne, a prawdziwym „konikiem” są ryby. W National-Geographic.pl pisze o swoich przyrodniczych pasjach, nauce i medycynie. Prywatnie ceni sobie podróże po nieoczywistych kierunkach, ze szczególnym sentymentem do Europy Środkowej i Wschodniej.
Dlaczego komary wybierają właśnie ciebie? Nowe badania pokazują mechanizm ataku krwiopijców
Nowe badania prowadzone przez naukowców z Georgia Institute of Technology oraz MIT starają się poznać tajemnice funkcjonowania komarów. Naukowcy wykonali szereg eksperymentów, aby odkryć, czym kierują się ci mali krwiopijcy podczas swojego żerowania. Wyniki mogą pomóc w opracowaniu skuteczniejszych metod kontroli tych owadów, które w niektórych przypadkach mogą być bardzo niebezpieczne dla człowieka.
Wraz ze wzrostem temperatury coraz częściej „na własnej skórze” odczuwamy funkcjonowanie komarów. Wiosenne oraz letnie wieczory już niedługo wypełnią się charakterystycznym, denerwującym bzyczeniem, a na naszych skórach zaczną pojawiać się pierwsze ślady po ugryzieniach. Komary, które są autorami tych mało przyjemnych zachowań, potrafią być jednak zdecydowanie bardziej niebezpieczne. Te krwiopijne owady przenoszą groźne choroby, takie jak malaria czy żółta febra, przez które rocznie umiera ponad 700 tysięcy osób. Tak duże zagrożenie sprawia, że badania takie jak te prowadzone przez naukowców z USA zdają się mieć bardzo duży sens. Tamtejsi badacze w trakcie licznych eksperymentów starali się poznać czynniki, jakimi komary kierują się w poszukiwaniu źródła krwi. Autorzy badań podkreślają, że otrzymane wyniki pozwolą lepiej zrozumieć ten proces, a co za tym idzie – dokładniej przygotować się do obrony przed tymi owadami. Komary w 3D Naukowcy prześledzili lot komarów w kontrolowanych warunkach za pomocą kamer 3D na podczerwień. Obserwowano, jak owady poruszają się wokół obiektów, reagując na sygnały wizualne i dwutlenek węgla – czynniki przyciągające krwiopijców. Badaczom udało się zebrać aż 20 milionów punktów danych dotyczących pozycji, prędkości i kierunku lotu, co tworzy największą na świecie bazę tego typu informacji. Eksperymentowano z trzema typami obiektów – czarną i białą kulą oraz z człowiekiem. W ten sposób naukowcy potrafili określić, które czynniki najmocniej wpływają na strategie żywieniowe komarów. Należy dodać, że w badaniach uczestniczyły owady z gatunku komara egipskiego, który występuje we wszystkich tropikalnych i subtropikalnych regionach świata. Komary w klubie Pierwszy wniosek, jaki udało się wyciągnąć autorom badań, dotyczy niezależności komarów w trakcie poszukiwań źródła krwi. Powtarzalność ugryzień, którą tak często odczuwamy w letnie wieczory, nie jest konsekwencją stadnych strategii tych owadów. Nie śledzą one zachowań innych krwiopijców, tylko same, na podstawie bodźców środowiskowych, obierają cel ataku. Profesor David Hu z Georgia Tech. porównuje tę sytuację do ludzkiego zachowania w barze. Według matematyka komary działają jak ludzie, których do baru nie przyciąga ściśnięty tłum, tylko napoje, muzyka i atmosfera. Owady są podobnie zachęcane korzystnymi warunkami, a nie liderem lub grupą pokazującą miejsce ataku. Badania nad czynnikami zachęcającymi Badania zostały podzielone na trzy eksperymenty różniące się od siebie celami i poziomem dwutlenku węgla. W pierwszym udział brał czarny obiekt, który skutecznie przyciągał komary, ale tylko wtedy, gdy te już leciały w kierunku kuli. Po doleceniu owady siadały na obiekcie i po jakimś czasie go opuszczały. W przypadku, gdy badacze zamienili czarny przedmiot na biały, a dodatkowo dodano CO₂, komary potrafiły znaleźć źródło, ale tylko z bliskiej odległości. Profesor Hu zauważył, że owady robiły „drugi rzut oka”, czyli dodatkowe zatrzymanie przed zaatakowaniem obiektu. Najmocniejszy wpływ czynników udało się uzyskać, łącząc czarną kulę z emisją CO₂. Komary gromadziły się wokół przedmiotu i przez długi czas pozostawały przy nim. Efekty badań ilustruje strona internetowa założona przez autorów badania. Możemy na niej prześledzić ruch owadów, biorąc pod uwagę różne czynniki testowane również w eksperymencie. Gdzie atakują komary? Na eksperymentach z użyciem martwych obiektów się jednak nie skończyło. Jeden z badaczy, Christopher Zuo, zdecydował się sam wejść do kabiny z komarami, tak by móc określić ruch tych owadów wokół człowieka. Dane, które przeanalizowano później w MIT, ukazują podobne efekty jak w przypadku badań z nieożywionymi obiektami. Komary zachowywały się tak, jakby Zuo był po prostu kolejnym obiektem, a największe skupiska tworzyły się wokół jego głowy i ramion. To te miejsca na ciele jawią się jako najbardziej zagrożone ugryzieniami. Jak kontrolować komary? Ten sam badacz, który na własnej skórze podjął się eksperymentu, podkreśla, że wyniki badań pozwolą na lepszą kontrolę owadów krwiopijnych. Zaleca on stosowanie pułapek ssących wykorzystujących stałe bodźce, takie jak ciągła emisja CO₂ lub światło. Ponieważ komary nie pozostają długo w jednym miejscu, najlepiej jest używać takiego mechanizmu w sposób przerywany – działający wtedy, gdy oba sygnały występują jednocześnie. Źródła: ScienceDaily, ScienceAdvances Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Trwa inwazja tropikalnych kleszczy na północ Polski. Apel naukowców
Ekspansja olbrzymich kleszczy afrykańskich na północ Polski wcale nie spowolniła. Zaobserwowano je w kolejnych regionach naszego kraju. Również jesienią kleszcze będą bardzo aktywne – przestrzegają naukowcy.
W ostatnich latach na terenie Polski jest coraz więcej kleszczy. Okazuje się, że względu na ocieplenie klimatu nie są to jedynie rodzime gatunki, ale też takie, które do tej pory w naszym kraju nie występowały. Są to kleszcze o afrykańskim rodowodzie. Marsz i… lot kleszczy Naukowcy z Uniwersytetu Warszawskiego poinformowali, że ekspansja tych kleszczy na północ Polski nie spowolniła. Określają je jako „monster ticks” ze względu na ich duże rozmiary względem rodzimego odpowiednika. Mogą być od niego nawet kilkukrotnie większe. Kleszcze są przenoszone na znaczenie odległości przez zwierzęta kopytne, ale też ptaki wędrowne. I tak też zapewne dzieje się w Polsce. Apel naukowców – wyślij kleszcza Naukowcy w Uniwersytetu Warszawskiego próbują ustalić, jak wygląda ekspansja kleszczy. Dlatego proszą o pomoc społeczeństwo. Zespół prof. Anny Bajer w ubiegłym roku rozpoczął projekt o nazwie „Monster tick – narodowe kleszczobranie”. Jego celem jest sprawdzenie i zmapowanie ognisk kleszcza Hyalomma marginatum. Dotychczas naturalnie występował on w Północnej Afryce i na Bliskim Wschodzie oraz w Azji. – Jeśli zauważysz kleszcza, ostrożnie go usuń i prześlij na adres: Zakład Eko-epidemiologii Chorób Pasożytniczych, Wydział Biologii, Uniwersytet Warszawski, ul. Miecznikowa 1, 02-096 Warszawa. Biorąc udział w projekcie, zdobędziesz wiedzę o kleszczach i dowiesz się, jakie gatunki atakują ciebie oraz twoje zwierzęta – zachęcają badacze z Wydziału Biologii UW. Dorosłe samice Hyalomma mają barwę od rudobrązowej po niemal czarną. Szybko się poruszają i aktywnie poszukują żywicieli. Do końca czerwca tego roku Wydział Biologii odebrał ok. 60 przesyłek z kleszczami, wśród których zidentyfikowano 11 osobników Hyalomma. Były wśród nich egzemplarze Hyalomma marginatum, tzw. kleszcza wędrownego – tego badacze się spodziewali. Drugi to kleszcz stricte afrykański Hyalomma rufipes. Ten tak daleko na północy był mniej spodziewany. Ogniska kleszczy w Polsce Z obserwacji naukowców wynika, że jedno „kleszczowe” ognisko znajduje się na Śląsku, a drugie w Wielkopolsce, w okolicy Poznania. Pojedyncze zgłoszenia afrykańskich kleszczy pochodzą też z innych obszarów Polski. Pojawiły się m.in. na Pomorzu – w Tokarach niedaleko Gdańska i w Pieckach na Mazurach. Gdzie wolontariusze znajdują „kleszcze giganty”? Trzy zebrano z koni, jeden z krowy, dwa zostały ściągnięte… z domów. Te „nowe” na naszym terenie kleszcze są niebezpieczne. Hyalomma marginatum jest uważana za głównego przenosiciela wirusa gorączki krwotocznej krymsko-kongijskiej (CCHFV). Patogen ten może wywołać u ludzi ciężki zespół wielonarządowy – gorączkę, wstrząs i krwotok. Trwają analizy, czy wirus działa też w przypadku kleszczy znajdowanych w Polsce. Źródło: Serwis Naukowy UW Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
Oksford: mamy wysoce skuteczną szczepionkę przeciw malarii. To nadzieja dla Afryki
Malaria jest jedną z głównych przyczyn śmiertelności wśród dzieci w Afryce – podaje minister zdrowia Burkina Faso, Charlemagne Ouédraogo.
Według raportu Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) w 2019 roku na całym świecie odnotowano 229 milionów przypadków malarii, w tym 409 000 zgonów. Około 94 procent wszystkich tych przypadków miało miejsce w Afryce, a 67 proc.wszystkich zgonów dotyczyło dzieci w wieku poniżej 5 lat. Dane te pokazują, jak ważne jest, aby jak najszybciej udało się opracować szczepionkę, która skutecznie ochroni przed chorobą. Malaria to choroba pasożytnicza, której różne postacie wywoływane są przez jeden (lub więcej) z pięciu gatunków jednokomórkowego pierwotniaka z rodzaju Plasmodium. Na ludzi przenoszona jest przez ukąszenia komarów. Walka z tą chorobą trwa od połowy XIX wieku. Obiecujące wyniki badań klinicznych Od dziesięcioleci trwają badania, mające za cel opracowanie skutecznej szczepionki przeciw malarii. Zadanie to okazuje się jednak trudne, a wiele dotychczas stworzonych preparatów dało niezbyt optymistyczne wyniki. Najskuteczniejsza jak dotąd szczepionka przeciw malarii opracowana miała skuteczność na poziomie 55,8%. Najnowsza szczepionka opracowana przez naukowców z Oksfordu, jest pierwszą, która spełniła cel stawiany przez WHO, jakim jest osiągnięcie 75% skuteczności w ochronie przeciwko malarii. Wyniki badania klinicznego fazy 2b preparatu zwanego „R21 / Matrx-M” zostały właśnie opublikowane jako raport wstępny w „The Lancet” i nie zostały jeszcze poddane recenzji, ale są bardzo obiecujące. Nowy gatunek komar roznoszącego malarię odkryty w afrykańskich miastach Malaria, choroba obecna głównie na obszarach wiejskich, przenosi się do miast. Larwy nowego gatunku komara odkryto na obszarach zurbanizowanych m.in. Etiopii. Anopheles stephensi to główny r... We wczesnych badaniach klinicznych nowa szczepionka przeciw malarii okazała się skuteczna w 77%, co sugeruje, że może być przełomem w walce z jedną z najbardziej śmiertelnych chorób zakaźnych na świecie. – Licencja na bardzo skuteczną nową szczepionkę przeciw malarii może się pojawić w nadchodzących latach. Byłoby to niezwykle ważne nowe narzędzie do kontrolowania malarii i uratowania wielu istnień – podkreśla Charlemagne Ouédraogo. 77% skuteczności przez rok Badania kliniczne szczepionki R21 / Matrx-M odbyły się w Instytucie Badawczym Nauk o Zdrowiu (IRSS) w Burkina Faso i objęły 450 dzieci w wieku od 5 do 17 miesięcy. Uczestników podzielono na trzy grupy, z których jedna otrzymała niską dawkę eksperymentalnej szczepionki, druga - wyższą dawkę, a trzecia służyła jako grupa kontrolna i zamiast nowego środka otrzymała szczepionkę przeciw wściekliźnie. Według oświadczenia Oksfordu, dzieci zostały zaszczepione między majem a sierpniem 2019 r., przed szczytem sezonu malarycznego. W ciągu 12 miesięcy od otrzymania szczepionki, preparat wykazał 77% skuteczności w zapobieganiu malarii w grupie pacjentów, którzy otrzymali wyższą dawkę i 71% w grupie z niższą dawką. Nie zgłoszono żadnych poważnych niepożądanych odczynów poszczepiennych czy skutków ubocznych – podano w badaniu. Rok po pierwszym zastrzyku, dzieciom podano dawkę przypominającą. 5 najczęstszych chorób tropikalnych. Sprawdź, na co uważać w czasie podróży Choroby tropikalne mogą być nie tylko nieprzyjemną pamiątką z urlopu, ale także prawdziwym zagrożeniem dla zdrowia podróżującego i jego otoczenia. Warto dowiedzieć się, jakie choroby gr... >>" title="Poznaj 5 najczęstszych chorób tropikalnych >>>" /> – To bardzo ekscytujące wyniki, pokazujące bezprecedensowe poziomy skuteczności szczepionki, która była dobrze tolerowana w naszym programie próbnym. Z niecierpliwością czekamy na zbliżające się badania III fazy, aby zademonstrować dane na dużą skalę, dotyczące bezpieczeństwa i skuteczności szczepionki, która jest bardzo potrzebna w tym regionie – powiedział główny autor badań Halidou Tinto, profesor parazytologii (nauka zajmująca się badaniem pasożytów i pasożytnictwa w przyrodzie). Naukowcy i ich współpracownicy rekrutują obecnie ochotników, chcących wziąć udział w badaniu fazy 3. W celu przetestowania eksperymentalnej szczepionki pod kątem bezpieczeństwa i skuteczności naukowcy chcą zrekrutować grupę 4800 dzieci w wieku od 5 do 36 miesięcy z czterech krajów afrykańskich.
Długo wahałam się, czy o tym napisać, ale zdecydowałam, że to mój obowiązek jako podróżnika, aby dzielić się też ciemnymi stronami związanymi z podróżami. Szczególnie dlatego, że mało kto z tych, z którymi rozmawiam, słyszał o dendze, a jeśli nawet gdzieś mu się obiło, to nie za bardzo rozumie, co to za choroba i jak się przed nią chronić.
Zrobiłam mały wywiad środowiskowy wśród ludzi, którzy podróżują lub planują podróże, np. do popularnej obecnie Azji Południowo-Wschodniej. W różnych kontekstach pytałam o dengę i liczyłam, ile osób wiedziało cokolwiek. Na kilkadziesiąt zapytanych, trzem obiło się o uszy. I to by było na tyle. Trzy osoby. To mnie całkowicie przeraziło. Przeraził mnie ogrom nieświadomości, a najbardziej – poczucia nietykalności. Musiałam naprawdę opowiedzieć im wszystkim w szczegółach, co mi się przytrafiło, żeby zyskać ich uwagę i zainteresowanie tematem. Jeśli tego nie robiłam, słyszałam odpowiedzi: „Choroba tropikalna? Nie. Ja lecę tylko na dwa tygodnie na wakacje” albo „E tam, mnie komary to nie gryzą”. To była trochę walka z wiatrakami. Miałam za to poczucie, że muszę coś zrobić, napisać, powiedzieć. Za dużo jest wokół pięknych i idealnych blogów zachęcających do podróży, a za mało w tym wszystkim lekcji. Na ogół takie wpisy są niewygodne i nikt nie chce ich czytać do porannej kawy. Nie ma ładnych zdjęć, nie ma zapowiedzi przygody ani inspiracji. Tym razem jest za to coś znacznie ważniejszego – kwestia zdrowia, więc wytrzymajcie do końca, by nauczyć się na moim, niestety paskudnym, doświadczeniu. Naprawdę nie chcielibyście być na moim miejscu, a ja z kolei nie życzyłabym nikomu zarażenia się dengą. Zauważyłam, że nikt nie chce dzielić się takim doświadczeniami, nie opowiada ku przestrodze, a blogerzy często piszą wymijająco o podróżach: „wiadomo zdarzają się choroby, niektóre groźne i człowiek się boi, no ale to nie jest temat na teraz”. Jak to nie jest na teraz?! Właśnie tu i teraz powinno się rozmawiać o zdrowiu. Jak mamy się nauczyć i chronić, jeśli ktoś wspomina, że był w danym kraju, coś mu się stało, ale nie chce mówić co. Jeśli jest to choroba, na którą może zachorować każdy, to TRZEBA o tym mówić! Jest wiele chorób tropikalnych, które świat Zachodu omija szerokim łukiem, wiec są dla nas odległe, jakby nas nie dotyczyły. Wiele z nich możemy kontrolować w jakimkolwiek stopniu – szczepić się, myć ręce, nie pić wody z nieznanego źródła. Gorzej z tymi, których kontrolowanie jest niesamowicie trudne, czyli chorobami przenoszonymi przez owady. Wiemy sporo o malarii i choć też jest wyjątkowo niebezpieczna, to są leki, którymi można się chronić. Jeśli zarazicie się dengą, to nie ma magicznych tabletek, które was z niej wyleczą. Ochroną jest nasza świadomość i wiedza. Gorączka krwotoczna Zacznijmy zatem od tego, czym właściwie jest denga. To choroba zakaźna wywoływana przez wirusa dengi. Występują cztery typy serologiczne wirusa, co ma znaczenie dla przebiegu choroby. Gorączkę krwotoczną denga wywołuje tylko serotyp 3 i 4. W różnych regionach świata występują różne typy wirusa. Zarażenie się jednym uodparnia na niego w przyszłości, ale nie chroni przed kolejnym zarażeniem innym typem wirusa. Wirus jest przenoszony przez komary, co oznacza, że możemy zarazić się nim od ukąszenia. Nie ma za to możliwości przeniesienia zakażenia bezpośrednio z człowieka na człowieka. Denga występuje w gorącej strefie klimatycznej Azji Południowo-Wschodniej, Afryki, Ameryki Środkowej i Południowej oraz na wyspach Oceanii. Ryzyko zakażenia jest mniejsze w rejonach położonych na wysokości powyżej 1000 m n.p.m. Wedle źródeł WHO, gorączka denga jest dziś najszybciej rozprzestrzeniającą się chorobą przenoszoną przez komary. W skali roku notuje się blisko 400 milionów zakażeń. „Moja” denga Ja zaraziłam się będąc w Tajlandii. Często mówię o sobie, że gryzie mnie wszystko i przyciągam każdy gatunek owadów i chyba sobie to wykrakałam. Mieszkałam w Tajlandii przez kilka miesięcy i wszystko było w porządku. Stosowałam repelenty, ale komary i tak mnie gryzły. Niby wiedziałam, z czym to może się wiązać, ale szczerze mówiąc, kto by się tam przejmował, kiedy wokół palmy i słońce. Człowiek ma uśpioną czujność i wydaje mu się, że jak jest tak dobrze, to nic złego stać się nie może. Aż pewnego dnia coś zaczęło się dziać. Poczułam zawroty głowy, było mi słabo. Objawy były podobne do przeziębienia. Łatwo je złapać w podróży, więc na ogół człowiek nie wyłącza się z życia przez jakieś tam złe samopoczucie. Czułam się kiepsko, ale dzień później miałam zaplanowany wyjazd do Laosu na kilka dni i nie chciałam tego odwoływać. I poleciałam. To był największy błąd, jaki mogłam popełnić, bo jak się później okazało, to nie było przeziębienie, tylko denga, a ja wylądowałam w kraju z kiepską opieką medyczną. Zdążyłam dojechać do hotelu i gorączka podskoczyła do ponad 40 stopni. Nie pamiętam, żebym jako dorosły człowiek miała tak wysoką temperaturę. Wszędzie piszą, że pierwsze objawy choroby pojawiają się kilka dni po zakażeniu i choroba ma zazwyczaj łagodny przebieg. Objawy są niespecyficzne i obejmują nagłą gorączkę, osłabienie, bóle głowy, mięśni i stawów, wysypkę. Mogą pojawić się bóle brzucha, wymioty bądź biegunka. Doświadczyłam ich wszystkich, jakbym była książkowym przypadkiem. Z jedną tylko różnicą. Ten kto w Internecie nazywa te objawy łagodnymi, nie ma o tym pojęcia. Nie było łagodnie. Zaczęłam mieć majaki i nie byłam w stanie utrzymać się na własnych nogach, a to wszystko zadziało się w ciągu dwóch godzin. Miałam szczęście, że nie byłam wtedy sama, a mój narzeczony, dosłownie zaniósł mnie do szpitala. Co też nie było łatwe, bo w Laosie natknęliśmy się na dużą barierę komunikacyjną i przez 40 minut nie mogliśmy znaleźć szpitala. Trafiliśmy w końcu do laotańskiego oddziału, ale pomimo tego, że byłam już wtedy półprzytomna, nie chcieli mnie przyjąć i odesłali mnie do innego, francuskiego prywatnego szpitala dla obcokrajowców. Tę trasę ledwo pamiętam. W końcu jakoś nam się udało. Dostałam się na oddział, zrobiono mi badania krwi i podano dożylnie leki przeciwgorączkowe i nawadniające. Leżałam na oddziale kilka godzin. Dzięki dawce uderzeniowej leków poczułam się na chwilę lepiej. Postanowiono, że nie ma sensu, aby została na oddziale. Okazało się bowiem, że to dopiero początek i na tym etapie lekarze nic nie mogą dla mnie zrobić. Zalecono obserwację, czy choroba nie przerodzi się we wstrząs i nie wywoła krwotoków, wybroczyn na skórze, krwawienia z błon śluzowych nosa czy ust, ale także dróg rodnych i przewodu pokarmowego. Do tego czasu miałam zbijać gorączkę Apapem i nawadniać organizm. Reszta zależała od siły mojego organizmu i tego, czy sam sobie poradzi. Choroba przebiega dwuetapowo. Gorączka spada po kilku dniach, potem następuje remisja objawów na okres kilkunastu godzin. Drugi okres gorączkowy, trwający 1–2 dni, przebiega z towarzyszącą wysypką plamisto-grudkową, zajmującą początkowo grzbiety rąk i nóg. Niekiedy dochodzi do śpiączki. W 4–5 dniu choroby występują krwawienia do jam ciała, często z objawami wstrząsu i utraty przytomności. Jeśli nie podjęto wcześniej leczenia, zwykle dochodzi do zgonu, 4–6 godzin od wystąpienia objawów wstrząsowych. Zgony dotyczą głównie dzieci. Taki przebieg choroby określany jest w piśmiennictwie jako gorączka krwotoczna denga z zespołem wstrząsowym. Następnych dwóch tygodni nie pamiętam. Wiem, że nie byłam w stanie wstać z hotelowego łóżka o własnych siłach. Wszystko zlało mi się w jedno i nie wiedziałam, gdzie jestem ani ile już tak leżę. Wiem tylko, że czasem miałam wrażenie, że już nigdy nie wyjadę z Laosu. Miałam niesamowite szczęście, że ominęła mnie połowa z typowych dla dengi objawów. Ale mogło być różnie. Po około 2,5 tygodnia byliśmy w stanie wylecieć z Laosu, wrócić do Tajlandii i kontynuować naszą podróż, choć w znacznie wolniejszym tempie. Myślicie, że to koniec? Niestety nie. Powrót do pełnego zdrowia i poziomu energii zajął mi około trzech miesięcy. Długo poprawiałam kondycję fizyczną i wydolność, bo trening bardzo mnie męczyły, miałam zadyszkę, robiło mi się słabo. A po trzech miesiącach zaczęły się skutki uboczne. W moim przypadku było to wypadanie włosów. Szok toksykologiczny dla organizmu był tak silny, że komórki włosów obumarły i nic nie było tego w stanie powstrzymać. Straciłam 30% włosów. I tak miałam ogromne szczęście, że tylko tyle i natychmiast zaczęły odrastać. Do tej pory nie było lekarstwa, chroniącego przed dengą. Jedynym sposobem była profilaktyka, czyli stosowanie repelentów, moskitier, noszenie odpowiedniej odzieży (długie rękawy koszul i nogawki spodni), zwłaszcza od zmierzchu do świtu. Chyba jednak mamy szansę na przełom. Na początku 2016 roku WHO podało, że zakończono badania nad szczepionka Dengavaxia. Szacuje się, że jej wprowadzenie ma zmniejszyć śmiertelność z powodu gorączki denga o 50 proc. , a zachorowalność o 25 proc. przed rokiem 2020. Szczepionka została na razie zarejestrowana w Meksyku, Brazylii, Salwadorze, na Filipinach i w Paragwaju. Filipiny rozpoczęły już akcję szczepień. Obecnie trwają procedury rejestracyjne w innych krajach endemicznych. Pomimo tej nadziei, na ten moment nie przekłada się to na ochronę mieszkańców krajów wysokorozwiniętych. W Polsce nie ma jeszcze możliwości zaszczepienia się przeciwko dendze, więc wciąż zostaje nam profilaktyka. Opowiedziałam tę historię, żeby włączyła się wam czerwona lampka i żebyście zaczęli myśleć o swoim zdrowiu i o tym, że nie jesteście nietykalni. Ja tak o sobie myślałam. Przecież młodej, wysportowanej i zdrowej dziewczynie nic nie może się stać. Jestem odpowiedzialna, dużo podróżuję, wiele widziałam, przecież takich osób nic nie tyka. Nie chce się wierzyć, że w pięknym miejscu, w którym świeci słońce, a jedzenie jest pyszne, nagle wszystko może się zawalić. Tak trudno jest przyznać się przed samym sobą, że nie jest się wyjątkowym, wybranym i nietykalnym, a życie i śmierć, zdrowie i chorobę oddziela zaledwie cienka linia. Zdowie nie jest nam dane na pewno i nie ma jego nieskończonych pokładów i jeśli nie zaczniemy myśleć, to nic nas nie uchroni przed jego utratą. Nawet to, że mamy dobre intencje, jesteśmy porządnymi ludźmi i to powinno do nas wracać. Widać nie zawsze działa. Lekcja Ta choroba była dla mnie szokiem z dwóch powodów. Po pierwsze przewartościowała moje podejście do życia i zdrowia. Już mi się nie wydaje, że jestem nietykalna. Za to bardzo boleśnie dotarło do mnie, że życie jest kruche i nie jest nieskończone. Cliche powiecie. Może i tak, ale rzeczywiście trzeba być na jego granicy, aby to zrozumieć. Zaczęłam jeszcze bardziej doceniać to, co mam, cieszyć się małymi rzeczami i korzystać ze wszystkich szans. A zdrowie stało się dla mnie najważniejsze. Dbam o siebie i o swój organizm. Skąd czerpię motywację do trenowania i zdrowego odżywiania? Czemu mi się chce? To jest właśnie powód. Wiem, co to znaczy, jak organizm jest słaby, jak sobie nie radzi i jak jedyne o czym się marzy, to móc pobiegać i poskakać z uśmiechem na ustach. Wyszłam z tej choroby w sumie bez szwanku, jak teraz śmiałabym marudzić, że mi się nie chce korzystać z życia i ze zdrowia? Po drugie, dostałam niesamowitą lekcję o sobie samej. Podróże nauczyły mnie, że mogę wytrzymać więcej niż mi się wydaje. Ten punkt odnosi się między innymi to dengi. Nigdy bym nie pomyślała o sobie, że mam tak silny i waleczny organizm i jest we mnie tyle woli walki o zdrowie. Prawda jest taka, że pomimo silnych objawów, wiele z nich zupełnie mnie ominęło, a chorobę pokonałam w ekspresowym tempie dwóch tygodni. Widać jestem silniejsza niż mi się wydawało. Oczywiście ta historia nie sprawiła, że odechciało mi się podróżować, ale teraz jestem bardziej odpowiedzialna, przykładam wagę do profilaktyki i ponad wszystkie atrakcje stawiam swoje zdrowie. Teraz już zupełnie zdrowa, mogę powiedzieć, że denga była dla mnie niesamowitą lekcją pokory i szacunku to tego, co jest nam dane. Wy jednak nie potrzebujecie takiej lekcji, żeby móc przewartościować sobie swoje podejście. Niech Wam wystarczy moje doświadczenie i historia. Dbajcie o siebie Podróżnicy, myślcie i pamiętajcie, że zdrowie to najważniejszy dar, jaki mamy. ----------------------------------- Aleksandra Jaskółowska - podróżniczka i autorka międzynarodowego bloga o podróżach i aktywnym stylu życia www.travelandkeepfit.com. Odwiedziła ponad 85 krajów na 6 kontynentach. W wielu z nich pracowała naukowo i studiowała. Z zawodu jest psychologiem społecznym. To właśnie badania międzykulturowe były jednym z powodów jej podróży.
5 najczęstszych chorób tropikalnych. Sprawdź, na co uważać w czasie podróży
Choroby tropikalne mogą być nie tylko nieprzyjemną pamiątką z urlopu, ale także prawdziwym zagrożeniem dla zdrowia podróżującego i jego otoczenia. Warto dowiedzieć się, jakie choroby grożą podczas wycieczki poza Europę i jak im zapobiegać.
Poznaj 5 najczęstszych chorób tropikalnych >>> Około miliona Polaków rocznie wyjeżdża do krajów tropikalnych i strefy klimatu międzyzwrotnikowego. W krajach znajdujących się w tej strefie niebezpieczeństwo zapadnięcia na chorobę tropikalną wzrasta aż o 60–70%. Prawie co trzeciemu podróżującemu zdarzają się choroby układu pokarmowego, takie jak biegunka czy nudności. Dużo poważniejszym zagrożeniem są jednak schorzenia wywoływane przez pasożyty obecne w tropikalnym środowisku. Chorobom mogą sprzyjać takie okoliczności jak podróże długoterminowe czy przebywanie w hotelach o niskim poziomie czystości. Jak jednak powtarzają podróżnicy – profilaktyka zachorowania na niektóre ze schorzeń nie istnieje. Nawet w 4-gwiazdkowej restauracji można zarazić się durem brzusznym, amebą czy żółtaczką.