National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-03-29T10:58:07.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Dlaczego potęga Habsburgów runęła? Historia rodu, który zjednoczył Europę
items: Naukowcy potwierdzili tożsamość twórcy Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Pomogła analiza DNA i tomograf
items: Tragiczny koniec dynastii nie pozostawia żadnych złudzeń. Anastazja Romanowa padła ofiarą brutalnego mordu
items: Cesarz, który zginął przez ser. Zaskakujące ciekawostki o władcach antycznego Rzymu
items: Zakazane Miasto po 100 latach otworzyło ukryty ogród. To jeden z najcenniejszych zabytków Chin
items: To on przez 68 lat stał na czele imperium. Doprowadził do wybuchu wielkiej wojny
items: Cesarz Neron poślubił mężczyznę. Sporus przypominał mu jego zmarłą żonę
items: Zygmunt Luksemburski bronił chrześcijańskich wartości. Walczył z Turkami, husytami i własną żoną
items: To dlatego Słowianie nie zostali mocarstwem. Historycy nie mają wątpliwości
items: To musisz wiedzieć, idąc do kina na nowego „Gladiatora”. Kim naprawdę był cesarz Makrynus?
items: Germanik był złotym chłopcem starożytnego Rzymu. Czy ktoś chciał jego śmierci?
items: Wielka nierządnica i książę ciemności. Cesarzowa Teodora dopuszczała się skandalicznych zachowań
items: Niezwykłe znalezisko sprzed 2 tys. lat. W Niemczech odkryto sandał rzymskiego legionisty nabijany gwoździami
items: Archeolodzy odkryli zaginioną willę nieopodal Wezuwiusza. Miała należeć do pierwszego rzymskiego cesarza
items: Kodeks Justyniana – wizjonerski zbiór przepisów, o który oparte jest dzisiejsze prawo
items: Rzymski cesarz Neron został sklonowany? Po śmierci krążyły jego sobowtóry i strach przed końcem świata
items: Pierwszy cesarz Rzymu – nie przestrzegał zasad ortografii, nie chciał żyć w pałacu. Jaki był Oktawian August?
items: Cesarzowa Irena to pierwsza samodzielna władczyni Cesarstwa Rzymskiego. Dlaczego nie utrzymała władzy?
items: Cesarz Marek Aureliusz, czyli filozof na tronie. Był jednym z najwybitniejszych władców Rzymu
items: Juliusz Cezar miał wielkie ambicje, talenty i bezwzględność. Dzięki nim przeobraził rzymskie imperium
items: Basileus – król, władca i przywódca religijny. Do kogo odnosił się termin kojarzony z potęgą Bizancjum?
items: Odkryto miejsce pochówku pierwszego cesarza Świętego Cesarstwa Rzymskiego? Archeolodzy na tropie sensacji
items: Trajan – wybitny cesarz rzymski, który umiłował wojaczkę
items: Śmierć Juliusza Cezara – kto naprawdę zabił rzymskiego wodza i polityka?
items: Od chłopa do cesarza. Kim był Justynian Wielki

Dlaczego potęga Habsburgów runęła? Historia rodu, który zjednoczył Europę
type: item
date: 2026-03-29T10:57:42.000Z
creator: Marzena Wardyn-Kobus
subject: Historia
subject: austria
subject: cesarz
subject: europa
subject: królowie
subject: rodzina
description: Habsburgowie to jedna z najbardziej rozpoznawalnych dynastii w historii Europy, której wpływ wykraczał daleko poza granice Austrii. Ich pałace, herb i złożona sieć małżeństw dynastycznych symbolizują zarówno potęgę, jak i wyzwania związane z rządzeniem wielonarodowym imperium. Habsburgowie ukształtowali politykę, kulturę i architekturę kontynentu.
encoded: Spis treści: Imperium Habsburgów – struktura i terytoria Gałęzie dynastii Habsburgów Najsłynniejsze postacie z rodu Habsburgów Schyłek dynastii Habsburgów Habsburgowie to niemiecka dynastia (von Habsburg), której początki sięgają X wieku. Nazwa rodu wywodzi się od zamku Habsburg położonego w dzisiejszym kantonie Aargau w Szwajcarii. Już w XIII wieku przedstawiciel dynastii został wybrany królem Niemiec i sprawował władzę jako Rudolf I. Król przekazał w dziedziczne władanie swoim potomkom Austrię i Styrię. Terenami tymi wcześniej zarządzała dynastia Babenbergów. Z czasem dynastia Habsburgów rozrosła się na całą Europę Środkową dzięki polityce dynastycznej opartej na strategicznych małżeństwach. Władcy z dynastii dbali o to, by każdy nowy teren wchodził w skład ich imperium poprzez związki rodzinne, a nie wojny – w myśl dywizy „Niech inni prowadzą wojny, ty, szczęśliwa Austrio, zaślubiaj”. W Polsce Habsburgowie pojawiali się głównie w kontekście polityki dynastycznej oraz kontroli nad Galicją i częścią Śląska. Chociaż nie sprawowali pełnej władzy nad krajem, ich obecność była zauważalna w architekturze, administracji i wpływach gospodarczych. Imperium Habsburgów – struktura i terytoria Imperium Habsburgów było jednym z najbardziej rozległych i złożonych politycznie organizmów państwowych w Europie. Zamiast jednego scentralizowanego państwa tworzyły je terytoria złączone unią personalną. W praktyce oznaczało to, że poszczególne prowincje miały własne prawa, sejmy i administracje, a wspólny był jedynie monarcha. Ziemie dziedziczne obejmowały Arcyksięstwo Austrii, Styrię, Karyntię, Tyrol, Księstwo Krainy i inne prowincje. Do tego dochodziły Ziemie Korony Czeskiej – Królestwo Czech, Marchia Morawska i Śląsk Austriacki – oraz Królestwo Węgier z częściami Chorwacji i Siedmiogrodu. W wyniku podbojów oraz dziedziczenia imperium obejmowało także Galicję, Lombardię, Wenecję, Niderlandy Austriackie, a na krótko Królestwo Neapolu i Sardynii. W 1867 roku, po kompromisie austro-węg…

habsburgowie-2a3592b.jpg
width: 1800
height: 1200

Naukowcy potwierdzili tożsamość twórcy Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Pomogła analiza DNA i tomograf
type: item
date: 2026-03-24T11:20:15.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: antropologia
subject: cesarz
subject: genetyka
subject: grób
subject: niemcy
subject: średniowiecze
description: Z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością to Otton I Wielki – ogłosili badacze z Niemiec. Wyniki archaeogenetyczne łączące szczątki spoczwyające w katedrze w Magdeburgu z dynastią Ludolfingów zamknęły proces identyfikacji. Po tysiącu lat nauka potwierdziła, że fundator katedry spoczywa w swoim pierwotnym miejscu. W jego tumbie znaleziono jednak coś, co zaskoczyło badaczy: skorupki jajek i nasiona. Co tam robiły?
encoded: Otton I Wielki, żyjący w latach 912–973, był postacią monumentalną. Stworzył potęgę Świętego Cesarstwa Rzymskiego i ufundował arcybiskupstwo w Magdeburgu. To właśnie w tej katedrze, u boku swojej pierwszej żony Edyty, cesarz znalazł miejsce wiecznego spoczynku. Choć jego grobowiec był otwierany w XIX wieku, dopiero współczesne badania kontrolne z 2024 roku ujawniły krytyczny stan zabytku. Oprócz pilnej renowacji przy okazji wykonano szczegółowe analizy szczątków. Kiedy w 2025 roku naukowcy otworzyli kamienny sarkofag Ottona I Wielkiego, stanęli przed kluczowym pytaniem: czy odnalezione wewnątrz kości rzeczywiście należą do potężnego władcy. Dzięki badaniom genetycznym i analizom antropologicznym, w marcu 2026 roku poznaliśmy odpowiedź. Dziedzictwo zagrożone przez czas Naukowcy zaobserwowali niepokojące uszkodzenia: korodujące żelazne elementy, wilgoć oraz zasolenie niszczące strukturę sarkofagu. Aby ratować ten bezcenny obiekt, w styczniu 2025 roku wokół grobowca wzniesiono specjalną drewnianą konstrukcję, pozwalającą na przeprowadzenie prac w kontrolowanych warunkach. Decyzja o podniesieniu ważącej 300 kilogramów marmurowej płyty była nieunikniona, by móc zbadać i zakonserwować jego zawartość. Skarby ukryte w sośninie Pod płytą z marmuru pochodzącego z dzisiejszej wyspy Marmara (Turcja) odkryto skromną, drewnianą trumnę, która – jak wykazały badania dendrochronologiczne – została wykonana z sosny ściętej zimą 1208 roku. Prawdopodobnie wiązało się to z przeniesieniem szczątków cesarza po wielkim pożarze katedry w 1207 roku. Wewnątrz oczom badaczy ukazały się nie tylko kości, ale też artefakty: fragmenty bizantyjskiego jedwabiu, tkanina przetykana srebrnymi nićmi oraz przedmioty świadczące o dawnych ingerencjach w pochówek, takie jak XIII-wieczna moneta, skorupki jaj czy pestki owoców. Dokumentacja trumny odbywała się przy użyciu najnowocześniejszych technik, w tym skanowania 3D i fotografii wysokiej rozdzielczości. Podczas gdy sarkofag poddawano renowacji, szczątki …

otton-e639050.jpg
width: 1688
height: 1125

Tragiczny koniec dynastii nie pozostawia żadnych złudzeń. Anastazja Romanowa padła ofiarą brutalnego mordu
type: item
date: 2026-03-08T10:30:28.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: cesarz
subject: morderstwa
subject: rewolucja
subject: rosja
subject: zsrr
description: Anastazja Romanowa, czwarta córka cara Mikołaja II, na pewien czas stała się największą zagadką XX wieku. Tuż po jej śmierci zaczęły krążyć plotki, że dziewczyna miała przeżyć własną egzekucję z rąk bolszewików. W tym kontekście tajemnicza Anna Anderson, podająca się za wielką księżną, stała się wodą na młyn dla zwolenników tezy o ucieczce Romanowej. Jednak DNA nie kłamie. W 2008 roku udowodniono ponad wszelką wątpliwość, że wszystkie carskie córki zginęły w piwnicy domu Ipatiewa.
encoded: Spis treści: Narodziny czwartej córki Egzekucja carskiej rodziny Anna Anderson nie była cudownie ocaloną Anastazją 17-letnia Anastazja Romanowa zginęła tragicznie w 1918 roku, ale dla wielu pozostała żywa aż do 1984 roku. Teza o ucieczce wielkiej księżna była narracyjnym majstersztykiem, który mistrzowsko wykorzystywał historyczne luki. Nie jest więc specjalnie zaskakujące, że nawet niektóre osoby z bliskiego otoczenia carskiego dworu uwierzyły Annie Anderson, a właściwie – Franciszce Szankowskiej. Być może była ona genialną oszustką, choć wydaje się prawdopodobne, że należy ją postrzegać raczej jako głęboko zaburzoną kobietę, która uwierzyła we własne urojenia. Narodziny czwartej córki Kiedy 18 czerwca 1901 roku, w Peterhofie, urodziła się Anastazja, Imperium Rosyjskie wstrzymało oddech. Nie z zachwytu, a z niepokoju. Car Mikołaj II i caryca Aleksandra Fiodorowna mieli już trzy córki – Olgę, Tatianę i Marię. Zgodnie z prawem, które w XVIII wieku wprowadził car Paweł I, sukcesja tronu mogła przebiegać jedynie w linii męskiej. Rosja potrzebowała carewicza – stabilizatora dynastii w burzliwych czasach. Narodziny czwartej dziewczynki były dla dworu i opinii publicznej politycznym rozczarowaniem. Niesforna Anastazja Mimo początkowego rozczarowania, Anastazja stała się najbardziej wyrazistą i zapamiętaną z sióstr. Jej narodziny nie rozwiązały dynastycznego kryzysu, za to wprowadziły do surowej etykiety dworskiej element humoru i chaosu. Ostatnia z linii wielka księżna od najmłodszych lat wyróżniała się na tle swoich bardziej ułożonych sióstr. Była uroczym, a przy tym także trudnym do opanowania dzieckiem. Jej kuzynka, księżniczka Nina Gieorgijewna, w swoich wspomnieniach użyła nawet sformułowania, że Anastazja bywała „złośliwa aż do granic zła”. Kiedy się bawiła, to do upadłego, kiedy dokuczała, robiła to z premedytacją. Niejednokrotnie podkładała nogę służącym lub wspinała się na drzewo i odmawiała zejścia. Jej impulsywność doskonale oddaje anegdota o śnieżce. Podczas p…

Wielka-Ksiezna-Anastazja-5c78410.jpg
width: 2813
height: 1875

Cesarz, który zginął przez ser. Zaskakujące ciekawostki o władcach antycznego Rzymu
type: item
date: 2025-11-29T08:14:59.000Z
creator: Candida Moss and Max J. Foa
subject: Historia
subject: cesarstwo rzymskie
subject: cesarz
subject: starożytność
subject: starożytny rzym
description: Rzymski cesarz, który zmarł przez ser, przeszedł do historii jako jedna z najdziwniejszych ofiar własnych upodobań. Ale jego historia to tylko jedna z wielu zaskakujących opowieści o rzymskich władcach, których życie kończyło się w niezwykły sposób.
encoded: Spis treści: August i wygnanie córki Julii Cesarz z obsesją na punkcie pisma Klaudiusz próbował reformować alfabet Neron więził widzów w teatrze Neron: okrucieństwo wobec bliskich Wespazjan i jego moralnie wątpliwe źródła dochodów Cesarz, który opodatkował mocz Antoninus Pius zmarł przez ser Walerian jako cesarski podnóżek Imperium Rzymskie kojarzy się z potęgą militarną, walkami gladiatorów i osiągnięciami inżynieryjnymi. Dla ludzi, którzy nim rządzili, życie było jednak skomplikowane i pełne ryzyka. Juliusz Cezar, którego sięganie po władzę przygotowało grunt pod wyniesienie na tron pierwszego cesarza, Oktawiana Augusta, nie był jedynym potencjalnym tyranem, który zginął gwałtowną śmiercią. Niektórzy cesarze rządzili zaledwie kilka tygodni. Inni kończyli w tragiczny sposób z ręki osobistych gwardzistów lub członków własnej rodziny. Ci, którym udało się przeżyć dłużej, mogli dzięki swojemu statusowi folgować zachciankom i demonstracyjnie korzystać z władzy. Ich obsesje bywały naprawdę osobliwe. Od zsyłania własnych dzieci na wygnanie, po wprowadzenie podatku od moczu – cesarze Rzymu w pełni wykorzystywali swoją nieograniczoną kontrolę. Oto kilka najbardziej ambitnych, dziwacznych i przepełnionych ego projektów, których się podjęli – oraz kilka z najbardziej nieprzyjemnych sposobów, w jakie kończyli swoje rządy. August i wygnanie córki Julii W 18 roku p.n.e. cesarz August wprowadził szeroki pakiet reform moralnych znanych jako ustawy julijskie. Miały one przywrócić tradycyjną rzymską cnotę poprzez nagradzanie małżeństw i karanie cudzołóstwa. Po raz pierwszy w historii Rzymu niewierność stała się przestępstwem publicznym, a nie prywatnym skandalem. Groziły za nią wygnanie i konfiskata majątku. Ustawy miały być wzorem obywatelskiej dyscypliny. Ich najsłynniejszą ofiarą okazała się jednak własna córka Augusta, Julia, której pełne przepychu i bardzo swobodne życie towarzyskie szybko stało się źródłem publicznego zgorszenia. Starożytni autorzy, tacy jak Swetoniusz, Kasju…

cesarz-Antoninus-Pius-bd10583.jpg
width: 2250
height: 1500

Zakazane Miasto po 100 latach otworzyło ukryty ogród. To jeden z najcenniejszych zabytków Chin
type: item
date: 2025-11-13T11:30:57.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: cesarz
subject: chiny
subject: ogrody
subject: pekin
description: Przez ponad sto lat jeden z najbardziej tajemniczych zakątków Zakazanego Miasta pozostawał zamknięty przed światem. Ukryty Ogród Qianlong, stworzony jako prywatne miejsce wypoczynku cesarza, dawno obrósł legendą. Teraz można go wreszcie zobaczyć.
encoded: Pod koniec września historia Zakazanego Miasta otworzyła nowy rozdział. Ogród Qianlong, stworzony w latach 70. XVIII wieku jako prywatne schronienie cesarza, został udostępniony zwiedzającym po raz pierwszy od ponad stu lat. Jego renowacja, trwająca 25 lat i realizowana m.in. dzięki wsparciu World Monuments Fund, pochłonęła 15-18 milionów dolarów. Celem konserwatorów było nie tylko odtworzenie zabytkowej architektury i dawnego wystroju, lecz także przywrócenie unikatowej atmosfery jednego z najbardziej wyrafinowanych ogrodów dynastii Qing. Nowy rozdział w historii Zakazanego Miasta Przez wieki Zakazane Miasto pozostawało sercem chińskiej władzy. Ten rozległy kompleks pałacowy w Pekinie, wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO, składa się z niemal tysiąca budynków, w których niegdyś rezydowali cesarze z dynastii Ming i Qing. Do dziś zachwyca monumentalną architekturą, perfekcyjną symetrią, misternymi rzeźbami i bezcennymi zbiorami sztuki, przyciągając co roku miliony odwiedzających. Teraz na jego terenie pojawia się nowa, długo niedostępna atrakcja, czyli odrestaurowany Ogród Qianlong, jedno z najbardziej wyszukanych założeń ogrodowych epoki Qing. Na jego renowację wydano kilkanaście milionów dolarów, lecz chiński przywódca Xi Jinping uznał inwestycję za nie tylko uzasadnioną, lecz wręcz konieczną. Podczas wizyty podkreślał, że ogród jest „ważnym symbolem chińskiej cywilizacji” i że należy „dołożyć większych starań, aby chronić, odnawiać i dobrze wykorzystywać te zabytki kulturowe”. Również Ho Puay-peng, przewodniczący UNESCO ds. dziedzictwa architektonicznego w Azji, ocenił efekt prac jednoznacznie: „Cieszę się, że poświęcili temu tak dużo czasu”. Ogród Qianlong jako arcydzieło sztuki cesarskiej Ogród Qianlong, znany także jako Pałac Spokojnej Długowieczności, uchodzi za jeden z najbardziej wyrafinowanych kompleksów Zakazanego Miasta. Rozciąga się na czterech połączonych dziedzińcach, w których rozmieszczono 27 pawilonów pełniących niegdyś funkcję osobistych …

IMG9576-c29b935.jpeg
width: 3308
height: 2241

To on przez 68 lat stał na czele imperium. Doprowadził do wybuchu wielkiej wojny
type: item
date: 2025-06-17T10:11:22.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: austria
subject: cesarz
subject: I wojna światowa
description: Franciszek Józef I, najdłużej panujący monarcha nowożytnej Europy, za sprawą jednej decyzji zmienił świat na zawsze. To właśnie władca Austrii i Węgier uruchomił machinę, która rozpoczęła wojnę, jakiej Europa jeszcze nie widziała. Poniżej przybliżamy najważniejsze i najciekawsze fakty z życia cesarza Austrii i króla Węgier.
encoded: Spis treści: Austria potrzebowała nowego cesarza Układ z carem, czyli pierwszy poważny sprawdzian dla Franciszka Józefa Błędy w polityce zagranicznej Austro-Węgry zaczęły liczyć się na arenie międzynarodowej Wybuch wielkiej wojny Franciszek Józef I i księżniczka Sisi Zmierzch panowania Franciszka Józefa I Franciszek Józef I urodził się 18 sierpnia 1830 roku. Syn Franciszka Karola objął władzę w młodym wieku. Niebawem stracił jedynego syna, a kilka lat później – także żonę. Lata później podjął decyzję, która wywróciła do góry nogami istniejący porządek. Jak do tego doszło? Austria potrzebowała nowego cesarza W 1848 roku w Europie pojawiła się potrzeba zmian. Gdy Francuzi zmusili abdykację na Ludwiku Filipie i proklamowali II Republikę, za ich przykładem poszła niemal cała Europa. Ludzie domagali się większych praw, uzdrowienia gospodarki i zmian w polityce, a narody, które znajdowały się pod panowaniem ówczesnych mocarstw, zaczęły wierzyć, że mogą odzyskać niepodległość. Zrywy rewolucyjne, nazwane Wiosną Ludów, dotarły także do Austrii. W Wiedniu rozpoczęły się rozruchy uliczne, a na Węgrzech wybuchło powstanie. Tymczasem na cesarskim tronie zasiadał władca schorowany, niezdolny do podejmowania poważnych decyzji. Dla cesarskiego otoczenia było jasne, że Ferdynand I musi ustąpić. Następny w kolejce do władzy był jego brat, arcyksiążę Franciszek Karol. Jednak ten, za namową żony, odstąpił od sukcesji na rzecz swojego syna. Osiemnastolatek wstępuje na cesarski tron Franciszek Józef był idealnym kandydatem na cesarza. Młodość spędził w pałacu Schönbrunn, gdzie gruntownie zapoznał się z dworską etykietą. Był wykształcony i miał przygotowanie wojskowe (jako 10-latek został podporucznikiem, a trzy lata później otrzymał stopień pułkownika). Co najważniejsze, młodzieniec nie zapisał jeszcze na swoim koncie żadnych zobowiązań i obietnic wobec zrewoltowanych ludów. Takiego cesarza potrzebowała Austria. 2 grudnia 1848 roku, w pałacu biskupim w Ołomuńcu, 18-letni Franciszek Józef…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/c188901d82c62bf755faedfe58fc06c9f6746152-921585a.jpg
width: 759
height: 595

Cesarz Neron poślubił mężczyznę. Sporus przypominał mu jego zmarłą żonę
type: item
date: 2025-06-17T06:50:26.000Z
creator: Marek Teler
subject: Historia
subject: cesarz
subject: rzymianie
subject: starożytność
subject: starożytny rzym
description: Cesarz Neron zapisał się w historii starożytnego Rzymu jako despotyczny i szalony władca oraz prześladowca chrześcijan, który obarczył ich winą za spalenie Wiecznego Miasta. Kiedy w przypływie złości zabił swoją żonę, postanowił zastąpić ją łudząco do niej podobnym młodzieńcem – Sporusem.
encoded: Spis treści: Gejowskie śluby Nerona Tragiczny koniec Bratobójca, matkobójca, żonobójca... Neron miał na sumieniu wiele zbrodni, nic więc dziwnego, że powszechnie uważa się go za jednego z najbardziej krwawych monarchów starożytnego Rzymu. Równie kontrowersyjne było bujne życie erotyczne cesarza, który znany był z wyjątkowej rozwiązłości i licznych seksualnych perwersji. Nieustannie zdradzał swoją pierwszą żonę Oktawię, po czym porzucił ją i za namową kolejnej żony Poppei Sabiny nakazał brutalnie zamordować. Po kilku latach Poppea Sabina sama zginęła z rąk szalonego męża, który następnie znalazł szczęście w ramionach mężczyzny. Historia Sporusa, kochanka i „żony” Nerona, jest jedną z najdziwniejszych opowieści ze starożytnego Rzymu. Jednocześnie doskonale obrazuje, jak nieobliczalnym człowiekiem był cesarz Neron. Gejowskie śluby Nerona Nawet podstawowe informacje dotyczące Sporusa owiane są nimbem tajemnicy. Nie jest znany rok jego urodzenia, chociaż z „Żywotów cezarów” Swetoniusza wynika, że w chwili rozpoczęcia związku z Neronem w 66 r. miał zaledwie kilkanaście lat. Najprawdopodobniej był potomkiem wyzwoleńca – niewolnika, który odzyskał wolność. Przypuszcza się, że imię Sporus zostało mu nadane dopiero przez Nerona i pochodziło od greckiego słowa sporos oznaczającego nasienie lub łacińskiego spurius, czyli „nieślubne dziecko”. Niezależnie od tego, która z tych wersji jest prawdziwa, nowe imię młodzieńca tylko potęgowało hańbę czynu, jakiego dopuścił się wobec niego owdowiały cesarz. Śmierć Poppei Latem 65 r. druga żona Nerona Poppea Sabina zmarła przedwcześnie, będąc w zaawansowanej ciąży. Według Swetoniusza została kopnięta przez cesarza w brzuch po tym, jak zarzuciła mu, że zbyt późno wrócił z wyścigów rydwanów. Kiedy Neron po ataku gniewu doszedł do siebie, nie mógł pogodzić się z tym, że zabił własną żonę. Próbował znaleźć pocieszenie w ramionach Statilii Messaliny, potomkini znamienitego senatorskiego rodu, która została jego trzecią małżonką, lecz cały czas…

NeroSabina-93bbd4d.jpg
width: 800
height: 375

Zygmunt Luksemburski bronił chrześcijańskich wartości. Walczył z Turkami, husytami i własną żoną
type: item
date: 2025-04-12T11:03:01.000Z
creator: Marek Teler
subject: Historia
subject: cesarz
subject: historia polski
subject: królowie
description: Cesarz Zygmunt Luksemburski zapisał się w historii jako obrońca chrześcijańskiej Europy przed rosnącymi wpływami muzułmanów i ruchów heretyckich. Zorganizowana przez niego krucjata antyturecka zakończyła się jednak klęską, a wieloletnia wojna z husytami spustoszyła jego skarbiec i wciągnęła go w długi.
encoded: Spis treści: Zygmunt Luksemburski – wejście w świat polityki Walka o tron Węgier Obrońca chrześcijaństwa Trudne relacje z Polską Wojna z husytami i temperamentem żony Był królem Węgier, Niemiec, Czech i Włoch, a pod koniec życia jako trzeci przedstawiciel dynastii Luksemburgów osiągnął godność cesarza. Ocena rządów Zygmunta Luksemburskiego, bo o nim mowa, od wielu lat stanowi przedmiot sporu badaczy. Władca ten miał ambicje, by dorównać swojemu ojcu, cesarzowi Karolowi IV, jednemu z najwybitniejszych średniowiecznych monarchów. Jednak prowadzona przez niego polityka osłabiła znajdujące się pod jego panowaniem państwa zarówno militarnie, jak i finansowo. Chociaż należy docenić, że przyczynił się do zakończenia wielkiej schizmy zachodniej i dostrzegał rosnące zagrożenie ze strony Turków osmańskich, jego utopijne przedsięwzięcia często kończyły się niepowodzeniem. Pod koniec życia stał się zaś bohaterem skandalu obyczajowego związanego z bujnym temperamentem jego żony Barbary Cylejskiej. Zygmunt Luksemburski – wejście w świat polityki Zygmunt Luksemburski przyszedł na świat 15 lutego 1368 r. w Pradze lub Norymberdze jako dziesiąte z czternaściorga dzieci cesarza Karola IV, a zarazem drugi potomek z jego czwartego małżeństwa z księżniczką pomorską Elżbietą. Poprzez matkę płynęła w nim piastowska krew, była ona bowiem wnuczką króla Kazimierza III Wielkiego. Swoje imię przyszły monarcha zawdzięczał zaś ulubionemu świętemu swojego ojca, królowi Burgundów Zygmuntowi. Chociaż nigdy nie doczekał się żadnego oficjalnego przydomka, w czeskich kronikach często nazywano go od koloru włosów „rudym lisem”. Zygmunt znał co najmniej sześć języków: niemiecki, czeski, węgierski, łacinę, francuski, włoski i być może chorwacki. Jednym z jego nauczycieli był florencki humanista Niccolò Beccari. Już od najmłodszych lat królewicz stał się obiektem polityki dynastycznej swojego ojca. W 1374 r. został zaręczony z trzyletnią córką króla Węgier i Polski Ludwika Andegaweńskiego Marią, która na m…

Zygmunt-Luksemburski-0-3586134.jpg
width: 1476
height: 738

To dlatego Słowianie nie zostali mocarstwem. Historycy nie mają wątpliwości
type: item
date: 2024-12-04T10:29:32.000Z
subject: Historia
subject: cesarz
subject: historia
subject: słowianie
description: Zanim Słowianie zbudowali własne państwa, bez kompleksów atakowali silniejsze od siebie Cesarstwo Bizantyjskie. Wiele razy oblegali mury Konstantynopola. Gdyby nie plemienne waśnie, stworzyliby mocarstwo.
encoded: Spis treści: Słowianie chętnie zmieniali swoje miejsca osad Brak ekspansji i najazd trudnego ludu Niestali sojusznicy Słowianie jak nikt inny zagrozili mieszkańcom Konstantynopola Krótka kariera Samona Byli skłóceni, ale nadal groźni Jeszcze się taki nie urodził i nie pojawił pod słońcem, kto by potrafił ujarzmić naszą potęgę. Myśmy przywykli do tego, aby panować nad cudzymi ziemiami, a nie, by kto inny nad naszą. I tego jesteśmy pewni, póki istnieje wojna i miecz – powiedział Dauritas, wódz Sklawinów, gdy w 578 r. na jego dwór przybyło awarskie poselstwo z nakazem płacenia podatku. Porywczy Dauritas nie tylko odmówił podporządkowania się Awarom, ale wbrew przyjętym zwyczajom kazał posłów zamordować i sam wyruszył na łupieżczą wyprawę. W VI i VII w. hordy słowiańskich plemion pustoszyły greckie i bizantyjskie miasta, mordując bez litości ich mieszkańców. Mury kruszyli machinami oblężniczymi, a obrońców zmuszali do ucieczki, zasypując ich chmarą strzał. Kulminacją słowiańskiej ekspansji było wysłanie w 626 r. kilkudziesięciotysięcznej armii w kierunku Konstantynopola, który oblegano przez wiele dni. Taki obraz jest daleki od powszechnego wyobrażenia o naszych praprzodkach. Podręczniki szkolne pełne są opowieści o łagodnych i utrzymujących się z rolnictwa Słowianach, tymczasem wąsatym wojownikom z ich temperamentem bliżej było do Galów czy wikingów niż uprawiających ziemię nomadów. – W zdobytym kraju mordowali w okrutny sposób mężczyzn i zaganiali do niewoli dzieci i kobiety, niszcząc dobytek, którego nie mogli zabrać – pisał o nich historyk Prokopiusz z Cezarei w VI w. Takie działania budziły uzasadniony strach. Słowianie chętnie zmieniali swoje miejsca osad Źródła historyczne wspominają, że Słowianie pojawili się w Europie z początkiem VI w. n.e. Zajmowali wtedy tereny na północ od Dunaju, wypuszczając się z czasem coraz odważniej we wszystkich kierunkach. Zajęli dorzecze Wisły i Odry, kraj nad Dunajem, Kotlinę Czeską, wyszli nad Bałtyk u ujścia Odry i Łaby, założyl…

Atak-na-Konstantynopol-566d421.jpg
width: 1066
height: 764

To musisz wiedzieć, idąc do kina na nowego „Gladiatora”. Kim naprawdę był cesarz Makrynus?
type: item
date: 2024-11-21T15:30:56.000Z
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: cesarz
subject: filmy
subject: historia
subject: rzym
subject: starożytność
subject: starożytny rzym
description: W „Gladiatorze II” Denzel Washington wciela się w cesarza rzymskiego Makrynusa. Nie wszystko, co zobaczycie na ekranie, wydarzyło się w rzeczywistości. Ale jego prawdziwa historia jest równie ekscytująca.
encoded: Spis treści: Początki Makrynusa Urozmaicone i kosmopolityczne Imperium Rzymskie Od prowincji do gwardii pretoriańskiej. Makrynus wspina się po szczeblach kariery Atak cesarza Karakalli na Makrynusa Makrynus cesarzem Kres Makrynusa Urodzony na terenie dzisiejszej Algierii Marcus Opellius Macrinus był jednym z niewielu rzymskich cesarzy, którzy pochodzili z Afryki. Teraz Makrynus pojawia się w filmie „Gladiator II”. Postać tę gra Denzel Washington. Filmowy Makrynus toruje sobie drogę do władzy na pełnym intryg dworze oraz na arenach Rzymu. Początki Makrynusa Historyczny cesarz również żył w III wieku, ale jego historia jest zupełnie inna. Wyłonił się z niebytu, by stać się najpotężniejszym człowiekiem imperium. Błyskawiczny awans pokazuje różnorodność starożytnego rzymskiego świata. Pochodzenie etniczne lub miejsce urodzenia nie były tam barierami w dojściu do władzy. Historia Makrynusa rozpoczyna się w rzymskiej Afryce Północnej. Makrynus urodził się w 165 r. n.e. w Cezarei, nadmorskim mieście w prowincji Mauretania. Cezarea, zamożna stolica prowincji, była podobna do innych dobrze prosperujących miast w rzymskiej Afryce, takich jak Aleksandria i Leptis Magna. Urozmaicone i kosmopolityczne Imperium Rzymskie Dzięki rzymskiemu podbojowi takich miejsc jak Kartagina i Egipt, region Afryki Północnej był mocno związany z imperium. Rzymscy Afrykanie czasami podróżowali do odległych zakątków cesarstwa. Na przykład naukowcy ustalili, że zamożna rzymska kobieta, która została pochowana w Yorku w Anglii, mogła pochodzić (lub jej przodek) z Afryki Północnej. Odkrycie to pokazuje, jak bardzo połączony, zróżnicowany i kosmopolityczny był świat rzymski. Rzeczywiście, rzymscy Afrykanie byli członkami praktycznie każdej klasy społecznej, od zniewolonych robotników po żołnierzy stacjonujących w rzymskiej Brytanii, uczonych i handlarzy. W 193 r. urodzony w Libii Septymiusz Sewer został pierwszym cesarzem rzymskim pochodzącym z Afryki. Współczesny rasizm nie był znany w starożytnym Rzym…

makrynius-acc9cf1.png
width: 1200
height: 630

Germanik był złotym chłopcem starożytnego Rzymu. Czy ktoś chciał jego śmierci?
type: item
date: 2024-09-18T10:56:20.000Z
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: cesarstwo rzymskie
subject: cesarz
subject: historia
subject: rzym
description: Germanik był młody, utalentowany i miał zostać kolejnym cesarzem Rzymu. Ale nagle zmarł. Tłumy pogrążyły się w żałobie. Pojawiły się pogłoski o tym, że został zamordowany. Jaka jest prawda na temat przyczyn śmierci słynnego rzymskiego wodza?
encoded: Spis treści: Germanik. Bohater wojenny Niepewna przyszłość Germanika Germanik. Złoty chłopiec popularny w Egipcie Pizon na procesie Germanik był przystojnym mężczyzną, a na polu bitwy – charyzmatycznym przywódcą. Cesarz rzymski Oktawian August zaaranżował dla swojego następcy, Tyberiusza, formalną adopcję Germanika w wieku 19 lat. W ten sposób zasugerował, że to Germanik, a nie syn Tyberiusza, Drusus, powinien zostać następnym cesarzem. W 14 roku n.e. zmarł Oktawian August, a Tyberiusz został kolejnym cesarzem Rzymu. Niektórzy uważali, być może w złej wierze, że talenty Germanika przyćmiewały Tyberiusza, pracowitego człowieka, któremu brakowało charyzmy adoptowanego syna. Z plotkami o zazdrości Tyberiusza i mnóstwem politycznych wrogów wokół niego, Germanik miał wielu potencjalnych rywali, którzy mogli życzyć mu śmierci. Kiedy zmarł w wieku 34 lat, wielu uważało, że przyczyną zgonu było morderstwo. Germanik. Bohater wojenny Zakładano, że Germanik pewnego dnia będzie rządził imperium i powinien być przygotowany do tej roli. Kiedy Tyberiusz został cesarzem, zlecił Germanikowi przywrócenie rzymskich wpływów na wschód od Renu. Stało się to po tym, jak plemiona germańskie pokonały rzymskie legiony w bitwie w Lesie Teutoburskim w 9 r. n.e.. Młody Germanik, który w tym czasie był konsulem w Galii, przekroczył Ren i najechał Germanię przy wsparciu ośmiu lojalnych legionów. Ostatecznie odniósł zwycięstwo w bitwie pod Idistaviso, niedaleko Wezery, w 16 r. n.e. Tyberiusz przyznał Germanikowi triumf i poprosił go o powrót do Rzymu. Pomimo plotek o zazdrości cesarza o sukcesy militarne Germanika, Tyberiusz dał mu specjalny mandat do uporządkowania spraw na greckim wschodzie w 17 roku n.e. Poznanie i zarządzanie tymi prowincjami było niezbędnym krokiem w szkoleniu przyszłych cesarzy. Tyberiusz podjął jednak niezrozumiałą dla niektórych decyzję. Oprócz przyznania Germanikowi najwyższego dowództwa na wschodzie, mianował męża stanu Gnejusza Kalpurniusza Pizona gubernatorem Syrii. Pr…

Zrzut-ekranu-2024-09-18-105823-153f349.png
width: 1093
height: 744

Wielka nierządnica i książę ciemności. Cesarzowa Teodora dopuszczała się skandalicznych zachowań
type: item
date: 2024-07-17T14:09:52.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: bizancjum
subject: cesarz
subject: Edukacja
subject: historia
subject: średniowiecze
description: Chrześcijańska cesarzowa Bizancjum Teodora uczestniczyła w orgiach, które zawstydziłyby nawet pogańskich cesarzy rzymskich. Ale zasłynęła też jako sprytna i odważna władczyni.
encoded: W tym artykule: Cesarzowa Teodora: młodość Praca w burdelu Praca prostytutki Małżeństwo z Justynianem Rządy cesarzowej Teodory Próba odbudowania rzymskiego imperium Justynian według Prokopiusza Teodora, małżonka Szatana Lista znakomitych antycznych paszkwili jest długa. Mistrzostwo w tej dziedzinie osiągnął tworzący w VI w. Prokopiusz z Cezarei w „Historii sekretnej”. Portret pary cesarskiej – słynnego Justyniana I Wielkiego oraz jego małżonki Teodory – w ujęciu tego autora to jeden wielki seans okrucieństwa i perwersyjnego seksu. Szczególnie postać cesarzowej bije na głowę wszystko to, co wcześniej i później pisano o kobietach u władzy. Cesarzowa Teodora: młodość Jak twierdzi Prokopiusz, przyszła cesarzowa pochodziła z pogardzanych nizin społecznych. Opowieść o pierwszej części jej bujnego życia to wręcz relacja z życia marginesu. Urodziła się ok. 500 r. w Konstantynopolu. Jej ojciec Akakios opiekował się niedźwiedziami, które występowały podczas różnych uroczystości i zabaw w hipodromie miasta. Jego nieznana z imienia żona była chyba podrzędną aktoreczką. Mieli trzy córki: Komito, Teodorę i Anastazję. Ojciec osierocił je, gdy pierwsza z nich nie miała jeszcze 7 lat. Dzieci szybko musiały usamodzielnić się i zacząć zarabiać na życie. Po kolei zostały aktorkami pantomimicznymi, którym daleko było do pozycji współczesnych gwiazd ekranu. Aktorki miały wówczas status pariasów. Prawo zakazywało ludziom z elity (np. senatorom) zawierania z nimi małżeństwa. Co więcej, samo pojawienie się kobiety na deskach teatru stanowiło podstawę do rozwodu z nią. W zasadzie „aktorka” znaczyło tyle, co „tania prostytutka”. Pokazując się publicznie na scenie, młode kobiety przyciągały bowiem uwagę mężczyzn, którzy z adoratorów szybko przechodzili do roli płatnych opiekunów. Praca w burdelu Do tego sztuki pantomimiczne cieszyły się bardzo złą sławą, często ocierały się wręcz o pornografię. Tym bardziej że tematyki do nich dostarczały greckie mity. Na scenie można więc było zobaczyć gwałco…

wielka-nierzadnica-i-ksiaze-ciemnosci-cesarzowa-teodora-dopuszczala-sie-skandalicznych-zachowan-1a8949f.png
width: 1200
height: 630

Niezwykłe znalezisko sprzed 2 tys. lat. W Niemczech odkryto sandał rzymskiego legionisty nabijany gwoździami
type: item
date: 2024-06-26T07:01:11.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: buty
subject: cesarstwo rzymskie
subject: cesarz
subject: historia
subject: imperium
subject: starożytny rzym
subject: Wolny czas
description: Pozostałości obuwia żołnierza Imperium Rzymskiego znaleziono podczas wykopalisk w Bawarii. Pochodząca sprzed dwóch mileniów podeszwa to część sandała, od którego nazwy powstał przydomek rzymskiego cesarza.
encoded: W tym artykule: Co nosili na nogach rzymscy legioniści Cesarz nazwany od sandała Co jeszcze znaleziono w Bawarii? Oberstimm to niewielka miejscowość w Bawarii, położona na południe od Ingolstadt. Niedaleko znajduje się Dunaj. Być może właśnie dogodne położenie w pobliżu rzeki zadecydowało o tym, że w czasach rzymskich w okolicach dzisiejszego Oberstimm Rzymianie wznieśli niewielki fort. Stanowił część systemu umocnień zabezpieczających granicę na Dunaju, a także bazę zaopatrzeniową. W pierwszym wieku naszej ery obok powstała nieduża osada. Według archeologów była ona zamieszkała między 60 a 130 rokiem n.e. I właśnie z tego okresu pochodzi znalezisko, o którym informuje Bawarski Urząd Ochrony Zabytków (niem. Bayerisches Landesamt fur Denkmal Pflege, BLfD). W osadzie znaleziono pozostałość skórzanego buta z czasów rzymskich. Do naszych czasów przetrwała jego podeszwa i kilka wbitych w nią dobrze zachowanych gwoździ. Co nosili na nogach rzymscy legioniści Artefakt sprzed dwóch tysięcy lat został prześwietlony promieniami rentgenowskimi. Badanie pozwoliło ustalić, że podeszwa była częścią rzymskiego obuwia wojskowego – sandałów nazywanych caligae. W pierwszym wieku naszej ery caligae nosili zwykli żołnierze i niżsi dowódcy. Wykonywano je z garbowanej bydlęcej skóry, przy czym gruba podeszwa była zszywana z kilku jej kawałków. Gwoździe ją wzmacniały, ale miały jeszcze inne funkcje. Zapewniały przyczepność i optymalizowały rozkład masy ciała podczas marszu. Całe caligae zaś były gęsto nacinane i wiązane wysoko, wokół kostki. Taki but nie zsuwał się ze stopy i chronił ją przed urazami. Sandały rzymskie zapobiegały powstawaniu otarć i pęcherzy, a także zmorze żołnierzy wszystkich epok – tzw. stopie okopowej. Tak określa się cały zespół różnych urazów stóp spowodowanych wilgocią albo niskimi temperaturami. Nazwa powstała w czasie I wojny światowej. Jednak stopa okopowa dręczyła również żołnierzy walczących podczas II wojny światowej, a także wojny w Wietnamie. Cesarz nazwany…

niezwykle-znalezisko-sprzed-2-tys-lat-w-niemczech-odkryto-sandal-rzymskiego-legionisty-nabijany-gwozdziami-ba0451e.jpg
width: 1196
height: 797

Archeolodzy odkryli zaginioną willę nieopodal Wezuwiusza. Miała należeć do pierwszego rzymskiego cesarza
type: item
date: 2024-04-19T13:47:19.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: cesarstwo rzymskie
subject: cesarz
subject: Edukacja
subject: odkrycia archeologiczne
subject: starożytność
subject: Travel
subject: wezuwiusz
subject: włochy
description: Naukowcy z Uniwersytetu Tokijskiego odkryli budynek sprzed 2000 lat. Zespół z Japonii twierdzi, że najprawdopodobniej należał do cesarza Oktawiana Augusta.
encoded: W tym artykule: Zaginiona willa Oktawiana Augusta Po śmierci cesarza w miejscu willi zbudowano świątynie Kim był pierwszy cesarz Rzymu? Zespół naukowców z Tokio od 2002 roku prowadził prace wykopaliskowe w miejscowości Somma Vesuviana. To miasteczko w regionie Kampania, po północnej stronie Wezuwiusza. Starożytne kroniki wskazują, że to właśnie w tym miejscu swoje ostatnie chwile miał spędzić pierwszy cesarz Rzymu – Oktawian August. Kronikarze pisali, że zmarł w swojej posiadłości, lecz jej lokalizacja do dziś pozostawała nierozwiązaną zagadką. Zaginiona willa Oktawiana Augusta Mariko Muramatsu wraz z innymi naukowcami z Uniwersytetu Tokijskiego po ponad 20 latach pracy odkryli w tym miejscu ruiny 2000-letniego budynku. Badacze podkreślili w oświadczeniu, że ich badania były bardzo utrudnione, ponieważ region ten został częściowo pokryty popiołem wulkanicznym po erupcji wulkanu w 79 roku. Uczonym udało się odkryć zaledwie część większej konstrukcji. Jednym z pomieszczeń był prawdopodobnie magazyn. Znaleziono tam dziesiątki ceramicznych naczyń w kształcie amfor. Bardzo możliwe, że składowano tam wino. Ponadto archeolodzy zidentyfikowali ruiny pieca, który prawdopodobnie służył do podgrzewania łaźni. Prof. Muramatsu uważa, że to właśnie ta budowla mogła być willą Oktawiana Augusta. Datowanie radiowęglowe próbek z pieca wykazało, że pochodziły z około I wieku n.e. Naukowcy odkryli, że żadna próbka nie była starsza, co może oznaczać, że urządzenie nie było już później używane. Po śmierci cesarza w miejscu willi zbudowano świątynie Badacze podkreślają, że istnieje możliwość, że budynek ten mógł być cesarską willą, ponieważ znajdowała się tam m.in. prywatna łazienka. Był to luksus, na który pozwalały sobie tylko ważne i wpływowe osoby. – Nasza analiza wykazała, że łaźnia była nieczynna mniej więcej w tym samym czasie, gdy zmarł August. Później w miejscu willi zbudowano coś, co wyglądało na dużą świątynię lub ołtarz – wyjaśnił zespół. Z analizy składu chemicznego wynika, ż…

willa-oktawiana-augusta-d8a8c5c.jpg
width: 1200
height: 796

Kodeks Justyniana – wizjonerski zbiór przepisów, o który oparte jest dzisiejsze prawo
type: item
date: 2024-03-03T13:31:57.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: bizancjum
subject: cesarstwo rzymskie
subject: cesarz
subject: prawo
subject: rzym
subject: Wolny czas
description: Kodeks Justyniana powstał w VI wieku n.e. We wszystkich systemach prawnych Europy można odnaleźć elementy prawa rzymskiego. Co w sobie zawierał i czym był ten dokument?
encoded: W tym artykule: Kiedy powstał Kodeks Justyniana i czym był? Co zawierał Kodeks Justyniana? Gdzie powstał Kodeks Justyniana? Fundamentem porządku w każdym państwie jest prawo. Doskonale wiedział o tym jeden z najwybitniejszych władców historii, cesarz bizantyjski Justynian I Wielki (527–565 n.e.). Pochodził z ubogiej, chłopskiej rodziny. Został wielkim reformatorem. To za jego czasów Cesarstwo Bizantyjskie przeżywało złoty okres. Kiedy powstał Kodeks Justyniana i czym był? Kodeks Justyniana powstawał przez wiele lat, od roku 529 do 565 n.e., czyli przez niemal okres panowania Justyniana I Wielkiego. Był to wieloletni projekt polegający na dostosowywaniu prawa do ówczesnych realiów. Kodeks Justyniana był zbiorem praw i interpretacji prawnych prawa rzymskiego. Opracowywano je pod patronatem cesarza bizantyjskiego. Na czele komisji mającej usystematyzować prawo stanął Trybonian. Komisja ta przejrzała miliony dokumentów od czasów cesarza rzymskiego Oktawiana Augusta do jemu współczesnych. Dlatego, ściśle rzecz biorąc, prace te nie stanowiły nowego kodeksu prawnego. Trybonian był z zawodu prawnikiem. Wywodził się z Pamfilii w Azji Mniejszej. To obecnie południowo-zachodnia Turcja. Wspólnie z innymi najtęższymi umysłami epoki podjął się tego wielkiego zadania. W nagrodę za opracowanie Kodeksu cesarz mianował Tryboniana kwestorem świętego pałacu. Niektórzy uważają, że urząd ten można porównać do stanowiska ministra sprawiedliwości. Co zawierał Kodeks Justyniana? Na Kodeks składały się trzy dzieła, które można określić też jako księgi oraz nowele. Były to: Kodeks – opracowała go 10-osobowa komisja. Dokument zawierał zaktualizowaną listę rozporządzeń i tzw. konstytucji wydanych przez wcześniejszych cesarzy. Usunięto w nim sprzeczne i przestarzałe prawa oraz dostosowano przepisy do ówczesnych okoliczności. Składający się z 10 ksiąg Codex Constitutionum ogłoszono w 529 r. Wszystkie cesarskie rozporządzenia, które nie znalazły się w nim – uchylono. W 534 roku ukazała się „noweli…

kodeks-justyniana-wizjonerski-zbior-przepisow-o-ktory-oparte-jest-dzisiejsze-prawo-6a036f8.png
width: 1200
height: 630

Rzymski cesarz Neron został sklonowany? Po śmierci krążyły jego sobowtóry i strach przed końcem świata
type: item
date: 2023-12-31T07:30:12.000Z
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: cesarstwo rzymskie
subject: cesarz
subject: Edukacja
subject: historia
subject: starożytność
subject: starożytny rzym
description: Czy Bestią, zapowiadaną w Apokalipsie św. Jana, był rzymski cesarz Neron? Uważano go za okrutnika. Tylko dlaczego po śmierci władcy krążyły po imperium jego sobowtóry?
encoded: W tym artykule: Opinie o Neronie Śmierć Nerona Pierwszy sobowtór cesarza Samozwaniec Terencjusz Trzeci pretendent i Apokalipsa Tajemnicza liczba 666 Neron, rządzący w latach 54–68, nigdy nie miał dobrej prasy. Z tekstów starożytnych historyków Swetoniusza i Tacyta wyłania się krwawy tyran i dewiacyjny psychopata seksualny. Morduje senatorów i członków własnej rodziny – w tym brata, dwie żony i matkę Agryppinę, której zawdzięcza tron. Mało tego, z matką żyje w kazirodczym związku. Uprawia perwersyjny seks, na koniec kastruje pięknego młodzieńca Sporusa, aby go poślubić jako swą formalną „małżonkę”. Nienawidzi Rzymu i dlatego każe podpalić miasto. A w międzyczasie brzdąka na lirze i układa grafomańskie strofy, mając się za wielkiego artystę. Po jego śmierci zatem mieszkańcy imperium powinni byli odetchnąć z ulgą. Znaleźli się jednak i tacy, którzy podziwiali go do tego stopnia, że postanowili się nim stać! Opinie o Neronie Wbrew pozorom wcale nie byli to ludzie pozbawieni wszelkich hamulców moralnych. Okazuje się bowiem, że obaj starożytni autorzy, którzy opisywali wybryki cesarza, działali kilkadziesiąt lat po jego śmierci i nie byli w tym przypadku wzorem obiektywizmu. Pierwszy z nich, Swetoniusz, w swoich „Żywotach Cezarów” uwielbiał epatować szczegółowymi opisami perwersyjnego seksu oraz skrajnych okrucieństw. Często sięgał do plotek i pomówień. I do tego – jako biograf – był programowo zwolniony z obowiązku krytycznej analizy swoich źródeł. Kierował się jedynie chęcią wzbudzenia sensacji i zainteresowania czytelników. A cóż do dziś lepiej się sprawdza w tej roli niż seks i przemoc? Archeolodzy odkryli ruiny zaginionego Teatru Nerona. Znajdowały się w pobliżu Watykanu Nieopodal Watykanu w Rzymie, gdzie wkrótce ma powstać luksusowy hotel, archeolodzy odnaleźli pozostałości zaginionego Teatru Nerona. Legenda głosi, że z jego desek cesarz miał przyglądać ... Historyk Tacyt z kolei jako krzewiciel ideałów elity senatorskiej pałał głęboką niechęcią do Nerona. Władca te…

neron-4c674ea.png
width: 1200
height: 630

Pierwszy cesarz Rzymu – nie przestrzegał zasad ortografii, nie chciał żyć w pałacu. Jaki był Oktawian August?
type: item
date: 2023-11-27T08:53:02.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: cesarstwo rzymskie
subject: cesarz
subject: historia
subject: rzymianie
subject: Społeczeństwo
subject: starożytność
subject: starożytny rzym
description: Od kogo zaczyna się poczet władców rzymskich? Oktawian August nie jest najbardziej znanym cesarzem imperium. Jednak to właśnie on jako pierwszy niepodzielnie rządził Rzymem.
encoded: W tym artykule: Cesarze imperium rzymskiego Co znaczyło słowo cezar? Kto był pierwszym rzymskim cesarzem? pierwszy cesarz Rzymu Spokój na długie lata Skromny cesarz Dziedzictwo Augusta Cesarstwo rzymskie formalnie istniało przez wiele stuleci. Jego początek to rok 27 p.n.e – wówczas zaczął się pierwszy okres cesarstwa zwany pryncypatem. W tym czasie Rzymem władało dwudziestu ośmiu cesarzy. To oni stali na czele największego terytorialnie i najpotężniejszego wojskowo imperium starożytności. Cesarze imperium rzymskiego Dzisiaj popularne skojarzenia z rzymskimi cesarzami nie zawsze są pozytywne. Od powieści – takich jak „Quo Vadis” Henryka Sienkiewicza czy „Ja, Klaudiusz” Roberta Gravesa − po firmy (jak „Gladiator” Ridleya Scotta) panowie Imperium Romanum byli przedstawiani jako despoci, mordercy i okrutnicy. Szczególnie zła sława ciągnie się za Tyberiuszem, Kaligulą oraz Neronem. Jednak obok nich na tronie rzymskim zasiadali również znakomici władcy. Tacy, którzy byli świetnymi wodzami, prawodawcami i umiejętnymi administratorami rozległego państwa. Czasami mieli na swoim koncie osiągnięcia nie tylko polityczne, ale również filozoficzne oraz literackie – jak cesarz Marek Aureliusz, autor „Rozmyślań”. „Dobrzy” cezarowie są mniej znani, choć ich zasługi dla Rzymu bywały znacznie większe niż cezarów „złych”, rozsławionych przez autorów starożytnych i współczesnych. Co znaczyło słowo cezar? Kto otwiera galerię „dobrych” władców imperium? Ta sama osoba, która jednocześnie jest pierwszym rzymskim cesarzem. I wbrew obiegowej opinii nie jest to Gajusz Juliusz Cezar, zdobywca Galii i pogromca Germanów, zamordowany 15 marca 44 r. p.n.e. Choć Juliusz Cezar de facto zlikwidował rzymską republikę i często wymieniany jest na początku spisów władców Rzymu (od niego „Żywoty cezarów” zaczyna Swetoniusz, a swój „Poczet cesarzy rzymskich” Aleksander Krawczuk), panom imperium dał on jedynie swój przydomek rodzinny. To właśnie od słowa „cezar” powstało określenie najwyższej rzymskiego god…

pierwszy-cesarz-rzymu-674be45.jpg
width: 1000
height: 587

Cesarzowa Irena to pierwsza samodzielna władczyni Cesarstwa Rzymskiego. Dlaczego nie utrzymała władzy?
type: item
date: 2023-11-20T07:42:30.000Z
creator: Stanisław Szklarek
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: bizancjum
subject: cesarstwo rzymskie
subject: cesarz
subject: historia
subject: Onet
subject: Społeczeństwo
subject: średniowiecze
description: W czasach Karola Wielkiego na tronie Bizancjum miała zasiąść pierwsza kobieta w historii Cesarstwa Rzymskiego. Cesarzowa Irena była brutalną i ambitną władczynią. Karol Wielki chciał się z nią ożenić, by połączyć Wschodnie i Zachodnie Cesarstwo.
encoded: W tym artykule: Irena z Aten – żona następcy tronu Irena – cesarzowa regentka Przejęcie samodzielnych rządów Cesarzowa Irena – pierwsza kobieta na tronie Bizancjum Upadek rządów Ireny i wygnanie Cesarstwo Bizantyńskie było kontynuatorem Imperium Romanum. W VIII w. przeżywało kryzys ze względu na rosnące w siłę Państwo Arabskie. Towarzyszył też temu spór dogmatyczny wśród chrześcijan. Pojawił się tzw. ikonoklazm, czyli obrazoburstwo. Był to ruch sprzeciwiający się kultowi obrazów i wizerunków. W tych niespokojnych czasach przyszło żyć Irenie, dziewczynie z bogatej ateńskiej rodziny. Została wybrana na żonę syna cesarza. Nikt nie przypuszczał wtedy, że przewróci ona Europę do góry nogami. Irena z Aten – żona następcy tronu Przyszła cesarzowa Irena przyszła na świat w znanej ateńskiej rodzinie, która nie była jednak jakoś wyjątkowo znacząca w kraju. Cesarz Konstantyn V wiedział, że rodzina Ireny wyznaje ikonoklazm. Prawdopodobnie to był jeden z powodów wyboru jej na żonę swojego syna. W wieku 14–15 lat młoda kobieta przybyła w przepychu do Konstantynopola, witana przez lud i dwór. Przygotowania do ślubu z 19-letnim Leonem IV trwały ponad rok. Do zawarcia małżeństwa doszło w 769 r. Dwa lata później urodził się ich jedyny syn, Konstantyn Porfirogeneta (urodzony w Porfirowej Komnacie). Po śmierci Konstantyna V Irena została cesarzową u boku męża. W tamtym okresie zainicjowała ona małżeństwo swej krewnej z władcą Bułgarów, który jednak nie sprawował już rzeczywistej władzy. Możliwe, że cesarzowa potajemnie wyznawała kult ikon. Jej mąż, choć był bardziej umiarkowanym obrazoburcą od swojego ojca, mógł sprzeczać się o to z żoną. Trudno powiedzieć jakie były relacje między małżonkami. Jeden kronikarz pisze, że się świetnie dogadywali, drugi, że wręcz przeciwnie. W każdym razie Irena po urodzeniu syna już nigdy nie zaszła w ciążę. Inną kwestią jest to, że w tamtym czasie przestano prześladować wyznawców ikon. Wpływ Ireny na politykę, jaką prowadził Leon IV, był mocno widoczny. …

cesarzowa-irena-to-pierwsza-samodzielna-wladczyni-cesarstwa-rzymskiego-dlaczego-nie-utrzymala-wladzy-fot-dosseman-wikimedia-commons-cc-by-sa-4-0-0a8139d.jpg
width: 3008
height: 2000

Cesarz Marek Aureliusz, czyli filozof na tronie. Był jednym z najwybitniejszych władców Rzymu
type: item
date: 2023-11-18T10:30:03.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: cesarstwo rzymskie
subject: cesarz
subject: historia
subject: rzym
subject: rzymianie
subject: Społeczeństwo
subject: starożytność
subject: starożytny rzym
description: Mówił o sobie, że z zawodu jest cesarzem, a z zamiłowania filozofem. Dodawał, że człowiek jest tyle wart, ile warte są sprawy, którymi się zajmuje. To, czym sam się zajmował, musiało być wielkie. Do dzisiaj Marek Aureliusz uznawany jest za jednego z najwybitniejszych władców Cesarstwa Rzymskiego.
encoded: W tym artykule: Marek Aureliusz – rodzina Wychowanie cesarza Kariera polityczna Panowanie Marka Aureliusza Imperium w kryzysie Syn Marka Aureliusza okazał się mordercą Markowi Aureliuszowi udała się sztuka niebywała. Spełnił marzenie samego Platona. Ów myśliciel przekonywał, że państwami powinni rządzić najmądrzejsi obywatele. A konkretnie – filozofowie, bo tylko ci posiadają prawdziwą i dogłębną wiedzę. Marek Aureliusz był jednocześnie filozofem i władcą potężnego imperium. Przykładem tego, że stoicyzm jako sztuka życia jest najlepszą metodą radzenia sobie w nawet beznadziejnych sytuacjach. Marek Aureliusz – rodzina Przyszedł na świat w 121 roku w Rzymie jako Marcus Annius Verus. Pochodził z arystokratycznej rodziny o hiszpańskich korzeniach. Był synem Domicji Lucylii i Marka Anniusza, który zmarł gdy Marek miał zaledwie 11 lat. Po śmierci ojca znalazł się pod opieką swojego dziadka, Marka Anniusza Werusa, trzykrotnego konsula i prefekta stolicy. Wychowywał się w jego posiadłości na Lateranie. Tam zdobywał pierwsze cenne nauki u wybitnych nauczycieli. Natomiast babka ze strony matki była dziedziczką jednej z najpotężniejszych rzymskich fortun. Marek był więc spokrewniony z kilkoma najwybitniejszymi rodami nowego rzymskiego establishmentu, który skonsolidował swoją władzę społeczną i polityczną pod rządami cesarzy Flawiuszów (69–96). A chociaż pochodził z ważnej rodziny, niewiele wskazywało, że młody Marek Verus zostanie w przyszłości cesarzem. Jednak w 138 roku cesarz Hadrian adoptował Antoniusza Piusa (Antonina), czyniąc go tym samym swoim spadkobiercą. Gdy dobry cesarz Hadrian zmarł, a najwyższe stanowisko w państwie objął Antoniusz, prawo nakazywało, by wyznaczył osobę cezara, czyli „młodszego władcy”. Cezarem tym w 139 r. został 17-letni Marek Aureliusz, bratanek żony Antoniusza Faustyny. Wychowanie cesarza Ponoć Marek Antoniusz od najmłodszych lat był wybitnie inteligentny, a swoją postawą potrafił zauroczyć największych ludzi ówczesnego świata. Cesarz Hadrian…

marek-aureliusz-fot-jean-pol-grandmont-wikimedia-commons-cc-by-sa-3-0-371a1f5.jpg
width: 2560
height: 1707

Juliusz Cezar miał wielkie ambicje, talenty i bezwzględność. Dzięki nim przeobraził rzymskie imperium
type: item
date: 2023-11-11T12:03:02.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: cesarstwo rzymskie
subject: cesarz
subject: imperium
subject: rzymianie
subject: Społeczeństwo
subject: starożytność
subject: starożytny rzym
description: Gajusz Juliusz Cezar sam formalnie rzymskim cesarzem nie był. Dzięki nieposkromionej ambicji i wojskowym talentom pogrzebał jednak republikę i został jedynowładcą Rzymu. Jego przydomek (Cezar) stał się zaś synonimem władcy imperium, czyli cesarza.
encoded: W tym artykule: Kariera polityczna Juliusza Cezara Pierwszy triumwirat Galijska kampania Cezara Juliusz Cezar rzuca kośćmi Śmierć Juliusza Cezara Juliusz Cezar jako wódz Życie osobiste Cezara Juliusz Cezar jako retor i literat W głosowaniu na najpopularniejszą postać starożytności Gajusz Juliusz Cezar prawdopodobnie walczyłby o laur pierwszeństwa. Obok być może Kleopatry, która, nawiasem mówiąc, znaczną część swojej sławy zawdzięcza romansowi z Cezarem. W plebiscycie na najpopularniejszą postać Rzymu zwyciężyłby chyba bezapelacyjnie. Na świat przyszedł 12 lipca 100 r. p.n.e. Po pokonaniu i zniszczeniu w 146 r. p.n.e. Kartaginy, swojego wielkiego rywala, Rzym przeżywał wtedy okres rozwoju terytorialnego i ekonomicznego. Warstwy rządzące szybko się bogaciły, a republikańskie ideały traciły popularność. Coraz powszechniejsze było kupowanie urzędów, polityczne zdrady jako metoda działania, nadużycia zarządców prowincji. Stanowiska obejmowano dzięki pieniądzom i znajomościom, a nie talentom czy zasługom. Życie społeczne imperium powoli się degenerowało. Kariera polityczna Juliusza Cezara W takim świecie wyrósł Juliusz Cezar. I, wiedziony niepohamowaną ambicją, rzucił się w wir polityki, marząc o prawdziwej władzy. Ułatwiała mu to przynależność do ustosunkowanej rodziny Juliuszów. Utrudniał fakt, że był bratankiem żony Gajusza Mariusza, przywódcy stronnictwa popularów (reprezentowało interesy niższych warstw społecznych). Władzę w Rzymie w tym czasie sprawował bowiem dyktator Sulla. Był to przywódca konserwatywnego stronnictwa optymatów, chcącego zatrzymać pełnię władzy dla bogatych rodów. Wodzowie Rzymu szkodzili państwu. Walnie przyczynili się do upadku republiki rzymskiej Duże podboje oznaczały dla rzymskiej republiki duże problemy. Usiłowali je rozwiązać ambitni wodzowie rzymscy – Mariusz, Sulla, Pompejusz, Cezar – którzy szybko zamieniali się jednak w ... Marsz do władzy Juliusz Cezar zaczął od stanowiska kapłana boga Jowisza. To był jego pierwszy tytuł. I szybko go …

juliusz-cezar-mial-wielkie-ambicje-talenty-i-bezwzglednosc-fot-shutterstock-b09f582.jpg
width: 4300
height: 2867

Basileus – król, władca i przywódca religijny. Do kogo odnosił się termin kojarzony z potęgą Bizancjum?
type: item
date: 2023-10-07T12:31:47.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: bizancjum
subject: cesarstwo rzymskie
subject: cesarz
subject: grecja
subject: historia
subject: królowie
subject: Społeczeństwo
subject: średniowiecze
subject: starożytność
description: Basileus lub bazyleus (gr. βασιλεύς) był tytułem noszonym przez władców zarówno greckich miast-państw, jak i monarchii okresu hellenistycznego. Nazwa ta jest tradycyjnie tłumaczona na język polski jako król lub cesarz.
encoded: W tym artykule: Skąd wzięło się słowo basileus? Basileus u Homera i za czasów Aleksandra Basileus jako tytuł cesarski Hellenizacja Cesarstwa Rzymskiego Basileus jako tytuł bizantyński Basileus w średniowieczu Basileus w czasach nowożytnych W wielu greckich polis, jak choćby w Atenach, po zniesieniu monarchii tytuł ten nosił jeden z najwyższych urzędników wypełniający sakralne obowiązki monarchy. Tytuł basileusa w okresie nowożytnym nosili także monarchowie Królestwa Grecji, co było podkreśleniem więzi ze starożytną i średniowieczną przeszłością kraju. Skąd wzięło się słowo basileus? Pochodzenie słowa basileus jest niepewne. Niektórzy językoznawcy wywodzą je od formy mykeńskiej *gwasileus. Oznaczała po prostu urzędnika dworskiego lub lokalnego wodza, ale nie króla. Wcześniejsza, proto-grecka forma brzmiałaby *gwatileus. Jednak inni językoznawcy uważają, że nie jest to słowo greckie. Ich zdaniem zostało przyjęte przez Greków z epoki brązu z wcześniej istniejącego języka wschodniej części Morza Śródziemnego. Pierwszy zapisany przykład użycia słowa basileus znajduje się na wypalanych glinianych tabliczkach odkrytych w trakcie wykopalisk prowadzonych na terenie dawnych mykeńskich pałaców. Tabliczki są datowane od XV do XI wieku p.n.e. Słowo basileus jest zapisywane jako qa-si-re-u. Jego pierwotne znaczenie brzmiało „wódz”. Na jednej konkretnej tabliczce wódz gildii kowali pracujących z brązem jest określany jako qa-si-re-u. Basileus u Homera i za czasów Aleksandra Nazwa ta pojawia się też w dziełach Homera, który większość greckich przywódców określał mianem basileusa. Tradycyjnie było to tłumaczone jako „król”, choć dokładniejszym tłumaczeniem powinno być „książęta” lub „wodzowie”. To lepiej odzwierciedlałoby warunki w społeczeństwie greckim w czasach Homera, a także role przypisywane postaciom Iliady i Odysei. Wielu greckich autorów określało punickiego głównego sędziego, sufet, jako basileus w ich ojczystym języku. Tytułem basileusa, a także Megas Basileus/Basileus Me…

basileus-ryc-madrid-skylitzes-wikimedia-commons-public-domain-d879126.jpg
width: 1245
height: 1024

Odkryto miejsce pochówku pierwszego cesarza Świętego Cesarstwa Rzymskiego? Archeolodzy na tropie sensacji
type: item
date: 2023-10-06T06:47:10.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: cesarstwo rzymskie
subject: cesarz
subject: Edukacja
subject: historia
subject: niemcy
subject: saksonia
description: Niemieccy archeolodzy twierdzą, że odkryli potencjalne miejsce śmierci cesarza Ottona I Wielkiego. To książę Saksonii, król niemiecki oraz założyciel i pierwszy cesarz Świętego Cesarstwa Rzymskiego, zwanego również Pierwszą Rzeszą Niemiecką.
encoded: W tym artykule: Archeolodzy na tropie sensacji Gdzie pochowano Ottona I Wielkiego? W miejscu słynnego klasztoru Ottona znajdował się inny kamienny budynek Kim był Otton I Wielki? Jak często myślicie o imperium rzymskim? Okazuje się, że coraz częściej. Zupełnie inaczej sprawa wygląda ze Świętym Cesarstwem Rzymskim, którego nazwa może wprowadzać niezainteresowanych w zakłopotanie. Bo chociaż wskazuje na związek z Rzymem, powstało kilkaset lat po upadku cesarstwa zachodniorzymskiego. Temat ten zwrócił ostatnio uwagę świata naukowego, ponieważ niemieccy archeolodzy twierdzą, że dokonali sensacyjnego odkrycia. Archeolodzy na tropie sensacji Badacze z Krajowego Urzędu Ochrony Zabytków Saksonii-Anhalt przekazali, że odnaleźli potencjalne miejsce śmierci i pochówku Ottona I Wielkiego. To książę Saksonii, król niemiecki oraz założyciel i pierwszy cesarz Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Wykopaliska odbywały się od 2017 roku w Memleben. Memleben to średniowieczne osiedle miejscowości Kaiserpfalz, gdzie znajdował się pałac królów niemieckich. Nie od dziś wiadomo, że zmarł tu zarówno Henryk I Ptasznik, jak i jego syn Otton I. Jednak dokładne miejsce śmierci pierwszego cesarza Pierwszej Rzeszy Niemieckiej wciąż pozostawało niezlokalizowane. Teraz archeolodzy twierdzą, że mają pierwsze wiarygodne dowody na to, gdzie dokładnie spoczął niemiecki władca. Gdzie pochowano Ottona I Wielkiego? Badania archeologów skupiły się przede wszystkim na dawnym klasztorze benedyktyńskim. Powstał w 973 roku z inicjatywy Ottona II – syna i następcy Ottona I – w celu upamiętnienia swojego ojca. Przez krótką chwilę był jednym z najważniejszych klasztorów w Niemczech. Miejsce nie było przypadkowe. Spadkobierca założyciela Rzeszy nakazał postawić monumentalną i bogatą budowlę właśnie w miejscu, w którym pierwotnie pochowano Ottona. Kim byli cesarze rzymscy? To prawdziwy gabinet osobliwości: od erotomanów po szaleńców Cesarze rzymscy do dziś wzbudzają ogromne zainteresowanie historyków i nie tylko. Trzeba …

otton-i-wielki-965015b.jpg
width: 1659
height: 1242

Trajan – wybitny cesarz rzymski, który umiłował wojaczkę
type: item
date: 2023-10-05T06:57:46.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: cesarstwo rzymskie
subject: cesarz
subject: starożytność
subject: starożytny rzym
subject: Wolny czas
description: Za jego czasów Cesarstwo Rzymskie osiągnęło najrozleglejsze terytorium, uznano go za doskonałego administratora i dowódcę. Jako jedyny z cesarzy otrzymał tytuł „optimus”, czyli „najlepszy”. Był to cesarz Trajan.
encoded: W tym artykule: Droga do władzy, czyli adopcja po czterdziestce Jakim człowiekiem był Trajan? Trajan administratorem i budowniczym Wojna żywiołem cesarza Cesarz Trajan urodził się w 53 roku n.e. w Italice w Hiszpanii. Zmarł w 117 roku n.e. w Selinus u wybrzeży Cylicji w obecnej Turcji. Droga do władzy, czyli adopcja po czterdziestce To, że Trajan został cesarzem, było zaskoczeniem dla wszystkich. Na to stanowisko wyznaczył go w 97 roku n.e. cesarz Nerwa, który sam nie miał dzieci. Jednocześnie adoptował Trajana, który miał już… 45 lat. Zdziwienie było spore, bo Trajan nie pochodził z Rzymu ani nawet Italii, ale jego rodzina od dawna mieszkała w Hiszpanii. Do tej pory władcy cesarstwa nigdy nie wywodzili z się prowincji. Trajan pochodził z bogatej rodziny, która posiadała dobra ziemskie. Jego ojciec służył w wojsku. Był nawet dowódcą legionu. Uczestniczył w tłumieniu powstania żydowskiego w Palestynie. Trajan podróżował z ojcem, więc zapewne wówczas zapałał entuzjazmem do wojaczki. Mimo że Trajan panował od 98 roku n.e., to nie było mu spieszno do stolicy, Rzymu. Po otrzymaniu informacji o tym, że został cesarzem, jeszcze przez wiele miesięcy umacniał linię obrony w rejonie górnego Renu i Dunaju. Jakim człowiekiem był Trajan? Mimo że był żołnierzem, to już starożytni docenili jego sposób rządzenia cesarstwem. Uważa się, że miał talent organizacyjny i jasno oceniał sytuację. Nie był okrutny i nie nadużywał wyroków śmierci. Zwraca uwagę dewiza jego rządów: „Chcę być takim cesarzem dla obywateli, jakiego chciałbym mieć cesarza będąc obywatelem”. Żyjący sto lat później Kasjusz Dion napisał, że Trajan co prawda nie miał pełnego wykształcenia, jeśli chodzi o sztukę wymowy, „to istotę każdej sprawy doskonale pojmował i znajdował praktyczne rozwiązanie.” Dion dodał, że Trajan „lubił chłopców oraz wino.” Zastrzegł, że w miłostkach chłopięcych „nie skrzywdził nikogo.” Trajan był żonaty z Plotyną. Ponoć bycie pierwszą damą imperium nie uderzyło jej do głowy i nie zmieniła zacho…

trajan-dedba66.png
width: 1200
height: 630

Śmierć Juliusza Cezara – kto naprawdę zabił rzymskiego wodza i polityka?
type: item
date: 2023-09-30T06:24:26.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: cesarstwo rzymskie
subject: cesarz
subject: Edukacja
subject: starożytność
subject: starożytny rzym
description: Juliusz Cezar był rzymskim politykiem, wodzem, dyktatorem i jedną z najważniejszych postaci w historii Rzymu. Został zamordowany 15 marca 44 roku p.n.e. Przez wieki obwiniano za to Marka Juniusza Brutusa. Okazuje się jednak, że za śmierć Cezara mógł odpowiadać inny Brutus.
encoded: W tym artykule: Zabójstwo Juliusza Cezara Ile osób zabiło Cezara? Przyczyny zabójstwa Cezara Marek Juniusz Brutus a Juliusz Cezar Spisek przeciwko Cezarowi Kto naprawdę stał za zabójstwem Cezara? Motywy Decymusa Juniusza Brutusa Albinusa Sytuacja po zabójstwie Cezara Plotki i legendy o śmierci Cezara Śmierć zabójców Cezara Ostatnie słowa Cezara Dante umieścił Kasjusza i Brutusa w paszczy Lucyfera. Gorszą karę niż zabójcy Cezara otrzymać mógł już tylko Judasz. Parę wieków później Szekspir uczynił z Brutusa postać tragiczną, która nad wszelkie inne więzi wybrała walkę o wolność. Od końca XVIII wieku ten wizerunek inspirował kolejne pokolenia rozgorączkowanych, oczytanych w Szekspirze i pisarzach antycznych rewolucjonistów. Tę wizję wchłonęła rodząca się wówczas kultura masowa. Wydaje się, że próba targnięcia się na ten posągowy wizerunek jest jeszcze bardziej zuchwała niż samo zabicie Cezara. Tymczasem robi to – przy pewnych mankamentach i uproszczeniach – popularny historyk Barry Strauss w książce „The Death of Caesar”. Autor spróbował odświeżyć zapomniane okoliczności śmierci Juliusza Cezara z 15 marca 44 r. p.n.e. Zabójstwo Juliusza Cezara Sztylety były dobrze skryte pod tunikami. W razie niepomyślnego rozwoju sytuacji na rozkazy czekali rozstawieni w pobliżu gladiatorzy. Gdy jednak Cezar spóźniał się do portyku Pompejusza, gdzie tego dnia zebrał się senat, spiskowcy musieli wymieniać między sobą nerwowe spojrzenia. Całe miasto huczało od plotek o planowanym zamachu na Cezara. Dożywotni dyktator miał za kilka dni ruszyć na wschód. Szeptano, że na okazję wojny z Partami ma przyjąć tytuł królewski – rzecz w oczach Rzymian niedopuszczalna. Trudno powiedzieć, czy spiskowcy dawali posłuch podobnym plotkom. Jedno jest pewne, nie mogli już dłużej zwlekać. Gdyby Cezar znalazł się wśród lojalnych żołnierzy, zabójstwo i zapanowanie nad sytuacją byłyby trudniejsze. A zamachowcy nie byli samobójcami, tylko politykami z krwi i kości. Atmosfera niepewności w końcu się rozwiała. …

zabojstwo-cezara-a2db794.jpg
width: 2850
height: 2255

Od chłopa do cesarza. Kim był Justynian Wielki
type: item
date: 2023-09-27T08:31:57.000Z
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: bizancjum
subject: cesarz
subject: Edukacja
subject: historia
subject: starożytność
description: Justynian Wielki to jeden z najwybitniejszych władców w historii. Był wielkim reformatorem, strategiem i budowniczym. Za jego czasów Bizancjum przeżywało złoty okres swojego rozwoju. Jak to się stało, że człowiek z biednej, chłopskiej rodziny zrobił tak zawrotną karierę?
encoded: W tym artykule: Z nizin społecznych do władcy potężnego imperium Jak Justyn został cesarzem Justynian Wielki i Teodora – wielka miłość wbrew zasadom Wielkie reformy Justyniana Bunt, który niemal zniszczył Imperium Najwspanialsza świątynia świata Bizancjum za czasów Justyniana i Teodory Zaraza Justyniana Kres rządów i spuścizna Justynian przyszedł na świat jako Petrus Sabbatius w 482 roku w Tauresium, miejscowości znajdującej się niedaleko dzisiejszego Skopje w Macedonii Północnej. Był synem Vigilantii i Sabbatiusa, małżeństwa rolników trudniących się prawdopodobnie hodowlą świń. Zapewne świat nie usłyszałby o Petrusie Sabbatiusie, gdyby nie upomniał się o niego wuj Justyn. Rodzony brat matki Justyniana robił zawrotną karierę jako żołnierz. Ten tracki wieśniak swoją przyszłość i ambicje realizował w armii wiedząc, że dla kogoś bez pieniędzy i koneksji to jedyny sposób by zdobywać prestiżowe urzędy. Ze względu na swoje zasługi został kolejno trybunem, komesem, senatorem, a wreszcie dowódcą oddziału Excubitors, czyli najbliższej ochrony cesarza Anastazjusza I. Z nizin społecznych do władcy potężnego imperium Zyskując coraz większą władzę i pozycję Justyn potrzebował otoczyć się zaufanymi ludźmi, a na kim można bardziej polegać niż na własnej rodzinie? Tym sposobem z prowincji niemalże wprost na salony Konstantynopola wkroczył młody Petrus Sabbatius. Dzięki wujowi Petrus zdobył gruntowne wykształcenie z zakresu prawa, teologii i historii. Przyszły cesarz nie władał greką. Jego ojczystym językiem była łacina. Co prawda z czasem nauczył się mówić w tym języku, jednak jego akcent podobno było powodem do kpin na bizantyjskim, czyli greckojęzycznym dworze. Obecnie uważa się go za ostatniego bizantyjskiego cesarza, który posługiwał się łaciną. Ale oczywiście zapamiętano go nie tylko dlatego. Jak Justyn został cesarzem Cesarz Anastazjusz I zmarł bezpotomnie w 518 roku. A ponieważ nie namaścił nikogo na swojego następcę, zaczął się wyścig różnych kandydatów po koronę. Zresztą w…

justynian-wielki-17d3aad.jpg
width: 1024
height: 603