National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-10-24T10:39:08.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Kim był celtycki medyk z Mazowsza? Na Łysej Górze odkryto narzędzie jak z horroru
items: Celtycki jarmark sprzed 2500 lat. Archeolodzy odkryli go w Czechach
items: Figurka wojownika i szczątki w studni – wyjątkowe odkrycia archeologów w Niemczech
items: Celtycka osada sprzed 2200 lat. Odkryto ją zaledwie 50 km od polskiej granicy
items: Rzymianie obrabowali Celtów. Ich bogate łupy znaleziono w Holandii
items: W epoce żelaza mężowie przeprowadzali się do domów żon. Wskazują na to badania DNA
items: Archeolodzy odkryli w Niemczech celtycką komorę grobową o „wyjątkowym znaczeniu naukowym”
items: Na Kujawach archeolodzy zbadali jezioro, na którym Celtowie odprawiali rytuały. „Odkrycie jest rewolucyjne”
items: Wcześni Celtowie dziedziczyli władzę za pośrednictwem kobiet. Zdradzają to badania genetyczne
items: Kim byli zagadkowi druidzi? Składali ofiary z ludzi i byli zwolnieni z płacenia podatków
items: Fałszywe monety, setki amfor – bogate znaleziska polskich archeologów w celtyckim mieście
items: To nie Germanie jako pierwsi ograbili Rzym. Tej zniewagi imperium nigdy nie wybaczyło najeźdźcom
items: Odkryto rzadką monetę sprzed czasów rzymskich. Ujawniła tożsamość mało znanego władcy Celtów
items: Unikatowa figurka. Wygląda jak Shrek, wykonał ją zagadkowy lud żyjący ponad 2 tys. lat temu
items: Najstarsza kostka do gry odkryta w Polsce. Do zabawy używali jej Celtowie
items: W Niemczech odkryto tajemniczą złotą monetę. Miała pojawiać się po deszczu i przynosić szczęście
items: Galia podbiła Rzym i zażądała wysokiego okupu. Potem jednak imperium przeszło do kontrataku
items: Odkryto zaginione miasto na Półwyspie Iberyjskim. Ma ponad 2000 lat
items: Tajemniczy Brytowie skutecznie stawiali opór Rzymianom. Dlaczego zostali podbici przez Anglosasów?
items: Skanowanie laserowe ujawniło ruiny fortecy sprzed ponad 1500 lat. Znajdowała się w hiszpańskim lesie
items: Archeolodzy odnaleźli celtycki skarb sprzed 2000 lat
items: Archeolodzy trafili na starożytny fort w Walii. Rzymianie walczyli tam z Celtami
items: Celtowie, cywilizatorami barbarzyńskiej Europy?

Kim był celtycki medyk z Mazowsza? Na Łysej Górze odkryto narzędzie jak z horroru
type: item
date: 2025-10-24T10:38:58.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Historia
subject: archeologia
subject: celtowie
subject: mazowsze
subject: odkrycia archeologiczne
description: Na stanowisku „Łysa Góra” na Mazowszu archeolodzy odkryli coś wyjątkowego. W pozostałościach celtyckiej osady sprzed około 2800 lat znaleźli ślady pracy dawnego kowala i medyka. Wśród nich unikatowe na skalę europejską narzędzie chirurgiczne.
encoded: Na stanowisku archeologicznym „Łysa Góra” w gminie Chorzele na Mazowszu odkryto wyjątkowe narzędzie do trepanacji czaszki, pochodzące z okresu celtyckiego, a także ślady lokalnego odlewnictwa żelaza. Odkrycia dokonano podczas badań prowadzonych przez Państwowe Muzeum Archeologiczne we współpracy z Wydziałem Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego. To już drugi sezon badań, które potwierdzają obecność Celtów w osadzie tzw. kultury kurhanów zachodniobałtyjskich. Kim był celtycki medyk z Łysej Góry? Najcenniejszym znaleziskiem tegorocznych wykopalisk jest żelazne narzędzie chirurgiczne z IV–III w. p.n.e., uznane za przyrząd do trepanacji czaszki. Jak wyjaśnił kierownik badań, dr Bartłomiej Kaczyński, tego typu znaleziska są wyjątkowe. Dotychczas znano je jedynie z kilku stanowisk w Europie Środkowej i Południowej (m.in. w Rumunii, Chorwacji i Austrii). Początkowo nie było jasne, czym jest odnaleziony artefakt, jednak analiza literatury specjalistycznej pozwoliła ustalić jego funkcję. Przypomina on skalpel z ostrzem przechodzącym w kolec. Posiadał drewnianą rękojeść. Według dr Kaczyńskiego odkrycie wskazuje, że wśród Celtów osiadłych na Mazowszu były osoby zajmujące się medycyną, być może druidzi, którzy trudnili się też ziołolecznictwem. Kowal i jego warsztat w osadzie Poza tym w północno-wschodniej części stanowiska archeolodzy natrafili na ślady wytopu i obróbki żelaza. Znaleziono fragmenty tzw. żużli miseczkowatych (pozostałości po procesie wytapiania) oraz niewielkie kowadło żelazne, które mogło służyć do obróbki drobnych narzędzi. Odkrycia te sugerują, że część przedmiotów żelaznych wytwarzano bezpośrednio na miejscu, co wskazuje na obecność w osadzie wyspecjalizowanego kowala. Co jeszcze odkryto na Łysej Górze? Znaleziono też inne, liczne celtyckie artefakty: zapinki, grot włóczni, siekiero-ciosło oraz elementy końskiej uprzęży, takie jak klamerki czy części wędzideł. Badania pozwoliły też odtworzyć system obronny osady. Południowa część, gdzie koncentrowało się ż…

5270804252708038-5215ccf.jpg
width: 1200
height: 672

Celtycki jarmark sprzed 2500 lat. Archeolodzy odkryli go w Czechach
type: item
date: 2025-10-09T10:23:31.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: celtowie
subject: czechy
subject: odkrycia archeologiczne
description: Czescy archeolodzy odnaleźli prawdopodobnie celtycki skarb na stanowisku w zachodniej części kraju. Badacze mają teorię, że przedmioty te pochodziły ze starożytnego targu.
encoded: Chociaż ludność celtycka kojarzona jest przede wszystkim z Wyspami Brytyjskimi, czy zachodem Europy i francuską Galią, jej początki sięgają znacznie bliżej środka kontynentu. W epoce żelaza na terenach m.in. dzisiejszych Czech, Słowacji i Austrii powstały jedne z pierwszych i najlepiej rozwiniętych ośrodków celtyckiej kultury. To tutaj zakładali osady, handlowali z Grekami i Etruskami, wytapiali żelazo i wybijali jedne z najstarszych monet w tej części Europy. Duży celtycki skarb w zachodnich Czechach Podczas najnowszych badań na stanowisku w Czechach w regionie pilzneńskim, którego dokładnej lokalizacji archeolodzy jeszcze nie chcą ujawniać, odkryto ogromny skarb, który prawdopodobnie zostawili po sobie Celtowie. Artefakty i monety datowane są na okres ok. 2500 lat temu, gdy lud ten zamieszkiwał zachodnią część Czech. – Głównym celem projektu było przede wszystkim uratowanie dziedzictwa narodowego i znalezisk archeologicznych, które są bezpośrednio zagrożone przez nielegalnych poszukiwaczy, rolnictwo i czynniki naturalne – powiedział Jan Mařík, dyrektor Instytutu Archeologii Czeskiej Akademii Nauk w wydanym oświadczeniu. Problem czeskiej archeologii Naukowcy podkreślają, że właśnie dlatego nie poinformowali o lokalizacji znaleziska, ponieważ w ostatnim czasie w regionie różne miejsca były celem złodziei i rabusiów. Przeczesywali oni m.in. pola uprawne w poszukiwaniu starożytnych i średniowiecznych artefaktów, które później najprawdopodobniej trafiały na czarny rynek. Oprócz monet, archeolodzy odnaleźli także srebrne i złote sztabki, a także kilka metalowych przedmiotów, w tym brązowe sprzączki, szpilki, bransoletki, wisiorki i figurkę konia. Część przedmiotów już została poddana konserwacji i trafiła do muzeum w pobliskiej miejscowości Mariánská Týnice. To dawny ośrodek pielgrzymkowy z okresu średniowiecza, w którym znajduje się klasztor cystersów. Miejscowość położona jest niedaleko miasta Kralovice, w północno-zachodnich Czechach. Co ciekawe, badacze ustalili, że…

celtycki-jarmark-18b1503.jpg
width: 970
height: 546

Figurka wojownika i szczątki w studni – wyjątkowe odkrycia archeologów w Niemczech
type: item
date: 2025-08-18T10:19:53.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: bawaria
subject: celtowie
subject: niemcy
subject: pradzieje
description: Szczątki ludzkie i zwierzęce wewnątrz studni i wspaniała figurka wojownika – to najciekawsze odkrycia dokonane w celtyckiej osadzie sprzed dwóch tysięcy lat w Manching w Niemczech. Te znaleziska ukazują Celtów w nowym świetle.
encoded: Niemieccy archeolodzy podsumowali szeroko zakrojone badania wykopaliskowe na obszarze celtyckiego oppidum, czyli warownej osady. Położona jest w Manching niedaleko Ingolstadt w Bawarii. Obecnie jest to najlepiej przebadana osada celtycka w Europie Środkowej. Zagadkowa studnia pełna skarbów Wśród najbardziej intrygujących znalezisk jest ocembrowana studnia. Jak się okazało, wypełniona była wieloma przedmiotami i kośćmi, co oznacza, że nie pełniła – w każdym razie w końcowym etapie funkcjonowania – praktycznej funkcji. – Znaleźliśmy szczątki co najmniej trzech osób, liczne kości zwierzęce bydła, świń i owiec, 32 zabytki metalowe oraz pozostałości ponad 50 naczyń ceramicznych w studni skrzyniowej. Odkrycie dwóch względnie kompletnych szczątków ludzkich w jednym miejscu jest nietypowe dla tego stanowiska archeologicznego – mówi Sebastian Hornung, kierownik wykopalisk z Pro Arch Prospektion und Archäologie GmbH. Zdaniem badaczy obiekty umieszczone w studni mogły tam trafić w czasie rytuałów. Zabytki pochodzą z lat 120–60 p.n.e. Ciekawostką jest też odkryta w rowie metalowa figurka ukazująca wojownika z III wieku p.n.e. – Ta figurka, o wysokości 75 milimetrów i wadze 55 gramów, jest dziełem szczególnie złożonym i delikatnym. Została wykonana metodą odlewu na wosk tracony – opisuje Thomas Stöckl, konserwator w Bawarskim Urzędzie Ochronie Zabytków (BLfD). Ryby na celtyckich talerzach Nowe badania dały wgląd w sztukę kulinarną Celtów. – Po raz pierwszy udało nam się zidentyfikować ryby na podstawie ości i łusek. Choć nie jest to zaskakujące, biorąc pod uwagę położenie osady nad rzekami Paar i Dunaj, spożycie ryb w oppidum nie było dotychczas udokumentowane – mówi dr Stefanie Berg, kierownik Działu Konserwacji Dziedzictwa Archeologicznego w BLfD. Oprócz ryb mieszkańcy osady spożywali produkty zbożowe, wołowinę i wieprzowinę. Śmieci zbierano w dołach. Bydło i świnie hodowano głównie na mięso. Owce i kozy dostarczały głównie wełny i mleka. Potężna osada celtycka W europejskich …

celtowie-a6e095e.png
width: 900
height: 600

Celtycka osada sprzed 2200 lat. Odkryto ją zaledwie 50 km od polskiej granicy
type: item
date: 2025-07-22T10:11:59.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: celtowie
subject: czechy
subject: odkrycia archeologiczne
subject: starożytność
description: Na północy Czech archeolodzy odnaleźli celtyckie kosztowności, które wskazują, że w miejscowości Hradec Králové znajdowała się starożytna osada tego ludu.
encoded: Spis treści: Kim byli Celtowie? Celtycka osada w północnych Czechach Bojowie, czyli Bohemia? Tajemniczy lud indoeuropejski, który w epoce żelaza zdominował znaczną część Europy. Celtowie do dziś fascynują badaczy i miłośników historii. Byli znani przede wszystkim z rozwiniętej technologii metalurgicznej, handlu, a także sztuki. Pozostawili po sobie wiele śladów w postaci osad, grodzisk, a także wielu artefaktów, które charakteryzują ich kulturę. Kim byli Celtowie? Celtyckie społeczeństwo zorganizowane było w plemiona. Choć najczęściej kojarzeni są z regionem Europy Zachodniej i Wysp Brytyjskich, ich wpływy sięgały daleko w głąb Europy Środkowej i Wschodniej. Przede wszystkim w Czechach Celtowie budowali osady obronne, czyli oppida, które pełniły funkcje centrów handlowych, rzemieślniczych i administracyjnych. I to właśnie w Czechach odkryto kolejną osadę, która może być związana z ludnością celtycką. Została znaleziona nieopodal miasta Hradec Králové, ok. 50 km od granicy z Polską, na północy naszego sąsiada. Archeolodzy odnaleźli tam setki kosztowności, w tym biżuterię, a także złote i srebrne monety i wyroby ceramiczne. Badanie stanowiska archeologicznego wykazało jednak, że osada nie była ufortyfikowana, co według badaczy sugeruje, że było to miejsce handlu lokalnego. Celtycka osada w północnych Czechach Wśród artefaktów w osadzie znaleziono także przedmioty z bursztynu. Naukowcy uważają, że mieszkający tam ludzie prawdopodobnie handlowali bursztynem i produktami ceramicznymi na lokalnych szlakach. Biorąc pod uwagę znaleziska, nie była to jednak byle jaka ceramika, lecz wyroby najwyższej jakości, przeznaczone przede wszystkim dla wyższych klas społecznych. Oprócz artefaktów archeolodzy odnaleźli także pozostałości budynków, przede wszystkim domostw mieszkalnych, a także budynków, które najprawdopodobniej zajmowali rzemieślnicy produkujący różne wyroby. Badacze znaleźli także ruiny co najmniej jednego budynku sakralnego, do którego lokalni mieszkańcy przychodzili …

celtowie-czechy-e14e358.jpg
width: 970
height: 546

Rzymianie obrabowali Celtów. Ich bogate łupy znaleziono w Holandii
type: item
date: 2025-01-29T13:58:56.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: celtowie
subject: cesarstwo rzymskie
subject: holandia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: wielka brytania
description: Kilkaset monet, w tym część złotych – należących do celtyckiego króla Cunobelinusa – odkryto w Holandii. Zapewne należały do Rzymianina wracającego z podboju Brytanii.
encoded: Spis treści: Brzęczące odkrycie archeologiczne w Holandii Skład skarbu prawdę ci powie Unikatowość skarbu z Bunnik Archeolodzy i detektoryści w czasie swojej pracy napotykają na skarby, czyli zgrupowania większej liczny metalowych zabytków. Składano je do ziemi już kilka tysięcy lat temu. Przyczyna? Chęć przebłagania bogów, a czasem bardziej prozaiczna – ukrycie kosztowności w czasie niepokojów. Naukowcy podzielili się właśnie analizą skarbu odkrytego kilka lat temu w Holandii. To w sumie ponad 400 monet. Ich historia skrywa opowieść o krwawym rzymskim podboju. Brzęczące odkrycie archeologiczne w Holandii W październiku 2023 r. w Bunnik w Holandii archeolodzy-amatorzy Reinier Koelink i Gert-Jan Messelaar znaleźli z pomocą wykrywaczy metali 404 monety. Odkrycia dokonano na polu uprawnym, z dala od znanych rzymskich stanowisk archeologicznych, na głębokości mniejszej niż 30 cm pod powierzchnią ziemi. Odkrywcy zgłosili lokalnym służbom zajmującym się dziedzictwem archeologicznym swoje znalezisko. Zaalarmowani specjaliści postanowili rozpocząć wykopaliska w tym miejscu. Szczęśliwi pasjonaci, którzy dokonali odkrycia, nawet brali w nich udział. Jednak nie udało się wówczas znaleźć żadnych dodatkowych artefaktów. Skarb jest obecnie wystawiony na widok publiczny w Rijksmuseum van Oudheden (Holenderskie Narodowe Muzeum Starożytności). Co o nim wiemy po dwóch latach od odkrycia? Skład skarbu prawdę ci powie Skarb z Bunnik składa się z 404 srebrnych i złotych monet pochodzenia brytyjskiego i rzymskiego. Są to: 44 złote statery należące do brytyjskiego (celtyckiego) króla Cunobelinusa. Cztery z tych staterów są uważane za pośmiertne emisje, wybite około 43 roku n.e. przez następców tego władcy – Togodumnusa lub Caratacusa; 72 złote monety typu aureus. Dwie z nich to monety z okresu panowania cesarza rzymskiego Klaudiusza, z lat 46–47 n.e.; 288 srebrnych denarów. Najpóźniejsze z tych monet pochodzą z lat 46–47 n.e., czyli również z czasów panowania cesarza Klaudiusza. Z analizy…

monety-620ece5.png
width: 1920
height: 1148

W epoce żelaza mężowie przeprowadzali się do domów żon. Wskazują na to badania DNA
type: item
date: 2025-01-16T15:40:02.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Historia
subject: archeologia
subject: celtowie
subject: dna
subject: imperium
subject: odkrycia archeologiczne
subject: starożytny rzym
subject: wielka brytania
description: U Celtów zamieszkujących Brytanię dwa tysiące lat temu, w epoce żelaza, to mężczyźni przenosili się po ślubie do rodzin swoich małżonek. Badania DNA wykazały, że w plemionach celtyckich kobiety zajmowały ważne miejsce w sieciach społecznych i nie były spychane na margines.
encoded: Spis treści: Co wiemy o znaczeniu kobiet w przeszłości? Gdzie prowadzono badania? Nieobecne pokrewieństwo w linii ojca Matrylokalność powszechna w epoce żelaza? Kiedy w 43 roku naszej ery Rzymianie przybyli na Wyspy Brytyjskie, zastali na miejscu różne plemiona celtyckie. Rozpoczął się trwający kilkadziesiąt lat podbój Brytanii. Jednym z ludów, który musiał się wówczas podporządkować Rzymowi, byli Durotrygowie zamieszkujący tereny dzisiejszego hrabstwa Dorset. Plemię to było na tyle dobrze rozwinięte i zorganizowane, że wybijało nawet własne monety. Pisane informacje, jakie mamy o tym plemieniu i innych brytyjskich Celtach, pochodzą głównie z tekstów starożytnych Greków i Rzymian. Po przybyciu do Brytanii obywatele Imperium Rzymskiego notowali, że w społecznościach miejscowych bardzo wysokie pozycje zajmują kobiety. Zdarzało się nawet, że królowe, takie jak Boudika czy Kartimandua, stawały na czele wojsk i prowadziły je do bitew. Informacje te były na tyle zaskakujące, że długo je kwestionowano i uznawano za fantazje. Jednak najnowsze badania DNA sugerują, że starożytni Rzymianie byli całkiem wiarygodnymi reporterami. W plemieniu Durotrygów – i nie tylko w nim – kobiety nie musiały opuszczać swojego domu i okolicy po zamążpójściu. Ich pozycja społeczna była znacznie silniejsza, niż dotychczas przypuszczono. Co wiemy o znaczeniu kobiet w przeszłości? Takie wnioski płyną z artykułu opublikowanego w prestiżowym czasopiśmie naukowym „Nature”. Opracował go międzynarodowy zespół genetyków pod kierunkiem naukowców z Trinity College Dublin. Badaniami kierowała dr Lara Cassidy. – Istnieje okropny nawyk, który nadal mamy, gdy patrzymy na kobiety w przeszłości – mówi Cassidy „Guardianowi”. – Postrzegamy je jako obecne wyłącznie w sferze domowej z niewielką możliwością działania. Badania takie jak nasze podkreślają, że wcale tak nie było. W wielu społeczeństwach i dzisiaj, i w przeszłości kobiety mają ogromny wpływ i ogromną władzę – opowiada genetyczka. Gdzie prowadzono badani…

grobmniejszy-292e372.jpg
width: 2880
height: 1932

Archeolodzy odkryli w Niemczech celtycką komorę grobową o „wyjątkowym znaczeniu naukowym”
type: item
date: 2024-11-15T10:30:59.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: celtowie
subject: europa
subject: grobowce
subject: niemcy
subject: odkrycia archeologiczne
description: W Riedlingen niemieccy archeolodzy odnaleźli doskonale zachowaną drewnianą komorę grobową. Datowanie radiowęglowe wykazało, że pochodzi sprzed 2600 lat. Badacze twierdzą, że została zbudowana przez Celtów. Lud ten znany był z pochówków kurhanowych.
encoded: Spis treści: W kurhanie odnaleziono szczątki trzech osób Kurhan został obrabowany. Pozostały intrygujące ślady Kim byli Celtowie? – Odnalezienie grobu w Riedlingen to niezwykły moment dla niemieckiej archeologii – mówił Dirk Krausse, archeolog z regionu Badenii-Wirtembergii, który brał udział w wykopaliskach. Komora miała około 3,4 x 4 m. Została wybudowana z masywnych dębowych belek, które były wyjątkowo dobrze zachowane. Komora znajdowała się w centrum bardzo dużego kopca grobowego o średnicy 65 m i wysokości niemal 6 m. Badacze twierdzą, że środowisko, w którym było mało tlenu, chroniło drewno przed rozkładem. – Takie warunki stworzyły idealne środowisko dla zachowania konstrukcji przez tysiące lat – dodał Krausse. Kurhan najprawdopodobniej był przeznaczony dla pochówków elity celtyckiej, prawdopodobnie władców. Wzniesiono go w połowie I tysiąclecia p.n.e. W kurhanie odnaleziono szczątki trzech osób Co ciekawe, naukowcy podkreślają, że odkryty kopiec grobowy Celtów jest dopiero drugą taką konstrukcją odnalezioną w Niemczech. Wstępne badania wykazały, że drewno z komory pochodzi z ok. 585 roku p.n.e., co oznacza, że prawdopodobnie, że cała komora została również wzniesiona w tym samym roku. W całym kurhanie odkryto szczątki trzech osób. Jedne znajdowały się w komorze grobowej, drugie, pochodzące z późniejszego okresu, odnaleziono kilkanaście metrów od celtyckiego grobu, a trzecie były skremowane i spoczęły w urnie. Te ostatnie datowane są na 600 rok p.n.e. Analiza szczątków z komory wykazała, że należały do mężczyzny. Archeolodzy twierdzą, że zmarł w wieku 15-20 lat. Badanie kości sugeruje, że miał najwyżej 168 cm wzrostu. Z kolei kości człowieka pochowanego poza komorą również należały do mężczyzny. Ten był nieco starszy i mógł mieć nawet 35 lat. Kurhan został obrabowany. Pozostały intrygujące ślady Niestety, w środku komory nie znaleziono żadnych darów grobowych. Badacze uważają, że pomimo tego, iż konstrukcja została porządnie zabezpieczona, nie stanowiła przes…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/11/07GraphischeRekonstruktiondesGrabhuegelsundderGrabkammer-4d98378.jpg
width: 2000
height: 1125

Na Kujawach archeolodzy zbadali jezioro, na którym Celtowie odprawiali rytuały. „Odkrycie jest rewolucyjne”
type: item
date: 2024-06-07T09:23:55.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: celtowie
subject: Kujawsko-Pomorskie
subject: nurkowanie
subject: odkrycia archeologiczne
subject: polska
subject: Wolny czas
description: Miecz, sierpy, pochwy i pasy mieczowe – takie przedmioty złożyli w ofierze w III wieku p.n.e. Celtowie na dnie jeziora na Kujawach. Jest to pierwsze rytualne jeziorne stanowisko tego ludu z ziem polskich.
encoded: W tym artykule: Zagadkowe kujawskie jezioro pełne skarbów Co archeolodzy znaleźli na dnie jeziora? Celtowie w północnej Polsce Celtowie zamieszkiwali tereny obecnej Polski od ok. 400 do ok. 120 r. p.n.e. Początkowo zasiedlali jednak tylko południe naszego kraju. Około dekadę temu udowodniono, że Celtowie żyli również na Kujawach, ale dopiero od I wieku p.n.e. – To pierwsze rytualne stanowisko jeziorne Celtów na ziemiach dzisiejszej Polski. Odkrycie jest rewolucyjne również dlatego, że nikt nie spodziewał się Celtów tak daleko na północy już w III wieku p.n.e., bo tak datowane są znaleziska – mówi dziekan Wydziału Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego i kierownik Pracowni Archeologii Podwodnej, prof. Bartosz Kontny cytowany na stronie swojej uczelni. Zagadkowe kujawskie jezioro pełne skarbów W kwietniu 2024 r. archeolodzy podwodni z Wydziału Archeologii UW przeprowadzili rozpoznanie jednego z jezior na Kujawach. W obawie przed rabusiami nie ujawniają precyzyjnej lokalizacji. Naukowcy nie pojawili się tam przypadkowo. W zbiorach bydgoskiego Muzeum Wojsk Lądowych dostrzegli zabytek – miecz, który zwrócił ich uwagę. Był tam przekazany wiele lat temu. Dzięki znalazcy oraz pracownikom muzeum udało się wskazać obszar jeziora, w którym go odkryto. Do tej pory z wody wydobyto kilkanaście przedmiotów wykonanych przez celtyckich kowali – poinformował o tym prof. Bartosz Kontny w Wydziału Archeologii UW na portalu KDP CMAS. – Celtowie byli ludem indoeuropejskim, znanym ze swojej waleczności. Niemal wszyscy słyszeli o przygodach Gala Asterixa (Galowie to inne określenie Celtów), ale niewielu wie, że społeczność ta zamieszkiwała również ziemie dzisiejszej Polski – zaznaczył naukowiec. Co archeolodzy znaleźli na dnie jeziora? Archeolodzy przeprowadzili prospekcję podwodną. Pierwszym zabytkiem, na jaki trafili, był sierp, które przywodzi na myśl narzędzie komiksowego druida Panoramiksa. Jego forma nie była jednak zbyt charakterystyczna. Równie dobrze mógł pochodzić z okresu średni…

na-kujawach-zlokalizowano-jezioro-na-ktorym-celtowie-odprawiali-rytualy-odkrycie-jest-rewolucyjne-49f68f9.png
width: 1200
height: 630

Wcześni Celtowie dziedziczyli władzę za pośrednictwem kobiet. Zdradzają to badania genetyczne
type: item
date: 2024-06-04T11:30:15.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: celtowie
subject: genetyka
subject: grobowce
subject: niemcy
subject: Wolny czas
description: Analizy genetyczne szczątków złożonych w spektakularnych grobowcach w Niemczech sprzed 2500 lat wskazują, że pierwsi Celtowie mogli dziedziczyć władzę nie za pośrednictwem mężczyzn, ale kobiet.
encoded: W tym artykule: Spektakularne grobowce. Co kryły w sobie? DNA o wczesnych elitach celtyckich Sukcesja wśród wczesnych Celtów Kurhany w Eberdingen-Hochdorf i Asperg-Grafenbühl w Badenii-Wirtembergii w Niemczech, znane jako Fürstengräber (z j. niemieckiego: groby książęce), są jednymi z najbogatszych pradziejowych pochówków odkrytych do tej pory na terenie tego kraju. Grobowce odkryto jakiś czas temu. Znane były odkryte w nich skarby. Zagadką dla archeologów było jednak to, kogo w nich pochowano i według jakiego klucza zmarli trafiali do tak elitarnych grobowców. Nowych informacji dostarczyły analizy DNA znalezionych tam szczątków. Spektakularne grobowce. Co kryły w sobie? Oba grobowce znajdowały się w centralnej części wielkich kurhanów, czyli ziemnych kopców. Kurhan w Hochdorf zrekonstruowano po wykopaliskach. Mierzy sześć metrów wysokości i ma 60 metrów średnicy. Około 550 roku p.n.e. pochowano w nim „księcia”. Komorę grobową wykonano z drewna dębowego. Zmarły spoczywał na ławie wykonanej z brązu. Wokół znajdowało się bogate wyposażenie w postaci biżuterii: złotych fibul, złotej bransolety, pasa, ale też broni w postaci sztyletu czy łuku – zachował się zdobny kołaczan i kilkanaście strzał. Ciekawostką jest stożkowaty kapelusz z kory brzozowej. Nieopodal zmarłego znajdował się wóz ze złotymi naczynia. Drugi kurhan, położony od tego z Hochdorf w odległości około 10 km i pochodzący mniej więcej z tego samego okresu, znajduje się pod miejscowością Asperg. W centralnie usytuowanym grobowcu spoczywał szkielet 30-letniego mężczyzny otoczony przez dary w postaci fibul, szklanych i bursztynowych paciorków. W obszernej komorze grobowej zachowały się resztki po meblach, które zdobiono intarsjami z kości słoniowej i bursztynu oraz po rydwanie. Grobowiec został obrabowany zapewne w starożytności, ale nawet to, co pozostało do naszych czasów, wprawiło archeologów w zachwyt. Oba grobowce przebadano lata temu. Jednak wraz z postępem badań genetycznych, naukowcy postanowili wykorzy…

wczesni-celtowie-dziedziczyli-wladze-za-posrednictwem-kobiet-zdradzaja-to-badania-genetyczne-c3b05ec.png
width: 1200
height: 630

Kim byli zagadkowi druidzi? Składali ofiary z ludzi i byli zwolnieni z płacenia podatków
type: item
date: 2024-05-15T09:09:36.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: celtowie
subject: europa
subject: francja
subject: historia
subject: religie
subject: Wolny czas
description: Jedną z funkcji druidów było nadzorowanie składania bogom ofiar, liczne dowody wskazują na to, że były to też ofiary z ludzi. Druidzi cieszyli się przeróżnymi przywilejami: byli zwolnieni z płacenia podatków i służby wojskowej.
encoded: W tym artykule: Kapłani w świecie Celtów? Jak funkcjonowali druidzi? Druidzi i składanie ofiar, również z ludzi? Ofiary z ludzi a archeologia W większości społeczeństw wzajemne oddziaływanie świata naturalnego i nadprzyrodzonego dokonuje się za pomocą rytuału. Jest to nadzorowane przez specjalistów. Tak też było w świecie celtyckim. Kapłani w świecie Celtów? Główni pośrednicy nazywani byli druidami (druides, druidae po łacinie; druad po irlandzku; dryw [liczba pojedyncza] po walijsku, co znaczy prawdopodobnie wiedza dębu albo, co mniej prawdopodobne, głęboka wiedza). Inną grupę tworzyli nazywani przez Strabona vates (fathi w staroirlandzkim). To, jak się wydaje, oznaczało pierwotnie wieszcza lub kogoś, kto, natchniony przez bogów, pojmował to, co niewidzialne. Cezar daje najbardziej wyczerpujący i pod wieloma względami najbardziej przekonujący opis funkcjonowania klasy druidów (Wojna galijska VI 13–14). Należeli oni do elity społeczeństwa i sprawowali kontrolę nad wszystkimi ofiarami, zarówno składanymi publicznie, jak i prywatnie. To oni wydawali orzeczenia we wszystkich kwestiach natury religijnej. Byli też wzywani jako sędziowie w sprawach kryminalnych i sporach dotyczących granic i spadków. By wyegzekwować swoje wyroki, mogli osobie, która nie przestrzegała zobowiązań, zakazać uczestniczenia w ofiarach. Nie było to trudne, ponieważ tylko oni pełnili funkcje mediatorów. W ten sposób odsuwali delikwenta od bogów, czyniąc go nieczystym i wyłączając z wszelkich normalnych kontaktów społecznych: „unikają zetknięcia i rozmowy z nim, aby przez te kontakty sami nie narazili się na nieszczęście”. Jak funkcjonowali druidzi? W Galii druidzi wybierali spośród siebie najwyższego druida. Piastował tę funkcję do końca życia. Coroczne zgromadzenie druidów odbywało się na terytorium Karnutów, uznawanym za centrum Galii. Omawiano tam najważniejsze zagadnienia. Druidzi cieszyli się przeróżnymi przywilejami. Byli zwolnieni z płacenia podatków i służby wojskowej, choć druid Dywicjak…

kim-byli-zagadkowi-druidzi-skladali-ofiary-z-ludzi-i-byli-zwolnieniu-z-placenia-podatkow-c30caac.png
width: 1200
height: 630

Fałszywe monety, setki amfor – bogate znaleziska polskich archeologów w celtyckim mieście
type: item
date: 2024-04-02T09:17:58.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: celtowie
subject: cesarstwo rzymskie
subject: europa
subject: francja
subject: odkrycia archeologiczne
subject: Wolny czas
description: Niezliczone fragmenty amfor, piękne rzymskie naczynia terra sigillata, fałszywe monety, ale też zagadkowe pozostałości po aktywności starożytnych metalurgów odkryli polscy archeolodzy w celtyckim mieście Bibracte we Francji.
encoded: W tym artykule: Polacy w Bibracte Cel badań Polaków w oppidum Najciekawsze znaleziska Polaków Celtowie a Rzym. Lekko nie było Bibracte założyło celtyckie plemię Eduów. Oppidum, bo takim miastem określa się umocnione osady Celtów, powstało przypuszczalnie pod koniec III lub w początkach II stulecia p.n.e. Schyłek potęgi oppidum nadszedł wraz z porażką plemion celtyckich pod wodzą Wercyngetoryksa w wojnie z Rzymem w 52 roku p.n.e. Opuszczono je pod koniec I wieku p.n.e. na przełomie er. Później powstały tam rzymskie wille. Polacy w Bibracte Wykopaliska archeologiczne trwają w Bibracte we francuskiej Burgundii od XIX wieku. Po tym, jak je przerwano wraz z wybuchem I wojny światowej, archeolodzy powrócili do badań dopiero w latach 80. XX w. Pod wzgórzem, na którym prowadzone są wykopaliska powstało centrum badawcze, w którym pracują naukowcy z całego świata. W 2005 roku do badaczy dołączyli Polacy. Od 2023 roku ekipa z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Rzeszowskiego prowadzi wykopaliska wspólnie naukowcami z Uniwersytetu Paris 4 (Sorbonne) pod kierownictwem dr. Josefa Wilczka. Naukowcy właśnie podsumowali poprzedni sezon badawczy, który odbył się w 2023 roku. Cel badań Polaków w oppidum Polacy pracują na terenie dzielnicy rzemieślników. Już w XIX wieku archeolodzy odkryli tam pozostałości po pracowniach metalurgicznych i emalierskich. – Kopiemy pasem szerokości 25 m, a długość przekroczyła już 150 m. Prace trwają powoli, bo nawarstwienia są bardzo bogate. Pracujemy tylko 4 tygodnie w roku, a ekipa liczy z reguły kilkanaście osób. Co roku przyjeżdżają nowi studenci i wciąż muszą uczyć się specyfiki pracy na oppidum – powiedział National Geographic Polska szef badań ze strony polskiej, prof. Tomasz Bochnak z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Rzeszowskiego. Naukowcy mają mnóstwo pytań, na które szukają odpowiedzi. Na przykład zastanawiają się, czy najpierw istniała mała osada, która potem się rozrosła i została otoczona wałami, czy też oppidum od początku powstawało jako…

falszywe-monety-setki-amfor-bogate-znaleziska-polskich-archeologow-w-celtyckim-miescie-5a8b7d2.jpg
width: 5184
height: 3456

To nie Germanie jako pierwsi ograbili Rzym. Tej zniewagi imperium nigdy nie wybaczyło najeźdźcom
type: item
date: 2024-03-30T15:32:49.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: celtowie
subject: historia
subject: Reportaże na 25-lecie
subject: rzym
subject: starożytność
subject: starożytny rzym
subject: Wolny czas
description: Galowie, a nie niesławni Wandalowie czy Wizygoci, byli pierwszymi, którzy zdobyli Rzym i złupili to miasto dla jego bogactwa. Słowa ich przywódcy będą prześladować Rzymian przez pokolenia: „Vae victis”, czyli „biada zwyciężonym”.
encoded: W tym artykule: Zagrożenie znikąd – Galowie Wczesne spotkania z Celtami Galowie. Zaprawieni wojownicy Bitwa nad rzeką Alią Oblężenie i złupienie Rzymu Biada zwyciężonym Republika Rzymska kwitła na początku IV wieku p.n.e. Była bogata i potężna. Właśnie pokonała etruskie miasto Weje, zgromadziła ogromne łupy i podwoiła swoje terytorium. Zagrożenie znikąd – Galowie Ale wtedy, ni stąd ni zowąd, republika doświadczyła czegoś niewyobrażalnego: okupacji przez celtycki lud Galów. Było to pierwsze starcie Rzymu z Galią, ale nie ostatnie. W nadchodzących stuleciach Rzymianie i Galowie ścierali się jeszcze wiele razy. Ale ta pierwsza porażka w 387 r. p.n.e. spowodowała zbiorową traumę dla Rzymu. Trwała ona przez pokolenia, kształtując rzymskie podejście do wszystkich ludów z północy. Wczesne spotkania z Celtami W 600 r. p.n.e. galijski lud Insubrów osiedlił się już na południe od Alp, gdzie założył Mediolanum (dzisiejszy Mediolan). W ciągu następnych dwóch stuleci inne ludy galijskie zrobiły to samo. Rozszerzyły swoje wpływy na południową i zachodnią Europę. Około 400 r. p.n.e. Senonowie osiedlili się na wybrzeżu Adriatyku, w regionie, który Rzymianie nazwali później Ager Gallicus. Jednak osada ta wciąż znajdowała się w bezpiecznej odległości od Rzymu i po drugiej stronie Apeninów. One tworzą górzysty kręgosłup Półwyspu Apenińskiego, czyli współczesnych Włoch. Dekadę później Senonowie przekroczyli góry i zaatakowali etruskie miasto Clusium, blisko 150 km na północ od Rzymu. Ponad cztery wieki później rzymski historyk Liwiusz opisał tę galijską ekspansję. Historycy rzymscy opisywali Galów, ale należy traktować te zapisy z pewną rezerwą. Galowie mieli być wysocy, bladzi, wąsaci i nosić długie blond włosy. Niektórzy z nich, według greckiego historyka Diodora Sycylijskiego z I wieku p.n.e., rozjaśniali włosy „wodą wapienną”. Istnieją różne teorie na temat przyczyn ich inwazji na Półwysep Apeniński. Ogólnie rzecz biorąc, źródła rzymskie sugerują, że Galowie byli mniej rozwiniętym …

i-e06b438.png
width: 981
height: 764

Odkryto rzadką monetę sprzed czasów rzymskich. Ujawniła tożsamość mało znanego władcy Celtów
type: item
date: 2023-10-30T12:31:35.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: celtowie
subject: Edukacja
subject: historia
subject: monety
subject: starożytny rzym
subject: wielka brytania
subject: Wolny czas
description: W Wielkiej Brytanii odnaleziono złotą monetę, którą wyprodukowano ok. 2100 lat temu. Naukowcy odkryli, że wybito na niej imię mało znanego władcy sprzed czasów rzymskich.
encoded: W tym artykule: Moneta nieznanego władcy Celtów Artefakt z burzliwych czasów na wyspach Tylko trzy takie monety W marcu 2023 roku poszukiwacz skarbów badał teren w hrabstwie Hampshire w Anglii. Pewnego dnia wykrywacz metalu wydał charakterystyczny dźwięk, że coś znajduje się pod ziemią. Mężczyzna zaczął kopać. Po chwili odnalazł tajemniczą złotą monetę. Nie przypominała tych, które wybito w czasach rzymskich. Wkrótce okazało się, że powstała za panowania mało znanego władcy. Moneta nieznanego władcy Celtów Monetę zbadali regionalni archeolodzy. W oświadczeniu napisali, że na monecie widnieje inskrypcja w języku galijskim. Na zabytku wybito słowo „Esunertos”. Naukowcy twierdzą, że to określenie kogoś „potężnego jak bóg Esos”. Bóstwo znane również jako Esus pochodzi z wierzeń starożytnych Celtów i Brytów. Znany jest głównie z dwóch monumentalnych pomników odnalezionych w Wielkiej Brytanii. O bogu wspomina w I wieku n.e. rzymski pisarz Lukan. W swojej księdze pisał o ofiarach z ludzi składanych galijskim bogom: Esusowi, Toutatisowi i Taranisowi. W komentarzu do Lukana z IV wieku anonimowy autor dodał, że ofiary składane Esosowi wieszano na drzewie, na cześć Toutatisa ludzi topiono, a dla Taranisa nieszczęśników palono żywcem. Artefakt z burzliwych czasów na wyspach Złotą monetę z Hampshire badał John Sills, archeolog z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Oksfordzkiego. Badacz stwierdził, że artefakt datowany jest na okres około 50–30 r. p.n.e. Pochodzi więc z okresu, który nastąpił już po dwukrotnym najeździe Juliusza Cezara na Brytów. – Najazdy Cezara nie zapewniły trwałej rzymskiej kontroli nad Wielką Brytanią. Dopiero po kolejnej inwazji rzymskiej, rozpoczętej w roku 43 n.e. przez cesarza Klaudiusza, imperium rzymskiemu udało się przejąć kontrolę nad częścią wyspy – czytamy w oświadczeniu. Archeolodzy odkryli przełomowe fakty dotyczące życia starożytnego plemienia Brytów Icenowie byli plemieniem Brytów z epoki żelaza, którzy zamieszkiwali obszary wschodniej Anglii. W…

zlota-moneta-9ddc2a5.jpg
width: 1100
height: 460

Unikatowa figurka. Wygląda jak Shrek, wykonał ją zagadkowy lud żyjący ponad 2 tys. lat temu
type: item
date: 2023-09-28T11:00:31.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: archeologia
subject: celtowie
subject: odkrycia archeologiczne
subject: Wolny czas
description: Figurkę wykonaną z brązu znaleźli archeolodzy w Krzelkowie na Dolnym Śląsku. Na pierwszy rzut oka wygląda jak poczciwy bajkowy ogr, Shrek. W rzeczywistości figurka przedstawia celtyckiego boga, bohatera lub króla sprzed ponad 2 tys. lat.
encoded: W tym artykule: Unikatowa figurka z brązu, co wiemy? Shrek, Yoda, Ufoludek, a może Wojtas. Okoliczności odkrycia Czym była figurka? Religia Celtów Mimo że Celtowie kojarzeni są obecnie z Wyspami Brytyjskimi i Irlandią to ich kolebką była kontynentalna Europa. Dotarli również na tereny obecnej południowej Polski. Na tych obszarach mieszkali od około 400 do 120 roku p.n.e. Unikatowa figurka z brązu, co wiemy? – Figurka wykonana z brązu, czyli stopu miedzi i cyny, jest maleńka. Mierzy 5 cm wysokości. W środku jest pusta. Zabytek jest unikatem. Nie znamy drugiego, który wyglądałby tak samo – opowiada National Geographic Polska dr Przemysław Dulęba z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego. Figurka ukazuje postać z dużą głową i wielkimi oczami, oraz wyraźnie odstającymi uszami lub rodzajem nakrycia głowy. Być może tak specyficznie oddana głowa ukazuje maskę. Sylwetka kończy się na tułowiu, na którym postać trzyma wyraźnie zarysowaną prawą dłoń. Z tyłu widać kraciasty wzór, który odwzorowuję tunikę. – Elementy stroju są podobne do takich znanych z V wieku p.n.e. z obszarów zajmowanych przez Celtów – wskazuje dr Dulęba. Kolebką tego ludu były obecnie zachodnie i centralne Niemcy Shrek, Yoda, Ufoludek, a może Wojtas. Okoliczności odkrycia Do odkrycia doszło latem w czasie badań powierzchniowych, które polegają na zbieraniu zabytków z powierzchni i warstwy ornej pól uprawnych. „Shreka” wykryto z pomocą detektora metali w obrębie pozostałości po osadzie celtyckiej, jednej z kilku, której ślady odkryto na terenie współczesnego Krzelkowa. Dr Dulęba podkreśla, że prace archeologów spotkały się z dużą życzliwością lokalnej społeczności. – To warto odnotowania, bo działamy na polach uprawnych – zaznaczył. Odkrycie takiego zabytku było dla wszystkich archeologów sporym zaskoczeniem. Ze względu na specyficzny wygląd figurki naukowcy nazwali go Shrekiem, który był poczciwym ogrem w filmie animowanym lub Yodą – jednym z bohaterów sagi filmowej Gwiezdne wojny. Były też inne sk…

celtowie-szrek-fc147b8.jpg
width: 2008
height: 1250

Najstarsza kostka do gry odkryta w Polsce. Do zabawy używali jej Celtowie
type: item
date: 2023-09-22T11:01:39.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: celtowie
subject: gry
subject: odkrycia archeologiczne
subject: polska
subject: starożytność
subject: Wolny czas
description: Ponad dwa tysiące lat ma kostka do gry odkryta przez archeologów w Samborowicach w woj. śląskim. Używali jej Celtowie. To najstarszy taki przedmiot z terenu Polski. Znajdował się wewnątrz chaty zagłębionej w ziemię.
encoded: W tym artykule: Najstarsza kostka do gry w Polsce. To wytwór Celtów Fibula. Inne cenne odkrycie w Samborowicach Kim byli Celtowie? Celtowie zamieszkiwali tereny obecnej Polski od ok. 400 do ok. 120 r. p.n.e. Zasiedlali jednak tylko południe naszego kraju w kilku obszarach: w pobliżu Wrocławia na Dolnym Śląsku, pod Krakowem w Małopolsce, na Podkarpaciu, na płaskowyżu głubczyckim. To właśnie na tym ostatnim obszarze, w Samborowicach, archeolodzy natknęli się na najstarszą na polskich ziemiach kostkę do gry. Pierwszy poinformował o tym serwis Nauka w Polsce. Archeolodzy prowadzą wykopaliska w Samborowicach od wielu lat. Kierują nimi Jacek Soida z Działu Archeologii Muzeum Śląskiego oraz dr Przemysław Dulęba z Uniwersytetu Wrocławskiego. Najstarsza kostka do gry w Polsce. To wytwór Celtów – Kostka wykonana została z kości lub poroża, będziemy się starali to doprecyzować. Została znaleziona we wnętrzu półziemianki – przekazał „National Geographic Polska” Jacek Soida. Wykonano ją w pierwszej połowie II wieku p.n.e. Oznacza to – jak uważa Soida – że jest to najstarsza kostka do gry odkryta do tej pory na terenie Polski. Podobne kostki do gry znane głównie z Dolnej Austrii, Czech i Moraw. Dotychczas najstarsze znane kostki z obszaru Polski pochodziły z II wieku n.e. – Z centralnej osady w Nowej Cerekwi [znany – przyp. red.] jest podobny przedmiot, ale wykonany z brązu i jest to znalezisko luźne, z powierzchni. W przypadku Samborowic mamy więc pewność co do datowania – dodał dr Dulęba. W Nowej Cerekwi na Opolszczyźnie odkryto największą celtycką osadę na terenie Polski. Kostka z Samborowic nie nosi widocznych śladów użytkowania. – Jest bardzo dobrze wygładzona, stąd trudności w określeniu materiału – podkreślił Soida. Surowcem jest kość albo poroże. Kostka jest prostopadłościenna, jednak nie wszystkie jej boki są równe. Nie jest to zatem typowa, sześcienna kostka znana z popularnych obecnie gier. Na dłuższych bokach kostki z Samborowic oznaczono oczkami wartości 5 i 6. Nie j…

najstarsza-kostka-do-gry-6b42019.jpg
width: 1200
height: 900

W Niemczech odkryto tajemniczą złotą monetę. Miała pojawiać się po deszczu i przynosić szczęście
type: item
date: 2023-09-11T15:49:58.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: celtowie
subject: Edukacja
subject: niemcy
subject: odkrycia archeologiczne
description: Moneta to tak zwany tęczowy kubek. W dawnych czasach wybijało się je w społecznościach kultury lateńskiej, które tworzyli Celtowie.
encoded: W tym artykule: Monety wybite przez Celtów ponad 2000 lat temu „Tęczowe kubki” miały być znajdowane wyłącznie przez dzieci Jedna z trzech monet, które do tej pory odnaleziono Osadnictwo Celtów z kultury lateńskiej Nazwa monet „tęczowe kubki” (ang. rainbow cups) ma swoje korzenie w ludowych legendach. Złote artefakty o kształcie miseczki lub kubka często odnajdywali rolnicy latem, zaraz po żniwach i najczęściej po ulewnych deszczach. To doprowadziło do przekonania, że monety można znaleźć w miejscu, w którym tęcza dotyka ziemi. Ludzie zaczęli więc wierzyć, że złote skarby przynoszą szczęście i pomyślność. Z czasem przypisywano im szereg różnych magicznych cech. Monety wybite przez Celtów ponad 2000 lat temu W praktyce monety (zarówno złote, jak i srebrne) były wybijane przez Celtów na obszarach zdominowanych przez kulturę lateńską w okresie od ok. V do I wieku p.n.e. Monety były często oznaczone różnymi symbolami i wzorami. Nazwa kultury wywodzi się od stanowiska archeologicznego La Tène nad jeziorem Lac de Neuchâtel w Szwajcarii. To właśnie w tym miejscu w XIX wieku, odkryto dużą liczbę artefaktów związanych z ludnością celtycką. Kulturę lateńską charakteryzowały artefakty, takie jak zapinki typu La Tène, groty włóczni, miecze, owalne tarcze z umbem taśmowatym, bransolety rozszerzone na końcach, pasy łańcuchowe z profilowanych ogniw, ceramika, szklane bransolety i właśnie złote „tęczowe kubki”. „Tęczowe kubki” miały być znajdowane wyłącznie przez dzieci Podczas najnowszych wykopalisk w Bawarii archeolodzy odnaleźli jedną z takich monet. Odkryto ją ok. 70 kilometrów na zachód od Monachium, nad rzeką Lech. Bawarscy badacze dokonali analizy zabytku i doszli do wniosku, że została wybita w II lub I wieku p.n.e. Tajemniczy Brytowie skutecznie stawiali opór Rzymianom. Dlaczego zostali podbici przez Anglosasów? Kultura Brytów, mimo że nie należy do najstarszych w Europie, bez cienia wątpliwości jest jedną z najbardziej interesujących. Zaczęła rozwijać się w epoce żelaza, a…

teczowe-kubki-17ecf0b.webp
width: 970
height: 546

Galia podbiła Rzym i zażądała wysokiego okupu. Potem jednak imperium przeszło do kontrataku
type: item
date: 2023-08-28T09:29:04.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: celtowie
subject: europa
subject: historia
subject: Społeczeństwo
subject: starożytność
subject: starożytny rzym
description: Galia przez długi czas była solą w oku starożytnego Rzymu. Ostatecznego podboju zamieszkujących tę krainę plemion dokonał dopiero Juliusz Cezar, kładąc w ten sposób kres ich kulturze. Gdzie leżała Galia? Jak żyli i w co wierzyli Galowie? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: W tym artykule: Gdzie leżała Galia? Podział Galii Jakie były plemiona galijskie? Kultura i religia Galów Podboje Galii przez Juliusza Cezara Ciekawostki o Galii Imperium celtyckie przez długi czas dominowało na obszarach na północ od cywilizacji greckiej i rzymskiej. Zamieszkiwany przez nich obszar, Galia, dość często bywa nazywany krajem Celtów. Należy jednak podkreślić, że poszczególne plemiona nigdy nie zdołały stworzyć zwartego aparatu państwowego, w którym istniałyby silne więzi społeczne i ekonomiczne. Gdyby tak było, historia Starego Kontynentu dziś mogłaby przedstawiać się zupełnie inaczej. Walki z Rzymem doprowadziły do upadku Galii. Ale zanim to nastąpiło, Galowie dali się mocno we znaki jednej z największych potęg starożytnej Europy. Gdzie leżała Galia? Mówiąc o Galii, na myśli trzeba mieć krainę historyczną zamieszkiwaną przez celtyckie plemiona. Nazwa ta była używana przez Rzymian, którzy jej mieszkańców, w ich przekonaniu dzikich i prymitywnych, nazywali Galami. Archeolodzy odnaleźli celtycki skarb sprzed 2000 lat Niemieccy archeolodzy odnaleźli celtycki skarb liczący 41 złotych monet. Eksperci zauważają, że ich wartość w tamtych czasach była ogromna. Jako odrębny lud, Celtowie uformowali się w VI stuleciu p.n.e. Zajmowane przez nich tereny obejmowały ziemie od Szampanii, przez Bawarię, aż po północno-zachodnią część Austrii. W najwcześniejszym okresie migracji zasiedlili południowe obszary dzisiejszej Francji. Z czasem osiedlili się także na terenach dzisiejszej Belgii, Szwajcarii, północno-zachodniej Italii, południowej Holandii i zachodnich Niemiec. To właśnie te ziemie zostały nazwane Galią. Celtycki rodowód mieli też m.in. Brytowie. Podział Galii Należy jednak podkreślić, że Galia nie była ani państwem, ani nawet organizacją plemienną, przynajmniej nie do czasu podboju tych ziem przez Juliusza Cezara. Plemiona galijskie wykazywały podobieństwa kulturowe i religijne, ale nie występowały między nimi zależności polityczne i ekonomiczne. Pierwotnie kr…

galia-historia-kultura-i-ciekawostki-z-czego-zaslyneli-galowie-ryc-bildagentur-online-universal-images-group-via-getty-images-de9ecd2.jpg
width: 1024
height: 601

Odkryto zaginione miasto na Półwyspie Iberyjskim. Ma ponad 2000 lat
type: item
date: 2023-07-17T14:27:06.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: celtowie
subject: Edukacja
subject: historia
subject: hiszpania
subject: starożytność
subject: starożytny rzym
description: Archeolodzy odnaleźli w Hiszpanii celtoiberyjskie miasto sprzed 2000 lat. Badacze uważają, że to prawdopodobnie zaginiona osada Titiakos, która była potężną twierdzą z czasów wojny sertoriańskiej.
encoded: W tym artykule: Zaginione miasta Celtyberów W odkryciu miasta pomogły badania kamieniołomu Kluczowe miasto w rzymskich wojnach domowych Celtyberowie lub Celtoiberowie to lud zamieszkujący centralną część Hiszpanii w okresie preromańskim. Grupa ta powstała w wyniku asymilacji Celtów z północnej części Półwyspu Iberyjskiego, którzy przybyli tu z Brytanii i Iberów pochodzących z południa i wschodu. Posługiwali się językiem należącym do grupy języków celtyckich. Zaginione miasta Celtyberów Ludy te odegrały dużą rolę podczas drugiej wojny punickiej, która toczyła się w latach 218–201 p.n.e. między Kartaginą a Rzymem. Była to największa z wojen punickich. Celtyberowie przekroczyli wówczas Alpy pod dowództwem Hannibala. W ten sposób wojska postanowiły zaskoczyć Rzymian od północy. Mimo trudnej przeprawy przez góry, podczas której armia straciła wiele słoni bojowych, Kartagińczycy wraz z Celtoiberami odnieśli wiele zwycięstw. To jednak nie wystarczyło do wygrania wojny i to Rzym triumfował. Celtyberowie poddali się Rzymianom w 195 r. p.n.e. Naukowcy z Politechniki w Madrycie (UPM) prowadzili wykopaliska w mieście Deza w prowincji Soria, na północy Hiszpanii. Zespół badaczy przekazał w najnowszym oświadczeniu niezwykłą wiadomość. Archeologom udało się odnaleźć dawny rzymski obóz, a także zaginione miasto Celtoiberów. Osada pochodzi sprzed ponad 2000 lat. Badania zostały opublikowane na łamach czasopisma naukowego „Archaeological and Anthropological Sciences”. W odkryciu miasta pomogły badania kamieniołomu Archeolodzy podkreślają, że w pobliżu miasta znajdował się kamieniołom wapienia, który był wykorzystywany do budowy garnizonu. – Pomimo swojego znaczenia, to miejsce nigdy nie było badane i pozostawało nieznane. Do tej pory nie przeprowadzono żadnych systematycznych badań w celu odkrycia jego historycznego znaczenia – mówi w oświadczeniu Vicente Alejandre, burmistrz Deza i członek zespołu badawczego. Sensacyjne odkrycie w Hiszpanii: znaleziono olbrzymi megalityczny kompleks…

zaginione-miasto-c726d15.webp
width: 1200
height: 552

Tajemniczy Brytowie skutecznie stawiali opór Rzymianom. Dlaczego zostali podbici przez Anglosasów?
type: item
date: 2023-03-12T07:54:04.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: brytyjczycy
subject: celtowie
subject: europa
subject: historia
subject: migracje
subject: prehistoria
subject: Społeczeństwo
subject: wielka brytania
description: Kultura Brytów, mimo że nie należy do najstarszych w Europie, bez cienia wątpliwości jest jedną z najbardziej interesujących. Zaczęła rozwijać się w epoce żelaza, a istotne przeobrażenia wśród ludu Wysp Brytyjskich zaczęły się dopiero w czasie najazdów Rzymian. Gdy tamtymi ziemiami zainteresowali się Anglowie, Sasi i Jutowie, nastąpił zmierzch ich kultury. Kim byli Brytowie? Jak wyglądało ich życie? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: W tym artykule: Kim byli Brytowie? Jak wyglądało życie Brytów? Osiągnięcia Brytów Język brytyjski Religia Brytów Schyłek kultury Brytów Naukowcy badający kulturę Brytów nie stoją przed łatwym zadaniem. Do naszych czasów nie zachowały się żadne źródła spisane językiem brytyjskim. Stan współczesnej wiedzy opiera się o analizę tekstów stworzonych w innych kręgach kulturowych i wyniki badań archeologicznych. Kim byli Brytowie? Mówiąc o Brytach, na myśli trzeba mieć celtycki lud, który zasiedlał Wyspy Brytyjskie zanim plemiona germańskie najechały te ziemie. W średniowieczu panował pogląd, że Brytowie wywodzą się od Trojan, a konkretnie – od uciekinierów z Troi. W tym miejscu należy dodać, że takie wieści głosili sami zainteresowani. Nie jest to specjalnie zaskakujące, bo w tym czasie właściwie wszystkie wielkie kultury szukały swych trojańskich korzeni. Co na to współczesna nauka? Brytowie, a w zasadzie ich przodkowie pojawili się na Wyspach Brytyjskich w już w epoce żelaza. Mowa o Celtach, którzy przybyli tam z centralnej Europy. Jeszcze nie tak dawno temu panował powszechny pogląd o siłowym podboju Wysp Brytyjskich. Dziś już wiemy, że w tym przypadku należy raczej mówić o asymilacji i integracji. Celtycka emigracja była podyktowana względami ekonomicznymi – epoka żelaza to czas wdrażania nowych technologii i dynamicznego rozwoju handlu. Dawni Brytowie robili z kości zmarłych bliskich instrumenty muzyczne Niektórzy trzymają w domach urny z prochami bliskich, przodkowie mieszkańców Wielkiej Brytanii z robili z kości zmarłych instrumenty muzyczne i drobne bibeloty. Potwierdziły to wyniki nowego... Czy zatem można powiedzieć, że Brytowie są Celtami? Niekoniecznie. Badania wskazują na heterogeniczne pochodzenie tego ludu. Po przybyciu na Wyspy Brytyjskie, indoeuropejscy Celtowie zaczęli mieszać się z nieindoeuropejską ludnością, która zamieszkiwała te obszary przed nimi – z Piktami. Z badań naukowych wynika, że napływ ludności celtyckiej odbył się w dwóch falach. Pierwsza …

brytowie-co-wiemy-o-pochodzeniu-i-osiagnieciach-tej-ludnosci-celtyckiej-fot-getty-images-8618bba.jpg
width: 2016
height: 1486

Skanowanie laserowe ujawniło ruiny fortecy sprzed ponad 1500 lat. Znajdowała się w hiszpańskim lesie
type: item
date: 2023-02-14T10:19:34.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: celtowie
subject: Edukacja
subject: forteca
subject: hiszpania
subject: ruiny
subject: twierdza
description: Dotychczas naukowcy sądzili, że w jednym z hiszpańskich lasów znajduje się pozostałość po grodzie z epoki żelaza. Najnowsze badania metodą LIDAR wykazały, że w rzeczywistości były to ruiny średniowiecznej fortecy z V wieku.
encoded: W tym artykule: Archeolodzy odnaleźli ruiny średniowiecznej fortecy w Hiszpanii Fortyfikację prawdopodobnie zbudowali Wizygoci na pozostałościach celtyckiego grotu Odkrycie może rzucić światło na migracje ludów celtyckich Lidar to niezwykle skuteczna metoda badawcza, która służy do różnego rodzaju pomiarów. Wykorzystuje się ją m.in. w meteorologii i geologii. Za pomocą specjalnego czujnika urządzenie jest w stanie zmierzyć odległość od celu poprzez oświetlanie go światłem laserowym. Mówiąc w uproszczeniu, lidar jest połączeniem lasera z teleskopem, który potrafi wykryć rzeczy niewidoczne gołym okiem. Właśnie dlatego metoda ta znalazła swoje zastosowanie również w archeologii. Archeolodzy odnaleźli ruiny średniowiecznej fortecy w Hiszpanii To właśnie z wykorzystaniem lidaru naukowcom udało się dokładnie zbadać obszar w Gwatemali, na którym kilka tysięcy lat temu rozwijała się potężna cywilizacja Majów. Skaning laserowy ujawnił również system kanałów w pobliżu Machu Picchu oraz 478 starożytnych miejsc ceremonialnych w Meksyku. Archeolodzy odkryli przełomowe fakty dotyczące życia starożytnego plemienia Brytów Icenowie byli plemieniem Brytów z epoki żelaza, którzy zamieszkiwali obszary wschodniej Anglii. W historii zasłynęli heroicznym powstaniem przeciwko Cesarstwu Rzymskiemu, które w 43 roku n.e.... Kilka lat temu szwedzki archeolog odkrył miejsce pochówku legendarnego wodza wikingów. Okazało się, że jego grobowiec znajdował się niedaleko wyspy Wolin, co potwierdził po kilku latach lidar. O nieocenionych zaletach lasera przekonali się ostatnio hiszpańscy naukowcy. Grupa archeologów prowadziła poszukiwania pozostałości grodu z epoki żelaza, który miał znajdować się w lesie w północno-zachodniej Hiszpanii. Wyniki pomiarów wykazały, że w miejscu grodziska wybudowano dużych rozmiarów fortecę, którą otaczał mur obronny o długości ok. 1,2 km. Naukowcy twierdzą, że twierdzę wybudowano w V wieku n.e., w miejscu starożytnej celtyckiej osady. Autorzy nazwali ją Castro Valente. …

forteca-e34977a.webp
width: 970
height: 546

Archeolodzy odnaleźli celtycki skarb sprzed 2000 lat
type: item
date: 2022-01-14T15:01:22.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: celtowie
subject: Edukacja
subject: niemcy
subject: odkrycia archeologiczne
description: Niemieccy archeolodzy odnaleźli celtycki skarb liczący 41 złotych monet. Eksperci zauważają, że ich wartość w tamtych czasach była ogromna.
encoded: W tym artykule: Niezwykle cenny skarb Celtowie w Brandenburgii Celtycki skarb został odnaleziony w okolicy miasta Brandenburg, w północno-wschodnich Niemczech. Trafił na niego archeolog, który zgłosił się na ochotnika do prac wykopaliskowych. Teraz może mówić o niezwykłym szczęściu, ponieważ to pierwsze takie znalezisko w historii w tym regionie Niemiec. W sumie znaleziono 41 złotych monet. Naukowcy szacują, że zostały wybite najprawdopodobniej 2000 lat temu. Niezwykle cenny skarb Eksperci, którzy analizowali znalezione monety przyznali, że w tamtych latach były warte naprawdę dużo. Są zakrzywione, co było powszechną celtycką metodą wybijania. W Niemczech nazywano je tęczowymi misami (niem. regenbogenschüsselchen), co miało to związek z wierzeniami i legendami kultury lateńskiej. Według podań na końcu tęczy miały czekać właśnie takie monety. Uważano, że przynoszą szczęście i pomyślność, dlatego były bardzo cenne. Miały one spadać z nieba na okoliczne pola, które potem znajdowali chłopi w trakcie pracy. Najstraszliwsze tortury w średniowieczu. Tak karano przestępców i heretyków Chociaż tortury jako metoda wymierzania kary funkcjonuje w niektórych krajach do dziś, to średniowiecze wyróżnia się szczególną brutalnością. Oto najstraszliwsze narzędzia tortur ówcze... Jak informuje portal Live Science, skarb odnalazł archeolog wolontariusz Wolfgang Herkt, który jest pracownikiem oddziału Państwowego Muzeum Archeologicznego w Brandenburgu. Celtyckie monety były zakopane w okolicy wsi Baitz. Wcześniej jednak archeolog musiał uzyskać pozwolenie od tamtejszych rolników, ponieważ miejsce, które chcieli przeszukać znajdowało się na polu jednego z nich. Po otrzymaniu odpowiedniej zgody, Herkt wraz z grupą pomocników rozpoczął wykopaliska. W pewnym momencie natknął się na coś błyszczącego, co początkowo uznał za dolny fragment fragment złotej butli. Nic dziwnego, ponieważ kształt celtyckich „tęczowych” monet jest dość specyficzny. Herkt sam odnalazł 10 monet, po czym zgłosił to wł…

celtyckie-monety-ef920db.jpeg
width: 1153
height: 779

Archeolodzy trafili na starożytny fort w Walii. Rzymianie walczyli tam z Celtami
type: item
date: 2015-12-03T14:48:41.000Z
creator: redakcja
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: celtowie
subject: rzymianie
description: Sensacyjne znalezisko na wyspie Anglesey w północnej Walii. Może pochodzić nawet z pierwszego wieku!
encoded: Archeolodzy w Walii odkryli georadarem położenie niewielkiego fortu z okresu rzymskiego – informuje serwis internetowy BBC News. Na zdjęciach wykonanych nad niewielkim wzgórzem pokrytym roślinami uprawnymi widoczne były regularne kształty, wskazujące na istnienie nieznanych obiektów pod powierzchnią ziemi. Naukowcy z walijskiego Uniwersytetu w Bangor wykonali szczegółowe badania georadarowe w tym miejscu i ustalili, że pod ziemią znajdują się pozostałości kompleksu budowli o charakterze obronnym i kształcie typowym dla starożytnych rzymskich fortów. Zdaniem Dawida Hopewell’a z organizacji Powiernictwo Archeologiczne Gwynedd (GAT), odkrycie w Cemlyn ma wielkie znaczenie dla badań historii Walii, gdyż pozostałości fortu są pierwszym znaleziskiem tego rodzaju z wczesnego okresu rzymskiego na wyspie Anglesey. Odkrycia dokonał zespół archeologów na stanowisku w Cemlyn, położonym na północno-zachodnim wybrzeżu wyspy Anglesey w północnej Walii. W pierwszej kolejności nowym stanowiskiem zainteresowali się naukowcy GAT po obejrzeniu zdjęć lotniczych rejonu Cemlyn, które wykonała i dostarczyła Maria Aris – historyk i fotograf. Według ekspertów, na stanowisku Cemlyn mogą znajdować się pozostałości niewielkiego rzymskiego fortu z I wieku, tj. z czasów, gdy rzymski wódz i namiestnik Brytanii Swetoniusz Paulinus najechał w 60 r. n.e. wyspę, noszącą wówczas nazwę Mona, w celu zniszczenia celtyckich świątyń oraz świętych grobów i osłabienia władzy druidów – celtyckich kapłanów. Źródło: PAP

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/06805b9eec469a99a0bd1e60b28ea6abb72842c9-0f9c99a.jpeg
width: 1024
height: 768

Celtowie, cywilizatorami barbarzyńskiej Europy?
type: item
date: 2010-03-04T05:34:00.000Z
creator: Redaktor National Geographic
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: barbarzyńcy
subject: celtowie
subject: europa
subject: historia
subject: starożytny rzym
description: Byli niewątpliwie twórcami rozległej prowincji kulturowej, obejmującej od V do II w.p.n.e. Europę Zachodnią i Środkową poza granicami Imperium Rzymskiego.
encoded: Potrafili uzyskiwać sól z solanek, wypalać wysokiej jakości naczynia ceramiczne, formowane na kole garncarskim, posiedli sztukę wytopu żelaza i wytwarzania z niego broni i narzędzi oraz sztukę pozyskiwania i obróbki bursztynu. Niechętnie dzielili się z podbijanymi przez siebie ludami własnymi umiejętnościami, niemniej przyznać trzeba, że to właśnie oni byli pierwszymi i najważniejszymi cywilizatorami barbarzyńskiej Europy. Ich wpływy kulturowe można prześledzić na przykładzie Wandali, jednego z ludów germańskich, przybyłych ze Skandynawii, którzy dzięki Celtom upowszechnili wyroby z żelaza i umiejętność jego wytopu na ziemiach między Odrą i Wisłą i już w I w.p.n.e. założyli dwa wielkie ośrodki metalurgiczne w rejonie Gór Świętokrzyskich i na Zachodnim Mazowszu, stając się głównymi producentami i eksporterami wyrobów żelaznych w okresie rzymskim na terenie całej Europy Środkowej. Wyrabiali broń, na którą od początku nowej ery było ogromne zapotrzebowanie ze strony plemion germańskich, uderzających na granice Imperium Rzymskiego. Przypuszczać możemy, że na terenie dzisiejszego Śląska, Mazowsza i Małopolski znajdowały się ogromne zbrojownie, magazyny i wytwórnie broni. Tekst: Agnieszka Budo

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/7e58d41eedddcccbf1dc292d9efb6c38c054830f-59756df.jpeg
width: 500
height: 334