To zwierzę stało się hitem internetu. „Donald Trump” z Bangladeszu przyciąga tłumy, ale jego los jest już przesądzony
Bawół o imieniu „Donald Trump” stał się międzynarodową sensacją dzięki swojej nietypowej, złotej grzywie, która przyciąga na bengalską farmę tłumy turystów. Mimo ogromnej popularności w mediach społecznościowych, ważący 700 kilogramów celebryta został przeznaczony na rytualną ofiarę z okazji nadchodzącego święta Id al-Adha. Właściciel zwierzęcia przyznaje ze smutkiem, że choć darzy bawoła ogromnym uczuciem, tradycja i religijne poświęcenie są w tym przypadku ważniejsze niż internetowa sława.
Świat widział już gatunki zwierząt nadawane na cześć globalnych celebrytów. Odkryta w Australii mucha ze względu na swój złoty odwłok została nazwana na cześć słynnej piosenkarki Beyonce, a niewielki żuk wodny z Borneo tytułuje się przydomkiem nawiązującym do laureata Oscara Leonardo DiCaprio. Prezydent Stanów Zjednoczonych Donald Trump również stał się motywacją do nadania nazwy kalifornijskiej ćmy, której żółte łuski do złudzenia przypominają charakterystyczną fryzurę polityka. Zwierze, które obecnie stało się hitem internetu, jeszcze bardziej przypomina urodzonego w Nowym Jorku przedsiębiorcę. Niestety bawoła spotka zdecydowanie gorszy los niż urząd w Białym Domu. Trump z Bangladeszu Bawół-albinos, któremu właściciel nadał imię Donald Trump, stał się prawdziwym fenomenem w sieci. Do farmy w Narajangandź, położonej tuż pod stolicą Bangladeszu, Dhaką, od kilku dni zmierzają tłumy turystów i gapiów pragnących na własne oczy zobaczyć to niezwykłe zwierzę. Bawół zawdzięcza swoje imię charakterystycznej fryzurze, która łudząco przypomina słynną czuprynę byłego prezydenta USA. To właśnie ten specyficzny blond „zaczes” sprawił, że młodszy brat właściciela nie miał wątpliwości, jak nazwać czworonoga. W przeciwieństwie do swojego amerykańskiego imiennika, bawół nie potrzebuje żadnych zabiegów upiększających ani samoopalaczy. Jego wyjątkowa jasna skóra wynika z albinizmu – jednej z najrzadszych cech u tego gatunku, co w połączeniu z nietypową grzywą czyni go unikatowym okazem na skalę światową. Internetowy szał Właściciel oraz bawół musieli zapłacić cenę swojej internetowej sławy. Stres wywołany ciągłymi wizytami spowodował spadek wagi 700-kilogramowego zwierzęcia, czego konsekwencją było zdecydowane ograniczenie liczby odwiedzających. Osoby, którym udało się sfotografować byczego Donalda Trumpa nie kryją swojego szczęścia. 30-letni Faisal Ahmed relacjonował, że „cechy bawoła i prezydenta Donalda Trumpa są naprawdę podobne. Mój siostrzeniec płynął łodzią przez godzinę tylko po to, by zobaczyć bawoła-albinosa”. Smutna przyszłość zwierzęcego celebryty Wyjątkowa sława „Donalda Trumpa” nie uchroni go jednak przed czekającym go losem. Jeszcze zanim zwierzę zyskało międzynarodowy rozgłos, jego przyszłość była przesądzona. Bangladesz bowiem przygotowuje się na święto Id al-Adha - jedno z najważniejszych w muzułmańskim kalendarzu. Wydarzenie to upamiętnia skrajne poświęcenie Abrahama, który według Islamu chciał złożyć w boskiej ofierze swojego syna. Bóg oszczędził potomka nakłaniając wiernego do zabicia barana zamiast człowieka. Współcześnie każdy ojciec rodziny składa w ofierze jedno z hodowlanych zwierząt: owce, wielbłąda, barana lub krowę. Właśnie taka przyszłość czeka „Donalda Trumpa”, który szykowany już jest na rytualną egzekucję. Właściciel przyznaje, że uczucie, którym darzy zwierzę przegrywa z poświęceniem, które religia wymaga od wiernego. Źródło: The Telegraph Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Ślady przeszłości w Ukrainie. Archeolodzy odkryli gliniane figurki z epoki żelaza
We wsi Kryłos w zachodniej Ukrainie archeolodzy odnaleźli gliniane figurki przedstawiające byki. Analiza wykazała, że artefakty z gliny powstały ok. 2500 lat temu.
Spis treści: Gliniane figurki odkryte w zachodniej Ukrainie Jaką funkcję pełniły artefakty? Ślady kultury scytyjskiej Każde odkrycie archeologiczne w Ukrainie po 24 lutego 2022 roku, gdy Rosja rozpoczęła pełnoskalową inwazję na ten kraj, ma zupełnie inny wymiar. To nie tylko światło na przeszłość Ukrainy, ale także ratowanie jej dziedzictwa, które od wybuchu wojny jest nieprzerwanie niszczone. Co więcej, wyniki badania, którego wyniki opublikowano na łamach czasopisma „Antiquity”, pokazują, że zabytki Ukrainy są niszczone przez wojska rosyjskie w tempie niespotykanym od II wojny światowej. Gliniane figurki odkryte w zachodniej Ukrainie Właśnie dlatego archeologia na terenach Ukrainy jest dzisiaj niezwykle ważna, bo stanowi swoiste potwierdzenie wielowiekowej historii i dziedzictwa naszego wschodniego sąsiada. We wsi Kryłos w obwodzie iwanofrankiwskim na zachodzie Ukrainy, w rejonie halickim, archeolodzy odkryli figurki z gliny, które przedstawiały byki. To regon, w którym w przeszłości odkryto wiele stanowisk archeologicznych, a także zabytków z okresów sięgających starożytności. Miejsce to jest również naznaczone straszną i trudną historią II wojny światowej. W latach 1943–1944 podczas rzezi wołyńskiej nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA zamordowali tutaj 10 Polaków. – „Pracowaliśmy w pobliżu wału obronnego we wsi Kryłos, w pobliżu Komnat Metropolitalnych. Spodziewaliśmy się znaleźć fragmenty z okresu książęcego, ale zamiast tego natknęliśmy się na warstwę kulturową z wczesnej epoki żelaza. Znaleźliśmy dwie gliniane figurki byków, które świadczą o kulcie rolniczym tamtych czasów – mówi ukraiński archeolog Andrii Fihol w rozmowie z Ukrinformem. Jaką funkcję pełniły artefakty? Fihol zwraca uwagę na to, że ludzie wówczas przede wszystkim odwzorowywali otaczającą ich rzeczywistość. Tworzyli dzieła na podstawie tego, co znali, co było częścią ich życia. Nie wiadomo, czy figurki miały wartość kultową lub rytualną. Prawdopodobnie były po prostu efektem artystycznej ekspresji lub formą dziecięcej zabawki. Obok figurek znajdowało się również koło od pradawnego wozu, który mógł pochodzić z IX lub X wieku p.n.e. – Epoka żelaza jest w dużej mierze związana ze Scytami, którzy stworzyli swoją kulturę już w VII wieku p.n.e. na ziemiach Ukrainy. Większość artefaktów nawiązuje do ich rzemiosła kowalskiego z V–III wieku p.n.e. – napisali w oświadczeniu badacze. Odkrycia te zostaną przekazane do zbiorów Muzeum Historii Starożytnego Halicza. Epoka żelaza, z której pochodzą figurki byków, to okres w dziejach ludzkości następujący po epoce brązu. Żelazo stało się wówczas głównym surowcem do wytwarzania narzędzi. Ślady kultury scytyjskiej Na terytorium Ukrainy epoka żelaza rozpoczęła się XII wieku p.n.e. W regionie halickim odkrywano jednak w przeszłości artefakty znacznie późniejsze. Najstarsze to ślady kultury z ok. 5500 r. p.n.e. To pokazuje, że obszar ten był zamieszkiwany przez blisko 7000 lat. Najwięcej znalezisk ma związek ze Scytami. To koczowniczy lud pasterzy i wojowników konnych, których bała się niemal cała Eurazja. Udało im się podbić Wielki Step. Nie pozostawili po sobie pisma, ale ich kulturę bardzo często opisywali starożytni kronikarze, również rzymscy. Lud ten wyróżniał się przede wszystkim niezwykłymi umiejętnościami w sztuce wojennej i jeździeckiej. W okresie od VII wieku do III wieku p.n.e. Scytowie zamieszkiwali północne obszary Morza Czarnego. Wojownicy ci mieli pić krew pierwszego zabitego przeciwnika. Krwią również mieli pieczętować zawierane przymierza. Wiadomo, że Scytowie pojawiali się także na ziemiach polskich. Przez lata archeolodzy uważali, że ich obecność na naszych terenach wiązała się z grabieżami. Jednak ślady znalezione m.in. we wsi Chotyniec w województwie podkarpackim sugerują, że ludzie ci w niektóre rejony Polski zamieszkiwali. Nasz autor Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
PETA chce zakazać biegu byków w Pampelunie
Coroczny festiwal Sanfermines to jedna z największych atrakcji turystycznych w Pampelunie. Punktem kulminacyjnym kilkudniowej imprezy jest bieg byków ulicami miasta. W tym sezonie wydarzenie ponownie nie odbędzie się z uwagi pandemię koronawirusa. Aktywiści z organizacji PETA walczą jednak o to, żeby władze Pampeluny raz na zawsze zrezygnowały z kontrowersyjnej rozrywki.
W tym artykule: Krwawa tradycja Aktywiści kontra władze miasta Przedstawiciele PETY zgłosili się do burmistrza Pampeluny z niecodzienną propozycją. Zaproponowali, że zapłacą miastu 298 tysięcy euro w zamian za permanentne odwołanie encierro, czyli biegu byków ulicami miasta. – Teraz jest odpowiedni moment, aby stanąć po właściwej stronie. Mamy nadzieję, że zaakceptujesz naszą ofertę i pozwolisz Pampelunie odkryć się na nowo – czytamy w oficjalnym piśmie aktywistów. Krwawa tradycja Sanfermines odbywa się na początku lipca i trwa osiem dni. W czasie festiwalu każdego ranka wąskimi uliczkami miasta biegnie sześć byków i sześć wołów. Zwierzęta są zaganiane na arenę, gdzie wieczorem giną z rąk torreadorów. W porannych biegach uczestniczą też setki ludzi, co bardzo często kończy się dla nich mniej lub bardziej poważnymi urazami. Od 1911 roku, czyli od momentu rozpoczęcia prowadzenia statystyk, podczas biegów byków zginęło 15 osób. Ostatnią ofiarą śmiertelną był 27-letni Daniel Jimeno Romero z Hiszpanii. W lipcu 2009 roku mężczyzna został ugodzony w szyję rogiem byka. Mówi się, że festiwal zawdzięcza swoją popularność Ernestowi Hemingway’owi. Główni bohaterowie jego książki "Słońce też wschodzi" wyruszyli z Paryża do Pampeluny właśnie po to, żeby zobaczyć encierro i walki byków. Każdego roku Sanfermines przyciąga setki tysięcy turystów. Na nieco ponad tydzień czasu populacja miasta wzrasta z 200 tysięcy do nawet miliona. Biegi byków to dla Pampeluny nie tylko tradycja, ale też rentowny biznes. Szacuje się, że okoliczne przedsiębiorstwa zarabiają wówczas około 70 milionów euro. Aktywiści kontra władze miasta To nie pierwsza raz, kiedy PETA publicznie krytykuje Sanfermines. Aktywiści we współpracy z lokalną grupą AnimaNaturalis od kilku lat organizują pokojowe protesty przed rozpoczęciem festiwalu. Kładą się wtedy na ulicach miasta, a obok siebie malują kontury ciał martwych byków. Były burmistrz Pampeluny, Joseba Asiron, osobiście poparł te akcje. Mimo to za jego kadencji nie doszło do żadnych zmian w kwestii organizacji kontrowersyjnego festiwalu. Walki byków z torreadorami są jedną z najbardziej kojarzonych na świecie hiszpańskich tradycji. Statystyki pokazują jednak, że obywatele coraz częściej dystansują się od niej. W ankiecie opublikowanej dwa lata temu przez internetową gazetą "En Espanol" ponad 56 % pytanych opowiedziało się przeciw ich organizacji.
W świecie Mundari nic nie jest ważniejsze niż krowa. Zaglądamy do Sudanu Południowego
Świat wokół może toczyć krwawe wojny. Dla Mundari jedno pozostaje niezmienne.
Wstaje świt, oświetlając brzegi Nilu i niewielki obóz plemienia Mundari. Młody mężczyzna czyści zęby patykiem, a następnie wkłada głowę prosto w strumień moczu stojącej obok krowy. Ten prysznic ma dwie zalety, chroni przed infekcjami i barwi jego włosy na rudawo, a ten kolor to dla Mundari wyznacznik piękna. Potem wciera w swoją skórę popiół z ogniska. Delikatnie brzoskwiniowy, ma konsystencję pudru. Powstał ze spalonego krowiego łajna. Jest naturalnym antyseptykiem, chroni przed komarami i innymi insektami, poza tym zapewnia ochronę przed nadciągającym nieubłaganie upałem. Mężczyzna pije parę łyków mleka prosto z wymienia, a potem uderza w bębenek, budząc resztę plemienia. Czas zabrać zwierzęta na inne pastwisko. W najmłodszym państwie świata To znajduje się na północ od Dżuby, stolicy Sudanu Południowego. Najmłodszego i prawdopodobnie najbardziej niestabilnego kraju na świecie. Powstał w lipcu 2011 r., a już w grudniu 2013 r. wybuchł tam konflikt. W jego wyniku zginęło co najmniej 50 tys. ludzi, a ponad 2 mln zostały zmuszone do opuszczenia domów, wysiedlone, skazane na cierpienie głodu. Pośród tego kryzysu humanitarnego nomadzi Mundari starają się dalej wypasać swoje stada na brzegach Nilu, narażając się na niebezpieczeństwo wejścia na zaminowane pola, odpierając ataki sąsiednich, wrogich im plemion – Dinka czy Nuer. Bydło królów Hodują rasę bydła zwaną watussi-ankole, charakterystyczne białe zwierzęta z wielkimi zagiętymi rogami. Piękne, nie bez powodu zwane także „bydłem królów”. Jedna sztuka kosztuje ponad 500 dol., nic dziwnego, że mężczyźni Mundari bronią swoich zwierząt z użyciem karabinów. Nawet wtedy, gdy rząd próbuje rozbroić zwaśnione plemiona. – Trzeba zrozumieć, jak ważne jest bydło dla Mundari – mówi Tariq Zaidi, fotograf, który spędził ostatnie 10 lat, portretując plemiona i lokalne społeczności w ponad 30 krajach Afryki. Dla Mundari bydło jest rodzajem waluty, wyznacznikiem statusu, ochroną na starość – jak renta – albo wianem dla kobiet. Wychodząc za mąż, dostają jako zabezpieczenie posagu kilkadziesiąt krów. Od kiedy skończyła się wojna, do Sudanu Południowego wróciły tysiące mężczyzn, którzy teraz poszukują żon. To sprawiło, że ceny bydła poszły w górę. Każdego roku około 350 tys. sztuk zostaje skradzionych, a ponad 2,5 tys. ludzi zostaje przy tym zabitych przez złodziei. Jak rodzina – Mundari będą bronić swoich zwierząt, nie zważając na koszty – mówi Zaidi. – Są traktowane jak członkowie rodziny – tłumaczy. – Kiedy bydło wraca z pastwiska, każda sztuka dokładnie wie, gdzie ma iść, odnajduje swego pana, w tym sensie te krowy są prawie jak psy. Rodziny śpią ze zwierzętami, czyszczą je, nacierają popiołem i sprawdzają, czy miejsce wybrane do spania jest wygodne. Ich przetrwanie zależy od bydła. Każdy Mundari ma swoją ulubioną sztukę. Zabijają je albo sprzedają, tylko będąc w największej potrzebie. W sierpniu 2015 r. udało się podpisać w Sudanie Południowym traktat pokojowy. – Ta wojna odcięła Mundari od reszty świata – mówi Zaidi. – Nie byli w stanie wyemigrować do miast, zostali w buszu, przez co zachowali wyjątkowy styl życia. Oby teraz mogli żyć według swoich reguł. Monika Berkowska
Korridy na Balearach bez przelewu krwi. Rząd wprowadza nowe przepisy
Rząd Balearów dokonał zmian w zasadach korridy. Mają one oszczędzić zwierzętom bólu, upokorzenia oraz okrutnej śmierci.
Nowe zasady wprowadzone w tym tygodniu oznaczają, że jedynymi "narzędziami" dozwolonymi na arenie są capote i muleta, czyli dwa rodzaje peleryn. Ponadto, każda walka byków potrwa nie dłużej niż 10 minut, po tym czasie nietknięte zwierzę ma zostać odwiezione na rodzinne gospodarstwo. Nowe, bezkrwawe przepisy dotyczące korridy wskazują, że całkowite zakazanie walk byków nie jest bezwzględnie konieczne i że w momencie, kiedy istnieje silna wola społeczna i polityczna można zakończyć okrucieństwo wobec zwierząt. Badanie przeprowadzone niedawno wśród Hiszpanów wskazuje, że wsparcie dla tej "tradycji" gwałtownie maleje, zwłaszcza wśród młodszej części społeczeństwa, ponad 60% pytanych poparło całkowity zakaz i zakończenie tej działalności. Nowe prawo zostało docenione przez grupy zajmujące się ochroną i obroną praw zwierząt. - Znęcanie się i zabijanie byków dla celów rozrywkowych jest brutalnym anachronizmem i dlatego jest to bardzo satysfakcjonujące zwycięstwo dla kształtowania polityki współczucia - powiedziała Joanna Swabe z Humane Society International, organizacji działającej na rzecz praw zwierząt. - Większość zagranicznych turystów odwiedzających Hiszpanię chciałoby doświadczyć różnych aspektów hiszpańskiego stylu życia i kultury, ale wydaje się, że Hiszpania przestała traktować walkę byków jako tradycję. Zeszłoroczne badania wskazują, że 84% młodych ludzi wstydzi się tego zwyczaju. Zmiany, które widzimy w hiszpańskim prawie napawają nadzieją, że przemyślane działania pozwolą chronić unikalny gatunek byka jakim jest toro bravo, z którego Hiszpanie są bardzo dumni - mówi Jannich Petersen, dyrektor operacyjny Wakacje-Hiszpania.pl (grupa Spain-Holiday.com). Jednak nie wszyscy są zadowoleni z regionalnej decyzji rządu Balearów. Walka byków została uznana za część hiszpańskiego dziedzictwa kulturowego w 2013 r., a rząd hiszpański sprzeciwia się nowej ustawie, wprowadzonej lokalnie na Ibizie, Majorce i Menorce, twierdząc, że jest sprzeczna z konstytucją i wkracza w kompetencje państwa. W zeszłym roku hiszpański Trybunał Konstytucyjny obalił lokalne prawo ustanowione w 2010 roku w Barcelonie i Katalonii całkowicie zakazujące walki byków ze względu na okrucieństwo wobec zwierząt. Do tej pory jedynym hiszpańskim regionem, który z powodzeniem zabronił walki byków są Wyspy Kanaryjskie. Kilka hiszpańskich miast położyło kres udziałowi byków w trakcie corocznych świąt. Mataelpino, wieś położona niedaleko Madrytu, wymyśliła innowacyjną alternatywę dla swoich rocznych wydarzeń związanych z bykami. W scenie przypominającej żywcem wyjętą z filmów o Indiana Jones’ie uczestnicy festiwalu zamiast przed zwierzętami uciekają przed 200-kilogramowym styropianowym głazem - El Boloencierro. Rząd hiszpański zamierza obalić nową ustawę na Balearach, ale tak mieszkańcy 30 miast na wyspach jak międzynarodowe głosy wyraziły całkowite poparcie dla nowego prawa, które ma powstrzymać rozlew krwi. Źródło: www.wakacje-hiszpania.pl
Jako autor książeczki o polowaniach jestem często zapraszany do udziału w różnych manifestacjach.Jakiś czas temu zaproszono mnie na protest przeciwko corridzie.
Protest był bardzo malowniczy. Na chodniku przed ambasadą Królestwa Hiszpanii ułożyło się sześcioro młodych ludzi - bo tyle byków jest zabijanych podczas każdej corridy. Młodzi ludzie byli tylko w bieliźnie, na plecach mieli przyklejone piki, i ociekali czerwoną farbą. Wokół zgromadziło się trochę gapiów, błyskały flesze, przechodniom rozdawano ulotki. Wziąłem dwie. Włożyłem do kieszeni. W domu rzuciłem na półkę. Nikt z budynku ambasady nie wyszedł do nas, nie raczył zapytać o co nam chodzi. Napisałem potem do ambasady Hiszpanii list z protestem przeciwko temu barbarzyńskiemu zwyczajowi jakim jest corrida. Że to ohydna tradycja, tchórzliwe mordowanie bogu ducha winnego zwierzęcia i że jestem przeciw. I zapomniałem o całej sprawie. W jakiś czas potem porządkowałem szpargały, notatki, dokumenty, i wpadły mi w ręce te ulotki. Ulotki jak ulotki - któżby je czytał. Ale tym razem przeczytałem. I zebrało mi się na wymioty. Oto kilka fragmentów: „Przygotowanie byka do corridy. Jako że byk jest zwierzęciem bardzo silnym, należy stłumić jego siłę. Z tego powodu po dokonanej selekcji byka wprowadza się go do przyczepy, której podłoga pochylona jest do przodu. Powoduje to dodatkowe wycieńczenie byka w trakcie transportu. Oraz wywołuje skurcze w jego kończynach. W takich warunkach byk przewożony jest przez setki kilometrów na areny w całym kraju, na których czeka go śmierć. Dodatkowo podcina mu się racice i nogi, oraz naciera się je rozpuszczalnikiem. Ból ma wycieńczyć zwierzę. Smaruje mu się oczy wazeliną, aby osłabić wzrok. Jego uszy wypełnia się mokrymi gazetami, by zaburzyć zmysł równowagi i orientację.” Ulotki były przygotowane przez organizację zajmującą się badaniem i dokumentowaniem tego co dzieje się „na zapleczu” corridy. Oto kolejny fragment: „Główną bronią byka jest wierzganie. W celu osłabienia tego instynktu bije się zwierzę po nerkach workami wypełnionymi piaskiem. Do jego nozdrzy i gardła wpycha się szmaty lub watę, aby utrudnić oddychanie. Byk jest głodzony i trzymany bez wody przez parę dni poprzedzających corridę. Otrzymuje środki pobudzające lub uspokajające, podaje się również leki przeczyszczające mające spowodować odwodnienie. Jeżeli jest zanadto wycieńczony, nakłuwa mu się jądra szpilkami, aby szalał z bólu. Przed „walką” zamyka się go w ciemności. W momencie wyjścia na arenę oszałamia go światło i wrzeszcząca publiczność.” I jeszcze jeden fragment, jeżeli mogą Państwo to wytrzymać: „Aby byk wyszedł na arenę efektownie, z impetem, tuż przed wyjściem wbija mu się w plecy niewielki sztylet.” Z trudem dobrnąłem do końca ulotki. Zawsze budziły we mnie odrazę wszelkie formy znęcania się, wszelkie odmiany mordu rytualnego ku uciesze gawiedzi, jakimi są przymusowe, wymuszone przez ludzi, walki zwierząt. Zawsze byłem przeciwny „walce” byka z torreadorem, ale nigdy nie zdawałem sobie sprawy z tego, jak dalece ta walka jest „ustawiona”, co dzieje się za kulisami, i z jakim okrucieństwem ludzie (ludzie?) obchodzą się z ofiarą jeszcze przed rozpoczęciem ohydnego widowiska. Barbarzyński zwyczaj? Za słabe określenie. Okrucieństwo podniesione do rangi „sztuki”? W pewnym sensie. Trzeba naprawdę być mistrzem okrucieństwa, żeby opracować te wszystkie sposoby osłabiania zwierzęcia. Nie będę cytował dalszego ciągu ulotki. Dowiedziałem się z niej jeszcze, że ubocznymi ofiarami corridy są konie - rzadko przeżywają więcej niż trzy „przedstawienia”. I że bezpośrednią przyczyną śmierci byka jest uduszenie przez krew, która zalewa mu nozdrza i jamę ustną. Dowiedziałem się też rzeczy kuriozalnej - że, wbrew temu co można by sądzić, 93% ludności Hiszpanii nie interesuje się corridą, a cykliczność walk udaje się utrzymać dzięki wpływom z turystyki oraz... dotacjom z Unii Europejskiej! Dotacje płyną pod hasłem "utrzymywanie regionalnych tradycji". Korzystają z nich hodowcy oraz właściciele terenów, na których byki są hodowane. Pamiętacie państwo Byczka Fernando? Byczek ten nie przejawiał zapału do walki i wolał skubać kwiatki - stokrotki i bławatki. Nawiasem mówiąc jego twórca, amerykański pisarz Munro Leaf, podzieliłby zapewne los mordowanych ludzi i zwierząt, gdyby w latach trzydziestych lub w okresie drugiej wojny światowej pojawił się w nazistowskich Niemczech, tam bowiem jego książkę palono - jako propagandę pacyfistyczną. Hitlerowcy bowiem byli pasjonatami wszystkiego, co w ich zboczonych umysłach symbolizowało wyższość rasy panów nad zwierzętami i „podludźmi”. Takim symbolem „wyższości” była też dla nich corrida. Byczek Fernando to piękna bajka, mająca uczulić nas na cierpienie. Jednak w prawdziwym świecie ludzie oduczyliby byczka Fernando pacyfizmu. Na przykład wbijając mu szpilki w jądra. tekst: Tomasz Matkowski
Wkręć się w szaloną zabawę na imprezach, gdzie tylko jedno jest pewne – grawitacja. Reszta, czyli logika, powaga i zdrowy rozsądek, na chwilę zrobiła sobie wolne
Tomatina Hiszpania 25 sierpień Podczas zajadłej bitwy poleje się filmowa krew, czyli świeży keczup La Tomatina jest dziełem przypadku. Wszystko zaczęło się w 1945 r., kiedy to kilku krewkich mieszkańców Bunol (około 40 km od Walencji) posprzeczało się podczas parady gigantes y cabezudos (gigantów i wielkich głów). W trakcie przepychanki silnych argumentów dostarczył znajdujący się nieopodal stragan z pomidorami. Od tamtej pory bitwa na pomidory stanowi punkt kulminacyjny trwającej tu tydzień fiesty. Z wybiciem godz. 10.00 kilkunastu śmiałków stara się wdrapać na szczyt nasmarowanego mydłem słupa i zerwać zawieszoną tam szynkę. Gdy tylko się to uda, z miejskiego ratusza rozlega się armatni wystrzał – znak dla wiwatującego tłumu, że bitwa została rozpoczęta! Kilkanaście ciężarówek wysypuje na ulicę czerwoną „amunicję” wyhodowaną w regionie Estremadura. Przed nami równo godzina zabawy. Należy pamiętać o przestrzeganiu kilku zasad: przed każdym rzutem trzeba zgnieść pomidora, żeby nikogo nim nie zranić. Warto się ubrać w strój luźny i mało elegancki. Nie liczmy na to, że plamy po bitwie uda się kiedykolwiek wywabić! Dobrze jest też założyć wygodne buty – przydadzą się do ucieczki przed latającymi pomidorami. Kolejny armatni wystrzał sygnalizuje koniec walki. Od tego momentu nie można już rzucać czerwonymi warzywami. Jednocześnie jest on wezwaniem służb miejskich, aby przystąpiły do usuwania z ulicy i domów zupy o krwistym kolorze. Na uczestników zabawy czekają prysznice specjalnie przygotowane na ulicach miasteczka. Jest ich niemało – w końcu muszą sprawnie spłukać keczup z około 30 tys. osób. Tyle bowiem miłośników pomidorowego szaleństwa każdego roku zjeżdża do Bunol. – Marta Muszyńska Rolowanie sera Wielka Brytania 31 maja Kto zdobędzie przewagę na stoku – człowiek czy mleczne przetwory? Sery Traditional Double Gloucester startują na „trzy”, a zawodnicy – na „cztery”. Jedni i drudzy toczą się po stromym zboczu wzgórza Cooper's Hill w Brockworth. W zasadzie człowiek powinien trzymać kontakt ze swoim serem. Lecz gdy ten rozwija pręd- kość nawet do 70 km/godz., wówczas zadanie jest wykonalne jedynie czysto teoretycznie. W praktyce sery już dawno leżą za linią mety, kiedy wtaczają się na nią ludzie. Nieco lepsza współpraca nawiązywana jest podczas biegu z krążkiem sera pod górę. W tej konkurencji tylko on się toczy. W trakcie zawodów w dwudziestominutowych odstępach odbywa się pięć biegów w dół (w tym jeden tylko dla kobiet) oraz cztery pod górę. Zwycięzcy poszczególnych gonitw – czyli szczęśliwcy, którzy jako pierwsi w jednym kawałku przekroczyli linię mety – w nagrodę mogą zatrzymać sobie swojego „partnera”, tzn. ser Traditional Double Gloucester. Zdobywcy drugiego i trzeciego miejsca otrzymują odpowiednio po 10 i 5 funtów. Podczas zawodów otarcia i złamania zdarzają się bardzo często, ale to nie odstrasza amatorów szaleńczej zabawy. Żeby wziąć w niej udział, nie trzeba wypełniać żadnych formularzy ani wnosić opłaty startowej, należy jedynie pojawić się na starcie. Od wielu lat na stok Cooper's Hill ściągają chętni z całego świata. W ten sposób międzynarodowymi siłami kultywowana jest tradycja, która liczy sobie co najmniej 200 lat! – Joanna Stachowiak Mille Miglia Włochy 5 maj Na starcie rajdu retro w Brecii zobaczymy samochody piękniejsze od kobiet. Maserati, bugatti, ferrari, lancie z roczników 1920–1957, ustawione jeden za drugim, zajmą ponad kilometr drogi! Mille Miglia znaczy tysiąc mil, czyli tyle, ile mniej więcej mają do przejechania ci wspaniali mężczyźni na swoich wspaniałych maszynach. Trasa z Brecii wiedzie przez Bolonię, San Marino, Sienę, Rzym i Wenecję. Wszędzie po drodze będą czekać wiwatujące tłumy. Samochody nieziemsko komponują się zarówno z zielenią trawy na górskich drogach w okolicach Terminillo, jak i w uliczkach średniowiecznych miast. Nie jest ważne, który z nich jako pierwszy dotrze na metę w Brecii. Już samo ukończenie wyścigu jest wielkim sukcesem. – Dorota Chojnowska Urodziny Królowej Holandia 30 kwiecień W Holandii poczucie humoru ma kolor pomarańczy Podczas gdy w Polsce ostatni spóźnialscy nerwowo wypełniają swoje PIT-y, cała Holandia szykuje się do zabawy. Wszyscy czują się zaproszeni na Dzień Królowej, czyli oficjalne urodziny monarchini. I nikomu nie przeszkadza, że tak naprawdę jest to data urodzin Juliany – matki panującej królowej Beatrycze. Szczególnie hucznie bawi się tego dnia Amsterdam. Na kanałach tłoczą się łodzie, kajaki i pontony wypełnione roztańczonym tłumem. Nie jest tajemnicą, że oprócz sprzętu grającego jednostki pływające załadowane są różnymi napojami. Nie chodzi tu wyłącznie o sok pomarańczowy, choć ten kolor jest jedynym obowiązującym podczas imprezy. Brak apaszki czy kapelusza w barwie pomarańczy jest traktowany jako faux pas wobec szacownej jubilatki. Wszak pochodzi ona z rodu Oranje-Nassau, z którym od wieków kojarzona jest ta barwa. Wesoło jest nie tylko na kanałach. Trudno zliczyć wszystkie sceny, na których w Dniu Królowej i w poprzedzającą go noc będą się odbywać koncerty. Największa z nich staje na tyłach Rijksmuseum. Spis najważniejszych wydarzeń wraz z mapą otrzymamy w punktach informacji turystycznej, jednak najlepszym „imprezowskazem” jest nurt tłumu. Warto też od czasu do czasu skręcić w boczne uliczki, by posłuchać, jak grają amatorskie kapele, czy zobaczyć teatralny performance. Tymczasem główne ulice zmieniają się w wielki pchli targ, bo w Dzień Królowej wolno handlować wszystkim i nie zgłaszać tego urzędowi skarbowemu. Najwięcej zarobi ten, kto ma zwariowany pomysł, na przykład za jedyne 5 euro sprzedaje trzy jajka, którymi można rzucić w sprzedawcę. – Mieczysław Pawłowicz Gonitwy z bykiem na sznurku Portugalia 1 maj Sport na miarę najbardziej szalonej wyspy Azorów Otwierają się drzwi żelaznej klatki i jak pocisk wyskakuje z niej 500-kilogramowy byk. Rozlega się salwa – kolejna tourada á corda na wyspie Terceira rozpoczęta! Trudno uwierzyć, że zwierzę może być tak szybkie i skakać tak wysoko. Jeszcze trudniej – że ośmiu mężczyzn zwanych pastores, którzy dzierżą linę owiniętą wokół jego szyi, jest w stanie powstrzymać szarżę. Czarny byk z kocim wdziękiem przeskakuje kamienne murki i dopada ludzi ukrywających się w ogródkach. Co chwilę ktoś wylatuje w powietrze i ląduje na asfalcie lub w krzakach, po czym – jak gdyby nigdy nic – wstaje i triumfalnie obwieszcza światu, że nic mu się nie stało! Podobno tourada á corda – specjalność Terceiry i jej lokalny wkład w dziedzinę tauromachii – narodziła się w XVI w. Wtedy to król Hiszpanii Filip II wysłał na wyspę wojska, by stłumić bunt mieszkańców. W odpowiedzi Azor- czycy napuścili na żołnierzy stado bojowych byków. Kroniki mówią zaś, że pierwsza gonitwa odbyła się w 1622 r. na cześć kanonizacji św. Franciszka- -Ksawerego i św. Ignacego Loyoli. Słowo tourada po portugalsku znaczy „walka z bykiem”. Tourada á corda to walka z bykiem na sznurze. Czwórkę zwierząt pochodzących ze specjalnie hodowanych stad po kolei wypuszcza się na zagrodzoną ulicę. Tam capinhas, czyli uliczni toreadorzy, drażnią je rozłożonymi parasolkami, kurtkami i płachtami materiału. Nie robią przy tym krzywdy stworzeniu, a jedynie zachęcają je do szarży. Pozwala to śmiałkom sprawdzić się w pasos, czyli unikach, które na arenie wykonuje profesjonalista. Całość z pozoru przypomina gonitwy organizowane w Pampelunie. Na Azorach jednak byki mają rogi zabezpieczone mosiężnymi kulkami. W krytycznych momentach, gdy zwierzę za bardzo się rozhula, pastores w białych koszulach i czarnych kapeluszach uwieszają się na linie, by je powstrzymać. Na koniec zaś zaganiają je do klatki. Zwierzęta, które biorą udział w tourada á corda, nigdy nie są zabijane. Przeciwnie – im bardziej zawzięty jest byk, im wyżej potrafi skakać, by dosięgnąć poukrywanych ludzi, tym więcej osób chce wziąć z nim udział w gonitwie. Najsłynniejszym i najbardziej uwielbianym bykiem na Terceirze był „64” z hodowli Humberto Filipe. Nazywano go „Kobieciarzem”, bo z upodobaniem wspinał się do okien i wdzierał na tarasy, jakby chciał skraść całusa chowającym się tam kobietom. Kiedy dokonał żywota, wiadomość o jego śmierci zepchnęła wszystkie inne informacje z czołówek azorskich gazet. Wyspy okryły się żałobą. Co roku, od maja do września, na Terceirze odbywa się około 250 gonitw. Swoje tourada á corda organizują wioski, małe miasteczka, a nawet ulice. Często zdarza się, że w tym samym czasie rozgrywają się dwie lub trzy takie imprezy. Od kilkunastu lat biegi z bykami można zobaczyć również na sąsiednich wyspach. – Katarzyna Kobylarczyk Las Fallas Hiszpania 15 marzec Jedyna okazja, by poznać prawdziwe oblicze Walencji Co roku świat obiegają malownicze zdjęcia płonących figur zwanych Fallas. Ale to tylko ostatnie dni wielkiej fiesty, którą tak naprawdę Walencja żyje przez cały rok. Najpierw artyści specjalizujący się w tego typu produkcjach prezentują swe projekty zespołom casal faller, które następnie przez cały rok będą zbierać składki na ich wykonanie. Projekty muszą być gotowe 15 marca. Na ulicach całego miasta stanie wówczas około 700 rzeźb! Zdominują wszystkie arterie komunikacyjne tak, że nie będzie na nich miejsca dla samochodów! Nieco wcześniej, bo od 1 marca, codziennie o godz. 14.00 Walencja znajdzie się pod ostrzałem sztucznych ogni, zwanym mascleta, a od 15 marca sztuczne ognie będą też zakłócać ciszę nocną o godz. 1.30 podczas Nit del Foc. Ulice i domy rozświetlą kolorowe iluminacje. W takim otoczeniu nareszcie będą mogli godnie się zaprezentować główni sponsorzy tego święta, czyli wszyscy, którzy dawali pieniądze na figurę. Grupami dumnie pomaszerują w licznych paradach. Na czele każdej drużyny pójdzie orkiestra oraz Fallera Mayor, piękna dziewczyna w stroju ludowym. Spośród nich zostanie wybrana królowa Fallas i jej dwór. Jest jeszcze jeden pochód, który trzeba zobaczyć – ofrenda de flores. Jego uczestnicy, oczywiście w strojach ludowych Walencji, składają w darze patronce miasta – Virgen de los Desampa-rados – po bukiecie kwiatów, z których wyplata się jej sukienkę. Czas na Crema. Pierwsze figury staną w płomieniach 19 marca. Nazajutrz przy akompaniamencie fajerwerków, w popiół przemieni się najpiękniejsza rzeźba. Kiedy będą dogasać ostatnie płomienie, Walencja rozpocznie przygotowania do następnych Fallas! – Dorota Chojnowska Druidzi w Stonehenge Wielka Brytania 21 czerwiec Magiczna noc w klimacie celtyckich mitów i wierzeń Druidzi wszystkich krajów, przybywajcie! Najbliższe spotkanie w kamiennym kręgu wielkiego megalitycznego kalendarza w Stonehenge słońce wyznaczyło na 21 czerwca. W zeszłym roku na pożegnanie najkrótszej nocy i powitanie najdłuższego dnia stawiło się tu blisko 35 tys. osób. Jak można się domyślić, przy takiej frekwencji kamienny krąg, podobnie jak okoliczne parkingi, pękał w szwach! W kolorowym tłumie wyróżniają się czarownice, szamani, czarnoksiężnicy, druidzi... Jedni medytują, inni piją kolejne piwo, tańczą, grają na bębnach. Jak twierdzą historycy, dźwięk tego instrumentu bardzo pasuje do Stonehenge. Prawdopodobnie towarzyszył on sprawowanym tu przez Celtów obrzędom. Ostatnie badania wykazały bowiem, że kamienny krąg ma świetną akustykę. Szampańska atmosfera pozwala przetrwać noc i umila oczekiwanie na pierwsze promienie słońca. Te pojawią się w szczelinie między menhirami około godziny 4.00. Wówczas wszystkich obecnych ogarnie zbiorowa euforia, a wśród wrzasków i muzyki druidzi rozpoczną odprawianie swych pradawnych obrzędów. Być może, tak jak w zeszłym roku, mistrzem ceremonii będzie arcydruid Rollo Maughling. W gronie stałych bywalców znajdzie się też Arthur Uther Pandragon – druid i jednocześnie samozwańcza reinkarnacja króla Artura. To dzięki jego wytrwałości i uporowi można dziś czekać na wschód słońca wewnątrz kamiennego kręgu. Do 1999 r. celebrowanie wy- darzeń astronomicznych na terenie Stonehenge było bowiem surowo zakazane. Podczas przesilenia letniego, zimowego i równonocy druidom dostępu do kręgów zaciekle broniły zastępy policji. Mimo to Arthurowi Pandragonowi i garstce zaprzyjaźnionych z nim neopogańskich aktywistów udawało się od czasu do czasu przedrzeć przez kordon. Zawsze ceną za ten czyn był areszt. W końcu jednak władze dały za wygraną i w czasie letniego przesile-nia nikomu już nie bronią wstępu na teren Stonehenge. Mało tego! Wejście jest wtedy bezpłatne, a neolitycznego zabytku nie oddzielają od ludzi żadne barierki. Bez przeszkód można dotykać jego kamieni, wspinać się po nich i poczuć, jak ich moc przepływa przez nasze ciała. – Dorota Chojnowska Gliniada Polska 21 sierpień Parada z miłości do gliny Zostań Glinoludem! Pozwól od stóp do głowy pomalować się gliną – namawiają organizatorzy parady, która powstała z miłości do gliny. Od czterech lat przemierza ona ulice Bolesławca podczas Bolesławieckiego Święta Ceramiki. Charakteryzacja na żywy posąg rozpoczyna się koło południa. Wszyscy zakładają białe stroje dobrane w taki sposób, by glina mogła je efektownie uszlachetnić. Kobiety zakładają obszerne barokowe spódnice, zwiewne romantyczne sukienki czy zwykłe halki, odważniejsze występują w samej bieliźnie lub topless. Teraz pora na malowanie. Można wytaplać się w balii pełnej gliny albo po prostu wylać na siebie wiadro tej mazistej substancji. Jedno jest pewne – pomalować się należy bardzo dokładnie, najlepiej grubą warstwą! Zasychająca glina sprawia, że ludzie stają się anonimowi, ich ciała są usztywnione, a w dusze wstępuje fantazja, która znajdzie ujście podczas pochodu. Przy muzycznym akompaniamencie ruszy on spod Piwnicy Paryskiej przy ul. Komuny Paryskiej. – W 2009 r. w paradzie wzięło udział 400 osób – mówi twórca Gliniady Bogdan Nowak. – Zainteresowanie imprezą jest duże, spodziewamy się, że teraz będzie nas dwa razy tyle! Szykujemy dodatkowe atrakcje: oprócz konkursu na najpiękniejszy kostium będą też zawody pojazdów napędzanych siłą mięśni – dodaje. Zapowiadają się także dwa prawdziwe śluby Glinoludów. Hasło przewodnie parady brzmi: „Pokaż, że wszyscy jesteśmy ulepieni z tej samej gliny, ale niekoniecznie w tej samej formie”. – Paulina Szczucińska Karnawał w Wenecji Włochy 6 luty Jeszcze nigdy bale maskowe nie były tak zmysłowe W europejskiej stolicy karnawału ostatki w 2010 r. obchodzi się od 6 do 16 lutego. Wenecję opanowują tysiące balowiczów w wyszukanych strojach, ukrytych pod maskami sior maschera. Noszono je już podczas zabaw w XIII w. – miały zapewnić anonimowość, by nikt nie czuł się skrępowany przez konwenanse. Kilkaset lat później zamaskowani wenecjanie, schowani za szerokimi rondami kapeluszy i w pelerynach, tak się rozhulali, że sprośne zabawy trwały kilka miesięcy. Wykazywali się wielką pomysłowością przy konstrukcji masek, w niektórych można było nawet jeść, mimo że zakrywały całą twarz. Klasyczne sior maschera były białe albo czarne – dziś liczy się oryginalność. Również zabawa nie jest już tak rozwiązła jak przed wiekami. Karnawał rozpoczyna La Festa delle Marie – wielka parada zmierzająca na Plac św. Marka. W tym roku karnawał odbywa się pod hasłem „sześć dzielnic, sześć zmysłów”, co oznacza, że imprezy w każdej z dzielnic podporządkowane są jednemu ze zmysłów. Wzrok zachwycą pokazy świetlne w San Polo. Na przygodę ze zmysłem dotyku zaprasza Castello, gdzie pod opieką niewidomych przewodników w całkowitych ciemnościach można przejść tor przeszkód. Dzielnica Dorsoduro proponuje coś dla ucha – koncerty i spotkania z muzyką średniowieczną. O węch zatroszczyły się Santa Croce, a o smak sąsiednia dzielnica Cannaregio. Karnawałowi goście znajdą tam rzeźby z czekolady i owoców, będą też mogli wziąć udział w pokazach gastronomicznych i lekcjach gotowania z najlepszymi kucharzami. Z kolei dzielnica San Marco zaprasza wszystkich z szóstym zmysłem na przedstawienia związane z historią. Zabawa kończy się o północy wraz z nastaniem Wielkiego Postu. – Joanna Stachowiak Parada Parowozów Polska 23 luty Niczym modelka na wybiegu Piękna Helena z gracją pomknie po torach w Wolsztynie. Jej krągłe kształty, tonacja i moc gwizdu zachwycą nie tylko miłośników kolei. Wraz z nią na Paradzie Parowozów zaprezentuje się kilkanaście nadobnych maszyn z całej Europy. Będą jeździć po „wybiegu” tak długo, aż niebo zasnuje się kłębami dymu. Para będzie też buchać z lokomotyw stojących na stacji Wolsztyn, które nie pojawią się na paradzie. Obok nich zobaczymy zabytkowe wagony kolejowe. Dzień wcześniej weteranki dróg żelaznych zagrają w show „światło, dźwięk i para” na obrotnicy parowozowni. – Dorota Chojnowska La Merce Hiszpania 12 luty Ludzkie wieże, pochody gigantów... Miasto Gaudiego nas zaskoczy! Najważniejsza fiesta Barcelony rozpoczyna się huczną paradą Toc d’Inici, która przy donośnym akompaniamencie setek muzyków maszeruje przez La Rambla. Chociaż w pochodzie idą też kuglarze, tancerze i aktorzy, nikt nie ma wątpliwości, że dziś najważniejsza jest muzyka! Do zabawy podczas festiwalu ku czci patronki miasta – la Mare de Déu de la Merce – zagrzewają Minstrers del Camí Ral, 40-osobowy zespół grający na tradycyjnych instrumentach, oraz grupy składające się przede wszystkim z bębniarzy. Dźwięki instrumentów co chwilę zagłuszają wystrzały z garłaczy. Ale na paradzie zabawa się nie kończy! Artyści instalują się na placach i placykach średniowiecznej części miasta i gra- ją do wieczora, ku uciesze gawiedzi i zgrozie straży miejskiej. Przez następne pięć dni Barcelona zatraci się w zabawie. Niektórzy dadzą się porwać do tradycyjnego tańca sardana. Dla tych, którym odpowiadają współczesne klimaty, zagrają lokalne gwiazdy rocka. Koncerty będą się odbywać na scenach rozstawionych po całym mieście. Każdy dzień la Merce przynosi niezwykłe wydarzenia. Raz jest to Correfoc, czyli gonitwa ogni, podczas której przebrani za diabły uczestnicy odpalają tysiące rac. Uważajmy wtedy na ubrania! Pod wpływem zewsząd padających iskier mogą zamienić się w ażurowy strzęp. Podczas Cavalcada de la Merce ulicami przemaszerują gigantyczne kukły. Na Plaça de Sant Jaume zobaczymy, jak buduje się słynne ludzkie wieże o nazwie Castells. Stawiają je drużyny reprezentujące poszczególne dzielnice Barcelony. Nie można też przegapić wielkich imprez plenerowych, które każdego wieczora odbywają się nad morzem, jak zawody balonowe czy pokazy sztucznych ogni. – Wojciech Franus Zapasy wielbłądów Turcja 16 styczeń Niektóre zwierzęta sport uprawiają naturalnie i instynktownie Nieopodal miasta Selçuk w Turcji odbywają się widowiskowe walki wielbłądów. W zapasach biorą udział tylko samce – rywalizacja między nimi jest naturalnym zachowaniem w okresie godowym, który trwa od listopada do marca. Rywalizacja polega na przepychankach. Zwycięża wielbłąd, który przewróci przeciwnika na bok lub zmusi go do ucieczki. Pojedynek wygląda czasem bardzo dramatycznie. Na szczęście zwierzęta mają skrępowane pyski, tak by nie zrobiły sobie żadnej krzywdy. Nad prawidłowym przebiegiem turnieju czuwają sędziowie oraz czternastu urganci, czyli powroźnych. Widowisko rozpoczyna się późnym rankiem, ale już od wczesnych godzin sektory przeznaczone dla widzów zapełniają się tysiącami ludzi szukających jak najlepszych miejsc do siedzenia. Styczeń to w Turcji środek zimy, może więc być pochmurno i chłodno, niewykluczony jest także deszcz. Warto zabrać ze sobą na przykład karimatę, żeby nie siedzieć na mokrej trawie lub w błocie. Kiedyś walki wielbłądów odbywały się na terenie wybudowanego w I w. antycznego stadionu w Efezie. W 2000 r. zawody zostały przeniesione poza obszar ruin starożytne- go miasta, na specjalnie wyznaczony teren w pobliżu plaży w Pamucak. Z dworca autobusowego w Selçuk to zaledwie 10 min jazdy. Walki zobaczymy nie tylko w Selçuku. Zmagania wielbłądziej superligi rozgrywane są przez cały okres godowy tych zwierząt w kilku miastach nad Morzem Egejskim. Niestety, sport ten zamiera ze względu na bardzo wysokie koszty hodowli i treningu „zawodnika”. – Joanna Stachowiak Festiwal cytryny Francja 12 luty Odkryjmy słodko-kwaśny sekret Lazurowego Wybrzeża Podczas karnawału nad Menton unosi się intensywny zapach cytryn i pomarańczy. A to za sprawą olbrzymich cytrusowych dzieł sztuki, które zgromadzone są w ogrodzie Bioves przy avenue Boyer, na ulicach i przed hotelami. Aby je wykonać, co roku zużywa się około 145 t owoców. Warto tam wejść, by zobaczyć, jak wspaniale prezentują się na tle zaśnieżonych górskich szczytów. To dzięki nim w Menton panuje subtropikalny mikroklimat, który pozwala na uprawę cytryn. Co kilka dni cytrusowe dzieła na platformach wjeżdżają na ulice miasta, gdzie są główną ozdobą parad. – Dorota Chojnowska Słowianie i Wikingowie Polska 6 sierpień Za sprawą wojowników Północy na Wolinie czas cofnie się o tysiąc lat W manuskrypcie Jómsvíkinga saga pewien irlandzki mnich opisał dzieje bractwa wikingów, które pod koniec X w. żyło w warownym grodzie Jómsborg, gdzieś u ujścia Odry. Minęło tysiąc lat od wydarzeń opisanych w sadze, kiedy do kei na Wolinie ponownie przybiły smukłe drekary – okręty wojenne – i kupieckie knorry załadowane aż po burty zamorskimi towarami. Wysiedli z nich współcześni wikingowie z Danii, Anglii i Rosji – ludzie, dla których odtwarzanie dawnej skandynawskiej kultury stało się pasją i sposobem na życie. Co roku w liczbie prawie 3 tys. ściągają na Festiwal Słowian i Wikingów – jeden z największych w Europie zlotów historycznych. Kobiety i mężczyźni zakładają ubrania na wzór tych, jakie nosili Normanowie, następnie rozbijają namioty z lnianego płótna. Ich wnętrza ścielą skórami, a przed wejściem na trójnogach wieszają kotły, w których znajdą się wyłącznie warzywa znane wikingom. Dwa razy dziennie wojownicy biorą udział w bit- wach. Nierzadko na polu staje prawie 1500 wojowników! Ci, którzy lubują się w muzyce i poezji, recytują lub śpiewają staronordyjskie pieśni i sagi. Wielką atrakcją jest też wczesnośredniowieczny jarmark, gdzie garncarze lepią gliniane naczynia, kowal kuje damasceński nóż, obok tkaczka na bardku wyplata krajki, a jej sąsiad – jubiler – topi w tyglu srebro. Wśród przybyłych tu rzemieślników są światowej sławy specjaliści w odtwarzaniu przedmiotów inspirowanych znaleziskami archeologów. Co roku podczas festiwalu ich dzieła podziwia około 40 tys. osób. – Błażej Stanisławski Grunwald Polska 17 lipiec Wielka rekonstrukcja największej bitwy średniowiecza Już 600 lat mija od pamiętnej bitwy z Krzyżakami. Z tej okazji na polach Grunwaldu szykuje się wyjątkowa impreza. Jej punktem kulminacyjnym będzie wielka inscenizacja bitwy. Jednak już od 15 lipca czeka moc atrakcji, a wśród nich: defilada rycerstwa polskiego i litewskiego pod wodzą króla Władysława Jagiełły oraz Krzyżaków z Ulrichem von Jungingenem na czele, Festiwal Ognia i przeróżne turnieje – rycerskie, średniowiecznej piłki czy gier planszowych. – Joanna Stachowiak Wyścigi w bagnie Wielka Brytania 30 sierpień Maski z rurką, mokra pianka i płetwy to jedyny sprzęt dozwolony podczas starcia z mętnymi, śmierdzącymi (więc pewnie też leczniczymi) wodami walijskiego torfowiska. Gotowi na to wyzwanie śmiałkowie co roku stawiają się w Llanwrtyd Wells w Walii, na skraju ponad 50-metrowego bagienka. Przed zawodnikami nie lada zadanie – muszą pokonać dwie długości tego błotnego zbiornika. Podczas wyścigu obowiązuje bezwzględny zakaz pomagania sobie rękami – jako napędu można używać wyłącz-nie nóg. Mimo takich ograniczeń wytrawni zawodnicy osiągają imponujące wyniki – obecny rekord to 1 min i 41 s. Ale na tym nie koniec torfowo-sportowych emocji. W Llanwrtyd Wells od pięciu lat organizowany jest również bagienny triatlon. Uczestnicy tej oryginalnej dyscypliny muszą pobiec na dystansie 12 km, następnie przepłynąć 100 m w błotnistym rowie i przejechać 19 km na rowerze. Startować mogą sztafety oraz zawodnicy indywidualni. – Paulina Szczucińska Pływanie na byle czym Polska 25 lipiec Kluczem do sukcesu są wyobraźnia i poczucie humoru Co ma pływać, nie utonie! Z takim hasłem na ustach już po raz 15. zaprezentują się w Augustowie najprzedziwniejsze zjawiska pływające. King Kong, wyspa ludożerców, patefon czy bolid, którego nie powstydziłby się sam Robert Kubica, to tylko kilka wiekopomnych konstrukcji, jakie do tej pory wystawiono na organizowanych tam Mistrzostwach Polski w Pływaniu na Byle Czym. W końcowej punktacji liczą się nie tylko idea i wykonanie maszyny poruszającej się po wodzie, lecz także charakteryzacja załogi. Jeśli zatem na rzece pojawi się latający spodek, wówczas na jego pokładzie mają prawo przebywać jedynie kosmici! Pomysł na ten barwny konkurs narodził się podczas jednego ze spotkań redakcyjnych dziennikarzy Radia Białystok. W pierwszej edycji konkursu wzięło udział 13 załóg, w kolejnych latach ich liczba dochodziła do 40. Wielu uczestników przejawia cechy uzależnienia od imprezy – co roku bowiem muszą pokazać w Augustowie swe nowe dzieła. Każdy z nich ma swoje pięć minut, czyli mniej więcej tyle, ile potrzeba na przepłynięcie odcinka wzdłuż bul- waru przy ul. Rybackiej. O ile wcześniej się nie utonie! – Dorota Chojnowska Robimy miny Wielka Brytania 18 września Choć hasło brzmi wybuchowo, nie jest to impreza dla saperów W niepozornym miasteczku Egremont robi się miny. Hurtowo. Powodują one potężne eksplozje… śmiechu w szeregach gapiów zgromadzonych na tutejszym jarmarku The Egremont Crab Apple Fair podczas Mistrzostw Świata w Strojeniu Min. Moc rażenia grymasu dodatkowo wzmacnia przewieszone przez głowę chomąto. Z tym rekwizytem i w wyznaczonym czasie zawodnik musi jak najbardziej groteskowo wykrzywić swoją twarz. Zwycięża ten, kto otrzyma największe brawa. Jeden z weteranów konkursu i zarazem jego wielokrotny triumfator Gordon Mattinson został wpisany do Księgi rekordów Guinnessa. – Marta Muszyńska
Fotoreportaż „Kolory hiszpańskiej flagi” został wyróżniony w ubiegłorocznej, IV edycji Wielkiego Konkursu Fotograficznego National Geographic.
Ole!!! - wrzeszczy tłum na trybunach w hiszpańskiej Granadzie, kiedy matador lekko, niemal od niechcenia, unika ataku ogromnego byka. Zwierzę nie daje za wygraną., zawraca, pochyla nisko łeb i po chwili znowu szarżuje. Tym razem mężczyzna robi tylko ruch nadgarstkiem, czerwona muleta zwodniczo trzepocze, a rozpędzone kilkaset kilo potyka się i ciężko zwala na ziemię. Orkiestra szaleje. Walki byków można oglądać w różnych krajach: w Portugalii, niektórych państwach Ameryki Łacińskiej, a nawet na afrykańskiej wyspie Pemba, ale w powszechnej świadomości corrida kojarzy się z Hiszpanią. Co roku tłumy turystów zapełniają tam areny. Większość z nich nie zna nazwisk gwiazd szpady i mulety ani nie rozumie zasad widowiska, ale już niedługo to od nich może zależeć być albo nie być tej starej tradycji. - Zamknij się, idioto! - krzyczy otyły brunet do widza z innego rzędu, który głośno domaga się, żeby bykowi darować życie w nagrodę za wykazaną odwagę. Ale tym razem przeciwnicy łaski są w większości, a najgłośniejszy z nich czerwienieje na twarzy jak burak, choć nie do końca wiadomo, czy z emocji, czy od alkoholu. Na arenach nie obowiązuje zakaz picia, więc publiczność przynosi alkohol, często w tradycyjnych skórzanych bukłakach, z których płyn leje się do gardła wąskim strumieniem z odległości wyciągniętej ręki – sztuką jest się nie oblać. Komu mało, może kupić piwo albo spróbować dopchać się do baru, gdzie starsi mężczyźni z żalem przyznają, że czasy świetności corrida ma już za sobą. Na pierwszy rzut oka nic nie wskazuje na ciężką sytuację: wraz z początkiem sezonu na słupach jak zwykle wiszą fantazyjne ogłoszenia, stali bywalcy ustawiają się w kolejkach po karnety, a lokalne telewizje nadają retransmisje pojedynków, czyli jak gdyby nic się nie zmieniło od czasów Franco, kiedy to promowano walki byków jako jeden z przejawów rzekomej monokulturowości Hiszpanii. Ale to tylko fasada, za którą kryje się powolna agonia: wszystkie przeprowadzone w ostatnich latach badania opinii publicznej pokazują, że od momentu demokratyzacji spada liczba miłośników walk, a statystyczny kibic to podstarzały mężczyzna z południa kraju. W siłę rosną przeciwnicy corridy, organizują manifestacje, a anarchizująca młodzież wypisuje sprayem na murach aren „Mordercy”. W 2004 r. rada miejska Barcelony oficjalnie (choć bez skutków prawnych) proklamowała miasto jako „będące przeciw walkom byków”, a na Wyspach Kanaryjskich są one zakazane w ogóle. Jakby tego było mało, rząd centralny zabronił transmisji w telewizjach ogólnokrajowych oraz wstępu na widowiska dzieciom poniżej 14. roku życia. I choć w legitymacje szkolne nikt nie zagląda, szczególnie w Andaluzji, to młodych Hiszpanów na trybunach ze świecą szukać. Gdy mówię kolegom z uniwersytetu w Granadzie, że będę fotografował corridę, obojętnie wzruszają ramionami. Tylko jeden ożywia się i tłumaczy mi, że zobaczę Hiszpanię w pigułce - mieszankę teatru, muzyki, pasji i cierpienia. - Popatrz na arenę, gdy byk wykrwawia się na piasku. Te kolory wyglądają jak na naszej fadze - mówi, choć sam na walce nie był od dziecka. Człowiek i zwierzę stoją naprzeciw siebie w cichym napięciu. Nagle kopyta gwałtownie zrywają się z miejsca, poroże o centymetry mija matadora, który wbija szpadę aż po rękojeść w kark przeciwnika. Rdzeń kręgowy jest przerwany, walka skończona. Rodowitych Hiszpanów jest na trybunach nieco ponad połowa. Grupa Niemców krzywi się i komentuje z obrzydzeniem. Gdy na koniec wyciągają ciało byka z areny, na piasku zostaje szeroka smuga krwi i faktycznie wygląda to jakby pasy na hiszpańskiej fadze zamieniły się kolorami, ale w tych warunkach trudno nie pozbyć się wrażenia, że to symboliczne „wyprowadzenie sztandaru”.