National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-12-25T07:32:08.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Tajemnicze bunkry w gęstwinie mazurskiego lasu. Czy ukryto w nich Bursztynową Komnatę?
items: „Bombowe” znaleziska na Westerplatte. Tylko w marcu odkryto blisko 50 niebezpiecznych przedmiotów
items: To miejsce wciąż przyciąga badaczy tajemnic historii. Kwatera Hitlera
items: Te bunkry wyglądają jak rzeźby. Amerykański fotograf się nimi zachwycił [GALERIA]
items: 12/2015
items: Helska Navarona
items: Albania
items: Nad Wielkimi Jeziorami
items: 12/2008

Tajemnicze bunkry w gęstwinie mazurskiego lasu. Czy ukryto w nich Bursztynową Komnatę?
type: item
date: 2025-12-25T07:31:28.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: bunkry
subject: II wojna światowa
subject: mazury
subject: województwo warmińsko-mazurskie
description: Mamerki, formalnie klasyfikowane jako niezamieszkana osada leśna, to dziś przede wszystkim synonim ciszy, bujnej przyrody i przystań dla szukających wytchnienia żeglarzy. Nie można jednak zapomnieć, że malowniczy mazurski las ma mroczną tajemnicę. Co skrywają Mamerki? Bunkry, a dokładnie – jeden z największych i najlepiej zachowanych kompleksów bunkrów III Rzeszy w Europie.
encoded: Spis treści: Betonowy kompleks w mazurskim lesie Budowa miasta-twierdzy Muzeum o niezrównanej autentyczności Bunkry w Mamerkach to bez wątpienia coś więcej niż tylko atrakcja turystyczna. To pomnik historii o niezrównanej autentyczności. W przeciwieństwie do ruin, nienaruszone mury oferują niepokojąco prawdziwe doświadczenie obcowania z mroczną przeszłością. Pozwalają odwiedzającym stąpać po tych samych korytarzach, którymi chodzili architekci jednego z najkrwawszych frontów w historii ludzkości. Betonowy kompleks w mazurskim lesie Niewielka osada leśna rozciąga się w sercu Krainy Wielkich Jezior Mazurskich, w miejscu, gdzie szmaragdowe wody jeziora Mamry spotykają się z nieukończonym Kanałem Mazurskim. Wędrując gęstym, wilgotnym lasem, gdzie jedynym dźwiękiem jest nieustające brzęczenie komarów, w odległości ok. 8 km od Węgorzewa natrafia się na przysłonięte gęstwiną betonowe kolosy. Porośnięte mchem i drzewami, przypominają relikty dawnej cywilizacji. To jednak nie starożytne świątynie, a element machiny wojennej nazistowskich Niemiec. Budowa miasta-twierdzy Decyzja o budowie kompleksu, znanego Niemcom jako Mauerwald, zapadła w październiku 1940 roku. Miała to być Kwatera Główna Naczelnego Dowództwa Wojsk Lądowych (OKH – Oberkommando des Heeres), strategiczne centrum dowodzenia przygotowywanej inwazji na Związek Radziecki, znanej pod kryptonimem „Operacja Barbarossa”. Wybór lokalizacji nie był żadnym przypadkiem. Gęste lasy i rozległe jeziora zapewniały doskonały kamuflaż. Z logistycznego punktu widzenia kluczowa była bliskość granicy z ZSRR. Prace postępowały błyskawicznie. Główna faza budowy trwała zaledwie 8 miesięcy (do wiosny 1941 roku). Na terenie o powierzchni ok. 250 ha pracowało ponad 2 tys. robotników. Dla zachowania tajemnicy, wmawiano im, że budują tajną fabrykę chemiczną. Aby uniemożliwić im poznanie całościowego planu, brygady robotnicze były regularnie przenoszone między różnymi placami budowy, co uniemożliwiało im złożenie fragmentów w spójną całoś…

mamerki-9ad54cd.jpg
width: 1873
height: 1400

„Bombowe” znaleziska na Westerplatte. Tylko w marcu odkryto blisko 50 niebezpiecznych przedmiotów
type: item
date: 2024-06-14T10:00:11.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: bunkry
subject: gdańsk
subject: II wojna światowa
subject: odkrycia archeologiczne
subject: polska
subject: wojna
subject: Wolny czas
description: Tylko w marcu saperzy odkryli na terenie półwyspu Westerplatte w Gdańsku 49 „przedmiotów niebezpiecznych” i ponad 180 historycznych artefaktów. Nie wszystkie zabytki pochodzą jednak z okresu II wojny światowej.
encoded: W tym artykule: Świadectwa walk – ciągle skryte pod ziemią Westerplatte Najnowsze badania Westerplatte Nie tylko II wojna światowa Westerplatte zna chyba każdy Polak. To bardzo symboliczne miejsce dla historii naszego kraju i zmagań związanych z Niemcami w czasie II wojny światowej. 1 września 1939 r. o świcie niemiecki okręt Schleswig-Holstein ostrzelał Wojskową Składnicę Tranzytową na tym półwyspie, rozpoczynając tym samym II wojnę światową. Polscy żołnierze bronili się na Westerplatte przez 7 dni. Świadectwa walk – ciągle skryte pod ziemią Westerplatte Od kilku lat trwają prace mające na celu stworzenie na Westerplatte Muzeum Westerplatte i Wojny 1939 funkcjonującego jako oddział gdańskiego Muzeum II Wojny Światowej. „Będzie to miejsce skupione wokół trzech symboli: autentyzmu pola bitwy, polskich postaw w czasie II wojny światowej i początku wybuchu tego tragicznego konfliktu” – czytamy na stronie internetowej placówki. W związku z tym na dużym obszarze trwają prace mające na celu „wyczyszczenie” terenu również z potencjalnie niebezpiecznych przedmiotów. Mimo że od zakończenia wojny minęło blisko 80 lat, to Westerplatte ciągle skrywa pod ziemią świadectwa krwawej historii. Muzeum II Wojny Światowej poinformowało właśnie o efektach prac przeprowadzonych przez saperów pod nadzorem archeologicznym. Jak podał serwis Nauka w Polsce, w okresie od 19 do 29 marca 2024 r. odkryto 49 „przedmiotów niebezpiecznych”, które przekazano do neutralizacji oraz ponad 180 historycznych artefaktów. Najnowsze badania Westerplatte Oczyszczanie terenu Westerplatte rozpoczęło się w 2016 roku. Cel: zapewnienie bezpieczeństwa zarówno pracownikom muzeum, jak i turystom odwiedzającym półwysep. Prace saperskie wykonują żołnierze z 43. Batalionu Saperów Marynarki Wojennej, Kompania Saperów Batalionu Inżynieryjnego z 2 Pułku Saperów z Kazunia Nowego oraz specjaliści z prywatnych firm. W tym roku pracowano w czterech miejscach: na torowisku przy ulicy Sucharskiego, na zalesionym terenie przy pa…

bombowe-znaleziska-na-westerplatte-tylko-w-marcu-odkryto-blisko-50-niebezpiecznych-przedmiotow-7858abf.png
width: 1200
height: 630

To miejsce wciąż przyciąga badaczy tajemnic historii. Kwatera Hitlera
type: item
date: 2020-08-05T08:47:28.000Z
creator: Agnieszka Budo
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: adolf hitler
subject: bunkry
subject: Edukacja
subject: historia
subject: Kultura
subject: mazury
subject: Sport
subject: Travel
subject: wilczy szaniec
description: Od początku sprawowania władzy wielki führer nie umiał pozbyć się lęku o własne życie. Najbezpieczniej czuł się w żelbetowych konstrukcjach bunkrów.
encoded: Idę ostrożnie przez sosnowo-bukowy las. Nogawką zahaczam o kawałek zardzewiałego drutu kolczastego. Nagle tuż przed moim nosem wyrasta pokryta mchem betonowa ściana. Bunkier, jeden z wielu, który przetrwał tu od czasów II wojny światowej. Znajduję się na terenie Führerhauptquartier – kwatery głównej Adolfa Hitlera zwanej Gniazdem Os, Wilczą Jamą lub po prostu Wilczym Szańcem. Stoję przed bunkrem, którego ściany liczą 5–6 m grubości, a strop dochodzi do 8 m. Ze ścian wystają zardzewiałe rury i stalowe pręty. Wewnątrz panuje przenikliwy ziąb i mimo ciepłych ubrań dostaję gęsiej skórki. Podchodzę do ogromnych żelaznych drzwi przypominających sejf w banku. Są niesamowicie ciężkie i mimo usilnych starań nie udaje mi się ich przesunąć nawet o milimetr. W podłodze i w suficie widać specjalne otwory na zapadki. Kwaterę główną Hitlera budowano w latach 1939–1940, ale przez cały czas wojennej zawieruchy nie zaprzestano jej rozbudowy i unowocześniania. Powstało w efekcie ok. 80 obiektów, w tym 70 bunkrów ze zbrojonego betonu i cegły. Budowa była utrzymywana w ścisłej tajemnicy – o działaniach Niemców w lesie Gierłoż nie wiedziała ani okoliczna ludność, ani obce wywiady. Według niektórych prace nad „jakimiś” fortyfikacjami rozpoczęły się w tamtejszym lesie już w 1936 r. Większość jest jednak przekonana, że budowa bunkrów ruszyła tuż przed lub zaraz po inwazji na Polskę – liczono się z koniecznością prowadzenia dalszych działań wojennych na wschodzie. Dlaczego na kwaterę główną zostały wybrane Mazury? Ze względu na bliskość działań wojennych i z powodu sprzyjających warunków przyrodniczych. Wysokie drzewa i gęste krzaki świetnie maskowały betonowe bunkry, uniemożliwiając obserwację życia kwatery zarówno z ziemi, jak i z powietrza. Bliskość lotnisk polowych, linii kolejowej i dobrze utrzymanej szosy zapewniała sprawną komunikację ze światem zewnętrznym. Zaletą terenu była też niewielka liczba mieszkańców Kętrzyna i okolicznych wsi, którą gestapo mogło łatwo kontrolować. Zabudowan…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/955b459ba49646bba382dc430cdc7a4c4dc7bbc1-eab5099.jpeg
width: 1024
height: 578

Te bunkry wyglądają jak rzeźby. Amerykański fotograf się nimi zachwycił [GALERIA]
type: item
date: 2019-05-14T08:27:20.000Z
creator: redakcja
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: bunkry
subject: europa
subject: Travel
subject: wojna
description: Po wojnie próbowano się ich pozbyć na wiele sposobów. Jednak okazały się zbyt silne i przetrwały wybuchy, podtopienia, a nawet zawały gruntu. Po latach przypominają tragedię wojny. Jonathan Andrew objechał kraje zachodniego frontu dokumentując betonowe konstrukcje. Jego zdjęcia są tajemnicze, mroczne ale i piękne.
encoded: Źródło: National Geographic News oraz Jonathan Andrew

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/6a1ff83bb1327393622f71f699656360bce0d581-f9f755a.jpeg
width: 945
height: 629

12/2015
type: item
date: 2015-11-20T08:07:00.000Z
creator: hannagadomska
subject: Magazyn
subject: Traveler
subject: adolf hitler
subject: bunkry
subject: Edukacja
subject: historia
subject: Kultura
subject: mazury
subject: Sport
subject: Travel
subject: wilczy szaniec
description: "Opalanie ekstremalne". Kocham słońce. Szczególnie w Himalajach i na Antarktydzie. Ten numer Travelera stawia kropkę nad i w kontekście rozważań na temat mojej natury podróżnika. Przyznaję – jestem dziwakiem. Zrobiłam sondę wśród znajomych, z czym kojarzy im się hasło „w stronę słońca”, które jest tematem przewodnim tego numeru. – Plaża! – Karaiby! – Afryka! A ja… Kiedy myślę „słońce”, widzę Himalaje i poranek na Evereście, który rozświetlony wygląda zachwycająco. Przypominają mi się też chwile z wyprawy na Antarktydę. Pierwsze promienie zobaczyłam po tygodniu „dupówki”, jak wspinacze nazywają czas załamania pogody, w trakcie którego siedzi się w namiocie. I oszalałam ze szczęścia! Bo słońce to dla mnie nie tylko ciepło, ale przede wszystkim nadzieja na okno pogodowe i możliwość dalszego wspinania. Może po prostu nie lubię siedzieć bezczynnie? A leżenie na plaży to nie moja bajka? Wyjątek robię tylko dla mojej córki, z którą jeżdżę nad polskie morze. Ale dla zachowania równowagi zawsze zabieram ją też do Szczyrku. Zdobywamy z plecakami Skrzyczne. To właśnie tam, szczęśliwe, zerkamy w stronę słońca. Ze szczytu. I opalamy się w najlepszym, bo górskim, słońcu! Martyna Wojciechowska
encoded: SPIS TREŚCI Fotoreportaż Arktyka. Lodowa kraina zwierząt Planeta Travelera Wieści ze świata Kierunek kultura Podróżuj z głową Tanie podróżowanie Kambodża. Na obiedzie z Angeliną Miejsca miesiąca Seszele na tydzień. Namysłów na weekend Zoom na zabytek Palmyra. Królowa pustyni Zostań tubylcem Nowy Rok po szkocku Etyka podróżnika Uchodźcy w kurortach Podróże w ciepło–zimno RPA. Jeden kraj. Setki kultur Panama. Nie tylko dla panów w kapeluszach Rosja: Syberia bez tajemnic Malawi: Afryka, w której rządzi uśmiech Finlandia: Oko w oko ze św. Mikołajem Wyprawy No limits Pustynne safari w Radżastanie Adventure Warto spróbować: Zdobywamy lodospady Test Travelera: Sprzęt do wspinaczki lodowej Adventure: Botswana. 100 procent natury Raport specjalny Regina Pilsztyn, czyli największa polska podróżniczka XVIII w. Przerwa techniczna Świat na patelni Pierogi podbijają świat Swoją drogą Igor Zalewski o tym, co go grzeje, a co ziębi Family Wszystko o podróżach z dziećmi Tajlandia: Rodzinny rejs marzeń Zdrowie w podróży Apteczka w tropikach Europa: Szlak bajkowych bohaterów Polska na weekend Żywe Muzeum Porcelany w Ćmielowie – nowy cud Polski Zbieracze pamiątek: Co przywieźć z podróży Gadżety: W plecaku małego podróżnika Akademia foto: Najlepsze zdjęcia czytelników Kalendarz

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/1fef85c84e691db0f7b939c496ffb786bc2da415-5dc9b41.jpeg
width: 585
height: 755

Helska Navarona
type: item
date: 2011-04-30T07:19:00.000Z
creator: Olga Dębicka
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: bateria
subject: bunkry
subject: fortyfikacje
subject: hel
subject: jastarnia
subject: półwysep helski
subject: zatoka gdańska
description: Największe działa baterii artyleryjskich, jakie w ogóle zainstalowano na lądzie, stały w czasie wojny na Helu.
encoded: W sezonie na Półwyspie Helskim tysiące turystów paradują w strojach kąpielowych z ręcznikami. Ale pomiędzy nimi przemykają czasem postacie w panterkach, z saperkami i wykrywaczami metalu. Idą chwilę tym samym deptakiem, po czym nagle skręcają w las i znikają za wydmami. Odkrywają inny, mniej znany półwysep: uzbrojony po zęby, ogromny, naturalny „pancernik”, który choć nie pływał po morzu, to wychodząc daleko w jego wody, stanowił silny obiekt strategiczny Marynarki Wojennej. Instalowane na jego „pokładzie” działa mogły kontrolować ruch statków na Zatoce Gdańskiej, a pociski dosięgały wybrzeży i portów w Gdyni i Gdańsku (odległych o jakieś 20 km). Przez długi czas rzeczywistością półwyspu było odcięcie od świata i rygor wojskowy strefy przygranicznej: posterunki, rogatki, ograniczenie ruchu mieszkańców, legitymowanie turystów. Aż wreszcie wojsko ustąpiło i nadeszły czasy penetracji zakazanych miejsc po drugiej stronie ogrodzenia z drutu kolczastego. Na półwyspie są trzy rodzaje drutu: polski przedwojenny, niemiecki z czasów wojny i polski powojenny. Pierwsze przymiarki do wykorzystania półwyspu w celach militarnych były robione w latach 20. XX w. Oceniono, że odległość granicy z Niemcami od Gdyni i Oksywia jest niebezpiecznie mała i postanowiono uczynić z Helu główny punkt ochrony polskiego wybrzeża. Liczyło ono ledwie 140 km, z czego prawie połowę stanowił sam półwysep. Najważniejszy obiekt z tego czasu to 31. Bateria im. Heliodora Laskowskiego, tzw. cyplowa (znajduje się na cyplu wieńczącym helską „kosę”). Perełką militarnej historii Helu są bez wątpienia stanowiska baterii Schleswig-Holstein, zabytek na skalę światową. Po zajęciu półwyspu Niemcy prawie natychmiast przystąpili do budowy swoich umocnień i największej w swoim czasie baterii artyleryjskiej. Zamontowane na niej działa o kalibrze 406 mm miały lufy długości 21 m. Mogły wystrzeliwać pociski o wadze przeszło 1 tony na odległość ponad 40 km! Na fortyfikację składały się 3 stanowiska ogniowe, schrony dla zał…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/d3c8eda78e9940099e5747cf4e69efc860224732-58abee3.jpeg
width: 358
height: 500

Albania
type: item
date: 2010-03-16T19:25:49.000Z
creator: Barbara Żukowska
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: albania
subject: bałkany
subject: bunkry
subject: morze adriatyckie
subject: oliwki
description: Przez cały mój pobyt w Albanii tłukły mi się po głowie słowa, które kilka dni przed wyruszeniem na Bałkany przeczytałam w Jadąc do Babadag Stasiuka. Najbardziej dokuczliwe było jedno zdanie: „To jest ciemna studnia, w głąb której powinni zerknąć ci, którym się wydaje, że bieg rzeczy został ustalony raz na zawsze”.
encoded: Najciemniejszym miejscem w tej studni było Bajram Curri, miasto nazwane imieniem i nazwiskiem albańskiego działacza niepodległościowego, urodzonego w Kosowie. Wyrosło pośrodku niczego, zbudowane od zera w czasach komunistycznych, by służyć jako centrum administracyjne okręgu Tropoja na północnym wschodzie Albanii. Zatrzymaliśmy się tam, żeby kupić coś do jedzenia. Przy skrzyżowaniu rozłożyły się bazar, sklepy spożywcze, z narzędziami i chińską tandetą. Szukaliśmy chleba. W jednym ze sklepików pan powiedział po niemiecku, aby szukać „drugich czarnych drzwi”, i wskazał ręką kierunek. Weszliśmy w podwórka. Otaczały nas bloki – z dziesiątkami talerzy satelitarnych, odpadającym tynkiem, który nigdy nie widział farby. Każde okno miało inny kolor i kształt, balkony połatano cegłami, między nimi sznurki z bielizną. To były prawdziwe pomniki ku czci prowizorki. Mieliśmy się przekonać, że wiele prowincjonalnych miasteczek w Albanii, a także przedmieścia dużych miast, wygląda podobnie żałośnie, ale Bajram Curri najwyraźniej stanowiło esencję żałości. Nie można zaczynać opowieści o Albanii od wychwalania jej uroków, dobrej kuchni, ładnej muzyki czy życzliwych ludzi. Najpierw trzeba pokazać jej szpetną stronę. Bo ten kraj, zniszczony przez niemal pół wieku komunistycznych rządów Hodży, jest czasami tak brzydki, że można od razu uciec, np. na miłe wybrzeże Chorwacji. Dopiero gdy wzrok przywyknie, niejako nauczy się omijać wszechobecne śmieci i często koszmarną architekturę, okazuje się, że są tu miejsca niezwykłe – jak choćby wioska Theth, bajeczne – jak dolina rzeki Vjosa, czy stare – jak miasto Butrint. Zanim znaleźliśmy się w Bajram Curri, jechaliśmy do Komani krętą szosą prowadzącą wzdłuż rzeki Drin przez niemal bezludne góry. W Komani nie było nic poza potężną zaporą i betonowym mostem, pod którym ktoś urządził knajpkę. Tam kończyła się droga, gorzej – kończył się świat, ale po sztucznym jeziorze kursował prom do BregËlumË. Popłynęliśmy następnego ranka. Woda miała kolor mal…

ng2-5b1a9be.jpg
width: 600
height: 400

Nad Wielkimi Jeziorami
type: item
date: 2009-09-11T07:11:47.000Z
creator: Rafał Ostrowski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: bunkry
subject: Go Poland
subject: jeziora
subject: kajaki
subject: mazury
subject: polska
subject: Travel
description: Setki kilometrów szlaków wodnych, rowerowych i pieszych uatrakcyjniają wypoczynek nad wodą.
encoded: Giżycko, serce Mazur, nazywane jest, trochę na wyrost, „letnią stolicą Polski”. W sezonie tętni życiem za sprawą żeglarzy okupujących port i przystanie. Melodie pieśni żeglarskich rozbrzmiewają nie tylko w twierdzy Boyen, w której co roku (w tym 17–19 lipca) odbywa się znany festiwal „Szanty w Giżycku”, ale także w tawernach i na plaży. Wycieczkę rowerową wokół mazurskich jezior zaczynamy od dworca kolejowego w Giżycku. Kierujemy się na zachód wzdłuż torowiska oraz brzegu jeziora Niegocin, a następnie przejeżdżamy przez sterowany ręczną korbą most obrotowy. Dzięki skomplikowanemu systemowi przekładni tę stutonową konstrukcję może obsługiwać jeden człowiek. Sześć razy dziennie (między 8.05 a 19.05) operator obraca most wzdłuż brzegu, tak aby mogły przepłynąć statki białej floty mazurskiej. Ruch samochodowy i pieszy zostaje wstrzymany. Niecierpliwi mogą skorzystać z zawsze czynnego, ale pozbawionego jakiegokolwiek uroku mostu na ul. Obwodowej. Po przeprawie jedziemy do twierdzy Boyen ze względów strategicznych ukrytej między jeziorami: Niegocin i Kisajno. Budowla wzniesiona w 1856 r. przez Prusaków dla obrony Prus Wschodnich przed Rosjanami jest najlepiej zachowaną XIX-wieczną twierdzą w Polsce i jednym z najciekawszych obiektów architektury militarnej tego okresu. Następnie opuszczamy miasto, kierując się w stronę Gierłoży, maleńkiej wsi pod Kętrzynem, liczącej zaledwie 20 mieszkańców. Główną atrakcją Gierłoży jest ukryty w pobliskim lesie Wilczy Szaniec, czyli zespół bunkrów z II wojny światowej – bez wątpienia jeden z najciekawszych przykładów fortyfikacji wojennych. W bunkrach mieściła się kwatera Hitlera, w której jeden z jego oficerów usiłował dokonać zamachu na wodza III Rzeszy. Grube na 7 m zbrojone mury bunkrów, rozmiary leśnego kompleksu i związane z nim wydarzenia robią wrażenie. Na kolejne wojenne pamiątki trafi my po drodze do Węgorzewa. W lesie w pobliżu Mamerek mieściła się główna kwatera niemieckich sił lądowych. Stoi tam 30 niezniszczonych betonowych …

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/b59a05d3eacf8af95d340c89a6b4b10f236457f7-8dd5bfe.jpeg
width: 500
height: 371

12/2008
type: item
date: 2008-10-29T08:53:45.000Z
creator: redakcja
subject: Magazyn
subject: National Geographic
subject: bateria
subject: bunkry
subject: fortyfikacje
subject: hel
subject: jastarnia
subject: półwysep helski
subject: zatoka gdańska
description: Wprawdzie wciśnięty między większe wyspy wydaje się leżeć na uboczu, lecz niegdyś był tu ważny port przeładunkowy imperium holenderskiego. Statkami płynęły stąd na Zachód korzenie i inne cenne towary kolonialne. Dzisiaj gwarny port, targ owocowy i rybny, meczety, stare fortyfikacje, pałac sułtański i schludne murowane domy układają się wzdłuż brzegu niczym paciorki nanizane na jedyną biegnącą wokół wybrzeża drogę na wyspie. Strome zbocza są zalesione i niemal bezludne. Jeśli ktoś ma trochę szczęścia, w lesie dostrzeże olśniewającego rajskiego ptaka o szmaragdowej piersi, z dwoma długimi, białymi piórami zwisającymi z ramion niczym peleryna. Nazwa naukowa ptaka, Semioptera wallacii, upamiętnia tego, który go po raz pierwszy opisał – Alfreda Russela Wallace’a. Ten młody brytyjski przyrodnik na przełomie lat 50. i 60. XIX w. prowadził na Malajach badania terenowe. Nie pozostała po nim na Ternate żadna tablica ani pomnik. A przecież to właśnie stąd 9 marca 1858 r. Wallace wysłał pocztowym parowcem list, który miał znaczne konsekwencje dla teorii ewolucji. Adresatem listu był W.P. Karol Darwin. Do przesyłki Wallace dołączył rozprawę O tendencji różnych odmian do ciągłego oddalania się od typu pierwotnego. Był to efekt dwóch nocy pośpiesznej twórczości wywołanej iluminacją doznaną podczas gorączki oraz 10 lat badań i przemyśleń. Opisywał w nim teorię ewolucji (choć jej tak nie nazywał) dokonującej się przez dobór naturalny (tego wyrażenia też nie użył), niezwykle zbliżoną do hipotezy, którą sam Darwin, uznany przyrodnik, postawił już wcześniej, ale jeszcze nie zdecydował się ogłosić. W nauce takie zbiegi okoliczności zdarzają się często. Oto teorię, którą znamy jako darwinizm, sformułowali niemal równocześnie Darwin i młody badacz Alfred Russel Wallace. Może i historię tę wspomina się w podręcznikach o biologii ewolucyjnej, ale wiele osób nie ma o niej pojęcia. Wallace, za życia cieszący się sławą młodszego współodkrywcy teorii ewolucji oraz przyrodnika i socjologa, po śm…
encoded: |Spis treści - grudzień 2008 Wallace. Rzecz o człowieku, który omal nie został Darwinem. Herod. Złoczyńca mniejszy niż się sądzi, za to wielki budowniczy. Dinozaury. Błotna pułapka przechowała dla nas dramatyczną scenę. Mars. Czerwona Planeta fascynuje nas nie mniej niż naszych przodków. Stocznia. Kolebka „Solidarności” znów przeżywa trudne chwile. Tylko dla prenumeratorów Benoy Behl. Oświecenie w mroku indyjskich grot.

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/119b1f296ef6dd32cb5da7d5ff32d8c991fbe93e-1cbcd52.jpeg
width: 1038
height: 1498