„Liczba turystów z Polski do Budapesztu wciąż rośnie” – Michał Cessanis odwiedza ulubione miasto Polaków
Wracam tu regularnie, by ogrzać się w termach i zjeść najlepszą zupę rybną na świecie. I choć myślałem, że znam to miasto na wylot to już wiem, że się myliłem. Tym razem postanowiłem zajrzeć pod podszewkę „Paryża Wschodu” – do jaskiń ukrytych pod willami, bunkrów z czasów Zimnej Wojny i na dachy, które zaprojektowano dla aniołów. Oto 5 powodów, by spędzić w Budapeszcie weekend, który otworzy wam oczy.
Spis treści: Gorące źródła i… nurkowanie pod miastem Szpital, w którym czas stanął w miejscu Pociąg rządzony przez dzieci Dachówki dla aniołów i smak papryki Polowanie na duchy na targu Ecseri Stojąc na Moście Łańcuchowym, patrzę na miasto, które w 1873 roku powstało z małżeństwa górzystej Budy i płaskiego Pesztu. Znam ten widok na pamięć. Ale tym razem przyjechałem tu z postanowieniem: nie będę tylko turystą podążającym utartym szlakiem. Zamiast więc biec od razu pod Parlament, zacząłem od tego, co w Budapeszcie najważniejsze, a czego zazwyczaj nie widać. Od wody i kamienia. Gorące źródła i… nurkowanie pod miastem Nie będę ukrywał – każdą wizytę w Budapeszcie zaczynam w Termach Széchenyiego. Uwielbiam ten moment, gdy w chłodny poranek zanurzam się w parującej wodzie, a dookoła mnie starsi panowie z kamienną twarzą grają w szachy na pływających planszach. Ale tym razem zadałem sobie pytanie: skąd ta woda właściwie się bierze? Odpowiedź zaprowadziła mnie do podziemi, o których istnieniu wielu turystów nie wie. Budapeszt to jedyna stolica na świecie z tak rozległym systemem jaskiń krasowych. Tuż pod willami bogatej drugiej dzielnicy, pod kołami luksusowych aut, ciągnie się 30-kilometrowy labirynt jaskini Pál-völgyi, zdobiony naciekami przypominającymi zastygłe wodospady. Jeszcze większe wrażenie robi jaskinia Molnár János. To największe w Europie aktywne termalne jezioro podziemne. Woda jest tam krystalicznie czysta, ciepła, a nurkowie jaskiniowi pływają w scenerii rodem z science-fiction, mijając formacje skalne, których nigdy nie dotknęło słońce. Świadomość, że kąpiąc się w Széchenyi, korzystam z tego samego gigantycznego, podziemnego krwiobiegu miasta, zmienia perspektywę zupełnie. Szpital, w którym czas stanął w miejscu Po relaksie w wodzie, potrzebowałem mocniejszych wrażeń. Skierowałem się na Wzgórze Zamkowe, ale zamiast podziwiać widoki z Baszty Rybackiej, skręciłem w uliczkę Lovas. Wszedłem w niepozorne drzwi prowadzące do Sziklakórház – Szpitala w Skale. To miejsce to kapsuła czasu. Wąskie korytarze wydrążone w skale pamiętają najczarniejsze dni oblężenia Budapesztu w 1944 roku. Czuć tu zapach stęchlizny i medykamentów. Wyobraziłem sobie lekarzy, którzy przy świetle lamp naftowych, w dusznych salach, operowali rannych bez przerwy i często bez znieczulenia. Ale Sziklakórház ma też drugie dno. W czasie Zimnej Wojny zamieniono go w ściśle tajny bunkier przeciwatomowy. Spacerując między woskowymi figurami personelu, mijałem oryginalne zapasy masek gazowych, radzieckie generatory i liczniki Geigera, które miały chronić partyjną elitę w przypadku nuklearnej apokalipsy. To wstrząsająca lekcja historii, która zostaje w głowie na długo. Pociąg rządzony przez dzieci Gdy mrok bunkra zaczął mnie przytłaczać, uciekłem w góry Budy po odrobinę nostalgii. Czekał tam na mnie ewenement na skalę światową: Gyermekvasút, czyli Kolejka Dziecięca. Wsiadłem do wagonu ciągniętego przez lokomotywę, która powoli toczyła się przez malownicze lasy na trasie liczącej 11 kilometrów. I nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby nie obsługa. Bilet sprawdził mi 12-latek w idealnie skrojonym mundurze, a zwrotnicę przestawiła jego rówieśniczka. To nie zabawa – to działająca od 1948 roku linia kolejowa (dawna Kolejka Pionierów), gdzie dorośli prowadzą tylko lokomotywę, a całą logistyką zajmują się dzieci w wieku 10-14 lat. Widok chłopca salutującego z powagą generała odjeżdżającemu pociągowi jest surrealistyczny i rozczulający. To żywy relikt przeszłości, który uczy odpowiedzialności i działa z zegarmistrzowską precyzją. Dachówki dla aniołów i smak papryki Wróciłem do Pesztu głodny – nie tylko wrażeń, ale i konkretów. Budapeszt to dla mnie miasto zmysłów. Z jednej strony mamy architekturę: poszedłem pod gmach dawnej Królewskiej Kasy Oszczędnościowej, by podziwiać dzieło Ödöna Lechnera, „węgierskiego Gaudiego”. Dach pokryty kolorową ceramiką Zsolnay mieni się złotem i zielenią, zdobią go smoki i ule. Lechner mawiał, że te niewidoczne z ulicy detale stworzył, bo „anioły też chcą oglądać sztukę”. Z drugiej strony – nie ma zwiedzania bez jedzenia. Po nacieszeniu oczu sztuką, usiadłem w małej knajpce, by zjeść to, co w Budapeszcie smakuje najlepiej. Zamówiłem parujący, pikantny Halászlé (zupę rybną) z dużą ilością papryki, a na drugie danie nie mogłem sobie odmówić tłustego, chrupiącego langosza ze śmietaną i serem. Węgierska dusza jest właśnie taka jak ten posiłek i te dachy: pełna pasji, wyrazista i dbająca o piękno życia. Polowanie na duchy na targu Ecseri Niedzielny poranek zostawiłem sobie na moją ulubioną formę podróży w czasie. Pojechałem na obrzeża miasta, na Ecseri Piac – największy pchli targ w Budapeszcie. To nie jest wymuskany sklep z antykami. To chaotyczny labirynt, w którym historia Węgier leży rozrzucona na drewnianych stołach. Przeciskając się między alejkami, mijałem stare walizki, skrzypce bez strun, przedwojenne zdjęcia rodzinne i popiersia Lenina. Każdy przedmiot to czyjaś przerwana opowieść. Po długim targowaniu się ze starszym sprzedawcą, kupiłem stary, analogowy aparat fotograficzny. Patrząc przez jego zakurzony wizjer, pomyślałem, że Budapeszt właśnie taki jest: trochę poobijany, pełen rys i pęknięć, nieidealny, ale przez to nieskończenie piękny i prawdziwy. I na pewno tu wrócę, bo pod tą warstwą kurzu kryje się jeszcze wiele historii do odkrycia. Nasz autor Michał Cessanis Redaktor prowadzący „National Geographic Traveler", autor podróżniczej serii telewizyjnej „Do zobaczenia” w Dzień Dobry TVN oraz książek „Opowieści z pięciu stron świata” i „Made in China”. Prowadzi blog podróżniczy „Cessanis na walizkach".
Najlepsze jarmarki świąteczne w Europie 2025. Na liście znalazło się też polskie miasto
Wielkimi krokami zbliża się czas, który wielu uważa za najpiękniejszy w roku. Nastrojowe iluminacje, zapach korzennych przypraw i dźwięk kolęd powracają na europejskie place, gdzie co roku odbywają się jedne z najbardziej widowiskowych jarmarków świątecznych. Te wyjątkowe wydarzenia przyciągają tysiące odwiedzających i z roku na rok zyskują na popularności.
Święta już niemal za progiem, a wraz z początkiem zimowego sezonu miliony osób planują podróże, by zobaczyć najsłynniejsze europejskie jarmarki bożonarodzeniowe. Wybór nie należy jednak do łatwych – na mapie kontynentu znajdują się setki takich wydarzeń, różniących się klimatem, skalą i tradycjami. Najnowsze zestawienie przygotowane przez firmę Tollwayr wskazuje dziesięć najlepszych europejskich jarmarków świątecznych na 2025 rok. Ranking ten powstał na podstawie liczby dni ich działania, średnich kosztów noclegu, popularności w wyszukiwarkach oraz liczby postów publikowanych w mediach społecznościowych. Dzięki temu udało się wyłonić miejsca oferujące najbardziej wyjątkowe świąteczne doświadczenia. Świąteczne hity Europy. Trzy jarmarki, które zdobyły najwyższe oceny Budapeszteński jarmark na placu Vörösmarty, który w tym roku zajął pierwsze miejsce w europejskim rankingu z wynikiem 7,41/10, od lat uchodzi za jedno z najbardziej klimatycznych miejsc w okresie adwentu. Centralny plac Budapesztu zamienia się wówczas w świąteczną wioskę pełną drewnianych straganów, rękodzieła i tradycyjnych węgierskich potraw, a aromat grzanego wina i langosza tworzy atmosferę, której próżno szukać gdzie indziej. Jarmark działa aż przez 52 dni, oferując korzystne ceny noclegów (średnio 131 euro za trzygwiazdkowy hotel). Jego popularność potwierdzają media społecznościowe: na Instagramie zgromadzono ponad 14 tys. postów, a na TikToku blisko 970 nagrań związanych z tym miejscem. Drugą pozycję w zestawieniu zajął strasburski Christkindelsmärik, oceniony na 7,37/10. To jeden z najstarszych jarmarków na kontynencie – jego tradycja sięga 1570 roku, przez co stolica Alzacji od lat uchodzi za „bożonarodzeniową stolicę Europy”. Wąskie uliczki starego miasta, odbijające światło iluminacji kanały i monumentalna katedra tworzą scenerię niczym ze świątecznej pocztówki. Strasburg dominuje także pod względem popularności w sieci: generuje 27 tys. wyszukiwań w Google i może pochwalić się 36,8 tys. postów na Instagramie. Jarmark działa 29 dni, a średni koszt noclegu wynosi 221 euro. Na trzecim miejscu znalazł się z kolei wiedeński Christkindlmarkt, który uzyskał 7,06/10 punktów. Plac przed neogotyckim ratuszem rozświetlają setki lampek, a przestrzeń wypełnia się co roku lodowiskiem i dziesiątkami stoisk, tworząc atmosferę elegancji i nostalgii. Wiedeński jarmark generuje 25 tys. wyszukiwań w Google, a zdjęcia z wydarzenia pojawiają się w ponad 26,8 tys. postów na Instagramie. Kiermasz trwa 34 dni, a średnia cena noclegu w trzygwiazdkowym hotelu wynosi 175 euro. Różnorodność europejskich jarmarków bożonarodzeniowych Pozostałe jarmarki, które znalazły się w zestawieniu Tollwayr, pokazują, jak różnorodna i zaskakująca potrafi być świąteczna mapa Europy. Tuż za podium, na czwartej pozycji, uplasował się praski Old Town Market, który – jak wynika z analizy – doskonale odnajduje się w świecie mediów społecznościowych. To właśnie on dominuje na TikToku, osiągając ponad 1060 postów, a jednocześnie zajmuje wysoką pozycję w Google (około 23 tys. wyszukiwań) i na Instagramie (11,5 tys. postów). Dalej znalazł się paryski jarmark bożonarodzeniowy (5. miejsce), ceniony za elegancję i różnorodność lokalizacji, a tuż za nim – Köln Weihnachtsmarkt w Kolonii, którego świąteczna oprawa przy katedrze od lat przyciąga tysiące odwiedzających. Siódme miejsce przypadło Frankfurtowi i to właśnie on oferuje najtańsze noclegi w całym rankingu, z ceną trzygwiazdkowego hotelu wynoszącą średnio 78 euro za noc. To czyni miasto jednym z najatrakcyjniejszych wyborów dla osób ceniących świąteczny klimat, ale zwracających uwagę na budżet. Dodatkowo Frankfurt wyróżnia się wysoką liczbą postów na Instagramie (12,4 tys.), co potwierdza jego wyjątkowy, fotograficzny charakter. W zestawieniu pojawiła się także Kopenhaga (8. miejsce), która – podobnie jak Budapeszt – może pochwalić się jednym z najdłużej działających jarmarków w Europie (aż 52 dni). Na dziewiątej pozycji znalazł się Kraków, wyróżniony za wyjątkową przystępność cen (trzygwiazdkowy nocleg kosztuje średnio 88 euro, co czyni go jednym z najlepszych kierunków dla osób poszukujących autentycznego, wschodnioeuropejskiego klimatu w rozsądnej cenie). Listę zamknęła Brugia, której jarmark Winter Glow cieszy się rosnącą popularnością, dzięki malowniczej scenerii i wysokiemu zaangażowaniu w mediach społecznościowych. Mattijs Wijnmalen, CEO Tollwayr, podkreślił, że wszystkie te jarmarki pełnią w europejskiej tradycji świątecznej niezwykle ważną rolę. – Są sercem i duszą europejskiego sezonu świątecznego. W tym roku podróżni mają do wyboru wyjątkowo wiele fantastycznych miejsc. Nasze zestawienie pokazuje także ogromną różnorodność – od najbardziej rozpoznawalnych kierunków po te bardziej przystępne cenowo, jak Kraków czy Frankfurt. To dowód, że aby poczuć magię europejskich świąt, wcale nie trzeba wydawać fortuny – dodał. Źródło: Tollwayr Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
TOP 5 kulinarnych destynacji w Europie – gdzie znajdziesz najlepsze restauracje?
Jeśli kochasz podróże i dobre jedzenie, ten artykuł jest dla ciebie! Odkryj pięć niezwykłych miejsc w Europie, które stały się kulinarnymi ikonami. Przedstawiamy restauracje, które oferują unikatowe smaki, tradycyjne dania i wyróżnienia Michelin. Od francuskiego Lyonu, po hiszpańskie San Sebastian – oto twoje kulinarne przewodniki!
Spis treści: Lyon – kulinarna stolica Francji Wyjątkowe smaki Cypru Budapeszt – gwiazdki Michelin i tradycja Kopenhaga – nowa definicja fine diningu San Sebastian – królestwo pintxos Kulinarna podróż po Europie to niezapomniane doświadczenie. Każde z miast, które przedstawiliśmy, oferuje coś wyjątkowego: od tradycyjnych lyońskich brasserie, przez nowoczesną kuchnię na Cyprze, aż po baskijskie pintxos w San Sebastian. Jeśli szukasz inspiracji do kolejnej podróży, Lyon, Cypr, Budapeszt, Kopenhaga i San Sebastian powinny znaleźć się na Twojej liście. Lyon – kulinarna stolica Francji Ogromna sala urządzona w stylu art déco i równe rzędy stołów z dosuniętymi czerwonymi krzesłami. Miłośnicy lyońskich posiłków zbierają się tu już od ponad stu lat. Nad talerzami może usiąść równocześnie 500 osób, a sława lokalu Brasserie Georges przyciągnęła tu na przestrzeni lat takie osobistości jak Juliusz Verne, Édith Piaf, Ernest Hemingway czy Jacques Brel. Brasserie Georges to bistro. A więc francuska kultura kulinarna w najlepszym, ale też prostym wydaniu. W tego typu restauracjach – charakterystycznych dla Lyonu – królują tradycyjne, regionalne dania, w tym mięsa, owoce morza, ale też np. kiszona kapusta. Jest treściwie, smacznie i zazwyczaj niezbyt drogo. Przykładowo, w Brasserie Georges za trzydaniowy posiłek zapłacimy ok. 21 euro. I to właśnie głównie dzięki bistrom – Brasserie Georges, Daniel e Denis, La Mère Brazier i dziesiątkom innym – Lyon został mianowany kulinarną stolicą Francji, wyprzedzając pod tym względem Paryż. Wyjątkowe smaki Cypru Leżący na styku Europy, Azji i Afryki Cypr to kulinarna skrzynia skarbów. Wielokulturowe wpływy i śródziemnomorska tradycja połączone z najnowocześniejszymi pomysłami na gastronomię (m.in. kuchnia fusion) dały piorunujący efekt. Wyspa stała się sceną, której miłośnicy dobrego jedzenia nie mogą przegapić. Najlepszym przykładem nowego gastronomicznego trendu jest Meraki Market Café w Pafos. Lokal został urządzony prosto, bez silenia się na zachwycanie gości wymyślnym designem – cała energia twórcza została włożona w opracowanie menu. Jadłospis jest wegetariański i wegański (z opcjami bezglutenowymi i beznabiałowymi), a wszystkie składniki – lokalne i sezonowe. Okrętem flagowym tej restauracjokawiarni jest Meraki Bad Boy Burger z czarnej fasoli, grzybów i brokułów zwieńczony sałatką, pestkami dyni i granatu oraz dressingiem cytrynowym. Spróbuj też serwowanych w lokalu cypryjskich win z rodzinnej winnicy Tsangarides, w udany sposób łączącej tradycyjne sposoby produkcji z nowymi pomysłami. Budapeszt – gwiazdki Michelin i tradycja Aż osiem budapeszteńskich lokali może się poszczycić wyróżnieniem Michelina, w tym jedna otrzymała dwie gwiazdki. Stolica Węgier jest dziś jednym z ważniejszych w Europie miejsc dla miłośników kulinariów. Dwie gwiazdki są już prawdziwie elitarnym wyróżnieniem, a w Budapeszcie ma je restauracja Onyx, której szefują Szabina Szulló i Tamás Széll. Warto także zaplanować trasę pomiędzy pozostałymi wyróżnionymi restauracjami: Essencia, Salt, Babel, Borkonyha Winekitchen, Costes, Costes Downtown oraz Stand. Każda z nich ma inny pomysł na kuchnię. Salt próbuje odtworzyć atmosferę rodzinnych posiłków na wsi, a Borkonyha Winekitchen odwołuje się do transylwańskiej tradycji w nowoczesnym wydaniu. Nie dziwi więc, że coraz częściej to kulinaria są głównym powodem wypraw do Budapesztu. Kopenhaga – nowa definicja fine diningu Ta lokalizacja nie wydaje się zbyt elegancka ani prestiżowa: korona stadionu narodowego w Kopenhadze. Mimo tego Geranium jest jednym z najbardziej cenionych przez smakoszy lokali w całej Danii. Niedawno restauracja przeszła rewolucję. Szef kuchni, Rasmus Kofoed, zrezygnował z serwowania mięsa. Było to o tyle wyzwanie, że wcześniej spora część dań pokazowych Geranium opierała się właśnie na mięsie. Pomysł się jednak sprawdził: lokal został uznany za najlepszą restaurację świata według World’s 50 Best Restaurants. San Sebastian – królestwo pintxos Dziesiątki poustawianych obok siebie talerzyków z przekąskami, pomiędzy nie wciśnięte kieliszki z winem txakoli, ludzie tłoczący się przy barze, barmani poruszający się w skomplikowanej choreografii hiszpańskiego wieczoru. Tak wyglądają noce w San Sebastian. Miasto w Kraju Basków wyrosło na gastronomiczną stolicę kraju, a może i Europy. Bary z gwiazdkami Michelina, działający od ponad dekady Uniwersytet Gastronomiczny i kolejne sławy kucharskiego świata decydujące się na otwarcie tu lokalu oznaczają jedno. W San Sebastian żyje się po to, aby naprawdę dobrze jeść. Do rangi sztuki wyniesiono tu tapas, w baskijskiej wersji nazywane pintxos. Je się je na stojąco, przy kontuarze, wskazując po prostu talerzyk z wybranym daniem. Tych lokali są setki. Ostatnio największą popularnością cieszą się lokale Mendaur Berria oraz nieco bardziej elegancki Bar Antonio.
Rejs po Dunaju – wyjątkowa podróż wzdłuż największej rzeki Europy
Rejs po Dunaju to nie tylko podróż po jednej z największych rzek Europy, ale także okazja do odkrycia pięknych miast, zamków i krajobrazów. Zobacz, jakie atrakcje czekają na trasie od Budapesztu, przez Wiedeń, aż po malowniczą dolinę Wachau i Ratyzbonę.
Spis treści: Dlaczego warto wybrać rejs po Dunaju? Trasa rejsu po Dunaju – od Budapesztu do Ratyzbony Atrakcje na trasie rejsu po Dunaju Dostosowanie rejsu dla rodzin Koszty i szczegóły organizacyjne Rejs po Dunaju to nie tylko podróż, ale i wyjątkowe doświadczenie, które pozwala odkryć najpiękniejsze miejsca Europy w komfortowych warunkach. Od Budapesztu, przez Wiedeń, aż po Ratyzbonę, każdy przystanek oferuje niezapomniane atrakcje, a podróżowanie po rzece daje wyjatkową możliwość cieszenia się krajobrazami w pełnym relaksie. To doskonały wybór dla każdego – od rodzin z dziećmi po miłośników historii i wina. Dlaczego warto wybrać rejs po Dunaju? Rejs po Dunaju to doskonała opcja zarówno dla miłośników historii, rodzin z dziećmi, jak i pasjonatów wina i natury. Dunaj, druga pod względem długości rzeka Europy, przepływa przez serce kontynentu, oferując unikatową perspektywę na różnorodność kulturową, architektoniczną i przyrodniczą krajów, które przecina. Podczas tej podróży możesz podziwiać barokowe miasta, średniowieczne zamki i winnice doliny Wachau. W odróżnieniu od tradycyjnych wycieczek, rejs po rzece zapewnia relaksujący sposób podróżowania. Statek pełni funkcję mobilnego hotelu, co oznacza, że pasażerowie mogą cieszyć się widokami z pokładu, bez konieczności codziennego pakowania się czy organizowania transportu. To idealna opcja dla osób poszukujących komfortu i wrażeń turystycznych w jednym. Trasa rejsu po Dunaju – od Budapesztu do Ratyzbony Rejs po Dunaju oferuje kilka popularnych tras. Jedną z najczęściej wybieranych jest ośmiodniowa podróż z Budapesztu do Ratyzbony, z przystankami w Wiedniu, dolinie Wachau i Pasawie. Oto kluczowe punkty tej trasy: Budapeszt: rejs rozpoczyna się w Budapeszcie, gdzie można podziwiać wspaniałą panoramę miasta, w tym neogotycki parlament oraz zamek na wzgórzu. Wieczorny widok na rozświetlone miasto stanowi idealne wprowadzenie do podróży​. Wiedeń: stolica Austrii oferuje pasażerom bogactwo barokowej architektury oraz liczne atrakcje turystyczne, takie jak katedra św. Szczepana, pałac Hofburg czy opera wiedeńska. Podczas wolnego popołudnia warto odwiedzić park Prater, znany z Diabelskiego Młyna​. Dolina Wachau: jeden z najbardziej malowniczych odcinków Dunaju, otoczony winnicami produkującymi renomowane austriackie wina. W Krems, jednym z miasteczek doliny, warto wypożyczyć rower i zwiedzić lokalne winnice​. Pasawa: miasto położone u zbiegu trzech rzek – Dunaju, Inn i Ilz – przyciąga turystów uroczymi brukowanymi uliczkami oraz bogatą ofertą gastronomiczną. Warto tu także zapoznać się z lokalnymi tradycjami, np. wziąć udział bawarskiej zabawie w karczmie​. Ratyzbona: uznawana za jedno z najlepiej zachowanych średniowiecznych miast w Europie, Ratyzbona stanowi ostatni przystanek rejsu. Jej gotyckie katedry i brukowane ulice zapraszają do odkrywania bogatej historii​. Atrakcje na trasie rejsu po Dunaju Każdy przystanek na trasie rejsu po Dunaju oferuje wyjątkowe atrakcje: Zamki i pałace: podczas rejsu mijasz liczne zamki, osadzone na nadbrzeżnych wzgórzach, które przypominają o średniowiecznej historii regionu. Jednym z najciekawszych punktów jest Zamek Wyszehrad na Węgrzech, z którego roztacza się piękny widok na Zakole Dunaju​. Kultura wina: dolina Wachau to region znany z produkcji win, szczególnie rieslinga i grüner veltlinera. Warto skorzystać z okazji, aby odwiedzić lokalne winnice i skosztować tych wyjątkowych trunków​. Lokalne tradycje: w Pasawie można poczuć ducha bawarskich tradycji, uczestnicząc w lokalnych imprezach i degustując regionalne przysmaki, takie jak kiełbaski czy pieczona wieprzowina​. Dostosowanie rejsu dla rodzin Rejs po Dunaju jest również idealnym rozwiązaniem dla rodzin z dziećmi. Statki oferują liczne udogodnienia i zajęcia dla najmłodszych, dzięki czemu dzieci nie nudzą się podczas podróży. Na pokładzie dostępni są animatorzy, a w trakcie przystanków organizowane są specjalne atrakcje dla najmłodszych, co pozwala rodzicom w pełni cieszyć się podróżą​. Koszty i szczegóły organizacyjne Koszt rejsu po Dunaju zaczyna się od 8 tys. zł za osobę za ośmiodniową wyprawę, obejmującą pełne wyżywienie oraz pięć wycieczek lądowych. Warto również zwrócić uwagę na elastyczność rezerwacji, którą oferuje coraz więcej operatorów, co pozwala na swobodne planowanie podróży w zależności od okoliczności​.
Mercure Discover Local – Co zjeść i zobaczyć w Budapeszcie
Dumna stolica Węgier to jedno z najczęściej odwiedzanych przez Polaków miast w Europie. Wraz z programem Mercure Discover Local sprawdzamy, co warto zobaczyć, co zjeść i gdzie się zatrzymać w Budapeszcie.
W tym artykule: Co zobaczyć w Budapeszcie? Co zjeść w Budapeszcie? Informacje praktyczne Program Mercure Discover Local Do stolicy Węgier trafiam dzięki nowej edycji programu Mercure Discover Local. Przygotowana przez popularną sieć hoteli seria przewodników pomaga w odkrywaniu miejscowych atrakcji w topowych destynacjach Europy. Może też być inspiracją do odwiedzenia mniej znanych miast regionu. Wraz z redakcją National-Geographic.pl kontynuuję podróż po Starym Kontynencie, tym razem zatrzymując się w Budapeszcie, majestatycznym mieście, w którym krzyżują się wpływy Zachodu i Wschodu. Co zobaczyć w Budapeszcie? Budapeszt to jedno z najbardziej fascynujących miast Europy. Powstało w wyniku połączenia trzech miast: Budy, Óbudy i Pesztu. Malowniczo położona nad Dunajem metropolia każdego roku przyciąga miliony turystów z całego świata. Węgrzy dbają, aby miasto dynamicznie się rozwijało, nie niszcząc przy tym swojego architektonicznego dziedzictwa. Żaden budynek w Budapeszcie nie jest więc wyższy niż 96 metrów. To sprawia, że obraz miasta jest jednorodny i niepowtarzalny. W podziemiach Budapesztu pociągi jeżdżą po najstarszej linii metra w kontynentalnej Europie. Linia M1 została otwarta w 1896 roku. Oto 5 rzeczy, które warto zobaczyć w Budapeszcie Zamek Buda (Budavári Palota). Zamek o bogatej historii znajduje się na wzgórzu zamkowym po stronie Budy. Warto się tam wspiąć, by zobaczyć najpiękniejsze widoki na Dunaj i miasto. W obrębie kompleksu znajduje się sam zamek Buda, gotycki kościół Najświętszej Marii Panny, w którym koronowali się królowe Węgier oraz Bastion Rybacki. W okolicy jest dużo dobrych restauracji i barów. Budynek Węgierskiego Parlamentu. Neogotycki budynek parlamentu jest położony nad brzegiem Dunaju po stronie Pesztu. To jedna z najbardziej rozpoznawalnych atrakcji Budapesztu. Niepowtarzalna architektura i okazała sylwetka górująca nad rzeką sprawiają, że parlament jest nieustannie fotografowany przez dziesiątki ludzi. Można także wziąć udział w wycieczkach z przewodnikiem, aby zwiedzić wnętrze budynku. Wyspa Małgorzaty (Margitsziget) w Budapeszcie. Wyspa Małgorzaty to ogromna zielona oaza w samym sercu miasta. Nie bez przyczyny miejsce nazywane jest budapesztańskim Central Parkiem. Można tu przyjść pobiegać, wypożyczyć rower, czy zorganizować piknik ze znajomymi. Latem warto wybrać się do parku wodnego Palatinus, gdzie można skorzystać z jednego z kilkunastu basenów. Bazylika św. Stefana (Szent István-bazilika). Imponująca świątynia jest poświęcona pierwszemu węgierskiemu królowi – Stefanowi. Można wspiąć się na szczyt bazyliki, aby podziwiać panoramiczne widoki na miasto lub zwiedzić wnętrze kościoła, które zachwyca niezwykłą architekturą i sztuką. Most Łańcuchowy (Széchenyi Lánchíd). Jeden z najbardziej charakterystycznych mostów w Budapeszcie łączy brzeg Budy z Pesztem. Dziś pełni nie tylko funkcje transportowe, ale jest też architektonicznym klejnotem miasta. Spacer po Moście Łańcuchowym i podziwianie malowniczego widoku na Dunaj z mostu gwarantują niezapomniane przeżycia. Co zjeść w Budapeszcie? Budapeszt słynie również z żywych i różnorodnych tradycji kulinarnych. Węgierska kuchnia, zakorzeniona w historii ukształtowanej przez wpływy niemieckie, słowiańskie i bałkańskie, dała początek wybornej gamie dań, które na stałe weszły do menu wielu innych kuchni europejskich. Podczas wizyty w Budapeszcie eksploracja tradycji gastronomicznych to konieczność, aby naprawdę zasmakować to miasto. Niekwestionowaną gwiazdą węgierskiej kuchni jest papryka. To właśnie to warzywo nadaje charakterystyczny smak węgierskim potrawom. Gulasz, być może najbardziej znane węgierskie danie, to sycąca zupa. Zawsze zawiera hojne ilości papryki, co nadaje wyjątkowy smak i lekko pikantny aromat. Najlepszego i oryginalnego gulaszu szukajcie w barach z domową węgierską kuchnią w okolicach dworca Keleti. Oprócz gulaszu, warto spróbować innych klasycznych dań mięsnych, jakich jak pörkölt (gęsty gulasz mięsny) i paprikás csirke (kurczak w sosie paprykowym). Pörkölt często podawany jest z nokedli – małymi kluseczkami, które doskonale wchłaniają aromatyczny sos. Budapeszt żyje street foodem. Czego tu nie ma! Lángos to smażone ciasto chlebowe, chrupiące na zewnątrz i miękkie wewnątrz, które można posypać różnymi dodatkami, takimi jak czosnek, kwaśna śmietana czy ser. Na miłośników słodkości czeka kürtőskalács, czyli ciasto w kształcie kominów znane również z czeskiej Pragi. Na znakomitą kawę warto wybrać się do kawiarni Madal (Ferenciek tere 3) w samym centrum miasta. Informacje praktyczne ■ Do Budapesztu dolecimy bezpośrednio samolotem z Polski. Z Warszawy lata LOT (bilety od 700 zł) i WizzAir (bilety od 200 zł). Podróż trwa nieco ponad godzinę. Z południowej Polski łatwo na Węgry dotrzeć samochodem. Z Krakowa do Budapesztu jedzie się około 6 godzin. PKP codziennie oferuje 2 połączenia pociągiem z Warszawy, jedno połączenie przedpołudniowe oraz jedno nocne, które kursuje także z Krakowa. ■ Hotel Mercure Budapest City Center – 4-gwiazdkowy hotel położony w samym centrum miasta przy deptaku Váci, kilka minut spacerem od Dunaju. Do dyspozycji gości sala fitness, spa i fantastyczna restauracja Winestone oferująca dania kuchni węgierskiej i międzynarodowej. ■ Po Budapeszcie łatwo poruszać się na piechotę. Miasto jest też dobrze skomunikowane dzięki gęstej sieci autobusów i liniom metra. W mieście funkcjonuje też firma przewozowa Bolt, ale – uwaga! – ceny są tu znacznie wyższe niż w Polsce. Warto też zaznaczyć, że wszystkie taksówki i firmy przewozowe w mieście rozpoznamy po zunifikowanym żółtym kolorze, dzięki czemu łatwo je znaleźć. Program Mercure Discover Local Marka Mercure uruchomiła nową, wyselekcjonowaną listę autentycznych atrakcji w ramach programu „Discover Local” dla swoich gości. W wielu europejskich miastach mogą dzięki nim odkrywać miejsca warte zobaczenia, od hotspotów po ukryte skarby znane miejscowym. Podróżni mogą uzyskać dostęp do łatwych w użyciu internetowych planów podróży z lokalnymi rekomendacjami, które trzeba zobaczyć. Lista obejmuje lokalne zabytki, miejsca sztuki, kulinarne przysmaki i nie tylko. Cyfrowe przewodniki Mercure Discover Local pozwalają gościom zanurzyć się w mieście, doświadczając je tak, jak robią to miejscowi. Po męczącym dniu spędzonym na odkrywaniu najlepiej strzeżonych tajemnic i atrakcji miasta na mapach Mercure Discover Local, goście mogą wrócić do pobliskiego hotelu Mercure. Każdy z obiektów marki w pełni czerpie z miejsca, w jakim się znajduje, z jego tradycji, kultury i klimatu. To zachęca gości do samodzielnego odkrywania lokalnych skarbów z perspektywy mieszkańców, a tym samym, daje inspiracje do bardziej autentycznych podróży. Nowe mapy Discover Local marki Mercure to bezpłatny, wygodny dodatek do każdej podróży, zawierający wszystkie najlepsze rekomendacje w jednym miejscu. Działając jako doskonały zbiór miejsc do odkrycia na wyciągnięcie ręki, nowe przygody i eksploracje czekają w Europie na każdego. Marka Mercure jest zakorzeniona w swojej lokalizacji – inspirowane lokalnie, hotele o wysokim standardzie, które rozbudzają apetyt ludzi na odkrywanie. Przewodniki Mercure Discover Local wraz z lokalnymi ambasadorami w każdym hotelu pozwalają gościom w pełni odkryć wybraną destynację i całkowicie poczuć jej lokalną kulturę. Mercure Discover Local – Co zjeść i zobaczyć w Bukareszcie Nie ma drugiego miasta w Europie, w którym tak wyraźnie krzyżują się wpływy północy i południa, wschodu i zachodu. Tętniący życiem Bukareszt przyciąga świetną kuchnią, fascynującą... Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska". Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów w technologiach. Miłośnik tenisa i europejskich stolic.
Męski wypad – 5 europejskich miast na weekend z kumplami
Co robić, gdy nie ma się pomysłu na zorganizowanie wieczoru kawalerskiego? Odpowiedź jest prosta – zebrać ekipę i wyskoczyć gdzieś na weekend. Oto 5 europejskich miast na męski wypad.
W tym artykule: Męski wypad: Budapeszt Męski wypad: Berlin Męski wypad: Praga Męski wypad: Porto Męski wypad: Kopenhaga Choć na podróżujących wciąż czeka wiele wyzwań (wysokie ceny, problemy z lotami), podróżowanie po Europie (po spełnieniu odpowiednich warunków) wciąż jest względnie łatwe i przy dobrej organizacji i odrobinie cierpliwości niedrogie. Oto 5 miast, do których naszym zdaniem warto się wybrać na weekend (ewentualnie przedłużony o dzień lub dwa), aby odpocząć od codziennych trudów, rozerwać się, zobaczyć coś ciekawego i nie zrujnować przy tym portfela. Choć artykuł jest częścią naszego cyklu, podczas którego rekomendujemy miejsca na męski wypad czy organizację wieczoru kawalerskiego, każde z opisywanych miast może być również inspiracją do wyprawy z koleżankami czy krótkich rodzinnych wakacji. Męski wypad: Budapeszt Budapeszt to jedno z najpopularniejszych miast odwiedzanych przez turystów z Polski. Trudno się dziwić. Jest tu niedrogo, Węgrzy mają nas za bratanków, a i dotrzeć na Węgry nie jest specjalnie trudno. Z Krakowa to zaledwie 6 godzin samochodem. Z kolei z Warszawy można do Budapesztu dojechać pociągiem lub dolecieć samolotem. Miasto zachwyca przede wszystkim swoją bogatą historią. Choć Wiedeń – większy i bogatszy brat Budapesztu – jest znacznie bardziej utrzymany, w stolicy Węgier również na każdym kroku widać urok i bogactwo dawnego cesarstwa. Najważniejsze miejsca do zobaczenia to neogotycki budynek parlamentu oraz Bazylika Świętego Stefana. Warto poświęcić trochę czasu na obie części miasta. Starsza Buda zaprasza na spacery po niezwykłym Wzgórzu Gelerta i przepięknym Starym Mieście, a nowszy Peszt zachwyca urokliwym śródmiejskim klimatem. Pomiędzy jedną a drugą częścią miasta na Wyspie Małgorzaty można spędzić relaksujący dzień w jednym z podgrzewanych basenów na świeżym powietrzu lub organizując piknik w parku. Obowiązkowym do odhaczenia punktem na naszej liście powinna być wizyta w słynnych miejscowych termach, w których cyklicznie organizowane są imprezy. Do tego Budapeszt to bogata oferta gastronomiczna (kilka restauracji odznaczonymi gwiazdkami Michelin, ogromny wybór miejscowych win i świetne desery. W 2019 roku miasto to znalazło się na pierwszym miejscu rankingu najciekawszych miast Europy według serwisu European Best Destinations, co uzasadniono tutejszym połączeniem elegancji Paryża a architektonicznym dziedzictwem Wiednia, urokiem Porto i stylem życia Sztokholmu. Męski wypad: Berlin Do największego miasta Niemiec, a jednocześnie stolicy naszych zachodnich sąsiadów, można z Polski dotrzeć bez problemów. Najwygodniejszy i najtańszy jest pociąg, choć wiele osób podróżuje do Berlina samochodem. Ze Szczecina to zaledwie 90 minut drogi. Z Warszawy około 5 godzin. W Berlinie nie brakuje klubów nocnych. Miasto ma bogatą historię sceny klubowej. To tutaj narodziła się słynna Love Parade. Warto odwiedzić jedną z tradycyjnych miejskich piwiarni lub kawiarni. Fani piłki nożnej na pewno docenią też możliwość obejrzenia meczu lokalnej drużyny Herthy Berlin, w której do niedawna grał Krzysztof Piątek. Standardy stadionu olimpijskiego odbiegają co prawda od nowoczesnych obiektów piłkarskich, jednak w żaden sposób nie utrudnia to odbierania przyjemności z futbolowego widowiska. Zainteresowani historią mogą wybrać się na jedną z wielu wycieczek śladami zimnowojennego Berlina podzielonego na dwa miasta. Dzisiaj życie stolicy Niemiec akcentuje się raczej w dawnym Berlinie Wschodnim. Do Berlina Zachodniego warto jednak wybrać się, by na własnych oczach zobaczyć, jak kilka dekad oddzielnej historii inaczej ukształtowało obie części miasta. Szczególnie interesującą atrakcją może być zwiedzanie Berliner Unterwelten, czyli opuszczonych stacji metra czy Teufelsbergu, czyli tzw. Góry Diabła. W wolnej chwili koniecznie trzeba spróbować berlińskiego kebaba, ponoć tak dobrego jak w Stambule oraz curry wurst, czyli kiełbasek w ostrym sosie podawanych z frytkami. Czy to największy krokodyl na świecie? „Szef rzeki” miał 7 metrów długości Największy krokodyl na świecie w historii wyginął. Co wiadomo o przodkach krokodyli? Media zelektryzowała wiadomość o odkryciu okazów największego gatunku zamieszkującego Australię. Męski wypad: Praga Południowi sąsiedzi Polski kuszą relatywnie niskimi cenami i niewielką odległością od granic Polski. W Pradze nie można się nudzić. Wybierając się do stolic Czech, z pewnością warto poświęcić zaplanować trochę czasu na praskie klasyki. Most Karola, Złota Uliczka i zamek na Hradczanach to miejsca ikoniczne na mapie całej Europy. Jak Praga to oczywiście również kufel zimnego piwa. W jednym z rankingów miast najbardziej przyjaznych piwoszom Praga znalazła się na drugim miejscu zaraz za amerykańskim miastem Asheville. Ulica Křižíkova zaś została określona przez redaktorów serwisu Time Out! jedną z najbardziej rozrywkowych ulic na świecie. Doceniono dużą liczbę klimatycznych barów i knajpek oraz bliskość wiaduktu Negrelliego, jednej z najciekawszych budowli w Pradze. Do stolicy Czech najłatwiej dostać się samochodem i pociągiem. Uwaga, latem jest to jedno z najbardziej zatłoczonych miast Europy. Warto zaplanować pobyt wcześniej, aby mieć możliwość wyboru miejsca do nocowania. Męski wypad: Porto Porto to niewątpliwie jedno z najbardziej malowniczych miast Europy. Kusi świetną pogodą, znakomitą kuchnią i znanym na cały świat winem. Przylatując do Porto, warto skierować pierwsze kroki w stronę Matosinhos. To słynna portowa dzielnica z wielką publiczną plażą, gdzie na jednej z ulic serwuje się najlepsze owoce morza. Kto preferuje inne smaki, powinien się udać do jednej z knajp serwujących francesinhę. Ta kanapka „na bogato” zachwyca smakiem. Znajdziemy w niej kawałek polędwicy, plastry szynki, podłużne paski salami, kiełbaski i sporo sera, a to wszystko przykryte ostrym sosem na bazie piwa. Porto może być dobrą bazą wypadową do Lizbony i na południe Portugalii. Warto też pomyśleć, o odwiedzeniu sąsiedniej Hiszpanii. Porto jest dobrze skomunikowane z innymi miastami na Półwyspie Iberyjskim. Przy odrobinie szczęścia można trafić na niedrogie bilety do Madrytu, Sewilli, czy Barcelony Do Porto najłatwiej dotrzeć samolotem. Bezpośrednio z Polski lata Wizzair. Za bilety zapłacimy około 1000 złotych w dwie strony. Lot trwa niecałe 4 godziny. Zabójcze promieniowanie na Marsie. Jakiekolwiek „cegiełki życia” mogą znajdować się dopiero 2 metry pod powierzchnią planety Czy – by poznać Marsa – trzeba koniecznie na niego lecieć? Niekoniecznie. Naukowcy bardzo precyzyjnie otworzyli w laboratorium warunki, jakie panują na Czerwonej Planecie. Dzięki temu s... Męski wypad: Kopenhaga Stolica Danii to miasto, w którym komfort życia uznaje się za jeden z najwyższych na świecie. Duńskie społeczeństwo, które zamożność potrafiło umiejętnie połączyć ze sprawiedliwością społeczną, jest dzisiaj szczególnie wyczulone na temat zrównoważonego rozwoju. Miasto ma osiągnąć neutralność energetyczną już w 2025 roku. Takie podejście widać właściwie na każdym kroku. Jest tu 5 razy więcej rowerów niż samochodów. Miasto ma wiele do zaoferowania turystom. Przede wszystkim jednak przyciąga niezobowiązującą atmosferą. Duńczycy się nie spinają, są przyjaźni i kiedy tylko pogoda na to pozwala, spędzają czas na świeżym powietrzu. Najczęściej w letnie dni można ich spotkać w dzielnicy portowej, gdzie nad wodą popijają kolejną butelkę carlsberga. Odwiedzając Kopenhagę, koniecznie trzeba się wybrać do tzw. Wolnego Miasta Christiania, gdzie podobno nie obowiązuje duńskie prawo. Kto ma grubszy portfel, może spróbować zarezerwować stolik w Nomie, uznanej za najlepszą restaurację na świecie. pozostałym polecamy Barr, gdzie w znacznie bardziej przystępnych cenach na gości czeka menu również stworzone przez René Redzepiego, twórcę Nomy. Do Kopenhagi można się dostać samolotem. Lot z Warszawy trwa zaledwie około godziny. Można też spróbować podróży samochodem przez Niemcy i Jutlandię. Niestety nie ma bezpośredniego połączenia kolejowego z Polski do Danii.
Co oprócz Budapesztu? Oto 5 miejsc, które warto zobaczyć na Węgrzech
Niedaleko, niedrogo, smacznie. No i lubią nas tam.
Odstrzał dzików z łuku? Władze Budapesztu walczą z "plagą" w mieście
W luksusowej XI dzielnicy Budapesztu coraz śmielej poczynają sobie dziki. Władze węgierskiej stolicy, w obawie o bezpieczeństwo mieszkańców, zdecydowały o odstrzale części zwierząt. Do zadania zatrudniono łuczników.
W tym artykule: Plaga dzików, inwazja lisów Dziki przyciągane łatwym do zdobycia pożywieniem coraz częściej i liczniej zaczęły odwiedzać XI dzielnicę Budapesztu, jedną z najbardziej luksusowych części miasta, położoną na wzgórzach Budy. Zwierzęta do miasta przychodzą z okolicznego parku leśnego Pilisi. Przez uszkodzone ogrodzenia bez problemu mogą dostać się do opuszczonych ogrodów i na tereny działek wypoczynkowych. Stada powodują ogromne szkody nie tylko w zieleni miejskiej, ale i na prywatnych przydomowych posesjach i stanowią zagrożenie dla ludzi – twierdzą władze miasta. W związku z tym zdecydowano o odstrzale części lokalnej populacji, której liczebność szacuje się na ok. 100-150 osobników. Urzędnicy podkreślają, że nie chcą odstrzelić wszystkich zwierząt. Strażnik leśny Zoltan Somogyi liczy, że wystarczy odstrzelić kilka osobników, by reszta watahy wycofała się w góry – podaje Polska Agencja Prasowa. Po uzyskanie zgody na odstrzał dzików administracja miasta stanęła przed poważnym dylematem. Zgodnie z węgierskim prawem dotyczącym myślistwa nie wolno polować w pobliżu terenów zamieszkanych. Ale – jak zapisano w ustawie – dotyczy to jedynie polowań z użyciem broni palnej. Dlatego też zdecydowano o zatrudnieniu łuczników. Wyposażonych w łuki myśliwych jest trzech. Na zmiany wypatrują zwierząt z czatowni zlokalizowanej na wzgórzu w pobliżu parku leśnego. Somogyi podkreśla, że aby ustrzelić jednego dzika potrzeba czasem kilku dni a nawet tygodni obserwacji, aby wyczekać odpowiedni do strzału moment. Według strażnika, z nowoczesnego łuku bloczkowego można ustrzelić dzika z odległości ok. 100 metrów. Niedźwiedź zaskoczył biwakowiczów na Alasce. W polowej toalecie Shannon Stevens na długo zapamięta ostatni biwak z bliskimi. W polowej toalecie kobieta została zaatakowana przez… niedźwiedzia. Plaga dzików, inwazja lisów Dziki nie są jedynym problemem mieszkańców XI dzielnicy Budapesztu. Somogyi mówi o „inwazji lisów”. W rozmowie z węgierskim portalem informacyjnym przyznał, że niejednokrotnie w okolicach lisich jam znajdował opakowania po karmie dla psów czy kotów. Jego zdaniem oznacza to, że lisy zasmakowały w pożywieniu, jakie ludzie wystawiają dla swoich pupili i nauczyły się je podkradać. Łatwy dostęp do dobrego pożywienia sprawił, że populacja lisów w ostatnim czasie szybko się rozrosła. Jak mówi strażnik, zwierzęta te schodzą nocami ze wzgórz, wyjadają jedzenie zostawiane psom i kotom, a także przegryzają plastikowe opakowania karm pozostawione w dostępnych miejscach. Rosnąca populacja lisów jest o tyle groźna, że lisy często przenoszą wściekliznę. W sytuacji, gdy często odwiedzają okoliczne podwórka, nietrudno o przeniesienie choroby na zwierzęta udomowione. 66-latka straciła rękę, bo chciała pogłaskać tygrysa. Kontrowersje wokół hodowli dzikich kotów Historia 66-latki odwiedzającej hodowlę dzikich kotów w czeskim miasteczku Chvojenec, powinna być nauczką dla innych. Wbrew zakazom kobieta próbowała pogłaskać tygrysa spacerującego po wy...
W Budapeszcie jest jedna z najstarszych w Europie linii metra, jedna z największych w świecie Bazylika św. Stefana, niezliczona liczba balkonów na secesyjnych kamienicach, bary i restauracje. Jednak dla mnie Budapeszt to przede wszystkim stolica kąpielisk.
W Budapeszcie jest jedna z najstarszych w Europie linii metra, jedna z największych w świecie Bazylika św. Stefana, jeden z największych gmachów parlamentów na świecie, druga, największa na wszystkich kontynentach synagoga. Można by również wymienić niezliczoną liczbę balkonów i logi na secesyjnych kamienicach, bary i restauracje. Dla mnie Budapeszt to jednak przede wszystkim stolica kąpielisk, term i odnowy biologicznej. Pamiętam Budapeszt z dzieciństwa. Byłem tam lata temu, dwa, może trzy razy z rodzicami. Noclegi na campingach, jakiś drobny handel i termy. Może to dziwne, ale jak zacząłem wspominać, to doszedłem do tego, że tam niewiele się zmieniło. Taki trochę PRL. Piszę to z sentymentem. Panie w kasach i „łazienni” wyglądają tak, jakby pracowali tam od czasów, które pamiętam jeszcze z rodzinnych wypraw, czyli lat 80. Choć trzeba przyznać, że nastąpił krok ku nowoczesności: panie szatniarki już nie piszą kredą numerków na drzwiach przebieralni (tak było do niedawna) lecz mają elektroniczne czytniki. Wciąż jednak trudno się z nimi dogadać po angielsku, ale na migi zawsze się uda. Termy w Budapeszcie to rzecz, której na taką skalę nie znajdziecie nigdzie indziej. Woda o różnych temperaturach, nie chlorowana, nie ozonowana, wprost ze źródeł termalnych, które są pozostałością po byłych wulkanach. Na terenie Budapesztu codziennie na powierzchnię ziemi pod wysokim ciśnieniem wydostaje się blisko 70 milionów litrów wody. Ma ona różny skład chemiczny (od siarkowego do radoczynnego) i właściwości lecznicze. Różna jest też temperatura wody – od 24 do 77 st. Wiele kąpielisk mieści się w ogromnych stylowych gmachach. Np. uważane za najelegantsze w Budapeszcie kąpielisko Gellerta. Jest w pięknym, secesyjnym gmachu hotelu. Główny basen jest otoczony dwupiętrową kolumnadą i kryty szklanym dwukolorowym dachem. To kąpielisko jest najczęściej pokazywane w rozmaitych folderach i przewodnikach. Dużą atrakcją jest kąpiel w basenach ze sztucznymi falami, z których najstarszy działa od 1927r. Są też łaźnie parowe, pomieszczenia do kąpieli błotnych, tarasy do opalania. Ja jednak wolę kąpielisko Széchenyi, reklamowane (zgodnie z prawdą) jako najpiękniejsze nie tylko w Budapeszcie, ale i na Węgrzech. Mieści się na obrzeżach Parku Miejskiego, dowozi do niego najstarsza w Europie linia metra. Széchenyi korzysta z najcieplejszych źródeł wypływających w stolicy. Z basenów na otwartym powietrzu można więc korzystać nawet zimą. Jest to ulubione miejsce nie tylko dla turystów, ale przede wszystkim dla budapesztańczyków. Pełen relaks. Ludzie całymi godzinami moczą się w wodzie, czytają, grają w szachy, popijają piwo (mimo tablic z zakazami spożywania alkoholu). Nie zauważyłem, by ktoś kogoś obserwował, pokpiwał z czyjegoś brzucha czy braku mięśni. Nie ma też paradowania po tarasach i prężenia ciała, w oczekiwaniu na podziw. Nic z tych rzeczy. Nie będę odkrywczy, polecając termy budapesztańskie. Jednak powtórzę za chórem innych: Budapeszt warto odwiedzić choćby tylko z powodu term. A jeśli już wybierzecie się tutaj na weekend to polecam dawny Grand Hotel Royal, a dziś Corinthia Hotel. To miejsce z niezwykle ciekawą historią zaczynającą się w 1896 roku, kiedy to Węgrzy obchodzili jubileusz tysiąclecia państwa. W tamtym czasie Budapeszt rozbudowano, stał się nowoczesną metropolią – z linią metra, parkiem miejskim, szerokimi ulicami, reprezentacyjną Andrássy Avenue przyrównywaną do paryskich Pól Elizejskich, teatrem komediowym i Mostem Wolności. W Grandzie spotykali się pisarze, dziennikarze, odbywały się wystawne bale, a bracia Lumière przyjechali tu na pierwszy poza Paryżem pokaz swojego filmu i zawojowali Budapeszt. Do tego stopnia, że hotelową salę balową zamieniono po kilku latach w kino, które pomieścić mogło tysiąc widzów. Do Grand Royal Hotel przyjeżdżali też goście spragnieni relaksu i odnowy w ciepłych wodach (do dziś działa tu basen kąpielowy z 1886 roku). Na początku lat 90. hotel zamknięto, bo nie było pieniędzy na renowację obiektu, a 15 lat temu otwarto na nowo. Dziś to znów jeden z najbardziej eleganckich hoteli w stolicy. Wracając do kąpielisk, to warto zapoznać się z cennikami na stronach internetowych i w przewodnikach. Wiele miejsc oferuje różne zniżki. Są zniżki dla osób, które wyjdą przed upływem trzech godzin, taniej jest w tygodniu, drożej w weekend. Mimo że kąpiel działa niesłychanie relaksująco, trzeba uważać, by nie przesadzić. Dotyczy to szczególnie osób z chorobami układu krążenia. Na skutek przesadnie długiego moczenia w źródlanej wodzie, w najlepszym przypadku może wystąpić u nich stany rozdrażnienia. W przewodnikach piszą, że to przemija… Tekst i zdjęcia: Michał Cessanis
Poznaj nasz plan dwudniowego zwiedzania tego wspaniałego miasta.
1. dzień Niech was nie zrazi pierwsza godzina w stolicy Węgier. Lotnisko im. Ferenca Liszta, pianisty i kompozytora epoki romantyzmu, z finezją swego patrona niewiele ma wspólnego. Jeżeli nie bierzecie taksówki, zdani jesteście na żmudną drogę autobusem 200E. Po nim czeka was przesiadka na metro przy węźle komunikacyjnym Kőbánya-Kispest. Na zapamiętanie arcytrudnych madziarskich nazw ulic i placów musicie poszukać własnego klucza. Ja, nawet odwiedzając Budapeszt co roku, za każdym razem wypracowuję nowe skojarzenia. Węgierski okazuje się niezwykle łaskawy dopiero na stacji Klinikák, gdzie wysiadam – tam znajduje się klinika najstarszego na Węgrzech Uniwersytetu Medycznego. Czasu mam niedużo, ale spacer i tak zacznę od kawy. Ilekroć jestem w Budapeszcie, nie potrafię odmówić sobie espresso w utrzymanej w stylu retro Jégbüfé tuż przy stacji Ferenciek tere. No dobrze, pozwalam sobie też na kawałek ciasta węgierskiego z wiśniami nasączonymi spirytusem, bo przecież jestem w jednej z najlepszych i najsłodszych cukierni w mieście. Miejsca nie ma tu za dużo, nie ma też stolików i krzeseł – najlepiej stanąć blisko okna i obserwować tłum na ulicy. Później obowiązkowo podejdę pod główne wejście Teatru im. Józefa Katony – znajduję swoistą przyjemność w rozszyfrowywaniu tytułów granych tu sztuk. A mi osztályunk to Nasza klasa Tadeusza Słobodzianka. Chylę czoła przed obcokrajowcami odwiedzającymi węgierskie teatry. Docieram do Dunaju. Przed sobą mam majestatyczny widok z jedną z najbardziej charakterystycznych przepraw Europy: most Królowej Elżbiety z przełomu XIX i XX w. Wówczas był wydarzeniem inżynieryjnym na skalę światową. Budapeszt poza dużą rzeką nie ma właściwie wiele wspólnego z Warszawą (choć i tam nad brzegiem Dunaju biegnie trasa szybkiego ruchu). Ze swoją zwartą XIX-wieczną zabudową przypomina raczej Wiedeń. To jednak nie przeszkadza, żeby Polacy i Węgrzy byli trochę do siebie podobni – chodzimy z nosem na kwintę i wspominamy dawną świetność. Do 1872 r. Dunaj rozdzielał dwa miasta: Peszt i Budę. Po połączeniu ich kolejność odwrócono, co ułatwiło wymawianie nazwy nie tylko Węgrom. Za mostem nie sposób nie dostrzec Wzgórza Gellérta, ale tam pójdę późnym popołudniem. Tymczasem kieruję się w stronę Wzgórza Zamkowego. U jego stóp zbudowano stację kolejki zębatej. Trzyczęściowe wagoniki kursują tu od 1870 r. Znowu pobrzmiewa echo dawnej świetności miasta – była to druga tego typu kolejka miejska po tej w Lyonie. Obsługa zamyka drzwi i zaczynam się wznosić wraz z milczącymi japońskimi turystami. Błyskają flesze aparatów, w dole połyskuje Dunaj i odbudowany po wojnie most Łańcuchowy. Ani się obejrzałem, a tu koniec lekko podnoszącej adrenalinę podróży. Na Wzgórzu Zamkowym, prócz zamku, są także Biblioteka Narodowa, Muzeum Historii Budapesztu, Węgierska Galeria Narodowa, Teatr Zamkowy czy baśniowa Baszta Rybacka – ulubiony cel turystycznych obiektywów. Mnie najbardziej interesuje podziemny szpital-schron, który do 2002 r. miał status miejsca ściśle tajnego. Przez lata stanowił jedną z legend miejskich. Opinia publiczna dowiedziała się o nim dopiero w 2007 r., kiedy to wykute w skałach sale udostępniono zwiedzającym. Spełniał różne funkcje – magazynu żywności, szpitala chirurgicznego, a w czasach komunizmu schronu przeciwatomowego. Po wyjściu nie odmawiam sobie wstąpienia do Domu Win Węgierskich. To nie tylko sklep z niezliczoną ofertą napoju Bachusa, ale też muzeum dokumentujące jego produkcję. Mój plecak staje się nagle znacznie cięższy, ale czego się nie robi dla tego koloru, bukietu i smaku, które jako wspomnienie pobytu tutaj wypełnią kiedyś kieliszek. Wzgórze oczarowuje zabytkami i fantastyczną panoramą Pesztu. Ściemnia się, zapalają się latarnie, we wcale nie modrym Dunaju odbijają się majestatyczne budowle, w tym budynek parlamentu, który wygląda jak jeszcze jeden pałac z bajki. Łapię tramwaj, który powiezie mnie wzdłuż rzeki. Wysiadam pod Wzgórzem Gellérta, zanim żółte wagony skręcą i pomkną w głąb Budy. Ja po zniszczonych schodkach wdrapuję się na drugie z budapeszteńskich wzgórz – z pomnikiem Wolności, czyli statuą kobiety podnoszącej ku niebu liść palmowy. Miał upamiętniać... nieważne co – sami Węgrzy wolą tego nie pamiętać. Latem o tej porze widok przelatującego nietoperza nie dziwi tu nikogo, trzeba też uważać na innych licznych mieszkańców wzgórza – jeże. W dole dominuje podświetlony zielony most Wolności. Na szczytach jego pylonów do lotu szykują się odlane z brązu turyle – mityczne ptaki, symbole węgierskiej tożsamości narodowej. Dopiero kiedy schodzę ze wzgórza, orientuję się, że zapomniałem o obiedzie. Przy ulicy Béli Bartók, na tyłach hotelu Gellért, ukryła się restauracja Szeged Vendéglő. „Regionalne”, trącące myszką wnętrze zupełnie mi nie przeszkadza. Zupa gulaszowa jest podana błyskawicznie i okazuje się przepyszna. I pewnie tak skończyłby się pierwszy dzień mojego pobytu w Budapeszcie, gdyby nie SMS od znajomej: „Corvintető, metro Blaha Lujza tér, teraz!”. Nie waham się ani chwili. Na samej górze domu handlowego Corvin wita mnie ogromna przestrzeń nowoczesnego klubu z muzyką na żywo, ledwie słyszę Kingę i jej znajomych. Będą musieli przerzucić się na angielski – sami chcieli! Z pełnymi kieliszkami wychodzimy na taras z jeszcze jednym punktem widokowym na miasto. Ciepły wieczór, muzyka, wszechobecny gwar i śmiech – i gdzie to słynne węgierskie ponuractwo? 2. dzień Wprawdzie Węgrzy nie mają dostępu do morza, ale mogą się pochwalić jedną z najsłynniejszych w Europie wysp – Wyspą Małgorzaty, po której w początkach naszej ery dreptali Rzymianie. Rzucam okiem na stronę w przewodniku: 2,5 km długości, 500 m szerokości i prawie 100 ha powierzchni, „ulubione miejsce spacerów mieszkańców”. Na szczęście rankiem w środku tygodnia mało kto ma czas na relaks tutaj, więc w spokoju oddycham „zielonymi płucami aglomeracji”. Najważniejszym bodaj obiektem na wyspie jest ośmiokątna wieża ciśnień zbudowana przed stu laty, która teraz pełni funkcję punktu widokowego. Z 57 metrów podziwiam bujną roślinność ogrodów, aleję z pomnikami upamiętniającymi węgierskich artystów i rysujące się za rzeką bloki z wielkiej płyty. Są tu także restauracje – o tej porze jeszcze zamknięte – i Grająca Studnia z mechanizmem napędzanym wodą, który „produkuje” dźwięki. W południe przy najstarszej stacji metra w mieście – Oktogon – spotykam się z Tamásem (wymawia się jak polskie Tomasz), cenionym na Węgrzech krytykiem teatralnym. Idziemy reprezentacyjną aleją Andrássy pełną eleganckich sklepów i restauracji. Miejsce to nazywane jest peszteńskim Broadwayem. Tu znajdują się Opera, Akademia Muzyczna i prężnie działający Instytut Polski. Tu mieszczą się teatry i nocne kluby z najsłynniejszym w mieście (niczym w Paryżu!) Moulin Rouge oraz Operetką, przed którą stoi pomnik Imre Kálmána, kompozytora Księżniczki czardasza. Teraz, kiedy ich bywalcy odsypiają zarwaną noc, a kolorowe neony wyłączono, najlepiej widać przepiękny Dom Węgierskiej Fotografii. Warto zajrzeć do środka – dla zdjęć, ale też dla urzekającego wnętrza. Kawiarnia na parterze kusi artdecowskimi zdobieniami, jednak Tamás proponuje znajdującą się nieco dalej Café Eklektyka. Wnętrze może nie porywa, ale tutejsza sałatka cesarska i kawa – owszem. Po uregulowaniu rachunku (4 tys. forintów za dwie osoby, czyli ok. 60 zł) wracamy na Oktogon i wchodzimy do metra. Nagle czas cofa się o ponad sto lat. Stację zbudowano w 1896 r., a budapeszteńskie metro jest najstarszym na kontynencie (palmę pierwszeństwa w Europie dzierży metro londyńskie). Ściany połyskują białymi płytkami ceramicznymi, niski strop podtrzymują zabytkowe żeliwne słupy. Okazuję bilet dwóm kontrolerom w granatowych mundurach (przypomina mi się film Kontrolerzy z 2003 r., którego bohaterami mogli być obaj panowie). Zabytkowy wagonik zawozi nas do stacji Hősök tere pod placem Bohaterów – jednym z największych placów węgierskiej stolicy. Przed naszymi oczami wyrasta 36-metrowa kolumna z posągiem archanioła Gabriela, na którego cokole zatrzymali się książę Arpad i jego wojownicy. To oni sprowadzili Madziarów na tereny dzisiejszego państwa węgierskiego. Pomnik od tyłu osłania kolumnada z posągami zasłużonych dla kraju postaci. Wśród nich znajduje się Ludwik Węgierski, król Polski i Węgier, ojciec naszej królowej Jadwigi. Piony i łuki warte uwiecznienia aparatem. Dalej widać ogromny neoklasycystyczny budynek Muzeum Sztuk Pięknych, ale do wizyty w nim zniechęca mnie ogromna kolejka przed wejściem. Wracamy więc do Oktogonu, tym razem piechotą, podziwiając północną część alei Andrássy. Pod nr. 60 znajduje się słynny Dom Terroru poświęcony ofiarom totalitaryzmu. Trudno go nie zauważyć, bo nad zabytkową elewacją wznosi się ni to dach, ni to okap z wyciętymi w nim napisami „terror” oraz pięcioramienną gwiazdą i swastyką. Powoli się zmierzcha. Wieczór to dobra pora, by przejść się po reprezentacyjnej promenadzie Váci Utca (to drugie słowo znaczy „ulica” i jest jednym z niewielu w języku węgierskim pochodzenia słowiańskiego). Pełno tu sklepów z pamiątkami i restauracji, przed którymi roi się od zapraszających do środka kelnerów. Od północy Váci zamyka wielka hala targowa Vásárcsarnok. Zapach wędlin, mięsa, ryb i przypraw jest oszałamiający. Nie mogę wrócić do domu bez salami pick z banderolą w kolorach węgierskiej flagi czy torebeczki z ostrą papryką. Przy którymś straganie słyszę w radiu Billie Holiday śpiewającą Gloomy Sunday. Kto pamięta, że piosenkę tę skomponował budapesztanin Rezső Seress? No właśnie, niby bratankowie, a tak niewiele o nich wiemy! Marcin Pieszczyk
Wiesz gdzie po Islandii znajdują się największe na świecie zasoby powierzchniowe wód termalnych? Gdzie biją wody lecznicze kilkuset ciepłych źródeł? Ciepło, gorąco, Węgry! Właśnie tam!
Budapeszt, miasto na wzgórzach, z jego zjawiskową panoramą wpisano na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. I można by tak dalej na jednym tchu wymieniać – cudownie ciepłe jezioro Balaton, muzyczne szaleństwo festiwalu Sziget, węgierskie wina, a ja tu chcę o… świniach?! Muszę, bo nic mnie tak nie zaskoczyło w tym kraju, nie tak w końcu odległym od naszego, jak właśnie jego zwierzęta. Bawół wodny? Obecny! Pies wielkości sporego kuca, niczym pies Baskerville’ów z powieści Doyle’a, pasterski Komondor? Leci. Nie zrobi krzywdy, choć budzi przestrach z sierścią skołtunioną w wełnianych dredach. W literaturze już od XVI wieku wspomina się o nich, jako najlepszych stróżach stad bydła. I to jakiego. Szare bydło węgierskie trzeba zobaczyć, żeby zrozumieć. W niczym nie przypomina swojskiej Mućki, wielkie, z bardzo długimi lirowatymi rogami. Stada pasące się przy drogach robią na mnie podobne wrażenie, jak wizyta w kenijskim Masai Mara. Bo to jest po prostu zwierz! No i teraz świnie. Też szare, ale za to z jakim futrem, gęstym kręconym - to nie pomyłka, to Mangalica. Monika Berkowska
Czy może być jakiś pożytek z odwołanego samolotu? Oczywiście! Ja tak trafiłam do samego serca Węgier!
Barbara Żukowska, redaktor National Geographic Travelera, opowiada o tym, czym zachwycił ją Dunaj. Nici z oglądania Baszty Rybackiej, wzgórza Gellerta, ulicy Váci Utca – jednym słowem tego wszystkiego, co w Budapeszcie zobaczyć należy. Przyleciałam kilka godzin później, niż planowałam, i musiałam obejść się smakiem. Tak przynajmniej myślałam na początku. Czasu było akurat tyle, żeby przejść się po pełnej zieleni i zabytków Wyspie Małgorzaty (tam był mój hotel) plus jeszcze na coś naprawdę ekspresowego. Postawiłam na rejs motorówką po Dunaju. Wybór był całkiem naturalny. Znajdowałam się przecież na środku rzeki, pomiędzy Budą i Pesztem. Zapadał zmierzch, włączyły się już iluminacje, ale niebo było jeszcze granatowe. Idealny moment. Na początku łódź płynęła powoli, jakby dla rozgrzewki, a później ruszyła pełną parą, zostawiając na wodzie białą spienioną grzywę. Na brzegach przesuwał się jaśniejący niczym widmo budynek parlamentu, mieniące się światłami Muzeum Sztuki Nowoczesnej, w niebo strzelały światła laserów. Nad głową regularnie migał któryś z budapeszteńskich mostów. Patrzyłam na miasto z poziomu rzeki i już wiedziałam, że nie chcę się od niej oddalać. Powyżej Budapesztu rzeka skręca na zachód, tworząc gigantyczny łuk zwany Zakolem Dunaju. Niektórzy widzą w nim zarys serca. I rzeczywiście, jak się przyjrzeć na mapie, można zobaczyć komorę, dwa przedsionki. Między nimi, we wgłębieniu, leży miasteczko Wyszehrad, znane ze spotkań Grupy Wyszehradzkiej. Dalej, przy ujściu wyimaginowanej tętnicy, jest miasto Esztergom, pierwsza stolica Węgier. Nie mam już wątpliwości, gdzie bije serce tego kraju. Następnego dnia ruszam w górę Dunaju, do leżących nad nim sielskich miejsc i miasteczek. Z Budapesztu najbliżej jest do Szentendre. To miasto uciekinierów ze stolicy, artystów i kościołów różnych wyznań, wąskich uliczek i ciekawych muzeów. Jednym z nich jest skansen. Wiem, skansen nie brzmi za ciekawie, kojarzy się z czymś starym i zakurzonym. Ale nie w tym przypadku. Oddalam się nieco od rzeki, żeby zobaczyć żywe muzeum etnograficzne pod gołym niebem. Jest tam wiatrak z dyżurnym młynarzem, drewniane i murowane domki, zagroda ze zwierzętami. Najwięcej emocji, nie tylko u dzieci, które przyszły tu z przedszkolną wycieczką, wzbudza tradycyjne węgierskie bydło z niesamowicie długimi rogami. Są też nie mniej tradycyjne świnie mangalice. Ich szczecina jest tak gęsta i kręcona, że przy odrobinie nieuwagi można je pomylić z owcami. W głębi skansenu widać protestancki kościół z XVI w. Staruszek został tu przeniesiony aż z drugiego końca Węgier – z Mand. Stał tam nad małą rzeką, teraz zaparkował w pobliżu Dunaju. Ciekawostką jest to, że nie ma fundamentów. Tak było też w oryginale. Kiedy przychodziła powódź, zabierała świątynię, ale jej nie niszczyła. Gdy woda opadała, mieszkańcy przyciągali ją na miejsce na linach. Skansen ma więcej takich ciekawostek, ale żeby je poznać, trzeba się nieźle nachodzić. Teren jest bardzo rozległy, na szczęście kursuje tam kolejka wąskotorowa. To dobre miejsce, żeby w krótkim czasie zobaczyć, jak wyglądało codzienne życie na Węgrzech. I znaleźć się bliżej natury. Łagodne wzgórza wokół muzeum są obstawione domkami tych, co uciekli z Budapesztu. Jadąc lub płynąc dalej w górę Dunaju, natkniemy się na Wyszehrad. Nie mam wątpliwości, dlaczego właśnie tu spotkała się Grupa Wyszehradzka, by dyskutować o ważkich sprawach politycznych. Z ufortyfikowanego wzgórza roztacza się taki widok na rzekę, że nie sposób oderwać oczu. W końcu muszę to jednak zrobić. Skusiła mnie wycieczka po Wyszehradzie na segwayach. Na początku ujeżdżenie dziwnego rumaka na dwóch kołach wydaje się trudne, ale dzięki żyroskopowi, który ten wynalazek utrzymuje w równowadze, da się wierzchowca opanować. Robię kilka ostrożnych kółek, a później ruszam już odważniej za przewodnikiem po stromych ulicach i wzdłuż brzegu Dunaju. Przekonuję się, że segway jest bardzo intuicyjny i wrażliwy na każdy ruch. Prawdziwym sprawdzianem okazuje się jednak brukowany podjazd do zamkowych wrót. Wieczorną atrakcją na zamku jest pokaz zręczności łuczników, kuszników i różnych zabijaków w strojach wzorowanych na średniowiecznych. W takich popisach łatwo popaść w kicz, ale grupie rekonstrukcyjnej z Wyszehradu to nie grozi. Celują do tarcz w biegu, walczą wręcz, wciągają do zabawy widownię. Wino (i sok) leją się szerokim strumieniem – wśród widzów krążą bowiem młodzieńcy w strojach z epoki i z dzbanami w ręku. Po pokazie na zamku jedynym właściwym miejscem na zakończenie wieczoru wydaje się restauracja Renaissance stylizowana na średniowieczną. I tam właśnie zmierzam – w blasku pochodni i przy dźwięku bębnów, bo scenariusz pokazu zawiera także odprowadzenie widzów do knajpy. Choć bardziej przydałoby się to raczej po wizycie w restauracji. Cały wystrój wygląda jak żywcem przeniesiony z dawnej epoki, jest nawet dziewczyna przygrywająca na flecie. Stół ugina się od węgierskiego jadła i ciężkich glinianych naczyń i półmisków. Nawet palinka i wino są podawane w glinianych czarkach. Klimat jest wyjątkowy, więc nic dziwnego, że budapeszteńczycy przyjeżdżają tu specjalnie na niedzielne obiady. Po kameralnym Wyszehradzie Esztergom wydaje się być metropolią. To wrażenie potęguje ogromna bazylika wzniesiona na wzgórzu nad brzegiem Dunaju. Wzgórze było pierwotnie zbyt małe, żeby świątynia mogła się zmieścić, dlatego trzeba było je sztucznie powiększyć. W „dosypanej” części zbudowano rozległe piwnice, w których przechowywano wino. Później przez wzgórze przebito prawie 100-metrowej długości wysoki tunel i drogę, by ułatwić połączenie między dwiema częściami miasta. W latach 50. piwnice zajęli komuniści i zrobili tam skład militarny. Zamiast szlachetnych trunków w podziemiach gromadzili czołgi. Tunele i piwnice o imponującej powierzchni 3,7 tys. m² przetrwały do dziś i znów króluje w nich wino pod różną postacią. Jest wystawa poświęcona jego produkcji, są automaty, w których można kupić kieliszek trunku, działa też Prímás Pince – restauracja gourmet z nowoczesną kuchnią węgierską, której bliżej jednak do francuskiej. W bazylice można zwiedzać nie tylko imponujące wnętrze, ale też wielgachną kopułę pokrytą zaśniedziałą miedzianą blachą. Kiedy się wejdzie na górę, wszystko wokół jest zielone. Wzgórza, trawniki, kopuła. W tej zieleni mieni się w słońcu Dunaj, czerwienieją dachy domów. Na drugim brzegu jest już Słowacja i miasteczko Štúrovo oszpecone kominami fabryk. Rzeka oddziela dwa światy, dwa wrażenia estetyczne. Wyniosły, piękny Esztergom i płaskie Štúrovo, które z daleka wygląda jak nieco poszarzałe. Jeśli ktoś myśli, że Węgry są płaskie jak stół, nad Dunajem zmieni zdanie. Przeprawiam się na drugi brzeg rzeki, do Parku Narodowego Dunaj-Ipola. Najwyższe wzniesienie ma tu 938 m. Zanim zacznę wdrapywać się na zalesione wzgórza (do hotelu), zatrzymuję się w Nagybörzsöny. (Naprawdę można się tej nazwy nauczyć, mnie się kojarzy z „nagim burżujem”, podobnie zresztą się ją wymawia). Tam warto zajrzeć do sklepu z... dżemami. Właścicielka, Monika Schvab, przeprowadziła się tu z Budapesztu razem z mężem. Wcześniej przyjechali na wakacje i zakochali się w tym miejscu. Zaczęli robić dżemy i sprzedawać. Miały takie wzięcie, że teraz produkują 90 ich rodzajów i eksportują m.in. do Wielkiej Brytanii. A jak brakuje owoców, kupują z Polski, bo u nas jest świetna na przykład czarna porzeczka. Wybór przetworów jest rzeczywiście ogromy, a jakie oryginalne zestawienia smaków: wiśnie z czarną czekoladą, truskawki z rozmarynem, morele z palinką. Próbuję i kupuję, także na prezenty – węgierskie z polską nutą. Następnego dnia jadę z biegiem Dunaju, do miasta Vác. Tam wchodzę do Galerii Sajdika Ferenca i doznaję olśnienia. Oglądam pełne humoru rysunki ptaków (węgierski artysta je uwielbiał), ludzi i scenek rodzajowych. Skądś już znam tę kreskę. Kiedy widzę pomarańczowy „pompon”, pojawia się wspomnienie z dzieciństwa. Ten pompon, który raz udawał perukę, raz mopa, raz kudłatego psa, widywałam w wieczorynkach. To przyjemne uczucie, kiedy dawno niewidziane obrazy materializują się nagle w węgierskiej galerii w Vácu. I w takim artystycznym klimacie pozostaję już do końca. Zwiedzam galerię, gdzie na honorowym miejscu wiszą dzieła artysty o nazwisku Gyula Hincz. Był przyjacielem Picassa, wielu prace Węgra uważa jednak za lepsze. Oglądam zbiory ceramiki, wyrobów z brązu, rzeźby, obrazy wykonane w różnych technikach. Nie mogę uwierzyć, że w takim małym mieście jest tyle ciekawego do zobaczenia. Śpieszę się, ale czas ucieka. Więcej i tak nie zdołam zwiedzić. Muszę na czas wrócić do Budapesztu, bo mało prawdopodobne, żeby mój samolot był odwołany.
Dlaczego warto odwiedzić Węgry? Odpowiada nasza redaktor
Zastanawiasz się nad kierunkiem na wakacje? "Jedź na Węgry" - radzi Barbara Żukowska - red. Travelera - i podaje 5 powodów, dla których warto tam zajrzeć
W najnowszym (marcowym) numerze Travelera Barbara Żukowska opisuje Zakole Dunaju. Jak sama podkreśla, lubi ten kraj i jeździ tam także prywatnie, gdy tylko jest okazja. Dlaczego? Basia podaje 5 powodów, dla których warto wpisać Węgry na podróżniczą "wish list". 1. Po pierwsze: wino Nie tylko tokaj, czyli najbardziej znane w Polsce wino ("nie ma wina nad węgrzyna" - to powiedzenie właśnie o tokajach). Mają mnóstwo regionów winnych, np. na północnych brzegach Balatonu, bo tam są stare wulkaniczne wzgórza. Jest to, uwaga, jedno z najlepszych miejsc na świecie dla win białych! Mają też region winny Eger. Tam 23 marca spotkają się w tym roku prezydenci Polski i Węgier - bo to urzędowy dzień przyjaźni polsko-węgierskiej (brzmi trochę jak suchar, ale pewnie da się to jakoś ugryźć ;) Mają też Villanyi - region winny na samym południu, gdzie produkują rewelacyjne czerwone wina. 2. Niskie ceny Tam ciągle są forinty i po przeliczeniu na złotówki ceny wychodzą bardzo łaskawe. 3. Jedzenie Gulasz, owszem, ale mają też inne smaczne dania, np. rewelacyjną zupę rybną (w końcu mają Dunaj i Balaton, w nich ryby ;) Dunaj, fot. Barbara Żukowska 4. Dunaj Piękna rzeka, wzdłuż której można wygodnie jechać np. rowerem z Budapesztu aż do Wiednia. Po drodze dużo przyjemnych miasteczek, w tym historycznych jak np. Wyszehrad (o którym pisałam w Travelerze). 5. Gorące źródła Są i w Budapeszcie, i w wielu innych miasteczkach - mają ich ponad setkę (jeśli dobrze pamiętam) na różne dolegliwości.
Martyna Wojciechowska o majowym Travelerze! [wideo]
Redaktor naczelna Martyna Wojciechowska opowiada o niespodziankach w majowym numerze National Geographic Traveler.
Wenecja, Paryż, Berlin, Lwów, Oslo, Barcelona, Amsterdam, Liverpool, Tbilisi, Marsylia, Split, Reykjavik, Budapeszt, Kopenhaga, Genewa, a może Petersburg? W majowym Travelerze znajdziecie 21 pomysłów na weekend w Europie. Redaktor naczelna przyznaje, że zwiedzanie Europy i okolic długo zostawiała sobie na później. Podczas pracy nad tym wydaniem Travelera autentycznie zachwyciła się Starym Kontynentem i tym, co ma do zaoferowania. Majowy numer Travelera już w sprzedaży. Wersję na tablety wzbogaconą o dodatkowe materiały (video, galerie zdjęć) znajdziecie na stronach: https://play.google.com/store/apps/details?id=pl.burdamedia.traveler https://itunes.apple.com/app/id943500580 A po lekturze majowego wydania skorzystajcie z naszych porad, zarezerwujcie tani bilet, a potem przeżyjcie szalony weekend!
Coś dla zaczytanych. 23 kwietnia rozpoczyna się Międzynarodowy Festiwal Książek w Budapeszcie.
Międzynarodowy festiwal książek w Budapeszcie przyciąga tysiące miłośników literatury z całego świata. Wydarzenie potrwa od 23 do 26 kwietnia 2015. To największe święto książek na Węgrzech. Targom towarzyszą m.in. spotkania z autorami, promocje książek, koncerty, projekcje filmów i warsztaty. Każdego roku w ciągu czterech festiwalowych dni targi odwiedza około 60 tysięcy osób. W tym roku gościem specjalnym będzie włoski pisarz Claudio Magris.
Ponad 150 terenówek przewiezie pomoc z Europy do Afryki. Start 16. stycznia.
Impreza Budapeszt-Bamako to jednocześnie największy amatorski rajd terenowy na świecie. Nazywana jest "tańszym Dakarem”, ponieważ jej trasa w dużej mierze prowadzi po bezdrożach dawnej trasy rajdu Paryż-Dakar. Taka była zresztą motywacja założycieli . Za mniejsze pieniądze dostarczyć sobie tyle wyrażeń, co na legendarnym „Dakarze”. Węgrzy pomysł wcielili w życie. A rajd Budapeszt-Bamako startuje regularnie od 2005 roku. Ważnym elementem rajdu jest działalność charytatywna. Każda rajdowa załoga zabiera ze sobą artykuły medyczne, szkolne, odzież lub zabawki dla potrzebujących w Afryce. Zapakowany bagażnik dodatkowo mobilizuje, aby dotrzeć do mety. W poprzednich latach uczestnicy dostarczyli m.in. inkubator dla niemowląt, panele słoneczne do wiosek pozbawionych elektryczności, posadzili drzewa w Mauretanii. Wiele samochodów nie wróciło do Europy, kontynuują za to „rajdową” karierę jako autobusy szkolne czy ambulanse. Tegoroczna edycja rajdu wyruszy 16 stycznia ze stolicy Węgier. Meta 1 lutego w stolicy Mali. W tym roku wystartuje ok. 150 ekip. Powodzenia!
Za chwilę wiosna, a wraz z nią sezon na krótki wypad w stylu city break. Cena podróży to jedno z podstawowych kryteriów, które brane są pod uwagę w przypadku weekendowych wyjazdów. Dokąd i za ile wyjedziemy?
Ile kosztują noclegi w najchętniej odwiedzanych przez Polaków miejscach? Czy są to wyłącznie miasta zagraniczne czy może lubimy też poznawać własny kraj? Internetowe Centrum Podróży eSKY.pl sprawdziło, jak kształtują się ceny noclegów na city break w kraju i za granicą. – Tanie linie dają Polakom dużo możliwości. Popularne stały się wypady typu city break i naturalnie zaczęło się od wyjazdów do takich miast jak Paryż czy Rzym, z czasem jednak tani przewoźnicy rozszerzali siatkę połączeń i przybywało miast, które są chętnie odwiedzane podczas weekendów – wyjaśnia Bartłomiej Płoskonka z serwisu eSKY.pl. Z badań przeprowadzonych przez analityków Internetowego Centrum Podróży eSKY.pl wynika, że siedem najpopularniejszych kierunków weekendowych wyjazdów to: • Rzym – 23 proc. • Londyn – 15 proc. • Barcelona – 13 proc. • Paryż – 11 proc. • Praga – 8 proc. • Budapeszt – 7 proc. • Mediolan – 6 proc. Rozpiętość między średnimi cenami noclegów w tych miastach jest bardzo znacząca – aż 264 PLN. Najdroższy w tym zestawieniu jest Paryż – średni koszt doby hotelowej to 445 PLN, najtańszy Budapeszt – 181 PLN. W pozostałych miastach średnie koszty doby dla dwóch osób to: Londyn – 419 PLN, Barcelona – 338 PLN, Mediolan – 327 PLN, Rzym – 305 PLN, Praga – 227 PLN. Paryż jest też najdroższym miastem, gdy weźmiemy pod uwagę minimalny i maksymalny koszt doby hotelowej. Najtańsza rezerwacja, zrobiona za pośrednictwem serwisu eSKY.pl w Paryżu to koszt 117 PLN. W żadnym z pozostałych miast najtańsza rezerwacja nie przekroczyła 100 PLN. Najwyższa kwota, jaką zapłacono za dobę hotelową również padła w Paryżu – 4 362 PLN. Najtańszy ponownie jest Budapeszt, w którym minimalna cena noclegu to 27 PLN, natomiast najwyższa to 728 PLN. Należy zaznaczyć, że w pierwszej siódemce najbardziej popularnych miast są te – poza Pragą – do których można dolecieć tanimi liniami. Budapeszt natomiast jest destynacją, do której można zarówno dolecieć na pokładzie linii low-cost, jak i dojechać własnym samochodem, ze względu na stosunkowo niewielką odległość od Polski. Kolejna siódemka popularnych miast jest bardziej interesująca. Niekoniecznie można tam lecieć z tanim przewoźnikiem, ale za to często to miejsca, do których można dojechać transportem własnym, lub konieczna jest podróż na pokładzie regularnej linii lotniczej. Lista ta przedstawia się w sposób następujący: • Berlin – 5 proc. • Lizbona – 4 proc. • Wilno – 3 proc. • Amsterdam – 3 proc. • Wiedeń – 3 proc. • Bruksela – 2 proc. • Stambuł – 1 proc. Wśród tych państw, najdroższy – jeżeli chodzi o średnią cenę doby hotelowej jest Amsterdam – 439 PLN, najtańsze Wilno – 219 PLN. Natomiast średni koszt noclegu w pozostałych miastach to: Wiedeń – 362 PLN, Bruksela – 315 PLN, Stambuł – 284 PLN, Berlin – 268 PLN, Lizbona – 230 PLN. W tym przypadku najtańszy nocleg został zarezerwowany za pośrednictwem serwisu eSKY.pl w Wilnie – 38 PLN za dobę. W pozostałych miastach najtańsza doba hotelowa nie przekracza 100 PLN – i kolejno jest to: Berlin – 50 PLN, Amsterdam – 62 PLN, Stambuł – 69 PLN, Bruksela – 71 PLN, Lizbona – 72 PLN, Wiedeń – 86 PLN. Natomiast jeżeli chodzi o najwyższe ceny doby hotelowej to najtańsze okazały się być: Stambuł – 786 PLN i Wilno – 998 PLN. Najwyższe ceny rezerwacji zrobionych w pozostałych miastach to zaczynają się one od 1081 PLN za dobę w Lizbonie, aż po 1840 PLN za dobę w Wiedniu. Nie mniej popularne od city breaków za granicą są weekendowe wypady do polskich, dużych miast. Jeżeli chodzi o liczbę takich rezerwacji to dużo popularniejsza niż Rzym – najchętniej wybierany wśród miast europejskich – jest Warszawa. Na weekendowy odpoczynek wybiera ją o 47 proc. więcej osób niż stolicę Włoch. Należy zaznaczyć, że przygotowując zestawienie analitycy Internetowego Centrum Podróży eSKY.pl rozdzielili rezerwacje zrobione na terenie Polski i w pozostałych europejskich miastach. Dzięki temu można porównać te dwa podsumowania. Najpopularniejsze miasta w Polsce to kolejno: • Warszawa – 41 proc. • Kraków – 17 proc. • Wrocław – 11 proc. • Gdańsk – 8 proc. • Poznań – 6 proc. • Szczecin – 3 proc. • Katowice – 3 proc. • Łódź – 2 proc. Ceny w Polsce są niższe niż w Europie. Średnie koszty doby hotelowej oscylują blisko najniższych średnich kosztów w innych państwach europejskich. Najdroższa oczywiście jest Warszawa, średnia cena doby hotelowej to 248 PLN, potem kolejno: Gdańsk – 236 PLN, Łódź – 216 PLN, Poznań – 215 PLN, Kraków – 205 PLN, Szczecin – 186 PLN, Wrocław – 174 PLN, Katowice – 173 PLN. Jeżeli chodzi o najdroższe rezerwacje, to w Warszawie opiewały one na kwotę 1175 PLN za dobę, niewiele mniej kosztowała najdroższa doba hotelowa w Krakowie – 1086 PLN. Natomiast pozostałe ceny, w zestawieniu najdroższych rezerwacji, są w Polsce o wiele niższe niż w Europie. Nie przekraczają one kwoty 664 PLN – tyle zapłacono za nocleg w Łodzi. W pozostałych miastach jest to kolejno: Poznań – 588 PLN, Gdańsk – 537 PLN, Szczecin – 509 PLN, Wrocław – 486 PLN, Katowice – 365 PLN. - Najniższe ceny rezerwacji w poszczególnych miastach polskich właściwie nie różnią się od tych europejskich. Hotel w niewysokiej cenie można znaleźć wszędzie, to też wpływa na popularność city breaków – możliwość organizacji ich za niewielkie pieniądze. Natomiast jeżeli chodzi o te najwyższe kwoty, to za granicą luksusowych hoteli – za które płaci się powyżej 1000 PLN - jest o wiele więcej niż w naszym kraju. W Polsce hotele o naprawdę wysokim standardzie można zarezerwować za mniejsze pieniądze – mówi Bartłomiej Płoskonka z serwisu eSKY.pl.