Tudorowie panowali przez 118 lat. Trzy pokolenia władców uczyniły Anglię mocarstwem
Tudorowie, w ciągu zaledwie trzech pokoleń, przekształcili wyspiarskie królestwo z wycieńczonego wojnami domowymi feudalnego państwa w europejskie mocarstwo, które położyło solidny fundament pod przyszłe imperium kolonialne. Ich panowanie trwało od 1485 do 1603 roku i bez wątpienia stanowiło najbardziej fascynujący, a przy tym także najbardziej transformacyjny okres w dziejach Anglii. Jak wyglądały rządy Tudorów? Na to i inne pytania odpowiadamy poniżej.
Spis treści: Romans, który zmienił historię Narodziny dynastii Reformy, tyrania i narodziny Royal Navy Złoty wiek i potęga morskiego mocarstwa Stosunki Tudorów z Polską Życie na dworze Tudorów Polityczne intrygi, religijne wstrząsy, militarne triumfy i skandale obyczajowe – nie ulega wątpliwości, że rządy Tudorów były wyjątkowo barwnym okresem w historii Wielkiej Brytanii. Dzięki silnej władzy centralnej, niezależnemu kościołowi narodowemu i potężnej marynarce wojennej rodzina, która zasiadła na tronie po Yorkach, wyprowadziła kraj z peryferii Europy i uczyniła go ważnym uczestnikiem rodzącego się globalnego systemu. Romans, który zmienił historię Skąpane w aurze skandalu początki dynastii Tudorów są dalekie od królewskiego majestatu. Ród wywodzi się od walijskiej rodziny, która przez dekady borykała się z niedostatkiem i polityczną marginalizacją. Kluczową rolę w jego wyniesieniu odegrał Owen Tudor, dworzanin służący na dworze Henryka V. Po przedwczesnej śmierci króla w 1422 roku Owen nawiązał bliską relację z wdową po monarsze, Katarzyną de Valois. Według zapisków kronikarzy, dosłownie wpadł w ramiona królowej podczas tańca. To niepozorne wydarzenie miało zapoczątkować jeden z najbardziej brzemiennych w skutki romansów w historii Anglii. Z sekretnego małżeństwa zrodziło się trzech synów – Edmund, Jasper i Owen – i kilka córek, ale źródła nie są zgodne co do ich liczby. Dzięki staraniom przyrodniego brata, króla Henryka VI, synowie Owena zostali uznani za członków rodziny królewskiej, co otworzyło im drogę do najwyższych zaszczytów. Prawdziwy przełom nastąpił jednak w 1455 roku, kiedy Edmund poślubił Małgorzatę Beaufort, prawnuczkę Jana z Gandawy, syna Edwarda III. To pokrewieństwo dawało jej potomstwu krew Plantagenetów, a co za tym idzie – także pretensje do tronu z linii Lancasterów. Legitymacja Tudorów do władzy hartowała się w ogniu wojny Dwóch Róż. Henryk Tudor, syn Edmunda i Małgorzaty, urodził się w 1457 roku, już po śmierci swojego ojca. Mająca wówczas zaledwie 13 lat Małgorzata wykazała się niezwykłą determinacją, by chronić jedynego syna. Należy bowiem podkreślić, że był to czas pełen przemocy i politycznych czystek. Większość młodości Henryk spędził na wygnaniu w Bretanii, czekając na odpowiedni moment, by rzucić wyzwanie panującym Yorkom. Narodziny dynastii Moment ten nadszedł latem 1485 roku. Wspierany przez francuskie pieniądze i zaciężne wojska, Henryk wylądował w Walii, skąd ruszył w głąb Anglii. 22 sierpnia 1485 roku na polach Bosworth doszło do decydującego starcia. Śmierć Ryszarda III, ostatniego króla z rodu Plantagenetów, oznaczała nie tylko koniec średniowiecza w Anglii, ale także narodziny nowej ery. Henryk został koronowany na polu bitwy koroną znalezioną rzekomo w krzakach głogu, co stało się potężnym symbolem narodzin dynastii Tudorów. Czas stabilności i dostatku Henryk VII objął władzę jako uzurpator. Ten fakt postawił przed nim wyzwanie zabezpieczenia tronu dla swojego rodu. W tym celu zawarł małżeństwo z Elżbietą York, córką Edwarda IV. To symbolicznie zakończyło wojnę domową i połączyło zwaśnione rody. Nowe godło, Róża Tudorów, łączące barwy Lancasterów i Yorków, stało się wizualnym manifestem jedności narodowej. Panowanie Henryka VII było czasem pragmatyzmu, oszczędności i dbałości o administrację państwową. Król zdawał sobie sprawę, że potęga arystokracji zagraża koronie, dlatego systematycznie ograniczał wpływy wielkich rodów poprzez nakładanie kar finansowych, konfiskaty ziem i surowe prawa przeciwko utrzymywaniu prywatnych armii. Wprowadził on również specyficzny system „obligacji i uznań”, które zmuszały szlachtę do lojalności pod groźbą bankructwa. Za największe osiągnięcie pierwszego Tudora należy uznać reformę skarbu. Henryk VII przejął kraj z pustą kasą, jednak dzięki sprawnej biurokracji i osobistemu nadzorowi nad wydatkami zdołał zgromadzić ogromny majątek. Roczne dochody korony szacunkowo wzrosły z około 52 000 funtów na początku jego panowania do 142 000 funtów pod koniec rządów. To sprawiło, że jego syn, Henryk VIII, mógł wstąpić na tron jako jeden z najbogatszych władców ówczesnej Europy. W sferze dyplomacji władca stawiał na sojusze małżeńskie. Najstarszy syn, Artur, poślubił Katarzynę Aragońską, a córka Małgorzata została wydana za króla Szkocji Jakuba IV, co miało kluczowe znaczenie dla przyszłej unii obu królestw. Reformy, tyrania i narodziny Royal Navy Henryk VIII wstąpił na tron w 1509 roku. Młody król był uosobieniem renesansowego władcy – wybitnie inteligentny, wysportowany, biegły w językach i muzyce, a przy tym głęboko religijny. Jego ambicje wykraczały jednak daleko poza granice wyspy. Drugi Tudor na tronie marzył o wojennej sławie, w przeciwieństwie do swojego ojca, który nie był typem wojownika. To sprowokowało serię kosztownych inwazji na Francję, które choć nie przyniosły mu trwałych zdobyczy terytorialnych, to uczyniły Anglię istotnym „graczem” w europejskiej polityce. Kluczowym problemem okresu rządów Henryka VIII stała się kwestia sukcesji. Pierwsze małżeństwo z Katarzyną Aragońską nie zaowocowało męskim potomkiem. To sprowokowało „wielką królewską sprawę”. Gdy papież Klemens VII odmówił unieważnienia małżeństwa, król zadecydował o zerwaniu stosunków z Rzymem. W 1534 roku Parlament uchwalił akt supremacji, ogłaszając króla najwyższą głową kościoła Anglii. Reforma wprowadziła zmiany nie tylko w obszarze religii, ale także skarbu państwa. Dzięki likwidacji klasztorów korona przejęła gigantyczne majątki ziemskie, które król sprzedawał nowej szlachcie. Tym posunięciem stworzył grupę społeczną lojalną wobec nowej władzy kościelnej. Finanse te posłużyły również do rozbudowy floty. Henryk VIII jest uznawany za fundatora nowoczesnej Royal Navy – za jego panowania flota wzrosła z 5 do 53 statków. Religijne wahadło W 1547 roku na tron wstąpił 9-letni syn Henryka VIII – Edward VI. Wówczas, pod okiem regentów, kraj przeszedł przyspieszoną transformację religijną. Z kościołów usunięto obrazy, zezwolono na małżeństwa duchownych, a w liturgii wprowadzono obowiązkowy język angielski. Reformy te, choć popierane przez elity miejskie, budziły opór na prowincji, czego wyrazem była „rebelia modlitewników” w 1549 roku. Przedwczesna śmierć Edwarda w 1553 roku doprowadziła do przejęcia władzy przez jego przyrodnią siostrę, Marię I. Jako gorliwa katoliczka, postawiła sobie za cel ponowne nawiązanie stosunków z Rzymem. Jej rządy, choć krótkie, zapisały się w historii jako czas krwawego prześladowania protestantów. W tym okresie na stosie spłonęło niemal 300 osób, co przyniosło jej przydomek Krwawa Maria. Złoty wiek i potęga morskiego mocarstwa Potęga Tudorów sięgnęła apogeum w czasie długiego panowania Elżbiety I. Obejmując tron w wieku 25 lat, musiała lawirować między frakcjami religijnymi i zagrożeniami zewnętrznymi. Jej „ugoda religijna” stworzyła podwaliny współczesnego anglikanizmu – kościoła, który łączył protestancką doktrynę z tradycyjną, niemal katolicką liturgią, co pozwoliło na względną stabilizację wewnętrzną. Kluczowy moment jej rządów nastał wraz z konfrontacją z rządzoną przez Filipa II Hiszpanią. Rywalizacja religijna, polityczna i ekonomiczna doprowadziła do wysłania w 1588 roku Wielkiej Armady. Zwycięstwo Anglii, osiągnięte dzięki lepszej manewrowości statków, użyciu brulotów i niszczycielskim sztormom, ugruntowało jej wizerunek jako Gloriany, a przy tym – zrewolucjonizowało taktykę wojenną na morzu. Należy wspomnieć, że epoka elżbietańska to także czas niebywałego rozkwitu kultury. William Shakespeare i Christopher Marlowe wynieśli angielski teatr na wyżyny światowe, a wielcy kompozytorzy, jak William Byrd i Thomas Tallis, tworzyli perły muzyki renesansowej. Bezdzietna śmierć Elżbiety I w 1603 roku oznaczała koniec panowania dynastii Tudorów i przejście korony w ręce Stuartów. Stosunki Tudorów z Polską Współpraca z Rzeczpospolitą Obojga Narodów odgrywała istotną rolę w gospodarce Tudorów. Budując morską potęgę, Anglia potrzebowała surowców – drewna, smoły, konopi i zboża – których mogły im dostarczyć ziemie polskie i litewskie. Handel ten był na tyle istotny, że w 1579 roku Elżbieta I nadała przywileje Eastland Company, która miała monopolizować wymianę handlową z portami bałtyckimi, głównie z Gdańskiem. W samej sferze dyplomatycznej nie brakowało jednak napięć. Najsłynniejszym incydentem była misja Pawła Działyńskiego w 1597 roku. Poseł króla Zygmunta III Wazy przybył na dwór Elżbiety, by zaprotestować przeciwko konfiskatom polskich statków handlujących z Hiszpanią. Działyński wygłosił przemówienie, w którym zagroził Anglii embargiem. Jego wystąpienie, uznane za niezwykle aroganckie, sprowokowało reakcję Elżbiety I. 63-letnia monarchini wstała i w płomiennej, improwizowanej mowie zganiła posła za brak znajomości etykiety. Jej riposta była tak błyskotliwa, że wprawiła dwór w zachwyt, a misja polskiego dyplomaty zakończyła się całkowitym fiaskiem. Życie na dworze Tudorów Za panowania Tudorów dwór królewski był sercem polityki, kultury i życia społecznego Anglii. To właśnie tam decydowały się losy królestwa, a bliskość monarchy była najcenniejszą walutą. Królewskie rezydencje, jak Hampton Court czy Whitehall, nie były wyłącznie domami monarchy, ale także manifestacją władzy i „mechanizmami filtrowania dostępu do suwerena”. Dwór miał ściśle hierarchiczną strukturę. System pomieszczeń w pałacu działał jak sieć barier: od publicznego dziedzińca wejściowego, przez wielką salę, aż po intymne prywatne pokoje. Tylko najbardziej zaufani dworzanie mieli przywilej oglądania władcy lub władczyni w mniej formalnych sytuacjach, co dawało im ogromny wpływ na decyzje polityczne. Etykieta była bezwzględna – nikt nie mógł opuścić dworu bez zgody króla, a zachowanie dworzan regulowały surowe ordonanse, jak te z Eltham z 1526 roku. Nasz autor Artur Białek Współpracownik National-Geographic.pl. Wcześniej związany m.in. z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. Pisał dla tytułów takich jak: „Kulisy Powiatu”, „AndroidNow” (gdzie pełnił także funkcję redaktora naczelnego) i „Bezpieczna Podróż”. Z wykształcenia jest ekonomistą, ale bardziej z przypadku niż zamiłowania. Jego największą pasją są podróże, zwłaszcza do miejsc wysokich, stromych i skalistych. Niewiele brakuje mu do zdobycia Korony Gór Polski, ale jego ambicje sięgają dalej. Lepiej niż w otoczeniu betonu i wielkopłytowej zabudowy czuje się wśród drzew i gór, które są jego największą miłością (zaraz obok ekosystemów leśnych), a obiektyw jego aparatu woli architekturę zabytkową niż nowoczesną. Najbardziej interesuje go historia współczesna, jako ta najlepiej poznana i pozostawiająca najmniej znaków zapytania. Wszystkie zwierzęta uważa za równorzędnych mieszkańców Ziemi. Zgodnie ze swoimi zainteresowaniami, w „National-Geographic.pl” pisze przede wszystkim o przyrodzie i historii. Zagorzały przeciwnik betonozy. Prywatnie opiekun dwóch wspaniałych gryzoni.
„Polskie Alpy” podbijają brytyjskie media. „Oferują spektakularne widoki”
Polska coraz częściej pojawia się na mapie krótkich zagranicznych wyjazdów europejskich turystów. Najnowsze dane pokazują, że szczególnie dużym zainteresowaniem cieszy się wśród podróżnych z Wielkiej Brytanii. Okazuje się, że już piąty rok z rzędu nasz kraj pozostaje dla nich najpopularniejszym kierunkiem na tzw. city breaki. Brytyjskie media zwracają przy tym uwagę nie tylko na polskie miasta, lecz także na górskie regiony, które określają mianem „Polskich Alp”.
Polska coraz częściej pojawia się w zagranicznych publikacjach turystycznych jako kierunek wart odwiedzenia. W artykułach poświęconych podróżom wymieniane są zarówno największe miasta – Kraków, Warszawa, Wrocław czy Gdańsk – jak i mniej oczywiste regiony kraju. Coraz większe zainteresowanie budzą także polskie góry, które dla wielu zagranicznych turystów pozostają wciąż stosunkowo mało znanym kierunkiem. Właśnie na ten aspekt zwrócił uwagę brytyjski „Daily Mail”, publikując artykuł poświęcony najpopularniejszej górskiej miejscowości w Polsce. Polska najpopularniejszym kierunkiem na city break wśród Brytyjczyków Najnowsze dane branży lotniczej pokazują, że Polska utrzymuje silną pozycję wśród kierunków wybieranych przez podróżnych z Wielkiej Brytanii na krótkie wyjazdy. Z analiz rezerwacji opublikowanych przez linię Wizz Air wynika, że w 2025 roku nasz kraj odpowiadał za ponad jedną piątą wszystkich krótkich podróży rezerwowanych przez brytyjskich pasażerów tej linii. W zestawieniu najchętniej wybieranych destynacji Polska wyprzedziła takie kierunki jak Rumunia czy Węgry, utrzymując pozycję lidera w segmencie weekendowych city breaków. Na popularność Polski wpływa kilka czynników. Brytyjscy podróżni zwracają uwagę przede wszystkim na łatwą dostępność komunikacyjną (lot z wielu brytyjskich miast trwa zaledwie około dwóch godzin), a także na stosunkowo przystępne ceny noclegów, restauracji i atrakcji turystycznych. Dodatkowym atutem jest różnorodność oferty turystycznej. Historyczne centra miast, liczne zabytki oraz rozwinięta scena gastronomiczna sprawiają, że takie miejsca jak Kraków, Warszawa czy Gdańsk regularnie pojawiają się w rankingach najciekawszych europejskich kierunków na krótki wypad. Szczególnie dynamicznie rośnie zainteresowanie Gdańskiem, który w ostatnich latach przyciąga miliony odwiedzających, dzięki połączeniu nadmorskiego krajobrazu, bogatej historii i rozbudowanej oferty kulturalnej. Coraz częściej brytyjskie media zwracają jednak uwagę również na mniej oczywiste regiony Polski, wskazując, że poza największymi miastami kraj oferuje wiele miejsc idealnych zarówno na krótki city break, jak i dłuższy wypoczynek. Zakopane i „polskie Alpy”. Brytyjskie media zachwycone Tatrami W niedawnym artykule opublikowanym na łamach brytyjskiego „Daily Mail” dziennikarze zwrócili uwagę na górski region południowej Polski, który – ich zdaniem – może stać się alternatywą dla popularnych alpejskich kurortów. W tekście podkreślono, że Zakopane, położone u stóp Tatr, oferuje krajobrazy przypominające najbardziej znane europejskie destynacje górskie, a jednocześnie pozostaje znacznie bardziej przystępne cenowo i wciąż stosunkowo mało odkryte przez zagranicznych turystów. W publikacji opisano charakterystyczny krajobraz regionu: drewnianą zabudowę, górskie łąki oraz turkusowe jeziora, które w połączeniu z otaczającymi je szczytami tworzą scenerię porównywaną do alpejskich kurortów. Autorzy artykułu zwrócili uwagę również na różnorodność aktywności dostępnych w okolicach Zakopanego. Turyści mogą wybierać spośród licznych szlaków w Tatrach – od popularnych tras prowadzących do Morskiego Oka po bardziej wymagające podejścia na szczyty takie jak Giewont. Podkreślono, że alternatywą dla górskich wędrówek są przejazdy kolejkami na Kasprowy Wierch czy Gubałówkę, skąd rozciągają się panoramy na całe pasmo Tatr. Dla osób szukających spokojniejszego wypoczynku atrakcją pozostają z kolei termy z naturalnie ciepłą wodą mineralną oraz tętniące życiem centrum miasta z targowiskami i regionalnym rzemiosłem. W tekście dodano, że region ten łączy spektakularne krajobrazy z autentyczną kulturą góralską, co – zdaniem przedstawicieli branży turystycznej – czyni go jedną z najciekawszych nowych propozycji w europejskiej ofercie wyjazdów górskich. Jak stwierdził Chris Logan z TUI UK & Ireland: „Zakopane spełnia wszystkie kryteria świetnego kierunku – oferuje spektakularne widoki na Tatry, drewniane chaty i wyjątkową kulturę góralską, a jednocześnie pozostaje tańszą i mniej odkrytą alternatywą dla Alp”. Źródło: Daily Mail Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
„Polska Wenecja” podbija serca zagranicznych turystów. Ogromny wzrost zainteresowania
W 2020 roku walczyła o tytuł najlepszej europejskiej destynacji, dziś „Polska Wenecja” stała się nowym ulubionym kierunkiem brytyjskich turystów. Dane mówią same za siebie.
W tym artykule: „Polska Wenecja” hitem wśród Brytyjczyków Bydgoszcz z roku na rok zyskuje na popularności W ostatnim czasie Polska stała się nowym, ulubionym kierunkiem podróży brytyjskich turystów. Pod koniec 2023 roku informowaliśmy, że dziennik „Daily Mail” przygotował listę najlepszych miast w Europie na tzw. city break. Ku naszej radości, na czele zestawienia – po raz czwarty z rzędu – znalazł się Kraków, który w rankingu wyprzedził m.in. Paryż, Wiedeń czy Berlin. Okazuje się jednak, że nie tylko „Miasto Królów” cieszy się dużym zainteresowaniem podróżnych z Wysp. „Polska Wenecja” hitem wśród Brytyjczyków Bydgoszcz, nazywana przez turystów „polską Wenecją”, stała się nowym ulubionym kierunkiem brytyjskich turystów. Z udostępnionych przez serwis Skyscanner danych wynika, że liczba wyszukań połączeń lotniczych do stolicy Kujawsko-Pomorskiego wzrosła o ponad 300% w skali roku. Większą popularnością cieszyło się tylko położone nieopodal granicy z Portugalią hiszpańskie Vigo (+1235%), najliczniejszy ośrodek Saksonii – Lipsk (+545%) oraz uwielbiane Rimini we Włoszech (+362%). Ponadto w pierwszej dziesiątce znalazły się aż trzy japońskie miasta – Sapporo, Osaka i Tokio (odpowiednio 5., 6. i 10. miejsce), a także Nantes we Francji (7.), tajski Chiang Mai (8.) oraz Billund w Danii, gdzie narodziło się LEGO. Z przygotowanego przez raportu dowiadujemy się rownież, że stosunek jakości do ceny pozostaje kluczowym czynnikiem dla podróżujących z Wielkiej Brytanii. Wpływ na wybór danej destynacji mają koszta noclegu (25%) i lotu (22%). W 2024 r. co czwarty Brytyjczyk jest gotów wydać na podróż więcej niż przed rokiem, 40% badanych chce utrzymać zeszłoroczny budżet, a tylko 9% zapowiedziało, że na urlop przeznaczy mniej pieniędzy. 10 najpopularniejszych kierunków podróży turystów z Wielkiej Brytanii: Vigo, Hiszpania (+1235% wzrostu liczby wyszukiwań) Lipsk, Niemcy (+545%) Rimini, Włochy (+362%) Bydgoszcz, Polska (+313%) Sapporo, Japonia (+276%) Osaka, Japonia (+231%) Nantes, Francja (+229%) Chiang Mai, Tajlandia (+221%) Billund, Dania (+219%) Tokio, Japonia (+208%) 10 najbardziej budżetowych połączeń z Wielkiej Brytanii: Faro, Portugalia (obniżka o -24% ) Algier, Algieria (-23%) Nicea, Francja (-19%) Dalaman, Turcja (-13%) Antalya, Turcja (-12%) Zurych, Szwajcaria (-11%) Boston, Stany Zjednoczone (-10%) Los Angeles, Stany Zjednoczone (-10%) Frankfurt, Niemcy (-9% ) Nowy Jork, Stany Zjednoczone (-9%) Sprzedają domy za 60 groszy. Tak chcą walczyć z wyludnieniem Choć może to brzmi jak żart, ani trochę nim nie jest. Jedna z chorwackich gmin oferuje domy na sprzedaż za symboliczne 13 eurocentów, czyli około 60 groszy. Trzeba jednak spełnić kilka war... Bydgoszcz z roku na rok zyskuje na popularności W 2022 roku Bydgoszcz gościła ponad pół miliona osób. Najchętniej odwiedzanymi miejscami w mieście były m.in. Ogród Zoologiczny, Park rozrywki Zaginiony Świat, Muzeum Mydła i Historii Brudu, Exploseum. – Po spadku wizyt w okresie pandemii jest to lepszy wyniki niż w 2019 r. To dobra wiadomość, że wszystko wraca na dobre tory. [...] Staramy się coraz lepiej wykorzystać potencjał miasta, zwiększyć atrakcyjność oferty dla turystów – mówił Michał Sztybel, wiceprezydent miasta. Pierwsze w Bydgoszczy centrum nauki otwarte w Młynach Rothera. Takich atrakcji nie znajdziecie nigdzie W Młynach Rothera w Bydgoszczy otwarto pierwsze w Bydgoszczy centrum nauki. Ekspozycja jest wyjątkowa. Do tej pory w Polsce nie było centrum poświęconego działaniu młynów i procesowi produk... Przypomnijmy, że przed czterema laty Bydgoszcz znalazła się na wysokim 10. miejscu w konkursie na najlepszą europejską destynację. W końcowej klasyfikacji „polska Wenecja” okazał się lepsza m.in. od Rzymu (11. pozycja), Madrytu (16.), Berlina (17.) czy Rotterdamu (20.). Z kolei w 2023 r. Wyspa Młyńska w Bydgoszczy znalazła się na liście laureatów wakacyjnego plebiscytu Travelera „Cuda Polski”. Zielona enklawa miasta, dzięki głosom internautów, okazało się lepsze od dwóch innych propozycji z województwa kujawsko-pomorskiego – Skansenu w Kłóbce oraz Olenderskiego Parku Etnograficznego w Wielkiej Nieszawce. Źródło: skyscanner.net Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
W Anglii odkryto przedchrześcijańską świątynię. Wybudowano ją ponad 1400 lat temu
Archeolodzy prowadzący wykopaliska w dawnej osadzie królewskiej odnaleźli tajemniczą świątynię. Badacze twierdzą, że pochodzi z czasów pierwszych królów Anglii Wschodniej, sprzed nastania chrześcijaństwa.
W tym artykule: Przedchrześcijańska świątynia w Anglii Wschodniej Osada królewska w Anglii Wschodniej Ważny ośrodek osadnictwa Suffolk to hrabstwo we wschodniej Anglii, położone nad Morzem Północnym, na obszarze krainy geograficzno-historycznej zwanej Anglią Wschodnią. W VI wieku powstało tu anglosaskie królestwo, które w IX wieku zostało podbite przez duńskich wikingów. W krainie znajduje się niewielka wieś Rendlesham, w której w średniowieczu znajdowała się królewska osada. Przedchrześcijańska świątynia w Anglii Wschodniej To właśnie w tym miejscu archeolodzy prowadzili najnowsze wykopaliska. Badacze poinformowali właśnie, że ostatnie prace przyniosły interesujące odkrycie. Okazuje się, że ponad 1400 lat temu znajdowała się tu świątynia, która prawdopodobnie poświęcona była przedchrześcijańskim bogom. Znaleziska dokonano latem w ramach projektu „Rendlesham Revealed” Rady Hrabstwa Suffolk. Co ciekawe, w tym samym regionie w 2022 roku archeolodzy odnaleźli pozostałości królewskiej sali, którą również wybudowano ok. VI wieku. Badacze stwierdzili wówczas, że budynek należał niegdyś do pierwszych władców, którzy rządzili Anglią Wschodnią. Początkowo uznano, że drewniana konstrukcja miała 23 metry długości i 10 metrów szerokości. Jednak nowe badania wykazały, że sala królewska była nawet dwukrotnie większa. Badacze uznali, że we wsi znajdowała się w okresie wczesnego średniowiecza osada królewska o powierzchni ok. 123 akrów. Osada królewska w Anglii Wschodniej Naukowcy zwracali wówczas uwagę na to, że może to być ta sama sala, którą opisywał w swoich dziełach Beda Czcigodny. Duchowny uważany jest za twórcę najwcześniejszej i najbardziej wiarygodnej chronologii dziejów Anglii, przez co nazywany jest również „ojcem angielskiej historii”. Badacze z projektu „Rendlesham Revealed” przekazali, że tegoroczne wykopaliska odsłoniły także ślady obróbki metalu związanej z obecnością władców w regionie. Archeolodzy twierdzą, że wytwarzano tu wyrafinowane przedmioty, czego przykładem może być odkryta ozdobna uprząż dla konia. Archeolodzy odnaleźli tajemniczy naszyjnik sprzed 1300 lat. „To wiekopomne odkrycie” Podczas wykopalisk w Anglii archeolodzy odkryli tajemniczy naszyjnik ze złota i kamieni szlachetnych. Znajdował się w grobowcu zamożnej kobiety. Archeolodzy sugerują, że mogła to być chrze.. – Wyniki wykopalisk w Rendlesham wyraźnie wskazują na potęgę i bogactwo królów Anglii Wschodniej oraz to, z jak wyrafinowanym społeczeństwem mieliśmy do czynienia. Odkrycie świątyni dostarcza rzadkich i niezwykle ciekawych dowodów na przedchrześcijańskie wierzenia w jednym z siedmiu dawnych królestw. To początki społeczeństwa angielskiego – powiedział prof. Christopher Scull, archeolog i wykładowca na Uniwersytecie w Cardiff i University College London. Ważny ośrodek osadnictwa – Wyraźne i solidne fundamenty wskazują, że był to niezwykle wysoki i solidnie zbudowany budynek. Bardzo przypomina budowle w innych częściach Anglii, które uważane są za świątynie lub domy kultu z okresu sprzed chrystianizacji Brytanii. Uważamy, że pierwsi królowie Anglii Wschodniej mogli wykorzystywać świątynię do przedchrześcijańskich rytuałów – dodaje prof. Scull. Pierwsi chrześcijanie na wyspach pojawili się w już II wieku. Jednak dopiero pod koniec VII wieku doszło do całkowitej chrystianizacji Brytanii. Uczony zwrócił uwagę, że Beda Czcigodny również w swoich kronikach wspomina o „pogańskiej świątyni”, która znajdowała się w Rendlesham. W jego pismach czytamy, że król Redwald, który zmarł ok. 625 roku, modlił się w miejscu, w którym zbudowano nowy ołtarz Jezusa. Kronikarz nie wspomina jednak, gdzie dokładnie świątynia mogła się znajdować. Scull dodał, że podczas najnowszych badań odkryto również ślady osadnictwa z okresu neolitu, epoki brązu i żelaza, a także z czasów cesarstwa rzymskiego. – Odkrycia pokazują, że Rendlesham było ważnym ośrodkiem osadnictwa i działalności człowieka przez ponad 6000 lat. Jednak najważniejszym okresem był VI–VIII wiek, gdy osadę zamieszkiwali królowie – wyjaśnił naukowiec. Źródło: hrabstwo Suffolk. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Polski zakątek robi furorę w Europie. Nazywają go „rajem na Ziemi”
Półwysep Helski od lat uchodzi za krajobrazową wizytówkę Polski. Tym razem „piaszczystą kosę”, czyli miejscową plaże, docenili Brytyjczycy, którzy okrzyknęli ją „rajem na Ziemi”.
W tym artykule: Brytyjczycy zachwyceni plażą na Półwyspie Helskim Półwysep Helski nie po raz pierwszy wyróżniony Polska jest coraz chętniej odwiedzana przez turystów z zagranicy. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego w 2022 r. do naszego kraju zawitało ponad 5,8 mln przyjezdnych, czyli o 2,3 mln więcej niż w 2021. Nic więc dziwnego, że Polska co i rusz pojawia się w czołówce prestiżowych rankingów i jest zauważana przez największe światowe media. To właśnie kraj nad Wisłą otwierał listę turystycznych poleceń CNN na 2023 rok. Amerykańscy dziennikarze docenili nie tylko walory turystyczne, ale przede wszystkim ogromne wsparcie i solidarność, jaką Polacy okazali w stosunku do walczącej Ukrainy. Dodajmy, że to nie pierwszy raz, kiedy Polska została wyróżniona przez CNN. W 2021 r. Amerykanie opublikowali zestawienie 15 najpiękniejszych miasteczek na Starym Kontynencie. Wśród nich znalazł się położony w województwie małopolskim Tarnów, który zachwycił autorów rankingu „małomiasteczkowym klimatem” oraz urzekającą starówką. Surowe kary dla plażowiczów. Nawet 160 tysięcy złotych grzywny Portugalia ma dość niesfornych turystów i wprowadza kary dla plażowiczów. Wczasowiczów, którzy nie dostosują się do zakazu, czekają poważne konsekwencje finansowe. Brytyjczycy zachwyceni plażą na Półwyspie Helskim W ostatnim czasie Polska została doceniona przez internetową redakcję dziennika „The Sun”. Brytyjczycy uznali plażę na Półwyspie Helskim za jedną z najpiękniejszych, nazywając ją „rajem na Ziemi”. W artykule nie zbrakło także porównań do Scilly, czyli liczącego ponad 16 km kw. archipelagu zlokalizowanego na zachód od wybrzeży Kornwalii. Autorzy podkreślają, że Półwysep Helski to idealna propozycja na aktywny wypoczynek w pięknych okolicznościach przyrody i słonecznej pogodzie. Dużym atutem, według „The Sun”, są także koszty wyjazdu. Na stronie czytamy, że loty z Wielkiej Brytanii do Polski nie należą do najdroższych. Średnio za bilet do Gdańska trzeba zapłacić ok. 40 funtów i to niezależnie od sezonu. W artykule poświęconym Półwyspowi Helskiemu nie zabrakło miejsca na polską kuchnię. Brytyjczycy docenili to, że w okolicy można znaleźć wiele dobrych knajpek, w których podawane są lokalne specjały. Półwysep Helski nie po raz pierwszy wyróżniony Warto przypomnieć, że w 2013 roku Mierzeja Helska i Mierzeja Wiślana znalazły się wśród 15 najbardziej niezwykłych półwyspów na ziemi. Zwycięzcą rankingu ogłoszonego przez serwis „The World Geography” jest La Dune de Bouctouche w Kanadzie. To 12-kilometrowe wydmy wzdłuż zatoki Bouctouche z zachwycającym wijącym się „wiszącym” drewnianym deptakiem. Pejzaże są romantyczne i kuszą długimi spacerami – brzmiało uzasadnienie. Jednak rozciągający się na 34 km piaszczysty wał w kształcie kosy, czyli Półwysep Helski, i 90-kilometrowa wydma biegnąca od Gdańska po Lochstedt za Piławą w Rosji, czyli Mierzeja Wiślana, urzekają nie mniej niż zwycięzca z Kanady. W zestawieniu znalazły się odpowiednio na 6. i na 5. miejscu. Mierzeja Helska jest najmłodszym fragmentem polskiego wybrzeża. Jeszcze 200–300 lat temu w tym miejscu znajdował się ciąg wysepek, które zaczęły się ze sobą łączyć. Obecnie oddziela Zatokę Pucką od Morza Bałtyckiego. Mierzeja Wiślana z dawnymi wioskami rybackimi jak Piaski, Jantar czy Mikoszewo w średniowieczu również składała się z wysp. „The World Geography” zachwalał panujące na Mierzei Wiślanej warunki klimatyczne. – Latem to najcieplejszy region polskiego wybrzeża – podkreślali autorzy zestawienia. Źródła: The Sun, archiwum National-Geographic.pl Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Tajemniczy Brytowie skutecznie stawiali opór Rzymianom. Dlaczego zostali podbici przez Anglosasów?
Kultura Brytów, mimo że nie należy do najstarszych w Europie, bez cienia wątpliwości jest jedną z najbardziej interesujących. Zaczęła rozwijać się w epoce żelaza, a istotne przeobrażenia wśród ludu Wysp Brytyjskich zaczęły się dopiero w czasie najazdów Rzymian. Gdy tamtymi ziemiami zainteresowali się Anglowie, Sasi i Jutowie, nastąpił zmierzch ich kultury. Kim byli Brytowie? Jak wyglądało ich życie? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
W tym artykule: Kim byli Brytowie? Jak wyglądało życie Brytów? Osiągnięcia Brytów Język brytyjski Religia Brytów Schyłek kultury Brytów Naukowcy badający kulturę Brytów nie stoją przed łatwym zadaniem. Do naszych czasów nie zachowały się żadne źródła spisane językiem brytyjskim. Stan współczesnej wiedzy opiera się o analizę tekstów stworzonych w innych kręgach kulturowych i wyniki badań archeologicznych. Kim byli Brytowie? Mówiąc o Brytach, na myśli trzeba mieć celtycki lud, który zasiedlał Wyspy Brytyjskie zanim plemiona germańskie najechały te ziemie. W średniowieczu panował pogląd, że Brytowie wywodzą się od Trojan, a konkretnie – od uciekinierów z Troi. W tym miejscu należy dodać, że takie wieści głosili sami zainteresowani. Nie jest to specjalnie zaskakujące, bo w tym czasie właściwie wszystkie wielkie kultury szukały swych trojańskich korzeni. Co na to współczesna nauka? Brytowie, a w zasadzie ich przodkowie pojawili się na Wyspach Brytyjskich w już w epoce żelaza. Mowa o Celtach, którzy przybyli tam z centralnej Europy. Jeszcze nie tak dawno temu panował powszechny pogląd o siłowym podboju Wysp Brytyjskich. Dziś już wiemy, że w tym przypadku należy raczej mówić o asymilacji i integracji. Celtycka emigracja była podyktowana względami ekonomicznymi – epoka żelaza to czas wdrażania nowych technologii i dynamicznego rozwoju handlu. Dawni Brytowie robili z kości zmarłych bliskich instrumenty muzyczne Niektórzy trzymają w domach urny z prochami bliskich, przodkowie mieszkańców Wielkiej Brytanii z robili z kości zmarłych instrumenty muzyczne i drobne bibeloty. Potwierdziły to wyniki nowego... Czy zatem można powiedzieć, że Brytowie są Celtami? Niekoniecznie. Badania wskazują na heterogeniczne pochodzenie tego ludu. Po przybyciu na Wyspy Brytyjskie, indoeuropejscy Celtowie zaczęli mieszać się z nieindoeuropejską ludnością, która zamieszkiwała te obszary przed nimi – z Piktami. Z badań naukowych wynika, że napływ ludności celtyckiej odbył się w dwóch falach. Pierwsza pozycjonuje się między VIII a V wiekiem p.n.e. Celtowie dość szybko zdołali zdominować cały region i około 500 roku p.n.e. przeważająca część populacji posługiwała się już językiem celtyckim. Druga nastąpiła między II a I wiekiem p.n.e. Jak wyglądało życie Brytów? W początkowej fazie Brytowie trudnili się przede wszystkim hodowlą bydła i pasterstwem. Dopiero wraz z napływem drugiej fali Celtów na Wyspach Brytyjskich upowszechniło się rolnictwo i rozpoczęło się użycie pieniądza. Należy wspomnieć, że Brytowie nigdy nie zdołali stworzyć jednolitego państwa. W czasie ich panowania obowiązywał system rodowo-plemienny, a ewentualne związki pomiędzy poszczególnymi klanami miały nietrwały charakter. Poszczególne plemiona zakładały ufortyfikowane grody. Najwyższy status w plemionach mieli królowie. Dużym poważaniem cieszyli się bardowie – śpiewacy przekazujący dawne opowieści, wieszczowie i druidzi. Ci ostatni pełnili funkcję kapłanów. Niżej w hierarchii plasowali się rzemieślnicy i rolnicy. Najniżej w społecznym społecznym systemie plasowali się niewolnicy. Osiągnięcia Brytów Napływ Celtów doprowadził do wyraźnego wzrostu populacji na Wyspach Brytyjskich. Zdaniem ekspertów, w szczytowym okresie panowania Brytów tamtejsze ziemie mogło zasiedlać nawet 2 miliony osób. W średnim okresie epoki żelaza w centralnej części południowej Brytanii pojawiło się najwięcej obiektów grodziskowych. Rozległe grodziska otaczały masywne wały i fosy. W ich obszarze wznoszono skupiska domów, miejsca kultu religijnego i spichlerze. Rozwój budownictwa świadczy o społecznym i gospodarczym umocnieniu pozycji Brytów. Dogodne położenie geograficzne ułatwiało im nawiązywanie stosunków handlowych. Ogromną rolę w tej kwestii odegrały także bogactwa naturalne. Brytowie eksploatowali bogate złoża metali, w tym także szlachetnych, i wytwarzali z nich kunsztownie zdobiony oręż i ozdoby. W szczególnie dobrych relacjach pozostawali z Galią, ale handlowali też z krajami śródziemnomorskimi, o czym świadczy stosowane przez nich zdobnictwo, wyraźnie zapożyczone z tamtych obszarów. Język brytyjski Brytowie posługiwali się językiem brytyjskim – pierwotną, obecnie wymarłą mową, klasyfikowaną w brytańskiej podgrupie języków celtyckich. Obowiązywał na terenach południowej i Środkowej Brytanii, aż do południa Szkocji. Prawdopodobnie był też używany na północy Szkocji. Współcześnie jego kontynuację stanowią języki kornwalijski, walijski i bretoński. Archeolodzy odnaleźli grobowce ponad 65 brytyjskich monarchów. Mogą być związani z legendą o Królu Arturze Według najnowszych badań, grobowce odnalezione na Wyspach Brytyjskich należały do brytyjskich królów, ich rodzin oraz bardzo wpływowych osób. Naukowcy twierdzą, że pochodzą z tak zwanych... Na temat języka brytyjskiego wiemy niewiele. Do naszych czasów nie przetrwały bowiem żadne konkretne źródła pisane. Pewnej wiedzy dostarczają jedynie drobne znaleziska, jak inskrypcja zdobiąca metalowy naszyjnik, odkryty w 1979 roku. Religia Brytów Religia Brytów wywodziła się bezpośrednio z wierzeń Celtów i miała charakter politeistyczny. Bóstwa były dzielone na męskie, związane z niebem i sprawujące opiekę nad poszczególnymi plemionami, i żeńskie, które były wiązane z ziemią i płodnością. O ile poszczególne plemiona mogły czcić różnych bogów męskich, to boginie były istotami uniwersalnymi, czczonymi przez wszystkich Brytów. Aż do czasu najazdu rzymskiego Brytowie nie wznosili trwałych świątyń. Miejscami ich kultu religijnego były obszary naturalne. W tym miejscu należy jednak wspomnieć, że na terenach zajmowanych przez brytów odnaleziono kapliczki i sanktuaria wybudowane jeszcze przed czasami rzymskimi, choć z drugiej strony nie brakuje też dowodów na istnienie „świątyń” na świeżym powietrzu. Niewykluczone więc, że religia Brytów nie zachowywała ciągłości ani jednorodności. Wskazywać na to może także dyskusyjny kult ofiar. Wielu naukowców wyraża przekonanie, że Brytowie składali ofiary swoim bogom. W tym miejscu trzeba jednak wspomnieć, że w większości były to ofiary ze zwierząt. Prawdą jest, że badania archeologiczne ujawniły także zwyczaj składania ofiar z ludzi. Jednak dowody potwierdzające te praktyki są tak nieliczne, że zgodnie z obecnym stanem wiedzy należy je traktować jako przypadki incydentalne. Istotne miejsce w wierzeniach Brytów zajmował kult wojowników. Brytowie, podobnie jak inne plemiona celtyckie, zaopatrywali poległych współplemieńców w oręż, co jednoznacznie wskazuje, że wierzyli w życie pozagrobowe. Potwierdza to także obyczaj pozbawiania zwłok głowy i rozłupywania czaszki – takie działanie miało umożliwić duszy zmarłego odbycie pośmiertnej podróży. Duchowymi przewodnikami Brytów byli druidzi, pełniący funkcję kapłanów. Najprawdopodobniej to właśnie oni składali ofiary. Po stronie druidów leżało też praktykowanie rytuałów, którym celtyckie plemiona nadawały magiczne znaczenie, i wróżbiarstwa. Schyłek kultury Brytów Brytowie przez długi czas żyli we względnym spokoju, a rozwinięty handel zapewniał im dostatek. Ich słabości należy natomiast upatrywać w braku scentralizowanej struktury. Poszczególne plemiona często rywalizowały ze sobą, co z całą pewnością nie umacniało ich. Nie można jednak stwierdzić, że upadek kultury Brytów był związany wyłącznie z ich słabością, bo jak na ironię, to właśnie rozległe kontakty handlowe w dużej mierze przyczyniły się do ich upadku. Najazdy rzymskie Na kupców handlujących w krajach śródziemnomorskich uwagę zwrócił Gajusz Juliusz Cezar. Rzymski wódz uznał, że bogactwa plemion, które nie tworzą trwałego związku politycznego i militarnego, będą dla niego łatwym celem. W 55 roku p.n.e. najechał ich ziemie, jednak kampania rzymska trwała zaledwie 4 dni. Intensywne sztormy, które w tym czasie nawiedziły Brytanię, zmusiły go do odwrotu. Powrócił tam w następnym roku, jednak także tym razem szybko wycofał swoje oddziały. O niepowodzeniu kolejnej kampanii zadecydowała sytuacja w Galii, gdzie jego legiony spotkały się z silnym oporem miejscowych plemion. Złote miecze Anglosasów. Historia zapisana na drogocennych ostrzach Po wycofaniu się Rzymian Brytanię czekał czas zamętu. Ukryty wieki temu na angielskiej wsi złoty skarb przywołuje ducha tej burzliwej epoki. Właściwy podbój Brytów nastąpił dopiero w 43 r. n.e., gdy cesarz Klaudiusz wkroczył do Brytanii na czele 50-tysięcznej armii. 11 królów złożyło wówczas akt kapitulacji, a Rzym uczynił z Brytów swoich wasali, stopniowo narzucając im własną kulturę i religię. Najazd plemion germańskich Brytowie pozostawali pod wpływami rzymskimi przez niemal cztery wieki. Ok. 400 roku n.e. Wyspy Brytyjskie stały się celem najazdu plemion germańskich. Anglowie, Sasi i Jutowie zdołali opanować niemal całe terytorium Brytanii. Pod koniec V wieku mieszkańcy wyspy byli już zasymilowani. Ci, którzy nie chcieli przyjąć nowej kultury, musieli uciekać na północ lub zachód, gdzie dołączyli do Celtów nieznajdujących się pod rzymskim panowaniem. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Archeolodzy odnaleźli pozostałości sali królewskiej pierwszych królów Anglii Wschodniej
Królewska sala pochodzi sprzed 1400 lat i zlokalizowana jest w hrabstwie Suffolk, w dawnej Anglii Wschodniej. Fragment budynku należał niegdyś do pierwszych władców, którzy rządzili krajem.
W tym artykule: Historia średniowiecznej Brytanii jest zawiła i pełna niejasności Archeolodzy odnaleźli salę królewską prawdopodobnie sprzed 1400 lat Beda Czcigodny był „ojcem angielskiej historii” Historia Wysp Brytyjskich przełomu starożytności i średniowiecza jest naznaczona wojnami i napaściami ze strony pogańskich plemion. W V wieku n.e., po czterystu latach względnego pokoju pod rządami Cesarstwa Rzymskiego, kraj stał się celem najazdów Anglów, Sasów i Jutów. Wobec siły i skuteczności agresorów Brytowie byli zmuszani do ucieczek ze swoich osad. Ci, którzy zostali, zasymilowali się z agresorami. Z czasem plemiona połączyły się w jeden lud, który nazywano później Anglosasami. Historia średniowiecznej Brytanii jest zawiła i pełna niejasności Okres średniowiecznej Brytanii nazywany jest heptarchią. Kraj dzielił się wówczas na 7 głównych królestw które walczyły między sobą o hegemonię. Były to: Nortumbria, Mercja, Lindsey, Anglia Wschodnia, Essex, Kent, Sussex, Wessex. System heptarchiczny doprowadził ostatecznie do zjednoczenia całej Anglii i stworzenia spójnego ustroju politycznego Anglosasów. Nastąpiło to w IX wieku, w trakcie najazdów wikingów. Za twórcę zjednoczonej Anglii uważa się króla Wesseksu Alfreda Wielkiego, znanego m.in. z serialu „Upadek Królestwa” (The Last Kingdom). Jednak wiedza o okresie wczesnośredniowiecznym nie jest dokładna, a czasem wątpliwa. To doprowadziło do powstania licznych legend, które nie zawsze są prawdziwe (jak np. ta o królu Arturze). Nowe badania wykazały, że dieta Anglosasów była głównie wegetariańska - aż do przybycia wikingów Naukowcy z Cambridge ustalili, że to wikingowie przywieźli ze sobą zwyczaj… grillowania mięsa. Według badaczy zarówno angielscy chłopi, jak i możnowładcy jedli wcześniej głównie produ... Tu z pomocą przychodzą archeolodzy, którzy dokładają wszelkich starań, aby odkrywać historię naszych przodków. W ramach projektu badawczego „Rendlesham Revealed”, który powstał z inicjatywy hrabstwa Suffolk, naukowcy prowadzą wykopaliska w rejonie wsi Rendlesham, na wschód od miasta Ipswitch. To kontynuacja badań z lat 2008–2017, kiedy to uczeni odkryli anglosaską osadę królewską. Archeolodzy odnaleźli salę królewską prawdopodobnie sprzed 1400 lat W trakcie najnowszych wykopalisk archeolodzy odkopali pozostałości drewnianej konstrukcji o długości 23 metrów i 10 metrów szerokości. Badacze twierdzą, że w tym miejscu znajdowała się w okresie wczesnego średniowiecza osada o powierzchni ok. 123 akrów. Archeolodzy uważają, że odnalezione ruiny to dawna sala królewska, zaledwie fragment większej budowli, która prawdopodobnie należała do pierwszych królów Anglii Wschodniej. Autorzy odkrycia zwracają uwagę na to, że może to być sala, którą opisywał w swoich dziełach Beda Czcigodny, anglosaski mnich benedyktyn, który związany był z klasztorami w Nortumbrii. Duchowny, który urodził się w 672 lub 673 roku, a zmarł 25 maja 735 roku, był człowiekiem niezwykle wykształconym. To właśnie Beda uważany jest za twórcę najwcześniejszej i najbardziej wiarygodnej chronologii dziejów Anglii, przez co nazywany jest również „ojcem angielskiej historii”. Beda Czcigodny był „ojcem angielskiej historii” To właśnie Beda opisuje, że w latach 654–664 królem Anglii Wschodniej był Æthelwold. Centrum władzy królewskiej anglosaskiej władcy miało być właśnie Rendlesham. – Wyniki naszych wykopalisk potwierdzają kronikę Bedy Czcigodnego. Rendlesham rzeczywiście było siedzibą pierwszych królów Anglii Wschodniej – mówi Christopher Scull, współautor i profesor na Cardiff University. Archeolodzy odkryli również ślady fosy, która otaczała królewski gród oraz biżuterię, przedmioty osobiste, wyroby ceramiczne oraz dowody na to, że w tym miejscu odbywały się w przeszłości huczne uczty. Badacze podkreślają, że znalezisko jest przełomowe, ponieważ potwierdza wiarygodność słynnego brytyjskiego kronikarza. W planach są dalsze wykopaliska. Uczeni mają nadzieję, że uda im się odnaleźć więcej artefaktów, które rzucą nowe światło na zawiłą historię średniowiecznej Brytanii. Projekt badawczy zakłada zakończenie prac w 2023 roku. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Podróż do Londynu: "I tak zostaniecie Anglikami"
Londyn od razu cię przytula i szepcze do ucha – czuj się, jak u siebie
Był taki moment, kiedy byłem uzależniony. Od Londynu. Niby nie było to groźne uzależnienie, ale – jak każde – drenowało moją kieszeń. A szczerze mówiąc, niszczyło też zdrowie (ach, te puby). Na szczęście przyszedł kryzys, złotówka spadła na ryj, i nie stać mnie na nieustanne wyskoki nad Tamizę. Ale wciąż jestem na głodzie. Kiedy tylko usłyszałem, że istnieje takie miasto jak Londyn, już wiedziałem, że jesteśmy dla siebie stworzeni. Kiedy jechałem tam pierwszy raz – już jako człowiek w średnim wieku – bałem się rozczarowania. Ale nic z tych rzeczy, było nawet lepiej, niż się spodziewałem. Londyn ma cudowną cechę – i różni się w tym na przykład od Paryża – że czujesz się w nim swobodnie niezależnie od tego, kim jesteś, skąd pochodzisz, jak jesteś ubrany i jak mówisz po angielsku ( ja mówiłem i mówię koszmarnie). Londyn od razu cię przytula i szepcze do ucha – czuj się jak u siebie. Londyn jest jak internet – można w nim znaleźć wszystko. Ba, samo British Museum jest jak internet. Ale nie będę łgał, że w tym mieście chodziłem wyłącznie do muzeów (choć są najlepsze na świecie i większość z nich za darmo. I co, Paryżu, łyso ci?). Angielska stolica to genialne miejsce do imprezowania i tylko tam, raz jeden w życiu, zdarzyło mi się, że kierowca autobusu obudził mnie o świcie w zajezdni. Powiedział zresztą do mnie „ser”. Czy to nie cudowne? Anglicy na pierwszy rzut oka są bardzo podobni do Polaków. Brytyjska socjolog Kate Fox (dlaczego tam nawet poważne książki socjologiczne są tak lekkie i zabawne?) twierdzi, że fundamentem angielskiego charakteru jest socjalne wycofanie. To znaczy ludzie nie bardzo wiedzą, jak obcować z innymi ludźmi. To zupełnie tak jak u nas. I dopiero po alkoholu się „odmykają” – i to też zupełnie tak jak u nas. Londyn w piątkowe i sobotnie wieczory to miasto pijane w sztok, po którym – niezależnie od tego, jak zimno by było – biegają prawie nagie nastolatki. Jest naprawdę świetnie, choć nieco irytujący jest zwyczaj sprzedawania alkoholu na „dwudziestki”. Kiedy prosiłem w pubach o poczwórną szkocką – by nie zadręczać barmanów zbyt często – niezmiennie pytano mnie, czy jestem Rosjaninem. Na odmykaniu się wódą podobieństwa między Anglikami i Polakami jednak się kończą. Na przykład Brytole są strasznie grzeczni. Wzmiankowana już Kate Fox robiła socjologiczne eksperymenty polegające na tym, że wpadała na ludzi w miejscach publicznych. Większość Anglików w takim momencie mówi „I’m sorry”, chociaż to ich staranowano. Fox podobny nawyk dostrzegła jedynie u Japończyków (skądinąd też wyspiarzy). Polaków nie badała szczególnie dokładnie, więc ja się podjąłem tej misji. Niestety dość szybko dostałem w mordę i odechciało mi się pracy naukowej. Jadąc do Londynu, trzeba pamiętać, że to wcale nie jest angielskie miasto, ale jest takie fajne, jakie jest, właśnie dlatego, że jest angielskie. Już tłumaczę, o co mi chodzi w tym zawiłym paradoksie. Londyn jest wielkim kosmopolitycznym molochem, który mimo czerwonych piętrusów, czarnych taksówek, policjantów w śmiesznych kaskach i królowej w swym pałacu zatracił angielskość. Dla przeciętnego Angola ucieleśnieniem swojskości jest wieś, a zwłaszcza południowe i wschodnie hrabstwa, z sielankowymi „cottages” znanymi z serialu Morderstwa w Midsomer. Londyn jest wieloetnicznym, wielokulturowym tyglem, którym nie byłby jednak, będąc stolicą innego kraju. Nie byłoby go bez angielskiego liberalizmu i poczucia wyższości, które jest tak wielkie, że mówi: proszę bardzo, przyjeżdżajcie tu sobie, osiedlajcie się i róbcie, co chcecie, ale i tak w końcu wszyscy będziecie Anglikami. I wiecie co? Tak rzeczywiście jest. Igor Zalewski (2012)
Władze Majorki chcą zabronić picia alkoholu poza lokalami po godzinie 22
Majorka to jeden z najchętniej wybieranych kierunków przez przez turystów z Niemiec (3.4 miliona turystów rocznie) i Wielkiej Brytanii (prawie 2 miliony osób). Mimo tego, że wydają na wyspie ogromne kwoty, zastępca mera z Palme de Mallorca Alvaro Gijón, przedstawił plany, które mogą skutecznie zmniejszyć zainteresowanie wyspą. Władze i mieszkańcy Majorki deklarują, że są już zmęczeni alkoholowymi wybrykami Niemieckich turystów i dołożą wszelkich starań, by zastąpić pijanych urlopowiczów, zamożnymi: z Chin czy Dubaju. W tym celu zostanie podniesiony standard hoteli, powstaną nowe restauracje oraz obiekty sportowo-rekreacyjne. Ale to nie wszystko: już w tym sezonie wprowadzono zakaz spożywania alkoholu na świeżym powietrzu godzinach od 22 do 1 w nocy. Projekt trwa do 1 września i jak można się domyślać nie spodobał się dotychczasowym gościom. Alvaro Gijón nie jest jednak przerażony. Ma nadzieję, że w ciągu najbliższych pięciu, sześciu lat obraz Playa de Palma zmieni się o 180 stopni.
60 lat po wiktorii: W maju pod Everestem będzie naprawdę tłoczno
W tym roku mija bowiem 60 lat od pierwszego w historii wejścia na wierzchołek Mount Everestu.
29 maja 1953 r. stanęli na nim Edmund Hillary i Tenzing Norgay. Tysiące osób z całego świata chcą upamiętnić to wydarzenie w różny sposób, między innymi wspinając się na szczyt. Tłoczno będzie więc nie tylko pod najwyższą górą świata, ale także na jej zboczach, przede wszystkim na drodze pierwszych zdobywców, od strony Nepalu. Tej okrągłej rocznicy nie doczekał George Lowe – ostatni z żyjących członków brytyjskiej wyprawy na Everest z 1953 r. Lowe pomagał na przykład zakładać najwyższy obóz (300 m pod szczytem), co otwierało drogę na wierzchołek Hillary’emu i Norgayowi. On też był pierwszą osobą, z którą dwójka wspinaczy rozmawiała po zdobyciu góry. George Lowe zmarł w marcu tego roku w wieku 89 lat. Nie doczekał także publikacji swojej książki – w maju ukaże się album jego współautorstwa The Conquest Of Everest (wydawnictwo Thames & Hudson) z oryginalnymi zdjęciami z pierwszego wejścia na ten szczyt. To jeszcze nie wszystko. W marcu ruszyły zdjęcia do dramatu 3D Beyond The Edge o zdobyciu Everestu. W roli Hillary’ego wystąpi uderzająco do niego podobny Chad Moffitt, zaś w Tenzinga wcieli się Sonam Sherpa. Zdjęcia powstają w Alpach Południowych na Nowej Zelandii oraz w Himalajach, ponadto zostaną wykorzystane archiwalne materiały. Film ma być gotowy pod koniec tego roku. Warto wiedzieć: 195 cm wzrostu miał sir Edmund Hillary. Chad Moffitt odtwarzający jego postać w filmie jest tylko o 3 cm niższy. 29 maja za datę urodzin przyjął Norgay po zdobyciu Everestu. Nie znał prawdziwej, wiedział tylko, że urodził się pod koniec maja.