Nie tylko koty. To zwierzę pomaga Brukseli walczyć z plagą szczurów
Bruksela walczy z plagą szczurów i testuje niecodzienne rozwiązania. Zamiast kotów czy trutek, władze wykorzystują tresowane fretki.
Władze Brukseli testują użycie fretek w walce ze szczurami, które są w mieście problemem od dawna. Rada miasta powołała specjalną grupę do spraw zwalczania tych gryzoni. Tresowane fretki w walce ze szczurami Według wstępnego planu profesjonalni łapacze szczurów mieliby używać tresowanych fretek do wyszukiwania gryzoni i przepędzania ich w stronę pułapek. – Ponieważ fretki są naturalnymi wrogami szczurów, potrafią je wywąchać i wypłoszyć z kryjówek – powiedział rzecznik Anasa Ben Adelmoumena, radnego odpowiedzialnego za utrzymanie czystości w mieście. Rzecznik dodał, że fretki bywały już „zatrudniane” w Brukseli, ale teraz rada proponuje rozszerzenie tej metody na całe miasto. Decyzja w sprawie ich użycia spodziewana jest w najbliższych miesiącach. Jedna z dzielnic Brukseli, Etterbeek, stosuje fretki od pewnego czasu i odnotowuje pozytywne rezultaty. Szczury, których nie uda się zagonić do pułapek, zazwyczaj są odstraszane samym zapachem fretek, zapamiętują go i nie wracają na teren działalności drapieżników nawet przez kilka miesięcy. Według „Brussels Times”, populacja szczura wędrownego w Brukseli niemal się podwoiła w ciągu ostatnich 10 lat. Uważa się, że przyczyną są łagodne zimy i popularność kompostowników, które dostarczają gryzoniom dodatkowego pożywienia. Szczury w miastach to coraz poważniejszy problem, nie tylko w Belgii. Od stycznia grupa ds. zwalczania szczurów przeprowadziła już ponad 600 „interwencji” w domach mieszkańców. Wezwała również, aby natychmiast kontaktować się z radą miasta przy pierwszych oznakach inwazji szczurów. Budżet grupy został zwiększony o 20% – do 65 tys. euro, zainwestowano także w inteligentne pułapki. Fretki wykorzystywano już tysiące lat temu Fretka należy do rodziny łasicowatych i jest udomowioną formą tchórza zwyczajnego lub tchórza stepowego. Jak wszystkie łasicowate, jest niezwykle zwinnym, szybkim i skutecznym drapieżnikiem. To między innymi te zdolności sprawiły, że zwierzęta te udomowiono. Stało się to prawdopodobnie około 2,5–3 tysięcy lat temu, choć dokładne miejsce i czas tego procesu nie są znane. Fretki na pewno były hodowane już w starożytnym Egipcie, Rzymie oraz Grecji. Służyły do polowania na króliki i gryzonie (myszy i szczury), na przykład w spichlerzach czy na statkach. W XX wieku ich rola w łowiectwie zmalała, stały się za to zwierzętami domowymi. Są bardzo aktywne, ciekawskie i inteligentne. Ich drapieżna natura przejawia się w instynktownym gryzieniu, chowaniu przedmiotów i penetrowaniu zakamarków. Źródło: BBC Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Zapowiedzieli ogólnokrajowy strajk. Tego dnia nie poleci żaden samolot
Pasażerowie podróżujący z lotniska w Brukseli muszą przygotować się na poważne utrudnienia. W związku z zapowiedzianym na ostatni dzień marca ogólnokrajowym strajkiem, wszystkie loty zostaną odwołane.
W tym artykule: Strajk generalny w Belgii. Ucierpią pasażerowie Belgia podwyższa wiek emerytalny 31 marca w Belgii zapowiedziano strajk generalny. To reakcja na decyzję rządu o podniesieniu wieku emerytalnego. Związki zawodowe, sprzeciwiając się reformom, zapowiadają szeroko zakrojoną akcję protestacyjną. Jej skutki odczują między innymi pasażerowie podróżujący z lotniska w Brukseli, gdzie tego będą poważne utrudnienia. Władze stołecznego portu już zapowiedziały, że tego dnia nie będą realizowane żadne odloty. Strajk generalny w Belgii. Ucierpią pasażerowie – W związku ze strajkiem generalnym oraz zapowiedzianym protestem znacznej części personelu ochrony i obsługi naziemnej, spodziewamy się poważnych zakłóceń w funkcjonowaniu lotniska tego dnia – czytamy na oficjalnej stronie stołecznego portu lotniczego. W komunikacie zaznaczono, że w porozumieniu z przewoźnikami postanowiono wstrzymać wszystkie zaplanowane na 31 marca odloty pasażerskie. – Aby zapewnić bezpieczeństwo pasażerom i pracownikom, podjęto decyzję – w porozumieniu z liniami lotniczymi – o wstrzymaniu wszystkich pasażerskich lotów odlotowych – podkreślono. W sumie odwołanych zostanie 244 lotów. Co ważne, zakłócenia mogą dotyczyć także przylotów, które – w zależności od sytuacji – również mogą zostać anulowane. Pasażerowie powinni na bieżąco sprawdzać informacje u przewoźników oraz na stronie portu lotniczego. – Ponieważ odlatujące loty pasażerskie są odwoływane, możliwe są również odwołania przylotów. [...] Przepraszamy za wszelkie niedogodności – dodano. Belgia podwyższa wiek emerytalny Ogólnokrajowy protest ma związek z reformą emerytalną. Belgijski rząd, mimo społecznego sprzeciwu, zdecydował o stopniowym podniesieniu wieku emerytalnego – najpierw do 66 lat (począwszy od 1 stycznia 2025 roku), a następnie do 67 lat (do 2030 r.). Oprócz sprzeciwu wobec planowanych zmian w systemie emerytalnym, protestujący domagają się także utrzymania automatycznej indeksacji wynagrodzeń oraz lepszych warunków pracy. Przypomnijmy, że to już drugi strajk generalny w Belgii w tym roku. Poprzedni odbył się 13 lutego i także dotyczył kwestii społeczno-ekonomicznych. Wówczas z brukselskiego lotniska nie odleciał ani jeden samolot. W 2024 r. port lotniczy Bruksela-Zaventem odprawił ponad 23,6 mln pasażerów. Dla porównania lotnisko Chopina w Warszawie obsłużyło rekordowe niespełna 21,3 mln osób. Źródła: Reuters; The Brussels Times; National Geographic Polska Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Byliśmy w sercu zjednoczonej Europy. Za każdym razem odkrywa przed nami kolejne zakamarki
Z wizytą w pełnej kontrastów Brukseli, spokojnej Ostendzie, uroczej Brugii i dostojnym Dinant. To serce zjednoczonej Europy. Uwielbiam tu wracać, ponieważ za każdym razem odkrywam coś zupełnie nowego.
W tym artykule: Kuchnia belgijska Spacer po Brukseli Dzielnica europejska i Wielki Plac Bruksela to miasto kontrastów Najciekawsze miejsca w Brukseli Ostenda, królowa kurortów Brugia jak z obrazka Zachwyt w Dinant Lubię odwiedzać Felicie w kwietniu. Wtedy uliczka Marie-José, przy której mieszka, wygląda jak magiczny ogród. Japońskie drzewa wiśniowe, które przez cały rok nieśmiało rosną, teraz dumnie stroją się jak damy w różowawe suknie. Kiedy idę chodnikiem wyłożonym ich miękkimi jedwabnymi płatkami, które gubią z każdym powiewem wiatru, mam ochotę zdjąć buty i dotknąć ich bosymi stopami. - Znów nie zdjęłaś adidasów? – śmieje się Felicie, która otwiera mi drzwi w czerwonym fartuchu z wielkim napisem: Je suis un génie en cuisine (pol. „jestem geniuszem w kuchni”). W haśle akurat nie ma przesady, bo moja belgijska przyjaciółka jest prawdziwą kulinarną artystką. Kiedy wręczam jej dwukilogramową torbę muli, które kupiłam rano na targu Marche Du Midi, nie kryje zachwytu. Kuchenne okno jej mieszkania wychodzi na ulicę, więc mogę podglądać popisy Felicie z małżami, a przy okazji gapić się na sakury. Kuchnia belgijska Do gotowania muli Belgowie używają specjalnych emaliowanych garnków z głęboką pokrywką, do której po ich zjedzeniu wrzuca się skorupki. Taki ma też moja przyjaciółka, jednak jej danie bardziej przypomina małże po hiszpańsku niż po belgijsku. Pewnie dlatego, że rodzice dyplomaci pochodzą z Madrytu – Feli­cie jest przedstawicielką pierwszego pokolenia, które urodziło się w Brukseli. Tymczasem widzę, jak do rozgrzanego gara żwawo wrzuca pokrojoną chorizo, ząbki drobno posiekanego czosnku, paprykę, dolewa białe wino, a kiedy w garze bulgoce, dorzuca mule. Monarchie na świecie. W jakich krajach nadal rządzi król? Monarchie na świecie mają się lepiej niż myślimy. Szczególnie, gdy spojrzymy na Europę, gdzie aż w dwunastu krajach na czele stoi koronowana głowa. Tak jak w Wielkiej Brytanii, w której r... –S'il te plaît, ma chérie! – stawia przede mną parujące mięczaki okraszone natką pietruszki. Opowiada, że jej mama umiała przygotować tylko dwie potrawy. Na śniadanie piekła bułeczki pain au chocolat, a na obiad gotowała małże, które dusiła na maśle z cebulą. Felicie kontynuuje tradycję, tylko po swojemu. Spacer po Brukseli Po wyżerce, jak to brukselczycy mają w zwyczaju, idziemy na spacer do pobliskiego parku Cinquantenaire. – Spójrz, chyba wszyscy są tak jak my najedzeni, bo idą bardzo powoli – zauważa Felicie, która nie jest typową Belgijką. To elegantka 24 h, nawet w mieszkaniu nosi wyprasowane koszule i cygaretki w kant. Doceniam w Belgach tę klasyczną szykowność. Jednak Felicie dużo żartuje i nie jest ani zdystansowana, ani wciśnięta w gorset przesadnej poprawności. Stajemy pod Łukiem Triumfalnym widniejącym na wszystkich pocztówkach i pamiątkowych magnesach. Geniusz w kuchni opowiada, że ufundował go król Belgów – Leopold II, w 1905 r. z okazji 75-lecia niepodległości kraju. I dziś oprócz kilku hektarów trawy, klonów, kasztanowców czy jesionów znajdziemy także w parku Muzeum Motoryzacji oraz największy meczet w mieście. À propos parków – Bruksela jest całkiem zielona i ma ich kilka. W Parc de Bruxelles można się skutecznie schłodzić przy XIX-wiecznej fontannie. W moim ulubionym Parc de Woluwe – bardziej kameralnym, urządzonym w stylu angielskim – miło jest popatrzeć na kormorany i łyski zwyczajne. Zabawnie tuptają białymi nogami, nurkują z lekkiego wyskoku i ciężko zrywają się do lotu. Dzielnica europejska i Wielki Plac Dochodzimy do popiersia Roberta Schumana, które jest zapowiedzią dzielnicy europejskiej obrośniętej przeszklonymi unijnymi budynkami. Rozmawiamy z Felicie o burzliwej historii miasta, które przecież nieźle oberwało podczas II wojny. O tym, że po niej stało się centrum zjednoczonej Europy, i że to tu w 1967 r. przeniesiono siedzibę NATO. Przy niedzieli jednak okolica jest całkowicie wymarła. Świecą pustkami nawet modne minimalistyczne bistra. Zniknęły też pędzące na oślep tłumy urzędniczek i urzędników, które codziennie przetaczają się przez rondo Schumana. Może wszyscy pojechali na rynek – śmiejemy się z przekąsem. Żeby się na rzeczony Wielki Plac dostać, najlepiej wysiąść na stacji Centrale (linie metra 1 i 5). We wczesnym średniowieczu Wielki Plac był po prostu targiem. Kiedy w XV w. zbudowano tu ratusz i przylegające do niego kamienice, stał się sercem miasta. A budynek ratusza jest iście zjawiskowy, zwieńczony strzelistą, wysoką na 97 m wieżą, na której szczyt prowadzi 420 schodów. Zdobi ją pozłacany posąg patrona Brukseli, św. Michała walczącego z diabłem. Od placu odchodzą kameralne uliczki z dziesiątkami restauracji, sklepikami z rękodziełem, czekoladą, belgijskimi frytkami i goframi. Najlepszy gofry są jednak w Ostendzie, ale o niej za chwilę. Bruksela to miasto kontrastów Bywam w Brukseli dość regularnie i przyznaję, że długo się do niej przekonywałam. Szukałam swoich miejsc, oswajałam dziesiątki kawiarni, zaglądałam w okna, przyglądałam się tej mieszance narodów, ras i wyznań. I miałam wrażenie braku spójności tego, co mnie otacza. Wszechobecne wory ze śmieciami, które wystawiają mieszkańcy na ulicach, kontra piękne secesyjne kamieniczki, wystawne pałace i gotyckie katedry. Elektryczne tesle kontra stare dzwoniące tramwaje. Szpilki od Balenciagi, apaszki od Diora i pachnące damy kontra bezdomni na stacjach metra i pod parkowymi ławkami. Aktywiści wykrzykujący równościowe hasła kontra oderwani od rzeczywistości urzędnicy. Same kontrasty. Wreszcie do nich przywykłam, trafiłam też do miejsc, za którymi tęsknię, będąc w Warszawie. Najciekawsze miejsca w Brukseli Przepadam na targu staroci przy Place du Jeu de Balle, gdzie za kilka euro można kupić porcelanową zastawę w grochy, złoty zegarek lub lampę w kształcie żyrafy. Lubię wypić kawę w kawiarni La Brocante, a potem poszperać w ciuchach w Vintage Seventies (15 euro za kg). Gdybym mieszkała tu na stałe, na pewno urządziłabym dom dzięki porozrzucanym po Rue Blaes sklepom z wystrojem wnętrz i działami sztuki. Bardzo lubię też zajść do dzielnicy arabskiej na prawdziwy kebab i poszukać sukienek wśród butików przy ulicy Brabant. A każdą niedzielę zaczynam od wizyty na targu Marché du Midi. Tu pewien dżentelmen w wyliniałym kapeluszu praży orzeszki ziemne – wyjęte prosto z pieca są pycha. Na innych stoiskach kupuję też pęczki kolendry i pietruszki za 1 euro, bakłażany, małże dla Feli­cie (prosto z Holandii), humus i sery. Nie byłabym sobą, gdyby też nie zaglądała do Królewskich Muzeów Sztuk Pięknych. Wyprawiam się również na wystawy czasowe do Muzeum Designu. A jak już tam jestem i mam na wyciągnięcie ręki Atomium. Czyli powiększony 165 mld razy model kryształu żelaza, który powstał na Expo 58. Podobnie jak wieża Eiffla miał być rozebrany, ale wciąż stoi. Wjeżdżam do jednej z jego kul, by zjeść lunch. Sami widzicie, lubię to miasto. I mam jeszcze jeden powód – to świetna baza wypadowa (nie tylko do Amsterdamu, Paryża czy Londynu), ale też do nieco mniejszych, acz uroczych belgijskich miejscowości. Ostenda, królowa kurortów Do kameralnej Ostendy przyjeżdżam dla szerokich plaż Morza Północnego. Pospacerować wzdłuż promenady i zjeść gofra z karmelowymi lodami robionymi na miejscu w cukierni Georgie Ijsjes działającej od 1966 r. Prowadzi ją uroczy Flamand i za każdym razem pyta, skąd przyjechałam. Ostenda, mimo że okrzyknięta królową belgijskich kurortów – na przełomie XVIII i XIX w. spędzali tu urlopy dwaj belgijscy królowie – Leopold I i Leopold II – bynajmniej kurortem nie jest. Daleko jej do Złotych Piasków czy Mielna. Krzykliwych kramów z pamiątkami jest tu niewiele. Za to można zjeść owoce morza w marinie, zrobić kilka zdjęć latarni morskiej Lange Nelle, posiedzieć na molo czy powłóczyć się między letnimi minimalistycznymi willami z bielonej cegły. A jeśli zabraknie wam kolorów, w drodze powrotnej do Brukseli zachęcam zajrzeć do cukierkowej Brugii. Brugia jak z obrazka Brugia to utrzymane w idealnym stanie, założone w średniowieczu bogate miasteczko. Dzięki dostępowi do morza przez stulecia było ważnym ośrodkiem handlu, głównie suknami, zbożem i winem. Jego uliczki, które zachowały pierwotny układ, są wąskie, brukowane, stoją przy nich ze smakiem odrestaurowane niskie kamienice. Każda ma okiennice w innym kolorze, na parapetach w donicach rosną bratki. Drzwi do domostw są wysokie, masywne, z klamkami i metalowymi rzeźbionymi kołatkami. Cały obrazek dopełniają urocze mostki i wąskie kanały, które przecinają miasto, prowadząc do Morza Północnego. Oraz na zabytkowy plac Burg z XIV-wiecznym ratuszem Stadhuis, multimedialnym muzeum dla dzieci Historium oraz bazyliką Świętej Krwi, gdzie przechowywane jest srebrne tabernakulum z relikwią krwi Chrystusa. W którejś z licznych restauracji polecam spróbować piwa Złocisty Brugse Zot, które warzone jest na miejscu w browarze De Halve Maan. A w jednym z dziesiątek sklepików z prawdziwą belgijską czekoladą, np. w Home Sweet Home, skusić się na paczkę pralinek. Zachwyt w Dinant Podobnie jak Brugia, także dostojne miasteczko Dinant (godzina drogi na południe od Brukseli) zachwyca od pierwszej wizyty. Malowniczo położone nad Mozą wita kolorowymi kamieniczkami, które odbijają się od tafli rzeki, górującą nad okolicą strzelistą gotycką kolegiatą Najświętszej Marii Panny (zjawiskowe witraże wewnątrz), ale przede wszystkim wznoszącą się nad nią skałą z cytadelą. Jej pierwotna wersja została wybudowana w XI w. Ta, z której dziś są dumni mieszkańcy Dinant, powstała po przebudowie w 1821 r. Mieści się tu muzeum broni. Ale najpopularniejszym muzeum jest jednak to poświęcone Adolfowi Saksie. Urodził się tu w 1814 r., a ok. 30 lat później skonstruował saksofon. Po zwiedzaniu można zrobić sobie zdjęcie z figurą Adolfa. A jeszcze lepiej pójść nad rzekę i wskoczyć do któregoś z odpływających wycieczkowców. Z wody widać wspinaczy, którzy wdrapują się na klify, rowerzystów mknących wzdłuż rzeki i spacerujących, świetnie ubranych Belgów. Miło jest na nich patrzeć. Nasza autorka Agnieszka Michalak Dziennikarka i redaktorka „National Geographic Traveler" oraz magazynu pokładowego LOT-u „Kaleidoscope". W podróż zawsze zabiera książkę i buty do biegania – bo lubi poznawać nowe miejsca joggingując.
Nietypowa atrakcja w Brukseli. Rada Europejska i Rada Unii Europejskiej otwierają się dla zwiedzających
Zajrzyj za kulisy jednych z głównych unijnych instytucji! Rada Europejska i Rada Unii Europejskiej otwarte są dla zwiedzających w każdy dzień roboczy, a raz w tygodniu odbywa się zwiedzanie z przewodnikiem.
Rynek Grote Markt, figurka Manneken Pis czy porcja belgijskich frytek są już na liście każdego turysty odwiedzającego Brukselę. Nie wszyscy jednak wiedzą, że także niektóre instytucje unijne są dostępne dla zwiedzających… Planując podróż, szczególną uwagę warto zwrócić na budynek „Europa”, siedzibę Rady Europejskiej i Rady Unii Europejskiej. View Ediplayer on the source website „Europa” – serce Europy Zwiedzanie „Europy” to gratka nie tylko dla zainteresowanych polityką międzynarodową i kulisami funkcjonowania Unii. Zaciekawienie budzi również nietuzinkowa architektura budynku, płynnie łącząca tradycję z nowoczesnością. Résidence Palace wybudowany w latach 20. XX wieku w stylu art déco, wpisano w nowoczesną, przeszkloną bryłę. Jej sercem jest tzw. lampion – hala o owalnych piętrach, w której znajdują się sale konferencyjne i biuro prasowe. Mariaż dwóch epok architektonicznych jest także tłem dla spotkań przywódców 27 państw członkowskich UE. Brukselę reprezentują układy barwnych kwadratów projektu belgijskiego artysty Georges'a Meuranta. Z kolei państwa członkowskie są symbolizowane poprzez fasadę budynku, w którą wkomponowano ramy okienne uzyskane przy renowacji lub rozbiórce budowli z wszystkich państw Unii. To jeden z elementów reprezentujących wartości, które stały za projektem „Europy” – spójność w różnorodności, zrównoważony rozwój i recykling. Siedziba Rady Europejskiej i Rady Unii Europejskiej – jak zwiedzać? Wizyta w Radzie Europejskiej i Radzie Unii Europejskiej jest bezpłatna, wymaga jednak wcześniejszej rejestracji na stronie www. Od poniedziałku do piątku można odwiedzić centrum dla zwiedzających, gdzie podczas godzinnej wizyty poznajemy historię Unii oraz kulisy jej funkcjonowania. Multimedialna ekspozycja jest interaktywna i dostępna w każdym z 24 języków urzędowych UE. Jeszcze więcej zyskują turyści, którzy zarejestrują się na cotygodniową wycieczkę z przewodnikiem. Spotkanie odbywa się co piątek o godzinie 8.00. Dzięki wczesnej porze goście mają dostęp także do „roboczych” części budynku i zyskują niepowtarzalną okazję, aby zajrzeć za kulisy funkcjonowania „Europy”. Instytucje przygotowały także propozycję dla grup liczących 20 osób i więcej. Organizacja takiej wizyty jest bezpłatna i dostępna od 15 roku życia. Spotkania grupowe trwają od 1 do 2 godzin, w zależności od programu, i są prowadzone w dowolnym z 24 urzędowych języków UE. Podczas takiej sesji można dowiedzieć się jeszcze więcej o Unii Europejskiej i jej procesach decyzyjnych. To również niepowtarzalna okazja do pogłębionych dyskusji i zadawania pytań. Rada Europejska i Rada Unii Europejskiej od podszewki Rada Europejska składa się z szefów państw lub rządów 27 państw członkowskich UE, natomiast Rada Unii Europejskiej składa się z ministrów krajowych z każdego kraju Wspólnoty. Obie instytucje pełnią różne role. Rada Europejska określa ogólny kierunek polityczny i priorytety UE, ale nie przyjmuje prawa UE. Rada UE natomiast negocjuje i przyjmuje przepisy, zwykle wspólnie z Parlamentem Europejskim. Zarówno Rada Europejska, jak i Rada UE pełnią rolę głosu rządów państw członkowskich UE w Unii. Co sześć miesięcy prezydencja Rady UE się zmienia, wnosząc świeże spojrzenie kolejnego z państw członkowskich. Dlaczego warto bliżej poznać instytucję, w której zapadają decyzje wpływające na przyszłości Unii Choćby dlatego, że wkrótce to Polska obejmie rotacyjną funkcję prezydencji Rady. Od stycznia do czerwca 2025 roku nasi reprezentanci będą dbać o ciągłość prac i przewodniczyć spotkaniom instytucji. Materiał promocyjny centrum dla zwiedzających Rady Europejskiej i Rady Unii Europejskiej
Stolica czekolady i piwa? Poznaj największe atrakcje i zabytki Belgii
Jednym z najchętniej odwiedzanych państw zachodniej Europy jest Belgia. Atrakcje turystyczne w tym kraju robią wrażenie na osobach z całego świata. Co warto zobaczyć w Belgii? Jakie zabytki powinny znaleźć się w centrum zainteresowania każdego turysty? W tym artykule przybliżamy najważniejsze atrakcje w Belgii, odpowiadamy też na pytanie, co warto tam zjeść i jakie pamiątki ze sobą przywieźć.
W tym artykule: Belgia: co warto zobaczyć? Zabytki w Belgii Co zjeść w Belgii? Belgia: waluty i ceny Co przywieźć z podróży z Belgii? Belgia: co warto zobaczyć? Choć Belgia jest niewielkim krajem, to chętnie odwiedzają ją turyści z całego świata. Jeśli zastanawiasz się, jakie atrakcje w Belgii warte są zobaczenia, to masz do wyboru różne atrakcje w następujących miastach: Brugia To piękne miasteczko, zwane także "Wenecją Północy" lub "Flamandzką Wenecją". Miasto słynie z wielu zabytków, a jego historia, sięgająca czasów średniowiecza, robi wrażenie na wielu turystach. Zwłaszcza kanały w Brugii są jedną z najważniejszych atrakcji tego miasta i cieszą się ogromną popularnością wśród zwiedzających. Bruksela Słynna stolica państwa, która jest m.in. siedzibą Unii Europejskiej i NATO. W Brukseli możemy zobaczyć wiele ciekawych zabytków i zwiedzić interesujące miejsca związane z historią najnowszej Europy. Obowiązkową atrakcją jest też słynny Manneken pis - rzeźba siusiającego chłopca, pochodząca z XVI wieku. Antwerpia W Regionie Flamandzkim warto zwiedzić Antwerpię, która jest największym miastem portowym Belgii i potrafi oczarować turystów licznymi świadectwami swojego rozwoju kulturowego. Antwerpia to m.in. miasto słynnego malarza barokowego - P.P. Rubensa - który spędził tu większość swojego życia. Gandawa Gandawa jest drugim co do wielkości miastem Belgii. Na turystów czekają tu liczne zabytki - w tym słynny uniwersytet z początku XIX wieku. W mieście odbywają się także wystawy kwiatów, które cieszą się od lat wielkim zainteresowaniem. Zabytki w Belgii Belgia słynie z licznych obiektów o dużym znaczeniu historycznym. Dość powiedzieć, że w kraju tym przypada największa liczba zamków na kilometr kwadratowy. Jakie zabytki w Belgii warto zobaczyć? Gdzie się wybrać, aby poznać historię tego kraju? Jeśli zastanawiasz się, co warto zobaczyć w Belgii i jakie miejsca cieszą się tam dużą popularnością, to na twojej liście nie powinno zabraknąć: La Grand-Place w Brukseli Słynny rynek w stolicy kraju, od 1998 roku znajdujący się na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Jego początki sięgają czasów średniowiecza. Na turystach wrażenie robią m.in. piękne kamienice z XVII wieku. Warto dodać, że co dwa lata na brukselskim rynku układany jest piękny dywan kwiatowy. Manneken pis Manneken pis to symbol stolicy, jeden z najbardziej rozpoznawalnych zabytków Belgii. Figura-fontanna siusiającego chłopca pochodzi z początku XVII wieku. Uwielbiana przez turystów, jest obowiązkowym celem osób zwiedzających Brukselę. Katedra św. Michała i św. Guduli Efektowny, gotycki kościół, znajdujący się na wzgórzu Treunenberg w Brukseli. Świątynia została zbudowana w średniowieczu, choć wiele jej elementów pochodzi także z czasów renesansu (XVI wiek). Dom Rubensa Słynny dom malarza w Antwerpii stanowi obiekt zainteresowania turystów z całego świata. Architektoniczny projekt budynku jest jednym z dokonań artysty. Obecnie w tym miejscu mieści się muzeum, gdzie znajdują się m.in. prace słynnego malarza oraz jego współpracowników. Dzwonnica w Brugii Dzwonnica w Brugii to mierząca ponad 80 metrów budowla średniowieczna. Jest nie tylko ciekawym miejscem historycznym, ale też znakomitym punktem widokowym. Warto wiedzieć, że wieża dzwonnicy znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Katedra św. Bawona Pochodząca z czasów średniowiecza katedra św. Bawona w Gandawie, znana jest ze słynnego Ołtarza Gandawskiego i obrazu Rubensa "Św. Bawo przybywa do klasztoru". Świątynia była m.in. miejscem chrztu Karola V - króla Hiszpanii i cesarza rzymskiego z dynastii Habsburgów. Het Gravensteen Zamek Het Gravensteen w Gandawie to monumentalna budowla średniowieczna i jeden z najbardziej popularnych celów turystycznych osób zwiedzających miasto. Imponuje swoim wyglądem, przywodząc na myśl odległe czasy. Sukiennice w Ieper Sukiennice w Ieper były jednym z największych obiektów handlowych w średniowieczu i zarazem siedzibą miejskich władz. Od 1989 roku zabytek znajduje się na liście UNESCO. Jak widać, Belgia oferuje wiele atrakcji turystycznych, które powinny trafić w gusta osób lubiących zwiedzanie miejsc o bogatej historii. Co zjeść w Belgii? Belgia to miejsce wielu smacznych potraw, które znane są nie tylko w tym kraju. Turyści zwiedzający Belgię zachwalają zarówno popularne frytki, jak i bardziej urozmaicone potrawy. Dużym wzięciem cieszą się np. ryby i owoce morza oraz lokalna zupa (Potage belge) z czerwonej kapusty i z dodatkiem mięsa. Belgowie produkują również bardzo dobre czekolady i ciasteczka korzenne, są też specjalistami od pysznych gofrów, które często towarzyszą turystom podczas wycieczek. Belgia: waluty i ceny W Belgii obowiązuje waluta euro. W przeliczeniu na złotówki należy liczyć się z wysokimi cenami różnych usług i produktów. Warto przy tym mieć na uwadze, że najdrożej jest w Brukseli i innych miejscowościach turystycznych. W pozostałych częściach kraju ceny są zwykle niższe - dotyczy to także noclegów. W Belgii do dyspozycji mamy liczne bankomaty, a w sklepach i punktach usługowych można zwykle płacić kartą. Co przywieźć z podróży z Belgii? Co przywieźć z Belgii? Oprócz różnych pamiątek związanych z zabytkowymi miejscami, które zwykle można nabyć w miastach turystycznych, warto zaopatrzyć się w kilka lokalnych specjałów. Belgowie słyną z produkcji znakomitych czekoladek i pralin o bardzo charakterystycznym smaku. Gustownie zapakowane, mogą także sprawdzić się jako podarunek. Podczas gdy Francuzi słyną z wina, to Belgowie specjalizują się w piwie. W Belgii panuje specyficzna kultura picia piwa, a lokalne browary uchodzą za najlepsze na świecie. Turyści mają do dyspozycji setki rodzajów piwa, dostępnego także w butelkach 0,75 l. Osoby, które lubią drogą biżuterię, powinny koniecznie wybrać się na zakupy do Antwerpii, gdzie można nabyć m.in. efektowne pierścionki z diamentami.
Bruksela w dwa dni. Odczarowujemy brzydkie kaczątko
Szare biurowce to fasada, za którą kryje się tętniące życiem miasto. Stare miesza siętu z nowym, powaga z absurdem, humor z elegancją. Belgijska stolica ma tysiąc twarzy.
W labiryntach zabytkowych uliczek unosi się słodki zapach. Na wystawach piętrzą się góry czekoladek, z okienek sprzedaje się lukrowane gofry. Obok przechadzają się uzbrojeni po zęby żołnierze. Kilka kroków dalej, między kamienicami z początku wieku, wyrasta szkaradny biurowiec. Bruksela to miasto zagadka, ale warto się postarać, aby odkryć jej sekrety. DZIEŃ 1. Grand Place, miejsce improwizowanych koncertów, oświadczyn, miejskiej choinki, układanych co dwa lata kwiatowych dywanów i największego stężenia selfie sticków w kraju, to ideał placu miejskiego. Prześliczne wielopiętrowe kamienice z historią rzemieślniczych gildii i sławnych mieszkańców pobłyskują złotem dekoracji. Wzrok przyciąga lekko skrzywiona wieża ratusza, ale ja wolę neogotycki Dom Króla. Mieszczące się tam miejskie muzeum przechowuje kolekcję przebrań Manneken Pis, chłopca-fontanny, który od prawie 400 lat sika nieopodal. Niezależnie od pory ilość turystów na Grand Place przytłacza. Nic dziwnego, że prawdziwe życie zaczyna się w Brukseli nieco dalej. Dwa lata temu bulwar Anspach zamknięto dla ruchu i ta dawniej nieustannie zakorkowana arteria zamieniła się w miejską bawialnię. Na asfalcie postawiono stoły pingpongowe, piaskownice dla dzieci i wielkie drewniane ławy. Latem zamiast hałasu klaksonów słychać muzykę ulicznych grajków i doping przy improwizowanych meczach badmintona, które publiczność obserwuje ze schodów budynku nieczynnej giełdy. Stamtąd można także dojrzeć kamienicę, w której mieści się Beursschouwburg. Niemożliwy do wypowiedzenia! Nieprzewidywalny! W budowie! – głoszą napisy na fasadzie. Beurssch, jak się go w skrócie nazywa, to ambitne centrum kultury i miejsce wystaw, koncertów i spektakli. Na tarasie na dachu można zjeść przyniesiony z domu lunch, wziąć udział w wieczornym grillowaniu, obejrzeć film wyświetlany na ścianie albo tańczyć do rana. Wychylam się za barierkę, żeby z góry popatrzeć na kolumny portyku giełdy i wieżę ratusza po prawej. Po lewej ciągnie się wąska uliczka, którą uznaje się za najmodniejszą w całej stolicy. Rue Dansaert to zagłębie eleganckich knajpek i butików młodych zdolnych projektantów. Na uwagę zasługuje księgarnia Passa Porta, która organizuje spotkania z pisarzami z całego świata, koktajlbar Życie Jest Piękne i Café Walvis, otwarta od rana do późnej nocy brukselska instytucja. Latem stoliki kawiarni wystawia się tuż nad kanałem, który dzieli centrum od owianej złą sławą dzielnicy Molenbeek. To tam prowadziły szlaki terrorystów odpowiedzialnych za ostatnie zamachy. Idę brzegiem kanału, obok muralu z wielometrowym hasłem Chrońmy ziemię!, mijam sklepy z modnym dizajnem. Niektóre części Molenbeek zmieniają się jak SoHo w Nowym Jorku czy warszawska Praga: w starych fabrykach urządza się pracownie i muzea, niskie czynsze przyciągają artystów. Jednak wystarczy wejść nieco dalej, by zagłębić się w plątaninę komunalnych bloków, tureckich kebabów i sklepików pełnych przypraw z Maroka. Dla kontrastu zaglądam później do Dzielnicy Europejskiej. Dziesiątki szklanych biurowców skupionych wokół ronda Schumana – to miasto w mieście, które ożywa dwa razy dziennie, rano i wieczorem. Mniej oficjalnie bywa tu tylko latem w porze obiadowej, kiedy okoliczne skwery zapełniają się ludźmi. Luzuje się krawaty i zdejmuje marynarki. W okolicy rozbrzmiewają melodyjki wygrywane przez furgonetki z goframi, po które ustawiają się kolejki. Dzień kończę na placu Flagey, gdzie zawsze coś się dzieje. Latem nad stawem można się opalać, podjadając frytki z okolicznej budki, podobno jedne z najlepszych w mieście. Tłumy ciągną jednak do Café Belga, w której zawsze jest pełno: można trafić na turniej planszówek, koncert albo popróbować piw warzonych w okolicy. DZIEŃ 2. Rano czas na trochę sztuki. Plac Królewski z konnym pomnikiem Godfryda w centrum, cały w kremowej bieli i stiukach, to punkt wyjścia do zwiedzania miejskich galerii. Gdziekolwiek spojrzeć, kryje się wielka kultura: pałac Bozar, Muzea Królewskie i Muzeum Magritte’a – najsłynniejszego belgijskiego malarza surrealisty. Przez ogród Mont des Arts schodzę w kierunku fantastycznej kamienicy z napisem Old England na fasadzie. Mieści się tu muzeum instrumentów muzycznych projektu ojca belgijskiej secesji Victora Horty. Lubię je także za to, że gdy znuży mnie oglądanie barokowych puzonów, mogę wjechać pozłacaną windą na ostatnie piętro i usiąść w kawiarni ze wspaniałym widokiem. Ruszam w miasto. Ze ścian kamienic raz po raz spogląda na mnie Lucky Luke. Pojawiają się smerfy w rozmiarze XXL, Asterix i Obelix z brzuchem na pół piętra, ale najwięcej jest Tintina – lokalnego herosa. Belgia, ojczyzna komiksu, szczyci się swoją kulturą obrazkową. W dawnej manufakturze tkanin mieści się muzeum tej dziedziny sztuki. Tym, którym nie uśmiecha się zwiedzanie kolejnej galerii, wystarczą dziesiątki murali rozrzuconych po całym mieście. Szlak Komiksowy prowadzi mnie do starej części miasta Les Marolles. Wśród zakurzonych kamienic i sklepów z antykami co chwilę pojawia się blond czupryna dziennikarza z kreskówki. Wkrótce wychodzę na plac du Jeu de Balle, gdzie można trafić na prawdziwe skarby. Codziennie działa tam najsłynniejszy w kraju pchli targ. Stragany są wyjątkowo okazałe szczególnie w niedziele, jednak każdego dnia na bruku pojawia się wszystko: od połamanych płyt winylowych, przez stare buty, globusy, poplamione harlequiny i płaszcze modne wiele sezonów temu. Antykwariaty rozrzucone w okolicy sprzedają bardziej okazałe towary. Na wystawach podziwiać można ogromne posągi Buddy, wypchane sowy i kryształowe żyrandole. Dawniej Les Marolles było typową mieszczańską dzielnicą z własnym dialektem brusselleer, teraz czuć tu powiew nowego. Przy głównej ulicy Rue Haute otwierają się modne sklepy i bistra. Wskakuję do tramwaju i w poszukiwaniu secesji odjeżdżam w stronę St-Gilles. Brukowany plac Parvis de St-Gilles to centrum życia dzielnicy. W czwartkowe przedpołudnia działa tam targ, w wiosenne wieczory skwer zapełnia się stolikami okolicznych knajpek. Odchodzące od Parvis ulice są pełne niezależnych księgarni i portugalskich tawern, niedaleko działa prowadzona przez polską tłumaczkę kocia kawiarnia. Wyburzanie starej zabudowy, plaga belgijskiej stolicy w latach 60. zwana brukselizacją, nie dotarła do St-Gilles i dzielnicy udało się zachować secesyjny urok. Zatrzymuję się przy co drugich drzwiach, podziwiając witraże, klamki z kutego żelaza, freski i złocone framugi. Dłuższy przystanek robię przy Rue Americaine, przed domem Victora Horty uważanego za ojca architektury secesyjnej. Do środka można wejść tylko przez trzy godziny dziennie, ale mimo to warto podróżować przez pół miasta i odstać swoje w kolejce. Od razu po wejściu widać, że całe wnętrze to zachwycające dzieło sztuki: począwszy od klatki schodowej, aż do uroczej łazienki. Odpoczynku po zachwytach szukam na placu Châtelain. Co środę na plac zjeżdżają foodtrucki i otwierają stragany z warzywami, serami i słodyczami. Brukselczycy ściągają tam po całym dniu pracy. Kiedy zamykają się ostatnie stoiska, tłum przenosi się do okolicznych barów. Zachodzi słońce, z knajpek dookoła dochodzi gwar. Przyglądam się życiu miasta i znów daję się zaskoczyć jego kolejnemu wcieleniu. WARTO WIEDZIEĆ ■ Zrób to taniej Zamiast płacić za bilety, zwiedzaj miasto na rowerze. W Brukseli jest 180 stacji Villo! i w sumie 2,5 tys. rowerów. 24-godz. dostęp kosztuje 1,60 euro. Uwaga! Na trasie sporo pagórków. ■ Kiedy? Najprzyjemniej jest wiosną i latem: w maju robi się ciepło i wreszcie przestaje padać. Na wszelki wypadek, niezależnie od pory roku, warto wziąć parasol i kurtkę. ■ Dojazd i trazport Wizz Air i Ryanair latają do Charleroi, 70 km od stolicy. Na brukselskie lotnisko Zaventern z Warszawy latają LOT i Brussels Airlines. Z lotniska Zaventern do centrum najtaniej dojechać autobusem (linia 12 albo 21, 4,50 euro) albo pociągiem, który zatrzymuje się na stacjach Nord, Central, Midi i Schuman. Z Charleroi na dworzec Midi jeżdżą autobusy Flibco (co pół godz. przez całą dobę, od 8 euro). W mieście opłaca się zainwestować w kartę Mobib; 24 godz. – 7,50 euro, 48 godz. – 14 euro plus koszt karty: 5 euro. ■ Nocleg W Brukseli jest dużo hosteli z cenami na każdą kieszeń. Np.: Meininger Brussels City Center (Quai du Hainut 33, od 70 zł za łóżko). Sleep Well Hostel (23 rue Damier 1000). ■ Jedzenie Spróbuj frytek smażonych w kaczym tłuszczu w Chez Antoine, w cieniu unijnych instytucji (Place Jourdan 1). Najlepsze restauracje rybne są w okolicy placu St Catherine (np. Mer du Nord, Rue Sainte-Catherine 45). Napij się kawy w kawiarni sieci Le Pain Quotidien (np. Rue des Sablons 11). Tradycyjne belgijskie kanapki warto zjeść w Pistolet Original (Rue Joseph Stevens 24–26). Gofry z tradycjami: Vitalgaufre (Rue Neuve 23–29), najlepsze są te z kawałkami czekolady i jabłkowo-cynamonowe. Kolację warto zjeść w typowym belgijskim bistro L’Ultime Atome (Rue Saint-Boniface 14). ■ Zakupy Koniecznie czekoladki w sklepach sieci Godiva, Leonidas albo Neuhaus. Nieco droższe, ale podobno najlepsze sprzedaje Pierre Marcolini (główny sklep: Place du Grand Sablon 39), który współpracuje z wieloma artystami. Lokalny specjał, pierniki speculoos, warto kupić w sklepach Maison Dandoy (Rue de Rollebeek 50), w supermarketach można też kupić świetny ciasteczkowy krem na kanapki. W księgarni Muzeum Komiksu są setki pozycji z całego świata, także stare i nowe przygody Tintina. Agnieszka Bielecka
Bruksela: 3 Polaków w szpitalu. Co się stało na lotnisku i w metrze? Zbieramy fakty o ataku terrorystów
Dziś rano stolicą Belgii wstrząsnęło kilka eksplozji. Pierwsze dwie miały miejsce na lotnisku Zevantem, kolejne w metrze. Porządkujemy wciąż docierające do nas informacje.
Około godziny 8 rano na terenie hali odlotów doszło do dwóch eksplozji. Kolejna nastąpiła po około godzinie na stacji metra Maelbeek, w pobliżu cetrum miasta i siedziby Komisji Europejskiej. Metro zostało natychmiast ewakuowane, a pasażerowie przeprowadzeni po podziemnych torach do pobliskiej stacji Schuman. Na lotnisku zginęło 13 osób. W metrze zginęło 20 osób. Około 200 osób zostało rannych. Zamknięto granice między Belgią a Francją, trwa obława na podejrzanych o udział w organizacji zamachu. W samej Brukseli nie działa komunikacja miejska. W południe na konferencji prasowej premier Belgii Charles Michel zaapelował o solidarność i spokój. Dodał, że wsród ofiar zamachów byli także cudzoziemcy. Przyznał, że władze od dłuższego czasu obawiały się tego typu zamachów. Prokuratura belgijska potwierdziła, że za zamachami stali terroryści samobójcy. Trwa oficjalne śledztwo, które ma ustalić kto przygotował bomby oraz szkolił i wspierał terrorystów. Uczniowie mają pozostać w szkołach do końca dnia - podaje belgijskie Biuro Zarządzania Kryzysowego. Polski MSZ w oficjalnym komunikacie podaje, że w wyniku wydarzeń rannych zostało trzech obywateli Polski. Trafili do szpitala. Osoby niepokojące się o bliskich mogą dzwonić do polskiej ambasady w Brukseli: nformacje do polskiej ambasady w Brukseli: +32 2 780 45 00 Do zamachów przyznało się ISIS. PRZECZYTAJ RELACJĘ ŚWIADKA WYDARZEŃ W BRUKSELI. PRZECZYTAJ NASZĄ ROZMOWĘ Z EKSEPERTEM O TYM JAK ŻYĆ Z TERRORYZMEM. Trwa głosowanie w plebiscycie nagród Travelery 2016! Zobacz filmy, poznaj podróżników, wybierz najciekawszą podróż i zagłosuj! View oEmbed on the source website
Bruksela: "Czarny dzień" - mówi premier Charles Michel. Terroryści zaatakowali metro i lotnisko
Dramatyczne wydarzenia w Belgii. Rano doszło do dwóch eksplozji na lotnisku Zaventem. Kolejna nastąpiła na stacjach metra Maelbeek. Premier Belgii mówi, że to "czarny dzień dla kraju".
CO SIĘ STAŁO W BRUKSELI? NAJWAŻNIEJSZE FAKTY. PRZECZYTAJ RELACJĘ ŚWIADKA WYDARZEŃ W BRUKSELI. PRZECZYTAJ NASZĄ ROZMOWĘ Z EKSEPERTEM O TYM JAK ŻYĆ Z TERRORYZMEM. Do zamachu przyznało się Państwo Islamskie. Lokalne media mówią o 14 zabitych na lotnisku i 20 ofiarach w metrze. Co najmniej 200 osób zostało rannych, w tym trójka Polaków. Premier Belgii Charles Michel mówił na oficjalnej konferencji prasowej, że wśród ofiar są także obcokrajowcy i zaapelował o solidarność i zachowanie spokoju. Polskie MSZ doniosło o trójce Polaków rannych. Trafili do szpitala. Zamieszczane w internecie zdjęcia świadków pokazują panikę oraz ofiary. Autobusy i tramwaje nie kursują, metro zostało ewakuowane. Linie lotnicze zmieniają kursy i zawracają samoloty znad Brukseli. W internecie już krąży film dokumentujący chwile po jednej z eksplozji na lotnisku. View oEmbed on the source website Dziennikarz Evan Lamos zamieścił na swoich Twitterze film pokazujący ewakuację pasażerów metra. Po eksplozji na stacji Maelbeek pasażerowie byli przeprowadzani tunelem metra do stacji Schuman. Linie lotnicze informują Polskie Linie Lotnicze Lot w oficjalnym komunikacie podały, że poranny rejs z Warszawy LO235 został przekierowany do Dusseldorfu, gdzie bezpiecznie wylądował kilkanaście minut temu. Natomiast rejs powrotny z Brukseli do Warszawy LO 236 został odwołany. "Decyzje o ewentualnym odwołaniu kolejnych rejsów będą podejmowane na bieżąco na podstawie informacji od władz lotniska oraz belgijskich służb" - dodaje biuro prasowe przewodnika. Wizzair informuje, że loty na lotnisko Charlesroi będą przebiegać bez zakłóceń, choć ze względu na wzmocnione procedury bezpieczeństwa odprawy mogą potrwać dłużej. Według oficjalnych komunikatow z MSZ trójka Polaków została ranna i trafila do szpitala. Osoby, które niepokoją się o swoich bliskich mogą dzwonić po informacje do polskiej ambasady w Brukseli. Jej numer to +32 2 780 45 00. Wątek paryski W tym tygodniu schwytano Salaha Abdeslama, głównego organizatora listopadowego ataku w Paryżu. W nocy z 12 na 13 listopada ubiegłego roku zamachowcy uderzyli na stadion, bary i salę koncertową. Zginęło 130 osób. Niektórzy komentatorzy zaznaczają, że zamachy w Brukseli to akcja odwetowa. Oprócz listopadowego w ubiegłym roku we Francji doszło dwóch innych głośnych zamachód terrorystycznych. W styczniu terroryści zaatakowali redakcję satyrycznego tygodnika "Charlie Hebdo", w czerwcu zamachowiec zdetonował cylindry z gazem na terenie zakładów Air Products w Saint-Quentin-Fallavier. To jednak tylko część zamachów, które przeprowadzane są na całym świecie. Najkrawsze akcje terrorystyczne przeprowadzono w Afryce. Organizacja Boko Haram w styczniu 2015 dokonała masakry cywilów. Liczba ofiar mogła sięgnąć nawet dwóch tysięcy. Facebook reaguje Portal społecznościowy Facebook wprowadził możliwość oznaczania na prywatnych profilach informacji o swoim bezpieczeństwie. Aplikacja Safety Check została uruchomiona zaraz po eksplozjach w Brukseli. Trwa głosowanie w plebiscycie nagród Travelery 2016! Zobacz filmy, poznaj podróżników, wybierz najciekawszą podróż i zagłosuj! View oEmbed on the source website
Dla mnie zima powinna być tylko w górach! Narty, lodowa wspinaczka, a potem grzanie kości w saunie – bardzo proszę. Ale w mieście…? Brr! Właśnie dlatego przygotowaliśmy dla Was aż 101 gorących pomysłów, jak przetrwać zimę w dobrej formie i w świetnych nastrojach! Ponieważ jednak właśnie otworzyliście pierwszy numer Travelera w 2012 roku, to spieszę Was poinformować, że jest to także nasze jubileuszowe, bo 50. wydanie. Hurrra! Z tego powodu postanowiliśmy się dla Was zmienić – nasz magazyn zyskał nową, bardziej przejrzystą szatę graficzną. Na naszych łamach znajdziecie też więcej praktycznych porad i gotowych rozwiązań, jak podróżować na krańce świata tanio i z fantazją. Nie zapominamy też o urodzie naszego kraju. Od tego wydania będziemy mieli jeszcze więcej artykułów o Polsce – tym razem aż 12 stron. W końcu to Polska jest najfajniejsza! Polecam Wam też nowe rubryki (Etyka podróżnika, Zostań tubylcem, Patent Travelera) oraz kalendarz imprez na nadchodzący rok. Mam nadzieję, że spędzimy go razem… :)
SPIS TREŚCI: FOTOREPORTAŻ - Renifer, najbliższy przyjaciel Nieńca PODRÓŻUJ Z GŁOWĄ - Tanie podróżowanie. Brazylia ETYKA PODRÓŻNIKA - 7 kroków do odpowiedzialnego podróżowania LUDZIE W DRODZE - Ks. Kazimierz Sowa o uzależnieniu od Syberii NA ŚNIEGU - Ranking top 30. Najlepsze miejsca do szusowania w tym sezonie POLSKA JEST NAJFAJNIEJSZA - Z wizytą u... nietoperzy. Ojcowski Park Narodowy Adventure - Wspinaczka po lodospadach Warto spróbować - Morsy, czyli dlaczego warto się kąpać w przeręblu Raport specjalny - Czekając na Joe Kuchnia alpejska Felieton - Zjazd Igora Zalewskiego Naj.. lepsze imprezy 2012 roku. Już dziś rezerwuj bilet
Manneken-Pis jest malutki i goły jak niebożątko – aż przechodzą mnie dreszcze, bo na dworze panuje temperatura około zera. Ale to przecież absurdalne odczucie wobec niepozornej figurki z brązu, wciśniętej w róg między rue de l’Étuve i rue du Chêne. Ten siusiający chłopczyk o twarzy cherubinka jest dla Brukseli tym, czym dla Paryża wieża Eiffla, a dla Londynu Big Ben. Jedna z legend mówi, że tym desperackim gestem miał uratować miasto od jakiejś bardzo odległej w czasie pożogi. Inna opowiada, jak pewien ojciec zgubił dziecko w tłumie świętującym powitanie księcia i gdy już prawie stracił nadzieję na jego odnalezienie, ukazało się jego oczom: otoczone gromadką gapiów, załatwiało naturalną potrzebę.
Belgowie uwielbiają swojego chłopczyka do tego stopnia, że ciągle go przebierają – z okazji i bez – stąd moje początkowe zdziwienie nagością figurki, którą zazwyczaj widzę w kolejnym, zaskakującym stroju: stoczniowca, strażaka, Napoleona, papieża, Presleya, Mozarta, a nawet w jaskrawopomarańczowym płaszczyku rodem z Gay Parade. A mają w czym przebierać, bo ubranka dostają od VIP-ów przyjeżdżających z całego świata. Dosłow-nie dwa kroki stąd znajduje się Grand Place. Wychodzę na szeroką ulicę Stoofsbraat. Niemal w pędzie mijam oświetlone rzęsiście wystawy sklepów z czekoladkami – kolejną, tym razem słodką wizytówką Brukseli. – Orgie kaloryczne jutro – obiecuję sobie w duchu i w tym momencie wchodzę na Grand Place, brukselski rynek starego miasta, jeden z największych i bez wątpienia najpiękniejszych w Europie. To perła brabanckiego baroku, wzorowanego na architekturze włoskiej. Regularny prostokąt placu (110 na 70 m) okalają barokowe kamieniczki, zgodnie z modą epoki upstrzone niezliczoną liczbą statuetek, konsolek, kartuszy, wykuszy i pilastrów. I choć zazwyczaj baroku nie znoszę właśnie za przerost formy, tutaj on nie razi. Wręcz przeciwnie, zachwyca mnie nobliwą elegancją. Nadal tkwię, chowając coraz bardziej zgrabiałe palce w kieszenie, na wciągającym mnie swoją magią Grand Place. Lekko przyćmione światła wydobywają z mroku wspomnienia wieków średnich, gdy odbywały się tu huczne turnieje rycerskie. A jeszcze wcześniej na miejscu placu rozciągały się moczary i od nich ponoć pochodzi nazwa miasta. W dialektach frankońskich bowiem słowo broek oznacza grzęzawisko, a sale – mieszkanie. Wybudzam się powoli ze snu na jawie i porzucam rynek, aby skosztować muli przyrządzonych po marynarsku w pobliskiej restauracji „U Patryka” („Chez Patrick”, (rue des Chapeliers 6, cena 70 zł). Delektuję się nimi w og- ródku, ale zimna nie czuję, dzięki dyskretnie rozmieszczonym piecykom, które otulają stojące na dworze stoliki ciepłym powiewem. To sprytny patent tutejszych restauratorów na ściągnięcie większej liczby klientów również zimą. Dzięki niemu mogę obserwować tłumy turystów i unijnych urzędników, którzy po opuszczeniu budynków rozmaitych rad i komisji do spraw czegoś tam wreszcie mogą poluzować krawat. Dostrzegam z ulgą, że rzadko kiedy ma on kolor żółty i zaraz przypominam sobie czasy poprzedzające akcesję Polski do UE, gdy nasi oficjałowie powracali masowo z kolejnych rund negocjacyjnych z krawatami w kolorze jajecznicy. Były one wówczas na topie wśród unijnych służbistów (nota bene ich czwartego czy piątego rzędu). Rano ponownie jestem na moim ulubionym Grand Place, wpisanym na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Wokół stragany z kwiatami i pełno gołębi, jak na krakowskim rynku. Tuż przede mną strzela w górę smukłą wieżycą, zakończoną figurą św. Michała, wspaniały gotycki ratusz, kolejny symbol Brukseli. Fasada to prawdziwa kamienna koronka, zdobi ją 150 rzeźb zaskakujących niezwykłym realizmem. Dokładnie naprzeciwko – jeszcze jeden klejnot sztuki gotyckiej, Maison du Roi. Wbrew nazwie nigdy nie należał do króla. Jednak niektórzy historycy dowodzą, że właśnie w tej kamienicy cesarz Karol V Habsburg (1500–1558), władca imperium, w którym „nigdy nie zachodziło słońce”, wyczerpany trudami panowania zrzekł się tronu na rzecz swego syna Filipa II. W ten sposób, jako budowniczy jedności europejskiej pod sztandarem chrześcijańskiej wiary, o kilka wieków wyprzedził myślą twórców Unii Europejskiej. Niestety, w naszej historii dobrze się nie zapisał, stając podczas wojny polsko-krzyżackiej (1519–1521) po stronie zakonu. Filip kontynuował dzieło Karola V – zostawił synowi największe terytorialnie państwo świata... Nie zwiedzam jednak mieszczącego się w Maison du Roi Miejskiego Muzeum Historycznego, choć mogłabym tu zobaczyć kolekcję ponad 700 strojów Manneken-Pis. Wędruję dokoła placu, podziwiając poszczególne kamienice – domy cechowe, z których każdy ma nazwę i ciekawą historię. Na przykład w domu pod łabędziem (nr 9) Marks i Engels napisali Manifest Partii Komunistycznej, a pod gołębiem (nr 26 i 27) mieszkał Victor Hugo podczas wygnania w Belgii. Oczywiście, moja łakoma natura ciągnie mnie do Muzeum Kakao i Czekolady (Grand Place 13, wstęp 18 zł, www.mucc.be). We wtorki odbywa się tu specjalny kurs „Jak robić pralinki”, niestety, zarezerwowany dla dzieci w wieku 5–10 lat. Rezygnuję z kupna pralinek w muzealnym sklepiku, licząc, że na moim szlaku natknę się na jeden z magazynów Leonidasa, który oferuje najtańsze z tych firmowych (www.leonidas.com, cena ok. 20 zł za 10 czekoladek) Zjadam szybki i cenowo wcale nie tak ekstrawagancki, jak sugerować by mogło miejsce, lunch w ‘T Kelderke na Grand Place 15. Tutaj w pięćsetletniej piwnicy, która oparła się bombardom Króla Słońce Ludwika XIV, serwowana jest tradycyjna kuchnia belgijska. Wybieram zapiekankę z cykorii i sorbet z dodatkiem krieka, belgijskiego piwa fermentowanego z wiśniami (rewelacja dla amatorów piwa z sokiem!). I przenoszę się (metrem, z którego korzystać będę przez cały pobyt) w zupełnie inną rzeczywistość, do dzielnicy Unii Europejskiej. Wychodzę na powierzchnię przy Rond-Point R. Schuman, rondzie noszącym imię jednego z ojców zjednoczonej Europy. Tuż obok widzę zwalisty, przeszklony budynek Le Juste Lipse, wyglądający jak przewrócone na dłuższy bok gigantyczne pudełko zapałek. To siedziba Rady Unii Europejskiej – unijnego rządu. Naprzeciwko, po drugiej stronie Wetstraat, stoi budynek Komisji Europejskiej, Le Berlaymont, przypominający z lotu ptaka warszawski GUS (tyle że czteroskrzydłowy) albo śmigło samolotu. Supernowoczesny jak na lata 60., w których powstał, gmach okazał się nagle niebezpieczną dla zdrowia pułapką, gdy odkryto w nim ilości azbestu przekraczające unijne normy. Na wieloletni remont wydano 1,36 mld euro. W tym czasie też zasłużył na ksywkę „opakowany”, ze względu na spowijające go w trakcie robót płachty. Dziś komisja znów w nim pracuje. Biegnę jeszcze do znajdującego się w pobliżu budynku Parlamentu Europejskiego (wstęp za darmo). Podobnie jak pozostałe unijne konstrukcje, jest przeszklony. Główny hol przypomina elegancką ulicę. Są więc ławeczki, drzewka oraz wychodzące na tę stronę okna biur, a także sklepy, banki, fryzjer, restauracje, a nawet pralnia. Teraz czas na Bruegela, malarza flamandzkiego zwanego „chłopskim”, którego reprodukcję Krajobrazu z upadkiem Ikara pamiętamy ze szkolnych podręczników. Kolekcję płócien Bruegelów – sławniejszego ojca i syna, obu Piotrów – odnajduję w sali nr 31 Królewskiego Muzeum Sztuk Pięknych przy rue de la Regencel 3 (sekcja Muzeum Sztuki Dawnej, wstęp 6–18 zł). Zatrzymuję się również przy Męczeństwie św. Sebastiana Hansa Memlinga. Spokojny wizerunek osoby wyraźnie pogodzonej z losem odstaje od powszechnych wyobrażeń świętego naszpikowanego strzałami. Ponownie wracam na Grand Place i dopiero teraz uświadamiam sobie, że w jego okolicach mieszkali również Baudelaire i Lelewel (rue des Éperonniers), tutaj też Paul Verlaine postrzelił swojego kochanka, Artura Rimbauda (rue des Brasseurs). Kieruję się do budynku giełdy, nie tyle licząc na szybki zysk w związku z gwałtownym uszczupleniem zawartości portfela podczas wizyty w, nie da się ukryć, drogiej Brukseli, ile w poszukiwaniu komiksowych fasad, których akurat tu jest sporo. Od 1991 r. w stolicy Belgii przybywa frontonów ozdabianych postaciami z rodzimych kreskówek. Powstała nawet specjalna publikacja wyznaczająca komiksowe szlaki (tourism.brussels@tib.be). Przy rue Marché au Charbon natykam się na trzy ściany pokryte w całości malunkami. Na jednym dostrzegam znanego z komiksowów szpiega Jego Królewskiej Mości Jerzego V, spacerującego po uliczkach Brukseli w towarzystwie rudej damy. Podczas pierwszej wojny światowej miał on krążyć po Europie, wypełniając misje specjalne. Na drugiej ścianie młody zawadiaka Broussaille, również ulubiony bohater kreskówek, wraz z kolegą. Obydwaj z irokezami na głowach, dziarskim krokiem przemierzają stolicę. Na trzecim naściennym malunku mamy odrealnioną wersję miejskiego zaułka, doskonale wkomponowaną się zresztą w przestrzeń między fasadami autentycznych kamienic. Wszystkie są dziełem znanych belgijskich rysowników. Mój drugi i ostatni wieczór w Brukseli spędzam w słynnym teatrze marionetek Théâtre Royal de Toone (66 rue du Marché-aux-herbes, wejście wąziutką uliczką Impasse Ste Petronille – uwaga, łatwo ją przeoczyć, bilet 38 zł, dzieci 25 zł). Przed spektaklem oglądam jeszcze minimuzeum, dokumentujące historię teatru od 1835 r. Tu nieoczekiwanie upada mit trzech muszkieterów – figurek w charakterystycznych strojach jest bowiem więcej. Pośrodku muzeum stoi stół, czy raczej bar ze szklankami. Tym razem wybieram jasne, oczywiście belgijskie Leffe (ciemna wersja też warta grzechu) i tak wzmocniona przechodzę do teatru. Czuję się jak mała dziewczynka, siedząc na jednej z drewnianych, długich ław wyłożonych cienkimi poduchami, które wyglądają jak patchwork. Nade mną belki drewnianego stropu, a u powały, dookoła widowni, wiszą setki marionetek z różnych przedstawień, w tym: Cyda Corneilla, Carmen Bizeta, Fausta Goethego. Scena to typowy teatrzyk lalkowy. Rozsuwa się czerwona zasłona ze złotym obramowaniem i zaczyna się... dawno, dawno temu we włoskiej Weronie dwa rody... Sala jest pełna. Koło mnie blondyneczka w muślinowej sukienusi, z nóżkami dyndającymi wysoko nad podłogą, wydaje z siebie niekontrolowane westchnienie zachwytu: Ja jestem równie zachwycona, oglądając pastisz Romea i Julii Williama Szekspira, mimo że lokalnego dialektu nie rozumiem ani w ząb... Jadę do Waterloo, a właściwie na odległe od niego o 5 km pola Mont Saint-Jean, bo to one w rzeczywistości były świadkami napoleońskiej klęski. W Waterloo stacjonował noc przed bitwą generał Arthur Wellesley Wellington, pogromca Bonapartego. Stąd wysłał do swoich zwierzchników meldunek o zwycięstwie. Dziś znajduje się tutaj muzeum pamiątek po tym wybitnym dowódcy i polityku angielskim. Samo Waterloo natomiast to eleganckie, zasiedlone przez cudzoziemców przedmieścia Brukseli (oddalone są o 18 km od centrum miasta, dojazd pociągiem lub autobusem – lepiej tym drugim, bo zatrzymuje się tuż obok pola bitwy). Sporo tu drogich restauracji, ale jest i McDonald’s dla kierowców oraz duże centrum handlowe. Pola bitwy stanowią z nim jawny kontrast: pusta, wielokilometrowa równina z prostokątami brudnej o tej porze trawy. W oddali kilka stodół, zbyt starych, by trzymały unijne normy. Prawdopodobnie niewiele się tu zmieniło od czasów Małego Korsykanina. Wzdłuż uliczki wiodącej na pole bitwy znajduje się kilka pubów, z których chyba każdy ma w szyldzie Napoleona. Nie ma tłumów – może wystraszył je siąpiący deszcz i przenikliwa wilgoć wdzierająca się nawet pod moją puchówkę? Wspinam się na strome schodki Butte de Lion – wysokiego na 100 m kopca zwieńczonego figurą królewskiego lwa na kolumnie (waży 28 ton!). Usypały go tutejsze kobiety, zbierając ponoć ziemię z miejsca, gdzie został ranny holenderski książę Wilhelm Orański – późniejszy Wilhelm II, król Niderlandów. Stąd dopiero ogarniam wzrokiem całe pole i mogę odtworzyć przebieg bitwy – dzięki zamontowanej na balustradzie niewielkiej, ale dokładnej, szarej tablicy ilustrującej kolorami pozycje oraz ruchy wojsk. Zastanawiam się, czy korzystny dla Napoleona wynik starcia, które miało tu miejsce 18 czerwca 1815 r., zmieniłby i naszą historię? Czy też, jak przy wielu innych zawieranych sojuszach, zostalibyśmy wystrychnięci na dudka, bo wcześniejsi oponenci po prostu dogadaliby się za naszymi plecami? Wydatki: samolot – 380 zł nocleg – 100 zł (2 noce w hostelu)Brussels card – 110 zł (bezpłatny transport miejski, muzea) jedzenie – 200 zł (dwa dni,w tym kubełek muli – 70 zł) czekoladki leonidasa, czyli na koniec prezenty dla znajomych – 2 x 20 zł (2 pudełka po 10 sztuk). Razem: 810 ZŁ NO TO W DROGĘ ■ Stolica Królestwa Belgii. Położona nad rzeką Senne. Powierzchnia 32 km2. Milion mieszkańców. ■ Języki urzędowe: francuski i flamandzki. ■ Praktycznie przez cały rok, ale najlepiej na wiosnę i jesienią. ■ Trzeba wziąć parasol, bo w Belgii „ciągle” pada deszcz. ■ Samolotem: Sky Europe z Krakowa 376–431 zł, Wizz Air z Katowic i Warszawy od 200 zł. PLL LOT od ok. 500 zł. Z lotniska Charleroi co godzinę autobus wahadłowy do głównej stacji kolejowej Brussels South (60 min, 40 zł). Brussels Airlines z Krakowa i Warszawy na lotnisko Brussels Airport od 380 zł (ceny w obie strony). ■ Autokarem: w dwie strony – 220–300 zł (ok. 20 godz.). ■ Pociągiem: 550 zł, miejscówka 12 zł, kuszetka 55 zł. ■ Samochodem: autostrady w Belgii są w większości są bezpłatne. Mandaty: przekroczenie prędkości 540–1 100 zł. Trudności z parkowaniem w okolicach Giełdy i avenue Louise. Polecamy parkingi podziemne. Benzyna – ok. 5,50 zł/l. ■ Metro: 3 linie. Stacje oznaczone literą M. ■ Premetro: tramwaj przejeżdżający tunelem, uzupełnia połączenia metrem. ■ Autobusy i tramwaje: przystanki oznakowane są czerwono-białymi tablicami. Na tych znajdujących się na wolnym powietrzu pojazdy zatrzymują się wyłącznie na żądanie. Bilet na 1 przejazd: 5,60/7,50 zł, karta na 5 przejazdów 25 zł, karta na 10 przejazdów 40 zł, karta jednodniowa 15 zł (w weekendy ważna na 2 os.), jednodniowa karta grupowa (maks. 5 os.) 25 zł, dojazd na lotnisko (Airport line) 12 zł. www.stib.irisnet.be ■ Taxi: cena za km 4,50 zł, rozpoczęcie kursu 9 zł w dzień, 16,50 zł nocą. Godzina postoju 85 zł. Uprawnione do przewozu pasażerów w Brukseli są tylko taksówki z biało-niebieskim kogutem na dachu. www.taxi.irisnet.be ■ Rower: Cyclocity: 23 punkty wypożyczenia w śródmieściu. Bierzesz rower przy jednym ze specjalnych słupów, a pozostawiasz przy innym. Cena: pierwsze pół godziny 1,70 zł, kolejna godzina 3,70 zł (płatność: Mastercard, Visa, Maestro). www.cyclocity.be ■ Wycieczki autobusami z audioprzewodnikiem: 2,5 godz. objazd miasta 100 zł dorośli, 50 zł dzieci, 70 zł seniorzy/studenci. www.brussels-city-tours.com www.atractiontouristique.be ■ Hotel de Jeunesse „Sleep Well”, Rue du Damier 23 – Dambordstraat 23. Ceny: pokój 1-os. 110 zł, 2-os. 80 zł, 3-os. 70 zł. ■ Auberge de Jeunesse „Generation Europe”, Rue de l’Elephant Olifantstraat 4. Ceny: pokój 1-os. 120 zł, 2-os. 85 zł, 6-os. i więcej 60 zł. www.laj.be ■ Zbliżone ceny w hotelach młodzieżowych: Centre Vincent Van Gogh – CHAB, Rue Traversiere 8 – Dwarsstraat 8. www.chab.be; Jeugdherberg „Breugel”, Rue Saint-Esprit 2 – Heilige Geeststraat 2, www.vjh.be; Gite d’Etape Auberge de Jeunesse: „Jacques Brel”, Rue de la Sablonniere 30, ■ Belgia uchodzi za „wynalazcę” frytek, które są tu najpopularniejszą przekąską. Sprzedaje się je w specjalnych budkach (friture) polane rozmaitymi sosami. Inną opcją są bagietki z dodatkami: szynką, serem, kiełbasą. Belgowie wyhodowali też cykorię, dziś składnik sałatek i zup oraz dań bardziej wyrafinowanych, np. faisan a la brabançone (bażant gotowany z cykorią po brabancku). Przebojem są mule przyrządzane na różne sposoby i inne owoce morza. ■ Ze słodkości na uwagę zasługuje gorący gofr (gauffre) z dżemem i miodem, bitą śmietaną lub czekoladą oraz czekolada, zwłaszcza pralinki (Godiva, Leonidas). ■ Belgowie słyną z produkcji piwa, obecnie ponad 550 gatunków. Godne polecenia: piwo dorożkarzy – kwak (koniecznie ze specjalnej szklanej menzurki), ciemne i jasne z opactwa Leffe, wiśniowe kriek, malinowe Mort Subite Framboise (patrz niżej). ■ Restauracja „Vismet”, place Sainte-Catherine 23 (czynna 12.00–14.30 i 19–23.30), ryby i owoce morza. Ceny 110–150 zł. ■ Restauracja „Chez Patrick”, rue des Chapeliers 6. Mule i dania belgijskie. Ceny 70–100 zł. ■ Restauracja ‘T Kelderke na Grand Place 15. Dania kuchni belgijskiej. Ceny ok. 100 zł. ■ Piwiarnia „À la mort subite”, rue Montagne-aux-Herbes Potageres 7. Historia lokalu powstałego w latach 20. XX w. wiąże się z rozgrywaną tu kiedyś przez urzędników Narodowego Banku Belgii grą „421”. Na przegrywającego wołano: „nagła śmierć” (mort subite) i stąd wzięła się zarówno nazwa lokalu, jak i serwowanego tutaj do dziś butelkowego piwa, produkowanego przez rodzinę właścicieli – Vossenów. ■ Turyści powinni nabyć specjalną kartę turystyczną Brussels Card 72 godz.: bezpłatne korzystanie ze wszystkich miejskich środków transportu, wstęp do 30 muzeów, inne zniżki. www.brusselsinternationale.be (trzeba kliknąć w Visitor – E-shop). Cena 110 zł. ■ W Brukseli warto kupić: koronki, odzież, wyroby ze skóry, kryształy, biżuterię, czekoladę i pralinki oraz piwo. Najbardziej znani styliści to: Strelli, Natan, Margiela, Chrostoph Coppens (kapelusze), Delvaux (akcesoria). Biżuteria: Leysen, Wolfirs, Holemans. ■ Najlepsze adresy shoppingowe: City 2 (wielkie centrum handlowe w sercu miasta), rząd butików Galeries Saint-Hubert o krok od Grand Place, Rue Neuve i Rue Antoine (młodzi kreatorzy mody). ■ Królewskie Muzea Sztuk Pięknych, Rue de la Regencel 3 – Muzeum Sztuki Antycznej i Muzeum Sztuki Współczesnej (w jednym budynku). Wstęp 6–18 zł. ■ Muzeum Odzieży i Koronek, Rue de la Violette 12 – damskie ubiory od XVIII w. do dziś i sztuki koronkarstwa brukselskiego XVII–XIXw. Wstęp 5–12 zł. ■ Katedra Świętych Michała i Guduły, przykład promienistego gotyku brabanckiego. ■ Mini-Europe, Europa w miniaturze u podnóża Atomium – modelu cząsteczki żelaza zbudowanego dla uczczenia Wystawy Światowej w Brukseli w 1958 r., (Boulevard du Centenaire). Wstęp 30 zł dzieci, 45 zł dorośli. www.minieurope.com ■ Informacja o wydarzeniach kulturalnych i artystycznych: www.agenda.be ■ Urząd Promocji Turystyki „Walonia Bruksela”, ul. ks. Skorupki 5, V piętro, Warszawa, tel. 022 583 70 01 lub 06. www.belgique-tourisme.be www.brusselinternational.be