Broad Peak. Jak nie zdobyłam ośmiotysięcznika, ale uratowałam życie
Monice Witkowskiej nie udało się wejść na Broad Peak, ale 22 lipca 2022 jako druga w historii Polka po Wandzie Rutkiewicz weszła na K2.
W tym artykule: Coś jest po coś Broad Peak w encyklopedycznym skrócie Atak szczytowy – podejście nr 2 Wieczorem... W środku nocy Broad Peak nie jest łatwą górą, zresztą żaden ośmiotysięcznik łatwy nie jest. Owszem, technicznie trudno go uznać za specjalnie trudny, za to na pewno potrafi być wyczerpujący oraz zdradliwy. Jego stoki są zagrożone lawinami oraz lecącymi kamieniami, szczeliny zaś zdarzają się nawet ponad obozem 3. Dość powiedzieć, że jeden z polskich zdobywców Korony Himalajów i Karakorum, Piotr Pustelnik [przyp. red. Oprócz Piotra Pustelnika Koronę Himalajów i Karakorum, czyli wszystkie ośmiotysięczniki, z grona Polaków zdobyli jeszcze Jerzy Kukuczka, Krzysztof Wielicki oraz mający od 2015 roku polskie obywatelstwo Denis Urubko], w pewnym z wywiadów górę tę podsumował tak: „Osobiście panicznie się jej boję. Jest nie tyle bardzo niebezpieczna, co nie toleruje najmniejszych błędów”. Znaczący zresztą jest fakt, że doświadczony przecież Pustelnik Broad Peak zdobył dopiero za czwartym razem. Mało tego, na jednej z wypraw (w 1998 roku) za sprawą zerwanej poręczówki poleciał dobre kilkaset metrów w dół, cudem ratując życie. Monika Witkowska zdobyła K2. Jako druga Polka w historii po Wandzie Rutkiewicz! Monika Witkowska raz jeszcze zapisała się na kartach historii. Dziś zdobyła szczyt K2! Coś jest po coś Ale nie tylko on, wielu himalaistów miało z Broad Peakiem problem. Wanda Rutkiewicz zmagała się z nim dwukrotnie, bez powodzenia, a Oscar Cadiach, dla którego Broad Peakiem był już ostatnim, czternastym w kolekcji ośmiotysięcznikiem, stanął na szczycie dopiero przy siódmej próbie. Opisana przeze mnie wyprawa była moim drugim spotkaniem z dwunastą pod względem wysokości górą świata. Pierwsze odbyło się w 2017 roku, kiedy działałam razem z ekipą austriacką. Niestety, szczytu nie zdobyliśmy ze względu na nieoczekiwane załamanie pogody w czasie ataku szczytowego i powstałe zagrożenie lawinowe. Ale nie atak szczytowy na tamtej wyprawie był dla mnie najważniejszym i najbardziej wrytym w pamięć wydarzeniem, ale lawina. Wielka, potężna, w której cudem – dzięki zbiegowi wypadków – się nie znalazłam, tym samym ratując życie. Podświadomie wiem, że Broad Peak był w moim zasięgu. Wtedy i teraz. Skoro tak, to pewnego lipcowego poranka AD 2021, siedząc przed swoim namiotem w bazie i patrząc na wznoszącą się ponad obozem masywną Górę, spytałam ją, co jest nie tak, dlaczego dwa razy dała mi kosza? Nie, nie obraziłam się na nią, takie jej prawo decydować, kogo chce wpuszczać na swój wierzchołek, a kogo nie. Potem jednak, już z perspektywy czasu, dotarło do mnie, że to nie tak, że chyba czegoś nie dostrzegałam. Może nie chodzi o to, że Góra mnie nie pokochała, lecz odwrotnie – robiła wszystko, żeby nie doszło do tragedii. W swojej filozofii życiowej wychodzę z założenia, że coś jest po coś – to, co się w pierwszej chwili wydaje pechem czy wręcz nieszczęściem, budzi żal, złość albo rozgoryczenie, może w rzeczywistości okazać się wręcz optymalną opcją. W odniesieniu do moich spotkań z Broad Peakiem – najważniejsze było w nich to, że z obu tych wypraw wróciłam. Nie wszystkim to było dane – nieszczęśliwe wypadki, jakie latem 2021 roku się wydarzyły, spowodowały, że dwie osoby (jedna na Broad Peaku, druga na K2) pozostały w Karakorum na zawsze. Jeśli chodzi o mnie, mimo niewejścia na szczyt nie myślę wcale, że była to nieudana wyprawa. Nie, bo przecież zawsze powtarzam, że szczyt jest ważny, ale ważniejsza od celu jest prowadząca do niego droga. A na tej wyprawie droga, choć trudna i kręta, była bardzo ciekawa. I o tym właśnie jest moja książka. Ale żeby była jasność… Kto już zna moje książki, wie, że nie są one wyłącznie o mnie. To raczej zapis tego, jak na wyprawie na ośmiotysięczniki wygląda codzienność, kim są spotkani ludzie (zarówno wspinacze, jak i miejscowi). Są tu również informacje dotyczące himalaizmu jako takiego, a i pozagórskich wątków również nie brak (mam tu na myśli lokalne tradycje, ciekawostki na temat Pakistanu, nawiązania do historii, przyrody itp.). Jak przygotować się na 6-tysięcznik. Droga Moniki Witkowskiej na Broad Peak Broad Peak przysparza wspinaczom wiele problemów – pogoda w paśmie Karakorum jest nieprzewidywalna i zdarzają się sytuacje ekstremalne. Latem 2021 roku zdobywanie tego szczytu było dla Monik... Broad Peak w encyklopedycznym skrócie Wysokość: 8051 m (choć są też źródła przyjmujące 8047 m) Miejsce w rankingu wysokości: 12. góra świata Inne nazwy: K3, Falchan Kangri Kraj: szczyt znajduje się na granicy Pakistanu i Chin, przy czym opisywana wyprawa prowadzona była od strony pakistańskiej Masyw: Karakorum Pierwsze wejście: 9 czerwca 1957 roku – dokonali go Austriacy Hermann Buhl, Kurt Diemberger, Marcus Schmuck i Fritz Wintersteller Pierwsze wejście polskie: nieoficjalnie – 30 lipca 1982 roku Jerzy Kukuczka i Wojciech Kurtyka, oficjalnie – 30 czerwca 1983 roku Krystyna Palmowska Liczba dotychczasowych zdobywców (dane na maj 2022): 551 wspinaczy (w tym 45 kobiet i 25 osób z Polski) Liczba ofiar śmiertelnych: 35 (w tym 6 z Polski) Atak szczytowy – podejście nr 2 Miałam nad sobą rozgwieżdżone niebo i wbity w głowę cel – nie, nie szczyt (w sumie szczyt też, ten jednak cel odruchowo jeszcze w swojej głowie tłumiłam), ale: działać rozsądnie. Tym razem nie podchodziłam tak szybko jak na początku. Przede wszystkim, czułam zmęczenie – był środek nocy, a ja od kilku godzin, zamiast spać, byłam na nogach, no i zrobiłam już jeden „skok” góra–dół. Poza tym mój plecak też swoje ważył. Dwie butle już na dzień dobry sprawiały, że dociążałam się o 8 kg, a jeśli dodać do tego 2 litry picia, żele, batony energetyczne, apteczkę i kilka innych rzeczy – w sumie zrobiło się z tego kilkanaście kilogramów. Atak szczytowy to mozolna praca, rodzaj transu: krok, krok, dyszenie. Nie da się iść szybko, nawet i z tlenem z butli każda czynność wymaga ogromnego wysiłku. Poprawienie buta, zapięcie kurtki, zdjęcie plecaka, coś, co na normalnej wysokości jest nic nieznaczącą czynnością, tutaj staje się swego rodzaju problemem i zabiera tak cenne siły. „Mógłbyś zobaczyć, ile jeszcze mam tlenu w butli?”– poprosiłam gdzieś tam po drodze mijanego schodzącego w dół Pakistańczyka. Pomoc była zasadna, bo niestety przy rosyjskiej butli z tlenem (znawcy wiedzą, że to najbardziej zawodny typ) zawór i wskaźniki wypadają na karku, co utrudnia ich kontrolę i przestawianie. Chłopak coś tam wymamrotał, ale w końcu zajrzał na wystający z plecaka manometr. „Wiesz, jest super. Prawie pełna” – stwierdził, nie podając co prawda konkretnej wartości, ale brzmiało świetnie i dodało mi optymizmu, jeśli chodzi o wizję zdobycia szczytu. No cóż, nie przyszło mi do głowy, że chłopak sprawdził stan nie tej butli co trzeba! Odczytał napełnienie butli nieruszonej (nie do końca napełnionej, więc zgadzało się, że jest prawie „full”), podczas gdy ta używana bynajmniej pełna nie była. Minęła kolejna godzina, może ciut więcej… W takich sytuacjach czas płynie innym rytmem niż normalnie, a patrzenie na zegarek było dość kłopotliwe (trzeba zsunąć rękawicę i podciągnąć rękaw). Zresztą moją uwagę przyciągnęła niedaleka, jak mi się wydawało, przełęcz (7900 m) i przepiękny świt – wyłaniające się z niknącego mroku góry i żółto-czerwone niebo. Pomyślałam nawet, że może warto byłoby zrobić zdjęcie, ale pomysłu nie zrealizowałam, bo nagle… Coś zaczęło być nie tak. Zaczęło mi brakować powietrza (właściwie to tlenu), zdjęłam więc plecak, rzuciłam okiem na wskaźniki przy butlach i… zmroziło mnie. Strzałka używanej butli była na zerze! Wtedy jednak się nie przestraszyłam. „Spoko. Zaraz podmienię butlę i będzie okej” – pomyślałam sobie. Tyle że zaraz potem mina mi zrzedła, bo nie mogłam odkręcić zaworu! Nie wiem, czy brakowało mi sił, czy też zawór po prostu przymarzł, a może była jeszcze jakaś inna przyczyna – nie mogłam i już. Wiedziałam, jaki może być scenariusz – to w końcu sytuacja stanowiąca bezpośrednie zagrożenie życia. Wokoło żadnych ludzi, a krzyczenie nic by nie dało, bo i tak nikt by nie usłyszał wołania. „Śmierć będzie szybka i bezbolesna” – zaświtało mi w głowie. Wkrótce stracę przytomność, umrę z niedotlenienia lub z wychłodzenia, za ileś godzin znajdą mnie schodzący z góry koledzy, a nawet jeśli będzie się we mnie tliło życie, pewnie ze względu na hipotermię nic już się nie da zrobić. Szybko dotarło do mnie, że jedyną szansą, aby się uratować, może być szybkie „zgubienie” wysokości. Nie wiedziałam, ile mam czasu do momentu, gdy stracę przytomność (że stracę – wiedziałam, bo znam swój organizm), ale uznałam, że łatwiej mi będzie, jeśli pozbędę się plecaka. Postanowiłam wpiąć go w poręczówki (założyłam, że ktoś kto go znajdzie i zapewne też zniesie), a następnie jak najszybciej, już na lekko, będę schodzić. Tomasz Kowalski – wspomnienie wielkiego himalaisty Wspinaczka wysokogórska to spełnienie marzeń i pasja tych, którzy ją uprawiają. Kształtuje nie tylko siły, wydolność fizyczną, ale także charakter. Najczęściej odbywa się w zespołac... Ostatni obrazek zapamiętany z wysokości około 7500 m to budzące się powoli słońce, stopniowo rozświetlające otaczające mnie góry. Wszystkie z nich były niższe, poza jedną jedyną – piramidą K2, która wznosiła się niemal na wyciągnięcie ręki. A potem… Potem wszystko potoczyło się błyskawicznie i w dużej mierze bez mojego świadomego udziału. Zgodnie z przewidywaniem po prostu urwał mi się film. Odzyskałam przytomność, gdy byłam jakieś 300 m (w pionie) niżej i wciąż spadałam. A właściwie to zsuwałam się po śnieżno-zlodzonym zboczu, przy czym dotarło do mnie, że wkrótce ten w miarę łagodny na razie stok się skończy, a zarazem skończy się moje życie. Nie, nie przewijały mi się w myślach żadne obrazki z w sumie dobrze wykorzystanego życia. Czy się bałam? Chyba nawet nie, raczej było mi żal, że moja ziemska przygoda miałaby się skończyć już teraz, podczas gdy przede mną wciąż tyle planów. Tak naprawdę to wszystko działo się w ułamkach sekund. Kiedy oprzytomniałam, w głowie miałam tylko jedno pragnienie: żeby udało się wyhamować… Dopisało mi szczęście, że nie zgubiłam czekana. Dzięki umocowanej do ręki smyczy leciał razem ze mną, i to w nim była nadzieja. Nawet nie pomyślałam, że po drodze straciłam rękawicę i że jeśli złapię za metalowy trzonek, mogę szybko odmrozić dłoń. Próbowałam ten cholerny czekan wbić… Cholera, nic z tego. Spróbowałam ponownie. Zgrzytnął, przeorał śniegową pokrywę, ale również za słabo. Za trzecim razem wreszcie skutecznie. Uff, żyję! Udało się. Lekko oszołomiona siedziałam teraz już w miarę stabilnie i uspokajając oddech, rozglądałam się dookoła. Trochę poniżej od śnieżnej scenerii odcinały się kolorowe namioty obozu trzeciego. W górze z kolei widniała przełęcz, teraz znowu daleka. Ludzi żadnych nie wypatrzyłam. Kto tylko był w stanie, dotarł już pewnie do przełęczy, ci, co zawrócili, prawdopodobnie spali w namiotach. Tymczasem dopadły mnie dreszcze. Dopiero teraz zorientowałam się, że śnieg mam chyba w każdym zakamarku ubrania. Trudno się dziwić, wolałam nie wnikać, jak wyglądało to moje zjeżdżanie. Skoro nie zatrzymałam się na przypiętych do butów rakach, niewykluczone, że całkiem długi odcinek przeleciałam głową w dół. Dłoń nieosłonięta straconą bezpowrotnie rękawicą z kolei piekła, nie wiem, czy od szorowania po ostrym śniegu, czy też zapowiadając odmrożenie. Po zjeździe, a tym samym znacznej utracie wysokości nie miało już sensu ponowne wyruszanie w górę. Szczęście w nieszczęściu, że mój plecak leżał zupełnie niedaleko ode mnie. Jak się okazało, nie zdążyłam go wpiąć w poręczówkę i zaliczył zjazd bardzo podobny do mojego. Gorzej, że działania przy butlach sprawiły, że nie zdążyłam właściwie zapiąć jego klapy, co sprawiło, że spora część jego zawartości wypadła. Niektóre porozrzucane po stoku rzeczy odnalazłam (między innymi aparat!), inne przepadły bezpowrotnie (jedna z butli, mój ulubiony termos The North Face, przygotowane do zastosowania zastrzyki z deksametazonem itp.), ale pal sześć owe straty, skoro uratowałam życie. 10 najbardziej niebezpiecznych gór świata [RANKING] Majestatyczne, niedostępne, a przez to jeszcze bardziej kuszące. Te wysokie szczyty zbierają wśród wspinaczy największe żniwo. Wieczorem... Część osób, które wystartowały na atak szczytowy, jest już z powrotem w obozie. Bez szczytu. Wszyscy narzekają na odbierający siły, głęboki kopny śnieg i na problem z poręczówkami. Gdzieś tam na grani zrobiło się wąskie gardło, bo z powodu braku poręczówek każdy, kto ten fragment przechodził, robił to bardzo wolno, wstrzymując resztę. W rezultacie, mimo że do szczytu było już całkiem niedaleko, sporo osób, widząc, jak kiepsko robi się z czasem i że przed zmrokiem nie zdążą stanąć na głównym wierzchołku, z rozsądku odpuściła. Kilka jednak uparcie kontynuuje wspinanie. Co z nimi – na razie nie wiemy. Swoją drogą niesamowite, jak wyglądają osoby wracające z takiego długiego ataku. Nie na darmo mówi się, że atak szczytowy na Broad Peaku należy do najdłuższych ze wszystkich ośmiotysięczników. W tych warunkach, jakie mieliśmy, radzono nam liczyć na niego przeciętnie 24 godziny. W swoich grubych puchowych kombinezonach wspinacze przypominają astronautów, którzy wylądowali gdzieś na Księżycu i wyszli na kosmiczny spacer, choć mam też drugie skojarzenie – z wycieńczonymi więźniami, którzy uciekli z syberyjskich łagrów. To akurat z racji tego, że większość idzie naprawdę wolno, jest mocno osłabiona i przynajmniej tu i teraz trudno doszukiwać się w nich radości z przebywania w górach. Na spalonych słońcem i wysmaganych wiatrem twarzach malują się raczej wynikające ze zmęczenia otępienie oraz udręka, obojętność na różne bodźce, a dla wielu jedynym marzeniem staje się już tylko to, aby uwalić się w namiocie i choć troszeczkę pospać. Oczywiście to efekt nie tylko zmęczenia, wręcz wyczerpania, ale także niedotlenienia. Szczerze mówiąc, moja strategia przy wejściach na ośmiotysięczniki jest taka, żeby po ataku szczytowym unikać kolejnej nocy w najwyższym obozie, a wykrzesać z siebie jeszcze siły, zmobilizować się, by zejść jak najniżej, gdzie jest więcej tlenu, więc można się lepiej zregenerować. Tyle że patrząc na wszystkich tutaj, mam wątpliwości, czy w tych warunkach, tu, na Broad Peaku, taki plan dałabym radę zrealizować. W środku nocy Tuż po północy ze snu wyrwał mnie głos Witalija: „Monika! Monika, śpisz?”. Jak mogłam spać, kiedy ktoś tak głośno się wydziera. „Nieee. Co tam?” – odpowiedziałam po rosyjsku. „Masz może deksametazon?” Mieć miałam, ale strzykawka z naładowanym już lekiem, zabezpieczona przed zamarznięciem pianką izolacyjną (tak właśnie przygotowuję sobie deksę na atak szczytowy) wypadła gdzieś wyżej z turlającego się plecaka. Miałam jednak dwie zapasowe ampułki i jeszcze tabletki. „Dzięki” – rzucił Rosjanin, ale zaraz pojawił się znowu. „Wiesz, potrzebna jest też butla z tlenem. Oddasz nam swoją?” – w głosie Rosjanina słychać było emocje. „No pewnie, że dam. Jak potrzebna, to pewnie poważna sprawa” – pomyślałam. „Dla kogo to?” – zapytałam, choć rzecz jasna nie miało to znaczenia, bo oddałabym przecież każdemu. „Dla Nastii. Spadła ze skał!” Serce zabiło mi mocniej. Wiedziałam, że nie jest to dobry czas na długie opowieści, zapytałam więc tylko: „Mogę w czymś pomóc? Może iść z wami?”. „Nie, wszystko jest pod kontrolą, Anton już tam pomaga…” – padła odpowiedź, trudno powiedzieć, czy uspokajająca. Ledwie przysnęłam, obudzono mnie po raz kolejny. „A nie dałabyś nam jeszcze czołówki?” Czołówkę rzecz jasna miałam, ale wymieniłam jeszcze baterie na nówki sztuki. Zdziwiło mnie jednak, że teraz nie mówiono już o akcji ratunkowej Nastii, tylko o „rescue”, czyli ratowaniu… Mister Kima. Fragmenty pochodzą z książki Moniki Witkowskiej „Broad Peak. Darowane życie” – Wydawnictwo Słowne 2022. Monika Witkowska – po licznych wyprawach w najwyższe góry świata ma na koncie Koronę Ziemi i zdobycie trzech ośmiotysięczników (Everest, Lhotse i Manaslu). Pasjonatka podróży (zwłaszcza takich z plecakiem, na własną rękę), organizatorka i przewodniczka trekkingów (w Himalaje, na Kilimandżaro i innych), zapalona żeglarka oceaniczna i autorka licznych książek (m.in. serii „Góry z duszą”). Należy do kapituły prestiżowych Kolosów – największej w Europie imprezy podróżników, żeglarzy i alpinistów.
Jak przygotować się na 6-tysięcznik. Droga Moniki Witkowskiej na Broad Peak
Broad Peak przysparza wspinaczom wiele problemów – pogoda w paśmie Karakorum jest nieprzewidywalna i zdarzają się sytuacje ekstremalne. Latem 2021 roku zdobywanie tego szczytu było dla Moniki Witkowskiej szczególnie pechowe i dramatyczne. Cudem udało jej się wyhamować upadek i 300-metrowy zjazd na wysokości 7500 m.
W tym artykule: Jak K2 zamieniło się w Broad Peak Pandemia krzyżuje plany Ostatnie chwile przed Broad Peak Czy himalaiści są zabobonni? Przedstawiamy fragment książki Moniki Witkowskiej „Broad Peak. Darowane życie" (Wyd. Słowne, 2022). Książka polskiej himalaistki nie jest jedynie opowieścią o wyprawie. Można się z niej dowiedzieć o tym, jak wygląda od podszewki wyprawowa codzienność, co się zdarzyło podczas ataku szczytowego i dlaczego zginął Mister Kim, jak swoje wyprawy wspominają Krystyna Palmowska (pierwsze w świecie wejście kobiece na Broad Peak) i Krzysztof Wielicki (rekord w szybkości zdobycia tej góry). K2 i co dalej? Najnowszy odcinek podcastu National Geographic Traveler Zjawiskowo W trzecim odcinku podcastu „Zjawiskowo” Jakub Rybski rozmawia z pisarzem, dziennikarzem i podróżnikiem Maxem Cegielskim o jego najnowszej powieści „Nazywam się Czogori”. Jak K2 zamieniło się w Broad Peak Marzyło mi się K2. Jak na razie jedyną Polką, która zdobyła K2, była Wanda Rutkiewicz. Druga góra świata zawładnęła moim umysłem wkrótce po powrocie z udanej wyprawy na Lhotse (2019 rok) i wszystko wskazywało na to, że lato 2020 roku spędzę właśnie tam. Los chciał inaczej. Trzy miesiące przed wyprawą świat zamarł w nieznanym nam wcześniej rodzaju szoku – media trąbiły o pandemii, przerażające statystyki wywoływały psychozę strachu, ale wciąż jeszcze miałam nadzieję, że to chwilowe i że po kilku tygodniach wszystko wróci do normy. Pierwszym utrudnieniem stało się zamknięcie siłowni, co oznaczało odcięcie mnie od głównej formy treningu, czyli chodzenia z plecakiem po ruchomych schodach. „Przyjeżdżaj do mnie, mieszkam w 22-piętrowym bloku” – zaproponował kumpel, Damian Rosiński, więc faktycznie ileś treningów zrobiłam właśnie na klatce schodowej jego wieżowca. Po pewnym czasie rozpoznawałam niektóre z pięter choćby po zapachach ze zsypu. Potem z kolei, gdy ogłoszono lockdown, ćwiczyłam w domu, a konkretniej – dostawałam wycisk w ramach internetowych treningów prowadzonych przez Karola Henniga z Formy na Szczyt. Ktoś powiedział, że w małym mieszkaniu nie można ćwiczyć? Można… Za sprzęty służyły mi krzesła czy ława, za ciężarki czy sztangę plecak wypełniony zgrzewką wody. Według płynących z laptopa instrukcji robiłam pompki, przysiady, deski… W czasie lockdownu szalenie mi brakowało wolności, przestrzeni i świeżego powietrza. Tutaj też okazało się, że potrzeba jest matką wynalazków. Balkonu niestety nie mam, ale odkryłam, że małe okienko ze strychu na piątym piętrze bloku na warszawskim Czerniakowie pozwala mi wyjść na dach, z którego widzę Łazienki! Wynosiłam karimatkę i mając dachową przestrzeń jedynie dla siebie, mogłam oddawać się lekturze górskich książek, między innymi tych o szczycie K2. Oczywiście w międzyczasie organizowałam wyprawę – negocjowałam z agencją ceny, dogadywałam szczegóły i coraz częściej mentalnie byłam już w Pakistanie. Pandemia krzyżuje plany Niestety, w związku z pandemią żadnej wyprawy nie było. Nadszedł kolejny rok i nowe nadzieje. Wszystko układało się wręcz idealnie. Może nawet za dobrze? Najtrudniej było ze sponsorami, ale w końcu znalazły się firmy, które postanowiły mnie wesprzeć (tu wielkie podziękowania dla najważniejszych sponsorów, którymi byli InterRisk, Douglas i Brother). W każdej wolnej chwili jeździłam w góry, doszkalałam się, a że siłownie znowu działały, w moim ulubionym klubie sieci Zdrofit mogłam katować się do oporu, bez żadnych taryf ulgowych. Rowery, tabata, no i ruchome schody dawały naprawdę dobre efekty, pilnowałam też ściśle diety – żeby było w niej dużo żelaza (w dużym skrócie: żelazo wspomaga przystosowanie się organizmu do wysokości). W kwietniu pojechałam do Nepalu – prowadziłam grupę trekerów do bazy pod Everestem, ale przy okazji z częścią ekipy weszliśmy też na sześciotysięcznik Lobuche East (6119 m), co traktowałam jako wstępną aklimatyzację. Miesiąc po powrocie z Nepalu miałam już lecieć do Pakistanu. Nie tylko ja, bo w towarzystwie grupy trekerów, którzy mieli mnie odprowadzić do bazy. Poważne problemy zaczęły się trzy tygodnie przed wylotem. Najpierw ciśnienie podniosła nam informacja, że Polska znalazła się na liście krajów, których obywatele ze względu na covid nie mogą przylecieć do Pakistanu. Ręce nam opadły, ale na szczęście nasz pakistański kontrahent obiecał załatwić stosowne zezwolenie i faktycznie – udało mu się to zrobić. Zaraz potem odwołano nam lot, ale dzięki znajomościom udało się załatwić miejsca na inny. Następna wiadomość tąpnęła mną już solidnie: na listę zbanowanych krajów wpisano również Nepal! Zabrzmiało to fatalnie, bo właśnie Nepalczycy byli organizatorami wyprawy (agencja Seven Summit Treks). Łudziłam się jeszcze, że skoro nam, Polakom, załatwiono zezwolenia, to podobne uda się załatwić także i Nepalczykom. Nic z tego. Kilka dni później przyszedł mail od agencji, że jest im bardzo przykro, ale są zmuszeni odwołać wyprawę. Byłam bliska rozpaczy, jednak burza mózgów z Pawłem (moim mężem) oraz Adamem (moim najlepszym przyjacielem, doradcą i wspólnikiem wielu działań), zaowocowała decyzją: szkoda miesięcy przygotowań oraz treningów. Skoro jest jak jest i nie ma szans na K2, to trzeba brać to, co się da, czyli zlokalizowany po sąsiedzku Broad Peak! Tu ryzyka, że i tę wyprawę odwołają, nie było, jako że stała za nią agencja pakistańska, ta sama zresztą, która organizowała nasz treking, czyli Leila Peak Expedition. Kolejne dni minęły na błyskawicznym przystosowywaniu się do zmiany celu. Trzeba było szybko wymyślić logo, zamówić nowe banery sponsorskie, zrobić pieczątkę wyprawy, no i milion innych rzeczy. Równocześnie piętrzyły się nowe problemy. Najważniejszy stanowiło to, że do wylotu zostało zaledwie kilka dni, a my wciąż nie mieliśmy wiz. Co z tego, że wnioski złożyliśmy internetowo kilka tygodni wcześniej, skoro nawet nie mieliśmy sygnału, czy ktoś je rozpatruje. „Ekipa hiszpańska dostała wizy sześć godzin przed wylotem” – śmiał się Akbar, szef agencji, podczas gdy mnie wcale nie było do śmiechu. Wylot miał być we wtorek, w czwartek z Adamem zakomunikowaliśmy Akbarowi, że jeśli do końca następnego dnia nie będzie wiz, odwołujemy wyjazd. Tego, co się działo w piątek, nawet nie chcę wspominać – SMS-y, telefony oraz maile napływały z taką częstotliwością, że nie nadążaliśmy z ich czytaniem. Poruszony został pakistański MSZ, polski MSZ, Ambasada Pakistanu w Polsce i jeszcze inne przydatne kontakty. „Jeśli do siedemnastej nie będzie wiadomości, to już nie mam pomysłu…” – napisał Akbar. Szesnasta pięćdziesiąt wyświetliła się informacja: wizy zostały przyznane. Andrzej Bargiel wyruszył do Karakorum. Chce zjechać na nartach z dwóch sześciotysięczników Karakoram Ski Expedition to najnowsze przedsięwzięcie Andrzeja Bargiela. W czasie wyprawy Bargiel chce wspiąć się na niezdobyty jak dotąd szczyt Yawash Sar II (6178 m), po czym zjechać z nie... Ostatnie chwile przed Broad Peak Przez ostatni tydzień przed wylotem razem z Adamem działaliśmy dosłownie na trzysta procent normy, a mój mąż dzielnie nas wspierał (gdyby nie on, pewnie bym zapomniała o jedzeniu, to on robił za baristę, bo bez kawy nie dałabym rady, nie mówiąc o kwestiach technicznych, jeżdżeniu w roli kuriera itp., itd.). Wyzwoleniem z lawiny spraw tradycyjnie okazał się dopiero moment wejścia do samolotu… Był jednak jeden naprawdę duży plus całego tego zamieszania, a mianowicie: nie miałam czasu na nadmierne rozmyślania czy roztkliwianie się. Nikt z himalaistów o tym nie mówi, ale przed samym wylotem nie jest nam łatwo. Na etapie planowania wyprawy, wiele miesięcy wcześniej, wszystko jest fajnie – są plany, cele, pełen entuzjazm i hurraoptymizm. Nie myśli się o ryzyku, bo wydaje się na tyle odległe, że wręcz nierealne, kompletnie abstrakcyjne. Im bliżej wyprawy, tym częściej pojawiają się myśli o tym, że może być różnie, że możemy nie wrócić, że tak wiele spraw pozostaje w górach poza naszą kontrolą. Tłumimy te myśli i tak naprawdę to chyba też udajemy i gramy – przed bliskimi, znajomymi, a przede wszystkim przed sobą, że jak najbardziej wyprawa nas cieszy i że to fantastyczne realizować te swoje cele. Jednak przed samym wylotem bywa naprawdę kiepsko. Są wyrzuty sumienia wobec najbliższych i mnóstwo myśli, które sprawiają, że zaczynamy się wahać. Jechać? Nie jechać? Nie jechać już trochę głupio, bo wstyd przecież przyznać, że się po prostu boimy. W końcu życie mamy jedno, trochę szkoda by było je stracić. Czy himalaiści są zabobonni? A czarne myśli i rozmaite „znaki”? No nie, zabobonni nie jesteśmy. Choć może to jakieś proroctwa? Owszem, mogą być wśród himalaistów i tacy, którzy tego nie doświadczają – pewnie zazwyczaj ci, którzy jeszcze nie mają zbyt dużego doświadczenia i po prostu nie zdają sobie sprawy z ryzyka, albo ci, którzy z jakichś powodów uciekają w góry przed czymś czy przed kimś, stawiając wszystko na jedną kartę. Co do doświadczenia, to wiem po sobie, że przed Everestem zdecydowanie mniej się bałam niż teraz, gdy to już któraś moja wyprawa. A z ucieczką? Ja w góry nie uciekam – kocham swoje codzienne niegórskie życie i zależy mi na nim ogromnie. Ale wiem, że wiele osób doświadcza nawału obaw i je tłumi. Mało tego, znam himalaistów, którzy przedwyprawowe lęki zagłuszają używkami dającymi im złudną namiastkę luzu. Apogeum lęków stanowi pożegnanie z bliskimi – dla mnie to cholernie ciężki moment, podobnie jak zostawianie koperty z napisem: „Otworzyć, gdyby coś…”. Lęk zwykle znika w momencie wylotu. Dociera do nas, że już nic nie zrobimy, samolotu nie zawrócimy, no i uniknęliśmy tego wstydu przed wycofaniem. Z początkiem wyprawy wpadamy już w kulę wydarzeń, która zaczęła się toczyć, a my lecimy z nią ku, zakładamy, szczęśliwej mecie. Teraz już jest okej, zwłaszcza że poznajemy podobnych „wariatów”, no i trzeba się skupić na górze. Strach znika, zastępuje go radość, że znowu jest się w górach, że rozpoczęła się nowa przygoda. Przedstawiamy fragment książki Moniki Witkowskiej „Broad Peak. Darowane życie" (Wyd. Słowne, 2022). Monika Witkowska ma na koncie koronę Ziemi i zdobycie trzech ośmiotysięczników (Everest, Lhotse i Manaslu). Pasjonatka podróży, zapalona żeglarka oceaniczna i autorka licznych książek. Czytaj więcej o fascynujących wyprawach: Co siedzi w głowie himalaisty i dlaczego warto nauczyć się być "wielkim przegranym"? Wywiad z Simone Moro „Żeby być dobrym wspinaczem, trzeba mieć niezłomną polską mentalność”- mówi Simone Moro, jeden z najbardziej znanych i doświadczonych himalaistów na świecie, w rozmowie z dyrektor a... Wanda Rutkiewicz – kim była najwybitniejsza polska alpinistka? Wanda Rutkiewicz to jedna z najwybitniejszych himalaistek wszech czasów. Pierwsza kobieta na świecie, która zdobyła szczyt K2, uznawany za najtrudniejszą górę świata. Zdobywczyni Mount Ever... Muzyka, jenga i nietypowa akcja ratunkowa. Tak himalaiści „bawią się” pod K2 Trwa wyścig o zdobycie szczytu K2 zimą. Niestety silny wiatr i trudne warunki pogodowe tymczasowo uziemiły himalaistów w bazie. Nie znaczy to jednak, że brakuje im zajęć i wyzwań. Nirmal Pu...
Chwile grozy na Broad Peak. Urubko spadł z lawiną 100 metrów w dół
Denis Urubko podjął samotną próbę ataku szczytowego na Broad Peak. Na wysokości około 7 000 m n.p.m. himalaistę porwała lawina. „Lawina ściągnęła mnie sto metrów w dół (...) na szczęście nie wpadłem do szczeliny” – czytam na jego oficjalnym profilu.
Denis Urubko pozostał na Broad Peak sam po tym, jak w ubiegłym tygodniu Don Bowie i Lotta Hintsa w związku z problemami zdrowotnymi postanowili przerwać wyprawę i helikopterem wrócić do Skardu. "Jestem w bazie, nie zdobyłem szczytu, ale przeżyłem pomimo kilku incydentów. Na szczycie wiatr wiał z prędkością 70-80 km/h. Lawina ściągnęła mnie sto metrów w dół (...) na szczęście nie wpadłem do szczeliny. Walczyłem ze wszystkimi przeciwnościami. Już wystarczy” – napisał na Facebooku Denis Urubko. „Z radością informujemy, że nasz Denis Urubko jest cały i zdrowy w obozie bazowym po ostatniej zimowej próbie wejścia na Broad Peak (8 047 m n.p.m.). Denis wspiął się samotnie do ponad 7 000 metrów, gdzie został zmieciony przez lawinę. Przeżył bez obrażeń. Wystarczy – powiedział” - czytamy z kolei na profilu CAMP – CASSIN. Urubko miał nadzieję na podjęcie udanego ataku szczytowego w czasie krótkiego okna pogodowego, mimo silnego wiatru. Teraz wyprawa Urubki na Broad Peak jest zakończona, a on sam jest już bezpieczny. Broad Peak po raz pierwszy został zdobyty zimą przez Polaków – 5 marca 2013 roku. Urubko nie uznaje tego wejścia za zimowego, bo jego zdaniem sezon kończy się wraz z końcem lutego. Katarzyna Grzelak
Urubko na Broad Peak. „Próbowałem przełamać szlak, było zbyt ryzykownie”
Denis Urubko podjął pierwszą próbę ataku szczytowego na Broad Peak. Próba zakończyła się niepowodzeniem ze względu na pogarszające się warunki pogodowe. Urubko był zmuszony wrócić do bazy.
„Zawróciłem na wysokości 7650 metrów. Brakowało lin i było dużo szczelin. Próbowałem przełamać szlak, zbyt ryzykownie, za mało czasu, ale dobra aklimatyzacja. Teraz piję herbatę w C3, jutro powrót do BC” – brzmi komunikat zamieszczony na facebookowym profilu Denisa Urubki. Urubko wspina się na Broad Peak w towarzystwie Dona Bowiego i Lotty Hintsy, w ramach Broad Peak/K2 Winter Expedition. Jeśli himalaistom uda się zdobyć szczyt Broad Peak, mają w planach zimowy atak na K2. Urubko chce zdobyć Broad Peak przed końcem lutego, gdyż – jego zdaniem – tylko wtedy można mówić o „zimowym wejściu”. Denis Urubko nie uznaje zimowego wejścia z 2013 roku, którego dokonali Polacy pod kierunkiem Krzysztofa Wielickiego. Maciej Berbeka, Adam Bielecki, Tomasz Kowalski i Artur Małek stanęli na szczycie dokładnie 5 marca. (Berbeka i Kowalski zginęli podczas zejścia.) W opinii Denisa Urubko wejścia Polaków nie można określić jako „zimowe”, bo sezon zimowy zdaniem części środowiska wspinaczy kończy się wraz z końcem lutego. Teraz zespół Urubki musi oczekiwać na kolejne okno pogodowe, aby podjąć następną próbę ataku szczytowego. Katarzyna Grzelak
Urubko zdobędzie Broad Peak zimą? Zaatakuje szczyt w ciągu najbliższych dni
Denis Urubko i Don Bowie dotarli na wysokość 6950 m, gdzie planują założyć trzeci obóz. Urubko nie wyklucza, że w najbliższych dniach podejmą atak szczytowy. W opinii himalaisty byłoby to pierwsze zimowe wejście na szczyt Broad Peak.
Denis Urubko, Don Bowie i Lotta Hintsa w środę dotarli do obozu 2 na wysokości 6400 m. W czwartek Urubko i Bowie ruszyli wyżej, udało im się osiągnąć wysokość 6950 m, gdzie zatrzymała ich szczelina brzeżna. Byli zmuszeni wrócić do obozu 2, w którym mieli spędzić noc, a w piątek ponownie wyruszyć, żeby na wysokości 7 000 m założyć obóz 3. Dobre warunki pogodowe na Broad Peak sprawiły, że himalaiści nie wykluczają podjęcia ataku szczytowego w najbliższych dniach, mimo braku odpowiedniej aklimatyzacji wysokościowej. Jedną z prawdopodobnych dat ataku jest 1 lutego. Prognozy na najbliższe dni są bowiem bardzo obiecujące. Inny możliwy scenariusz wyprawy przewiduje, że Urubko i Bowie zdecydują się poświęcić czas na aklimatyzację, co może jednak opóźnić ewentualny atak szczytowy. Uczestnicy wyprawy będą musieli bowiem zaczekać na kolejne okno pogodowe. Sezon zimowy w górach Broad Peak został zdobyty zimą w 2013 roku. Dokonała tego polska ekipa pod kierownictwem Krzysztofa Wielickiego. Maciej Berbeka, Adam Bielecki, Tomasz Kowalski i Artur Małek stanęli na szczycie dokładnie 5 marca. (Berbeka i Kowalski zginęli podczas zejścia.) W opinii Denisa Urubko wejścia Polaków nie można określić jako „zimowe”, bo sezon zimowy zdaniem części środowiska wspinaczy kończy się wraz z końcem lutego. – Czym innym jest zima kalendarzowa, a czym innym meteorologiczna. Przy tego typu wyczynach powinniśmy kierować się tym, jakie warunki są w określonym miesiącu i brać pod uwagę czas, kiedy jest najtrudniej. Marzec w najwyższych górach to już wiosna. Dlatego za pierwsze zimowe wejścia uważam te, które są dokonywane między 1 grudnia a końcem lutego – mówił Urubko po zakończeniu polskiej wyprawy w wywiadzie udzielonym „Przeglądowi Sportowemu”. Urubko o swoim przekonaniu dotyczącym sezonu zimowego przypomniał także w czasie Narodowej Wyprawy Zimowej na K2 w 2018 roku, kiedy to samodzielnie, bez poinformowania kierownictwa wyprawy, wyruszył z bazy, aby samotnie podjąć atak szczytowy. Tłumaczył, że jego decyzja była podyktowana zbliżającym się końcem górskiego „sezonu zimowego”. Katarzyna Grzelak
Tomasz Kowalski – wspomnienie wielkiego himalaisty
Wspinaczka wysokogórska to spełnienie marzeń i pasja tych, którzy ją uprawiają. Kształtuje nie tylko siły, wydolność fizyczną, ale także charakter. Najczęściej odbywa się w zespołach dwuosobowych lub kilkuosobowych. W etyce wspinaczkowej jeden uczestnik jest odpowiedzialny za drugiego, musi go asekurować i wspierać. Zdobywanie ośmiotysięczników zimą jest wyzwaniem trudniejszym niż latem. Temperatura obniża się do -40 stopni Celsjusza. Gdy wieje silny wiatr, to człowiek odczuwa -70 stopni. Ponadto wysokość sprawia, iż organizm ma mniejszą zdolność do wytwarzania ciepła. Jednym z uczestników takich wypraw, również zimowych był Tomasz Kowalski – wspinacz.
Tomasz Kowalski: biografia Tomasz Kowalski – alpinista, himalaista, podróżnik i ultramaratończyk polskiego pochodzenia. Urodził się 7 kwietnia 1985 roku w Dąbrowie Górniczej. Zmarł 6 marca 2013 roku na Broad Peak w Karakorum na granicy Chin i Pakistanu. Jego ekipę wspinaczkową z wyprawy na Broad Peak (8047 m n.p.m.) uznaje się za pierwszych zdobywców tej góry w okresie zimowym. Tomasz Kowalski poniósł jednak śmierć, schodząc z jej szczytu. Mieszkał w Poznaniu, gdzie ukończył studia – turystykę i rekreację na Uniwersytecie Adama Mickiewicza. Pracę magisterską obronił w 2009 roku. Ćwiczył wspinaczkę wysokogórską na skałkach Jury Krakowsko-Częstochowskiej, Sokolików, a także latem i zimą w Tatrach, w Alpach, Andach, w górach Alaski, Kanady, Afryki, w Kaukazie, Tienszanie, czy Pamirze. Był członkiem Klubu Wysokogórskiego w Katowicach, a następnie w Warszawie. W jego rodzinie wspólnym hobby była wspinaczka. Rodzice to taternicy, a starszy brat Przemysław był pierwszym instruktorem Tomasza. Biografia pokazuje, że już jako dziecko marzył o zdobyciu Korony Ziemi. Udało mu się wejść na sześć z dziewięciu jej szczytów: Mont Blanc (2004 r.), Kilimandżaro (2006 r.), Elbrus (2008 r.), Aconcagua (samodzielne wejście w 2009 r.), Góra Kościuszki (2010 r.), Denali (McKinley, 2010 r., 100 km trawers masywu). Kolejnym jego marzeniem była firma podróżnicza – Poco Loco Travel – dzięki której organizował wyprawy górskie po Alpach, Andach, Alasce, Pamirze i Tienszanie. Ponadto w ramach jej działalności prowadził eventy i hostel. Otrzymał Nagrodę im. Andrzeja Zawady. Był to 15 tysięcy złotych na zdobycie w ciągu jednego roku wszystkich pięciu siedmiotysięczników, położonych na terenie byłego ZSRR. Podjął się tego wyzwania latem 2011 roku. W ciągu 28 dni wszedł na Pik Lenina, Pik Korżeniewskiej, Pik Somoni i Chan Tengri. Chciał pobić rekord Denisa Urubki, na co miał jeszcze czternaście dni. Nie wszedł jednak na Pik Pobiedy, gdyż był tam bardzo ryzykowny lodowiec. Tomasz Kowalski: Broad Peak Broad Peak zwana Falchan Kangri lub w polskim tłumaczeniu Szeroki Szczyt to dwunasta spośród najwyższych gór świata. Ten potężny masyw ma wysokość 8047 m n.p.m. Nie została nigdy zdobyta zimą, dlatego w ramach projektu Polski Himalaizm Zimowy w latach 2010-2015 przygotowywano się do ataku na nią. Krzysztof Wielicki – zdobywca Korony Himalajów i Karakorum został kierownikiem ekipy Polaków. Członkami wyprawy byli: Maciej Berbeka, Artur Małek, Adam Bielecki i Tomasz Kowalski. Broad Peak został zdobyty przez tych czterech Polaków 5 marca około godziny 17:30 czasu lokalnego. Ustanowili rekord i zostali pierwszymi osobami, które wspięły się zimą na ten ośmiotysięcznik. Tomasz Kowalski był najmłodszym członkiem ekipy. W wyprawie na Broad Peak wykazano wiele niedociągnięć technicznych i organizacyjnych. Dwa radiotelefony uległy awarii, a w najwyżej położonym obozie nie było butli z tlenem. Tomasz Kowalski: jak zginął? Schodząc ze szczytu Artur Małek i Adam Bielecki dotarli do obozu czwartego znajdującego się na wysokości 7400 m n.p.m. Tomasz Kowalski i Maciej Berbeka musieli biwakować pół kilometra wyżej. Schodzili ze szczytu na końcu. Ich tempo było bardzo wolne. Powinni pokonać przejście w dół do przełęczy w około godzinę. Im zajęło to aż siedem godzin. Tomasz Kowalski kontaktował się przez radiotelefon z szefem ekipy. Zgłosił Wielickiemu swoje problemy z oddychaniem i osłabieniem. Miał poważne objawy choroby wysokościowej. Dostał polecenie zażycia leków. W czasie schodzenia z przedwierzchołka Rocky Summit wypiął mu się rak. O godzinie 6:30, podczas ostatniego kontaktu łącznościowego zameldował, że ma problemy z zapięciem, gdyż złamał mu się łącznik. Był tak osłabiony, że mógł spaść i prawdopodobnie nie dotarł nawet do przełęczy na 7900 m n.p.m. Od godziny 8:00 urwał się z nimi kontakt. 58-letni Maciej Berbeka i 27-letni Tomasz Kowalski nie dotarli do obozu czwartego. 7 marca Krzysztof Wielicki stwierdził, że nie ma żadnych szans na znalezienie ich żywych. Dzień później uznano ich za zmarłych i zakończono wyprawę. Tomasz Kowalski otrzymał na wyjazd raki, które były przeznaczone do innej dyscypliny – skialpinizmu i były aluminiowe. Okazało się, że doznały uszkodzenia jeszcze przed wyjazdem. Połączył dwa modele w jeden – dosztukował przody z innego kompletu. Z tyłu miał całkowicie starte zęby. Z takim sprzętem nie powinien być w ogóle dopuszczony do wejścia na szczyt. W oficjalnym raporcie, który badał przyczyny tragedii, wskazano że błędem było rozdzielenie się czteroosobowego zespołu na grani szczytowej. Podczas wchodzenia łączność nie działała prawidłowo. Radiotelefon Adama Bieleckiego się rozstroił, a sprzęt jakim posługiwał się Artur Małek miał zwarcie. Bezpośrednią przyczyną śmierci Tomasza Kowalskiego było nieoczekiwane i dramatyczne osłabienie organizmu. Nastąpiło ono na wskutek wysiłku podczas skomplikowanej wspinaczki, wysokości i wychłodzenia organizmu. Był on zbyt długo narażony na ekspozycję na bardzo niskie temperatury. Nie stwierdzono u niego natomiast żadnych obrażeń ortopedycznych, które uniemożliwiałyby poruszanie się. W lipcu 2013 roku zorganizowano wyprawę poszukiwawczą. Jacek Berbeka i Jacek Jawień na wąskiej krawędzi, na około 7960 m n.p.m. odnaleźli ciało Tomasza Kowalskiego. Przenieśli je niżej – 15 metrów nad siodło przełęczy. W 2014 roku na prośbę rodziców Kowalskiego, w czasie wyprawy „Broad Peak Memorial Expediton” wspinacze Karim Hayat i Naseer Uddin przenieśli ciało w inne miejsce i pochowali. Ciała Macieja Berbeki nie udało się wtedy odnaleźć.
Denis Urubko chce zdobyć K2 zimą. Jako pierwszy człowiek w historii
Newsy z ostatnich dni sugerują, że polski himalaista rozbił obóz kilkanaście kilometrów od K2 i “czai się” do zdobycia szczytu, którego zimą nie zdobył jeszcze nikt.
Na razie jednak zamierza zdobyć pobliski Broad Peak, który znajduje się po drugiej stronie lodowca Godwin Austen. Mówi się, że atak na Broad Peak ma być tylko aklimatyzacyjnym wstępem do zdobycia celu numer 1 – K2. Denis Urubko urodził się w Kraju Stawropolskim jeszcze w czasach ZSRR, więc przez lata występował w składach wspinaczkowych jako Rosjanin lub Kazach. W 2015 roku himalaista otrzymał polskie obywatelstwo i stał się jednym z najważniejszych wspinaczy programu Polski Himalaizm Zimowy. To właśnie w ramach wspomnianego programu Urubko brał udział w wielkiej polskiej wyprawie na K2 na przełomie 2017 i 2018 roku, która zyskała miano wydarzenia na skalę polityczną – Ministerstwo Sportu i Turystyki przekazało na nią aż milion złotych, a rządowe media prężnie relacjonowały postępy wspinaczy. Himalaistom nie udało się wówczas zdobyć szczytu, ponieważ kierownictwo ekspedycji podjęło decyzję o przerwaniu akcji, co nie powstrzymało Urubki przed próbą zaatakowania K2 na własną rękę. Zostało to źle przyjęte przez kierownictwo, więc himalaista opuścił grupę w atmosferze konfliktu. Po tej sytuacji szefostwo Polskiego Himalaizmu Zimowego postanowiło przełożyć atak na K2 na późniejsze sezony w związku z problemami zdrowotnymi kilku członków ekipy i trudnością w skompletowaniu doświadczonego zespołu, który będzie miał choć cień szansy na osiągnięcie celu wyprawy. Tymczasem być może Urubce uda się to jeszcze tej zimy. Himalaista planuje zdobyć K2 w stylu alpejskim, czyli bez rozbijania wielu obozów i najpewniej zrobi to w pojedynkę przy pierwszym odpowiednim oknie pogodowym. Katarzyna Mazur
Wczoraj w godzinach porannych na zboczach Broad Peak zeszła lawina.
Lawina zeszła na Broad Peak pomiędzy obozem pierwszym a bazą. Zginął Pakistańczyk, kilku wspinaczy jest rannych. Andrzej Bargiel i Dariusz Załuski, którzy przebywają teraz w Karakorum ze swoim nowym projektem, nie ponieśli obrażeń i bezpieczni czekają w bazie. Lawina zeszła około godziny 11 czasu lokalnego. W nocny poprzedzającej zdarzenie zanotowano intensywne opady śniegu. Teren pomiędzy bazą a obozem pierwszym został całkowicie zniszczony. Zespół Hic Sunt Leones czeka teraz w bazie na poprawę warunków, by móc bezpiecznie kontynuować swój projekt. Termin ataku szczytowego, zaplanowany początkowo na 21 lipca, został przesunięty.
Zarówno Olek Ostrowski, jak i Andrzej Bargiel obrali za cel ośmiotysięczniki w Karakorum.
Olek Ostrowski jest już w Pakistanie i razem z Piotrkiem Śnigórskim zmierzają lodowcem Baltoro w stronę Gaszerbruma II (8035 m). Ich celem jest pierwszy polski zjazd na nartach z tego ośmiotysięcznika. W zeszłym roku Ostrowski sam zebrał środki na wyprawę na Czo Oju (8201 m) w Himalajach. Samotnie zdobył wierzchołek tej góry i zjechał z niego na nartach. Otrzymał za to nagrodę Travelery w kategorii Wyczyn Roku. Na Gaszerbrumie polska ekipa także ma działać bez wsparcia tragarzy wysokogórskich i bez użycia tlenu. Powrót do Polski jest planowany na 10 sierpnia. Fot. Olek Ostrowski, Cho Oju Do Pakistanu doleciał już także Andrzej Bargiel wraz z himalaistą i filmowcem Darkiem Załuskim. W ramach projektu Hic Sunt Leones, którego celem jest eksploracja pionierskich dla narciarstwa terenów i wyznaczenie nowego stylu uprawiania himalaizmu, Bargiel chce zdobyć szczyt Broad Peaku (8051 m) i zjechać z niego na nartach. Nikt do tej pory tego nie dokonał. Dodatkowo Bargiel zamierza zrobić to w czasie krótszym niż 24 godziny, czyli wyjście z obozu bazowego, dotarcie na górę i zjazd mają mu zająć mniej niż dobę. Wszystko to bez użycia tlenu. Andrzej Bargiel ma już na swoim koncie poważne dokonania skialpinistyczne. W zeszłym roku w rekordowym czasie wszedł na Manaslu (14 godzin i 5 minut) i zjechał z niego, a rok wcześniej zjechał z Sziszapangmy, za co otrzymał nominację do Travelerów. Fot. Andrzej Bargiel, Manaslu Postępy wypraw obu Polaków można śledzić na Facebooku: Olek Ostrowski www.facebook.pl/climb2skipl i Andrzej Bargiel www.facebook.com/Jedrek.Bargiel
Polskie Himalaje. I nie chodzi o podróbkę najwyższych gór. To przewrotne określenie, które ma przypominać, że 10 z 12 zdobytych zimą ośmiotysięczników należy do Polaków. Co słychać u polskich himalaistów?
Program Polski Himalaizm Zimowy, kontynuowany przez Janusza Majera, ma się dobrze. Polacy działają w najwyższych górach świata. W samym sezonie letnim odbyły się 2 wyprawy: na Broad Peak i K2. Program rozszerzono. Pod nazwą Polskie Himalaje będzie wspierać działalność w górach wysokich, nie tylko zimą. Czas na podsumowania. Zaprogramowani na Himalaje Zainicjowany przez Artura Hajzera program Polski Himalaizm Zimowy 2010-2015 miał kontynuować polską tradycję zdobywania 8-tysięczników zimą. Po tragedii na Broad Peak i śmierci Hajzera funkcjonowanie PHZ stanęło pod znakiem zapytania. Działania jednak kontynuowano, program przyjął imię założyciela, a kierownictwo objął Janusz Majer. Polski Związek Alpinizmu ustalił, że program zostanie rozszerzony. Polskie Himalaje, bo taką nazwę przyjął projekt w zmienionej formie, mają na celu: zdobywanie gór trudnymi technicznie drogami w stylu alpejskim, eksplorację dziewiczych rejonów górskich oraz zdobywanie najwyższych gór zimą, czyli kontynuację PHZ. To też szkolenia młodych himalaistów i promowanie samodzielnie wspinających się kobiet. Polskie Himalaje stawiają przed sobą jeszcze jeden cel: zdobycie Złotego Czekana – prestiżowej nagrody za najlepsze przejście sezonu. Himalaizm Zimowy… latem Założenie jest takie: himalaiści w sprzyjających, letnich warunkach zapoznają się z drogą na szczyt, którą następnie spróbują pokonać zimą. Lato 2014 miało minąć pod znakiem niezdobytych zimą wierzchołków: Nanga Parbat i K2. Ze względu na zagrożenie atakami terrorystycznymi, wycofano się z pomysłu zdobycia tej pierwszej, a celem zastępczym stał się Broad Peak Middle - liczący 8016 m szczyt, położony na terenie Pakistanu. Od 10 czerwca do 4 sierpnia działała tam polska wyprawa. Pod Broad Peak ruszyła 9-osobowa grupa, podzielona na 2 zespoły. Pierwszy, w składzie: Kacer Tekieli, Jarosław Gawrysiak i Krzysztof Stasiak, atakował wierzchołek Middle. Szczytu nie udało się osiągnąć. Powyżej 7900m nastąpił odwrót. Zadecydowało długie oczekiwanie na idącego wolno Stasiaka oraz złe samopoczucie Tekieli. - Nauczyliśmy się, ze trzeba przestrzegać okresów regeneracji. To, co wydawało się, że pokonamy w 10 minut, zajmowało 40 – tłumaczył. Drugi zespół: Agnieszka Bielecka, Piotr Tomala, Marek Chmielarski, kierował się na wierzchołek główny. Broad Peak to wyjątkowa góra, bo szczyt poprzedza specyficzna, niemal pozioma grań na ponad 8 000 m n.p.m. - To chyba lepiej niż pionowa? Niekoniecznie. – Pokonanie tej odległości zajmuje godzinę, a przebywanie na takiej wysokości po prostu niszczy organizm – tłumaczyła Agnieszka Bielecka. Na szczycie udało się stanąć. Tym samym Bielecka została 3. Polką, którą zdobyła Broad Peak. Na K2 od strony Pakistanu, drogą trudniejszą i dłuższą, ruszyła wyprawa w składzie: Janusz Gołąb, Marcin Kaczkan, Artur Małek, Paweł Michalski . Na szczycie udało się stanąć Gołąbowi i Kaczkanowi. Uczestnicy skarżyli się na słabą widoczność podczas powrotu. Dlaczego drugi zespół zawrócił? - Byłem za wolny – wyjaśnił Paweł. -Bezpieczny powrót byłby niemożliwy. Pierwsza pomoc: część praktyczna Jednym z elementów szkolenia jest przygotowanie ratownicze. Tę część polska wyprawa zaliczyła w praktyce. Równocześnie na Broad Peak działał zespół Tajwańczyka i Meksykanów. Okazało się, że Tajwańczyk ma objawy choroby wysokościowej, a jego stan pogarsza się. Na pomoc ruszyli Mariusz Grudzień, Grzegorz Bielejec, Marek Chmielarski i Krzysztof Stasiak. Marek wycofał się z powodu odmrożeń, a Krzysiek tracił siły po ataku szczytowym. Pozostałym po ok. 3 godzinach udało się namierzyć Tajwańczyka. Podali mu leki i tlen. - Kiedy tam szliśmy, nie wiedzieliśmy, w jakim jest stanie– mówił Grzesiek. Bariera językowa nie pozwalała na dokładne sprawdzenie stanu chorego. Zasygnalizował potrzebę fizjologiczną, a to oznaczało, że jest świadomy. Mężczyznę udało się uratować i sprowadzić na dół. Reprezentant Przedstawicielstwa Tajwanu w Polsce podziękował polskiej wyprawie za udzieloną pomoc. – Jesteśmy wdzięczni. To było prawdziwe bohaterstwo. Nasi alpiniści muszę się jeszcze dużo nauczyć od polskich kolegów – mówił. Zaproponował nawet polsko-tajwańską współpracę. - U nas też są wysokie góry. Podsumowanie sezonu Kierownik programu Polskie Himalaje, Janusz Majer na konferencji PZA mówił, że cele tegorocznego projektu zostały osiągnięte. Przede wszystkim uczestnicy wrócili cali i zdrowi, w dobrej komitywie, jako grupa partnerów. Majer dopiero jako trzeci cel wymienił zrealizowane wejścia szczytowe. - Zespół był zgrany, nikt się nie wymigiwał od pracy, była wola walki – dodała Agna. - Sama przyjemność!
"Korona Himalajów": nowy pomnik we Władysławowie
W sobotę 28 czerwca we Władysławowie odsłonięto nowy pomnik. Czternaście skalnych płyt symbolizuje czternaście ośmiotysięczników, które zdobyli Polacy
Mount Everest, K2, Czo Oju, Broad Peak, Nanga Parbat, Dhaulagiri, Manaslu, Kanczendzonga, Annapurna, Lhotse, Makalu, Sziszapangma, Gaszerbrum I i Gaszerbrum II - oto czternaście ośmiotysięczników, które oddaje kamienna rzeźba "Korona Himalajów". Postawiono ją w ostatnią sobotę, we Władysławowie, w Alei Gwiazd Sportu, by przypomnieć o Polakach, którym udało się je zdobyć. Pomnik jest zbudowany z bloków piaskowca, sprowadzonego specjalnie na tę okazję ze Szwecji. Na każdej płycie zostaną umieszczone tablice z nazwą i wysokością szczytu, który symbolizuje oraz takie, które podkreślą osiągnięcia sportowe polskich himalaistów. Pierwsza tablica pojawi się jeszcze w tym roku, na płycie, która symbolizuje Mount Everest (zdobycie szczytu w 1989 roku przez Eugeniusza Chrobaka i Andrzeja Marciniaka). Z kolei już w przyszłym roku, odsłonięte zostaną tablice na płycie K2 (drugi szczyt świata), w kolejnym roku na Kanczendzondze (trzeci szczyt świata), który w 1986 roku zdobyli Jerzy Kukuczka i Krzysztof Wielicki itd. Przez kolejne lata sukcesywnie będą się pojawiać kolejne tablice z pierwszych zimowych wejść m.in. na: szczyt Lhotse zdobyty 31 grudnia 1988 przez Krzysztofa Wielickiego, Czo Oju zdobyty 12 lutego 1985 przez Macieja Berbekę i Macieja Pawlikowskiego, Dhaulagiri zdobyty przez Andrzeja Czoka i Jerzego Kukuczkę, Manaslu zdobyty przez Macieja Berbekę i Ryszarda Gajewskiego, Annapurna I zdobyty przez Artura Hajzera i Jerzyego Kukuczkę, Gaszerbrum I zdobyty 9 marca 2012 przez Adama Bieleckiego i Janusza Gołąba, Broad Peak zdobyty 5 marca 2013 przez Macieja Berbekę, Adam Bieleckiego, Tomasz Kowalskiego i Artura Małka, Sziszapangma zdobyty 14 stycznia 2005 przez Piotra Morawskiego. Źródło: TVN
Wyprawa na Broad Peak na Krakowskim Festiwalu Górskim
Panel dyskusyjny dotyczący wyprawy na Broad Peak oraz przyszłości Polskiego Himalaizmu Zimowego na 11. Krakowskim Festiwalu Górskim
W sobotę, 7 grudnia na 11. Krakowskim Festiwalu Górskim odbędzie się panel dyskusyjny dotyczący zimowej wyprawy na Broad Peak oraz przyszłości Polskiego Himalaizmu Zimowego. W spotkaniu wezmą udział: Bogusław Kowalski, Janusz Majer, Piotr Pustelnik, Ludwik Wilczyński, Dariusz Załuski, Krzysztof Wielicki, Adam Bielecki oraz Artur Małek. 5 marca 2013 roku Polacy jako pierwsi zdobyli zimą wierzchołek Broad Peak (8047 n.p.m.). Wyprawa, organizowana w ramach Polskiego Himalaizmu Zimowego 2010-2015, zakończyła się sukcesem, który okupiony został wielką tragedią. Podczas schodzenia zginęli dwaj z czterech zdobywców szczytu - Maciej Berbeka i Tomasz Kowalski. Wypadek ten wstrząsnął całym środowiskiem wspinaczkowym w Polsce. Polski Związek Alpinizmu powołał specjalny zespół, którego zadaniem było wyjaśnienie zdarzeń, jakie miały miejsce podczas wyprawy. We wrześniu został opublikowany raport, w którym zawarto oceny dotyczące żyjących członków wyprawy. Wyniki pracy zespołu spowodowały liczne polemiki i kontrowersje. Niedawno, pod patronatem PZA, odbył się tzw. Szczyt Podlesicki, podczas którego wspinacze dyskutowali nad zagadnieniami związanymi z etyką i zasadami w górach najwyższych, a także opracowali wytyczne dotyczące organizacji wypraw. Podczas panelu dyskusyjnego na Krakowskim Festiwalu Górskim chcielibyśmy wrócić do Szczytu Podlesickiego i zapoznać się z jego głównymi wątkami. Mamy również nadzieję, że spotkanie będzie okazją, by porozmawiać o etyce, taktyce w górach, a także zastanowić się, jakie wyzwania stoją przed wciąż niedokończonym projektem Polski Himalaizm Zimowy. W dyskusji swój udział zapowiedzieli: Bogusław Kowalski (moderator), Janusz Majer, Piotr Pustelnik, Ludwik Wilczyński, Dariusz Załuski oraz członkowie wyprawy na Broad Peak - Krzysztof Wielicki, Adam Bielecki i Artur Małek. Panel dyskusyjny o wyprawie na Broad Peak oraz o przyszłości Polskiego Himalaizmu Zimowego odbędzie się w sobotę 7 grudnia, od godz. 12.00 do 13.45, w sali nr. 9. Ze względu na ograniczoną liczbę miejsc, wejście na panel będzie dostępne wyłącznie dla tych uczestników festiwalu, którzy będą posiadali wejściówki rozdawane w recepcji w piątek od godz. 16 oraz w sobotę od godz. 10, do wyczerpania limitu miejsc. Na 11. Krakowski Festiwal Górski zapraszają wspinanie.pl, TKN Wagabunda, Góry i Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie. 11. Krakowski Festiwal Górski 6-8 grudnia 2013 roku Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie ul. Rakowicka 27 Pawilon Dydaktyczno-Sportowy www.kfg.pl
Wyprawa została dobrze przygotowana. Uchybienia i błędy pojawiły się podczas ataku szczytowego – twierdzą w raporcie członkowie Zespołu ds. zbadania okoliczności i przyczyn wypadku podczas zimowej wyprawy na Broad Peak w 2013 roku
Zarząd Polskiego Związku Alpinizmu publikuje pełny tekst raportu, który został sporządzony przez zespół ds. zbadania przyczyn wypadku podczas zimowej wyprawy na Broad Peak. Komisję powołał Zarząd PZA na wniosek kierownika wyprawy – Krzysztofa Wielickiego i ówczesnego kierownika programu "Polski Himalaizm Zimowy 2010-2015" Artura Hajzera. Członkowie zespołu od kwietnia do sierpnia drobiazgowo odtwarzali przebieg ekspedycji. Rezultatem ich działań jest 24-stronicowy raport, który trafił do władz PZA. Rekonstrukcji wydarzeń podjął się zespół doświadczonych wspinaczy. W zespole pod kierownictwem Piotra Pustelnika znaleźli się: Anna Czerwińska, Bogdan Jankowski, Michał Kochańczyk, Roman Mazik. Podczas prac zgromadzili obszerną dokumentację filmową, fotograficzną i fonograficzną. Rozmawiali z osobami, które wspinały się zimą na wysokości powyżej 8000 metrów. Prześledzili informacje, których dostarczyła letnia wyprawa poszukiwawcza na Broad Peak pod kierownictwem Jacka Berbeki. Nie tylko przygotowanie zimowej wyprawy, ale i jej początek nie budzą wątpliwości członków zespołu. Himalaiści aklimatyzowali się bez większych problemów. Wszyscy, którzy wzięli udział w ataku szczytowym spędzili wcześniej noc na wysokości powyżej 7000 m, czego wymagają standardy programu PHZ. Do ataku wspinacze wyszli jako czteroosobowy zespół. Nie przedyskutowali jednak w wystarczającym stopniu taktyki ataku, nie wyznaczyli godziny odwrotu, nie ustalili jednoznacznie, kto podejmuje decyzje w zespole. Wątpliwości budzi także godzina rozpoczęcia ataku – 5 rano. Nie jest to jednak precedens. Dla porównania – pierwsi zimowi zdobywcy Everestu wyruszyli na szczyt o godz. 7.15. Himalaiści powinni jednak podjąć inne rozwiązania taktyczne np. zakończyć atak szczytowy po zdobyciu szczytu przez szybszą dwójkę lub zrezygnować z dalszej akcji na Broad Peak i zawrócić, kiedy tempo ich wspinaczki zaczęło znacząco słabnąć. Łączność w trakcie ataku szczytowego nie działała w pełni prawidłowo, m.in. radiotelefon Adama Bieleckiego samoistnie się rozstroił, a radiotelefon Artura Małka miał zwarcie. Błędem było odłączenie się od zespołu Artura Małka i Adam Bieleckiego. Ten ostatni nie poinformował wcześniej kolegów, że nie zamierza schodzić ze szczytu zresztą zespołu. Artur Małek odrzucił natomiast propozycję Maćka Berbeki, by schodzić ze szczytu wspólnie z nim i Tomaszem Kowalskim. Zdaniem zespołu, Bielecki i Małek złamali zasady etyki i praktyki alpinistycznej oraz regułę PHZ mówiącej o utrzymywaniu kontaktu wzrokowego z członkami zespołu. W swoim mniemaniu działali jednak w sytuacji zagrożenia własnego życia. Autorzy raportu tego domniemania nie podzielają. Równolegle z wymienionymi błędami, Raport przyznaje, że „nie ma dostatecznych przesłanek, by prognozować jaki byłby przebieg wydarzeń, gdyby zespół atakujący szczyt pozostał spójny”. Autorzy Raportu podkreślają zarazem, że fakt rozdzielenia się zespołu mógł mieć destrukcyjny wpływ na samopoczucie tych, którzy schodzili na końcu stawki, spowodować u nich uczucie osamotnienia i braku nadziei na ewentualną pomoc. Zespół także negatywnie ocenia postawę Adama Bieleckiego, który zszedł z obozu czwartego zanim akcja ratunkowa była całkowicie zakończona. Zdaniem komisji, kierownik wyprawy prawidłowo przeprowadził akcję ratunkową. Na pomoc, do obozu czwartego wysłał pakistańskiego wspinacza Karima Hayata a do niższych obozów tragarzy wysokościowych wyprawy. Zespół docenia też postawę A. Małka, który z własnej inicjatywy czekał na powrót Tomasza Kowalskiego i Macieja Berbekę w obozie IV. Przyczyną śmierci Tomasza Kowalskiego było dramatyczne osłabnięcie organizmu, choć przyczyny tego osłabnięcia nie są do określenia Nie jest znana przyczyna ani miejsce śmierci Macieja Berbeki. - Uważamy, że trzeba, powinno się i należy podjąć próbę pomocy nawet wtedy, kiedy podnosi to poziom ryzyka osobie pomagającej. Jest to przejaw dojrzałości i odpowiedzialności partnerów, wyraz odwagi cywilnej, spolegliwości i empatii. To wszystko powinno cechować nasze środowisko. Jesteśmy przekonani, że podstawowe zasady, na których zbudowano alpinizm nie zmieniły się. Jedną z nich, w naszym przekonaniu fundamentalną, jest partnerstwo – stwierdzają twórcy raportu. Raport przedstawia także błędy i uchybienia w organizacji i przeprowadzaniu samej wyprawy. Zdecydowana większość wykrytych uchybień nie miała zdaniem Zespołu wpływu na przebieg ataku szczytowego. Autorzy raportu formułują szereg zaleceń, wśród nich zalecają by podczas kwalifikacji na kolejne wyprawy weryfikować nie tylko dorobek sportowy i predyspozycje organizmu kandydatów, ale także ich cechy psychiczne (jak umiejętność działania w zespole) oraz kwalifikacje etyczne. „(...) osoby, które pod względem etycznym zdecydowanie zawiodły, nie powinny być brane pod uwagę nawet jeśli reprezentują odpowiedni poziom sportowy” – czytamy w raporcie. Dodatkowe badania medyczne mają przechodzić starsi wiekiem uczestnicy wypraw. Poprawie powinna ulec łączność radiowa, rozmowy radiowe mają być nagrywane (podczas wyprawy kierownik używał własnego dyktafonu) , radiotelefony – wymienione na nowe, w najwyższym obozie ma znajdować się tlen medyczny. Zalecany jest udział lekarza w wyprawach wieloosobowych. Władze związku zaznaczają też: „uczestnicy tego typu wypraw działają pod wpływem ciągłego stresu i poczucia zagrożenia życia, w skrajnie trudnych warunkach pogodowych. Towarzyszą im olbrzymie emocje. Właściwa ocena sytuacji i podejmowanie decyzji są w znacznym stopniu utrudnione – wciąż trwają badania nad zachowaniem organizmu w tak ciężkich warunkach.” Zarząd PZA zamierza w październiku zorganizować panel dyskusyjny dotyczący etyki i bezpieczeństwa w górach. Będzie nawiązaniem do tzn. Szczytu Gliwickiego, który odbył się w kwietniu 1987 r. Było to spotkanie wybitnych polskich himalaistów pod hasłem „Etyka we współczesnym alpinizmie”. PZA podkreśla wagę dokonań Polaków – „zimowe wejścia na ośmiotysięczniki są jednymi z najpoważniejszych wyzwań nie tylko dla alpinistów, ale i dla odkrywców, eksploratorów i badaczy”. Przeczytaj pełen raport. Zarząd PZA
Jednego dnia gratulacje, następnego kondolencje. Wszystko wydarzyło się tak szybko, że nie było czasu na świętowanie dokonania polskich himalaistów. Historyczny wyczyn – pierwsze zimowe wejście na Broad Peak – został przesłonięty przez tragedię. Co było jej przyczyną?
Tragedie są wpisane w historię himalaizmu. Kto dziś pamięta, że w lipcu 1975 r. pięciu polskich wspinaczy z Wrocławia weszło na dziewiczy wówczas środkowy wierzchołek Broad Peaku? A czy ktoś pamięta, że trójka z nich zginęła podczas zejścia? To wydarzenie miało miejsce latem, kiedy warunki są dużo lepsze niż zimą: temperatury wyższe, pogoda stabilniejsza, dzień dłuższy. Każdy, kto ma jakieś pojęcie o górach wysokich, wie, że wejście na szczyt to dopiero połowa drogi, i to z reguły ta łatwiejsza. Wiele osób ginie podczas schodzenia. Nie bez powodu obszary położone ponad 8000 m n.p.m. nazywane są strefą śmierci. Człowiek może przeżyć w rozrzedzonym powietrzu tylko po wcześniejszej aklimatyzacji i tylko przez krótki czas. I musi liczyć przede wszystkim na siebie. A zimą skala trudności wzrasta kilkakrotnie. Wystarczy powiedzieć, że zimą na Evereście stanęło do tej pory mniej osób niż na Księżycu. W tak niskich temperaturach, jakie tam panują w sezonie zimowym, ekwipunek zawodzi – zamarza, przestaje działać. Pozostaje tylko człowiek. Jeśli on się podda, następuje koniec. Możliwości niesienia pomocy wynoszą praktycznie zero. Himalaiści nie są samobójcami. Nie jadą w góry po to, żeby ginąć, ale żeby przesuwać granice, pisać historię. Tegoroczna polska zimowa wyprawa na Broad Peak nie była wyjątkiem. Już po raz czwarty Polacy mieli się zimą zmierzyć z tą górą. Tylko że tym razem sytuacja była szczególna z jednego powodu. W składzie wyprawy znalazł się Maciej Berbeka. Miał szansę dokończyć coś, co prawie zrobił 25 lat temu. W 1988 r. stanął samotnie na tzw. przedwierzchołku Broad Peaku. Był przekonany, że zdobył szczyt. Dopiero na dole dowiedział się o pomyłce. To i tak był rekord, nikt wcześniej zimą nie wszedł na taką wysokość w Karakorum – co jednak nie zmieniało faktu, że pierwszego zimowego wejścia nie dokonał. Berbeka miał żal, że nikt go nie uprzedził o istnieniu „fałszywego” wierzchołka, i od tamtej pory nie jeździł na wyprawy narodowe. Trzeba też dodać, że spod Broad Peaku ledwie uszedł z życiem. I kiedy po latach Krzysztof Wielicki zaprosił go na wyprawę, Berbeka długo się zastanawiał. Broad Peak zwyczajnie mu się należał. W latach 80. był w ścisłej czołówce światowego himalaizmu, miał na koncie pięć ośmiotysięczników, w tym dwa zimowe wejścia, ale później niewiele się wspinał w tak wysokich górach. Zdecydował się jednak wziąć udział w wyprawie. Zapytany przed wyjazdem o powód, oczywiście jak to on zażartował – że dołączył, bo postawiono na młodzież. Pozostała trójka wspinaczy mających atakować Broad Peak to rzeczywiście inne pokolenie, dużo młodsze, ale z kilkunastoletnim doświadczeniem. Artur Bielecki ma na koncie pierwsze zimowe wejście na Gaszerbrum I. Artur Małek od lat wspina się zimą w Tatrach. W Himalajach świetnie się sprawdził w trudnych warunkach na Lhotse. Nic dziwnego, że dostał propozycję wzięcia udziału w wyprawie na Broad Peak. Najmłodszy ze wszystkich Tomasz Kowalski na ośmiotysięczniku nigdy nie był. Jak trafił do zespołu? Jego dokonania w różnych górach zwracały uwagę nawet starych himalajskich wyjadaczy. Na przykład w ciągu zaledwie 27 dni zdobył cztery siedmiotysięczniki leżące w byłym Związku Radzieckim. Miał doświadczenie z wysokością, wiadomo było, że dobrze się aklimatyzuje. Poza tym miał inne osiągnięcia sportowe – biegał maratony i ultramaratony. Niektórzy pewnie pamiętają, że Krzysztof Wielicki przed swoją pierwszą wyprawą w Himalaje (w 1980 r.) też nigdy wcześniej nie przekroczył magicznej granicy 8000 m n.p.m. I zdobył wtedy zimą Everest! Tyle że finał obu tych wypraw jest niestety całkiem inny. Kowalski nie zszedł do bazy. Pozostał na górze, podobnie jak Berbeka. Nic nie zapowiadało tragedii. Nastąpiła ona podczas zejścia himalaistów ze szczytu, ale to nie załamanie pogody – jeden z najgorszych przeciwników w górach – było jej przyczyną. Koniec lutego 2013 r. Wszyscy siedzą w bazie pod Broad Peakiem, czekając na poprawę aury. Obozy są założone, liny poręczowe zawieszone, odpowiednia aklimatyzacja zdobyta. „Tylko pogoda może nam przeszkodzić” – powtarzają. Dwa razy dziennie sprawdzają meteorogramy dostarczane przez profesjonalny serwis ze Szwajcarii (www.expeditionweather.info) i przez Karla Gabla z instytutu meteorologii w Innsbrucku. Te prognozy uchodzą za najdokładniejsze na świecie. Od nich uzależnione są wszelkie dalsze poczynania himalaistów – czy pójdą w górę, czy będą zmuszeni do bezczynnego siedzenia w bazie. O niedostępności Karakorum zimą decyduje oczywiście wysokość nad poziomem morza, ale trzeba do niej dodać potwornie niską temperaturę. Przez większą część sezonu wieją tam huraganowe wiatry. Jeśli nie pęd powietrza, to mróz zabije człowieka – odczuwalna temperatura spada wtedy nawet do –70°C. Na szczęście od czasu do czasu wiatr przycicha, niebo się przejaśnia, robi się nieco cieplej – otwiera się tzw. okno pogodowe. Zimą w Karakorum zdarza się to zaledwie kilka razy w sezonie i trwa bardzo krótko. Te momenty himalaiści wykorzystują na atakowanie szczytu. 25 lutego dociera wreszcie informacja, że na początku marca pogoda da szansę wspinaczom. W następnych dniach meteorogramy, które zwykle zmieniają się z godziny na godzinę, uparcie powtarzają optymistyczną prognozę dla 5 marca. Żeby na samej górze być właśnie tego dnia, trzeba z bazy wyjść wcześniej, nawet jeśli warunki nie będą zbyt sprzyjające. Według prognoz będzie to ostatnia szansa na atakowanie szczytu. 3 marca Rozpoczyna się decydujące starcie. Wielicki, kierownik wyprawy, ma pewne obawy, czy na wspinaczy źle nie wpłynęła długa bezczynność w bazie. Nie ma jednak żadnych przesłanek, żeby kogoś zatrzymywać – wszyscy są zaaklimatyzowani, dobrze się czują. I wszyscy przyjechali tu po to, żeby zdobyć Broad Peak. Wielicki pozwala, żeby oba zespoły: Berbeka–Kowalski i Bielecki–Małek, ruszyły tego samego dnia, aby było im łatwiej działać. Na pożegnanie rzuca: „Pamiętajcie, życie nie ma ceny”. Czwórka polskich wspinaczy i trzech Pakistańczyków wspomagających wyprawę opuszcza bazę. Po kilku godzinach dochodzą do obozu II na wysokości 6200 m. Tu spędzają noc. 4 marca Polacy dochodzą do obozu IV założonego na 7400 m. Pogoda jest cały czas dobra – słońce i słaby wiatr. Już tylko kilka godzin nocy dzieli ich od rozpoczęcia ostatniego podejścia do szczytu. Ustalają, że wyruszą o 5 rano. Wybór godziny jest bardzo istotny: zbyt wczesne wyjście naraża ich na odmrożenia w panującej nad ranem niskiej temperaturze, co mogłoby zakończyć atak już na samym początku. Zimą na Evereście stanęło mniej osób niż na Księżycu. To pokazuje skalę trudności. (Fot. Adam Bielecki) 5 marca, godz. 5.15 Grupa opuszcza namiot, by już po trzech godzinach znaleźć się przy szczelinie. Tempo nadaje między innymi Berbeka, tak jakby nie miał na karku pięćdziesiątki, a najwyżej połowę tego. A przecież idą bez tlenu, bo w himalaizmie sportowym tlenu się nie używa. – Pogoda była wymarzona, ani jednej chmurki, cisza. Z bazy widzieliśmy ich przez lornetki – opowiada Wielicki. Jednak za szczeliną oba zespoły zaczynają iść wolniej niż zakładał plan, trafiają na mniejsze, niewidoczne do tej pory lodowe rozpadliny. Dopiero wczesnym popołudniem wspinacze dochodzą do przełęczy, skąd jak zakładano, było jeszcze około trzech godzin na wierzchołek. – Jest 12.30, zamierzacie iść na szczyt? – Wielicki łączy się z Berbeką przez radio. – Po to tu przyjechaliśmy – odpowiada Berbeka. Jednak grań, dobrze znana z letnich przejść, zimą pokazuje zupełnie nowe oblicze: trudne lodowo-skalne podłoże pokrywa gruboziarnisty śnieg. – Ten widok trochę mnie podłamał. Stało się jasne, że przeprawa będzie cięższa – opowiadał już w Polsce Adam Bielecki. Niemniej oba zespoły idą w kierunku szczytu. Wielicki ciągle dopytuje Bieleckiego przez radio, kiedy będą na wierzchołku, i z niepokojem wysłuchuje informacji o trudnej drodze. W pewnym momencie musi doradzić Bieleckiemu, jak obejść trudny fragment – bo pamiętał go ze swojej wspinaczki sprzed lat. Na przedwierzchołek Rocky Summit, na którym 25 lat wcześniej zawrócił Berbeka, pierwszy zespół dociera dopiero około 15. Według planów o tej porze wszyscy mieli już być w drodze powrotnej. Zaniepokojony Wielicki łączy się ponownie z Berbeką, ale ten odpowiada, że idą dalej. – Zdaję się na twoje doświadczenie – mówi Wielicki. Wie, że zespołowi szczytowemu nie da się powiedzieć, by widząc wierzchołek, zawrócił. – To nie do zatrzymania – opisuje tamtą sytuację. Z kolei Bielecki mówi: – Mieliśmy świadomość, że będziemy wracać w nocy. Ale też nie mieliśmy pretekstu, żeby zawrócić, warunki pogodowe były świetne, my czuliśmy się dobrze. Godz. 17.20 Na szczycie jako pierwszy staje Adam Bielecki. I niemal natychmiast rusza w dół. Nie czeka na swego partnera Artura Małka, nie łączy się z bazą, bo jego radio jest przestrojone. Od 12 godzin nic nie jadł i nie pił – wymiotuje za każdym razem, kiedy stara się coś przełknąć. – Wiem, że wzbudziło kontrowersje to, że się rozdzieliliśmy. Ale miałem przekonanie, że chłopcy są w takim samym dobrym stanie jak ja, a wiedziałem, że dojdą bezpiecznie – tłumaczył Bielecki już w Polsce. O 17.50 na szczycie staje Artur Małek, także na kilkadziesiąt sekund. Na zdjęciu Bieleckiego śnieg na wierzchołku jest biały, u Małka – pomarańczowy od zachodzącego właśnie słońca. Ta różnica kolorów, te pół godziny odstępu to, jak się okaże, niemal granica między życiem a śmiercią. Małek schodząc z kopuły szczytowej, mija Berbekę i Kowalskiego. – Tomek wyglądał dobrze, lepiej nawet niż ja, a ja byłem na siłach, żeby wrócić. Widziałem to po nim, wspinaliśmy się razem od miesiąca. Maciek trochę gorzej, ale w porządku – opowiada Małek. – Kowalski zaproponował mi, abym ponownie wszedł z nimi na szczyt i nakręcił film, bo tak się kiedyś umawialiśmy podczas poręczowania drogi. Odpowiedziałem mu: „Nie wygłupiaj się, wchodź, rób zdjęcie i uciekaj”. Z kolei Berbeka zaproponował, żebym wracał z nimi, a nie sam. Powiedziałem mu, że jeśli poczekam pięć minut, to zamarznę. Może Maciek się martwił, że się z Adamem rozdzieliliśmy? – zastanawia się Małek. Godz. 18.00 Berbeka i Kowalski wchodzą na szczyt i łączą się z Wielickim. Ten dopiero teraz się dowiaduje, że cała czwórka zdobyła Broad Peak. Przez krótką chwilę wydaje się, że wszystko jest w porządku. Nikt nie zgłasza problemów, więc kierownik jest dobrej myśli, choć sukces będzie można odtrąbić, dopiero gdy wszyscy znajdą się w namiocie. Tymczasem powrót nie będzie prosty. Wyczerpani zdobyciem szczytu wspinacze muszą się znowu wspiąć na przeklęty Rocky Summit – w ciemnościach i spadającej temperaturze. Małek stara się iść jak najprędzej. Wie, że kiedy tylko zajdzie słońce, „komfortowe” jak dotąd warunki zmienią się diametralnie. Zacznie się walka o życie. – Przed Rocky Summit dopadł mnie totalny zmrok. Bez księżyca, bez światła – pamięta himalaista. Tempo marszu spada drastycznie, nie może nikogo zawiadomić, gdzie jest, bo zamarzł mikrofonogłośnik przypięty pod kołnierzem – samo radio tkwi w plecaku, niedostępne w tych warunkach. Już na przełęczy musi zmienić baterie w czołówce, co zajmuje 40 min! Każdy ruch jest wysiłkiem. Gubi rękawiczkę, idzie dalej w zapasowej, wypchanej czterema ogrzewaczami. Obóz bazowy pod Broad Peakiem stanął pod koniec stycznia tego roku. Adam Bielecki) 6 marca, ok. godz. 2.00 Małek wchodzi do namiotu w obozie IV. Zwala się na śpiwór i w rakach, z czekanem w ręku dochodzi do siebie. Tymczasem Bielecki jest już tam od czterech godzin! Jak to możliwe? Kluczem okazał się zmrok, a dokładnie miejsce, gdzie zastał on każdego ze zdobywców Broad Peaku. – Miałem 40 min światła, kiedy zacząłem schodzić, i w tym czasie przeszedłem dwie trzecie grani. To mi dało ogromną przewagę nad resztą zespołu – tłumaczy Bielecki. W tym momencie staje się jasne, że liczone w kwadransach różnice w dotarciu na szczyt przełożą się na wielogodzinne odstępy w powrotach do obozu IV. Bielecki pamięta, że kiedy dochodził do namiotów, odwrócił się i zobaczył na grani światełko. – To mnie przeraziło. Zrozumiałem, że coś poszło nie tak, bo nikt o tej porze nie powinien tam być – opowiada. Bielecki widział światło czołówki Małka, który z trudem wracał do obozu. A co po zdobyciu szczytu działo się z Berbeką i Kowalskim? – Dosłownie godzinę po informacji o wejściu na wierzchołek zgłasza się Kowalski. I mówi, że nie widzi Maćka i nie może podejść pod Rocky Summit. Padł na mnie strach, bo jak to, po szczęściu i euforii na szczycie mija godzina i on nie może iść? – relacjonuje Wielicki. – Zaświtało mi, że bez łączności nic nie mogę zrobić. Gdy Bielecki już w namiocie doprowadził swoje radio do używalności, kierownik wyprawy powiadomił go o sytuacji. Wspinacz, chociaż właśnie co wrócił ze strefy śmierci, ubrał się i ruszył do góry, po kolegów. – Robiłem jeden krok, osiem oddechów. Trzy kroki i odpoczynek. Po pół godzinie byłem 50 m od namiotu. Zawróciłem – stwierdza krótko. Wielicki tymczasem dopinguje Kowalskiego do marszu. Przez całą noc odbywają sześć–siedem rozmów. Kowalski jest słaby. Sygnalizuje, że wypiął mu się rak i nie może go zapiąć, ciągle mówi, że nie może iść, że ma białe ręce. Na pytanie, gdzie ma rękawice, odpowiada: „Nie wiem”. – Zaleciłem mu wzięcie leków, ale część upuścił. Raz mówił, że widzi Maćka, raz że nie widzi. Może Maciek szedł gdzieś przed nim? – zastanawia się Wielicki, ciągle poruszony wspomnieniem tych rozmów. Przez całą noc Berbeka nie dał znaku życia. Tylko raz Kowalski w rozmowie z bazą po północy powiedział: „Chcemy biwakować”, a Wielicki od razu wychwycił to „my”. – Kopiecie jamę? – pyta. – Nie, siedzimy na kamieniu – mówi Kowalski. – To daj mi Maćka. – Ale on nie chce gadać – odpowiada Kowalski po kilku sekundach ciszy. Wielicki zastanawiając się dziś, nie ma wcale pewności, że Berbeka naprawdę był obok Kowalskiego. Jego zdaniem Kowalski sprawiał wrażenie nieobecnego. – Ani razu nie poprosił o pomoc, nie zdawał sobie sprawy ze swego położenia – uważa Wielicki. Rozmowy z Kowalskim trwają do rana. W obozie IV słuchają ich z ciężkim sercem Małek i Bielecki. Oni także namawiają kolegę do zejścia. Mówią mu, że każdy krok w dół przybliża go do życia, każda minuta zastoju – do śmierci. O 6.30 Kowalski odzywa się po raz ostatni. Zostaje gdzieś w pobliżu przełęczy, pokonując w 12 godzin trasę, która powinna mu zająć godzinę. Trekking po lodowcu Baltoro do miejsca, gdzie stanęła baza. (Fot. Adam Bielecki) 6 marca nad ranem Kucharz z obozu bazowego zauważa światło czołówki na wysokości 7700 m, przy szczelinie. Można się domyślać, że to Berbeka. – Był twardym zawodnikiem, przetrwał noc i szedł dalej – uważa Artur Hajzer, autor programu Polski Himalaizm Zimowy 2010–2015, w ramach którego odbyła się wyprawa na Broad Peak. Ale kiedy tego samego dnia po południu pod szczelinę dochodzi z obozu II Karim Hayyat, tragarz wysokościowy, nie ma tam nikogo. – Zniknął. W grę wchodzi upadek do szczeliny – mówi Hajzer. Z obozu IV próbuje tego samego dnia rano wyjść Artur Małek zaopatrzony w termosy z herbatą. Ale podobnie jak wcześniej Bielecki po przejściu kilkudziesięciu metrów w górę jest kompletnie wyczerpany. Na prośbę Wielickiego pozostaje jednak w obozie cały dzień. Udaje mu się namówić do pozostania Karima Hayyata, co – jak opowiada – nie jest łatwe, bo tragarze z zasady nie nocują w obozach powyżej 7000 m. Dopiero wieczorem, na wieść o zbliżającym się załamaniu pogody, obaj schodzą do obozu II. 7 marca pogoda zaczyna się psuć, wreszcie 8 marca umiera ostatnia nadzieja. – O 14.00, po 80 godzinach od rozpoczęcia ataku, po 56 godzinach od ostatniego kontaktu, zdecydowałem się zakończyć wyprawę. Nie mieli już prawa żyć – mówi Wielicki. Śmierć himalaistów przysłoniła wyczyn, jakim było zdobycie zimą Broad Peaku. Informacja o tragedii została podchwycona przez media i rozpętała dyskusję nad sensem i bezpieczeństwem wspinaczki oraz nad możliwymi popełnionymi błędami. Pojawiły się pytania, wręcz zarzuty o złe przygotowanie i przeprowadzenie wyprawy. Niektóre wynikały z niewiedzy – np. dlaczego po Berbekę i Kowalskiego nie poleciał śmigłowiec? Nie wysłano go, choć był już przygotowany, ponieważ lot poszukiwawczy, bez możliwości podjęcia kogokolwiek na pokład, jest możliwy do wysokości 6700 m. Lądowanie – do 4900 m. Tymczasem tragedia rozgrywała się powyżej 7700 m. Himalaiści sportowi nie biorą ze sobą butli z tlenem „na wszelki wypadek”, bo są zbyt ciężkie i spowalniają wspinaczkę. Bielecki i Małek byli zbyt wyczerpani atakiem na szczyt i nie mogli ruszyć na ratunek, zaś pakistańscy tragarze i tak zrobili więcej, niż można było wymagać od kogoś, kto nie żyje ideą zimowego zdobywania szczytów. Jednak nawet najbardziej doświadczeni himalaiści nie do końca potrafili zrozumieć, co się stało z Tomkiem Kowalskim. – Dla mnie to jest niepojęte, jak człowiek, który godzinę wcześniej był na szczycie, nie może iść w dół. To lekarze muszą wyjaśnić – zastanawia się Wielicki. Razem z Hajzerem stawiają hipotezę, że Kowalski doznał nagłego wyczerpania energetycznego, co w połączeniu z wysokością i warunkami zimowej nocy spowodowało lawinę kolejnych zdarzeń: wychłodzenie, oszołomienie i utratę kontaktu z rzeczywistością. Ale dlaczego tak szybko, dlaczego spotkało to Kowalskiego uważanego za wytrzymałego wspinacza? To samo pytanie stawia Leszek Cichy, partner Wielickiego w pamiętnym ataku zimowym na Everest w 1980 r. – To mnie zastanawia, z czymś takim się nie spotkałem. Bo rozumiem, Maciek Berbeka może się źle wpiął w linę, złapał oblodzoną poręczówkę. To wypadek. Ale Tomek? Obaj byli w optymalnym momencie aklimatyzacyjnym. To jest zagadka. Gdzieś zawiódł jakiś mały, z pozoru mało istotny element – zastanawia się Cichy. Spekulowano też, czy Berbeka, który był przecież doświadczonym ratownikiem TOPR, nie został pod szczytem, by pomóc Kowalskiemu. – Maciek nie wrócił po Tomka – odpowiada Wielicki. – Obaj schodzili do przełęczy 12 godz. i obaj byli wyczerpani. Bliscy Macieja Berbeki w czerwcu planują wyprawę na Broad Peak w poszukiwaniu ciał. Jeżeli uda się je odnaleźć, co będzie bardzo trudne, wyjaśnienie okoliczności ich śmierci być może stanie się możliwe. Ponadto Artur Hajzer i Krzysztof Wielicki zwrócili się do Polskiego Związku Alpinizmu o zbadanie przebiegu wyprawy. – Tak jak przy katastrofach lotniczych. Żeby na przyszłość coś poprawić, wprowadzić nowe standardy, czegoś się nauczyć – tłumaczy Hajzer. Z upływem czasu przygasną emocje związane z wyprawą. Za kilkadziesiąt lat o zdobyciu zimą Broad Peaku będzie się mówiło w kategorii wyczynu – pamięć o zmarłych zachowają najbliżsi i przyjaciele. Ale teraz to, co wydarzyło się w marcu w Karakorum, jest dla wszystkich wielką tragedią. Szczyty powyżej 8000 metrów.
Wyprawa na Broad Peak po ciała towarzyszy
Na Broad Peak została umieszczona tablica pamiątkowa z nazwiskami Macieja Berbeki i Tomasza Kowalskiego. Trwają poszukiwania ciał
- To była dla nas niezwykle podniosła chwila, tablica została zamontowana na skale niemal dokładnie na wprost Broad Peak. Czuliśmy taką niezwykłą energię. Czuliśmy, że Maciej i Tomasz, może to dziwnie zabrzmi, ale patrzą na nas stamtąd z góry, że czują naszą obecność, my bardzo czuliśmy ich obecność. Byliśmy niezwykle wzruszeni, były łzy oczywiście. To jest taki moment, kiedy czuje się, że dotyka się historii - mówi reporterka "Uwagi TVN" - Joanna Bukowska, która jest na miejscu w Base Camp. Do tej pory ciał Macieja Berbeki i Tomasza Kowalskiego nie udało się odnaleźć. Rodzice Tomka uznali, że nie chcą ściagać ciała syna na dół, zależy im jedynie na symbolicznym pochówku. Chcą, by ciało Tomka na zawsze zostało w górach. - Jest kilka możliwości: pochowanie ciała w szczelinie, tak, żeby nie leżało na środku grani, gdzie przechodzą ludzie, by ie było widoczne dla innych wspinaczy - wyjaśnia Joanna Bukowska. Dwóch z czterech himalaistów, którzy w ramach programu „Polski Himalaizm Zimowy 2010-2015” 5 marca br. zdobyło szczyt Broad Peak (8047 m.n.p.m.), zostało uznanych za zaginionych podczas próby zejścia ze szczytu. Poza zaginionymi na szczyt udało się wejść Adamowi Bieleckiemu oraz Arturowi Małkowi.
To rok ważnych wydarzeń. 125-lecie National Geographic i zimowe wejście Polaków na Broad Peak.
Te dwa wydarzenia mają ze sobą sporo wspólnego. Bo jubileuszowa flaga Towarzystwa National Geographic została w grudniu przekazana Krzysztofowi Wielickiemu (na zdjęciu), kierownikowi zimowej wyprawy na ośmiotysięcznik Broad Peak (8047 m n.p.m.). 5 marca 2013 r. o godz. 18 czasu lokalnego (a więc godzinę przed wysłaniem Travelera do drukarni) Maciej Berbeka, Adam Bielecki, Artur Małek i Tomasz Kowalski jako pierwsi na świecie stanęli na tym szczycie zimą. Trzymamy kciuki za to, by bezpiecznie zeszli do bazy. Jubileuszowe flagi trafiają co miesiąc do przyjaciół NG. Pierwsza z nich poszła w ręce Jurka Owsiaka i została zlicytowana podczas finału WOŚP. Drugą odebrała Elżbieta Dzikowska i weźmie ją m.in. do Chin. Trzecią obdarowaliśmy prof. Normana Daviesa. Kolejne trafiły w ręce: Krzysztofa Wielickiego, Janiny Ochojskiej oraz Mirosława Hermaszewskiego. To, gdzie i z kim wędruje flaga, można śledzić na specjalnej mapie świata na stronie 125lat.national-geographic.pl. Znajdziecie tam też fotorelacje i filmy ze wszystkich dotychczasowych spotkań przekazywania flagi.
Przed wyprawą na Broad Peak, jeden z ostatnich niezdobytych zimą ośmiotysięczników, odbyła się konferencja prasowa, podczas której wręczyliśmy Krzysztofowi Wielickiemu flagę National Geographic, on zaś udzielił nam wywiadu.
Eksploracja gór wysokich wpisuje się w misję National Geographic Society – w XXI w. niewiele pozostało wyzwań, które pozwalają przesunąć granicę ludzkich możliwości i poznania świata. Trzymaliśmy więc kciuki za wyprawę polskich wspinaczy i z uwagą śledziliśmy doniesienia z Karakorum. 5 marca na wieść o zdobyciu szczytu Broad Peak cieszyliśmy się ich sukcesem. Jednak, jak stwierdził Artur Hajzer, twórca i szef projektu Polski Himalaizm Zimowy: „O pełni sukcesu będzie można mówić wtedy, gdy zespół zejdzie do bazy”. Kolejne godziny przyniosły tragiczne wieści: dwaj wybitni wspinacze – Maciej Berbeka i Tomasz Kowalski – nie wrócili do obozu. Na szczycie Broad Peak (8047 m n.p.m) – jako pierwsi na świecie zimą – stanęli Adam Bielecki, Artur Małek oraz Tomasz Kowalski i nestor polskiego himalaizmu Maciej Berbeka. Wszyscy rozpoczęli odwrót do obozu IV, czyli szturmowego (7400 m), jednak Kowalski i Berbeka schodzili znacznie wolniej niż koledzy. Tomasz Kowalski zgłosił kierownikowi Krzysztofowi Wielickiemu, przebywającemu w bazie (4950 m), trudności z oddychaniem i ogólne osłabienie. W czasie schodzenia z przedwierzchołka Rocky Summit zaliczył upadek, w efekcie którego wypiął mu się rak. Meldował o trudnościach z jego zapięciem, mówił też, że widzi Macieja Berbekę, z którym nie było jednak kontaktu radiowego. Ponieważ użycie helikoptera do akcji ratunkowej na tej wysokości nie jest możliwe, o świcie 6 marca Krzysztof Wielicki wysłał do góry czekającego w odwodzie w obozie II Pakistańczyka Karima Hayyata. Wspinacz dotarł na wysokość ok. 7700 m, nie napotykając śladów Polaków, choć widział szczegóły drogi aż do przełęczy. W tej sytuacji wycofał się do obozu IV. Bielecki i Małek nie byli w stanie uczestniczyć w akcji poszukiwawczej. – Jak wynika z mojego 37-letniego doświadczenia, po ataku szczytowym na ośmiotysięcznik, zwłaszcza zimą, wspinacze są zbyt zmęczeni i niedotlenieni, by mogli ruszyć z powrotem do góry. Mózg też nie podejmuje wtedy racjonalnych decyzji – mówi Artur Hajzer, który koordynował wyprawę z Polski. Odczuwalna w tym czasie temperatura w okolicach szczytu wynosiła poniżej –40°C, prognozy zapowiadały załamanie pogody. Po 12 godzinach od ostatniego kontaktu radiowego dwójkę himalaistów uznano za zaginionych. Wspinacze wciąż czekali jednak na Berbekę i Kowalskiego, zabezpieczając ich ewentualne zejście. Niestety, 8 marca kierownik wyprawy Krzysztof Wielicki wydał oświadczenie: „Mając na uwadze wszystkie okoliczności, zaistniałe warunki, moje doświadczenie i historię himalaizmu, jak i wiedzę z zakresu fizjologii i medycyny wysokogórskiej, po dodatkowych konsultacjach z lekarzami i współorganizatorami wyprawy w Polsce, można uznać Macieja Berbekę i Tomasza Kowalskiego za zmarłych”. Broad Peak to dopiero 12. góra świata, ale zimą jedna z najtrudniejszych do zdobycia, bo ze wszystkich ośmiotysięczników najbardziej ekstremalne warunki pogodowe panują właśnie w Pakistanie, w paśmie Karakorum. Huraganowe wiatry przekraczające 120 km/godz. powodują, że odczuwalna temperatura sięga nawet –70°C, a z uwagi na niskie ciśnienie i niedotlenienie organizmu wspinaczy najdrobniejsze czynności sprawiają ogromne problemy. Okna pogodowe, podczas których można zaatakować szczyt, zdarzają się maksymalnie 2–3 razy w sezonie i trwają tylko kilkanaście godzin. O sukcesie decyduje więc wytrzymałość, przygotowanie fizyczne, ale też szczęście, bo prawda jest taka, że himalaizm zimowy jest dziś wciąż trudniejszy od lotu w kosmos. Dla przykładu zimowa wyprawa na Gaszerbrum I (8068 m n.p.m), którą rok temu kierował Artur Hajzer, została uznana przez ExplorersWeb, renomowany amerykański portal zajmujący się sportami ekstremalnymi, za najważniejsze osiągnięcie 2012 r. w dziedzinie sportu i eksploracji. Zdobycie tego ośmiotysięcznika okazało się większym wyczynem niż skok ze stratosfery Felixa Baumgartnera czy okrążenie kuli ziemskiej dzięki sile własnych mięśni. Przetrwanie zimą powyżej 7000 m jest niemożliwe – twierdził Edmund Hillary, pierwszy zdobywca Mount Everestu (8848 m). 17.02.1980 r. Krzysztof Wielicki i Leszek Cichy weszli jednak na najwyższą górę świata, tworząc tym samym nową dyscyplinę sportu – himalaizm zimowy. Stała się ona polską specjalnością – zdobyliśmy zimą 10 z 14 ośmiotysięczników. Założeniem projektu Polski Himalaizm Zimowy było nawiązanie do sukcesów z lat 80. – Himalaizm nigdy nie będzie w pełni bezpieczny i przewidywalny, tragedie są jego nieodłączną częścią i nic tego nie zmieni – tłumaczy Artur Hajzer. W każdej dziedzinie jednak postęp uzależniony jest od ludzi, którzy mają potrzebę przesuwania granic swoich możliwości i sprawdzania co jest dalej, głębiej, wyżej. Tomasz Kowalski (1985–2013) – organizator i uczestnik wielu wypraw górskich w Alpach, Andach, Pamirze, Tienszanie (w ciągu jednego sezonu zdobył cztery siedmiotysięczniki leżące na terytorium byłego ZSRR) i na Alasce (100-kilometrowy trawers Mount McKinley). (Fot. Wojciech Franus) Maciej Berbeka (1954–2013) – jeden z najlepszych polskich himalaistów, zdobywca pięciu gór zaliczanych do Korony Himalajów. Dokonał dwóch pierwszych zimowych wejść na ośmiotysięczniki, wytyczył trzy nowe drogi. W 1988 r. niemal zdobył Broad Peak, zatrzymał się wówczas na wysokości 8027 m. Do niego przez 23 lata należał zimowy rekord wysokości w Karakorum. Wrócił na tę górę, żeby dokończyć dzieła. ( Fot. Wojciech Franus) Redakcja National Geographic składa wyrazy współczucia rodzinom Macieja Berbeki i Tomasza Kowalskiego. Więcej o wyprawie w majowym wydaniu NG Traveler.
Przed wyprawą na Broad Peak, jeden z ostatnich niezdobytych zimą ośmiotysięczników, odbyła się konferencja prasowa, podczas której wręczyliśmy Krzysztofowi Wielickiemu flagę National Geographic, on zaś udzielił nam wywiadu
Eksploracja gór wysokich wpisuje się w misję National Geographic Society – w XXI w. niewiele pozostało wyzwań, które pozwalają przesunąć granicę ludzkich możliwości i poznania świata. Trzymaliśmy więc kciuki za wyprawę polskich wspinaczy i z uwagą śledziliśmy doniesienia z Karakorum. 5 marca na wieść o zdobyciu szczytu Broad Peak cieszyliśmy się ich sukcesem. Jednak, jak stwierdził Artur Hajzer, twórca i szef projektu Polski Himalaizm Zimowy: „O pełni sukcesu będzie można mówić wtedy, gdy zespół zejdzie do bazy”. Kolejne godziny przyniosły tragiczne wieści: dwaj wybitni wspinacze – Maciej Berbeka i Tomasz Kowalski – nie wrócili do obozu. Na szczycie Broad Peak (8047 m n.p.m) – jako pierwsi na świecie zimą – stanęli Adam Bielecki, Artur Małek oraz Tomasz Kowalski i nestor polskiego himalaizmu Maciej Berbeka. Wszyscy rozpoczęli odwrót do obozu IV, czyli szturmowego (7400 m), jednak Kowalski i Berbeka schodzili znacznie wolniej niż koledzy. Tomasz Kowalski zgłosił kierownikowi Krzysztofowi Wielickiemu, przebywającemu w bazie (4950 m), trudności z oddychaniem i ogólne osłabienie. W czasie schodzenia z przedwierzchołka Rocky Summit zaliczył upadek, w efekcie którego wypiął mu się rak. Meldował o trudnościach z jego zapięciem, mówił też, że widzi Macieja Berbekę, z którym nie było jednak kontaktu radiowego. Ponieważ użycie helikoptera do akcji ratunkowej na tej wysokości nie jest możliwe, o świcie 6 marca Krzysztof Wielicki wysłał do góry czekającego w odwodzie w obozie II Pakistańczyka Karima Hayyata. Wspinacz dotarł na wysokość ok. 7700 m, nie napotykając śladów Polaków, choć widział szczegóły drogi aż do przełęczy. W tej sytuacji wycofał się do obozu IV. Bielecki i Małek nie byli w stanie uczestniczyć w akcji poszukiwawczej. – Jak wynika z mojego 37-letniego doświadczenia, po ataku szczytowym na ośmiotysięcznik, zwłaszcza zimą, wspinacze są zbyt zmęczeni i niedotlenieni, by mogli ruszyć z powrotem do góry. Mózg też nie podejmuje wtedy racjonalnych decyzji – mówi Artur Hajzer, który koordynował wyprawę z Polski. Odczuwalna w tym czasie temperatura w okolicach szczytu wynosiła poniżej –40OC, prognozy zapowiadały załamanie pogody. Po 12 godzinach od ostatniego kontaktu radiowego dwójkę himalaistów uznano za zaginionych. Wspinacze wciąż czekali jednak na Berbekę i Kowalskiego, zabezpieczając ich ewentualne zejście. Niestety, 8 marca kierownik wyprawy Krzysztof Wielicki wydał oświadczenie: „Mając na uwadze wszystkie okoliczności, zaistniałe warunki, moje doświadczenie i historię himalaizmu, jak i wiedzę z zakresu fizjologii i medycyny wysokogórskiej, po dodatkowych konsultacjach z lekarzami i współorganizatorami wyprawy w Polsce, można uznać Macieja Berbekę i Tomasza Kowalskiego za zmarłych”. Broad Peak to dopiero 12. góra świata, ale zimą jedna z najtrudniejszych do zdobycia, bo ze wszystkich ośmiotysięczników najbardziej ekstremalne warunki pogodowe panują właśnie w Pakistanie, w paśmie Karakorum. Huraganowe wiatry przekraczające 120 km/godz. powodują, że odczuwalna temperatura sięga nawet –70OC, a z uwagi na niskie ciśnienie i niedotlenienie organizmu wspinaczy najdrobniejsze czynności sprawiają ogromne problemy. Okna pogodowe, podczas których można zaatakować szczyt, zdarzają się maksymalnie 2–3 razy w sezonie i trwają tylko kilkanaście godzin. O sukcesie decyduje więc wytrzymałość, przygotowanie fizyczne, ale też szczęście, bo prawda jest taka, że himalaizm zimowy jest dziś wciąż trudniejszy od lotu w kosmos. Dla przykładu zimowa wyprawa na Gaszerbrum I (8068 m n.p.m), którą rok temu kierował Artur Hajzer, została uznana przez ExplorersWeb, renomowany amerykański portal zajmujący się sportami ekstremalnymi, za najważniejsze osiągnięcie 2012 r. w dziedzinie sportu i eksploracji. Zdobycie tego ośmiotysięcznika okazało się większym wyczynem niż skok ze stratosfery Felixa Baumgartnera czy okrążenie kuli ziemskiej dzięki sile własnych mięśni. Przetrwanie zimą powyżej 7000 m jest niemożliwe – twierdził Edmund Hillary, pierwszy zdobywca Mount Everestu (8848 m). 17.02.1980 r. Krzysztof Wielicki i Leszek Cichy weszli jednak na najwyższą górę świata, tworząc tym samym nową dyscyplinę sportu – himalaizm zimowy. Stała się ona polską specjalnością – zdobyliśmy zimą 10 z 14 ośmiotysięczników. Założeniem projektu Polski Himalaizm Zimowy było nawiązanie do sukcesów z lat 80. – Himalaizm nigdy nie będzie w pełni bezpieczny i przewidywalny, tragedie są jego nieodłączną częścią i nic tego nie zmieni – tłumaczy Artur Hajzer. W każdej dziedzinie jednak postęp uzależniony jest od ludzi, którzy mają potrzebę przesuwania granic swoich możliwości i sprawdzania co jest dalej, głębiej, wyżej. Redakcja National Geographic składa wyrazy współczucia rodzinom Macieja Berbeki i Tomasza Kowalskiego. Więcej o wyprawie w majowym wydaniu NG Traveler.
Wyprawa zimowa PZA na Broad Peak 2012/13, organizowana pod kierownictwem Krzysztofa Wielickiego, przeszła do historii jako pierwsze zimowe wejście na szczyt (wys. 8047 m n.p.m.)
Na niedostępnym dotychczas zimą ośmiotysięczniku 5 marca br. stanęła czwórka wybitnych polskich wspinaczy: Adam Bielecki, Artur Małek, Maciej Berbeka oraz Tomasz Kowalski. Podczas zejścia ze szczytu zaginęli Maciej Berbeka i Tomasz Kowalski. Zostali oni uznani za zmarłych. Krzysztof Wielicki oficjalnie zakończył wyprawę 8 marca br. Rodzinom Macieja Berbeki i Tomasza Kowalskiego redakcja miesięczników National Geographic Polska i Traveler pragnie złożyć wyrazy głębokiego współczucia. Krzysztofowi Wielickiemu, Adamowi Bieleckiemu i Arturowi Małkowi redakcja serdecznie gratuluje i życzy bezpiecznego powrotu do Polski.
Dwóch zdobywców Broad Peak uznano za zaginionych
Od ok. 4 rano polskiego czasu nie ma kontaktu z Tomaszem Kowalskim i Maciejem Berbeką
Dwóch z czterech himalaistów, którzy w ramach programu „Polski Himalaizm Zimowy 2010-2015” zdobyło we wtorek szczyt Broad Peak (8047 m.n.p.m.), zostało uznanych za zaginionych podczas próby zejścia ze szczytu. Kierownik programu Artur Hajzer poinformował TVN 24, że po nocy spędzonej na wysokości 7900 m.n.p.m, dwóm wspinaczom nie udało się dotrzeć do Obozu IV. Hajzer poinformował też, że z oboma himalaistami od rana nie ma kontaktu: - Maciej Berbera schodzi. O Tomaszu Kowalskim nie wiemy nic. Wspinacze byli bardzo zmęczeni, a warunki pogodowe, choć początkowo sprzyjające Polakom, pogarszają się. Nad Broad Peak nadciąga huragan, a temperatura może spaść do -50 st. C. W akcji ratunkowej bierze udział trzech pakistańskich wspinaczy, którzy dotarli do wysokości 7600 m.n.p.m., ale pomimo sprzyjającej widoczności nie udało im się dostrzec Polaków. Może to oznaczać, że ci nie zdołali opuścić się nawet o 200 metrów. Optymistyczna wersja wydarzeń zakłada, że zmęczeni wspinaczką himalaiści śpią w szczelinie lodowej lub ukrywają się przed zimnym wiatrem. Do obozu dotarli pozostali dwaj uczestnicy wyprawy: Adam Bielecki i Artur Małek. Przypomnijmy, że wczoraj około 7:00 czasu polskiego czwórce polskich himalaistów, którymi kieruje Krzysztof Wielicki, udało się wejść na szczyt niezdobytej dotąd zimą Broad Peak (8047 m.n.p.m.). Było to ich trzecie podejście na szczyt, wcześniej dwukrotnie musieli zawracać do bazy. Zdobycie szczytu nie jest jednak równoznaczne z sukcesem, ponieważ według wielu znawców himalaizmu, to zejście z góry jest najtrudniejszą częścią wyprawy.