Dwa tygodnie, które zmieniają życie. Brave Festival 2016 za nami [ZOBACZ FILM]
Na polskiej mapie festiwalowej trudno znaleźć podobne wydarzenie. Spotykają się tu ci, których kultura jest zagrożona, którzy nie boją się o niej mówić. "To festiwal ludzi odważnych" - mówi jego organizator Grzegorz Bral.
Podsumowując tę dwutygodniową podróż można powiedzieć jedno: rzeczywiście potrzebna jest odwaga by tworzyć taki festiwal. Nie znajdziecie na nim muzyki ze stacji radiowych, znanych gwiazd telewizji, czy celebrytów internetowych. To jedno z niewielu wydarzeń kulturalnych, które pozostaje wierne swojej misji: "Zapraszamy zapomnianych i odrzuconych, aby usłyszeć ich głos." W tym roku Brave (bo tak skracają jego nazwę stali bywalcy) miał kilka odsłon i przełamywał granice. Inauguracją był spektakl Teatru Pieśń Kozła z międzynarodową obsadą. Wśród kolejnych scenicznych propozycji widzowie mogli podziwiać między innymi balet osób niewidomych Blind Ballet Company, teatr aktorów z dysfunkcją słuchu. To nowość, bo w tym roku festiwal pochylił się nie tylko nad znikającymi i zagrożonymi kulturami, ale także nad wykluczonymi z powodu swojej niepełnosprawności. Inną granicą, którą przełamuje Brave, jest bariera sceny. Podczas spotkań żywej biblioteki oraz pogadanek klubowych widzowie mogli usiąść z festiwalowymi gośćmi i posłuchać ich opowieści, zadać pytania. Nie ma tu mowy o "gwiazdorce", za to sztuka jest o wiele mocniejsza, gdy można porozmawiać z twórcą. Nowością w tym roku był także przegląd filmowy Brave: Forbidden Cinema. Jego zwycięzcą został gwatemalski film "Ixcanul" o plemieniu Indian Kakczikel, żyjących u podnóża czynnego wulkanu w Gwatemali. Co roku festiwalowi towarzyszy Brave Kids, czyli festiwal dla dzieci. W tym roku wzięło w nim udział aż 21 grup teatralnych z całego świata. Dzieciaki z różnych grup i krajów zawierają przyjaźnie na długie lata. Tegoroczny Brave Festival mógł pochwalić się także rekordową liczbą sprzedanych karnetów - zarobiono 185 tysięcy złotych. Cały dochód zostanie przekazany międzynarodowej organizacji charytatywnej ROKPA niosącej pomoc ubogim i osieroconym dzieciom w Tybetańskiej części Chin. Zobacz film podsumowujący festiwal! View oEmbed on the source website Tekst : Błażej Grygiel
Ten film dokumentalny zdobył nagrodę Brave Festival. Zobaczysz go w czwartek, tylko w jednym mieście w Polsce
Znamy zwycięzcę przeglądu filmów dokumentalnych w ramach Brave Festival! To opowieść o dziewczynie z plemienia do dziś kultywującego tradycje Majów.
Publiczność przeglądu BRAVE: Forbidden CINEMA miała przed sobą niełatwe zadanie. To właśnie oni oceniali filmy, a do konkursu zgłoszono ich aż 7. Było o co walczyć, bo nagroda to 4000 euro. Zwyciężył film "IXCANUL" gwatemalskiego reżysera Jayro Bustamante. O czym jest ten film? Ciemna strona Gwatemali Plemię Indian Kakczikel żyje u podnóża wciąż aktywnego wulkanu, roztaczającego na poły magiczną aurę. Tam, na uboczu gwatemalskiego społeczeństwa, Majowie posługują się własnym językiem i kultywują dawne tradycje. Poznajemy je dzięki młodziutkiej Marii, przygotowywanej właśnie do ślubu z bogatym mężczyzną. Do serca przypada jej jednak kto inny. Co zrobi, gdy wybranek czmychnie za granicę, pozostawiając ją brzemienną? Debiut reżyserski Jayro Bustamante wywołał sensację na całym świecie, zdobywając nagrody na festiwalach od Kartageny po Berlinale. Autorowi zależało, by wszystko, co pokaże, zgodne było ze stylem życia ludu Kakczikel, który odkrył przed nim swój świat. Jak mówił: „Historie różnych osób, nie tylko występujących w filmie, ale i poznanych na plantacji kawy mojego dziadka, złożyły się na film, którego sens wyłania się pomału poprzez kontemplację obrazów natury. Bo w Gwatemali to ona wyznacza rytm życia. Staraliśmy się nie zachłysnąć jej urodą, nie tworzyć folderu turystycznego, z pewnych ujęć rezygnowaliśmy właśnie dlatego, że wydawały nam się zbyt rajskie”. Ixcanul pokazuje i ciemną stronę kraju, w którym wciąż pełno jest pogardy, segregacji rasowej, wyzysku – "spadku" po kolonialiźmie. Projekcja 14 lipca, o godzinie 20:00 w Dolnośląskim Centrum Filmowym. Film posiada angielskie napisy. View oEmbed on the source website Zobacz kolejny odcinek naszego serialu "Warto spróbować" - tym razem nasza reporterka podejmuje wyzwania kajakarstwa górskiego! View oEmbed on the source website
122 dzieci na jednej scenie. Finałowy spektakl Brave Kids we Wrocławiu
​W ramach Wielkiego Spektaklu Finałowego Brave Kids wystąpi 21 dziecięcych grup artystycznych. Ich spektakl pokaże, że nie ma granic czy ras gdy w grę wchodzi przyjaźń i sztuka.
Większość młodych artystów pierwszy raz w życiu będzie mogła wystąpić na wielkiej scenie z profesjonalną obsługą techniczną, przed tysięczną publicznością, w wielobarwnych kostiumach, zarówno tych scenicznych jak i tych tradycyjnych. Dzieci zapamiętają ten występ na całe życie, a w trudnych chwilach przywołanie tego wspomnienia przypomni im, że marzenia się spełniają. Młodzi artyści w ciągu 3,5 tygodnia nie tylko wymieniali się swoimi umiejętnościami z zakresu sztuki i tradycji, ale także poznawali, zaprzyjaźniali się i pokazywali, że między dziećmi bariery znikają bardzo szybko. Nie mając wspólnego języka, dzieci stworzą kolaż mieniący się różnorodnością kultur, talentów i technik artystycznych. W tym roku na jednej scenie wystąpią dzieci z Brazylii, Maroko, Ukrainy, Gruzji, Meksyku, Słowacji, Ugandy, Hiszpanii, Mołdawii, Indii, Estonii, Rumunii, Indonezji, Macedonii, Polski, Nepalu, Izraela, Włoch, Iranu. Spektakl Finałowy Brave Kids obejrzycie we wtorek 12 lipca, godz. 18.00-90.00, w Hali Stulecia we Wrocławiu. Wstęp biletowany. Źródło: Materiały organizatora / Brave Festival
Rusza Brave Festival we Wrocławiu! Na początek niegrzeczny spektakl
Od dziś na dwa tygodnie Wrocław staje się stolicą "wykluczonych". Brave Festival to jedyne takie wydarzenie w Polsce, podczas którego w jednym miejscu przenika się tak wiele kultur, języków i systemów wartości. Pierwszy dzień otwiera premiera wyjątkowego spektaklu Teatru Pieśń Kozła. W ten weekend trzeba być we Wrocławiu!
"Crazy God" to spektakl niegrzeczny i niepokorny, tak przynajmniej mówią o nim jego twórcy. Premiera widowiska Teatru Pieśń Kozła już dziś na scenie Teatru Polskiego we Wrocławiu. Kręgosłupem sztuki stały się dwa ważne, choć oddalone w czasie i nastroju dzieła: "Hamlet" Williama Szekspira oraz "Skowyt" Allena Ginsberga. Co łączy dawną angielską sztukę z nowoczesnym ostrym poematem kontrkultury wymierzonym w konsumpcyjne USA? Grzegorz Bral, dyrektor artystyczny Brave Festival i jednocześnie reżyser spektaklu wyjaśnia, że właśnie z tego połączenia powstaje "ostra jak brzytwa opowieść" o kłamstwie, uzurpatorach i fałszu w różnych dziedzinach życia. Każda z pieśni i każdy z bohaterów to osobna historia. Dlatego każdy z nich jest rozpoznawalny także po kostiumie. Bo na efekt "Crazy God" składa się wiele elementów. Kostiumy, stworzone przez Alicję Grucę, swoją lekkością nawiązują do japońskich strojów ceremonialnych, jednak każdy z nich ma odpowiedni kolor i materiał korespondujący z charakterem postaci. Lekkości postaci przeciwstawiona jest brutalna, twarda i ciężka scenografia. Opracował ją prof. Robert Florczak, jest to 17 niezwykłych krzeseł, każde z nich jest osobną rzeźbą. - Nie przyporządkowywałem ich do artystów, ale każdy z aktorów znalazł swoje w sposób naturalny - mówi scenograf. Nie tylko praca ze scenografią była tak spontaniczna. Autorka muzyki Katarzyna Szwed przyznaje, że niektóre pieśni i aranżacje powstawały w trakcie przygotowań do spektaklu w obrębie całego zespołu. - To chemia międzyludzka - precyzuje kompozytorka. Spektakl "Crazy God" łączy w sobie wiele gatunków: jest tam i gospel, pieśni średniowiecznych chorałów, muzyka symfoniczna, a nawet mocna i dosadna pieśń z elementami rapu i r'n'b. Podobną mieszankę zobaczymy także wśród rozwiązań dramaturgicznych. Wszystko dlatego, że spektakl tworzą aktorzy z wielu stron świata. Przyjechali do Polski specjalnie by zagrać z Teatrem Pieśń Kozła. Już wiadmo, że spora część z nich zostanie w tej grupie na dłużej, tak szybko udało się im wrosnąć w zespół. Twórcy pytani o nastrój "Crazy God" nie pozostawiają wątpliwości, to nie jest łatwe i lekkie widowisko. Ta sztuka ma być przejmująca, ma nami wstrząsnąć i poruszyć do głębi. Gorąco polecamy wam to sprawdzić na własnej skórze w Teatrze Polskim we Wrocławiu podczas Brave Festival. Przypominamy też, że oprócz spektaklu Teatru Pieśń Kozła przez całe dwa tygodnie festiwalu czeka na was bogaty program koncertów, spektakli, spotkań i warsztatów. Odsyłamy was do programu i zapraszamy do Wrocławia!
Rzucili wszystko, aby pracować z polskim teatrem. Otworzą Brave Festival we Wrocławiu w piątek
Śpiewak operowy z Nowego Jorku, polsko-nigeryjska wokalistka Ifi Ude, tancerz z Iranu, zawodowy perkusista ze Szkocji, aktorka z Kuwejtu. Przedstawiamy obsadę i twórców najnowszego spektaklu Teatru Pieśń Kozła – „Crazy God”. Premiera już 1 lipca we Wrocławiu.
Obsadę tworzy 17 artystów z 14 krajów: od Kuwejtu, przez Iran, Japonię i USA, po Norwegię czy Finlandię. Istotne, że są to nie tylko aktorzy, lecz również śpiewak operowy (baryton), wokalistka, zawodowy perkusista, skrzypaczka oraz tancerze. Jaki można ich połączyć w jednym spektaklu? – Każdy z tych młodych ludzi ma inne doświadczenia i dodaje do spektaklu coś od siebie, wzbogacając arsenał naszych środków ekspresji. „Crazy God” jest pomyślany jako widowisko, w którym będą aktorzy, muzyka, ruch, a nawet słowo pisane jako integralna część scenografii. Próby trwają od marca, a w pełnym 17-osobowym składzie pracujemy od maja tego roku – mówi Grzegorz Bral, reżyser spektaklu „Crazy God” i dyrektor Teatru Pieśń Kozła. Ensemble talentów Kelvin Chan, śpiewak operowy z Nowego Jorku, zdradza co przyciągnęło go do polskiego teatru. – W wizji Grzegorza Brala znalazłem unikalne połączenie teatru i muzyki, wymiar, którego brakowało mi w operze. Unikatowe w wizji Grzegorza Brala jest to, jak łączy bardzo różne elementy w spójną całość, z mocnym przekazem, swego rodzaju protestem i buntem wobec świata, w którym żyjemy. Próbujemy odsłonić i wypowiedzieć to, co na co dzień zasłonięte i niewypowiadalne – mówi Kelvin Chan. Natomiast Colette Dalal Tchantcho pochodzi z Kuwejtu (ma również korzenie afrykańskie), mieszka w Wielkiej Brytanii. Jako aktorka szukała możliwości połączenia tańca i śpiewu, ale nie w formach typowych dla teatru muzycznego. – W Szkocji zobaczyłam przedstawienie „Pieśni Leara” Teatru Pieśń Kozła. To było dla mnie mocne, duchowe doświadczenie. Poza tym jestem zafascynowana Szekspirem. Jest doskonałym źródłem dla spektaklu o różnych formach uzurpacji, opresji i odrzucenia we współczesnym świecie. Temat uniwersalny, ponieważ każdy człowiek kiedyś czuł się odrzucony – mówi Colette Dalal Tchantcho. Symfonia bez orkiestry Muzyka w spektaklu „Crazy God” także ma zaskakiwać. Tworzy ją Katarzyna Szwed, młoda, ale już doceniana polska kompozytorka muzyki współczesnej. Z teatrami do tej pory nie współpracowała. – Czuję jakiś rodzaj pokrewieństwa z wizją sztuki proponowaną przez Teatr Pieśń Kozła. Naszej kulturze potrzeba sztuki otwierającej serca, poruszającej głębokie struny, bezkompromisowej i totalnej, a jednocześnie otwartej dla wszystkich. Pisząc muzykę do spektaklu „Crazy God” skupiłam się na próbie stworzenia czegoś masywnego w wyrazie. Chór jest duży, akordy są mocne i gęste. Nie ma miejsca na słabe czy letnie momenty. To wszystko w służbie ekspresji: mocnej i bezpośredniej – mówi Katarzyna Szwed. Na scenie usłyszymy skrzypce, wibrafon, bębny i głosy aktorów. Autorem kompozycji instrumentalnych i aranżacji jest Adam Clifford, perkusista ze Szkocji. – Ciągle odkrywam możliwości muzyki i dźwięków w kontekście sztuki teatralnej. „Crazy God” daje mi na to przestrzeń i możliwości. Fascynuje mnie też oryginalna adaptacja „Hamleta” – mówi Adam Clifford. Hamlet spotyka beatników Za dramaturgię odpowiada Alicja Bral. W spektaklu pojawią się teksty napisane specjalnie na potrzeby sztuki oraz kolaże poetyckie inspirowane „Hamletem” Szekspira, dziełem Heinera Müllera „HamletMachine” oraz poematem „Skowyt” Allana Ginsberga. Scenografię, masywną, żelazną i ciężką, tworzy prof. Robert Florczak. Natomiast kostiumy projektuje Alicja Gruca. Premiera spektaklu odbędzie się 1 lipca, na inaugurację Brave Festival, na dużej scenie Teatru Polskiego we Wrocławiu. W ramach festiwalu przedstawienie będzie można zobaczyć również 2, 3 i 4 lipca. Bilety są już w sprzedaży. Więcej o festiwalu przeczytacie na jego stronie. Ten człowiek jest chyba ze stali! Zobacz film o wyróżnionym przez nas nagrodą Traveler w kategorii "Wyczyn Roku"! View oEmbed on the source website
11 niezwykłych momentów 11. Brave Festival
11. odsłona Brave Festival i 11 „odważnych” momentów uchwyconych na fotografiach. Zobacz, jak zapamiętamy tegoroczną edycję festiwalu, która odbyła się pod hasłem „Griot”.
1. Królowa Brave Festival 2015 Sona Jobarteh - kuratorka Brave Festival 2015 Fot. M. Bral Sona Jobarteh z korą, jednym z trzech świętych instrumentów griotów. Koncert wokalistki, instrumentalistki, griotki z Gambii i kuratorki tegorocznej edycji zainaugurował Brave Festival 2015. Sona Jobarteh jest także pierwszą kobietą w swoim rodzie, która profesjonalnie gra na korze. 2. Teledysk gambijsko-polski Polsko-gambijski teledysk Fot. M. Bral W czasie koncertu Sony Jobarteh festiwalowa publiczność we wrocławskim Teatrze Polskim wzięła udział w kręceniu klipu artystki. Tak powstawał pierwszy teledysk gambijsko-polski. 3. Rozmowy w kinie Spotkanie z Selmą Vilhunen podczas Przeglądu Filmowego Brave Festival Fot. M. Bral Dlaczego w Finlandii zanika tradycja pieśni runicznych? M.in. o tym mówiła Selma Vilhunen, reżyserka dokumentu „Pieśń”, opowiadającym o ostatnim człowieku, który potrafi je wykonywać. To jedno ze spotkań z gośćmi Przeglądu Filmowego Brave Festival 2015. 4. Geniusz gitary na Brave Festival Vieux Farka Toure i Grzegorz Bral Fot. M. Bral Na zdjęciu Grzegorz Bral, twórca i dyrektor Brave Festival, i Vieux Farka Toure, gwiazda afrykańskiej gitary. Połączenie bluesa i energetycznych rytmów z dawnymi pieśniami Mali porwało publiczność do tańca. 5. „Jimi Hendrix n’goni” Abou Diarra i ngoni Fot. M. Bral Abou Diarra, wirtuoz n’goni. Z tego instrumentu, mocno zakorzenionego w tradycji griotów, potrafi wydobyć zaskakujące dźwięki, również ostre riffy i rockową energię. Dlatego nazywany jest „Jimim Hendrixem n’goni”. Wykonywał utwory z kultury muzycznej myśliwych ludu Mandingo. Widownia tańczyła razem z nim i zespołem na scenie. 6. Mauretańska poezja pustyni Coumbane Mint Ely Warakane Fot. M. Bral Coumbane Mint Ely Warakane, griotka z Mauretanii, zaczęła od modłów do Allaha,. Następnie czarowała publiczność mocnym, surowym głosem i poezją pustyni. Zachwyciła wirtuozerią gry na harfie o nazwie ardin, instrumencie używanym w Mauretanii. 7. Melodie i rytmy Zanzibaru Grupa Zanzibar Fot. M. Bral Zjawiskowe wokalistki i tancerki Zanzibar Taarab/Kidumbak Ensemble czarowały publiczność, również podczas otwartego występu we wrocławskim Rynku. Usłyszeliśmy charakterystyczne dla Zanzibaru płynące arabskie melodie harmonijnie połączone z rytmami Afryki Wschodniej. 8. Kwintesencja muzyki griotów Kasse Mady Diabate Fot. M. Bral Głęboki, ciepły baryton Kassé Mady Diabaté wciągał publiczność w opowieści Mali. Genialny wokalista melodeklamował, śpiewał, raz przejmująco delikatnie, raz zaskakująco mocno. Towarzyszyli mu wirtuozi trzech instrumentów najważniejszych dla griotów – Ballaké Sissoko na korze, Badie Tounkara na n’goni i Lansiné Kouyaté na balafonie. Ten koncert był jak tradycja griotów w soczewce. 9. Dźwięki równikowej puszczy w sercu Wrocławia Pigmeje z Kongo na wrocławskim rynku Fot. M. Bral Dźwięki i tradycje lasów deszczowych Kongo rozbrzmiały we wrocławskim Rynku. Pigmeje Aka z grupy Ndima („Las”) grają na instrumentach, które służą także do polowania. To także mistrzowie w grze na bębnach, w fascynujący sposób wykorzystujący polirytmię. To była jedyna okazja, aby zobaczyć grupę w Polsce. 10. Koncert na dwie kory Sona Jobarteh z ojcem Fot. M. Bral W czasie Brave Festival 2015 Sona Jobarteh po raz pierwszy w życiu wystąpiła razem ze swoim ojcem. Sanjally Jobarteh jest jednym z największych w Gambii wirtuozów tego instrumentu. W trakcie występu pękła struna jego kory. W czasie naprawy Sanjally Jobarteh wciągnął publiczność w pasjonującą opowieść, pokazując że grioci nie na darmo cieszą się sławą znakomitych storytellerów. 11. Porywająca energia wirtuoza balafonu Roztańczony finał Brave Festival 2015 Fot. M. Bral Finał Brave Festival 2015. Balla Kouyaté, największy mistrz balafonu, wraz z zespołem i publicznością tańczą na scenie Teatru Polskiego we Wrocławiu. Zakończenie tegorocznej edycji festiwalu było prawdziwym wulkanem energii.
Do roli w obrzędach mudijettu Hindus przygotowuje się przez całe życie, a i tak zaszczyt spotyka nielicznych. Mimo że główne postacie rytuału to indyjskie boginie, tradycja nie wpuszcza na scenę kobiet
Zarówno za barwną maską Bhadrakali, jak i demona Dariki, który ma zostać pokonany, kryją się mężczyźni. To jedna z najstarszych tradycji teatralnych na świecie. Aktorzy przedstawiający mudijettu w czasie 10. Brave Festival są powściągliwi. Gdy przychodzi do odpowiadania na pytania oddają sobie wzajemnie głos. Ten, który wreszcie przyjmie na siebie obowiązek odpowiedzi, robi to z uśmiechem przyprawionym zakłopotaniem. Skromność nie pozwoliłaby im chyba nawet odebrać Oscara za rolę, pewnie wysłaliby na podium swojego managera, choć na scenie na całą noc potrafią się zamieniać w boginie i demony. Na pytania, również dlatego, że zna angielski, najczęściej odpowiada Akhil – jest najmłodszy w grupie i gra na bębnach. Jest synem Asokana, który z kolei wciela się w rolę Kooli. 17 kilogramów korony Tutaj każdy zna się na wszystkim. Lider bębniarzy mógłby zagrać Bhadrakali, a odtwórca pieśni wejść w rolę Dariki. – W mudijettu przechodzi się przez wszystkie role. Ale w boginię Kali może wcielić się tylko ktoś o wyjątkowym pochodzeniu, a dodatkowo musi spełnić restrykcyjne warunki – mówi Akhil i recytuje listę warunków. W mudijettu nie zagrają więc kobiety. To ma także praktyczny wymiar - przywdziewane maski miewają ciężar podróżnego plecaka. Przykładowo korona bogini Kali waży 17 kilogramów. Żeby zagrać Kali, trzeba pochodzić z rodziny o nieposzlakowanej opinii, a to dopiero początek. Jej odtwórca przygotowuje się do roli od małego. Przez całe życie nie weźmie do ust mięsa, nie pozna smaku whisky, wina. Za to codziennie będzie odprawiał rytuał ku czci bogini, oddawał hołd jej i jej koronie, która zatem zawsze musi być w pobliżu. Bez żadnych odstępstw od tych reguł. Od lat robi to Muraleedhra Marar, którego wielkie uszy – jak u Kali – jakby naznaczyły do tej roli. - Możemy natomiast mieć żony, dlatego też tradycja może być przekazywana z pokolenia na pokolenie. A jeśli nie będziemy już chcieli prowadzić trybu życia według zasad mudijettu, to bez konsekwencji możemy zrezygnować, nikt nas za to nie potępi – mówi Akhil. Artyści nie są zamożni, ale w swoim społeczeństwie cieszą się poważaniem – są kimś wyjątkowym, jak mędrzec pilnujący starych ksiąg czy dziedzictwa kulturowego. - Dochody nie są najważniejszą sprawą. Skupiamy się na przekazaniu naszej tradycji. Na życie zarabiamy zwyczajnie pracując, jak inni. Jesteśmy zatrudnieni głównie w urzędach – opowiada Akhil. – Mudijettu odprawiamy w czasie od grudnia do kwietnia, w zależności od potrzeb. Przynosi to dodatkowe pieniądze. Śmieją się z publiczności Mudijettu narodziło się w IX wieku w Kerali w południowych Indiach. W 2010 roku zostało wpisane na listę światowego niematerialnego dziedzictwa ludzkości UNESCO. Odgrywane dzisiaj wygląda niemal tak samo jak przed stuleciami. To nie dziwi, tradycja przechodzi z ojca na syna, który przekazuje ją swojemu potomkowi i tak dalej. Rodzina, która przyjechała przedstawić mudijettu w czasie 10. Brave Festival, robi to już od 300 lat – najdłużej spośród trzech grup w Kerali, które zajmują się tą tradycją. Ten rytualny spektakl tańca przedstawia walkę pomiędzy boginią Bhadrakali (nazywaną również Kali) i niebezpiecznym demonem Dariką. Zawsze przedstawia tę samą historię, ale pewien element rytuału za każdym razem się zmienia, i jest humorystyczny. W pewnym momencie na scenę wkracza Kooli, alter ego Kali – to ją właśnie odtwarza ojciec Akhila. Jej zadaniem jest rozbawienie publiczności. Nie jest to trudne, ponieważ Kooli jest odwrotnością bogini płodności i wszystko robi na opak. Z powodu bariery językowej w Polsce trudniej było zrozumieć tę część spektaklu, ale publiczność i tak była rozbawiona. W Indiach zadanie Kooli polega na tym, że przed występem odgrywający ją aktor dowiaduje się plotek krążących w wiosce. W czasie występu wykorzystuje je, żeby dworować sobie z mieszkańców, a nawet z bogatej rodziny, która zamówiła odprawienie mudijettu. W czasie 10. Brave Festival Kooli śmiała się z europejskich ubrań widowni, biegała bez celu i wydawała przedziwne odgłosy. Prosiła też o odwrócenie wzroku, gdy chciała się przebrać (a pamiętajmy, że Kooli nie grzeszy urodą). Mudijettu wygląda jak teatr, ale rytuał ma bardzo praktyczny cel, zakorzeniony w religii. Poprzez oddanie hołdu bogini Bhadrakali, która symbolizuje siły witalne, płodność i urodzaj, wioska zapewnia sobie jej względy i opiekę na cały rok. Gra aktorów bazuje na precyzyjnych ruchach ciała i pracy z hipnotyzującym rytmem bębnów. Wrażenie potęgują stroje i maski, w które ubierają się aktorzy. Mudijettu zazwyczaj odprawiane jest w indyjskich świątyniach lub obok nich. Obrzędy rzadko można podziwiać poza tą sferą. Ale gdy już do tego dojdzie, miejsce rytuału zamienia się w świątynię – tak więc było z wrocławską Wyspą Słodową, jak podkreślają sami artyści. - Miejsce obrzędu nabiera szczególnej energii i mocy, stając się świątynią – mówi Akhil. – I nie przeszkadza, że mudijettu odprawiamy w innym czasie niż robimy to w Indiach. Rytuał służy bogini, a ona się z tego cieszy. Można więc to robić przez cały rok. Ta świadomość pomaga podczas występów poza naszymi świątyniami, gdy przedstawiamy naszą kulturę w miejscach, gdzie nie jest znana - kończy.
Do Polski przyjechali po raz pierwszy i spodobało im się dosłownie wszystko
– Ludzie, architektura, jedzenie, wino, piwo – wymienia na jednym wdechu Miral, nauczyciel i lider grupy Balega z Sumatry Zachodniej. Czasem znikali we Wrocławiu jak kamień w wodę i trudno było ich skompletować na spotkanie na czas. Wystąpili na Brave Festival 2014. Szczególnie rozmiłowali się w naszych potrawach, więc jeśli akurat nie występowali przed publicznością, należało ich poszukać w którejś z wrocławskich knajpek. A czasem można też było spotkać błądzących po uliczkach Starego Miasta. - Wrocław różni się zupełnie od Padang Panjang, gdzie mieszkamy. Tylko pogoda jest tutaj podobna do naszej – mówi Aidi, najstarszy po Miralu w zespole. – Poza tym budynki – choć dawne i piękne – są inne. Macie bardzo dużo kościołów, ale żadnego meczetu. U nas z kolei znajdują się same meczety i tylko jeden kościół – śmieje się Aidi. Wojownicy z Sumatry Zachodniej Zespół z Indonezji przyjechał na 10. Brave Festival, żeby przedstawić tradycję randai. To sztuka charakterystyczna dla Sumatry Zachodniej, łącząca taniec, teatr, opowieść i sztukę walki. Na scenie występuje kilkanaście osób, a spektakl może trwać wiele godzin. Podczas występów w Europie grupa skróciła przedstawienie, wycinając m.in. elementy opowieści (nie byłyby zrozumiałe), a zostawiając te najbardziej widowiskowe – synchroniczne uderzenia w spodnie, które pełnią rolę bębnów, i układy silatu, czyli tamtejszej sztuki walki. Znanych jest wiele opowieści o powstaniu randai, ale żadna nie została spisana. Pokolenia przekazywały sobie historie ustnie. Dzisiaj jest więc kilka stylów randai – uznawane za bardziej tradycyjne i takie, które nasiąknęły współczesnością. Wyróżnia się: randai silat, randai lu ambek, randai simarantang i randai ilau. Balega specjalizuje się w tym pierwszym, w dużej mierze tradycyjnym stylu. Artyści występują pod nazwą Balega od dwóch lat, ale zespół powstał jeszcze wcześniej. Balega oznacza pozostawać w kręgu lub zataczać kręgi (podczas występu artyści często tworzą układ koła). Wszyscy ćwiczą randai na uniwersytecie sztuki w Padang Panjang, gdzie większość studiuje. Tam właśnie pracuje Miral, nauczyciel nie tylko randai, ale też śpiewu i gry na flecie saluang (grał na nim w czasie występu). Nauczycielem, tyle że w podstawówce i liceum, jest także Aidi. Uczy randai i sztuki walki silat, sprzedaje też robione przez siebie instrumenty – tak zarabia na życie. Reszta kończy lub zbliża się do końca studiów i na razie skupia się na nauce. Tajemnica uderzenia Chociaż w Baledze występują sami mężczyźni, to randai mogą obecnie tańczyć również kobiety. Dawniej pozwalano im tylko śpiewać. – To się zmieniło w latach 60. ubiegłego wieku, kiedy zostały dopuszczone do wszystkich elementów tradycji – mówi Miral i dodaje, że członkostwo kobiet w Baledze ogranicza obyczajowość Indonezji. – Dla naszej kultury byłoby to problematyczne, żeby kobieta podróżowała tak daleko w dużej grupie mężczyzn, jaką tworzymy. Ale w przyszłym roku postaramy się przyjechać do Polski z co najmniej pięcioma kobietami. Randai można ćwiczyć od małego, ale dopiero w wieku około 10 lat zaczyna się poważny trening. To dlatego, że wcześniej dziecko nie ma siły uderzać w spodnie. Jednak tajemnica uderzenia tkwi nie tylko w sile. Spodnie uszyte są z grubego i mocnego materiału, często ozdobionego wzorami (dzisiaj nie mają one już takiego znaczenia jak kiedyś). Materiał rozpina się pomiędzy nogawkami, tworząc coś na kształt żagla, przypominającego suknię. Największy efekt daje odpowiednie uderzenie w ten dobrze napięty materiał – wydaje się wówczas, jakby Balega waliła w kotły. Randai odgrywany jest podczas licznych indonezyjskich świąt. Przedstawienia odbywają się również na cześć gości. Nie jest to jednak tradycja, która wymaga oficjalnego stroju czy zachowania. Uczestnicy spektaklu mogą brać w nim udział – w jakim stopniu, zależy tylko od umiejętności. Każdy natomiast może klaskać czy krzyczeć do rytmu nadawanego przez artystów. - Dzisiaj już nas to nie zaskakuje, ale gdy występujemy w Europie czy USA, publiczność siedzi cicho skupiona na spektaklu – mówi Miral. – Dla nas, Indonezyjczyków, jest jasne, że wszyscy mogą wziąć udział w randai. To bardzo hałaśliwa tradycja. Lepiej jednak nie brać udziału w ostatniej części przedstawienia. Artyści nie praktykują jej zawsze, lecz raczej wtedy, gdy wpadną w wyjątkowy trans. Odprawiają wówczas taniec talerzy, rozbijając je na podłodze i dalej tańcząc na ostrych kawałkach. Często dochodzi do zranień. Ten element wyrósł z legendy o tym, że podczas zbiorów, tańcząc z talerzami, ludzie zanosili dary bogom. Później pozostał aspekt rozrywkowy i poczucie, że im więcej artysta zdoła unieść talerzy, tym większy szacunek okazuje gościowi. Po pierwszym spektaklu w czasie 10. Brave Festival publiczność wiedziała już, że w czasie randai można dać się ponieść emocjom. Występ Balegi na wrocławskim Rynku przyciągnął tłum widzów, który zachowywał się jak na uczestników randai przystało. Podobnie było podczas kolejnego występu na scenie.
10. edycja Brave Festival i 10 „odważnych” momentów uchwyconych na fotografiach. Zobacz, jak zapamiętamy ,,Święte ciało” - tegoroczną edycję festiwalu, która trwała we Wrocławiu od 4 do 17 lipca.
Najstarszy rytuał religijny świata, hipnotyzujący Sarpam Thullal zabrał widzów w podróż do odległej przeszłości. W ten niezwykły sposób zakończyła się równie niezwykła 10. edycja Brave Festival. Zobacz galerię zdjęć z festiwalu.
Najstarszy rytuał religijny świata, hipnotyzujący Sarpam Thullal zabrał widzów w podróż do odległej przeszłości. W ten niezwykły sposób zakończyła się równie niezwykła 10. edycja Brave Festival
Finał Brave Festival był jedyną okazją, żeby zobaczyć Sarpam Thullal w Polsce. Publiczność, która do ostatniego miejsca wypełniła salę Teatru Polskiego, wpadła w trans razem z wykonawcami tej uważanej za najstarszą praktykę religijną świata. - Finał chciałem podsumować wydarzeniem, które nie jest rozrywką, ale rzeczywistą, zupełnie odmienną od naszej tradycją – mówi Grzegorz Bral, dyrektor Brave Festival. – Sarpam Thullal liczy tyle lat, ile ma kult węży w Indiach, a w dodatku przez wieki rytuał niewiele się zmienił. To rdzenna tradycja w czystej postaci. Rytuał pochodzi ze stanu Kerali w południowych Indiach. Jest poświęcony Bóstwom Wężowym, a odprawia się go w intencji osób bezdzietnych lub jako formę ofiary w zamian za bogactwo i szczęście rodziny. Zwykle Sarpam Thullal odprawia się tylko raz na sześć lat. Zatrzymane w kadrze To była wyjątkowa edycja pod kilkoma względami. Po raz pierwszy przegląd filmowy został oddzielony od głównej części festiwalu – tej z występami artystów na żywo. Wydarzeniem bez precedensu okazało się otwarcie przeglądu. W piątek 4 lipca największa sala Dolnośląskiego Centrum Filmowego wypełniła się po brzegi. Publiczność przyszła zobaczyć niemy film z 1925 roku, „Światło Azji”, do którego muzykę na żywo wykonała indyjska grupa Divana Ensemble. - Usłyszeliśmy muzykę, jaką w Indiach grano przed wiekami. Mieliśmy więc okazję obcować z tamtejszą rdzenną kulturą – mówi Grzegorz Bral. – Film przedstawiający historię Gautamy, który poprzez wyrzeczenie się doczesności stał się Buddą, znakomicie wprowadził nas w temat tegorocznego festiwalu, „Święte ciało”. Program skupiał się na ciele – od fizyczności po symboliczne jego zespolenie z duchem. Teatr w awangardzie Tegoroczny festiwal bardziej niż kiedykolwiek koncentrował się na formach teatralnych, a mniej na muzyce. Zobaczyliśmy wiele spektakli i przedstawień tanecznych, wśród nich artystów, którzy twórczo przekształcają własną kulturę. Pierwszym z nich był Ziya Azazi, znakomity tancerz i choreograf, który czerpie z mistycznej tradycji sufich. Drugi to Koffi Kôkô, tancerz, a jednocześnie kapłan Voodoo, inspirujący się animistyczną religią Beninu, skąd pochodzi. Choć bardzo różni, obaj zachwycili publiczność Brave Festival. - Zdecydowaliśmy się zaprosić tych dwóch niezwykłych tancerzy, ponieważ pokazują oni, jak ich tradycja może funkcjonować w obecnych czasach – mówi Grzegorz Bral. – Koffi Kôkô był w awangardzie artystów, którzy wprowadzali afrykański taniec do Europy. Z kolei Ziya Azazi zwrócił się do korzeni, żeby odnaleźć w sztuce własny język. To godne podziwu i pokazania większej publiczności. Ciało ma głos Jednym z najbardziej niezwykłych wydarzeń był spektakl Melanie Lomoff, który nie wpisuje się w ideę Brave. Ta tancerka baletu klasycznego – nazywana następczynią Piny Bausch – przyjechała do Wrocławia ze swoim premierowym przedstawieniem „Trzy studia ciała”, inspirowanym malarskimi tryptykami Francisa Bacona. - Melanie Lomoff nie należy do żadnej grupy etnicznej, jest tancerką współczesną. Zdecydowałem się na ten wyłom w festiwalu, bo doskonałość tańca Melanie Lomoff po prostu należało pokazać – mówi Grzegorz Bral. – Opracowana przez artystkę choreografia, deformująca ciało i doprowadzająca je do granic ludzkich możliwości, idealnie wpisywała się w temat 10. edycji. Podróż do Indii Niemniej tegoroczny Brave Festival był bogaty w wydarzenia, które prezentowały rdzenne tradycje i, zgodnie z założeniem organizatorów, scentralizował się wokół Indii. Zobaczyliśmy mudijettu – rytuał ku czci bogini płodności i urodzaju, który miał bardzo teatralną formę. Mudijettu narodziło się aż w IX wieku, a w 2010 roku zostało wpisane na listę światowego niematerialnego dziedzictwa ludzkości UNESCO. Równie autentyczną tradycję można było poznać w czasie występu Ramy Vaidyanathan, która przyjechała na Brave z córką Dakshiną. Artystki zaprezentowały klasyczny hinduski taniec Bharatanatyam, który narodził się 500 lat temu w świątyniach Indii i do 1930 roku nie wychodził poza ich bramy. Rupinder Bedi zaśpiewała z kolei kilka pieśni silnie związanych z tradycyjnymi indyjskimi świętami. Klucz do zrozumienia Brave Festival co roku zaprasza do Wrocławia wyjątkowych artystów i prezentuje niezwykłe spektakle, nieznane powszechnie Europejczykom rytuały i tradycje. Tegoroczna edycja w większej części skupia się na formach teatralnych, a mniej na muzyce. – Co roku zastanawiam się, jak pokazywać te inne kultury, żeby dać znacznie więcej niż rozrywkę, i jak odnaleźć klucz do zrozumienia innych tradycji – mówi Grzegorz Bral. – Odpowiedź otrzymałem od Teatru 21, w którym występują dzieci z zespołem Downa. Oglądając ich spektakl zrozumiałem, że na świecie żyją różni ludzie i wierzą w różne sprawy. I to jest w porządku. To była najbardziej niesamowita edycja Brave w historii festiwalu – kończy.
To była mistrzowska symbioza muzyki i filmu. Zespół Divana Ensemble wystąpił na otwarciu 10. Brave Festival, akompaniując projekcji „Światła Azji” z 1925 roku. Po seansie wypełniona po brzegi widownia nagrodziła występ owacją na stojąco
W tym roku Przegląd Filmowy Brave Festival po raz pierwszy został oddzielony od części festiwalu ze spektaklami na żywo. To też pierwszy raz w historii Brave, kiedy seans filmowy uświetniła muzyka grana na żywo. - Muzyka pochodzi z 1925 roku. Możemy się spodziewać, że gdy na ekranie widzimy zaślubiny Gautamy z Gapą, to weselna muzyka brzmi tak samo jak wiek temu, kiedy do filmu grali ówcześni muzycy – zapowiadał Grzegorz Bral, dyrektor Brave Festival, w piątek podczas otwarcia 10. edycji festiwalu. Zaraz potem do niemego filmu „Światło Azji” z 1925 roku zagrała indyjska grupa Divana Ensemble. Film – wyjątkowy. Muzyka – niespotykana. „Światło Azji” w reżyserii Franza Ostena i Himanshu Rai (który zagrał również Gautamę) opowiada o życiu Buddy. Divana Ensemble składa się z najbardziej utalentowanych muzyków społeczności Langa i Manghanyar z Radżasthanu. Występ artystów na żywo do filmu został wykonany po mistrzowsku i okazał się bardzo bliski idei Brave Festival. Muzyka była zgrana z wyświetlanymi na kinowym ekranie obrazami w wyjątkowo kunsztowny sposób. Pięciu artystów z Divana Ensemble nie tylko przeniosło widownię w czasie, ale także „udźwiękowiło” film, np. doskonale odwzorowując odgłosy końskich kopyt za pomocą instrumentu khartal, czyli radżastańskich kastanietów. Z jednej strony widownia zobaczyła wyciągniętą z lamusa filmowej historii opowieść o życiu Buddy, z drugiej zaś usłyszała żywą muzykę, choć pochodzącą z tamtego okresu – w Europie z pewnością nie znaną lub zapomnianą. - Niesamowite, że sala kinowa na kilkaset osób wypełnia się do ostatniego miejsca, żeby uczestniczyć w takim wydarzeniu. To cieszy, widać potrzebę organizowania takiego festiwalu jak Brave i przybliżania nieznanych oraz ginących kultur – mówił po seansie Grzegorz Bral. Przegląd Filmowy Brave Festival to okazja do obejrzenia filmów z całego świata, które tradycyjnie będą wyświetlane w trzech cyklach tematycznych: Brave Focus, Brave Contexts i Brave People Doc. Przegląd potrwa do 11 lipca 2014 r. Szczegółowy program na stronie bravefestival.pl.
Bilety na najciekawsze wydarzenia 10. edycji Brave Festival jeszcze w sprzedaży
W lipcu we Wrocławiu obejrzymy spektakle i obrzędy, których trudno szukać w innym miejscu w Polsce. Zobacz je wszystkie. Ceny już od 10 zł. Wejściówki do kupienia w Empiku, sieci Ticketpro i za pośrednictwem strony festiwalu. Ewenement wykraczający poza granice Polski. Brave Festival na początku lipca ściąga do Wrocławia artystów, którzy często nigdy wcześniej nie prezentowali się w naszym kraju. Przedstawiamy pięć wybranych wydarzeń, których w tym roku nie można przegapić. Bilety w sprzedaży. 1. Indyjska muzyka do niemego filmowego hitu z lat 20 Tegoroczny Brave zacznie się od Przeglądu Filmowego Brave Festival. 4 lipca zainauguruje go pokaz niemego filmu Franza Ostena i Himanshu Rai z 1925 roku - „Światło Azji”. Opowiada o życiu księcia Gautamy, człowieka, który stał się Buddą. Seansowi będzie towarzyszyła muzyka wykonywana na żywo przez indyjski zespół Divana Ensemble, który specjalnie na występ przyjedzie do Wrocławia. - Film wprowadzi nas w temat przewodni Brave Festival, to jest „Święte ciało”. Będzie to także jedno z najciekawszych wydarzeń tegorocznego festiwalu – mówi Marek Mieleszko, manager programowy Przeglądu Filmowego Brave Festival. *4 lipca 2014 r., godz. 19:30, Dolnośląskie Centrum Filmowe, wstęp: 30, 40 zł. 2. Najodważniejsze dzieciaki świata w akcji W tym roku w ramach projektu Brave Kids przyleci do Polski ponad 100 młodych przedstawicieli różnych kultur i narodowości. Młodzi artyści przedstawią swoją tradycję i stworzą razem finałowy występ, wciągając w międzykulturowy dialog publiczność. - Uczestniczące w programie dzieci często mierzą się z problemami społecznymi, konfliktami, ubóstwem czy izolacją. Ale te dzieciaki są silne i odważne. Projekt Brave Kids oddaje im głos i otwiera na sztukę oraz międzykulturowy dialog - warto zobaczyć je razem na scenie - mówi Karol Gołaj, producent wykonawczy Brave Kids. *11 lipca 2014 r., godz. 18:00, Teatr Polski we Wrocławiu, wstęp: 25**/30zł (parter), 20**/25zł (I piętro - amfiteatr), 10*/10zł (II piętro - balkon) ** Ceny w przedsprzedaży, obowiązują od 19 maja do 3 lipca. 3. Kapłan Voodoo tańczy Brave Festival to często jedyna możliwość, żeby zobaczyć niezwykłych artystów i ich kulturę w Polsce. W tym roku jednym z najważniejszych wydarzeń będzie przyjazd uznanego w świecie choreografa, a równocześnie kapłana Voodoo – Koffi Kôkô. Z połączenia animistycznych rytuałów Beninu, skąd pochodzi artysta, oraz współczesnego tańca powstała niezwykła technika. W czasie spektaklu czuć atmosferę rytuału. - Artysta mówi, że w czasie tańca wprowadza siebie w stan nadświadomości, jakby był w posiadaniu jakiejś energii. Inaczej mówiąc, wpada w trans. Jego spektakl robi niesamowite wrażenie – mówi Marek Mieleszko, producent wykonawczy Brave Festival W lipcu we Wrocławiu zobaczymy jeden z najnowszych spektakli Koffi Kôkô - „Mroczne piękno”. *12 lipca 2014 r., godz. 20:00, 13 lipca 2014 r., godz. 18:30, Impart, wstęp: 30, 40, 50 zł. 4. Mudijettu – bogini płodności walczy z demonem Tradycja mudijettu narodziła się w IX wieku, a w 2010 roku została wpisana na listę światowego niematerialnego dziedzictwa ludzkości UNESCO. To rytualny spektakl tańca, który bazuje na niezwykle precyzyjnych ruchach ciała i pracy z rytmem. Artyści przedstawiają walkę pomiędzy boginią Bhadrakali – symbolem sił witalnych, płodności i urodzaju – i demonem Dariką. Wrażenia potęgują zjawiskowe stroje i maski, w które ubierają się aktorzy. Mudijettu rzadko można podziwiać poza indyjskimi świątyniami. Podobnie jak w przypadku występu Koffi Kôkô, Brave Festival będzie jedyną okazją, żeby zobaczyć tę wielowiekową tradycję w Polsce. *14 lipca 2014 r., godz. 21:30, 16 lipca 2014 r., godz. 21:30, scena plenerowa – Bastion Ceglarski przy Promenadzie Staromiejskiej, wstęp: 30, 40 zł. 5. Mistrzyni hinduskiego tańca uczy Obok filmów i spektakli zaplanowano artystyczne konfrontacje, a także warsztaty, które są okazją do osobistego kontaktu z artystami Brave Festival. Spotkania są skierowane zarówno do profesjonalistów, jak i amatorów. Jedne z najciekawszych poprowadzi mistrzyni hinduskiego tańca Bharatanatjam – Rama Vaidyanathan. Wielokrotnie nagradzana artystka jest ceniona za unikalny styl, który czerpie z bogatej tradycji Bharatanatjam. Taniec łączy styl rytmiczny i ekspresyjny oraz opowiada za pomocą symbolicznych gestów historię. Rama Vaidyanathan przyjedzie do Wrocławia z córką, z którą wystąpi na scenie i poprowadzi warsztaty. *Zajęcia dla wszystkich zainteresowanych: 16 lipca 2014 r., godz. 13.00 – 15.00, koszt udziału: 20 zł Zajęcia dla osób z doświadczeniem tanecznym: 17 lipca 2014 r., godz. 10.00 – 12.00, koszt udziału: 40 zł Zapisy na: warsztaty.rama@bravefestival.pl, PWST. 10. edycja Brave Festival odbędzie się w dniach 4-17 lipca 2014r. we Wrocławiu.
10. edycja Brave Festival odbędzie się w dniach 4-17 lipca 2014 r. we Wrocławiu
Straciła męża i od tamtej pory wędruje przez kraj. Żyje ściśle według zasad swojej religii, a równocześnie na uboczu hinduskiego społeczeństwa. To ona będzie twarzą tegorocznego Brave Festival, którego tematem jest "Święte ciało". 10. edycja wydarzenia rusza 4 lipca. Kobieta ze zdjęcia ma na imię Sabrida. W Indiach na takie osoby mówi się sadhu - z sanskrytu znaczy to ,,dobry człowiek". Sadhu jest wędrującym ascetą, który wybrał życie na uboczu społeczeństwa, żeby skupić się na praktykach duchowych. Poprzez medytację i modlitwę dąży do wyzwolenia lub inaczej: oświecenia. Jest darzony szacunkiem i uznaniem lokalnej społeczności - pomaga napotkanym mieszkańcom, błogosławi ich, łagodzi rodzinne konflikty. Kobiety bardzo rzadko decydują się na takie życie. Zdjęcie, które zostało twarzą 10. edycji Brave Festival, zrobił fotograf Laurent Auxietre w znanym z hinduskich i buddyjskich świątyń Katmandu w 2007 roku. Nie poznał wieku Sabridy. Udało się mu tylko ustalić, że rozpoczęła wędrówkę po śmierci męża. Życie ascetki wybrała 17 lat temu i od tego czasu nie obcina włosów i żyje w świętości. Jej postać w dużym stopniu uosabia to, na czym skupi się najnowsza edycja Brave Festiwal. Jej tematem będzie "Święte ciało". Byt uwolniony od ego Muzyka, rytuał, teatr - wokół tego koncentrowały się dotychczasowe edycje Brave Festival. W tym roku nie będzie inaczej. - Podczas występu 76-letniego mistrza hinduskiego tańca kathak nagle dotarło do mnie, że praca nad ciałem, szczególnie taniec, prowadzi do wyzwolenia. I technika jest tu najważniejsza. Nic więcej nie potrzeba - mówi Grzegorz Bral, dyrektor Brave Festivalu. - Tę prostą, a w pewnym sensie magiczną zależność, będziemy mogli zobaczyć w czasie nadchodzącego festiwalu - dodaje. Program tegorocznej edycji skupi się na ludzkim ciele z wszelkimi jego kontekstami: od oczywistej cielesności po symboliczne połączenie ciała ze sferą ducha. Będzie silnie nawiązywał do tradycji teatru. Widzowie mogą oczekiwać niezwykłych spektakli tańca i obrzędów, a także autentycznych ceremonii, w których ciało odgrywa szczególnie istotną lub niespotykaną nigdzie indziej rolę. Dawne z nowym 10. Brave Festival będzie osadzony jednocześnie w tradycji i kontekście dzisiejszym. Nawiązując do pierwotnych założeń festiwalu, jego jubileuszowa edycja przybliży zarówno ginącą kulturę występujących artystów, jak i sztukę współczesną, która z dawnych obrzędów czerpie i przekształca je na nowy język. W dużej części wydarzenia festiwalowe poświęcone będą kulturze i tradycji Indii. - Współczesny taniec europejski właśnie tu się zaczyna, w świętych, świątynnych tańcach Indii. To tradycja całkiem obca Europie - mówi Grzegorz Bral. W lipcu do Wrocławia przyjadą m.in. mistrzowie jednej z najstarszych indyjskich form teatralno-tanecznych - mudiyett. W 2010 roku tradycja ta została wpisana na listę światowego niematerialnego dziedzictwa ludzkości UNESCO. Niezwykłym wydarzeniem będzie również występ jednej z najlepszych tancerek Bharatanatjam. Nowością będą konfrontacje artystyczne, w czasie których artyści z różnych kultur zaimprowizują wspólny występ albo będą uczestniczyć w dyskusji o swojej twórczości. Dodatkowo widzowie będą mogli wziąć udział w specjalnie organizowanych warsztatach artystycznych.
Pierwszy w Polsce cykl filmów o Kambodży na Brave Festival
Odbywający się we Wrocławiu Brave Festival (7-12 lipca) to nie tylko spektakle, koncerty i spotkania z artystami, ale też Przegląd Filmowy, na którym będzie można obejrzeć, często po raz pierwszy w Polsce, poruszające dokumenty i filmy fabularne o tematyce antropologiczno-kulturowej.
8. edycja Przeglądu poświęcona zostanie m.in. Kambodży – krajowi o bogatej kulturze i niezwykle burzliwej historii. Tradycyjnie Przegląd Filmowy podzielony zostanie na trzy główne cykle tematyczne: BRAVE FOCUS, BRAVE PEOPLE DOC i BRAVE CONTEXTS. BRAVE FOCUS poświęcony będzie Kambodży, której losy bardzo wyraźnie nawiązują do tematu przewodniego tegorocznej edycji Brave – „Zaginiony rytm”. To położone w południowo-wschodniej Azji państwo od lat próbuje odzyskać swój własny rytm. Bezprecedensowa w dziejach świata tragedia, jaką były rządy Czerwonych Khmerów, spowodowała, że Kambodża zerwała więź ze swoimi przodkami. Dziś jest państwem po przejściach- malowniczym, otwartym, bogatym kulturowo, ale naznaczonym ranami, które dopiero się zabliźniają. Jednym z najważniejszych wydarzeń odbywających się w ramach tego cyklu będzie pokaz filmów uznanego na całym świecie khmerskiego reżysera – Rithy Panha. Podczas Przeglądu pokazanych zostanie pięć znakomitych filmów tego twórcy „The Land of the Wandering Souls”, „The Burnt Theatre”, „The People of Angor, „Rice People” oraz „Paper Cannot Wrap Ember”. Cykl BRAVE PEOPLE DOC to z kolei portrety odważnych ludzi, którzy świadomie i celowo podejmują istotne dla danej społeczności tematy, potrafią przeciwstawić się otaczającej ich rzeczywistości w imię ochrony wartości, tradycji i ideałów. Dotychczas w cyklu tym prezentowane były wyłącznie filmy dokumentalne. W tym roku jednak znajdzie się w nim miejsce również dla kina fabularnego. W Dolnośląskim Centrum Filmowym zobaczyć będzie można m.in. film „Tablice” w reżyserii wielokrotnie nagradzanej, pochodzącej z jednej z najsłynniejszych filmowych rodzin świata Samiry Makhmalbaf. Z kolei w związku z projekcją „My name’s Jagdish Bhatt”, gościem Przeglądu będzie Jagdish Bhatt – tytułowy bohater filmu, mieszkaniec indyjskiego slumsu, któremu udało się przekroczyć społeczne bariery i zaprezentować twórczość w Europie. Ostatni cykl Przeglądu Filmowego, czyli BRAVE CONTEXTS, jak co roku bezpośrednio nawiązywał będzie do tematu przewodniego tegorocznej edycji, wspomnianego już „Zaginionego Rytmu”. W jego ramach zaprezentowanych zostanie m.in. pięć unikalnych obrazów, które poszerzą, a w niektórych przypadkach zaproponują zupełnie nową interpretację głównego motywu edycji i jego artystycznego credo. Na tegoroczny cykl złoży się: wybitna trylogia Godfrey'a Reggio „Koyaanisqatsi”, „Powaqqatsi”, „Naqoykatsi” oraz „Baraka” i „Samsara” w reżyserii Rona Friecke. Wszystkie te tytuły, mimo, że noszą miano kultowych, bardzo rzadko pokazywane były polskiej publice, zaś prezentacja ich wszystkich razem w ramach jednego pokazu jest wydarzeniem bezprecedensowym.
Ruszyła sprzedaż biletów na Brave Festival 2013
„Zaginiony rytm” – pod tym hasłem od 7 do 12 lipca we Wrocławiu odbędzie się 9. edycja Brave Festival – festiwalu przeciw wypędzeniom z kultury
Wydarzeniu towarzyszyć będzie Przegląd Filmowy prezentujący pierwszy w Polsce cykl filmów poświęconych Kambodży. Właśnie uruchomiono sprzedaż biletów, z których dochód organizatorzy w pełni przekazują na rzecz organizacji charytatywnej ROKPA International- wspierającej najbiedniejsze dzieci w Tybecie, Nepalu i krajach Afryki. Brave Festival to bowiem wydarzenie mające sens. To wydarzenia, którego głównym celem jest pomoc. - Musieliśmy stworzyć festiwal przeciwko wypędzaniu ludzi z ich własnej kultury, z ich własnej wrażliwości; festiwal o świecie, który umiera, odchodzi i zginie, jeśli nie zrobimy czegoś, aby ten proces choć trochę powstrzymać. Festiwal ludzi, którzy nie godzą się na wzorce lansowane przez kulturę masową, ludzi, którzy szukają najgłębszych z możliwych źródeł inspiracji – inspiracji wewnętrznej. Ludzi wrażliwych i tolerancyjnych, którzy nie obawiają się pogłębiania swojej wrażliwości - mówi Grzegorz Bral, dyrektor festiwalu. To festiwal, który ma pomóc tym, którzy mają odwagę kultywować swoje tradycje, a także ratujący tych najmłodszych. Dzieci, które zyskują dzięki wsparciu ROKPY dach nad głową, dostęp do edukacji i godny start w dorosłe życie. W trakcie tegorocznej edycji doświadczymy tradycji muzycznych z różnych stron świata, m. in. z Korei, Burundi, Indii, Maroka, RPA i Tanzanii, które dzięki izolacji od globalnej cywilizacji przetrwały do dziś w swoim pierwotnym, nienaruszonym stanie. Wśród artystów tegorocznej edycji znajdzie się między innymi 12-osobowa grupa Królewskich Bębniarzy z Burundi. Ich występ to wulkan energii, a samo widowisko cechuje niezwykła precyzja, siła i zręczność. Na tradycyjnych bębnach karyenda wybijają aż 41 różnych rodzajów rytmów, za którymi kryje się społeczny koncept – szacunek, pokój czy uznanie. Część spektakli będzie się w plenerze, w okolicach Odry. Do Wrocławia przyjedzie również grupa Cheongbae z Korei, której występy łączą w sobie rytuał, szamańską muzykę i taniec. Niezwykłym wydarzeniem będzie koncert 10-osobowego chóru Ngqoko, złożonego z kobiet z plemienia Xhosa z Republiki Południowej Afryki, wykonującego tradycyjne pieśni umngqokolo w unikatowej technice śpiewu gardłowego. Tegorocznej edycji Brave Festival towarzyszyć będą spektakle plenerowe w okolicach Odry. Na zakończenie festiwalu usłyszymy jedną z najbardziej znanych pieśniarek algierskich – Hourię Aïchi. Artystka wystąpi w towarzystwie francuskiego zespołu L’Hijâz’Car z magnetyzującym projektem muzycznym będącym fuzją tradycyjnych pieśni ludu Berber Shawiya pochodzącego z północno-wschodniej Algierii oraz eksperymentalnych brzmień muzyki improwizowanej i współczesnej, czerpiącej z wpływów kultury śródziemnomorskiej. W ramach Brave Festival odbędzie się również 8. Przegląd Filmowy prezentujący szereg filmów dokumentalnych i fabularnych o tematyce kulturowo-antropologicznej. W tym roku oprócz rozwinięcia tematu przewodniego w ramach cyklu Brave Context oraz przybliżenia sylwetek niezwykłych ludzi w ramach cyklu Brave People Doc, program skupi się na Kambodży – kraju próbującym odzyskać swój własny, właściwy tylko sobie, a odebrany mu brutalnie rytm. Tegoroczny Brave Focus będzie to pierwszy w Polsce cykl filmowy poświęcony właśnie tej części świata. Sprzedaż karnetów na wydarzenia Brave Festival ruszy 4 czerwca. Zarówno bilety, jak i karnety będą do nabycia w punktach sieci TicketPRo oraz drogą internetową na www.tickets.bravefestival.pl. Od 1 do 12 lipca bilety będzie można kupować bezpośrednio w Centrum Festiwalowym (Dolnośląska Biblioteka Publiczna, Rynek 57, w godzinach od 10:00 do 19:00). Z kolei bilety na seanse filmowe w ramach 8. Przeglądu Filmowego są już dostępne również w kasie Dolnośląskiego Centrum Filmowego. Wraz ze sprzedażą biletów uruchomiona została nowa strona internetowa BRAVE FESTIVAL, na której można uzyskać więcej informacji na temat tegorocznej edycji. Zapraszamy
„Zaginiony rytm” tematem tegorocznego Brave Festival
Znamy już termin i temat przewodni 9. edycji BRAVE FESTIVAL – festiwalu przeciw wypędzeniom z kultury. W tym roku odbędzie się on w dniach 7-12 lipca 2013 pod hasłem „Zaginiony Rytm” i po raz pierwszy twarzą festiwalu nie będzie kobieta
Na plakatach promujących Brave zobaczymy oblicze mężczyzny, jednego z wielu młodych górników stanowiących tanią siłę roboczą na czarnym rynku złota w zachodnim Mozambiku. Tegoroczna edycja Brave Festival wprowadzi widzów w tradycje muzyczne z całego świata, stanowiące spoiwo pomiędzy środowiskiem zewnętrznym człowieka i jego niewidzialnym światem duchowym. Tytułowy „Zaginiony Rytm” przedstawiony zostanie publiczności festiwalu na przykładzie szeregu mało znanych gatunków muzycznych oraz technik wokalnych. Poznamy między innymi szamańską muzykę z Korei Południowej, tradycyjne pieśni plemienia Xhosa pochodzącego z Republiki Południowej Afryki, dźwięki tradycyjnych bębnów królewskich z Burundi i pieśni berberyjskich kobiet z Maroka. – W tym roku chcemy skupić się na zaprezentowaniu tradycji muzycznych wybranych społeczności, które w wyniku izolacji od świata zewnętrznego i nieuczestniczenia we współczesnych globalnych napięciach, miały szansę wypracować, a następnie zachować unikalne i tylko im właściwe rytmy. Mam na myśli rytmy, które najpełniej określają ich związek ze środowiskiem i ze światem, z którego pochodzą. Wychodząc z założenia, że przedstawiciele społeczności tradycyjnych zachowali wiele narzędzi obcowania z „niewidzialnym światem”, a zarazem żywiąc przekonanie, że to czego nie widzimy gołym okiem jest bogatsze od tego, co widzimy, chcę zaprezentować gościom festiwalowym świat ukryty w pieśniach, śpiewach, modlitwach i, co najważniejsze – w ich unikalnym muzycznym rytmie – mówi Grzegorz Bral, dyrektor Brave Festival. Brave Festival to ogromne przedsięwzięcie, które od początku swojego istnienia zwraca uwagę na ważne problemy ludzi w różnych częściach świata. Twarzą tegorocznej edycji jest mężczyzna – jeden z wielu emigrantów z Zimbabwe, pracujących na czarnym rynku złota w górach Chimanimani, w zachodniej części Mozambiku. Mężczyźni ci każdego dnia brodzą w zanieczyszczonym ściekami błocie w poszukiwaniu cennych rud złota, a ich twarze, jak i całe ciała, pokryte są oparzeniami po toksycznej rtęci, której opary stopniowo atakują nerwy i powodują szereg problemów neurologicznych. Autorem poruszającego zdjęcia mężczyzny jest Robin Hammond, nowozelandzki fotoreporter działający na rzecz ochrony praw człowieka w Afryce subsaharyjskiej. Brave Festival poprzez swoją działalność artystyczną stara się pomagać dzieciom znajdującym się w trudnej sytuacji. Dlatego całkowity dochód z biletów przeznaczany jest na cele charytatywne. Jak co roku beneficjentem wydarzenia jest organizacja ROKPA International niosąca pomoc dzieciom w Tybecie, Nepalu oraz krajach Afryki. Więcej informacji na temat tegorocznej edycji BRAVE FESTIVAL http://bravefestival.pl/ http://www.facebook.com/BraveFestival
Bi Kidude: co ja poradzę, że wciąż żyję?
Bi Kidude to legendarna wokalistka wykonująca powstałą w końcu XIX w. wschodnioafrykańską muzykę taarab. Popularna zwłaszcza w Tanzanii i Kenii, jest owocem inspiracji muzycznymi tradycjami Azji, Afryki, Bliskiego Wschodu i Europy. Bi Kidude ma około 100 lat, choć sama przyznaje, że nie zna dokładnej daty swojego urodzenia. Mimo pięknego wieku i faktu, że pali jak smok – pozostaje w doskonałej formie i na Zanzibarze wszędzie chodzi pieszo. Jest też propagatorką przedmałżeńskiego rytuału unyago.
National Geographic Polska: Bi Kidude, jakie są kobiety z Zanzibaru? Bi Kidude: Są przede wszystkim silne i chcą, żeby liczono się z ich zdaniem. A to bywa problemem, bo w moich stronach wciąż króluje islam, więc mężczyzna może wziąć za żonę nawet cztery kobiety. Taka jest tradycja muzułmańska. Zanzibarki się przeciw temu nie buntują? Żeby moc sobie pozwolić na cztery żony, trzeba mieć dużo pieniędzy, więc tak naprawdę rzadko spotyka się takie małżeństwa. Bardziej chodzi o to, że religia nakazuje, aby kobieta była we wszystkim posłuszna mężowi. Świat się zmienia, a wraz z nim również Zanzibarki, które powoli chcą o sobie decydować same. Ale tradycja jest bardzo ważna – ie zakładamy kusych sukienek, zakrywamy ramiona, prowadzimy dom. A żeby dobrze prowadzić dom, trzeba zwiedzieć wszystko o życiu małżeńskim. Co jest jeszcze ważne dla kobiet z pani stron? Kiedy kobieta jest zamężna, ma oparcie w mężu. A przynajmniej powinna je mieć. Ale kiedy go zabraknie, musi radzić sobie sama. Dlatego coraz więcej kobiet Afryki szuka zarobku, prowadzi sklepiki czy agroturystyczne środki. Chcą zarabiać, bo pieniądze dają siłę. A jaką rolę odgrywa seks? Seks jest częścią życia, ale nie każda osoba wie, jak się z nim obchodzić i jak go wykorzystać (śmiech). My mamy unyago. Co to takiego? To rytuał inicjacyjny dla kobiet, dzięki któremu poznają tajniki życia małżeńskiego. Uczymy młode kobiety, co je może spotkać, gdy mąż po ślubie zacznie egzekwować małżeńskie obowiązki. Bo relacje między nimi a ich mężami są fundamentem pod budowę dobrego małżeństwa i udanej rodziny, która w każdej kulturze jest ważna. Tylko trzeba pamiętać, żeby nie dać się zdominować mężczyźnie. By swoją seksualną siłę mądrze wykorzystać (śmiech). I unyago tego właśnie uczy? Unyago jest po to, by kobiecie było w życiu dobrze. Żeby ze świata dziecka wprowadzić ją w świat dorosłych. Aby o sprawach związanych z ciałem dowiedziała się w odpowiedni sposób i żeby nie okazywała zdziwienia, kiedy pierwszy raz w życiu zobaczy nagiego mężczyznę. Żeby się nie płoszyła podczas aktu miłości. Kiedy opanuje wszystkie sztuczki, zyska przewagę nad mężczyzną, choć on nie będzie zdawał sobie z tego sprawy. Wiele kobiet, które poddały się unyago, potem mówi, że stały się innymi osobami. A skąd wywodzi się rytuał? Unyago znane jest głownie w kulturze suahili. Nie wiadomo, kiedy dokładnie powstał, ale kobiety z Zanzibaru i niektórych regionów Kenii poddają się rytuałowi od wieków. Jak on wygląda? Jak dokładnie wygląda unyago, nie powinien wiedzieć żaden mężczyzna. Dlatego nie zdarza się, żeby był jego świadkiem. Gdyby tak się stało, okryłby się hańbą. Unyago jest wyłącznie dla kobiet i może być przeprowadzany tylko przez doświadczone mężatki. Ceremonia odbywa się w zamkniętym pomieszczeniu. Wchodząca w świat dorosłych dziewczyna musi najpierw pocałować stopy kobiety – mistrzyni ceremonii – takiej jak ja. Jest to wyrazem szacunku wobec jej mądrości oraz symbolem oddania się w jej ręce. Potem przebiera się ją w specjalną chustę kanga i zaczynamy lekcje. Pierwsza jest o tym, co to jest małżeństwo i na czym ono polega, druga – jak wygląda codzienne życie mężatki. Trzeci etap to edukacja seksualna – i tu często młode kobiety doznają szoku, bo wszystko pokazuje się im szczegółowo: pozycje seksualne, które miejsca na ciele kobiety są najbardziej podatne na przyjemność, jak zadowolić mężczyznę. Do tego etapu wykorzystuje się rożnego rodzaju pachnące specyfiki, którymi naciera się ciało kobiety. Potem przyszłe małżonki dowiadują się, jak dbać o higienę ciała, co dzieje się z nim podczas ciąży, menstruacji. Na koniec mówi się im, co zrobić, żeby dobrze żyć nie tylko z mężem, ale i jego rodzicami, a nawet sąsiadami. Jeśli rytuał odbywa się tuż przed ślubem, ciało kobiety przyozdabia się malunkami z henny i wypuszcza w objęcia przyszłego małżonka. Ceremonii towarzyszą śpiewy i gra na bębnach. No i nie ma w unyago tematów tabu – kobiety mogą dyskutować z nauczycielkami o wszystkim! Który etap rytuału jest najważniejszy i dlaczego? Najważniejsza jest edukacja seksualna. Dziewczyna dowiaduje się o swoim ciele takich rzeczy, któych nie nauczyła jej matka. Bo wiele jest kobiet, któe niekoniecznie miały dobre doświadczenia z pożycia małżeńskiego albo nigdy nie miały możliwości poddać się rytuałowi, bo ich własne matki nie były świadome, jak bardzo ważna jest inicjacja, lub po prostu nie miały na to pieniędzy. Bo na ceremonię unyago dziewczynę wprowadza matka. I to ona płaci. Młoda kobieta uczy się przede wszystkim, żeby być otwartą na poczynania męża, korzystać z nich i czerpać przyjemność. W jakim momencie życia kobiety odbywa się unyago? Właściwie może być dokonany w dowolnym momencie, ale nie wcześniej niż po skończeniu 12. roku życia, bo mniej więcej wtedy u dziewczynki pojawia się pierwsza menstruacja. Jednak zazwyczaj unyago odbywa się na krotko przed zamążpójściem. W dawnych czasach trwał nawet do trzech miesięcy. Dzisiaj zazwyczaj od trzech dni do tygodnia. A co na to religia? Kiedyś na pewno bardziej decydowała o tym, co wolno kobiecie, a czego nie. Kobiety wierne nakazowi islamu zakrywają chustą włosy, choć są i takie, które już ją zdjęły – w tym ja – i pragną żyć, jak im w duszy gra. Oczywiście, słyszałam pod swoim adresem mnóstwo epitetów o mojej rzekomej bezbożności, za co Bóg miał mnie pokarać, ale jak widać dożyłam setki i mam się dobrze (śmiech). Jeśli zawiązuję chustkę – a robię to fantazyjnie – to tylko po to, żeby uchronić głowę przed słońcem. Nie każdy mężczyzna traktuje dobrze swoją kobietę i tłumaczy potem swe zachowanie nakazami religii, dlatego podczas unyago uczymy je też, jak radzić sobie z „problematycznym” mężem. Bo często zdarza się, że mężowie chcą wymusić coś siłą lub decydować za kobietę. Jak ojciec? Ile miała pani lat, kiedy sprzedał panią za mąż? Jakieś 13 albo 15 lat – w czasach, kiedy się rodziłam, nie wydawano świadectw urodzenia, więc zawsze mówię, że było to mniej więcej. Nic nie wiedziałam o tym, że ojciec chce mnie wydać za mąż. Przyszli teściowie przychodzili do mojego rodzinnego domu a mnie do głowy nie przyszło, że badają, czy nadaję się na żonę dla ich syna. Nie byłam na to przygotowana. Dlatego uciekłam od pierwszego męża, chociaż nie był taki zły, no ale ja byłam przecież jeszcze dzieckiem. Podróżowałam po wybrzeżu ze swoim bębnem i śpiewałam. Tak zaczęłam zarabiać na życie. Ilu miała pani mężów? Mężów miałam dwóch, ale mężczyzn w moim życiu było więcej. Zawsze wierzyłam w to, że w życiu trzeba być przede wszystkim szczęśliwym, umieć się bawić i korzystać ze wszystkiego, co spotykamy na swojej drodze. Nie wszystkim moim mężczyznom podobało się, że publicznie zdejmuję chustę z włosów że palę papierosy, popijam alkohol i bywam żywiołowa i spontaniczna. No ale to był ich problem. Kiedy zaczęłam zarabiać na śpiewaniu, wielu z nich czerpało z tego korzyści, więc dochodzili do wniosku, że nie ma sensu mnie temperować. Choć byli i tacy, których duma cierpiała z tego powodu tak bardzo, że musiałam ich zostawić. Występuje pani i chodzi boso, dlaczego? Bo zawsze wydawało mi się, że kiedy człowiek zakłada buty, staje się słaby. A ja muszę być silna. Zaczęła pani śpiewać jako dziecko, prawda? Tak. Byłam jeszcze dziewczynką, kiedy usłyszałam Siti Bint Saadi śpiewającą taarab. Śpiewała tradycyjne zanzibarskie pieśni w języku suahili. Wiele z nich mowiło o zachowaniach seksualnych mężczyzn i wykorzystywaniu kobiet. Ta muzyka zawładnęła moją duszą i zaczęłam naśladować Siti. Pieśniom towarzyszy gra na bębnach – basowym vumi oraz o nieco wyższej tonacji msondo i kinganga. Mogę na nich grać godzinami. Taarab to muzyka, której powinno się przede wszystkim słuchać, a nie tańczyć na dyskotece, jak podobno niektórzy teraz robią, bo ona wnika w serce słuchającego. A czym jest dla pani śpiewanie? To całe moje życie, radość i siła w jednym, coś, dzięki czemu chyba tak naprawdę wciąż żyję. Zawsze powtarzam, że za każdym razem, gdy śpiewam, znów staję się nastolatką. Śpiewanie mnie po prostu porywa i często nie czuję upływu czasu, nie wiem, jak długo śpiewałam. A jeśli jeszcze widzę, że to, co robię, sprawia i innym radość, no to nie ma większego szczęścia. Na Zanzibarze w czasach mojej młodości nie było to dobrze postrzegane, mówiono mi, żebym się wstydziła, że to nie dla kobiety. Ale teraz jestem niejako ambasadorką swojego kraju, więc już się mnie zbyt często nie tyka. A co zrobić, żeby dożyć setki? (długi śmiech) Ja na to recepty nie mam – trzeba byłoby spytać Pana Boga. Dziećmi mnie nie obdarował, ale – jak widać – miał wobec mnie inne plany. Zdarza się, że organizatorzy zapraszają mnie na przeróżne festiwale i drżą, czy aby ja na pewno dożyję. A potem widzę ulgę na ich twarzach, kiedy o własnych siłach wysiadam z samolotu. No cóż, mam się dobrze, nic na to nie poradzę...
Brave Festival zakończył się magicznym koncertem Tartit z Mali, podczas którego rozbrzmiały ciche, hipnotyzujące dźwięki nomadycznych instrumentów i wielogłosowy, rozwibrowany śpiew saharyjskich Tuaregów. Przed nimi popis swojego talentu, w pełnym radości spektaklu, przedstawiła setka dzieci z całego świata. Tegoroczna, pod wieloma względami wyjątkowa edycja festiwalu zatytułowanego „Wtajemniczenia kobiet”, przechodzi właśnie do historii.
Przez ostatni tydzień w wielu miejscach Wrocławia można było podziwiać prastare tradycje i obrzędy z najdalszych zakątków świata, które nieskażone współczesnością przetrwały do dziś. W tym roku na Brave Festival w roli głównej wystąpiły kobiety – przedstawicielki rdzennych kultur, wtajemniczające widzów w rytuały zawieszone na skraju zapomnienia. Podczas sześciu festiwalowych dni na wrocławskich scenach wystąpiło ponad 230 artystów z dwudziestu krajów, w tym ponad setka dzieci biorących udział w edukacyjnym programie Brave Kids. Na większości spektakli sale po brzegi wypełnione były widzami, a na kilka z nich bilety zostały wyprzedane jeszcze przed rozpoczęciem festiwalu. Najwięcej emocji wzbudziła ponad stuletnia Bi Kidude, która po raz drugi przybyła do Wrocławia z Zanzibaru. Tym razem artystka wtajemniczyła żeńską publiczność w inicjację unyago – odsłaniając przed nimi aspekty kobiecości i wprowadzając je w arkany sztuki miłosnej. Podczas obu spotkań we Wrocławskim Teatrze Współczesnym zebrane na widowni kobiety podziwiały zmysłowe ruchy bioder Fatmy Jumy – tancerki towarzyszącej rytuałowi, by po chwili wraz z nią bez zahamowań kołysać się na scenie w rytm dźwięków tradycyjnych bębnów. Wielu kobietom biorącym udział w inicjacji to doświadczenie pozwoliło się otworzyć i stać się bardziej świadomymi swojego ciała. Nie mniej widowiskowy okazał się występ radżasthańskich kobiet prezentujących tradycyjny taniec Terah Taali, za sprawą którego publiczność przeniosła się do świata baśni tysiąca i jednej nocy. Indyjskie artystki obwieszone mosiężnymi „talerzykami” zwanymi manjiras, poruszając się stopniowo uwalniały muzykę podobną do dźwięków cymbałków. Emocje na widowni sięgnęły zenitu, gdy tancerki urozmaiciły swój występ balansując ze świecami ustawionymi na szubkach głów i trzymając jednocześnie między zębami ostrza noży. Podczas tego jedynego w Polsce przeglądu rdzennych kultur publiczność usłyszała również liczące sobie nawet 2 000 lat pieśni ludu Swanetii, które do dziś mimo przesiedleń pielęgnuje gruziński chór Casletila. Wspólny śpiew połączył też kobiety z Brazylii. Zespół Meninas de Sinhá by zwalczyć niepokoje i lęki kobiet, czerpie radość z muzyki. Poczuć ją można było nie tylko na koncercie w Centrum Sztuki Impart, ale także podczas parady, która ruszyła spod Synagogi pod Białym Bocianem, by po drodze porwać tłumy wrocławian we wspólnym tańcu i zabawie. – Wspaniale było wziąć udział w paradzie i zobaczyć integracje tylu różnych kultur – mówi Bernardina de Sena z grupy Meninas de Sinhá. – Piękne było to, że przechodnie tańczyli i bawili się, dzieląc się ze wszystkimi swoją radością – dodaje. Wśród gości zaproszonych do Polski znalazła się również uzdrowicielka i kobiece medium Ambuya Nyati z Zimbabwe, która zaprezentowała muzykę mbira będącą pomostem pomiędzy teraźniejszością a światem zmarłych przodków. – Występ przed polską publicznością był dla mnie bardzo inspirujący – mówi o swoim koncercie Nyati. – Czułam od widzów mnóstwo pozytywnej energii, a ona zawsze stanowi ważny element tradycyjnej muzyki mbira – podkreśla artystka. Tegoroczna edycja Brave Festival była pod wieloma względami niezwykła. Poza koncertami po raz pierwszy można było wziąć udział w Forum Kobiet – spotkaniach, których bohaterkami były reprezentantki różnych kultur i wielu pokoleń. Zorganizowane zostało również ponad 17 godzin warsztatów artystycznych, prowadzonych między innymi przez aborygeńskie malarki z małego australijskiego miasteczka Lajamanu położonego na pustyni Tanami, które zaprezentowały tradycyjną technikę malarstwa kropkowego. Poza nurtem głównym festiwalu, podczas Przeglądu Filmowego można było zobaczyć aż 26 wartościowych filmów o odważnych ludziach z całego świata, bogatej kulturze Maroka, a przede wszystkim o różnych aspektach kobiecości. Każdy dzień kończył się w Klubie Festiwalowym Mleczarnia, gdzie rozbrzmiewała m.in. muzyka d-j’ów zainspirowanych materiałami audio nagranymi podczas poprzednich edycji Brave Festival. Zdjęcia artystów poszczególnych do obejrzenia pod poniższym linkiem: https://profiles.google.com/festival.brave
Brave Festival 2012 – wyzwolenie odnalezione w muzyce
Brave Festival, który w tym roku odbędzie się pod hasłem „Wtajemniczenia kobiet”, będzie obfitował w wydarzenia niezwykłe. Ich unikatowość wynikać będzie z tego, iż zaprezentują się głównie kobiety. Wszystkie spektakle i koncerty będą niosły w sobie przekaz informujący o ich sile, odwadze i jedności. Ukażą jak różna w zależności od kraju pochodzenia jest sytuacja kobiet w ich rodzimych kulturach.
Malijski zespół Tarit, brazylijski Meninas de Sinhá i gruziński chór Castelita różni wiele. Kraj pochodzenia, gatunek wykonywanej muzyki, kulturowe korzenie, historia, wiek czy kolor skóry. Łączy za to coś o wiele ważniejszego, powód dla którego ci artyści zdecydowali się oddać muzyce –odnalezienie sensu w sztuce, pielęgnowanie własnej kultury mimo wykluczenia, przeciwności losu, ciężkiej sytuacji, w której się znaleźli. Na tegorocznym Brave Festival, między 2 a 7 lipca we Wrocławiu, będzie można zobaczyć niezwykłe, kobiece grupy prezentujące muzykę, którą trzeba ocalić. Z brazylijskiego Belo Horizonte przybędzie do Wrocławia Meninas de Sinhá. Założona w latach 80. przez Valdete Cordeiro grupa była odpowiedzią na depresję i drogą ucieczki od smutku brazylijskich kobiet, które pomocy szukały w antydepresyjnych lekach. Cordeiro widząc to, zorganizowała zebranie, na którym poznała przyczyny niepokoju kobiet. Powołała grupę będącą ośrodkiem wzajemnej pomocy i wsparcia, która dzięki muzyce stała się tętniącym radością stowarzyszeniem. Inicjatywa Cordeiro zainicjowała szeroki ruch społeczny, łączący marginalizowane z różnych względów kobiety. Pochodzące z prowincji, pracujące na plantacjach kawy czy prowadzące ubogie domostwa czarnoskóre kobiety mają do opowiedzenia swoją własną historię, budując w ten sposób różnorodność Meninas de Sinhá. Po stracie mężów i dzieci nie widziały dla siebie lepszego jutra. Ruch Meninas de Sinhá stworzył dla nich środowisko, w którym mogą skupić się na swoich potrzebach, odbudować wiarę w siebie i swoją wartość. Wzmocnić się, by pomóc innym – takim jak one kobietom. Dzielą się swoimi historiami w szkołach, szpitalach oraz więzieniach. Wykonując muzykę inspirowaną rodzimą sambą, gatunkami lundu, rancho czy marujo, dają jednocześnie przykład, iż starsi ludzie mają wiele do zaoferowania społeczeństwu, a w ich sztuce odnaleźć można wiele wartości. Natomiast gruziński chór Castelita założony w 2010 roku, zrodził się, jak mówią same artystki, z potrzeby wspólnego spędzania czasu i chęci pokonania rutyny codziennego życia na obcych, pustynnych terenach Kachecji. Obcych, ponieważ członkinie chóru wywodzą się z górskiego ludu Swanów. Ich rodowitym regionem jest wysokogórska Swanetia, jednak po tragedii, w 1987 roku jaką była lawina niosąca śmierć 27 osobom zadecydowano o przesiedleniu mieszkańców na inne tereny. Swanów przeniesiono na półpustynne obszary Kachecji i Dolnej Kartli, położone wzdłuż granicy z Azerbejdżanem i Armenią. Podobno o ulokowaniu ich właśnie tam zadecydowała nieustępliwa i nieustraszona natura Swanów, która miała zapewnić stabilizację przygranicznych terenów. Chociaż zmieniły się warunki zewnętrzne, rytm życia pozostał ten sam. Nie porzucili swojej rdzennej, bogatej kultury i tradycji, dalej kultywując swoją tożsamość w nowej rzeczywistości. Swanów charakteryzuje piękna, mająca ponad dwa tysiące lat tradycja śpiewania okolicznościowych pieśni: weselnych, pogrzebowych, leczniczych czy kołysanek. Niektóre z nich opowiadają o pogańskich bóstwach, wojownikach czy prawiekowych królach. To wspaniały fragment tradycji Kaukazu. Muzyka zespołu Tartit z Mali to fascynująca hybryda rdzennej muzyki afrykańskiej i… bluesa. Dla pięciu kobiet i czterech mężczyzn z ludu Tuaregów, którzy powołali zespół do życia w 1995 roku w obozie dla uchodźców w Burkina Faso, muzyka była najlepszym sposobem na przetrwanie gospodarczo-politycznych trudności regionu. Nieprzypadkowa jest więc nazwa zespołu oznaczająca „zjednoczenie”. Ich muzyka stanowi najlepszy obraz Sahary. Jest połączeniem hipnotyzujących dźwięków instrumentów i wielogłosowych, rozwibrowanych śpiewów. Członkowie zespołu posługują się głównie instrumentami związanymi z nomadycznym stylem życia Tuaregów. Na bębnach tinde oraz imzad – jednostrunowych, wykonanych z tykwy świętych skrzypach mogą grać wyłącznie kobiety. Mężczyźni natomiast akompaniują przy użyciu gitary elektrycznej i afrykańskiej, trójstrunowej lutni nazywanej „tehardent”. To nadaje ich muzyce oryginalnego sznytu, dzięki czemu nazywa się ją bluesem pustyni. Najważniejszym i niezastąpionym instrumentem jest tu jednak głos kobiet. Tuaregowie opierają swoją strukturę społeczną na matriarchacie, co odróżnia ich spośród islamskich grup etnicznych Afryki. Kobieta u Tuaregów jest silna, szanowana i ważna. Lud ten charakteryzuje charakterystyczny, bogato zdobiony i kolorowy ubiór oraz osobliwe zakrywające twarz welony. Muzyka i poezja od zawsze pełniły fundamentalną rolę w ich codziennych praktykach i towarzyszyły takim okazjom jak Ramadan, śluby, narodziny, a nawet rozwody. Każdy koncert zespołu jest szansą do wzięcia udziału w kultywowanej od tysięcy lat, a obecnie zagrożonej, rodzimej kulturze. Zaprezentowani artyści idealnie wpisują się w główne hasło Brave Festivalu – występowianiu przeciw wypędzeniom z kultury. Można spodziewać się, że będzie to festiwal pełen niezwykłych, silnych kobiet. Przyjadą one do Wrocławia, by wtajemniczyć nas w swoje tradycje, chcąc pozwolić im przetrwać. Brave Festival, 2-7 lipca 2012, Wrocław Cały dochód z biletów co roku przekazywany jest na rzecz międzynarodowej organizacji ROKPA International, która wspiera dzieci w Nepalu, Tybecie i krajach Afryki. Więcej informacji o festiwalu na stronie www.bravefestival.pl
Zakończył się Brave Festival - jeden z najbardziej niezwykłych festiwali w Polsce. Zgodnie z hasłem przewodnim „przeciw wypędzeniom z kultury”, organizatorzy walczyli o to, by ocalić od zapomnienia i przywrócić dumę tym, dla których kultywowanie własnych tradycji w XXI wieku staje coraz trudniejsze. Tegoroczna, siódma edycja festiwalu odbyła się pod hasłem „Maski”.
19 spektakli i koncertów wykonanych przez 164 artystów z 16 krajów świata, a oprócz tego warsztaty, wystawy, spotkania i oblegane przez publiczność seanse filmowe. 7 grup dziecięcych, 4 kontynenty i 112 wolontariuszy, dzięki pracy i zaangażowania których, całe przedsięwzięcie miało sens. Tak w skrócie przedstawiają się statystyki tegorocznej siódmej edycji Brave Festival. Jest to wyjątkowe wydarzenie w skali światowej, ponieważ jako jedyne w Polsce oraz nieliczne w Europie porusza problem wypędzeń z kultury. W tym roku tematem przewodnim była maska. Co skrył pod nią Brave? - W trakcie Brave’a mieliśmy okazję zobaczyć rozmaite maski. Niektóre straszyły, bawiły, jeszcze inne przenosiły widzów w daleki, fantastyczny świat. Bogato zdobione i minimalistyczne, wykonane z drewna, z tkaniny, malowane bezpośrednio na twarzy oraz te niematerialne – to tylko niektóre z rodzajów masek, które mieliśmy okazję zobaczyć podczas festiwalu. Każda z nich była wyjątkowa i niepowtarzalna, każda niosła ze sobą inne znaczenie i przekaz – podsumowuje Marek Mieleszko, producent wydarzenia. Niesamowitym widowiskiem, które zarówno przerażało, jak i ciekawiło zebrane audytorium były egzorcyzmy w wykonaniu lankijskiej grupy Tovil. Tancerze, którzy wcielili się w wyobrażenia demonów, zakładając niesamowicie ekspresyjne maski, zademonstrowali publiczności swoje umiejętności przy dźwiękach bębnów. Piękny i niezrozumiały dla Europejczyków rytuał, był jeszcze bardziej niesamowity dzięki atmosferze, którą zbudowało otoczenie. Krąg z pochodni, ustawiony tuż nad nurtem rzeki i tańczący w nim artyści oświetlani jedynie przez blask ognia – ten kto doświadczył występu gości ze Sri Lanki, pewnie jeszcze długo będzie miał go w pamięci. Prawdopodobnie największym zaskoczeniem tegorocznej edycji plemię Saharyia. Rdzenni mieszkańcy Radżasthanu, zwani też Ludźmi Lasu, zachwycili zebraną publiczność swoim niezwykle prawdziwym i porywającym rytuałem w formie udramatyzowanego tańca Swang. Dzięki fantastycznie pomalowanym twarzom i ciałom młodzi hindusi zmienili się w nierealne postaci, naśladując bóstwa, demony i zwierzęta. Autentyczność ich spektaklu potęgował fakt, że plemię Saharyia to naturszczycy, którzy pierwszy raz w życiu opuścili swoją wioskę. Na ich występ znalazło się więcej chętnych niż dostępnych miejsc! Zupełnie odmiennym w klimacie widowiskiem było także hinduskie przedstawienie Kathakali. Ten spektakl zachwycał precyzją i elegancją. Doskonałe i drobiazgowe makijaże, które przyjmowały formę maski, przemyślane i dystyngowane ruchy, bogato zdobione stroje – to wszystko sprawiało, że widzowie zebrani w Teatrze Polskim nie mogli oderwać oczu od aktorów. Maska, jaką stawał się makijaż, sprawiała, że aktorzy na kilka godzin przechodzili całkowitą transformację i przeistaczali się w kogoś innego. Niezwykłym występem uraczyła nas także grupa Be-Being. Artyści z Korei Południowej zaprezentowali dzieło totalne – połączenie starej tradycji z nowoczesnymi technikami multimedialnymi. Tym razem maski zaprezentowane na scenie były minimalistyczne, tak różne od tych które mieliśmy okazję zobaczyć choćby na występie otwierającym Brave Festival – Topeng Pajegan. Maska to nie tylko rekwizyt zakładany na twarz. Można także rozumieć ją metaforycznie. W doskonały sposób pokazały nam to dwa niesamowite koncerty, które podbiły serca publiczności. Blind Note to grupa artystów z sześciu różnych państw świata. Zespół poza wyjątkowym brzmieniem wyróżnił fakt, że koncertowali pod maską całkowitej ciemności, chcąc w ten sposób zwrócić uwagę na problemy niewidomych w krajach Trzeciego Świata. Połączenie kultur oraz osobowości utalentowanych muzyków sprawiły, że publiczność oszalała, dziękując artystom owacjami na stojąco. Reza Mazandarani to artysta, dzięki któremu przenieśliśmy się w dalekie obszary dawnej Persji za sprawą bajecznych, egzotycznych dźwięków. Wraz z wokalistką Malihe Moradi, a także muzykami grającymi na perskich instrumentach mogli podczas Brave Festival zdjąć na chwilę maskę, którą muszą na co dzień zakładać w kraju, w którym żyją. Brave Festival to wydarzenie niezwykłe. Można nazwać go festiwalem spotkań, ponieważ podczas niego dochodzi do niezwykłego zetknięcia różnych kultur. To wydarzenie, w którym nie tylko publiczność spotyka się z różnymi artystami, ale także oni stykają się ze sobą. – To co najbardziej cenię w festiwalach, to możliwość poznawania różnych ludzi i zobaczenia ich kultury – powiedział Vincent Segal, francuski wirtuoz wiolonczeli podczas niezwykłego koncertu, który dał razem z malijskim muzykiem Balake Sissoko. – Dzisiaj na przykład miałem okazję spotkać się z artystami Kathakali. To było niesamowicie inspirujące przeżycie – nie mógł wyjść z podziwu Francuz. Artyści z różnych stron świata chodzili na występy innych grup, chcąc zgłębić także ich kulturę. Dlatego nikogo nie dziwił widok sardyńskiej grupy Mamuthones na występie indonezyjskiego mistrza I Made Djimat czy aktorów Kathakali zachwycających się nowoczesną formą występu Be-Being. Brave Festival towarzyszył jego młodszy brat – Brave Kids, w którym wzięły udział dzieci z różnych zakątków świata. Dzieciaki przez dwa tygodnie brały udział w warsztatach, gdzie uczyły siebie nawzajem różnych umiejętności. I tak, dzieci z Ugandy uczyły break-dance’u, romskie tańca, zaś norweskie chodzenia na szczudłach. One także miały okazję doświadczyć zetknięcia się z odmienną kulturą, co niejednokrotnie powodowało zabawne sytuacje. Brave Festival w tym roku udowodnił nam, że pod maską odmiennej kultury kryją się ludzie tacy sami, jak my. – W przyszłym roku tematem Brave będą kobiety i ich mistyczna rola w kulturze – zapowiedział Grzegorz Brall na finale festiwalu, wywołujący tym ogromny entuzjazm wśród publiczności. Jakie przedstawicielki ginących kultur zaproszą organizatorzy podczas następnej edycji? Dowiemy się już za rok, kiedy znów odważny festiwal opanuje Wrocław.
Tym razem, dzięki hinduskiej tradycji Kathakali, Brave’owicze mieli okazję poznać jedną z mitologicznych opowieści z Ramajany. Dzisiejsza scena Teatru Polskiego zamieniła się w kipiącą kolorami przestrzeń, gdzie ekspresyjne makijaże i bogato zdobione stroje aktorów zyskiwały szczególne znaczenie.
Ale Kathakali to nie tylko feria barw. Jest to przede wszystkim teatr, gdzie środkiem wyrazu pozostaje ruch dłoni, gałek ocznych, mimika twarzy, jak również taniec. To co było niezwykłe w przedstawieniu tej dawnej, hinduskiej historii to ogromna precyzja i sugestywny dobór poszczególnych elementów spektaklu. Każdy gest, barwa i ruch miały symboliczne znaczenie, a całości dopełniała muzyka. Kathakali jest kolejnym dowodem na to, że nie zawsze potrzeba słów do wyrażenia tego co najważniejsze. Spotkanie z lankijskim rytuałem Sanni Yakuma odbyło się w kręgu rozpalonych pochodni oraz przy dźwiękach bębnów, tworzących atmosferę nadchodzącym demonom. Niektóre z nich porywały się na dialog z pieśniarzami, inne oddawały się bez reszty muzyce, przy której każdy ich ruch był uosobieniem siły. Publiczność, choć dość kameralna, z każdą kolejną odsłoną zdawała się coraz bardziej budzić z europejskiego biegu do nikąd. Początkowo nieśmiałe oklaski witające i odprowadzające postaci, przerodziły się w spontaniczną interakcje z demonami. Publiczność wdała się w żywą relację z ludźmi, którzy przylecieli z odległej Sri Lanki, by pokazać, co tworzy ich rzeczywistość. Oby więcej takich spotkań. Oby więcej takich przebudzeń. Już jutro wielki finał siódmej edycji Brave Festival. Organizatorzy przygotowali na ten dzień wiele atrakcyjnych spotkań i występów. O 15:00 w klubie festiwalowym Puzzle odbędzie się spotkanie z członkami plemienia BWA z Burkina Faso, którzy na finale wykonają taniec Masek Księżyca. Wstęp na wydarzenie jest bezpłatny. O 17:00 w Teatrze Pieśń Kozła wystąpi po raz drugi Marcin Jarnuszkiewicz ze swoją suitą na aktora i lalkę – Homework, więc ci, którym dzisiaj nie uda się obejrzeć tego wyjątkowego spektaklu będą mieli okazję to nadrobić. Fot. Joanna Stoga Wielki finał Brave Festival rozpocznie się o godzinie 19. w Hali Stulecia. W pierwszej części zobaczymy owoc projektu Brave Kids – wspólnej pracy grup dziecięcych z Polski, Czeczenii, Czech, Inguszetii, Norwegii, Strefy Gazy, Rwandy i Ugandy. Będzie to wyjątkowe artystyczne wydarzenie, w którym nasi najmłodsi goście pokażą, że są w stanie pokonać granice państw, kultur i uprzedzeń, posługując się najbardziej uniwersalnym z języków – językiem sztuki. Na finał festiwalu przygotowano także niesamowite widowisko. Taniec Masek Księżyca to żywiołowy rytuał plemienia Bwa z Burkina Faso z użyciem „sumbo poa” – białych masek z tkaniny, wykończonych ozdobnie muszlami. Taniec ten wykonywany jest wyłącznie przy świetle księżyca i charakteryzuje się spontaniczną choreografią. Pojawiają się w nim skoki, akrobacje oraz salta, a wszystkim tym dynamicznym figurom wtóruje śpiew chóru kobiet, energetyczne dźwięki bębnów oraz ksylofonu. Finał będzie można zobaczyć o godzinie 19:00, w Regionalnym Centrum Turystyki Biznesowej (obok budynku Hali Ludowej).
Wtorek to dzień ponownych występów koreańskiej grupy Be-Being i plemienia Saharyia. Ponownie też okazało się, że przestrzeń Teatru Współczesnego nie jest w stanie pomieścić wszystkich chcących zobaczyć rytuał ostatniego rdzennego ludu Radżastanu.
Publiczność reagowała podobnie jak poprzedniego dnia – z koncertu koreańskiej grupy wychodziła oczarowana brzmieniami i wysmakowaną estetyką, a po występie ludu Saharyia widzowie opuszczali salę z wypiekami na twarzy i fascynacją w oczach. Ten dzień udowodnił także, że tegoroczny program filmowy to strzał w przysłowiową dziesiątkę. Trzeci dzień z rzędu sala w Sali NOT w Kinie Warszawa jest pełna na każdym z seansów, a na niektóre z nich na widownię trzeba wnosić dodatkowe krzesełka. Gratulacje dla twórców tegorocznego cyklu filmowego. Występ ludu Saharyia; Fot. Janusz Krzeszkowski Czwartek, czyli przedostatni dzień festiwalu dostarczy nam kolejnej porcji niezwykłych przeżyć. W Centrum Sztuki Impart odbędzie się jedyny koncert niezwykłego duetu: malijskiego muzyka, grającego na korze - Ballaké Sissoko oraz francuskiego wiolonczelisty - Vincenta Segala. Ich muzyka wykracza poza granice kulturowe, językowe i geograficzne. W trakcie swoich występów oczarowują oni publiczność niesamowitą mieszanką etnicznych brzmień, wywodzących się z wielowiekowej tradycji griotów Mandinka oraz francuskiej klasycznej szkoły muzycznej. Występ rozpocznie się o godzinie 19. Bardzo ciekawą propozycję stanowi także polski punkt programu tegorocznej edycji. Homework, czyli suitę na aktora i lalkę zaprezentuje Marcin Jarnuszkiewicz – ceniony scenograf i reżyser teatralny. Niezwykłości temu widowisku nadaje fakt, że lalka jest wielkości człowieka. Gdy aktor daje jej życie - staje się jej partnerem, zaś relacja między nimi to refleksja na temat świata, który nas otacza. Ten wyjątkowy spektakl odbędzie się w czwartek i w piątek o godzinie 17.00 w Sali Teatru Pieśń Kozła. Ci, którzy jeszcze nie widzieli żadnego z odważnych filmów, w czwartej będą mieli ostatnią okazję, żeby się na nie wybrać. W tym dniu kończy się bowiem przegląd w ramach Brave Festival. Organizatorzy zostawili nam na koniec prawdziwe perełki. W filmie Małgorzaty Szumowskiej „A czego tu się bać” mieszkańcy jednej z mazurskich wiosek opowiadają o rytuałach, zwyczajach i wierzeniach dotyczących śmierci, uważanej za temat tabu. Mówią o niej zwyczajnie i z humorem, jak o innych sprawach, dziwiąc się psychozie strachu przed tym, co nieuniknione. Film został nagrodzony w 2007 roku na Krakowskim Festiwalu Filmowym oraz na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym „Era Nowe Horyzonty”. W ramach cyklu Brave Focus wybierzemy się w podróż po bezkresnych stepach Mongolii. Film „Khadak” z ogromnym szacunkiem do tradycyjnej mongolskiej kultury opowiada o konflikcie natury z cywilizacją. Twórcy stawiają pytania o sens forsowania modernizacji wbrew ludziom, którzy są jej poddawani. Największym atutem dzieła są znakomite zdjęcia, a także wyjątkowa estetyka poszczególnych kadrów, ukazujących krajobraz Mongolii. Ostatnim filmem wyświetlonym w ramach przeglądu Brave Festival będzie głośne „Śmietnisko”. Obraz, nominowany do Oscara w kategorii Najlepszy Film Dokumentalny 2010 roku, jest zapisem podróży artysty Vika Muniza do ojczystej Brazylii. Jego celem jest największe na świecie wysypisko śmieci - Ogród Gramacho, usytuowane na obrzeżach Rio de Janeiro. Na miejscu Muniza fotografuje grupę samozwańczych zbieraczy surowców wtórnych (catadores), by następnie „odmalować” te zdjęcia właśnie za pomocą śmieci. Wszystkie seanse będą wyświetlane w Sali NOT kina Warszawa, przy ul. Piłsudzkiego 74.
Artystą otwierającym 7.edycję Brave Festival był I Made Djimat. Trudno o innego artystę, który w kontekście maski, mógłby równie wyraziście wymownie przedstawić główną ideę tegorocznego festiwalu. Publiczność, która tłumnie przybyła na otwarcie festiwalu, mogła przez około 2 godziny przenieść się w podróż na jedną z najpiękniejszych i najbogatszych kulturowo wysp, jaką jest Bali.
Spektakl rozpoczął się od spontanicznie i niejednostajnie wydobywających się dźwięków z instrumentów, między innymi gamelana. Muzycy, wśród nich również I Made Djimat, tworzyli niezwykły akompaniament do tańca Legong Kraton. Scena zamieniła się w miejsce, gdzie trzy barwnie ubrane kobiety, poruszały się z nieskończoną elastycznością. Ich twarze byłym niczym maski, a emocje wyrażały jedynie oczy i ruch ciała. W asyście balijskich dźwięków, kobiety poruszały się niczym zahipnotyzowane. Wkrótce potem I Made Djimat nałożył na twarz pierwszą maskę i rozpoczął grę jednego aktora w 10 wcieleniach. Artysta tańcząc opowiadał historię, skupiając na sobie uwagę widowni. Ruchem swoich rąk wyrażał emocje i nastrój panujący w danej sytuacji. Pełne napięcia momenty przerywał nagłym zwrotem akcji. Każdy krok aktora był obserwowany, gdyż każdy wyrażał jakąś część opowieści. Mimo rytualnej oprawy, artysta wykazał się dużą dozą humoru, żartując kilkakrotnie z publicznością. I Made Djimat energicznie zaskakiwał, bawił, za każdym razem będąc kimś innym. Spoiwem łączącym wszystkie postaci była muzyka. Każda kolejna odsłona Mistrza budowała napięcie między tym co święte, a tym co świeckie. Nie był to jednak koniec antagonizmów, bowiem każdy ruch na scenie zdawał się mówić o czymś innym - początkowo wprowadzając w mistyczny nastrój, przeradzał się stopniowo we wręcz cyrkowe zwroty akcji. Fot. Joanna Stoga Na koniec, na scenę powróciły kobiety wyglądające jak białe kwiaty, a I Made wystąpił z białą płachtą, jakby ostatecznie odpychając złe duchy. Tak zakończyła się inauguracja kolejnej edycji Brave i jednocześnie pierwszy, z 7 festiwalowych dni, a co czeka nas w poniedziałek? O godzinie 17.00 na Scenie Głównej Teatru Polskiego odbędzie się ponowny występ Reza Mazandarani – irańskiego muzyka i wykonawcy poezji improwizowanej, któremu towarzyszyć będzie wokalistka Malihe Moradi oraz instrumentaliści grający na tradycyjnych perskich instrumentach. O 19.00 w Centrum Sztuki Impart wystąpi koreańska formacja Be-Being, która w swoich spektaklach łączy tradycyjne instrumenty i klasyczne formy teatralne z elementami nowoczesnych sztuk wizualnych. W ten sposób tworzą oni dzieło totalne, będące połączeniem muzyki, tańca, video oraz teatru, które sięga w głąb koreańskich rytuałów. Na zakończenie dnia, o godzinie 21.00 we Wrocławskim Teatrze Współczesnym będziemy mogli podziwiać animistyczny rytuał w wykonaniu plemienia Sahariya. To ostatni pierwotny lud wschodniego Radżasthanu w północno-zachodnich Indiach, którego członkowie nazywani są Ludźmi Lasu. W Teatrze Współczesnym zaprezentują taniec Swang, w którym tancerze, przy akompaniamencie śpiewu i muzyki, naśladują innych ludzi, zwierzęta, a nawet bóstwa i demony. W poniedziałek warto także odwiedzić salę NOT Kina Warszawa, by w ramach przeglądu filmowego obejrzeć trzy niezwykłe filmy. Pierwszym z nich jest nominowana do Oscara „Opowieść o płaczącym wielbłądzie”, stanowiąca wzruszającą opowieść o mieszkańcach pustyni Gobi, którzy próbują za pomocą rytuałów ingerować w prawa natury. Kolejny, Zimbabweński film „Ithemba”, przedstawia opowieść o niepełnosprawnych uczniach Szkoły im. Króla Jerzego VI w Bulawayo. Natomiast „Prostytucja za zasłoną” to mocny i przekonujący dokument o kobietach lekkich obyczajów. Za realizację tego materiału reżyserka została ukarana dożywotnim zakazem wstępu do Iranu i niejednokrotnie grożono jej śmiercią. Filmy będą wyświetlane kolejno o godzinie 16.00, 18.00 i 20.00. Zapraszamy!
W najbliższy piątek, 2 lipca rozpocznie się bowiem Brave Festival - przeciw wypędzeniom z kultury. W formie koncertów, spektakli, pokazów filmowych, wystaw, spotkań oraz warsztatów zaprezentowane zostaną najbardziej niezwykłe i spektakularne tradycje m.in. z Indonezji, Indii, Sardynii, Sri Lanki.
Zgodnie z hasłem przewodnim „przeciw wypędzeniom z kultury”, organizatorzy będą walczyć o to, by ocalić od zapomnienia i przywrócić dumę tym, dla których kultywowanie własnych tradycji w XXI wieku staje coraz trudniejsze. Tegoroczna, siódma edycja festiwalu odbędzie się pod hasłem „Maska”. Będzie mu towarzyszył jego młodszy brat – Brave Kids, w którym wezmą udział dzieci z różnych zakątków świata, pochodzące ze środowisk zagrożonych bezdomnością, dotkniętych klęskami żywiołowymi i konfliktami społeczno-politycznymi. Na ceremonię otwarcia Brave Festival w tym roku organizatorzy przygotowali indonezyjski spektakl 10 wcieleń, czyli Topeng Pajegan. Jest to rodzaj monodramu, w którym aktor przy użyciu kilku różnych masek samodzielnie opowiada wielowątkową historię. W drugi dzień festiwalowy przez Most Tumski ruszy procesja czarnych masek Mamuthones. Zobaczymy w niej przedstawicieli sardyńskiego karnawału w tajemniczych maskach wykonanych z twardego drewna oraz strojach ważących niemal 30 kilogramów. W tym roku odbędzie się także wydarzenie specjalne – koncert Blind Note. Zespół ten, poza wyjątkowym brzmieniem wyróżnia fakt, że koncertuje on w całkowitej ciemności, chcąc w ten sposób zwrócić uwagę na problemy niewidomych w krajach Trzeciego Świata. Ich występ podczas Brave Festival także obędzie się w mroku. Kolejnym ciekawym wydarzeniem będzie Kathakali, czyli tradycja teatralna pochodząca z Indii, w której głównym środkiem ekspresji są ruchy gałek ocznych, kanoniczne gesty dłoni oraz makijaż, przyjmujący swoistą formę maski. W przedostatni dzień festiwalowych emocji odbędzie się wyjątkowy koncert. W Centrum Sztuki Impart wystąpi multikulturowy duet. Malijski muzyk grający na korze – Ballaké Sissoko wystąpi z francuskim wiolonczelistą – Vincentem Segal. Od poniedziałku, 27 czerwca, rusza centrum festiwalowe, którym w tym roku będą Tajne Komplety - prawdziwa księgarnia z pyszną kawą i inspirującą literaturą. Jest to niezwykle klimatyczna przestrzeń w samym sercu wrocławskiego Rynku, w Przejściu Garncarskim. To tam znajdziecie punkt informacyjny, w którym dowiedzieć się będzie można wszystkiego na temat tegorocznej edycji, a w trakcie festiwalu spotkać artystów, kupić bilety i karnety na wydarzenia oraz festiwalowe gadżety - torby, katalogi i koszulki, a także ręcznie robione zabawki, biżuterię i ubrania przywiezione przez artystów z najdalszych zakątków świata. Klubem festiwalowym podczas tegorocznej edycji Brave Festival będzie natomiast Przestrzeń Muzyczna PUZZLE. To tam w trakcie festiwalu odbywać będą się koncerty takich artystów, jak choćby zespół czeskiego Roma – Gipsy.cz, polskiego DJ-a Mentalcut i wielu innych. W Puzzlach odbędą się także spotkania z artystami, a także Etno Jam Sessions, podczas których wrocławscy muzycy będą dżemować razem z muzykami biorącymi udział w występach w ramach festiwalu. Na festiwalowiczów czekać będzie także prasa, domowe ciasta czy włoska kawa. To tylko kilka przykładów tego, czego możemy spodziewać się w ciągu siedmiu festiwalowych dni we Wrocławiu. Rezerwujmy sobie czas już teraz, bo od 2 do 8 lipca czeka nas wiele koncertów, spektakli, pokazów filmowych, wystaw, spotkań z artystami oraz warsztatów.
Występy Brave Kids – kulturalny kolaż młodych artystów
Artystyczne występy 7 zespołów dziecięcych biorących udział w Brave Kids 2011 odbędą się 24 czerwca 2011 roku w Centrum Kultury Agora. Od godziny 18. każda z grup będzie miała okazję do zaprezentowania własnego spektaklu, mini koncertu czy układu tanecznego, by używając języka sztuki przedstawić kulturę z której pochodzi.
Wydarzenie pozwoli wrocławianom poznać każdą z grup, wsłuchać się w opowieści o tożsamości dzieci o kraju z którego pochodzą, a także o codziennej pracy artystycznej i zabawie gdzieś daleko w Afryce lub tuż obok - na lokalnym, wrocławskim podwórku. To jedyny moment w ciągu trzytygodniowego projektu Brave Kids, kiedy dzieci będą mogły zaprezentować własną grupę. Podczas finalnego wieczoru zamykającego Brave Festival - 8 lipca - Brave Kids wystąpią już jako jedna liczna grupa artystów bogatszych o nowe umiejętności, techniki, a przede wszystkim przyjaźnie. W czerwcowy wieczór na ul. Serbskiej 5a pojawią się dzieciaki z Ugandy, Rwandy, Norwegii, Strefy Gazy, Wrocławia, a także uchodźcy z Czeczenii, Inguszetii i Romowie z Czech. Dzieci z MiniMerci zaprezentują siebie poprzez żywiołowy Taniec z „Czarnego Miasta” - tzw. czeskiego Bronxu, gdzie żyje 10 tysięcy Romów. Dla 12-osobowej grupy małych tancerzy z Brna sztuka jest szansą na wyjście z błędnego koła życia w getcie. PoRuszenie Świata to tytuł breakdance’owego pokazu z Ugandy. Abraham "Abramz" Tekya, lider zespołu przez ostatnie kilka lat zainspirował setki ugandyjskich dzieciaków, a tym samym zapoczątkował zmiany społeczne wśród dzieci ulicy, sierot i dzieci-żołnierzy. Sześcioro młodych hip-hopowców zaprezentuje swoje zapierające dech w piersiach umiejętności na scenie CK Agora. Po raz kolejny dzieci z dwóch rodzin – czeczeńskiej i inguskiej podzielą się na Brave Kids Tańcami Północnego Kaukazu pod egidą Stowarzyszenia Praktyków Kultury z Warszawy. Uchodźcy z Kaukazu, mimo iż od lat żyją daleko od gór, energiczny taniec wciąż mają we krwi. Z kolei Palestyńczycy w wieku od 14 do 16 lat wystąpią z napisanymi przez siebie Monologami z Gazy. Teksty stanowią emocjonalną podróż przez doświadczenie i perspektywę bycia świadkiem wojny na przełomie 2008 i 2009 roku w Strefie Gazy. Wrocławska Grupa Dziecięca połączyła młodych wrocławian z Biblioteki Światoteki oraz dzieci z rodzin goszczących Brave Kids 2011, które wspólnie przygotowały własną opowieść. Mizero Children zostało założone w Rwandzie przez Jeana Paula Samputu, uznanego muzyka i aktywistę na rzecz pokoju. Wraz z dziećmi zaprezentuje on Pieśń Pojednania nawiązując do ludobójstwa w 1994, które wciąż kładzie się cieniem na tożsamość mieszkańców tego afrykańskiego państwa. Przyjadą oni do Wrocławia z wielkimi bębnami afrykańskimi, do rytmu których będą poruszać się na scenie. Przykładem Skandynawskiego Teatru Dziecięcego będzie występ młodych szczudlarek z grupy Aldebaran, które przeniosą widzów w magię bajek i mitologii teatralnym kolażem zatytułowanym Norweska Opowieść. Występy odbędą się w ramach II edycji projektu Brave Kids podczas 7.edycji Brave Festival - festiwalu przeciw wypędzeniom z kultury. Serdecznie zapraszamy na ten jedyny wieczór podczas którego dzieci z kilku państw za pomocą sztuki opowiedzą nam swoje niezwykłe historie. Więcej informacji na stronie: http://bravefestival.pl/bravekids/index.php/pl/