Droga do Bożego Narodzenia. Kiedy przypada adwent i jak się go obchodzi w Polsce i na świecie?
Adwent to wyjątkowy okres w kalendarzu liturgicznym: czas oczekiwania na Boże Narodzenie i duchowego oczyszczenia. Obfituje w różnorodne tradycje, zarówno w Polsce jak i innych krajach. Inaczej obchodzą go katolicy, inaczej protestanci, a w kościele prawosławnym zastępuje go inny, choć podobny zwyczaj.
Spis treści: Kiedy przypada adwent i ile trwa? Tradycje i zwyczaje w Polsce – adwent w praktyce Adwent w różnych tradycjach chrześcijańskich Adwentowe symbole Kiedy zaczyna się adwent? To pytanie co roku zadają sobie miliony chrześcijan. Tygodnie poprzedzające Boże Narodzenie to czas szczególnych tradycji które, jak wszystkie zwyczaje, podlegają też zmianom. Przez wieki adwent zyskiwał nowe elementy, ale jego centralnym przesłaniem pozostaje oczekiwanie na przyjście Jezusa oraz odnowa duchowa, która ma pozwolić pełniej przeżyć święta Bożego Narodzenia. Kiedy przypada adwent i ile trwa? Adwent jest czasem ruchomym. W kościele katolickim zawsze obejmuje cztery niedziele przed Bożym Narodzeniem. W praktyce oznacza to, że jego początek może przypadać między 27 listopada a 3 grudnia. W 2025 roku ta pierwsza niedziela przypadła na 30 listopada. Adwent trwa do Wigilii Bożego Narodzenia, czyli 24 grudnia. Liczba dni adwentu co roku może się nieco różnić, w zależności od układu kalendarza. Tradycje i zwyczaje w Polsce – adwent w praktyce W Polsce to całe bogactwo tradycji, obchodzonych z różną intensywnością. Pojawiają się też nowe - np. kalendarze adwentowe są coraz popularniejsze i przywędrowały do nas z krajów protestanckich. Najważniejsze z polskich tradycji to: Roraty – msze święte odprawiane o świcie, najczęściej przed wschodem słońca. Dzieci i dorośli przynoszą ze sobą lampiony symbolizujące światło Chrystusa. W niektórych parafiach organizowane są konkursy na najpiękniejszy lampion roratni. Wieńce adwentowe – najczęściej wykonane z gałązek drzew iglastych, ozdobione czterema świecami. Co tydzień zapala się kolejną świecę, symbolicznie rozpoczynając kolejne etapy oczekiwania. Według tradycji świece symbolizują nadzieję, pokój, radość oraz miłość. Kalendarz adwentowy – kolorowe kalendarze z okienkami, za którymi kryją się słodycze lub cytaty biblijne. Dzieciom i dorosłym mają codziennie przypominać o istocie adwentu. Modlitwa i postanowienia adwentowe – wiele osób podejmuje decyzję o większym zaangażowaniu w modlitwę, czytaniu Pisma Świętego lub drobnych wyrzeczeniach (np. rezygnacji z rozrywki) w ramach przygotowania do świąt. Zgodnie z dawną polską tradycją adwent był czasem powściągliwości, w którym unikało się hucznych zabaw czy wesel, skupiając się na refleksji i dążąc do oczyszczenia. Adwent w różnych tradycjach chrześcijańskich Chociaż adwent jest przede wszystkim związany z tradycją Kościoła katolickiego, obchodzą go też inne kościoły. W kościołach protestanckich to także okres czterech niedziel przed Bożym Narodzeniem, z naciskiem na refleksję i oczekiwanie na ponowne przyjście Jezusa. W kościołach ewangelickich popularne są kalendarze oraz pieśni adwentowe. Kościół prawosławny nie obchodzi adwentu tylko 40-dniowy post filipowy. Trwa on od 15 listopada do 24 grudnia. W przeciwieństwie do adwentu z kościołów obrządku rzymskiego, tu zalecany jest post. Trwają też modlitwy i nabożeństwa, podkreślając duchowe oczyszczenie przed świętami. Adwentowe symbole Symbolika świec i wieńców Wieńce adwentowe mają swoje korzenie w tradycji protestanckiej, jednak dziś są powszechne w wielu domach i kościołach różnych wyznań. Cztery świece, ustawione na wieńcu, symbolizują cztery niedziele adwentu, a każda z nich ma własne znaczenie. Palenie świec jest rytuałem łączącym pokolenia i wzmacniającym więzi rodzinne. Kolor świec również niesie symbolikę: trzy świece są fioletowe (kolor pokuty i oczekiwania), a jedna – różowa (symbolizująca radość trzeciej niedzieli adwentu). W niektórych miejscach pojawia się piąta, biała świeca – zapalana w Wigilię Bożego Narodzenia. Roraty i inne praktyki duchowe Roraty są jednym z najbardziej charakterystycznych nabożeństw czasu adwentu. Odprawiane przed świtem, mają wyjątkowy klimat – świątynie rozświetlone są wyłącznie światłem lampionów i świec. To obrzęd kładący nacisk na modlitwę do Matki Bożej oraz refleksję nad przygotowaniem do narodzin Jezusa. Oprócz rorat wierni często uczestniczą w rekolekcjach adwentowych i spowiedzi. Wspólnoty parafialne często organizują zbiórki charytatywne, akcje pomocy potrzebującym czy spotkania przy wieńcu adwentowym, podczas których wspólnie się modlą i śpiewają pieśni adwentowe. Dla wielu osób adwent jest impulsem do podjęcia ważnych decyzji życiowych, pracy nad własnym charakterem i relacjami z bliskimi. Do tradycji adwentowych można zaliczyć też przygotowywanie domów na święta – sprzątanie, dekorowanie oraz coraz popularniejsze w Polsce wspólne pieczenie pierników. Źródła: PAP, Onet, Britannica Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Czy renifer Rudolf naprawdę mógłby świecić? Naukowcy wyjaśniają świąteczną legendę
Pędzący zaprzęg reniferów na stałe wpisał się w scenerię świąt Bożego Narodzenia. Rudolf i jego ekipa pojawiają się w bożonarodzeniowych filmach, książkach i opowieściach, a świąteczne gadżety z ssakami z północy w roli głównej można kupić na całym świecie. Czy czerwony nos Rudolfa mógłby jednak istnieć naprawdę?
Renifer Rudolf, który przewodzi zaprzęgowi Świętego Mikołaja, od lat znany jest ze swojego charakterystycznego czerwonego nosa. Świecąca część ciała rozsławiła północnego ssaka do tego stopnia, że badacze zaczęli zastanawiać się nad naukowym wytłumaczeniem tego wyjątkowego zjawiska. Dla fanów bożonarodzeniowego klimatu odpowiedź może być jednak mało satysfakcjonująca. Świecąca przyroda, czyli reakcje bioluminescencyjne W przyrodzie jesteśmy w stanie dostrzec wiele zwierząt, które do egzystencji używają świecących części ciała. Mieniący się wabik na głowie niektórych żabnic pozwala im łatwiej schwytać ofiarę w ciemnych wodach głębinowych, podczas gdy świetliki używają jarzących się odwłoków do komunikacji. Bioluminescencja jest cechą, którą niektóre gatunki zwierząt wykształciły na drodze ewolucji. Zarówno u ryb, jak i u owadów charakterystyczne świecenie było mechanizmem mającym na celu przystosowanie zwierzęcia do aktualnie panujących warunków. Charakterystyczne wytwarzanie światła jest efektem reakcji chemicznej zwanej reakcją bioluminescencyjną. Niektóre organizmy posiadają w swoim ciele lucyferyny — związki chemiczne zdolne do emitowania światła. Gdy lucyferyna reaguje z enzymem lucyferazą i tlenem, w komórkach powstaje tzw. „zimne” światło, czyli bioluminescencja. W ten sposób wiele dorosłych organizmów potrafi aktywnie regulować swoje świecenie — włączając lub wyłączając je poprzez kontrolę tlenu, enzymów lub zasłanianie narządów świetlnych. Czy renifery mogłyby świecić? Jak przyznaje biolożka morska Danielle DeLeo w rozmowie z serwisem„Science News”, szansa, aby renifery wykształciły zdolności bioluminescencyjne, jest „bardzo, bardzo mała”. U żadnego ssaka ani ptaka nigdy nie wykształciła się zdolność do takiej formy wytwarzania światła. Mimo, że szansa jest niezwykle mała, należy pamiętać, że zjawisko bioluminescencji pojawiło się w naturze ok. 500 mln lat temu i wykształciło się niezależnie co najmniej 100 razy w różnych, niespokrewnionych ze sobą grupach organizmów. Zawrotna prędkość mikołajowych sań – jak człowiek widziałby Rudolfa? W bajce „Rudolf Czerwononosy”, napisanej w 1939 roku przez Amerykanina Roberta Maya, charakterystyczny nos renifera służy mu za punkt nawigacji, dzięki któremu cały zaprzęg może poruszać się w przestworzach. Biolog Nathaniel Dominy z Dartmouth College przyznaje, że wybór akurat takiego koloru mógł nie być przypadkowy. Barwa czerwona ma bowiem najdłuższą falę, dzięki czemu światło nie rozprasza się we mgle i śniegu. Nos Rudolfa przebijałby się przez zimowe obłoki, pełniąc funkcję najbardziej praktycznej latarki. Dla osób obserwujących zaprzęg z dołu, kolor nie byłby jednak zawsze czerwony. Zmiana obserwowanego koloru światła poruszającego się obiektu wynika z tzw. efektu Dopplera. Christian Doppler, austriacki fizyk, jako pierwszy opisał teoretycznie to zjawisko w 1842 roku. Według tej zasady, jeśli obiekt porusza się w stronę obserwatora, fale świetlne ulegają ściśnięciu i przesuwają się ku barwom bardziej niebieskim. Jeśli obiekt oddala się, fale rozciągają się, powodując przesunięcie koloru ku czerwieni. Zjawisko to obserwuje się m.in. w świetle gwiazd i galaktyk poruszających się z dużymi prędkościami. W taki sposób czerwony nos Rudolfa, poruszającego się z prędkością równą 10% prędkości światła (co według fizyków byłoby konieczne, by święty Mikołaj mógł odwiedzić wszystkie domy w jedną noc), podczas zbliżania się wyglądałby na bardziej pomarańczowy, a podczas oddalania przesuwałby się ku podczerwieni, że wydawałby się niemal czarny. Źródła: Science News, Haddock, Moline & Case, Bioluminescence in the Sea, Annual Review of Marine Science Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Polacy coraz częściej spędzają święta poza domem. Jakie kierunki wybieramy najczęściej?
Boże Narodzenie nie musi już kojarzyć się wyłącznie z mrozem, śniegiem i zastawionym stołem. Wśród Polaków rośnie moda na świąteczne podróże, a grudniowy wyjazd staje się atrakcyjną alternatywą dla tradycyjnego spędzania świąt. Coraz więcej osób zamienia domowe przygotowania na lot do miejsc, w których grudzień pachnie nie piernikiem, lecz rozgrzanym powietrzem i słonym wiatrem znad morza.
Dla wielu święta pozostają czasem rodzinnych spotkań, rytuałów i powrotu do znanych od pokoleń tradycji. Jednak równolegle rośnie grupa osób, które w grudniu szukają przede wszystkim odpoczynku – z dala od obowiązków, intensywnych przygotowań i chłodnej aury. Dane eSky.pl potwierdzają tę zmianę: liczba użytkowników wybierających świąteczne wyjazdy do ciepłych krajów jest już ponad dwukrotnie wyższa niż rok temu. Polacy coraz odważniej rezygnują z zimowych swetrów na rzecz letnich ubrań i decydują się spędzić Boże Narodzenie w zupełnie innych okolicznościach przyrody. Boom na grudniowe podróże. Co stoi za nowym trendem? Coraz większa popularność świątecznych wyjazdów nie jest już jedynie sezonową ciekawostką, lecz wyraźnym sygnałem zmiany pokoleniowej i kulturowej. Polacy zaczynają traktować Boże Narodzenie nie jako obowiązek, lecz jako czas, który można świadomie zaplanować – również poza domem. Jak podkreśla Jarosław Grabczak, Head of Commercial Product w eSky.pl: „Polacy coraz odważniej redefiniują sposób spędzania świąt. Boże Narodzenie w ciepłych krajach nie jest już ekstrawagancją, lecz przejawem nowego stylu życia – bardziej świadomego, otwartego i globalnego”. Obserwowany w tym roku boom na świąteczne podróże pokazuje, że rynek turystyczny dojrzewa i coraz wyraźniej przesuwa akcent z „posiadania” na „przeżywanie”. – Magia świąt nie zależy od miejsca, lecz od ludzi, z którymi je spędzamy – dodaje Grabczak, zwracając uwagę, że właśnie dlatego coraz więcej osób łączy rodzinną bliskość z odkrywaniem nowych miejsc. Podróżowanie w grudniu to już nie rezygnacja z tradycji, lecz jej współczesna interpretacja – taka, która pozwala celebrować święta „w atmosferze ciepła i radości, a dodatkowo w słońcu”. To właśnie w tym połączeniu, jak zauważa ekspert eSky Group, tkwi przyszłość nowoczesnej turystyki. Gdzie Polacy najczęściej wyjeżdżają na Boże Narodzenie? Wśród najpopularniejszych kierunków świątecznych podróży Polaków niezmiennie króluje Malta, która w grudniu staje się sceną jednych z najbardziej nastrojowych obchodów Bożego Narodzenia w Europie. Wyspa łączy śródziemnomorski klimat z bogatą tradycją: Valletta rozświetla się instalacjami i ogromną choinką na Freedom Square, przed bramą miasta powstaje świąteczne miasteczko Fairyland, a jarmarki i koncerty wypełniają zabytkowe ulice światłem i muzyką. W Parku Narodowym Ta’ Qali działa ekologiczny Woodland Christmas Market, natomiast w pobliskim Rabacie odbywa się znany festiwal Natalis Notabilis. Najbardziej wyjątkowym wydarzeniem pozostaje jednak żywa szopka „Bethlehem f’Għajnsielem” na wyspie Gozo – pełna rzemieślników, zwierząt i scen z codziennego życia, rozciągająca się na 20 tys. m². To połączenie ciepła, tradycji i łagodnego, piętnastostopniowego klimatu sprawia, że wielu Polaków wybiera święta właśnie tutaj. Drugą najchętniej wybieraną destynacją jest Egipt, który oferuje pewną pogodę i temperatury pozwalające cieszyć się morzem nawet w środku zimy. Kurorty Hurghada, Marsa Alam czy Sharm el-Sheikh umożliwiają spędzenie świąt w scenerii raf koralowych, pustyni i luksusowych hoteli. Dla wielu osób atrakcyjność Egiptu wynika z możliwości połączenia wypoczynku z odkrywaniem starożytnych zabytków – rejs po Nilu czy wycieczka do piramid stają się naturalnym dopełnieniem świątecznego wyjazdu. Na podium plasują się także Wyspy Kanaryjskie, które od lat pozostają zimowym klasykiem. W grudniu przyciągają stabilnym, ciepłym klimatem i atmosferą świąt, która w tej części świata nabiera zupełnie innego charakteru: iluminacje w Santa Cruz de Tenerife, koncerty kolęd w Arrecife czy barwna parada Trzech Króli na Gran Canarii sprawiają, że archipelag łączy wakacyjny relaks z subtelnymi, lokalnymi tradycjami. Wśród bardziej egzotycznych propozycji coraz częściej wybierana jest także Dominikana. Karaibska energia, 30-stopniowe temperatury i kolonialne uliczki Santo Domingo rozświetlone świątecznymi dekoracjami tworzą scenerię, która dla wielu Polaków staje się spełnieniem zimowych marzeń. Dni spędzane na białych plażach, a wieczory przy muzyce merengue i bachaty pokazują, że Boże Narodzenie może mieć zupełnie inną, równie urzekającą odsłonę. Źródła: eSky, MTA Warsaw Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Święta wysoko nad Warszawą. Nadchodzi otwarcie najwyższego jarmarku w Unii Europejskiej
Od 1 grudnia 2025 roku najwyższy taras widokowy w Europie zamieni się w bożonarodzeniowy jarmark. Goście będą mogli podziwiać panoramę Warszawy z 49. piętra, w otoczeniu świątecznych iluminacji i sezonowych przysmaków.
Highline Warsaw to jedna z najbardziej wyjątkowych atrakcji w stolicy. Od początku września na najwyższych piętrach Varso Tower zwiedzający mogą korzystać z tarasu widokowego, baru oraz wystawy poświęconej historii Warszawy. Teraz, wraz ze zbliżającym się okresem świątecznym, organizatorzy zapowiadają stworzenie unikalnego jarmarku. Gdzie powstanie jarmark? Varso Tower to najwyższy budynek nie tylko w Polsce, ale także w całej Unii Europejskiej. Taras widokowy umieszczony na najwyższych piętrach niemal od samego początku przyciąga tłumy turystów, oferując perspektywę, jakiej Warszawa wcześniej nie znała. Z tego miejsca można podziwiać ruchliwe ulice centrum oraz zobaczyć iglicę Pałacu Kultury i Nauki niemal „na wyciągnięcie ręki”. Budynek Varso znajduje się u zbiegu ulic Chmielnej i alei Jana Pawła II, tuż za Dworcem Centralnym. Co oferuje podniebny jarmark? Organizatorzy zapowiadają, że w czasie działania jarmarku odwiedzający przeniosą się do prawdziwej bożonarodzeniowej krainy. Władze Varso przygotowują specjalne iluminacje, m.in. świąteczne światła oplatające drzewa w HighGarden – jednej z części Highline Warsaw. Na tarasie widokowym powstaną też wyjątkowe punkty fotograficzne, gdzie goście będą mogli zrobić sobie pamiątkowe zdjęcia w zimowej scenerii. Całość ma łączyć kameralny klimat świąt Bożego Narodzenia z monumentalną wysokością, na której ulokowany będzie jarmark. Świąteczna atrakcja na Varso to jednak nie tylko widoki i iluminacje. Jak na każdy bożonarodzeniowy kiermasz przystało, nie zabraknie również oferty gastronomicznej. Wśród dekoracji staną specjalne stoiska serwujące tradycyjne świąteczne przysmaki. Ile będzie kosztować świąteczny jarmark w chmurach? Choć oficjalny cennik wejścia na jarmark nie został jeszcze opublikowany, można już orientować się na podstawie standardowych cen wjazdu na najwyższy wieżowiec w Unii Europejskiej. Obecnie bilety kosztują: przy zakupie online: od 45 zł za osobę dorosłą, 30 zł dla studentów i młodzieży (12–17 lat) oraz 15 zł dla dzieci do 11. roku życia; przy zakupie na miejscu: ceny są wyższe i zaczynają się od 70 zł. Inne jarmarki w Warszawie Mimo że jarmark na Varso zapowiada się jako najbardziej wyjątkowa świąteczna przestrzeń w stolicy, nie będzie jedynym miejscem, w którym mieszkańcy i turyści poczują klimat bożonarodzeniowych targów. Wśród najważniejszych warto wymienić: Jarmark na placu Defilad – nowy, ogromny festyn świąteczny, który rozmachem ma dorównywać słynnym jarmarkom w Niemczech. W planach jest także instalacja najwyższego w Polsce diabelskiego młyna. Jarmark Bożonarodzeniowy na Starym Mieście – najpopularniejszy świąteczny kiermasz w Warszawie, pełen specjałów, ozdób i iluminacji. W jego sąsiedztwie tradycyjnie działa sezonowe miejskie lodowisko. Sezonowe markety świąteczne – liczne przestrzenie handlowe, w tym m.in. Elektrownia Powiśle czy Hala Koszyki, przygotowują specjalne świąteczne stoiska z przysmakami i upominkami. To doskonała okazja, by uzupełnić wigilijne zapasy lub znaleźć prezenty. Źródło: Highline Warsaw Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Wiara kontra wiedza. Czy da się udowodnić istnienie Jezusa?
Jezus jako postać historyczna to temat pełen niejasności. Czy był tylko mitem? Co możemy powiedzieć o nim, bazując na źródłach? I gdzie kończy się wiedza, a zaczyna wiara?
W tym artykule: Co to znaczy wiara? Kto to jest Jezus Chrystus? Pisma niechrześcijańskie Całun Turyński Zwoje znad Morza Martwego Jeżeli przyjmiemy tezę, że Jezus jest Bogiem, należy zastanowić się nad tym, czym w ogóle jest wiara? Przede wszystkim nie jest wiedzą i nie może jej zastępować. Oczywiście istnieją tutaj podobne aspiracje poznawcze, ale wiara może jedynie ją uzupełniać w sensie paranaukowym. Jeżeli w coś wierzymy, to tego nie wiemy. Co to znaczy wiara? Natomiast jeśli wiemy, to nie musimy już dłużej wierzyć. Angielski filozof John Locke twierdzi, że rozum, jako różny od wiary i jako jej przeciwieństwo, to odkrywanie pewności albo prawdopodobieństwa takich zdań czy prawd, do jakich umysł dochodzi na drodze dedukcji, wyprowadzając je z idei, które zdobył, używając naturalnych swych władz poznawczych. – To znaczy: przez doznania zmysłowe lub refleksję. Z drugiej strony wiara jest uznaniem za prawdę takiego zdania, które nie powstało przez dedukcję rozumową, lecz zostało przyjęte dzięki zaufaniu do tego, kto je przedkłada, jako pochodzące od Boga i przekazane drogą nadnaturalną. Taki sposób odkrywania ludziom prawd nazywamy objawieniem – tłumaczy Locke. Dziś ponad 2 miliardy ludzi na świecie wierzy w Jezusa Chrystusa. Jednak czy to znaczy, że osoba ta istniała naprawdę? Czy są jakiekolwiek dowody na to, że Syn Boży naprawdę istniał? Kto to jest Jezus Chrystus? Najważniejszym źródłem historycznym, w którym dowiadujemy się o Jezusie, są cztery Ewangelie. Trzy synoptyczne (Mateusza, Łukasza i Marka) oraz Ewangelia Jana. Pierwsza trójka zawdzięcza swoją nazwę podobieństwu opisów, języka, słownictwa i stylu. Istnieje teoria o istnieniu wczesnochrześcijańskiego dokumentu, zwanym Źródłem Q. Miał powstać przed ukształtowaniem się Nowego Testamentu. Hipotetycznie mógł powstać w Galilei w latach 50. Tekst mógł zawierać zbiór wypowiedzi Jezusa, z których później mieli korzystać Mateusz i Łukasz, pisząc swoje teksty. Niestety ów dokument – jeśli kiedykolwiek istniał – nie przetrwał do dziś. Według historyków żaden z ewangelistów nie znał osobiście Jezusa. Bibliści twierdzą, że Ewangelia Marka została napisana ok. roku 70 n.e. Mateusza i Łukasza miały powstać po roku 80., a Jana po 90. Powstały zatem 40 lub 60 lat po ukrzyżowaniu. Eksperci zwracają uwagę również na fakt, że jedynie Jan i Mateusz mogli być świadkami życia Chrystusa. Apostoł Jan był rybakiem z niższej klasy społecznej. To oznacza, że prawdopodobnie nie potrafił czytać ani pisać. W starożytności nie były to powszechnie nauczane umiejętności, a szkolnictwo było zarezerwowane dla ludzi bogatych. Co więcej, Jezus wraz z apostołami posługiwali się językiem aramejskim. Ewangelie w oryginale powstały natomiast w grece. Istnieje zatem prawdopodobieństwo, że te wyjątkowo sprawne literacko teksty napisane zostały przez osoby, które zawodowo parały się pisaniem. Warto jednak zaznaczyć, że żaden z ewangelistów nie twierdzi, że był apostołem. Pisma te są napisane w trzeciej osobie i niektórzy sugerują, że powstały anonimowo. Austriacki historyk dokonał sensacyjnego odkrycia. Przeglądając watykańskie księgi, natrafił na zaginiony fragment Nowego Testamentu. Spisano go 1750 lat temu, a następnie usunięto. To praw...[/highlight-box] Imiona zostały autorom przypisane w celu nadania apostolskiego autorytetu dla kształtującej się wówczas religii. Można więc założyć, że domniemani Mateusz, Łukasz, Marek i Jan pisali owe teksty, bazując na relacjach innych osób. Co w takim razie wiemy na podstawie Ewangelii? Jezus urodził się przed 4 rokiem p.n.e. za czasów Heroda Wielkiego. Swoje dzieciństwo spędził w Nazarecie. Działalność miał rozpocząć ok. 30 r. n.e., głosząc nadchodzące Królestwo Boże, nazywając siebie Mesjaszem. Zginął poprzez ukrzyżowanie na mocy wyroku Poncjusza Piłata. Pisma niechrześcijańskie W pismach rzymskich pojawia się wzmianka o kimś, kto nazywał się Jezus. Publiusz Korneliusz Tacyt w swoim tekście z 115 roku zatytułowanym „Roczniki” pisze tak: „Podstawił Neron winowajców i dotknął najbardziej wyszukanymi kaźniami tych, których znienawidzono dla ich sromot, a których gmin chrześcijanami nazywał. Początek tej nazwie dał Chrystus, który za panowania Tyberiusza skazany był na śmierć przez prokuratora Poncjusza Piłata; a przytłumiony na razie zgubny zabobon znowu wybuchnął, nie tylko w Judei, gdzie się to zło wylęgło, lecz także w stolicy, dokąd wszystko, co potworne albo sromotne, zewsząd napływa i licznych znajduje zwolenników”. Żydowski historyk Józef Flawiusz w „Dawnych dziejach Izraela” opisuje Jakuba Sprawiedliwego i pisze o nim, że był bratem Jezusa, który był przywódcą ruchu chrześcijan w Jerozolimie. „Festus już nie żył, a Albinus wyjechał; więc [Ananiasz] zwołał Sanhedryn i stawił przed sądem Jakuba, brata Jezusa zwanego Chrystusem, oraz kilku innych. Oskarżył ich o naruszenie prawa i skazał na ukamienowanie”. Historycy zwracają uwagę, że opis mógł być autentyczny, jednak samo sformułowanie o chrześcijanach nie zostało spisane przez autora. Całun Turyński Jest to płótno wykonane z lnu, w które miał zostać owinięty Jezus zaraz po zdjęciu z krzyża. Widoczne są na nim liczne ślady krwi i możemy zobaczyć odwzorowaną postać ludzką – od przodu i od tyłu. To jedna z ważniejszych relikwii Kościoła, która przechowywana jest we włoskim Turynie. Pierwsze wzmianki o całunie pojawiają się już w Ewangeliach. Jednak z naukowego punktu widzenia ten dowód jest nieprawdziwy. Badania wykonane przy użyciu metody zwanej datowanie radiowęglowe dowiodły, że nie pochodzi on z czasów, w których mógł żyć Jezus, lecz z XIV wieku. Oficjalnie Całun Turyński nie jest uznawany za autentyczne świadectwo istnienia Jezusa, ale niektórzy wierni wierzą w jego świętość. Zwoje znad Morza Martwego To zbiór dokumentów spisanych w trzech językach. Po hebrajsku, aramejsku i grecku. Odnaleziono je pomiędzy 1947–1956 r. w 11 grotach niedaleko ruin Kumran w Zachodnim Brzegu. W przypadku tego odkrycia archeologicznego również przydała się metoda datowania radiowęglowego. Pozwoliło to ustalić, że zwoje mogły pochodzić z okresu, w którym żył Jezus. Możemy wyczytać w rękopisach wzmiankę o „prawym nauczycielu”. Niestety trudno określić kto nim był, ponieważ pisma nie wymieniają go z imienia. Dziś niektórzy twierdzą, że był nim Jezus, a inni podają to w wątpliwość. Kimkolwiek była ta osoba, raczej małe są szanse, że kiedykolwiek poznamy jej tożsamość. Z powodu braku należytych dowodów prawdopodobnie nigdy nie dowiemy się, czy Jezus Chrystus naprawdę istniał. Mamy bowiem do czynienia z bardzo znikomymi poszlakami oraz pismami, które są nierzadko podważane przez historyków i biblistów. Idąc tropem Locke’a, dopóki nie znajdziemy żadnego rzetelnego i namacalnego śladu na istnienie bądź nieistnienie Jezusa, wiara w niego będzie cały czas trwać, a on sam pozostanie w sferze sacrum. Źródło: Live Science, John Locke "Rozważania dotyczące rozumu ludzkiego" Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Bitwa o Betlejem. Kto ma prawo zamiatać w Bazylice Narodzenia?
Bazylika Narodzenia, bardziej niż jakikolwiek inny kościół w Ziemi Świętej, jest obiektem zażartego sporu pomiędzy odłamami chrześcijaństwa o prawa własności. Oto relacja Olgi Dębickiej z wyprawy do Ziemi Świętej.
Spis treści: Zapora dla Mesjasza Bitwa o Betlejem Ryby świętego Piotra Obłęd jerozolimski Nie ma drugiego takiego miasta na ziemi jak Jerozolima. Na niewielkim obszarze Starego Miasta dosłownie każdy kamień, zaułek, uliczka, centymetr muru naznaczone są historią. W mniejszym lub większym stopniu ukształtowała ona tożsamość chyba połowy ludzkości. Głosy ludzi, pustynny chamsin zapachy, kamienie – wszystko świadczy o wierze. Na Wzgórzu Świątynnym Żydzi mieli swoją Wielką Świątynię Salomona, po której został tylko dolny fragment muru – dzisiejsza Ściana Płaczu. Arabowie zbudowali tam meczet Al-Aksa i meczet Kopuły Na Skale w miejscu, gdzie prorok Mahomet został wzięty do nieba i pouczony przez Allaha. Chrześcijanie umiejscawiają na tym wzgórzu biblijne ofiarowanie Abrahama, którego przed zabiciem syna powstrzymał Anioł Pański. Na ulicach Starego Miasta mijają się mnisi w habitach, długobrodzi księża prawosławni, pejsaci rabini w jarmułkach, zakutani w kefije i dżalabije muzułmanie. Zapora dla Mesjasza Tuż obok Wzgórza Świątynnego zaczyna się droga krzyżowa – Via Dolorosa – dzisiaj przebiegająca po wąskich uliczkach w obrębie murów Starego Miasta. W jej najbliższym sąsiedztwie znajduje się więzienie i miejsce sądu Piłata. Ostatnie stacje mieszczą się w bazylice Grobu Świętego, który stoi na szczycie Golgoty i kryje w swym wnętrzu miejsce ukrzyżowania i grób Chrystusa. Przy tych najświętszych miejscach pełnią straż na zmianę, według ściśle określonego porządku, przedstawiciele Kościoła katolickiego, prawosławnego, greckiego i ormiańskiego. Historia Jerozolimy zamknięta jest w Starym Mieście. Ten obszar otoczone jest solidnymi murami, w których zbudowano siedem bram. Ta najważniejsza – Złota Brama – ma szczególne znaczenie, gdyż według Żydów tamtędy wejdzie Mesjasz po swym powrocie na ziemię w dniu Sądu Ostatecznego. Właśnie dlatego przestraszeni muzułmanie okupujący Jerozolimę w VII wieku kazali ją zamurować. Co bardziej wpływowi Żydzi wykupują miejsca na cmentarzu tuż za bramą, by być jak najbliżej Mesjasza, kiedy powstaną z martwych. Dla chrześcijan Złota Brama ważna jest dlatego, że wychodzi na Górę Oliwną. Bitwa o Betlejem Sprzed Bramy Damasceńskiej można odjechać autobusem do Betlejem. Dziś to miasto arabskie, pięknie położone wśród wzgórz i nagiej pustyni, ale nieciekawe. Mieścina z placem Żłóbka, ulicą Żłóbka, ulicą Gwiazdy, ulicą Groty Mlecznej, ulicą Pasterzy, dwoma Polami Pasterzy i trzykrotnie obchodzonym Bożym Narodzeniem – to raj dla cyników. Bazylika stojąca nad domniemaną Grotą Narodzenia to bezkształtna i toporna kamienna konstrukcja. Niskie i wąskie drzwi nie zachęcają do wejścia. Po części wynika to z ich zamierzonej funkcji utrudniania najazdów barbarzyńców, którzy bezcześcili świątynię, wjeżdżając do niej na koniach. Wewnątrz też nic szczególnego na pierwszy rzut oka nie widać. To, co najważniejsze, znajduje się bowiem pod podłogą. W skalnych podziemiach oznaczono złotą gwiazdą miejsce narodzin Chrystusa. Ale i tam, ze względu na szczupłość miejsca i tłoczących się zwiedzających, pielgrzym nie ma szans na duchową refleksję. Bazylika Narodzenia, bardziej niż jakikolwiek inny kościół w Ziemi Świętej, jest obiektem zażartego sporu pomiędzy odłamami chrześcijaństwa o prawa własności. Między Grekami a Ormianami trwa spór o to, kto ma go zamiatać. Przyjmuje się, że zamiatanie jest symbolem posiadania świętego miejsca, jeśli więc członek jednego Kościoła wkroczy na terytorium należący do drugiego, wybucha piekło! Atmosfera robi się szczególnie napięta 29 grudnia w „Doroczny Dzień Generalnego Sprzątania”. Kilkanaście lat temu doszło do regularnej bitwy na pręty i łańcuchy, przyniesione przez duchownych pod sutannami. Ryby świętego Piotra Miejscem, do którego każdy pielgrzym powinien dotrzeć i pobyć choć przez chwilę sam, jest Galilea. Panuje tu głęboko mistyczny nastrój. Klimat jest łagodniejszy, orzeźwia lekki wiaterek znad Jeziora Genezaret. Ludzie są przyjaźni. W tej okolicy powstało najwięcej kibuców, czyli osad rolniczych, których członkowie wyzbywają się wszelkiej własności osobistej, pracują na roli i dzielą sprawiedliwie między siebie owoce tej pracy. Tu najłatwiej złapać autostop. Nad brzegiem jeziora można natknąć się na prowizoryczne, trzcinowe ołtarze, przy których odprawiane są kameralne nabożeństwa – w tym otoczeniu wydają się tak samo naturalne, jak w czasach Jezusa Chrystusa. Można iść na spacer – od Tabghy, miejsca cudownego rozmnożenia chleba i ryb, poprzez Górę Błogosławieństw, aż do Kafarnaum, gdzie Chrystus dzielił z Piotrem i innymi apostołami życie rybaków, nauczał i czynił cuda. W restauracji w Tyberiadzie serwują ryby św. Piotra, te same, które apostoł łowił w Jeziorze Galilejskim. U ujścia Jordanu z Jeziora Genezaret w cieniu wysokich drzew eukaliptusowych znajduje się miejsce, w którym Jan Chrzciciel ochrzcił Jezusa. Można tu spotkać pielgrzymów ubranych w białe szaty, przyjmujących sakrament chrztu w wodach Jordanu. Obłęd jerozolimski Co roku u kilkudziesięciu zagranicznych turystów odwiedzających Jerozolimę rozpoznaje się osobliwą odmianę obłędu, tak zwanego syndromu jerozolimskiego. Mimo że wcześniej nie mieli kontaktów z psychiatrą, pod wpływem kontaktu z Ziemią Świętą zaczynają uważać się za postaci biblijne – od Mesjasza, Matki Boskiej, Jana Chrzciciela, króla Dawida, Samsona, Mojżesza – po Szatana. Na przykład wiosną 1992 roku na pierwszych stronach gazet znalazł się pewien amerykański chrześcijanin, który dostał ataku szału w bazylice Grobu Świętego. Zanim został obezwładniony przez strażników, zdążył zniszczyć sporo lamp, ikon i zedrzeć krzyż XII stacji w miejscu, gdzie według tradycji ukrzyżowano Chrystusa. Syndrom jerozolimski ma już dość długą historię. W latach trzydziestych XX wieku pewna Angielka, głęboko przekonana o rychłym powtórnym nadejściu Chrystusa, regularnie wspinała się na górę Skopus, by powitać go filiżanką herbaty. Chrześcijanie najczęściej doświadczają ataków choroby w takich miejscach kultu, jak Góra Oliwna, Via Dolorosa i Grób w Ogrodzie. Przekonywanie chorych, że nie są osobami, za które się podają, jak ustalili lekarze, jest bezcelowe. Na dowód tego cytuje się przypadek dwóch pacjentów, z których każdy uważał się za Mesjasza. A kiedy umieszczono ich w jednym pokoju, oskarżali się nawzajem o oszustwo. Źródło: National Geographic Polska Nasz ekspert Olga Dębicka Olga Dębicka - stała współpracowniczka National Geographic Polska, dziennikarka, pisarka, autorka książek reportażowych m.in. „Fotografie z tłem”, „Podróżować znaczy żyć”, „Marka Hłaski widzenie świata”, laureatka wielu nagród dziennikarskich i literackich. Podróżniczka, odwiedziła ponad 70 krajów. Uwielbia kraje arabskie.
Pierwsza gwiazdka 2024 – o której pojawi się na niebie? To ona rozpocznie wigilijną kolację
Pierwsza gwiazdka na niebie to znak dla domowników, że nadszedł czas, by zasiąść wspólnie do wigilijnej wieczerzy. Warto sprawdzić, o której godzinie można jej wypatrywać w tym roku, aby zgodnie z tradycją rozpocząć świąteczne obchody.
Spis treści: Co symbolizuje pierwsza gwiazdka? Pierwsza gwiazdka 2024 – o której pojawi się na niebie? Jak nie pomylić gwiazdy z planetą? O której pierwsza gwiazdka da w tym roku znak, że można rozpocząć wigilijną wieczerzę? W niektórych polskich domach nadal pielęgnuje się tradycję, zgodnie z którą dopiero po zobaczeniu na niebie symbolicznej gwiazdy betlejemskiej, można zasiąść do stołu. To sygnał nie tylko dla gospodyń, ale też dla dzieci czekających na wizytę świętego Mikołaja z workiem prezentów na plecach. Kiedy w tym roku należy wypatrywać pierwszej gwiazdki? Co symbolizuje? Jak nie pomylić jej z planetą? Odpowiedzi na te i inne gwiazdkowe pytania znajdziesz poniżej. Co symbolizuje pierwsza gwiazdka? Pierwsza gwiazdka to tradycja nawiązująca do gwiazdy betlejemskiej. W Biblii właśnie to ciało niebieskie zwiastowało przyjście na świat Jezusa Chrystusa. Jasny obiekt na niebie wskazał także drogę Trzem Mędrcom ze Wschodu, którzy wyruszyli w podróż, by oddać hołd narodzonemu w Betlejem Zbawicielowi. Po dziś dzień wielu badaczy, historyków i astronomów polemizuje ze sobą nawzajem, czym tak naprawdę była gwiazda opisana w Ewangelii według świętego Mateusza. – Gdy zaś Jezus narodził się w Betlejem w Judei za panowania króla Heroda, oto Mędrcy ze Wschodu przybyli do Jerozolimy i pytali: „Gdzie jest nowo narodzony król żydowski? Ujrzeliśmy bowiem jego gwiazdę na Wschodzie i przybyliśmy oddać mu pokłon”. [...]Wtedy Herod przywołał potajemnie Mędrców i wypytał ich dokładnie o czas ukazania się gwiazdy. [...] Oni zaś wysłuchawszy króla, ruszyli w drogę. A oto gwiazda, którą widzieli na Wschodzie, szła przed nimi, aż przyszła i zatrzymała się nad miejscem, gdzie było Dziecię. Gdy ujrzeli gwiazdę, bardzo się uradowali. Weszli do domu i zobaczyli Dziecię z Matką Jego, Maryją; upadli na twarz i oddali Mu pokłon – pisał ewangelista (cytat z Biblii Tysiąclecia). Brytyjski profesor Colin Humphreys jest niemal pewny, że gwiazda betlejemska to tak naprawdę kometa z 5 r. p.n.e., którą w swoich kronikach opisywali Chińczycy. Przypuszcza się również, że wskazująca drogę Trzem Królom gwiazda w rzeczywistości była jasnym światłem wynikającym z nietypowego ułożenia Wenus i Jowisza lub koniunkcji Jowisza i Saturna. Teorii na ten temat jest jednak znacznie więcej, a to rzuca zupełnie nowe światło (dosłownie i w przenośni) na datę narodzin Jezusa. Pierwsza gwiazdka 2024 – o której pojawi się na niebie? Wypatrywanie pierwszej gwiazdki na niebie to w wielu domach stały element przygotowań do wigilijnej wieczerzy. Zabawa ma przede wszystkim zająć dzieci. W tym roku nad Polską pierwszą gwiazdkę na niebie będzie można zaobserwować między godziną 15:00 a 16:00. Czas jej pojawienia się zależy od godziny zachodu słońca, a ta jest różna w zależności od lokalizacji. 24 grudnia 2024, czyli w Wigilię Bożego Narodzenia, w Warszawie słońce zajdzie o 15:27. Nieco wcześniej, bo około 15:09, w Suwałkach, a najpóźniej w Jeleniej Górze – około 15:45. Kiedy zabłyśnie pierwsza gwiazdka w 2024 roku? Lista miast: Lublin – ok. 15:25 Gdańsk – ok. 15:15 Łódź – ok. 15:30 Kraków – ok. 15:35 Poznań – ok. 15:40 Wrocław – ok. 15:45 Jak nie pomylić gwiazdy z planetą? Pierwszymi gwiazdami, które pojawią się na niebie w wigilijny wieczór, będą Wega (najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Lutni) i Kapella (najjaśniejsza gwiazda w konstelacji Woźnicy). Jednak o tym, czy zauważymy którąś z nich, zadecydują warunki atmosferyczne. Gdy niebo będzie zachmurzone, zaobserwowanie pierwszej gwiazdki może okazać się niemożliwe. Warto też pamiętać, że pierwszą gwiazdkę łatwo pomylić z jedną z planet także widocznymi na wigilijnym niebie. Mowa o Wenus, Marsie i Jowiszu, który pośród wszystkich planet i gwiazd 24 grudnia zaświeci najjaśniej. Jak zatem uniknąć pomyłki? Zapamiętajmy przede wszystkim, że gwiazdy mrugają, a planety nie. Źródło: National Geographic Polska
To najbardziej rozświetlona wieś w kraju. „Polskie Las Vegas” zimą przyciąga tłumy
Choć liczy niespełna 300 mieszkańców, pozazdrościć mogłoby jej niejedno duże miasto. „Polskie Las Vegas” – bo tak nazywana jest ta najbardziej rozświetlona wieś w kraju – raz do roku zamienia się w prawdziwą krainę świateł.
W tym artykule: Gdzie jest „polskie Las Vegas”? „Sieradzkie Las Vegas” Grudzień to czas, gdy miasta rozbłyskują tysiącami świateł, a magiczna atmosfera udziela się każdemu. Mieszkańcy najmniejszych nawet miejscowości zaskakują wtedy pomysłowością, dekorując domy, ogrody i skwery kolorowymi iluminacjami. Jest jednak jedna wieś w Polsce, która od lat zachwyca rozmachem i przyciąga tłumy odwiedzających. Ta maleńka wioska nieprzypadkowo bywa porównywana do Las Vegas. Gdzie jest „polskie Las Vegas”? W poszukiwaniu „polskiego Las Vegas” musimy się udać do województwa lubuskiego, a dokładnie do niewielkiej, liczącej ponad 300 mieszkańców wsi Popowo w powiecie międzyrzeckim. To właśnie tutaj co roku tysiące świateł i imponujących instalacji rozświetla całą okolicę, tworząc niezwykłe widowisko pełne magii i świątecznego blasku. Jak to wszystko się zaczęło? Należy cofnąć się do 2007 r., gdy Popowo zwyciężyło w organizowanym przez gminę Bledzew konkursie na najlepiej ozdobioną wieś. Od tego momentu mieszkańcy z dumą podtrzymują tradycję, dbając o to, by każdej zimy ich mała ojczyzna lśniła blaskiem tysięcy świateł. – Praktycznie wszystkie domy, obejścia, bramy i płoty są podświetlane. Co tylko jest możliwe, jest ozdobione lampkami – przyznał w jednym z wywiadów Tomasz Walczak, sołtys Popowa. I zaznaczył, że wysokie rachunki za prąd nie są mieszkańcom straszne. Choć ze względu na wzrost cen energii część gospodarstw zdecydowała się zmniejszyć ilość dekoracji. Podobnie jak w poprzednich latach Popowo na dobre rozświetli się świątecznym blaskiem już 22 grudnia, a magiczne iluminacje będą cieszyć oczy do 6 stycznia. Dekoracje można oglądać codziennie w godzinach od 16:30 do 22:00 (w okresie świąteczno-noworocznym zapewne nieco dłużej). Każdy, kto planuje odwiedzić „polskie Las Vegas”, musi pamiętać, że za tym widowiskiem stoją mieszkańcy. Dlatego uszanujmy ich pracę, by magia tego miejsca mogła trwać dalej. Dodajmy, że do Popowa dojedziemy zarówno samochodem, jak i pociągiem POLREGIO. Podróż z Zielonej Góry trwa niespełna półtorej godziny. „Sieradzkie Las Vegas” Jak się okazuje, nie tylko Popowo przyciąga swoim świątecznym blaskiem. W Sieradzu prawdziwą atrakcją stał się dom Krzysztofa Kulawiaka przy ul. Wiejskiej 6 w Sieradzu, który na Google Maps można znaleźć pod nazwą „Las Vegas Sieradz”. Co roku zachwyca on niesamowitymi dekoracjami, ale w bieżącym sezonie świątecznym właściciel przeszedł samego siebie. Jego posesję rozświetla rekordowe 170 tysięcy lampek. – W tym roku poszliśmy na rekord. Mamy 170 tys. lampeczek, czyli ponad 32 tys. więcej niż poprzednio. Doszły też świecące drzewa, stajenka narodzin Jezusa. Są też postaci, takie jak choćby prządka, doszły święte Mikołaje. Jest barwnie, ale i głośno, bo różnorakie figury i figurki grają, śpiewają – mówi pan Krzysztof w rozmowie z portalem naszemiasto.pl. Prace nad przygotowaniem iluminacji ruszyły już w połowie października. To właśnie wtedy pan Krzysztof wraz z rodziną rozpoczął montaż, który krok po kroku zamienił ich dom w magiczną krainę świateł. – Pracowaliśmy po kilka godzin dziennie, ale największe trudności przysporzyły nam opady deszczu. Staraliśmy się jednak powoli i bezpiecznie wszystko montować, tak aby zgrać lampeczki, aby wszystko chodziło, jak należy – dodaje. „Sieradzkie Las Vegas” rokrocznie przyciąga tłumy turystów. Ubiegłej zimy atrakcję podziwiało ponad 50 tysięcy osób, a ruch był tak duży, że na ul. Wiejskiej tworzyły się spore korki. Co ciekawe, wśród odwiedzających pojawili się również goście z zagranicy. – Byli też goście z zagranicy, w tym nawet z Ameryki Północnej, Azji czy Australii. Cieszy nas, że pięknie promujemy nasze miasto, że mówi się już o nas Sieradzkie Las Vegas. Kochamy nasze miasto – podkreśla z dumą pan Krzysztof. Świąteczne dekoracje można podziwiać codziennie do godziny 20:00, z wyjątkiem Wigilii. Iluminacje będą dostępne aż do Święta Trzech Króli. Wstęp jest całkowicie darmowy, choć goście mogą zostawić drobną kwotę na pokrycie kosztów zużytej energii. Źródła: naszemiasto.pl; National Geographic Traveler Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Lipsk zimą przyciąga tłumy. Znajdziecie tu wyjątkowy jarmark bożonarodzeniowy
Jarmark bożonarodzeniowy w Lipsku jest jednym z najstarszych i największych na świecie. Można tu odwiedzić ponad 300 stoisk.
Spis treści: Jarmark bożonarodzeniowy w Lipsku Tradycja jarmarków Lipsk – miasto Bacha i Mendelssohna Zapach gluhweina (grzanego wina) unosi się nad całym starym miastem. Towarzyszy mu aromat bratwursta, czyli kiełbasy, serwowanej zwykle z bułką. Jarmark bożonarodzeniowy w Lipsku możemy uznać za otwarty! Poza tymi klasykami niemieckiej kuchni ulicznej, na ponad 300 jarmarkowych straganach znajdziemy niemal wszystko: świąteczne ozdoby (bombki, gwiazdy, czubki, serpentyny), sporo lokalnego rzemiosła, biżuterię, ceramikę, pieczywo, sery, wędliny, słodycze. Nad wszystkim górują mniejsze i większe choinki. Przy czym największa i wyjątkowa urodziwa stoi w zadaszonym Pasażu Mädlera, a więc lipskiej odpowiedzi na mediolańską galerię Vitoria Emanuela II. To tutaj zdjęcia z drzewkiem (czy też może raczej „drzewem”) robią sobie miejscowi i turyści. Spacerując z kubkiem parującego grzanego wina w ręku warto okrążyć całą lipską starówkę, podziwiając jej nieco eklektyczną architekturę, w której odnajdziemy wpływy zarówno renesansowe, jak i modernistyczne czy plomby współczesne. Warto przy tym pamiętać, że Lipsk jest położony pomiędzy trzema rzekami: Białą Elsterą, Parthe i Pleisse. To miasto mostów. Jest ich tu 427, a więc o około 30 więcej niż ma ich Wenecja. Jarmark bożonarodzeniowy w Lipsku Jarmark bożonarodzeniowy w Lipsku jest jednym z najstarszych i największych na świecie. Po raz pierwszy odbył się w 1458 r. Nieco starszy był ten w sąsiednim Dreźnie (powstał w 1434 r.). Od tego czasu oba organizowane są nieprzerwanie – od blisko sześciu wieków! Jarmark w Lipsku uznawany jest za jeden z największych w Niemczech i na świecie. Oprócz dziesiątek straganów oferuje on różne inne rozrywki, jak np. kolorowo migoczące karuzele czy lodowiska. Tradycją stały się też świąteczne koncerty. W Lipsku usłyszeć można muzykę Bacha, Mendelssohna, Schumanna czy Wagnera, a więc kompozytorów, którzy byli związani z miastem. Zobaczyć można też występy kuglarzy czy orkiestr grających muzykę dawną. Artyści są oczywiście w strojach z epoki. Miłośnikom Jana Sebastiana Bacha polecić można okolicznościowe koncerty w kościołach św. Tomasza i św. Mikołaja, z którymi jako kantor był związany za życia. Tradycja jarmarków To właśnie jarmarki bożonarodzeniowe w Niemczech i w Austrii stały się wzorcem dla wielu innych w całej Europie. To stąd inspirację brały targi z Czech, Polski, Szwajcarii, Danii, Holandii, Belgii, Francji, a nawet Włoch (duży jarmark organizowany jest teraz np. w Rzymie). Z tym że w Niemczech organizowane są one nie tylko w dużych miastach, ale też w miasteczkach, a nawet na wsiach. Niektóre z nich zlokalizowane są miejskich podwórkach czy np. w folwarkach, z dala od innych zabudowań. Stoiska nierzadko utrzymane w stylu tych dawnych, średniowiecznych czy renesansowych. W samych Niemczech do dziś każdego roku odbywa się ponad 2,5 tysiąca jarmarków bożonarodzeniowych. Z tym że nazwę „Weihnachtsmarkt” (jarmark bożonarodzeniowy) coraz częściej zastępuję „Wintermarkt” (jarmark zimowy). To sprawia, że staje się ona bardziej uniwersalna i nawiązuje już nie tylko do tradycji chrześcijańskiej. Lipsk – miasto Bacha i Mendelssohna Po zobaczeniu lipskiego jarmarku bożonarodzeniowego warto wybrać się na zwiedzanie miasta. Lipsk to jedno z największych miast w Niemczech. Chwali się swoim zoo, w którym zlokalizowano część, która przypomina tropikalną dżunglę. Jest zadaszona, więc niezależnie od pory roku poczujemy się tu jak na Bali. Warto też pójść śladem lipskich kompozytorów. Np. Jana Sebastiana Bacha, którego zobaczyć można na pomnikach, ale też np. jako wielką figurę z klocków lego tuż obok kościoła św. Tomasza. Równie ważny dla miasta był Felix Mendelssohn-Bartoldy, znany dziś głównie jako kompozytor „Marsza weselnego”. Za życia był tu gwiazdą pierwszej wielkości. Gdy zmarł, tysiące ludzi na ulicach Lipska żegnały go tak długo, że poważnie opóźnił się przewóz ciała na cmentarz w Berlinie, gdzie ostatecznie został pochowany. Jego niewielkie lipskie muzeum robi spore wrażenie. Można tu np. wcielić się w rolę dyrygenta (którym był przecież Mendelssohn) wirtualnej orkiestry. A także poznać historię zarówno samego kompozytora, jak i jego szalenie zdolnej, a całkiem zapomnianej siostry Fanny, również kompozytorki i pianistki. Nasz autor Maciej Wesołowski Redaktor prowadzący „National Geographic Traveler". Reporter. Autor książek, m.in.: „Szpagat w pionie. W drodze przez Indie" i „Cafe Macondo. Reportaże z Kolumbii"
Świąteczny weekend w Wiedniu? Michał Cessanis ma dla was gotowy plan wyjazdu!
Urokliwe jarmarki adwentowe, muzea i galerie, a do tego świetna austriacka kuchnia. Jest wiele powodów, by odwiedzić Wiedeń przed świętami.
Spis treści: Świąteczne kule wymyślono w Wiedniu Wiedeńskie jarmarki świąteczne Galerie i muzea w Wiedniu Wiedeńska architektura Kawa po wiedeńsku Co zjeść w Wiedniu Być może mój tekst zaczynam od końca, ale tak naprawdę chodziło o kulę. To właśnie dla niej wróciłem do Wiednia, by sprawić sobie prezent na święta. Szklana kula z wirującym śniegiem, który wprawia się w ruch jednym potrząśnięciem. W środku z miniaturowym bałwanem, choinkami, czy z Mikołajem dźwigającym worek z prezentami. I tu nie chodzi o jakąś zwykłą kulę, lecz o tę najprawdziwszą na świecie. Bo ta świąteczna dekoracja powstała właśnie w Wiedniu. Świąteczne kule wymyślono w Wiedniu W stolicy Austrii przy ulicy Schumanngasse 87 znajduje się manufaktura Original Wiener Schneekugel, która produkuje kule od 1905 roku. Jej największą i pilnie strzeżoną tajemnicą jest przepis na śnieg! – Jego recepturę znam tylko ja i przechowuję ją w sejfie – mówi Erwin Perzy III. To wnuk Erwina Perzego I, producenta narzędzi chirurgicznych, który na początku XX wieku próbował opracować lepsze światło do sal operacyjnych. Napełniał szklane kule wodą i podświetlał je. Potem zaczął do nich dodawać kaszę mannę, by uzyskać efekt rozproszonego światła. Co prawda jego eksperyment się nie udał, za to narodził się w jego głowie genialny pomysł na biznes. W pierwszej kuli wynalazca umieścił miniaturowy model Bazyliki Narodzenia Najświętszej Maryi Panny stojącej w mieście Mariazell. Budowa miniaturowych obiektów była jego pasją. W sklepiku przy fabryce można zobaczyć jedną z najstarszych kul z tym kościołem właśnie, pochodzącą z 1920 roku. Są także zdjęcia wynalazcy oraz wyposażenie jego pracowni. Są także setki, jeśli nie tysiące śnieżnych kul, w różnych rozmiarach. I z najróżniejszymi miniaturami: ludzi, roślin, zwierząt czy budynków umieszczonych w środku. Jestem przekonany, że gdy tutaj zawitacie, wyjdziecie stąd z niejedną kulą (ja już mam trzy). Wiedeńskie jarmarki świąteczne Zresztą oryginalne kule śnieżne kupicie w okresie świątecznym w Wiedniu nie tylko w przyfabrycznym sklepie. Są także na jarmarkach adwentowych, odbywających się w całym mieście – manufaktura ma na nich swoje stoiska. Oczywiście ten największy i najbardziej oblegany przez turystów znajduje się przed Ratuszem, choć muszę przyznać, że jestem nim zawiedziony. Owszem, są tu i wielka choinka, i lodowisko, i diabelski młyn oraz drewniane chaty z grzanym winem (tańszym niż na jarmarku np. we Wrocławiu) i austriackim jedzeniem. Jednak na stoiskach ze świątecznymi dekoracjami króluje tandeta, a nie lokalne rękodzieło. Tak więc jeśli już tutaj zawitacie (a pewnie tak będzie), to odradzam kupowania pamiątek – chyba, że chodzi o kule. Po inne świąteczne gadżety lepiej wybrać się na znacznie bardziej kameralny jarmark na placu Marii Teresy, pomiędzy Muzeum Historii Sztuki a Muzeum Historii Naturalnej. Albo jeszcze lepiej jechać na Karlsplatz – plac Karola. Tu do 23 grudnia trwa Art Advent, na którym spotkacie wielu artystów sprzedających ceramikę, ozdoby świąteczne, ubrania, obrazy czy rzeźby. Jest też mała karuzela napędzana siłą mięśni dorosłych oraz uliczny teatr. Bardzo to klimatyczne miejsce, zdecydowanie mniej zatłoczone niż plac przed Ratuszem. I zdecydowanie bardziej prawdziwe, jeśli szukacie autentycznej atmosfery świątecznej. Galerie i muzea w Wiedniu A kiedy już nacieszycie oko świecidełkami, napijecie się austriackiego grzańca, to poświęćcie trochę czasu na sztukę i zajrzyjcie np. do galerii Albertina. To w niej znajduje się jedna z największych i najcenniejszych kolekcji grafik i rysunków. Zgromadzono ich tutaj ponad milion! Ich autorami są Dürer, Picasso, Rubens, Klimt czy Schiele. Są tu też zbiory fotografii (m.in. Helmuta Newtona). Na stałych ekspozycjach pokazane są najciekawsze kierunki sztuki ostatnich 130 lat: od francuskiego impresjonizmu, przez niemiecki ekspresjonizm, rosyjską awangardę, aż do współczesności. A wszystko to w komnatach paradnych największego pałacu mieszkalnego Habsburgów. Dwadzieścia z nich odrestaurowano, wyposażono w większości w oryginalne meble i udostępniono zwiedzającym. Cóż, kilka godzin, a nawet i kilka dni to zdecydowanie za mało, by dokładnie prześledzić zbiory Albertiny. Dlatego jestem tu podczas każdego pobytu w stolicy Austrii. Powracam także do Muzeum Leopoldów z wystawą „Wien 1900”. Przełom wieków był dla Wiednia szczególny. To miasto arystokracji i liberalnych intelektualistów, przepychu i biedy, konserwatyzmu i nowych idei stało się miejscem eksperymentów artystycznych oraz laboratorium nowych idei. Od 1900 r. Wiedeń urósł do rangi artystycznego i intelektualnego centrum świata. Stał się jednym z ośrodków modernizmu, nowoczesności w różnych dziedzinach. Od malarstwa i grafiki, poprzez literaturę, muzykę, po teatr, taniec i architekturę. Wystawa świetnie to pokazuje. Przełom w sztuce, architekturze, muzyce, wyposażeniu wnętrz był skokowy. Estetyka Gustava Klimta, Kolomana Mosera, Oskara Kokoschki czy Egona Schielego była odległa od klasycznych dzieł o lata świetlne. Podobnie projekty architektoniczne Oskara Wagnera i Josefa Hoffmana czy dizajn i wyposażenie wnętrz uderzające do dziś nowoczesnością. Nie chodziło jednak tylko o estetykę i ekspresję. Wiedeń tamtych czasów to również miasto Zygmunta Freuda (także ma swoje muzeum) i narodziny psychoanalizy, Ludwika Wittgensteina i rewolucji w języku filozofii, Gustava Mahlera – innowatora opery, Arnolda Schönberga, który z kolei dokonał rewolty w muzyce. Wystawa w Muzeum Leopoldów liczy ponad tysiąc eksponatów, więc jest na co popatrzeć. Wiedeńska architektura Patrzeć warto też na architekturę Wiednia. Miałem to szczęście, że podczas ostatniego pobytu zamieszkałem w słynnym Grand Hotelu przy Ringu wiedeńskim (Ringstrasse), ulicy na tyle długiej – ciągnie się przez ponad 5 kilometrów, by pomieścić monumentalne budowle, z których miasto słynie. Jest tu i Opera Narodowa i wspomniane muzea przy placu Marii Teresy, stoją też gmachy Parlamentu, czy Uniwersytetu Wiedeńskiego. Jest i cała Dzielnica Muzealna. Niezwykle ciekawa jest historia Grand Hotelu, który wraz z hotelami Sacher, Bristol i Imperial należy do najsłynniejszych w mieście. W 1862 roku wiedeński hotelarz Anton Schneider najpierw kupił ziemię, a potem wybudował na niej hotel, który po otwarciu w 1870 roku szybko pokochała wiedeńska śmietanka towarzyska. Bajeczny wówczas Grand oferował 300 pokoi, 200 łazienek, salę balową, windy parowe i biuro telegraficzne, co na ówczesne czasy było absolutną sensacją. Spotykali się tutaj artyści, dziennikarze, politycy. Rozkochany w tym miejscu król walca Johann Strauss w 1894 roku świętował 50 lat pracy artystycznej. Po II wojnie światowej hotel został zamknięty. Później przez 20 lat był siedzibą Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej, która wyprowadziła się z imponującego gmachu w 1989 roku. Kolejni właściciele kosztem 100 milionów euro przywrócili „Grandowi” dawny blask. Dobre to miejsce do zamieszkania nie tylko ze względu na fascynującą historię, ale też samo położenie właśnie przy Ringstrasse. Kawa po wiedeńsku Nie chcę wam niczego narzucać, ale… Uwielbiam wiedeńskie kawiarnie za panującą w nich atmosferę, wspaniałe wnętrza, za te wszystkie ciasta i ciasteczka. I za zapach świeżo mielonej kawy, który roznosi się po salach, ale też w pobliżu kawiarni. Wabi przechodniów tak skutecznie, że po prostu tam wchodzę. Rozsiadam się na wygodnych sprężynowych kanapach, zanurzam w lekturze gazety albo książki i zamawiam filiżankę czarnego aromatycznego naparu. Tak też było w jednej z najbardziej znanych kawiarni w mieście – Café Landtmann działającej od 1873 r. (była wówczas największą w Wiedniu), ulokowanej na parterze neobarokowego pałacu Lieben-Auspitz, w pobliżu Uniwersytetu Wiedeńskiego i ratusza. Jej gośćmi byli Zygmunt Freud, Marlena Dietrich, Paul McCartney czy Hillary Clinton i pewnie jeszcze wiele innych mniej lub bardziej znanych postaci nieodnotowanych w księdze gości. Lubię tu zaglądać w sobotę rano. Lubię też przyglądać się szarmanckim kelnerom w białych smokingach i czarnych muszkach poruszających się po sali z taką elegancją, że trudno oderwać od nich wzrok. Zamawiam kawę i kawałek czekoladowego ciasta. I to mi zawsze wystarczy, bym poczuł się jak w niebie. Co zjeść w Wiedniu Jeśli jednak poczujecie duży głód, to już spieszę ze sprawdzonymi adresami na obiad czy kolację. I pewnie nie będę oryginalny w swych polecajkach, ale nic na to nie poradzę, że uwielbiam sznycle wiedeńskie i tafelspitz, czyli austriacką sztukę mięsa. I to sztukę, że palce lizać! Wiedeńskiego sznycla chyba nikomu nie muszę przedstawiać. Właściwie pobyt w tym mieście bez zjedzenia tego kotleta dla mnie nie istnieje. Zazwyczaj rezerwuję stolik w restauracji Figlmüller przy Bäckerstraße, nazywanej domem sznycla wiedeńskiego. Kiedy w 1905 r. Johann Figlmüller otwierał małą winiarnię w pobliżu katedry św. Szczepana, nie mógł przypuszczać, że po latach będą to dwie restauracje, do których codziennie ustawi się ogonek gości, a stoliki trzeba będzie rezerwować z co najmniej kilkudniowym wyprzedzeniem. Wszystko po to, by skosztować cieniutko rozbitego kotleta cielęcego lub wieprzowego w delikatnej panierce, idealnie odchodzącej od mięsa oraz ziemniaczanej sałatki. Dziś to sztandarowe danie serwują potomkowie Figlmüllera w czwartym pokoleniu, bracia Hans Jr i Thomas Figlmüller. Podczas ostatniej podróży do Wiednia odkryłem jeszcze jedną restaurację ze sznyclami. Nazywa się Praterwirt i mieści przy Praterstrasse 45. To właściwie połączenie sklepu mięsnego z restauracją oraz barem, do którego na kufel piwa chętnie wpadają sąsiedzi tego miejsca. Atmosfera panuje tu swobodna, a w karcie dań oprócz sznycli są też steki, a na przystawkę zupa wołowa, smalec ze skwarkami i marynowaną cebulą, tatar wołowy czy kości szpikowe podawane z ciemnym chrupiącym pieczywem. Jeśli jednak wolicie mięso, ale w zdecydowanie lżejszym wydaniu, to polecam wspomniany tafelspitz. Wołowina duszona przez trzy godziny na wolnym ogniu to typowe austriackie danie. Uwielbiał je cesarz Franciszek Józef I, dlatego często podawane było na przyjęciach. A tym samym stało się niezwykle popularną potrawą. Na tafelspitz wybrałem się do restauracji Plachutta po sąsiedzku z zamkiem Schönbrunn, znanej z klasycznej kuchni wiedeńskiej. Jej właścicielami jest rodzina Plachuttów prowadząca kilka restauracji w Wiedniu. Nestor rodu, prof. Ewald Plachutta to jeden z najsłynniejszych kucharzy w Austrii (jego książki kucharskie sprzedały się w nakładzie ponad 1,5 mln egzemplarzy). Tak więc lepszego miejsca na pożegnalną kolację nie mogłem wybrać. Zasiadłem przy stoliku nakrytym białym obrusem. Chwilę później pojawiło się cesarskie danie, serwowane tradycyjnie w miedzianym garnku i z dodatkami, takimi jak szpinak, tarte i pieczone ziemniaki oraz sosami: jabłkowo-chrzanowym i szczypiorkowym. Mięso wyjęte z rosołu było delikatne i bardzo smaczne, podobnie jak sam bulion wołowy. Po tej kolacji obiecałem sobie, że następnym razem też zajrzę do rodziny Plachuttów, by spróbować innych tradycyjnych dań. Tak więc znów mam powód, by do Wiednia powrócić. Nasz autor Michał Cessanis Wicenaczelny „National Geographic Traveler", autor podróżniczej serii telewizyjnej „Do zobaczenia” w Dzień Dobry TVN oraz książek „Opowieści z pięciu stron świata” i „Made in China”.
Jak się świętuje Boże Narodzenie w Argentynie – rozmawiamy z Martinem Gimenez Castro
Jakie sekrety kryje Argentyna, najbardziej europejski kraj Ameryki Południowej? W najnowszym odcinku podcastu National Geographic Polska o swoim kraju opowiada Martin Gimenez Castro, szef kuchni i właściciel warszawskich restauracji rekomendowanych przez przewodnik Michelin.
Spis treści: Najbardziej europejski kraj Ameryki Południowej Kim jest Martin Gimenez Castro? Gościem nowego odcinka podcastu National Geographic Polska jest Martin Gimenez Castro. Martin to szef kuchni, twórca i właściciel popularnych autorskich restauracji Ceviche i Tuna w Warszawie, rekomendowanych przez przewodnik Michelin. Pochodzi z Argentyny, z regionu Mendoza. Pasję do gotowania zawdzięcza rodzicom. Od 17 lat mieszka w Polsce. Najbardziej europejski kraj Ameryki Południowej Czy rzeczywiście wszyscy Argentyńczycy potrafią tańczyć tango? Dlaczego Argentyna jest uznawana za najbardziej europejski kraj w Europie? Jak się obchodzi święta Bożego Narodzenia na południowej półkuli, kiedy w grudniu jest pełnia lata? W rozmowie z Łukaszem Załuskim z redakcji National Geographic Polska Martin Jimenez Castro mierzy się z popularnymi opiniami na temat swojego rodzinnego kraju. Argentyna, kraina doskonałej wołowiny, kryje wiele fascynujących faktów. To tutaj znajduje się Aconcagua, najwyższy szczyt obu Ameryk (6961 m n.p.m.), oraz jedno z najbardziej wysuniętych na południe miast świata – Ushuaia. W Buenos Aires działa największy na świecie teatr operowy pod względem akustyki – Teatro Colón. Argentyńczycy spożywają więcej yerba mate na mieszkańca niż jakikolwiek inny naród, a Lionel Messi to tylko jeden z długiej listy piłkarskich bohaterów kraju. Ciekawostki o Argentynie nie mogą pominąć też faktu, że w prowincji Santa Cruz znajduje się największe na świecie skupisko dinozaurów, a w Patagonii odkryto skamieniałości argentynozaura, największego znanego dinozaura. Kim jest Martin Gimenez Castro? Martin Jimenez Castro prowadzi dwie restauracje w Warszawie. Jest też ambasadorem MSC – światowej organizacji na rzecz zrównoważonego rybołówstwa. Dał się poznać jako ekspert w dziedzinie ryb i owoców morza, kulinarny mentor i trener szefów kuchni. W 2013 roku zdobył tytuł pierwszego polskiego Top Chefa. Można go było zobaczyć również w innych popularnych programach telewizyjnych: „Zamiana szefów”, „Zawód szef kuchni” czy „Hells Kitchen”. Dziś występuje jako ekspert kulinarny w telewizji śniadaniowej „Halo tu Polsat”. Kulinarne szlify zdobywał w Wyższej Szkole Gastronomiczno-Hotelarskiej w Escuela Internacional Islas Malvinas w Mendozie. W kolejnych latach, u boku włoskich kucharzy w renomowanej restauracji Sale&Pepe na Florydzie, przeszedł wszystkie szczeble szkolenia zawodowego. Stworzył i prowadził autorską restaurację Salto w hotelu Rialto w Warszawie, która również po paru miesiącach trafiła do przewodnika Michelin. Cała rozmowa do wysłuchania w playerze na górze strony. Odcinki naszych wideopodcastów są również dostępne na kanałach National Geographic Polska na YouTube i na Spotify. Źródło: National Geographic Traveler Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska". Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów w technologiach. Miłośnik tenisa i europejskich stolic.
Londyn to najbardziej świąteczne miasto w Europie. Nakręcono tu ulubiony zimowy romans Polaków
Londyn, jedno z największych miast w Europie, mimo bycia metropolią skrywa wiele urokliwych miejsc. Część z nich warto odwiedzić szczególnie w okolicach świąt Bożego Narodzenia. Wyglądają magicznie, a do tego przywodzą na myśl sceny z pewnych kultowych filmów.
Spis treści: Londyn śladami bohaterów „To właśnie miłość” Spacer po Londynie wśród świątecznych świateł Londyn zimową porą. Tu poczujesz magię świąt Londyn, podobnie jak Paryż, Rzym czy inne europejskie stolice, nie potrzebuje szczególnej promocji pod względem turystyki. Miasto odwiedzają rocznie miliony podróżnych, a kierują nimi różne fascynacje. Od brytyjskiej rodziny królewskiej, przez lokalizacje związane z Harrym Potterem, aż po muzea i sztukę uliczną. W tak wielkim mieście trudno się nudzić. Zwłaszcza w grudniu, kiedy Londyn szykuje się do świąt Bożego Narodzenia. Bogato zdobione choinki czy jarmarki świąteczne to niejedyne znaki, że Boże Narodzenie zbliża się coraz większymi znakami. W zimowym Londynie nie brakuje miejsc, które po prostu przyciągają magią. Niedziwne więc, że właśnie tu powstała jedna z ulubionych świątecznych komedii Polaków – „To właśnie miłość”. Odwiedzając stolicę Wielkiej Brytanii, warto zajrzeć do miejsc, które pojawiają się w filmie. Londyn śladami bohaterów „To właśnie miłość” Fani filmu „To właśnie miłość” powinni w pierwszej kolejności odwiedzić dzielnicę Notting Hill, gdzie znajduje się urokliwy dom Juliet i Petera. Budynek przy St Luke’s Mews to też miejsce powstania jednej z najbardziej kultowych scen, w której Mark wyznaje swoje uczucia Juliet za pomocą kartek. Okolica ta cieszy oko przez cały rok z uwagi na charakterystyczną architekturę. Piętrowe domy mogą kojarzyć się widzom nie tylko z filmem „To właśnie miłość”, ale też z „Notting Hill” właśnie. Kolejnym miejscem znanym z filmu jest dom towarowy Selfridges na Oxford Street. To tutaj Harry kupuje naszyjnik dla swojej sekretarki, co okazuje się potem bardzo ważne dla fabuły. W okresie świątecznym Selfridges zachwyca bogatymi dekoracjami i wystawnymi witrynami. Samo ich podziwianie wprawia w świąteczny nastrój. South Bank – miejsce romantycznych spacerów South Bank to rejon nad Tamizą, który pojawia się w kilku scenach filmu. W okolicy znajduje się wiele świątecznych atrakcji, w tym jarmarki bożonarodzeniowe i lodowisko. Spacerując wzdłuż rzeki, można poczuć magię Londynu podobnie jak bohaterowie filmu. Należy jednak pamiętać, że South Bank to też jedno z najdynamiczniej rozwijających się miejsc w mieście. Wygląda więc nieco inaczej niż na początku lat dwutysięcznych, kiedy powstał film „To właśnie miłość”. Klimat pozostał jednak ten sam. Grosvenor Chapel Grosvenor Chapel w okresie Bożego Narodzenia oferuje koncerty kolęd i wyjątkową atmosferę. To właśnie w tej kaplicy położonej w Mayfair filmowi Juliet i Peter brali ślub. Millennium Bridge W jednej ze scen Sarah przechodzi przez Millennium Bridge. Ten słynny most z widokiem na katedrę św. Pawła jest szczególnie urokliwy w zimowe wieczory, kiedy Londyn rozświetlają świąteczne światła. Downing Street Choć filmowe wnętrza rezydencji premiera były kręcone w studiu, zewnętrzne ujęcia nawiązują do realnej lokalizacji przy Downing Street. Okolica ta jest szczególnie klimatyczna w okresie świąt, z dekoracjami i tradycyjnymi elementami brytyjskiej architektury. Spacer po Londynie wśród świątecznych świateł Świąteczne iluminacje to wizytówka Londynu. Regent Street i Oxford Street zachwycają anielskimi i gwiezdnymi motywami, a Carnaby Street wyróżnia się nietuzinkowymi dekoracjami promującymi miłość i radość. Z kolei luksusowa Bond Street przyciąga spektakularnymi wystawami takich marek jak Cartier czy Dior. Winter Wonderland w Hyde Parku to największy jarmark w Londynie, z lodowiskiem, karuzelami i mnóstwem stoisk. Na Camden Market można kupić unikalne prezenty, a Borough Market zachwyci każdego smakosza sezonowymi świątecznymi przysmakami. Londyn zimową porą. Tu poczujesz magię świąt Lodowiska, takie jak to przy Somerset House, oferują jazdę na łyżwach w pięknej, historycznej scenerii. Inne popularne ślizgawki to Canary Wharf i nowo otwarte Glide przy Battersea Power Station. Nieodłącznym elementem świąt są także kolędy. W Londynie można posłuchać ich na żywo w wielu miejscach. Przykładowo kościół St Martin-in-the-Fields organizuje koncerty kolęd w wyjątkowym otoczeniu świec. Kultowe miejsce koncertowe Royal Albert Hall oferuje dodatkowo zjawiskowe przedstawienia. Wśród tradycyjnych świątecznych tytułów często gości też balet „Dziadek do Orzechów”. Londyńskie puby, jak Scarfes Bar w hotelu Rosewood, to idealne miejsca na relaks przy kominku z gorącym napojem i tradycyjnym świątecznym jedzeniem. Te i wiele innych atrakcji sprawiają, że Londyn jest idealnym miejscem na przeżycie niezapomnianych świąt. Niezależnie od tego, czy planujesz spacer wśród świateł, wizytę na jarmarku, czy śledzenie śladów filmowych bohaterów, stolica Anglii zachwyca zimą i nie tylko. Podobnych doznań możesz spodziewać się w Nowym Jorku, gdzie swego czasu sam na święta został filmowy Kevin McCallister. Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Te miejsca z filmu „Kevin sam w Nowym Jorku” warto zobaczyć właśnie teraz. Są jak z bajki o świętach
„Kevin sam w Nowym Jorku” to jeden z ulubionych świątecznych filmów Polaków. Można go potraktować nie tylko jako rodzinną rozrywkę, ale też inspirację do zaplanowania zwiedzenia jednego z najpopularniejszych miast na świecie. Jeśli chcemy doświadczyć ducha świąt Bożego Narodzenia, grudzień to najlepszy czas na taki wyjazd.
Spis treści: Święta w Nowym Jorku jak z filmu Rockefeller Center The Plaza Hotel Central Park Katedra Świętego Patryka w Nowym Jorku 5th Avenue Co zobaczyć w Nowym Jorku w grudniu? Nowy Jork, mimo że nie zalicza się do największych miast świata, w wielu branżach i tak uchodzi za globalną stolicę. Dotyczy to między innymi biznesu, mody czy telewizji. To właśnie w NYC, jak nazywają Nowy Jork Amerykanie, odbywają się Tygodnie Mody, a swoje siedziby mają MTV, marka Calvina Kleina czy ONZ. Powstało tu też wiele filmów, które uchodzą za kultowe. Nie ma więc przesady w powiedzeniu, że Nowy Jork nie potrzebuje reklamy. W końcu powodów, żeby odwiedzić tzw. Wielkie Jabłko, są dziesiątki. Nie jest to też tanie miasto, dlatego decydując się na taki wyjazd, warto zaplanować zwiedzanie zgodnie z pewnym kluczem. Dzięki temu ograniczymy spontaniczne wydatki i być może uda nam się zwiedzić wszystkie atrakcje w ciągu 5 dni. To także obniży koszty wyjazdu. Święta w Nowym Jorku jak z filmu Miasto tak wielkie i różnorodne, jak Nowy Jork, można zwiedzać na wiele sposobów. Jednym z kluczy są słynne filmowe lokalizacje. W końcu NYC był scenerią dla wielu produkcji kinowych oraz telewizyjnych. Polakom jedno z największych miast w USA kojarzy się między innymi ze świątecznym filmem „Kevin sam w Nowym Jorku”. To kontynuacja hitu „Kevin sam w domu”, który w naszym kraju od lat jest symbolem świątecznej tradycji, a dla niektórych niemal obowiązkowym punktem Bożego Narodzenia. Jeszcze lepsze od rodzinnego seansu „Kevina” może być podążanie jego śladami po Nowym Jorku. Jeśli zależy nam na tym, aby na żywo odczuć magię kultowego filmu sprzed ponad 30 lat, grudzień to najlepszy czas na wizytę w Nowym Jorku. Miasto jest już przystrojone i miejscami wygląda jak ze świątecznej pocztówki. Odwiedzając NYC w okolicy świąt Bożego Narodzenia, nie możesz pominąć kultowych atrakcji. Rockefeller Center Miejscem, gdzie w Nowym Jorku najbardziej czuć świąteczny klimat, zdecydowanie jest Rockefeller Center. Każdego roku, już od ponad 90 lat, staje tu największa choinka w mieście. Imponuje nie tylko rozmiarami. Drzewko jest przystrojone tysiącami lampek LED, dzięki czemu wygląda zjawiskowo. Niedziwne więc, że nowojorska choinka zawsze przyciąga miliony turystów. W filmie Kevin podziwia ją pod koniec swojej przygody, a sama scena uchodzi za jedną z najbardziej kultowych. Ogromna choinka to niejedyny świąteczno-zimowy akcent w Rockefeller Center. Nowojorczycy i turyści przychodzą tu również poślizgać się na lodowisku. To jedna z obowiązkowych atrakcji podczas grudniowych wyjazdów do NYC. Gdzie? 45 Rockefeller Plaza, między 49th a 50th Street. The Plaza Hotel Otwarty w 1907 roku The Plaza Hotel to jeden z najbardziej luksusowych hoteli na świecie. W filmie Kevin melduje się tu po użyciu karty kredytowej ojca. I tu ciekawostka: kultowe przezabawne sceny w pokoju były kręcone w studiu, za to lobby, winda i zewnętrzne ujęcia to prawdziwa Plaza. Jak można się domyślać, Plaza nie jest tanim hotelem. Aby tam zajrzeć, wcale nie musimy jednak być gośćmi. Eleganckie lobby jest otwarte dla zwiedzających. Każdy może też odwiedzić Plaza Food Hall – luksusowe miejsce idealne na szybki lunch lub deser. Gdzie? 768 5th Avenue, przy rogu 59th Street i Central Parku. Central Park Nie da się odwiedzić Nowego Jorku i nie zajrzeć do Central Parku. Zielone serce miasta zajmuje powierzchnię 341 hektarów. W zimie park również wygląda przepięknie, zwłaszcza po opadzie śniegu. Nie dziwi więc, że filmowy Kevin spędza sporo czasu w białym Central Parku. Będąc tam, koniecznie odwiedź: Bethesda Terrace: Piękną arkadową konstrukcję z widokiem na Bethesda Fountain. To tu Kevin rozmawia z gołębiarką. Gapstow Bridge: Jeden z najczęściej fotografowanych mostów w parku. Pojawia się w scenie ucieczki Kevina. Wyjątkową zimową atrakcją jest też popularne lodowisko Wollman Rink w południowej części parku. Katedra Świętego Patryka w Nowym Jorku Neogotycka katedra, której budowa zakończyła się w 1879 roku. Jest jednym z najważniejszych miejsc kultu religijnego w Nowym Jorku. W filmie pojawia się w tle w kilku scenach. W grudniu katedra jest ozdobiona świątecznymi dekoracjami. Warto wejść do środka, aby podziwiać witraże i architekturę. Gdzie? 5th Avenue, między 50th a 51st Street. 5th Avenue Kevin odwiedza sklepy przy 5th Avenue, w tym FAO Schwarz (choć scena z zabawkowym sklepem była kręcona w fikcyjnym Duncan's Toy Chest). Obecnie FAO Schwarz mieści się w Rockefeller Plaza i nadal warto je zobaczyć. Jego wnętrze to raj dla fanów zabawek. Oczywiście nadal warto też przejść się po 5th Avenue, choćby po to, żeby podziwiać okna wystawowe luksusowych sklepów takich jak Saks Fifth Avenue, Tiffany & Co. czy Cartier. W grudniu są udekorowane właśnie w duchu świąt. Co zobaczyć w Nowym Jorku w grudniu? Warto też się zgubić i na własną rękę odkrywać świąteczny Nowy Jork. W końcu nie wszystkie znane miejsca „zagrały” w filmie. Na przykład Empire State Building. To jedno z najbardziej rozpoznawalnych miejsc w Nowym Jorku. W święta budynek jest podświetlany w świątecznych kolorach. Właśnie w grudniu szczególnie warto wjechać na taras widokowy, aby zobaczyć panoramę miasta. Widok na choinkę w Rockefeller Center czy Central Park z 86. piętra jest niezapomniany. Miłośników świątecznego klimatu urzeknie także wizyta w Winter Village w Bryant Park. Na miejscu stoi ponad 170 stoisk z unikatowymi rękodziełami, świątecznymi ozdobami i pysznymi przekąskami z całego świata. Wieczorami w parku organizowane są specjalne wydarzenia, w tym koncerty na świeżym powietrzu. Warto zajrzeć również do Dyker Heights, nieoficjalnie nazywanej „najbardziej świąteczną dzielnicą Nowego Jorku”. Tradycja dekorowania domów sięga tam lat 80. Dziś przyciąga tłumy turystów z całego świata, a to dlatego, że niektóre dekoracje kosztują tysiące dolarów, a mieszkańcy wynajmują specjalistów do tworzenia spektakularnych instalacji świetlnych. Najlepiej wybrać się tam wieczorem, kiedy domy dosłownie świecą. Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Najpiękniejsze jarmarki bożonarodzeniowe w Europie. Polska na czele
Poznaliśmy najpiękniejsze jarmarki bożonarodzeniowe w Europie. Ku naszej radości, tegoroczne zestawienie „Best Christmas Markets in Europe” otwiera Polska, a o wszystkim zadecydowali internauci.
W tym artykule: Polski jarmark najpiękniejszy w Europie Najpiękniejsze jarmarki bożonarodzeniowe w Europie – ranking TOP 20 „Bajkowe miasto” ponownie zachwyca Znamy już wyniki tegorocznej edycji konkursu „Best Christmas Markets in Europe”, który wyłania najpiękniejsze jarmarki bożonarodzeniowe w Europie. Z dumą możemy ogłosić, że na czele zestawienia – po raz pierwszy w historii – znalazła się Polska. Sukces cieszy tym bardziej, że zwycięzcę wyłonili internauci, co potwierdza, że nasz kraj cieszy się coraz większym zainteresowaniem wśród zagranicznych turystów. Polski jarmark najpiękniejszy w Europie To już oficjalne. Jarmark bożonarodzeniowy w Gdańsku zwyciężył w konkursie „Best Christmas Markets in Europe 2025” i tym samym zyskał tytuł „najpiękniejszego w Europie”. Jak co roku, o kolejności w organizowanym przez portal European Best Destinations plebiscycie przesądziły głosy internautów. Chętni mogli przez tydzień – od 20 do 27 listopada – oddawać głosy na swoje ulubione świąteczne targowiska. Łącznie zagłosowało 753 tys. osób z całego świata, z czego rekordowe ponad 90 tys. zdobyła stolica Pomorza. – Mamy to! Nasz gdański jarmark zdobył tytuł Najlepszego Jarmarku Bożonarodzeniowego w Europie! Dziękuję za każdy oddany głos i za to, że tworzycie z nami tę magiczną atmosferę. To nasze wspólne zwycięstwo – przyznała Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska. Uroczyste świętowanie zdobytego przez miasto tytułu odbędzie się 3 grudnia. W programie znalazł się m.in. pokaz ekstremalnej akrobatyki, który zaplanowano na godz. 18:00. W tym roku gdański jarmark potrwa do 23 grudnia. Przypomnijmy, że uwielbiany przez gdańszczan i przyjezdnych jarmark już dwukrotnie walczył o miano najpiękniejszego na Starym Kontynencie i, co ważne, za każdym razem znajdował się w czołowej trójce. W 2020 r. uplasował się na 3. miejscu, a dwa lata później ustąpił jedynie jarmarkowi w Budapeszcie. Tegoroczne zwycięstwo jest pierwszym w historii, jakie przypadło w udziale Polsce. Najpiękniejsze jarmarki bożonarodzeniowe w Europie – ranking TOP 20 Na czele listy najpiękniejszych jarmarków świątecznych w Europie znalazł się Gdańsk. Jak prezentuje się reszta zestawienia? Na drugiej pozycji uplasowała się Krajowa, miasto w południowo-zachodniej części Rumunii, która – tak jak stolica Pomorza – otrzymała ponad 90 tys. głosów. Podium uzupełniła szwajcarska Genewa. Pełen ranking „Best Christmas Markets in Europe 2025” prezentuje się następująco: Gdańsk, Polska Krajowa, Rumunia Genewa, Szwajcaria Ryga, Łotwa Asti - Govone, Piemont, Włochy Essen, Niemcy Valkenburg, Holandia Montbeliard, Francja Wiedeń, Austria Marbella, Hiszpania Praga, Czechy Bath, Wielka Brytania Bruksela, Belgia Birmingham, Wielka Brytania Salzburg, Austria Edynburg, Szkocja Londyn, Wielka Brytania Helsinki, Finlandia Brugia, Belgia Manchester, Wielka Brytania „Bajkowe miasto” ponownie zachwyca Raptem kilka dni temu o zwycięzcy „Best Christmas Markets in Europe 2025” rozpisywał się brytyjski dziennik „The Mirror”. Cyann Fielding w swoim artykule poświęconym stolicy Pomorza podkreśliła, że gdański jarmark należy do najlepszych na kontynencie, choć wciąż pozostaje niedoceniany. Autorka publikacji zachwyciła się jego wyjątkowym klimatem, różnorodnością atrakcji, regionalnymi przysmakami oraz unikatowym rękodziełem. Aby zachęcić swoich rodaków do odwiedzenia Gdańska, podkreśliła, że podróż do Trójmiasta z Wielkiej Brytanii trwa jedynie dwie godziny, a ceny biletów lotniczych w obie strony oscylują na poziomie 55 funtów, czyli ok. 290 zł. O Gdańsku głośno było także przed rokiem, kiedy znalazł się w czołówce najlepszych miejsc do spędzenia Świąt Bożego Narodzenia. Magazyn „Condé Nast Traveler”, który opracował takowe zestawienie, określił największe miasto Polski (pod względem powierzchni) mianem „bajkowego”. – Kiedy zbliżają się święta, ciepła i przytulna atmosfera tego bajkowego portowego miasta jest szczególnie widoczna. Zwłaszcza podczas trwającego cały miesiąc jarmarku bożonarodzeniowego. Wśród jego atrakcji są okna adwentowe, magiczna kula śnieżna, symulator lotu saniami i mówiący łoś – można było przeczytać na stronie. Źródła: europeanbestdestinations.com; gdansk.pl; National Geographic Traveler Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Wenezuela przyspiesza Boże Narodzenie. Święta wypadną w tym roku już w październiku
Boże Narodzenie jest obchodzone 25 grudnia lub 7 stycznia. W tym roku Wenezuela będzie świętowała pamiątkę narodzin Jezusa jeszcze wcześniej, bo już w październiku. Skąd taki pomysł i kto za nim stoi?
Spis treści: Kiedy jest Boże Narodzenie? Wenezuela przyspiesza święta Wenezuela – bezpieczeństwo Boże Narodzenie, mimo że pod względem religijnym nie jest najważniejszym świętem chrześcijan, obchodzi się w większości krajów na świecie. Świąteczne spotkania i obdarowywanie się prezentami to popularne świeckie tradycje kultywowane zarówno w Europie, jak i Ameryce Północnej czy Południowej. Kiedy jest Boże Narodzenie? W większości państw Boże Narodzenie świętuje się 25 grudnia. Wybór tej daty nie jest jednak związany z historyczną dokładnością narodzin Jezusa. Biblia nie zdradza bowiem, kiedy dokładnie Chrystus przeszedł na świat. 25 grudnia został wybrany w IV wieku przez Kościół rzymskokatolicki, prawdopodobnie w celu zastąpienia pogańskiego święta związanego z przesileniem zimowym. W ten sposób chrześcijaństwo mogło włączyć istniejące tradycje i obrzędy do nowej wiary, ułatwiając jej szerzenie. Nie wszędzie na świecie Boże Narodzenie jest obchodzone 25 grudnia. W krajach, w których dominuje wyznanie prawosławne, pamiątkę narodzin Jezusa świętuje się 7 stycznia. Trudno wyobrazić sobie, żeby Boże Narodzenie miało mieć inną datę w kalendarzu. Niedziwne więc, że pomysł Nicolása Maduro – prezydenta-dyktatora Wenezueli – wzbudził tak wielkie kontrowersje. Wenezuela przyspiesza święta Nicolás Maduro ogłosił w stacji telewizyjnej Globo Vision, że w 2024 roku święta rozpoczną się wyjątkowo wcześnie, bo już 1 października. Decyzję tę Maduro uzasadnił „hołdem dla walecznego ludu” oraz podziękowaniem za jego wytrwałość. To nie pierwszy raz, kiedy Maduro przyspiesza obchody Bożego Narodzenia. Jak podkreśla argentyński dziennik „La Nacion”, takie działania mają na celu odciągnięcie uwagi społeczeństwa od trudnej sytuacji politycznej i gospodarczej kraju. W 2020 roku Maduro zdecydował się na podobny krok, przyspieszając święta na 15 października, w szczytowym momencie pandemii COVID-19. Wcześniejsze Boże Narodzenie miało odwrócić uwagę Wenezuelczyków o od kryzysu zdrowotnego. W tym roku przyspieszenie świąt zbiegło się z ogłoszeniem wyników sfałszowanych wyborów prezydenckich, które doprowadziły do masowych protestów. Setki tysięcy Wenezuelczyków wyszły na ulice, domagając się ustąpienia Maduro. Protesty były brutalnie tłumione przez władze. W wyniku starć zginęło co najmniej 27 osób. Ponad 2,4 tys. demonstrantów zostało zatrzymanych. Na tle tych wydarzeń, niedługo przed ogłoszeniem przyspieszonych świąt, reżim Maduro wydał rozkaz aresztowania swego głównego przeciwnika politycznego, Edmundo Gonzaleza Urrutii. Według zewnętrznych obserwatorów to właśnie Urrutia wygrał wybory, ale jego zwycięstwo nie zostało uznane przez reżim. Wenezuela – bezpieczeństwo Wenezuela to kraj o niezwykłej przyrodzie i bogatej kulturze. Najlepszy czas na odwiedzenie krainy Orinoko przypada na okres suchy, czyli od grudnia do kwietnia. Wówczas panują tam najdogodniejsze warunki do zwiedzania. Należy jednak pamiętać o aktualnej sytuacji politycznej i dokładnie przemyśleć decyzję o podróży. Polskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych odradza wyjazdy do Wenezueli. Wskazuje na poważne zagrożenia związane z przemocą polityczną, kryzysem humanitarnym, przestępczością oraz brakiem stabilności gospodarczej. Osoby, które mimo wszystko zdecydują się na podróż, powinny zachować najwyższą ostrożność, unikać zgromadzeń publicznych oraz regularnie sprawdzać bieżące informacje dotyczące bezpieczeństwa. Źródło: CNN. Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
W polskim mieście powstaje największa szopka w Europie. Wyróżnia się nie tylko rozmiarami
Gdzie znajduje się największa szopka w Europie? To dość podchwytliwe pytanie. Wszystko zależy bowiem od techniki. Jedna z rekordzistek powstaje obecnie w polskim mieście. I nie chodzi o Kraków.
W tym artykule: Poznań polską stolicą Bożego Narodzenia? Największa szopka w Europie. Co ją wyróżnia oprócz rozmiarów? Gdzie jest największa szopka na świecie? Boże Narodzenie doczekało się wielu tradycji. Część z nich jest obchodzona niemal na całym świecie. Jeden z oczywistych symboli grudniowych świąt to przystrojona choinka. Co ciekawe, nie wszędzie to właśnie drzewka cieszą się w tym czasie największym uznaniem. We Włoszech równie istotnym elementem wystroju domów są bożonarodzeniowe szopki. Poznań polską stolicą Bożego Narodzenia? Szopki to także istotny element polskich tradycji świątecznych. Te najbardziej znane powstają od lat w Krakowie. Od tradycyjnych stajenek różnią się chociażby strukturą (przypominają Bazylikę Mariacką), kolorami oraz tym, że w środku oprócz rodziny świętej znajdują się też figurki przedstawiające polityków, sportowców czy celebrytów. I mimo że krakowskie szopki imponują rozmiarami (najwyższa miała ponad 5 metrów wysokości), to daleko im do rekordzistów na skalę europejską. Warto jednak zauważyć, że co szopka to inna technika. Ta, która od kilku dni powstaje w Polsce, ma być największa w Europie. Jak się dowiadujemy z facebookowego profilu franciszkanów z Placu Bernardyńskiego w Poznaniu, właśnie na terenie ich klasztoru powstaje największa szopka na całym kontynencie. Budowa rekordowego żłóbka rozpoczęła się w połowie grudnia. Efekt będzie można zobaczyć oczywiście jeszcze przed świętami. <iframe allow="autoplay; clipboard-write; encrypted-media; picture-in-picture; web-share" allowfullscreen="true" frameborder="0" height="606" scrolling="no" src="https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Ffranciszkaniepoznan%2Fposts%2Fpfbid0zCeAQHs5QgBYLNv29DPdUgSnzJA6yf8yZPWqLsNtwNCKUcqSRTwxgsWnF2mK9aEQl&show_text=true&width=500" style="border:none;overflow:hidden" width="500"> Największa szopka w Europie. Co ją wyróżnia oprócz rozmiarów? Mimo że do oficjalnej odsłony szopki zostało parę dni, na opublikowanych w internecie zdjęciach widać zapowiedź rekordowej stajenki. Pod metalowymi belkami i błękitną płachtą znalazły się już figury przedstawiające świętych oraz zwierzęta. Całość zostanie podkreślona oświetleniem ze specjalnych reflektorów. Poznańska szopka różni się od innych nie tylko rozmiarami, ale też tym, że figury w środku są ruchome. I tu trzeba zaznaczyć, że szopka w Poznaniu owszem, jest największa w Europie, ale właśnie wśród ruchomych. Tak było i w poprzednim roku, kiedy to jej wymiary wyniosły 16 m wysokości i 30 głębokości/szerokości. W te święta szopka rekordzistka ma być jeszcze większa. Słowiańskie Boże Narodzenie. Czym były Szczodre Gody? Większość z nas może nie zdawać sobie sprawy, że wiele polskich tradycji chrześcijańskich pochodzi z wierzeń i obrzędów słowiańskich. Szczodre Gody to święto, podczas którego celebr... Gdzie jest największa szopka na świecie? I o ile poznańska stajenka nie ma sobie w równych w kategorii tzw. ruchomych szopek, największą tradycyjną szopką w Europie, a nawet na i na świecie, może pochwalić się miasto Alicante w Hiszpanii. Jej wymiary okazały się na tyle rekordowe, że trafiła do Księgi Guinnessa. W 2022 r. święty Józef mierzył niespełna 19 metrów, Maryja ponad 10 metrów, a Dzieciątko Jezus 3,25 metra. Cała bożonarodzeniowa konstrukcja zajęła łącznie ponad 180 tys. metrów kwadratowych. Historia narodzin Chrystusa została spisana w Ewangelii św. Łukasza. W Biblii nie ma jednak szczegółów dotyczących przebiegu boskiego porodu. Badaczy szukali wiedzy na ten temat między innymi w opisach porodów z czasów starożytnego Rzymu. Dzięki nim dowiedzieliśmy się, że rodzącym towarzyszyły położne. Już dwa tysiące lat temu były zobowiązane do przestrzegania konkretnych higienicznych wytycznych. Co ciekawe, idealna położona, jak wówczas uważano, powinna mieć nie tylko odpowiednią wiedzę i kompetencję, ale też... długie palce i krótkie paznokcie.
O Polsce znowu jest głośno. Tym razem za sprawą „bajkowego miasta”
Polskie miasto znalazło się w zestawieniu najlepszych miejsc na świecie do spędzenia Bożego Narodzenia. Oprócz oczywistych kierunków, jak Nowy Jork, Rzym czy Londyn, na liście nie zabrakło niespodzianek.
W tym artykule: „Bajkowe miasto” z Polski idealnym kierunkiem na święta Święta w Europie Gdzie wyjechać na święta? Święta Bożego Narodzenia to przede wszystkim czas spędzony z rodziną i bliskimi. W ostatnich latach jednak coraz więcej osób decyduje się wyjechać na ten okres, by uniknąć świątecznej gorączki. Listę najlepszych miejsc na bożonarodzeniową podróż przygotował magazyn „Condé Nast Traveler”, który wyróżnił aż 32 kierunki z całego świata, w tym jedno z Polski. Sprawdź, gdzie wyjechać na święta. „Bajkowe miasto” z Polski idealnym kierunkiem na święta W opublikowanym przez magazyn „Condé Nast Traveler” zestawieniu „najlepszych miejsc do spędzenia świąt” każdy znajdzie coś dla siebie. Lista kierunków jest bowiem niezwykle różnorodna. Począwszy od metropolii z wyjątkowo świątecznym klimatem, jak Londyn, Rzym czy Nowy Jork, na egzotycznych destynacjach kończąc. Ku naszej radości, w rankingu znalazło się także jedno polskie miasto. Mowa o Gdańsku, który przez autorów został określony mianem „bajkowego”. – Kiedy zbliżają się święta, ciepła i przytulna atmosfera tego bajkowego portowego miasta jest szczególnie widoczna. Zwłaszcza podczas trwającego cały miesiąc jarmarku bożonarodzeniowego. Wśród jego atrakcji są okna adwentowe, magiczna kula śnieżna, symulator lotu saniami i mówiący łoś – czytamy na stronie. Przypomnijmy, że wspominany przez redakcję „Condé Nast Traveler” jarmark bożonarodzeniowy w Gdańsku przed rokiem zajął drugie miejsce w konkursie Best Christmas Markets, wyłaniającym najpiękniejszy targ świąteczny na Starym Kontynencie. W 2023 r. w gronie finalistów znalazł się Betlejem Poznański, czyli jarmark świąteczny na Targach, odbywający się na Placu Powszechnej Wystawy Krajowej. Święta w Europie Na liście najlepszych miejsc do spędzenia świąt nie mogło zabraknąć Berlina. Stolica naszych zachodnich sąsiadów od lat uchodzi za jedno z najbardziej świątecznych miast Europy. Głównie dzięki ogromnej liczbie jarmarków bożonarodzeniowych, których nad Sprewą – jak podkreślają dziennikarze „Condé Nast Traveler” – jest ponad 60. – Niemcy słyną na całym świecie z licznych jarmarków bożonarodzeniowych – w samej stolicy jest ich ponad 60. W tym niezwykle malowniczy Weihnachts Zauber, otoczony takimi zabytkami jak Französischer Dom i Konzerthaus – pisze redakcja. Boże Narodzenie na świecie. Te świąteczne tradycje mogą zaskoczyć Nie wszędzie Boże Narodzenie na świecie obchodzi się tak samo. Kiedy w grudniu na północy panuje zima i zdarzają się „białe Święta", na południowej półkuli jest pełnia lata. Oto 5 ... Wśród wyróżnionych kierunków znalazły się także dwie inne stolice krajów graniczących z Polską – Praga oraz Wilno. Ponadto w zestawieniu ujęto zarówno topowe europejskie metropolie, jak Londyn, Kopenhaga, Dublin, Paryż czy Rzym, jak i te nieco mniej popularne. Z austriackim Salzburgiem i rumuńskim miastem Sybin na czele. Gdzie wyjechać na święta? Nie zabrakło też nieco bardziej egzotycznych kierunków. Trudno bowiem uznać Dubaj, Hongkong czy Tajpej za miejsca, gdzie panuje prawdziwa magia świąt. Autorzy rankingu przekonują jednak, że także w tych odległych miastach poczujemy namiastkę magicznego ducha Bożego Narodzenia. Między innymi za sprawą zapierających dech w piersiach pokazów wielokolorowych iluminacji oraz świątecznych straganów z lokalnymi przekąskami. Oprócz wspominanych propozycji z Azji, w zestawieniu pojawił się Kapsztad w RPA, Rio de Janeiro w Brazylii oraz meksykańskie San Miguel de Allende. Pełna lista najlepszych miejsc na świecie do spędzenia Bożego Narodzenia według magazynu „Condé Nast Traveler”: Asheville (USA, Karolina Północna) Bazylea Berlin Bethlehem (USA, Pensylwania) Bruges Kapsztad Kopenhaga Dubaj Dublin Edynburg Gdańsk Hongkong Inari (Finlandia) Londyn Malaga Montreal Nowy Jork Paryż Park City (USA, Utah) Praga Quebec City Rio de Janeiro Rzym Salzburg San Miguel de Allende Sybin Strasburg Sydney Tajpej Tbilisi Tokio Wilno Źródło: cntraveler.com Szukasz więcej fascynujących informacji na temat świata roślin i zwierząt, odkryć archeologicznych i nieskończonego Wszechświata? Zaprenumeruj magazyn „National Geographic Polska". Najnowszą ofertę znajdziesz na tej stronie. Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Zamykają słynny jarmark. Powód? Był zbyt popularny
Najstarszy jarmark bożonarodzeniowy w Wielkiej Brytanii, który odbywał się w Lincoln, przechodzi do historii. Władze miasta podjęły decyzję o jego zamknięciu, a głównym powodem jest zbyt duża liczba odwiedzających.
W tym artykule: Najstarszy brytyjski jarmark zamknięty „To był najważniejszy moment przygotowań do świąt” Przełom listopada i grudnia to tradycyjnie okres, w którym największe europejskie metropolie tłumnie odwiedzane są przez miłośników świątecznych klimatów. Wszystko za sprawą jarmarków bożonarodzeniowych, cieszących się na Starym Kontynencie ogromną popularnością. Choć prym w tej kwestii wiodą Austria i Niemcy, słynne Weihnachtsmarkt odbywają się również w innych państwach Europy. M.in. w Polsce, gdzie z roku na rok ich liczba stale rośnie. Przy okazji warto wspomnieć, że według CNN jedna z najlepszych tego typu imprez na świecie jest organizowana właśnie w naszym kraju. Amerykańscy dziennikarze docenili coroczny jarmark na Rynku Głównym w Krakowie, który można odwiedzać do 1 stycznia 2024. – Biesiadnicy mogą skosztować polskich przysmaków, takich jak kiełbasa, kupić własnoręcznie robione prezenty i smakołyki, słuchając muzyki na żywo w wykonaniu zespołów ludowych i kolędników – zachęca redakcja. Najstarszy brytyjski jarmark zamknięty Niestety, na tegorocznej mapie europejskich jarmarków bożonarodzeniowych zabraknie jednego z nich. Mowa o najstarszym targu świątecznym w Wielkiej Brytanii. Od 40 lat odbywał się w Lincoln w środkowo-wschodniej Anglii (niespełna 200 km od Londynu). Mieszkańcy, ale i przyjezdni, nie kryją zaskoczenia decyzją miejscowych władz. Głównym powodem odwołania jarmarku – jak przekonują włodarze – było zbyt duże zainteresowanie wydarzeniem. Przypomnijmy, że w 2022 r. jarmark bożonarodzeniowy w Lincoln odwiedziło ponad 320 tys. osób. Przedstawiciele rady miasta przyznają, że gdyby liczba ta jeszcze bardziej wzrosła w tym roku, mogłoby dojść do ewentualnego niebezpieczeństwa, a życie uczestników byłoby zagrożone. – Obserwujemy długoterminową tendencję, która prowadzi nas do nieuniknionego wniosku, że musimy dokonać fundamentalnych zmian. Jeśli jarmark będzie nadal rósł w obecnym tempie, z pewnością stanie się niebezpieczny. Bezpieczeństwo publiczne musi być priorytetem dla władz miasta – czytamy w oficjalnym oświadczeniu. „To był najważniejszy moment przygotowań do świąt” Decyzja o nieorganizowaniu w tym roku jarmarku w Lincoln wywołała lawinę komentarzy. Największy żal do miejscowych władz mają lokalni hotelarze i restauratorzy. Nie poinformowano ich wcześniej o planowanym zamknięciu świątecznego targu. – Nie było żadnych konsultacji, więc było to całkowite zaskoczenie. Nie znam nikogo w branży hotelarskiej, z kim by to skonsultowano – zaznacza Paul Catlow, właściciel hotelu w Lincoln w rozmowie z Mirror. Taki obrót sprawy nie podoba się również zwykłym mieszkańcom Lincoln, którzy na jarmarku mogli poczuć bajkowy klimat świąt i spędzać przedświąteczny czas w miłej atmosferze. – To był dla mnie najważniejszy moment przygotowań do świąt Bożego Narodzenia. Mnóstwo szczęśliwych wspomnień, mam nadzieję, że przywołam je w przyszłości – dodaje jedna z mieszkanek. Boże Narodzenie na świecie. Te świąteczne tradycje mogą zaskoczyć Nie wszędzie Boże Narodzenie na świecie obchodzi się tak samo. Kiedy w grudniu na północy panuje zima i zdarzają się „białe Święta", na południowej półkuli jest pełnia lata. Oto 5 ... Jarmark w Lincoln po raz pierwszy odbył się w 1982 roku. Jego inicjatorami byli trzej brytyjscy radni, którzy, po wizycie w niemieckim mieście partnerskim Neustadt an der Weinstrasse, zamarzyli o podobnym targu, jaki zorganizowali nasi zachodni sąsiedzi. Na przestrzeni ostatnich czterech dekad najstarszy brytyjski jarmark był odwoływany dwukrotni. W 2010 r. z powodu obfitych opadów śniegu, a w 2020 ze względu na pandemię COVID-19. W ramach ciekawostki dodajmy, że oprócz Neustadt an der Weinstraße, Lincoln rozwija współpracę z australijskim Port Lincoln, chińskim Tangshan oraz Radomskiem w woj. łódzkim. Źródło: mirror.co.uk. Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Które jarmarki bożonarodzeniowe są najlepsze na świecie? Według CNN jeden z nich jest w Polsce
Jarmarki bożonarodzeniowe z roku na roku cieszą się coraz większą popularnością. Co prawda te najstarsze i najbardziej znane są chlubą naszych sąsiadów, ale i Polacy mają powód do dumy.
W tym artykule: Najlepsze jarmarki bożonarodzeniowe na świecie Krakowskie szopki bożonarodzeniowe Gdzie na jarmark bożonarodzeniowy w Polsce? Jarmarki bożonarodzeniowe co roku organizowane są w największych miastach w Polsce. Stragany z grzańcem, wypiekami i rękodziełem będzie można odwiedzać między innymi w Warszawie, Gdańsku czy we Wrocławiu już pod koniec listopada. Najpopularniejsze jarmarki znajdują się w Niemczech. Niektóre biura podróży organizują nawet specjalne wycieczki po niemieckich miastach właśnie w okolicach świąt Bożego Narodzenia. To jednak nie nasi sąsiedzi stoją za tą tradycją. Historia świątecznych targowisk miała swój początek już w XIII w. w Wiedniu. Do dziś Austriacy, podobnie jak Niemcy, co roku tłumnie odwiedzają jarmarki. Stragany uginające się od rozmaitych dóbr to gratka nie tylko dla mieszkańców, ale też wabik na turystów. Najlepsze jarmarki bożonarodzeniowe na świecie Czy Polska ma szansę dołączyć do krajów kojarzących się z jarmarkami bożonarodzeniowymi? Niewykluczone. Według CNN jedna z najlepszych tego typu imprez na świecie jest organizowana właśnie w naszym kraju. Mowa o corocznym jarmarku na Rynku Głównym w Krakowie. W tym roku wydarzenie rozpocznie się 24 listopada i potrwa aż do 1 stycznia. Redakcja CNN doceniła krakowski jarmark bożonarodzeniowy między innymi za malowniczą scenerię. W tym oczywiście Bazylikę Mariacką i Sukiennice. – Biesiadnicy mogą skosztować polskich przysmaków, takich jak kiełbasa, kupić własnoręcznie robione prezenty i smakołyki, słuchając muzyki na żywo w wykonaniu zespołów ludowych i kolędników – czytamy dalej. Jest to też jedna z największych takich imprez w Europie. Poza Krakowem w zestawieniu CNN znalazły się też jarmarki bożonarodzeniowe między innymi w: Bazylei, Brukseli, Pradze, a nawet Singapurze. Krakowskie szopki bożonarodzeniowe Jarmark bożonarodzeniowy to jednak niejedyny świąteczny aspekt Krakowa. Nie można nie wspominać o słynnych szopkach, zwłaszcza że te krakowskie cieszą uznaniem na całym świecie. Swego czasu największa z nich stała nawet w katedrze Notre Dame w Paryżu. Miała ponad pięć metrów wysokości. Co istotne, krakowskie szopki są nie tylko wysokie, ale też bogato zdobione. Zamiast typowej stajenki nawiązują do architektury znanych kościołów – stąd też charakterystyczne wieże. Tradycja budowania szopek jest żywa w Krakowie od ponad stu lat. Konkursy szopkarskie odbywają się tam co roku. W ich trakcie twórcy prezentują swoje dzieła pod pomnikiem Adama Mickiewicza na Rynku Głównym. Słowiańskie Boże Narodzenie. Czym były Szczodre Gody? Większość z nas może nie zdawać sobie sprawy, że wiele polskich tradycji chrześcijańskich pochodzi z wierzeń i obrzędów słowiańskich. Szczodre Gody to święto, podczas którego celebr... Gdzie na jarmark bożonarodzeniowy w Polsce? Wygląda na to, że pod względem jarmarków bożonarodzeniowych Kraków jest bezkonkurencyjny na tle innych polskich miast. Warto jednak zajrzeć i do nich. Podpowiadamy, gdzie i kiedy w najbliższym czasie zostaną otwarte świąteczne jarmarki. Warszawa (Międzymurze Piotra Biegańskiego): od 24 listopada do 7 stycznia; Gdańsk (Targ Węglowy): od 24 listopada do 23 grudnia; Poznań (Plac Wolności): od 17 listopada do 7 stycznia; Wrocław (Rynek): od 24 listopada do 7 stycznia; Katowice (Rynek i Plac Obrońców Katowic): od 17 listopada do 7 stycznia. Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Rozejm bożonarodzeniowy. Jak Święta wstrzymały walki na froncie
Frontowa Wigilia we Flandrii 1914 roku była jednym z najbardziej zdumiewających momentów I wojny światowej. Rozejm bożonarodzeniowy przeszedł do historii.
W tym artykule: Żołnierze z Francji i Wielkiej Brytanii wspólnie świętowali Boże Narodzenie Jak doszło do rozejmu kapitanów „Cicha noc" ponad podziałami Mecz piłki nożnej na froncie Świąteczny nastrój, który ogarnął żołnierzy, nie udzielił się najwyższym dowódcom Epilog bez nadziei – Nie miałem jeszcze w rękach czegoś tak poruszającego – powiedział angielski historyk Felix Pryor, komentując wystawiony na licytację w domu aukcyjnym Bonhams list sprzed 107 lat. Jego autorem był – dosłownie i w przenośni – Nieznany Żołnierz, który relacjonował matce jedyne w swoim rodzaju wydarzenia wojenne. Żołnierze z Francji i Wielkiej Brytanii wspólnie świętowali Boże Narodzenie „Po śniadaniu rozegraliśmy mecz piłki nożnej. Kilku Niemców przyszło sobie popatrzeć. Wysłali też grupkę swoich, żeby pochować snajpera, którego zastrzeliliśmy wczoraj. Kilku naszych poszło im pomóc (...) Tuż przed obiadem uścisnąłem jeszcze rękę kilku Niemcom. (...) Z jednym zamieniłem swoją kominiarkę na czapkę. Częstowaliśmy się papierosami. Całkiem miło się rozmawiało. Powiedzieli, że nie będą do nas strzelać, jeśli my też nie będziemy (...) W taki sposób cieszyliśmy się naszym Bożym Narodzeniem. Jak bardzo myśleliśmy w tym dniu o Anglii. Serdeczne pozdrowienia dla wszystkich sąsiadów. Twój zawsze oddany Chłopiec” – pisał Nieznany Żołnierz. Pięć pożółkłych kartek kupił 7 listopada 2006 r. znany piosenkarz Chris de Burgh. Zapłacił za nie 14,4 tys. funtów (ok. 80 tys. złotych). Jak wyjaśnił, zrobił to przez pamięć o pradziadku, który walczył w I wojnie światowej i być może był świadkiem opisywanych w liście wydarzeń. Jak doszło do rozejmu kapitanów Podobnych relacji zachowało się jeszcze kilka. Na ich podstawie odtworzono wydarzenia, jakie rozegrały się w Wigilię i Boże Narodzenie na froncie zachodnim, we Flandrii w 1914 roku. Wojna trwała już czwarty miesiąc i powoli gasły nadzieje na jej szybki koniec, co zapowiadała propaganda obu stron. Wrogie armie ugrzęzły w okopach, tocząc mordercze walki pozycyjne. Przez całą jesień żołnierze tonęli w błocie, w grudniu ziemia wreszcie zamarzła i ukazało się błękitne niebo. Nastrój dodatkowo poprawiły upominki od władców. Anglicy otrzymali metalowe pudełka z czekoladkami i papierosami od księżnej Mary oraz kartkę świąteczną z życzeniami bezpiecznego powrotu do domu podpisaną przez króla Jerzego V. Niemiecki cesarz Wilhelm II obdarował swoich żołnierzy cygarami i słodyczami. Te dowody pamięci miały wzmocnić morale walczących, ale mimowolnie ożywiały wspomnienia o domu i wprawiały ich w rozrzewnienie. Słowiańskie Boże Narodzenie. Czym były Szczodre Gody? Większość z nas może nie zdawać sobie sprawy, że wiele polskich tradycji chrześcijańskich pochodzi z wierzeń i obrzędów słowiańskich. Szczodre Gody to święto, podczas którego celebr... Naczelne dowództwo armii brytyjskiej w specjalnym rozkazie ostrzegało, że Niemcy mogą wykorzystać święta do przeprowadzenia podstępnego ataku i nakazywało wzmożoną czujność. Atmosfera w okopach była jednak tak nostalgiczna, że nikt, zwłaszcza bardzo przywiązani do wigilijnych tradycji Niemcy, nie miał ochoty na wojowanie. Na kilkudziesięciokilometrowej linii frontu zapadła cisza. „Nagle któryś z kolegów zawołał: Patrzcie, co Niemcy zrobili!” – pisał w innym liście szeregowiec Tom – „wychyliłem się i nie mogłem uwierzyć. Wzdłuż całej linii ich umocnień migotały światełka, w prawo i lewo, tak daleko, jak mogłem sięgnąć wzrokiem”. „Cicha noc" ponad podziałami Anglicy w pierwszej chwili podejrzewali podstęp, szybko jednak spostrzegli, że to płoną niezliczone świeczki porozwieszane na drzewach. Chwilę później z niemieckich okopów dobiegł śpiew kolędy „Cicha noc, święta noc...”. Gdy ucichł, zasłuchani żołnierze brytyjscy zaczęli spontanicznie klaskać, ktoś zaintonował angielską kolędę. Niemcy odpowiedzieli następną. I nagle stało się coś niesamowitego: ludzi, którzy jeszcze kilka godzin temu zabijali się, połączyła śpiewana wspólnie łacińska pieśń Adeste fideles – Przybądźcie dziś wierni. – Adeste, Angliku – zawołał któryś z Niemców. – Nie będziemy strzelać, wy też nie strzelajcie. – To ty przyjdź – odpowiedział Anglik. Nikt się tego nie spodziewał, a jednak z okopów niemieckich wynurzyły się cztery postacie. Żołnierze przeszli kilka kroków, zatrzymali się, pokazali, że nie mają broni. Jeden z Niemców zawołał, by przysłać oficera na rozmowy. Kapitan Edward Hulse z 2. pułku Gwardii Szkockiej zdecydował się odpowiedzieć na wezwanie. Rozkazał, by podkomendni trzymali broń w pogotowiu i podszedł do parlamentariuszy. Zapisał potem w dzienniku, że niemiecki oficer, również w randze kapitana, zasalutował i poczęstował go cygarem. Po krótkiej wymianie zdań zobowiązali się, że do północy żadna ze stron nie otworzy ognia. W tym samym czasie niemal identyczne sceny rozegrały się w kilku innych sektorach frontu brytyjsko-niemieckiego. Decyzje o przerwaniu walki podejmowali dowódcy niższego szczebla, co sprawiło, że świąteczne zawieszenie broni nazwano „rozejmem kapitanów”. Znany jest również jako „rozejm bożonarodzeniowy". Mecz piłki nożnej na froncie Na wieść o przerwaniu walk żołnierze zaczęli machać do siebie. Nie wiadomo, kto pierwszy odważył się wyjść z okopu. Prawdopodobnie sanitariusze, żeby zebrać ciała poległych. Do jednej z grup dołączył brytyjski kapelan, by odmówić modlitwę. Obok niego stanął służący w armii niemieckiej student teologii i zaczął powtarzać słowa Psalmu: „Pan jest moim pasterzem, nie brak mi niczego. Pozwala mi leżeć na zielonych pastwiskach”. Słyszeli je wszyscy, gdyż najbardziej wysunięte linie okopów dzieliło nie więcej niż 80–100 metrów. Żołnierze z obu stron wypełzli z okopów i stanęli w milczeniu obok duchownych. Gdy modlitwa ucichła, któryś z Niemców skierował w stronę Anglików świąteczne życzenia. I nagle wymęczeni, zziębnięci ludzie podeszli do siebie z wyciągniętymi w przyjaznym geście dłońmi. Okazało się, że wielu Niemców zna angielski. Żołnierze zaczęli ze sobą rozmawiać, a potem, zgodnie ze świąteczną tradycją, wymieniać upominkami. Każdy dawał to, co miał – papierosy, herbatę, konserwy; najcenniejszą pamiątką stały się guziki od mundurów wroga. Na dzielącym linię frontu pasie ziemi niczyjej zapłonęły światełka na ściętych w pośpiechu choinkach, ozdobione świeczkami i latarkami. Zgromadzeni wokół nich szeregowcy wspólnie śpiewali kolędy. Krótko przed północą musieli wrócić do okopów. Żegnali się zapowiedzią, że następnego dnia znów się spotkają. „Gdy odwróciłem się, podszedł do mnie starszy wiekiem Niemiec i westchnął: Mój Boże, dlaczego nie możemy żyć w pokoju i pójść do naszych domów” – pisał szeregowiec Tom. – „Odpowiedziałem, że trzeba o to zapytać waszego cesarza. A on na to: Być może, ale najpierw powinniśmy pytać naszego serca”. Historia Bożego Narodzenia nie jest tak oczywista, jak mogłoby się wydawać. Wciąż budzi wątpliwości 25 grudnia chrześcijanie z całego globu celebrują przyjście na świat Jezusa Chrystusa, syna Maryi i Józefa. Jest to jednak data umowna, a historia Bożego Narodzenia wciąż jest pełna znak.. Spontaniczny rozejm utrzymał się przez cały następny dzień. W kilku miejscach żołnierze ponownie spotkali się, żeby wspólnie zapalić papierosa i pogawędzić. W tych rozmowach było trochę wspomnień, trochę przechwałek o szybkim zwycięstwie. Zapewne z tego zrodził się pomysł udowodnienia swojej wyższości w pokojowy sposób. Ktoś rzucił na ziemię puszkę po konserwie, ktoś ją kopnął i zaczęła się zabawa w futbol. W okolicy wiosek Frelinghein i Hauplines Anglicy wyrzucili z okopów prawdziwą piłkę. Oznaczono bramkę, kładąc na ziemi hełmy, i przystąpiono do gry. Kapitan Johannes Niemann ze 133. Cesarskiego Pułku Saskiego zapisał w dzienniku, że „chociaż ziemia była zmarznięta, a ludzie śmiertelnie zmęczeni, wszyscy amatorzy futbolu wykazywali się wielkim entuzjazmem”. Mecz między liniami frontu był wydarzeniem tak niezwykłym, że obrósł legendą. Podawano nawet, że zakończył się zwycięstwem Niemców 3:2. Rzeczywistość okazała się bardziej prozaiczna. Po niespełna godzinie nadeszły rozkazy, by natychmiast go przerwać i wracać na stanowiska. Świąteczny nastrój, który ogarnął żołnierzy, nie udzielił się najwyższym dowódcom Głównodowodzący brytyjskiego korpusu ekspedycyjnego marszałek John French zakazał urządzania „podobnych ekscesów” w przyszłości. Bratanie się w wrogiem osłabiało bowiem gotowość żołnierzy do jego zabijania, a to stanowiło zagrożenie dla strategicznych planów generalicji. Z tego powodu całkowicie zignorowano ogłoszony krótko przed Bożym Narodzeniem apel papieża Benedykta XV o okazanie w okresie świąt „minimum postawy chrześcijańskiej” i tymczasowe zawieszenie broni. Nie była to już epoka rycerzy, gotowych w imię wyższych racji przestrzegać przynajmniej w czasie tej jednej nocy ogłaszanego przez Kościół Pokoju Bożego. Ostatnimi spadkobiercami kodeksu rycerskiego okazali się nie mający na co dzień usta pełne frazesów o „Bogu, honorze i ojczyźnie” najwyżsi dowódcy, lecz prości żołnierze. Rankiem 26 grudnia kapitan Edward Hulse stanął przed okopem i wystrzelił trzy razy w powietrze. Jego odpowiednik po stronie niemieckiej zrobił to samo. Obaj zasalutowali i zeszli do transzei. Podobnie zachowali się dowódcy liniowi w pozostałych rejonach frontu. Wojna mogła się rozpocząć na nowo. Epilog bez nadziei Edward Hulse poległ w 1915 roku. Na rozkaz dowództwa w czasie następnych wojennych Wigilii prowadzono ostrzał artyleryjski pierwszej linii frontu, by uniemożliwić bratanie się żołnierzy. Opisane wydarzenia rozegrały się w pobliżu belgijskiego miasta Ypres, gdzie niespełna trzy tygodnie po Wielkanocy 1915 roku Niemcy po raz pierwszy użyli najmniej rycerskiej z wynalezionych przez człowieka broni – gazów bojowych.
Jak obchodzi się Boże Narodzenie w innych krajach? W Azji święta wyglądają zupełnie inaczej
W krajach takich jak Japonia, Wietnam, czy Chiny dominują religie wschodnie, między innymi buddyzm i taoizm. Chrześcijaństwo w krajach azjatyckich jest raczej mniejszością, ale Boże Narodzenie na całym świecie już wiele lat temu oprócz wymiaru religijnego, przybrało również wymiar komercyjny. Jak obchodzi się Boże Narodzenie w innych krajach?
W tym artykule: Jak obchodzi się święta Bożego Narodzenia w innych krajach? Japończycy w Boże Narodzenie zajadają się KFC W Korei Południowej święta obchodzi się podobnie jak w Europie W Chinach są ludzie, którzy nigdy nie słyszeli o Bożym Narodzeniu W Tajlandii klimat Bożego Narodzenia jest stworzony dla turystów W Wietnamie podczas Bożego Narodzenia jada się zupę Phó Boże Narodzenie jest chrześcijańskim świętem upamiętniającym narodziny Jezusa. Uroczystość w kościele rzymskokatolickim przypada 25 grudnia, natomiast grekokatolickim i prawosławnym święto obchodzi się 7 stycznia. Poprzedza je czas adwentu, który trwa od 23 do 28 dni. Jest to okres, w którym wierni przygotowują się duchowo na przyjście na świat Zbawiciela. Tyle w teorii, bo w praktyce święta od wielu lat przypominają festiwal komercji i reklamowy szał. Zamiast Mesjasza przychodzi Mikołaj (zazwyczaj taki, który ma niewiele wspólnego z prawdziwym biskupem z Miry), który ma ze sobą worek pełen prezentów. Na każdym kroku widoczne są świąteczne reklamy zachęcające do kupowania najróżniejszych podarunków i wydawania pieniędzy. Jak obchodzi się święta Bożego Narodzenia w innych krajach? Na wigilijnym stole znajduje się mnóstwo potraw, które – jak pokazują badania – po świętach wyrzucamy do śmieci. Co roku w Polsce marnuje się 9 mln ton żywności, a w okresie świątecznym liczba ta może być nawet 3 razy większa. Wszechobecna aura „świąt” trwa i zaczyna się na długo przed adwentem. Słowiańskie Boże Narodzenie. Czym były Szczodre Gody? Większość z nas może nie zdawać sobie sprawy, że wiele polskich tradycji chrześcijańskich pochodzi z wierzeń i obrzędów słowiańskich. Szczodre Gody to święto, podczas którego celebr... Na całym świecie ludzie różnią się od siebie, wierzą w różnych bogów i wyznają różne religie. Jednak cały świat połączyło jedno. Spopularyzowanie Bożego Narodzenia jako formy spędzenia czasu z rodziną i najbliższymi. Jak obchodzi się Boże Narodzenie w innych krajach? Sprawdźmy. Japończycy w Boże Narodzenie zajadają się KFC W Japonii święta Bożego Narodzenia nazywają się Kurisumasu. Wyznawców chrześcijaństwa jest tam zaledwie 1%, dlatego nie znajdziemy tam wizerunku Jezusa czy Maryi. 25 grudnia w kraju kwitnącej wiśni przypomina Walentyki. To czas, który Japończycy nazywają świętem szczęścia i miłości. Wigilia Kurisumasu jest uważana za jeden z najważniejszych dni w roku dla par. Zakochani spotykają się w ten dzień, żeby wyznać sobie miłość i spędzić romantyczny wieczór. Niektórzy uważają również, że to wyjątkowy czas, aby oświadczyć się swojej drugiej połówce. Japończycy przyozdabiają swoje domy typowymi świątecznymi światełkami, nie brakuje również kolorowych choinek. Podczas Kurisumasu podaje się kurisumasu keeki. To bardzo słodkie ciasto podawane w formie kolorowego, udekorowanego cukrowymi postaciami deseru. Co ciekawe, popularnym daniem japońskiego Bożego Narodzenia jest pieczony kurczak. Najlepiej ten z KFC. Prawdopodobnie ta sieć fast foodów w ciągu jednej nocy w Japonii uzyskuje 20% rocznego dochodu. W samym 2018 roku od 20 do 25 grudnia amerykańska sieć fast-foodów w tym kraju zarobiła aż 63 miliony dolarów. Gospodarka Japonii po II wojnie zaczęła się bardzo szybko rozwijać. Był to również okres fascynacji potęgą kulturową Stanów Zjednoczonych. W kraju otwarto wówczas mnóstwo amerykańskich sklepów i restauracji. W dekadzie 1970–1980 przemysł barów szybkiej obsługi powiększył swoje wpływy aż o 600%. Boże Narodzenie w Japonii miało zawsze charakter świecki. W latach 70. praktycznie nie istniało coś takiego jak tradycyjne, rodzinne święta. Tę niszę postanowiło wykorzystać KFC. w 1974 roku sieć rozpoczęła świąteczną kampanię reklamową „Kentucky na Boże Narodzenie”. Wkrótce do grudniowej oferty weszły olbrzymie, imprezowe kubełki, które cieszą się popularnością do dziś. W Korei Południowej święta obchodzi się podobnie jak w Europie Jeśli chodzi o spędzanie Bożego Narodzenia Korea Południowa na tle innych krajów Azji, chyba najbardziej przypomina państwa zachodnie. Nic dziwnego, bo od lat 80. ubiegłego wieku przybywa tam coraz więcej chrześcijan. Dziś protestantyzm jest religią dominującą w tym kraju. Tradycja obchodzenia świąt Bożego Narodzenia jest zatem stosunkowo młoda i trudno uciec od wrażenia, że ma wymiar bardziej komercyjny niż duchowy. W trakcie wigilii Koreańczycy jedzą dania tradycyjnej kuchni oraz piją soju, czyli popularny w tym kraju alkohol. Wierni po wieczerzy udają się na wieczorną mszę. 25 grudnia jest dniem wolnym od pracy. To też czas, w którym rodziny obdarowują się prezentami. W Chinach są ludzie, którzy nigdy nie słyszeli o Bożym Narodzeniu W Chińskiej Republice Ludowej dominują taoizm, konfucjanizm oraz buddyzm. Zadeklarowanych chrześcijan jest zaledwie ok 0,8%. Polityka komunistyczna od 1949 r. prowadziła działania nastawione na całkowite wykluczenie religii z życia społecznego. W latach 90. sytuacja uległa poprawie, a konstytucja teoretycznie pozwala na praktyki religijne. Jednak zdarzają się prześladowania i represje władzy wymierzone w wyznawców praktycznie wszystkich religii. Tradycja zachodniego Bożego Narodzenia dotarła jedynie do większych chińskich miast. W tym okresie można czasem zobaczyć typowe dekoracje lub wizerunek Mikołaja, ale nie jest to popularne święto. W małych miejscowościach i wsiach raczej trudno szukać osób, które cokolwiek słyszały o narodzinach Jezusa. W Tajlandii klimat Bożego Narodzenia jest stworzony dla turystów W Tajlandii ponad 90% społeczeństwa to buddyści, ale w tym uwielbianym przez turystów kraju można poczuć klimat świąt Bożego Narodzenia. Nie jest to oficjalne święto Tajów, ale to naród, który bardzo lubi bawić się i spotykać ze znajomymi. W tym czasie mieszkańcy spotykają się, żeby grillować i imprezować. Co najbardziej rzuca się w oczy, to feeria świątecznych lampek, figurki świętego Mikołaja i choinki. A to wszystko w egzotycznym anturażu, przy temperaturze, która sięga ponad 30 stopni Celsjusza. Warto zwrócić uwagę na to, że Tajowie są bardzo pragmatyczni. Wiedzą, że wielu turystów przylatuje do nich właśnie na Boże Narodzenie, więc wszechobecna atmosfera świąt jest raczej dla przyjezdnych. W ten sposób wilk jest syty, a owca cała. W Wietnamie podczas Bożego Narodzenia jada się zupę Phó Historia chrześcijaństwa w Wietnamie jest bardziej zawiła niż w innych krajach, głównie ze względu na polityczne walki o wpływy w przeszłości. Zarówno ze strony Francuzów, jak i później komunistów. Dochodziło tam również do konfliktów pomiędzy buddystami a fanatycznymi katolikami. Oficjalnie żyje tam ok 9% wyznawców religii chrześcijańskiej. To czyni ich drugą co do liczebności wspólnotą tego wyznania w Azji. Boże Narodzenie trwa tam zaledwie kilka godzin, w Wigilię. W jej trakcie spożywa się tradycyjne potrawy, między innymi zupę z kurczaka Phó gà, indyka pieczonego oraz świąteczny pudding. Dla reszty Wietnamczyków święta te mają komercyjny wymiar. Są okazją do spotkań ze znajomymi, zakupów oraz imprez. Nie jest to jednak święto państwowe, a zatem ustawowo święto Bożego Narodzenia w Wietnamie nie jest dniem wolnym od pracy. W Wietnamie okres ten nazywa się Lễ Giáng Sinh. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Największy karp na świecie to prawdziwy gigant. Ten złowiony w Polsce był niewiele mniejszy
Powiedzieć, że był spory, to nic nie powiedzieć. Największy karp na świecie, który został złowiony na Węgrzech pod koniec 2018 roku, ważył ponad 50 kilogramów. Jaka jest waga polskiego rekordzisty?
W tym artykule: Co symbolizuje karp na wigilijnym stole? Karp koi w Japonii Ciekawostki o karpiu Największy karp na świecie Największy karp w Polsce Już za kilka dni Wigilia Bożego Narodzenia. Gdy na niebie zabłyśnie pierwsza gwiazdka, większość z nas zasiądzie do wspólnego stołu, by celebrować przyjście na świat Jezusa Chrystusa. Zgodnie z tradycją i słowiańskimi zwyczajami, w wigilijny wieczór powinniśmy spróbować dwunastu potraw. To między innymi pierogi z kapustą i grzybami, barszcz czerwony, kompot z suszu, makowiec czy karp, któremu dzisiaj poświęcimy szczególną uwagę. Co symbolizuje karp na wigilijnym stole? Każda z dwunastu potraw, która trafia na wigilijny stół, nie jest dziełem przypadku i ma swoją symbolikę. Tak, chociażby jabłka, śliwki i gruszki, z których przyrządza się kompot z suszu, są symbolem powodzenia. Kapusta oznacza z kolei dostatek i bogactwo. Karp symbolizuje płodność i odrodzenie. Przyjęło się, że kto skosztuje karpia w Wigilię, ten będzie miał spokojny nowy rok. Historia Bożego Narodzenia nie jest tak oczywista, jak mogłoby się wydawać. Wciąż budzi wątpliwości 25 grudnia chrześcijanie z całego globu celebrują przyjście na świat Jezusa Chrystusa, syna Maryi i Józefa. Jest to jednak data umowna, a historia Bożego Narodzenia wciąż jest pełna znak.. Ze względu na postny charakter wigilijnych potraw, na stole od zawsze królowały ryby pod różną postacią. W czasach wojennych Polacy najczęściej zajadali się sandaczami i szczupakami. Popularność karpia królewskiego (ta odmiana króluje na wigilijnym stole) wzrosła po II wojnie światowej, gdy w przeciwieństwie do innych gatunków ryb, był zdecydowanie tańszy i dostępny w ogromnych ilościach. Aby zachęcić do jego kupna, ówczesne władze głosiły hasło: „Karp na każdym wigilijnym stole w Polsce”. Wcześniej ten rybny przysmak kojarzono wyłącznie z kuchnią żydowską. Karp koi w Japonii Karp jest równie popularny w odległej Japonii, jak i w Polsce. W Kraju Kwitnącej Wiśni rozpowszechniona została najbardziej kolorowa odmiana karpia, czyli karp koi, symbol dostatku. Stanowi on niezwykle ważny element kultury japońskiej. Nic więc dziwnego, że w całym kraju, tak jak w przypadku psów czy kotów, organizowane są wystawy, a niektóre ryby posiadają nawet własny rodowód. Swoje „pięć minut” karp koi ma zawsze na początku maja, kiedy piątego dnia miesiąca w Japonii obchodzony jest Dzień Dziecka (jap. Kodomo no hi). Wówczas nad domami powiewa koi-nobori, czyli w dosłownym tłumaczeniu chorągiewka karpia. Ozdobne rękawy przypominające wskaźniki wiatru składają się z: czarnego koi-nobori – symbolizującego ojca; czerwonego koi-nobori – symbolizującego matkę; niebieskiego koi-nobori – symbolizującego najstarszego syna; gdy w rodzinie jest więcej synów dodawane są koi-nobori w odcieniu zielonym i fioletowym. Kodomo no hi zostało ustanowione japońskim świętem narodowym w 1948 roku. Wcześniej 5 maja celebrowano Święto Chłopców (jap. Tango no Sekku) – tego dnia rodzice modlili się o zdrowie i wyrażali wdzięczność za męskiego potomka. W niektórych regionach do tej pory huczniej obchodzony jest Dzień Chłopców niż ogólnokrajowy Dzień Dziecka. Ryby nie mają uczuć? Nieprawda. Ta ryba ma przyjaciela od ponad 25 lat i jest nim człowiek Wzruszająca historia przyjaźni człowieka z rybą uchwycona przez filmowców. Takie rzeczy tylko w Japonii. Ciekawostki o karpiu Ryby, jak i inne stworzenia żyjące na dnie mórz i oceanów, od wieków fascynują i zaskakują. Niewiele osób może wie, ale to ryby są najliczniejszą i najbardziej zróżnicowaną grupę kręgowców na Ziemii – stanowią ponad połowę wszystkich przedstawicieli tej grupy. Więcej rybich ciekawostek znajdziecie tutaj, a poniżej prezentujemy mało znane fakty na temat karpia. Łacińska nazwa karpia to Cyprinus carpio. Karp jest najstarszą i jedną z najważniejszych ryb hodowlanych. Rocznie odławia się ok. 200 tys. ton w skali światowej. Karp powstał na przełomie trzeciorzędu i czwartorzędu w okolicach Morza Kaspijskiego. Został udomowiony w V w. p.n.e. przez Chińczyków, a jedne z pierwszych wzmianek na jego temat pochodzą z czasów Arystotelesa i Pliniusza Starszego. Szacuje się, że karp występuje w niemal 60 krajach, na wszystkich kontynentach, oprócz Antarktydy. Nie wszędzie jest jednak tak popularny i lubiany, jak w Polsce. W USA oraz Australii jest uważany za groźny gatunek inwazyjny. Na Antypodach robi się z nich nawóz. 100 g karpia ma ok. 130 kalorii. Zawiera niecałe 20 g białka i szereg witamin: A, B1, B2, B3, B6, B12, D i K oraz fosfor. Co jedzą karpie? Najczęstszym ich pożywieniem są larwy owadów, glony, skorupiaki i mięczakami. Karp trafia na wigilijny stół również u naszych południowych sąsiadów – Czechów i Słowaków. Karp należy do ryb długowiecznych – niektóre potrafią dożyć od 30 do 50 lat. Cechami charakterystycznymi karpia cechą są dwie pary wąsików, wydłużone ciało i niezwykle długa płetwa grzbietowa. W 2016 roku polski Sąd Najwyższy uznał sprzedaż żywych karpi w torebkach bez wody za znęcanie się nad zwierzętami. To najdroższa ryba akwariowa na świecie. Żeby opowiedzieć jej historię trzeba wiele zaryzykować Autorka tego tekstu naraziła się na spotkanie z terrorystami, łowcami głów i „rybną mafią”. Wszystko to po to, by zobaczyć arowanę azjatycką w swoim naturalnym środowisku. Największy karp na świecie Przeciętny samiec karpia może osiągać wagę ponad 30 kilogramów i mierzyć nawet 1 metr długości. Ile ważył największy karp na świecie? 23 listopada 2018 roku na węgierskim łowisku Euro-Aqua Michel Schoenmakers złowił prawdziwego giganta, który ważył dokładnie 51,20 kg i miał 112,64 cm. Co ciekawe, był to pierwszy karp powyżej 50 kilogramów złowiony przez wędkarza. Dodajmy, że po pamiątkowej sesji, ryba została wypuszczona na wolność. Wcześniejszy rekord, także na tym samym łowisku, należał do czeskiego miłośnika wędkowania, który upolował okaz ważący 49 kg. W 2021 r. w amerykańskim stanie Missouri z rzeki Osage wyłowiono karpia o wadze 50,94 kg. Z kolei w tym roku 11-letni Brytyjczyk Callum Pettit złowił podczas pobytu we Francji karpia o masie 42,32 kg. Dodajmy, że chłopiec ważył tylko o cztery kilogramy więcej niż ryba. Kilka lat temu media obiegło zdjęcie, na którym 42-letni Brytyjczyk trzyma na rękach ważącego (uwaga) 105,23 kg karpia syjamskiego. – To było niesamowite. Nigdy wcześniej nie złowiłem karpia, który ważyłby ponad 45 kg – przyznał mężczyzna, który złowił giganta w czasie pobytu w Tajlandii. Autentyczność zamieszczonej w mediach społecznościowych fotografii była jednak wielokrotnie podważana. Największa ryba słodkowodna na świecie wyłowiona z Mekongu. Waży 300 kg, ale to jej rozmiary przerażają Gigantyczna płaszczka Boramy to największa ryba słodkowodna na świecie. Rekordowy okaz złowiono w Kambodży. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/najwieksza-ryba-slodkowodna-na-swiecie-wylowiona-z-mekongu-wazy-300-kg-ale-to-jej-rozmiary-przerazaja-2504463.jpeg" width="938" height="626" alt="Największa ryba słodkowodna na świecie wyłowiona z Mekongu. Waży 300 kg, ale to jej rozmiary przerażają" title="Największa ryba słodkowodna na świecie wyłowiona z Mekongu. Waży 300 kg, ale to jej rozmiary przerażają" /> Największy karp w Polsce Jeden z największych karpi w Europie został złowiony w naszym kraju przez pana Mirosława Walczykiewicza. Rybę wyłowiono z łowiska Karpiowe Gosławice (woj. wielkopolskie). Karp ważył 36,4 kg i miał 110 cm długości. Poprzedni rekord Polski należał do pana Tomasza Lipińskiego z Dzierzgonia (woj. pomorskie). Doświadczony wędkarz na haczyku miał karpia o masie 35,8 kg i długości 110 cm. Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Słowiańskie Boże Narodzenie. Czym były Szczodre Gody?
Większość z nas może nie zdawać sobie sprawy, że wiele polskich tradycji chrześcijańskich pochodzi z wierzeń i obrzędów słowiańskich. Szczodre Gody to święto, podczas którego celebrowano przesilenie zimowe oraz zwycięstwo światła nad ciemnością. Jak wyglądało słowiańskie Boże Narodzenie?
W tym artykule: Czym są Szczodre Gody? Obchody Szczodrych Godów trwały nawet kilkanaście dni Szczodre Gody przypominają Boże Narodzenie Słowianie, którzy zamieszkiwali polskie ziemie przed przyjęciem chrztu przez Mieszka w 966 roku, byli ludem rolniczym, który szanował i wielbił przyrodę. Do tego stopnia, że ich kalendarz i wierzenia były jej podporządkowane. Chrześcijanie nazywali ich wówczas poganami. Z resztą jak wszystkich, którzy wierzyli wówczas w innych Bogów. Wiara Słowian była bowiem politeistyczna. Większość z bóstw była swoistą personifikacją zjawisk i żywiołów natury. Tak Swarożyc był bogiem ognia, a Dadźbóg – słońca. Dziewanna była boginią dzikiej przyrody, księżyca i łowów, a Marzanna uosabiała wegetację, śmierć i zimę. Dla Słowian najważniejszymi bogami był Perun, władca gromowładny i Weles, który panował nad podziemiami. Czym są Szczodre Gody? Jednak nie o różnicę w wierzeniach tu chodzi, lecz podobieństwa tradycji. A tych jest wiele. Dawni Słowianie również kolędowali, żeby życzyć innym rolnikom pomyślności w Nowym Roku. Obchodzili również Śmigus-Dyngus, jako pożegnanie zimy i przywitanie wiosny. Co więcej, nasi przodkowie praktykowali święto, które do złudzenia przypomina Boże Narodzenie, drugie po Wielkanocy najważniejsze święto Chrześcijan. Jak Słowianie witali nowy rok? Na wiosnę i głośno Nasi pra, pradziadowie, Słowianie, obchodzili Nowy Rok wczesną wiosną, gdy, jak wierzyli, w promieniach słońca boga Swaroga i jego syna Dadźboga cały świat budził się do życia z zimowego... Ponieważ Słowianie zajmowali się rolnictwem, byli uważnymi obserwatorami pogody, natury i kosmosu. Zwracali uwagę na to, jak przyroda wpływa na ich życie. Chociaż (prawdopodobnie) nie znali się na fizyce i astronomii, to z uwagą i pokorą patrzyli w niebo. Na tej podstawie potrafili zidentyfikować niektóre gwiazdy i planety oraz określić ich położenie na niebie i dopasować to do cyklu rocznego. W zależności od pory roku, składali modły różnym bóstwom i dziękowali im za dary ziemi, wody i światła. Rok obrzędowy dawnych Słowian rozpoczynał się 21 grudnia. Celebrowano w ten sposób przesilenie zimowe i zwycięstwo dnia nad nocą, światła nad ciemnością. Nasi przodkowie radowali się wtedy, ponieważ od tego momentu dni stawały się dłuższe i cieplejsze. Właśnie wtedy rozpoczynało się świętowanie Szczodrych Godów, zwanych również jako Godowe Święto. Pierwszym punktem obchodów był Szczodry Wieczór, który odbywał się w nocy z 21 na 22 grudnia. Spożywano wówczas 12 różnych potraw, które symbolizowały 12 miesięcy w roku. W tym dniu rozpoczynano również wróżby na kolejny rok. Bogiem, którego czczono w tym czasie, był Weles, opiekun bogactwa i magii. Ludzie w tym czasie dzielili się chlebem. Z siana lub słomy pod nakryciami robiono przepowiednie. Każdy losował słomkę, a im ładniejsza i dłuższa była słomka, tym lepszy miał być następny rok. Dawano sobie również drobne podarunki – najczęściej były to orzechy i jabłka, ale także drożdżowe placki, które nazywano "szczodrakami". Obchody Szczodrych Godów trwały nawet kilkanaście dni Świętowanie Szczodrych Godów trwało przez kilkanaście dni, aż do 6 stycznia. Warto zwrócić uwagę na symbolikę Trzech Króli, którzy w tradycji chrześcijańskiej mieli podążać za gwiazdą betlejemską, w kierunku miejsca narodzin Jezusa. W tradycji Słowian, ową gwiazdą był Syriusz. To ciało niebieskie, które najjaśniej rozświetla niebo i leży w jednej linii z trzema jasnymi gwiazdami Pasu Oriona. Czy są jakiekolwiek dowody na to, że Jezus naprawdę istniał? Współcześnie ponad 2 miliardy osób wyznaje chrześcijaństwo i deklaruje wiarę w Chrystusa. Jednak kim tak naprawdę był Jezus? Dla wielu jest Bogiem, ale w niektórych religiach pojawia się... Szczodre Gody miały również wymiar upamiętnienia tych, którzy odeszli. W trakcie dni celebracji, na cmentarzach rozpalano ogniska na cześć zmarłych i organizowano uczty na ich cześć. Słowianie kładli również na stołach dodatkowy talerz, który miał czekać na ducha jednego ze zmarłych członków z rodziny. Palenie ognisk w trakcie świętowania miało również wymiar magiczny. Słowianie chcieli w ten sposób pomóc Dadźbogowi w walce z mrokiem. Co ciekawe, Słowianie również mieli swoją choinkę. Wyglądała jednak zupełnie inaczej. W domach stawiano snopki zboża lub jemiołę, które miały symbolizować życie. Szczodre Gody przypominają Boże Narodzenie Podobieństw Godowych Świąt do chrześcijańskiego Bożego Narodzenia jest bardzo dużo. Największą różnicą jest zaś termin rozpoczęcia celebracji. Wyznawcy Chrześcijaństwa rozpoczynają świętowanie cztery dni później. Dlaczego? Prawdopodobnie chodziło o kompromis jeszcze z czasów starożytnego Rzymu. Cesarz Konstantyn przyjmując Chrześcijaństwo, próbował pogodzić głęboką jeszcze wiarę „pogańską” z nowo przyjętą religią. Warto zwrócić uwagę na fakt, że Szczodre Gody są obchodzone do dziś przez niektóre związki wyznaniowe, czasem również jako wspomnienie folkloru i tradycji naszych przodków. Niezależnie od tego w co wierzymy, warto pamiętać o tym, co ukształtowało współczesną rzeczywistość. Szczególnie, że kluczem do zrozumienia świata jest nie tylko nauka, ale i wiedza o przeszłości. Źródło: Leszek Matela "Tajemnice Słowian", Barbara Ogrodowska "Polskie obrzędy i zwyczaje doroczne.", Ziemisław Grzegorzewic „O bogach i ludziach. Praktyka i teoria Rodzimowierstwa Słowiańskiego.” Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Historia Bożego Narodzenia nie jest tak oczywista, jak mogłoby się wydawać. Wciąż budzi wątpliwości
25 grudnia chrześcijanie z całego globu celebrują przyjście na świat Jezusa Chrystusa, syna Maryi i Józefa. Jest to jednak data umowna, a historia Bożego Narodzenia wciąż jest pełna znaków zapytania.
W tym artykule: Kiedy tak naprawdę urodził się Jezus? Pochodzenie Świąt Bożego Narodzenia Symbole Bożego Narodzenia Boże Narodzenie to tuż po Wielkanocy najważniejszy okres w ciągu roku dla chrześcijan. Początków wprowadzonego dla uczczenia narodzin Mesjasza święta, które przypada na 25 grudnia, należy szukać w IV wieku. Według źródeł historycznych, pierwsze wzmianki najprawdopodobniej pochodzą z ok. 200 roku. Choć nie jest to ostateczna data, tak samo jak dzień i rok narodzin Jezusa. Jaka jest historia Bożego Narodzenia? Skąd wzięła się tradycja ubierania choinki i wręczania prezentów? Na te i wiele innych pytań odpowiadamy w dalszej części artykułu. Kiedy tak naprawdę urodził się Jezus? Data narodzin Jezusa od wieków wzbudza sporo kontrowersji. Zdaniem części naukowców, syn Maryi przyszedł na świat znacznie wcześniej niż się powszechnie uważa. Skąd wzięła się data 25 grudnia? Odpowiedzi na próżno szukać w Biblii. Pismo Święte ani razu nie wspomina o konkretnej dacie narodzin Zbawiciela Świata. Wiadomo jedynie, że miejscem narodzin Chrystusa – wedle Ewangelii św. Mateusza i św. Łukasza – było Betlejem nieopodal Jerozolimy. Fragment Ewangelii według św. Łukasza (Łk 2, 1-14), który czytany jest w każdym domu przed rozpoczęciem wigilijnej wieczerzy, brzmi: W owym czasie wyszło rozporządzenie Cezara Augusta, żeby przeprowadzić spis ludności w całym państwie. Pierwszy ten spis odbył się wówczas, gdy wielkorządcą Syrii był Kwiryniusz. Wybierali się więc wszyscy, aby się dać zapisać, każdy do swego miasta. Udał się także Józef z Galilei, z miasta Nazaret, do Judei, do miasta Dawidowego, zwanego Betlejem, ponieważ pochodził z domu i rodu Dawida, żeby się dać zapisać z poślubioną sobie Maryją, która była brzemienna. Kiedy tam przebywali, nadszedł dla Maryi czas rozwiązania. Porodziła swego pierworodnego Syna, owinęła Go w pieluszki i położyła w żłobie, gdyż nie było dla nich miejsca w gospodzie. W tej samej okolicy przebywali w polu pasterze i trzymali straż nocną nad swoim stadem. Naraz stanął przy nich anioł Pański i chwała Pańska zewsząd ich oświeciła, tak że bardzo się przestraszyli. Lecz anioł rzekł do nich: „Nie bójcie się! Oto zwiastuję wam radość wielką, która będzie udziałem całego narodu; dziś w mieście Dawida narodził się wam Zbawiciel, którym jest Mesjasz Pan. A to będzie znakiem dla was: Znajdziecie Niemowlę, owinięte w pieluszki i leżące w żłobie”. I nagle przyłączyło się do anioła mnóstwo zastępów niebieskich, które wielbiły Boga słowami: „Chwała Bogu na wysokościach, a na ziemi pokój ludziom Jego upodobania”. Całun Turyński. Dowód na istnienie Jezusa czy doskonała mistyfikacja? Całun Turyński od wielu lat wywołuje wiele kontrowersji. Naukowcy do dziś spierają się, czy to właśnie to płótno, w które został owinięty Jezus Chrystus zaraz po ukrzyżowaniu. Co zate... Ignacio L. Götz, autor książki „Jesus the Jew: Reality, Politics, and Myth-A Personal Encounter”, uważa, że 25 grudnia został ustanowiony przez Kościół katolicki za dzień narodzin Jezusa z bardzo prostych przyczyn. Poprzedzał on bowiem dzień Saturnalia, czyli obchodzone coroczne w grudniu święto pojednania i równości ku czci staroitalskiego boga rolnictwa. W ten sposób chrześcijańskie święto narodzin Chrystusa miało przykryć popularne w starożytnym Rzymie pogańskie uroczystości na cześć Saturna. Datę 25 grudnia jako dzień narodzin Jezusa Chrystusa wskazali także Hipolit Rzymski oraz Sekstus Juliusz Afrykański. Opierając się na biblijnej historii króla Heroda, który kazał wymordować wszystkich chłopców do 2. roku życia, w obawie, że zastąpi go Jezus (czytaj także: W poszukiwaniu prawdziwego Jezusa. Co jest faktem, a co fikcją?), przyszły król żydowski. Syn Boży urodził się między 6 a 4 rokiem przed naszą erą. Potwierdza to część naukowców, w tym między innymi Peter Richardson i Amy Marie Fisher. Przypomnijmy – Herod Wielki, według wyliczeń Jana Keplera, zmarł w 4 r. p.n.e. Konkretną datę narodzin Jezusa próbowano także ustalić na podstawie gwiazdy betlejemskiej, która wskazywała drogę do Betlejem trzem mędrcom ze Wschodu i zwiastowała przyjście na świat Chrystusa. Jeszcze w ubiegłym stuleciu astronom Colin Humphreys ustalił, że biblijne zjawisko tak naprawdę było zaobserwowaną w 5 r. p.n.e. i opisaną w chińskich kronikach kometą. Dodajmy jednak, że nie jest to oficjalna teoria, ponieważ na przestrzeni ostatnich dekad, badania brytyjskiego profesora były nieraz podważane. Inne źródła sugerują między innymi, że gwiazda betlejemska w rzeczywistości była: Jasnym światłem wynikającym z nietypowego ułożenia Wenus i Jowisza w czerwcu 2 r. p.n.e. Koniunkcją Jowisza i Saturna w gwiazdozbiorze Ryb w 7 r. p.n.e. Koniunkcją Saturna, Jowisza i Marsa w 6 r. p.n.e. Tam Boże Narodzenie trwa cały rok. Wiesz, o jakich miejscach mowa? Boże Narodzenie oficjalnie obchodzi się w grudniu. Na świecie nie brakuje jednak miejsc, w których duch świąt mieszka przez cały rok. Część z nich znajduje się w Europie. Pochodzenie Świąt Bożego Narodzenia Jaka jest geneza Świąt Bożego Narodzenia? Pierwsze wzmianki o uroczystościach na cześć narodzin Syna Bożego pochodzą najprawdopodobniej z ok. 200 roku. Wierni, co może być dla niektórych zaskoczeniem, celebrowali przyjście na świat Chrystusa nie 25 grudnia, a 6 stycznia ze względu na hipotetyczną datę urodzin. Święto Bożego Narodzenia zyskało popularność na początku IV wieku, gdy do władzy doszedł Konstantyn Wielki, pierwszy chrześcijański cesarz i późniejszy święty Kościoła prawosławnego. Na obecny kształt obchodów święta Bożego Narodzenia wpływ miały liczne tradycje ludowe i pogańskie obrzędy związane z przesileniem zimowym. Rzymianie początkowo, jak już zostało wspominane, oddawali hołd bogowi rolnictwa, Saturnowi. Dość powszechny był także, wywodzący się z mitologii indoirańskiej, kult Mitry. Gdy cesarstwo chyliło się ku upadkowi, wprowadzono święto na część rzymskiego bóstwa, łączące cechy Apollona i Mitry, Sol Invictus (co w wolnym tłumaczeniu oznacza: „Słońce Niezwyciężone”). Nie tylko Boże Narodzenie. Święta w grudniu, o których mogłeś nie wiedzieć Grudzień to bezapelacyjnie najbardziej magiczny okres w roku. Padający śnieg, rozświetlone ulice i rozbrzmiewające niemal wszędzie „Last Christmas”. Boże Narodzenie nie jest jednak jedyn... Na ziemiach polskich obchodzono natomiast Szczodre Gody, znane również jako Godowe Święto. Słowiańskie Boże Narodzenie rozpoczynało się zazwyczaj w nocy z 21 na 22 grudnia i trwało aż do 6 stycznia. Przygotowywano dwanaście potraw symbolizujący dwanaście miesięcy w roku. Wręczano sobie drobne upominki w postaci jabłek, orzechów czy placków zwanych szczodrakami, wróżono z wyciągniętych spod stołu słomek siana, a także wspominano tych, którzy odeszli. Nieodłącznym elementem Szczodruszka były podłaźniczka, czyli słowiański pierwowzór choinki, oraz tradycja kolędowania, który do tej pory zachowało się w polskiej kulturze. Najważniejszym bogiem w tym czasie był Weles, bóg magii i bogactwa. Symbole Bożego Narodzenia Obecnie Boże Narodzenie to coś więcej niż tylko symbol upamiętniający narodziny Jezusa Chrystusa. Cała otoczka związana z przygotowaniami do jednych z najważniejszych świąt w ciągu roku stała się wręcz fenomenem na skalę światową. Trudno bowiem wyobrazić sobie największe maista bez świątecznej iluminacji, udekorowanych wystaw sklepowych czy rozbrzmiewający niemal wszędzie hit hitów, czyli „Last Christmas”. Bożego Narodzenia trudno sobie wyobrazić bez choinki. Tradycja ozdabiania świątecznego drzewka dotarła do Polski z Niemiec stosunkowo późno, bo na początku XIX wieku. To nasi zachodni sąsiedzi rozpowszechnili nowy bożonarodzeniowy zwyczaj na cały świat. Mówiąc o choince nie sposób nie wspomnieć o prezentach, które w wigilijny wieczór zostawia św. Mikołaj. Zwyczaj obdarowywania bliskich upominkami sięga XIII wieku i ma nawiązywać do darów, jakie złożyli Mędrcy ze Wschodu Jezusowi podczas wizyty w Betlejem lub historii biskupa z Miry, który niósł pomoc potrzebującym. Inne znane symbole Bożego Narodzenia: 12 potraw na wigilijnym stole; Siano pod obrusem; Jemioła wieszana nad stołem wigilijnym; Dzielenie się opłatkiem; Dodatkowe miejsce przy stole dla niezapowiedzianego gościa; Wspólne kolędowanie; Szopka bożonarodzeniowa. Źródła: nationalgeographic.com, Kiedy urodził się Jezus? Naukowcy twierdzą, że nie 25 grudnia, Wikipedia, Ewangelia św. Łukasza (Łk 2, 1-14) Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Boże Narodzenie na świecie. 5 świątecznych tradycji, które mogą zaskoczyć
Nie wszędzie Boże Narodzenie na świecie obchodzi się tak samo. Kiedy w grudniu na północy panuje zima i zdarzają się „białe Święta", na południowej półkuli jest pełnia lata. Oto 5 nieoczywistych tradycji bożonarodzeniowych z różnych zakątków naszej planety.
W tym artykule: Austria – Świąteczne tradycje z dreszczykiem Wenezuela – Do kościoła na rolkach Filipiny – Wesołe i rozświetlone święta Islandia – Święta z trollami Japonia – Święta w KFC Najpiękniejsze święta w roku – tak często mówi się o Bożym Narodzeniu. W Polsce to wyjątkowo długi czas. Świętujemy aż przez trzy dni: w Wigilię, a następnie pierwszy i drugi dzień świąt. Każda rodzina pielęgnuje własne tradycje, jednak większość Polaków obchodzi święta Bożego Narodzenia w podobny sposób. W domu nie może zabraknąć przystrojonej choinki, a na wigilijnym stole królują postne dania, na czele z karpiem i barszczem z uszkami. A jak obchodzone jest Boże Narodzenie na świecie? Niektóre świąteczne tradycje mogą być dla nas zaskakujące. Austria – Świąteczne tradycje z dreszczykiem Dzieci (i nie tylko) z utęsknieniem czekają na przyjście Świętego Mikołaja. W Austrii przeddzień Mikołajek wygląda jednak zupełnie inaczej niż gdzieindziej na świecie. Na ulice miast wychodzą wtedy młodzi mężczyźni przebrani za Krampusa – demoniczne przeciwieństwo Mikołaja. Wyglądem przypomina pół-człowieka i pół-kozę, a jego znaki charakterystyczne to przerażająca maska i diabelskie rogi. Zgodnie z tradycję Krampus pojawia się na początku grudnia, żeby zabrać do worka dzieci, które były niegrzeczne. Dostanie rózgi, wydaje się błahostką przy takiej karze. Skoro mowa o nieczystych siłach, to nie można nie wspomnieć o norweskiej tradycji chowania mioteł. Wieki temu wierzono, że właśnie w Wigilię czarownice i złe duchy wyruszają na poszukiwania mioteł do latania. Do dziś wielu Norwegów chowa je 24 grudnia w bezpieczne miejsce. Wenezuela – Do kościoła na rolkach To chyba jedna z najweselszych i najbardziej nietypowych tradycji bożonarodzeniowych na świecie. Mieszkańcy Caracas tłumnie uczęszczają do kościołów na świąteczne msze i nie byłoby w tym nic nadzwyczajnego gdyby nie to, że nie idą piechotą, a przyjeżdżają na rolkach. W ostatnich latach zwyczaj ten stał się jeszcze popularniejszy, dlatego ze względów bezpieczeństwa władze miasta podjęły decyzję o wstrzymaniu ruchu samochodowego w porannych godzinach. Dlaczego akurat rolki? Oficjalnie nie wiadomo. Niektórzy przypuszczają, że być może jest to zamiennik dla sań. W grudniu temperatury w Wenezueli sięgają nawet 30 st. Celsjusza, to też zorganizowanie kuligu pod kościół nie jest możliwe. Świąteczne potrawy w Wenezueli również mogą zaskoczyć. Na stołach nie może zabraknąć między innymi hallacas, czyli wrapów z mięsnym nadzieniem, przygotowywanych na parze. Filipiny – Wesołe i rozświetlone święta Wiele osób nie wyobraża sobie świąt Bożego Narodzenia bez kolorowych lampek. Filipińczycy przenieśli ten zwyczaj na wyższy poziom. Od lat w w sobotę poprzedzającą Wigilię w mieście San Fernando (nazywanym świąteczną stolicą Filipin) jest organizowany Ligligan Parul Sampernandu, czyli festiwal lampionów. Rywalizacja jest zacięta, chodzi w końcu o to, żeby zbudować najbardziej spektakularną konstrukcję. Pierwsze lampiony były prostymi tworami o średnicy około pół metra, wykonanymi z japońskiego papieru do origami. W środku oświetlały je świece. Dziś są wykonywane z różnych materiałów, a największe mierzą około 6 metrów. Świece zastąpiły elektryczne żarówki mieniące się kolorami jak kalejdoskopy. Jak wygląda Boże Narodzenie w Betlejem? Nie zawsze jest hucznie Betlejem to miejsce narodzin Jezusa. Przypomina o tym jeden z najstarszych kościołów na świecie. W Meksyku święta Bożego Narodzenia również są kolorowe i na swój sposób teatralne. W całym kraju wystawione są Pastorelas (odpowiednik polskich Jasełek). Świąteczny sezon zaczyna się już na początku grudnia od Las Posadas, marszu religijnego, przedstawiającego podróż Maryi i Józefa. Charakterystycznym elementem okolicznościowych dekoracji są wtedy czerwone kwiaty poinsecji. Islandia – Święta z trollami Dzieci w Islandii mogą liczyć na wyjątkowo dużo prezentów. Przez 13 nocy poprzedzających Boże Narodzenie odwiedzają je jólasveinarnir – podstępne trolle z miłymi niespodziankami dla grzecznych chłopców i dziewczynek oraz gnijącymi ziemniakami dla łobuzów. Podarunki trafiają do butów postawionych przez dzieciaki na parapecie. Każdy dzień jest przypisany do innego trolla. Ich imiona – na przykład Trzaskacz Drzwiami – wskazują, że same również nieźle psocą. Tam Boże Narodzenie trwa cały rok. Wiesz, o jakich miejscach mowa? Boże Narodzenie oficjalnie obchodzi się w grudniu. Na świecie nie brakuje jednak miejsc, w których duch świąt mieszka przez cały rok. Część z nich znajduje się w Europie. W Irlandii z kolei na parapetach stawia się wysokie czerwone świece. Mają one symbolizować ciepłe i schronienie. Jedną z najpopularniejszych irlandzkich potraw jest pieczona gęś, z warzywami, ziemniakami i żurawiną. Japonia – Święta w KFC W Japonii Boże Narodzenie nie jest obchodzone szczególnie hucznie. W kraju Wschodzącego Słońca nie ma licznej mniejszości chrześcijańskiej. Święta Bożengo Narodzenia są więc mocno skomercjalizowane i związane z pewnego rodzaju fascynacją kulturą Zachodu. Niektóre rodziny pielęgnują świecką tradycję wręczania sobie prezentów, jednak najciekawszy jest fenomen świątecznych obiadów w KFC. Co roku sieć restauracji przygotowuje nawet specjalne okolicznościowe menu. Oczywiście, jak w innych miesiącach, królują skrzydełka z kurczaka. O tym, jak wygląda Boże Narodzenie w Azji, przeczytasz również tutaj. Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.