National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-05-07T08:42:07.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Skarb z Bizancjum w polskiej wsi. Niezwykłe odkrycie w Świętokrzyskim
items: Rzymskie dziedzictwo ukształtowało Bizancjum na ponad tysiąc lat. Losy imperium pełne były spektakularnych triumfów i bolesnych upadków
items: Potwór, o którym wspominają kroniki historyczne. Zatapiał statki przez 50 lat, dopóki nie pokonały go delfiny
items: Złota moneta z czasów cesarza Justyna II. Odkryto ją w bułgarskiej twierdzy
items: Wiadomo, kogo pochowano w spektakularnych grobowcach sprzed 1500 lat. Śmiała teoria badaczki
items: Oszałamiający amulet sprzed 1500 lat. Widać na nim króla walczącego z diabłem
items: Wielka nierządnica i książę ciemności. Cesarzowa Teodora dopuszczała się skandalicznych zachowań
items: Kodeks Justyniana – wizjonerski zbiór przepisów, o który oparte jest dzisiejsze prawo
items: Archeolodzy odnaleźli skarbonkę sprzed 1400 lat. Znajdowała się w ruinach starożytnego miasta
items: W Norwegii odkryto rzadką bizantyjską monetę. Sprowadził ją król wikingów i przedstawia Jezusa
items: Podział cesarstwa rzymskiego to początek końca imperium. Dlaczego władcy się na to zdecydowali?
items: Cesarzowa Irena to pierwsza samodzielna władczyni Cesarstwa Rzymskiego. Dlaczego nie utrzymała władzy?
items: Basileus – król, władca i przywódca religijny. Do kogo odnosił się termin kojarzony z potęgą Bizancjum?
items: Od chłopa do cesarza. Kim był Justynian Wielki
items: Teodozjusz Wielki. Cesarz, który zakazał igrzysk i zamknął pogańskie świątynie
items: Konstantyn Wielki to cesarz, który zrobił z sekty heretyków religię dominującą. Był mordercą, został świętym
items: Król Gotów Teodoryk Wielki miał swoją siedzibię w Bułgarii. Odkryli ją poznańscy archeolodzy
items: Stambuł – historia miasta, które było stolicą Cesarstwa Bizantyjskiego i Imperium Osmańskiego
items: W podziemiach Stambułu odkryto tajemne przejście. Wybudowano je ponad 1500 lat temu
items: Gwardia Wareska, czyli nieustraszeni wikingowie w służbie Bizancjum. Co wiemy o tej formacji wojskowej?
items: Drogocenny skarb sprzed 800 lat odkryto w Niemczech. To dowód na współpracę wikingów z Bizancjum
items: Archeolodzy odnaleźli miejsce pochówku świętego Mikołaja. Gdzie się znajduje?
items: Saloniki w jeden dzień. Co warto zobaczyć i zjeść?
items: Drogocenny prezent dla wodza wikingów. W Danii odnaleziono kolczyk z XI wieku
items: Cmentarzysko wraków w Morzu Czarnym. Morskie dno jak podręcznik historii!

Skarb z Bizancjum w polskiej wsi. Niezwykłe odkrycie w Świętokrzyskim
type: item
date: 2026-05-07T08:41:41.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Historia
subject: bizancjum
subject: konie
subject: odkrycia archeologiczne
subject: Świętokrzyskie
description: W Świętokrzyskiej wsi Sobótka doszło do wyjątkowego odkrycia. Okolice Sandomierza ujawniły przed badaczami nietypowy przedmiot – kłódkę, która pochodzi z XII lub XIII stulecia. Średniowieczne znalezisko zachwyca nie tylko swoim wiekiem, ale również oryginalnym, świetnie zachowanym kształtem.
encoded: Wojciech Rudziejewski-Rudziewicz, prezes Stowarzyszenia „Szansa” odpowiedzialnego za najnowsze odkrycie, w rozmowie z PAP podkreślał, że Sobótka to jedna z najstarszych wsi w Polsce. Prezes wskazywał, że funkcjonujące tam niegdyś wczesnośredniowieczne targowisko pozwala spodziewać się odnalezienia różnorodnych artefaktów, które przed wiekami były przedmiotem handlu. Na całe szczęście nie mylił się. Elitarny wyrób z Cesarstwa Bizantyjskiego Stowarzyszenie stojące za najnowszym odkryciem podkreśla, że nie mamy do czynienia z przedmiotem przeciętnym o niskiej wartości historycznej. Specjalistom udało się określić, że znaleziony obiekt pełnił funkcję kłódki w XII lub XIII wieku. Dodatkowej wartości odkryciu nadaje jego zoomorficzny kształt. Tego typu urządzenia w formie konia były już wcześniej znajdowane i prezentowane zarówno w muzealnych, jak i prywatnych kolekcjach. Znalezisko z Sobótki przypomina do złudzenia choćby artefakty ze zbiorów Uniwersytetu Harvarda w Cambridge oraz zabytek z prywatnej kolekcji w Niemczech, oferowany przez LOT-ART Gallery. To podobieństwo pozwala na dokładniejsze określenie wieku odkrytej kłódki. Według dr. hab. Marka Florka z delegatury Urzędu Ochrony Zabytków w Sandomierzu przedmiot został wykonany najprawdopodobniej w XII lub XIII wieku na terenie Bizancjum. Skąd egzotyczny przedmiot pojawił się w Polsce? Jedna z najbardziej prawdopodobnych hipotez łączy znalezisko z okresem wypraw krzyżowych, w których uczestniczyło rycerstwo z ziemi sandomierskiej. Historyczne źródła potwierdzają, że do Jerozolimy wyprawiali się tacy możni jak książę Henryk Sandomierski czy Jaksa z Miechowa. Interesującym przykładem jest również Wielisław „Jerozolimczyk”, którego przydomek jednoznacznie wskazuje na odbytą podróż do Ziemi Świętej. To właśnie ci rycerze i pielgrzymi, powracając z odległych krain, przywozili ze sobą unikalne przedmioty o symbolicznym znaczeniu. Ta niewielka kłódka mogła stanowić dla nich cenną, osobistą pamiątkę z zupełnie innego, egzoty…

FABRIC-KOLAZ-32-14-4809589.jpg
width: 2813
height: 1875

Rzymskie dziedzictwo ukształtowało Bizancjum na ponad tysiąc lat. Losy imperium pełne były spektakularnych triumfów i bolesnych upadków
type: item
date: 2026-03-01T13:27:58.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: bizancjum
subject: średniowiecze
subject: starożytność
subject: starożytny rzym
description: Bizancjum trwało przez ponad tysiąc lat. Potężne imperium było swoistym paradoksem – w swej dojrzałej fazie mówiło po grecku, modliło się w obrządku chrześcijańskim, a kulturowo chyliło się ku Bliskiemu Wschodowi. Jednak do ostatniego dnia istnienia czerpało legitymizację z rzymskiego prawa, rzymskiej administracji i rzymskiej idei uniwersalnego imperium. Przyjrzyjmy się nieco bliżej dziejom potężnego państwa.
encoded: Spis treści: Konstantynopol i trwały podział Złoty wiek Justyniana Kryzys VII wieku i początek systemu temowego Macedońskie odrodzenie Katastrofalny rok 1204 Jak upadł kolos? W powszechnej i historycznej świadomości, termin „Bizancjum” funkcjonuje jako synonim wschodniej części Cesarstwa Rzymskiego, która przetrwała upadek zachodu. Należy jednak podkreślić, że nazwa ta została nadana dopiero przez XIX-wiecznych historyków, nie przez samych twórców tej cywilizacji. Mieszkańcy imperium, od jego zarania w IV wieku aż po tragiczny finał w XV wieku, niezmiennie określali się mianem Rzymian, a swoje państwo dumnie nazywali Cesarstwem Rzymskim. Konstantynopol i trwały podział Bizancjum zostało wzniesione na ryzykownej decyzji cesarza Konstantyna Wielkiego o przeniesieniu stolicy imperium z Rzymu nad Bosfor. W 324 roku, po pokonaniu Licyniusza i zjednoczeniu cesarstwa Konstantyn dostrzegł, że demograficzny, gospodarczy i militarny środek ciężkości imperium przesunął się na wschód. Bizancjum, starożytne greckie miasto zlokalizowane na strategicznym cyplu kontrolującym kluczowe szlaki handlowe, zostało wybrane na „Nowy Rzym”. Oficjalna dedykacja miasta nastąpiła 11 maja 330 roku. Konstantynopol był czymś więcej niż tylko nową rezydencją władcy. Stanowił coś w rodzaju deklaracji politycznej. Miasto zaprojektowano z rozmachem godnym starego Rzymu – z senatem, forami i hipodromem – ale z chrześcijańskim duchem, który miał zdefiniować przyszłość imperium. W 395 roku, po śmierci Teodozjusza I Wielkiego, nastąpił ostateczny i trwały podział na Cesarstwo Zachodniorzymskie i Wschodniorzymskie. Nękany problemami gospodarczymi i presją migracyjną zachód upadł w 476 roku pod ciosami Odoakra. Wschód nie tylko przetrwał i obronił swoje granice, ale także ciągłość administracyjną i prawną, co stało się bazą dla przyszłej ekspansji. Złoty wiek Justyniana Wraz z panowaniem Justyniana I Wielkiego nastał najambitniejszy, a przy tym także najbardziej kontrowersyjny okres w dziejach wczesnego Ce…

bizancjum-6c901f3.jpg
width: 1800
height: 1200

Potwór, o którym wspominają kroniki historyczne. Zatapiał statki przez 50 lat, dopóki nie pokonały go delfiny
type: item
date: 2025-11-01T12:45:49.000Z
creator: Melissa Hobson
subject: Historia
subject: bizancjum
subject: potwór
subject: średniowiecze
description: Historyk Prokopiusz opisał stworzenie zwane Porfyriosem, które przez pół wieku siało grozę wśród żeglarzy VI wieku. Ale czym ono było? – Zatopiło wiele statków i dręczyło pasażerów wielu innych. Te słowa mogłyby dziś dotyczyć Białej Gladys – orki, którą w ostatnich latach okrzyknięto przywódczynią grupy waleni taranujących łodzie i odrywających im stery.
encoded: Spis treści: Historia opisana przez Prokopiusza Kaszalot czy inny gigant? Trop prowadzi do orki Gdzie kończy się fakt, a zaczyna legenda? Tajemnica, która może nigdy nie zostać rozwiązana W rzeczywistości chodzi o tekst greckiego historyka Prokopiusza. Opowiada on o przerażającym morskim potworze Porfyrios, który nękał mieszkańców Bizancjum przez 50 lat. Ostatecznie miał paść z rąk… stada delfinów. Jego kolosalny rozmiar – długi jak szkolny autobus (około 10–12 m) – sprawił, że wielu sugerowało, iż był to kaszalot. Inni, widząc współczesne orki uszkadzające łodzie u wybrzeży Hiszpanii i Portugalii, patrzą na opowieść o Porfyriosie w nowym świetle. Historia opisana przez Prokopiusza Czy zatem tym morskim postrachem była orka – czy zupełnie inny gatunek? Poprosiliśmy o analizę „historyka potworów morskich” i współczesnego biologa morza. W słynnym dziele Wojny Prokopiusz opisuje ogromnego „kētos”, który „sprawiał kłopoty Konstantynopolowi i okolicom” – z przerwami – przez 50 lat. Starożytne greckie słowo kētos zwykle tłumaczy się jako „potwór morski” lub „wieloryb”. W praktyce termin jest jednak „frustrująco nieprecyzyjny” – mówi Ryan Denson, adiunkt Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach i autor przygotowywanej książki A Zoobiography of the Ancient Sea Monster. Denson, który udostępnił National Geographic własny przekład tych fragmentów, wyjaśnia, że kētos może obejmować tuńczyki, duże ryby, „psy morskie” (zapewne rekiny), a nawet stworzenia mityczne. Zgodnie z opowieścią potwór zatapiał wiele statków i porywał pasażerów. Czasem znikał na dłużej, po czym wracał i znowu czynił szkody. Problem był tak poważny, że cesarz Justynian (panował w latach 527–565) zaczął się niepokoić, lecz nie miał jak powstrzymać rozrabiakę. – Nie jest wykluczone, że Justynian wysłałby żołnierzy na łodzi, by spróbowali go harpunować – mówi Denson. – Nie mamy jednak na to dowodów. Po pół wieku straszenia żeglarzy Porfyrios miał w końcu paść ofiarą własnej żądzy zabijania. – Pchany głodem albo mił…

potwor-z-konstantynopolu-bd2794c.jpg
width: 2813
height: 1875

Złota moneta z czasów cesarza Justyna II. Odkryto ją w bułgarskiej twierdzy
type: item
date: 2025-06-27T09:39:23.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: bizancjum
subject: bułgaria
subject: zamki
description: Archeolodzy odnaleźli rzadką monetę z VI wieku. Znajdowała się w starożytnych ruinach twierdzy Tuida w Sliwen w środkowej Bułgarii. Odkrycie rzuca nowe światło na znaczenie tej lokalizacji w czasach bizantyjskich.
encoded: Spis treści: Archeolodzy odnaleźli rzadką bizantyjską monetę Niezwykłe odkrycia w twierdzy Tuida Kim był Justyn II? Tuida to starożytna twierdza położona na wzgórzu Hisarlaka w bułgarskim Sliwen. Nie wiadomo dokładnie, kiedy została zbudowana, ale znana była już w czasach rzymskich. Przetrwała najazd Gotów w 378 r. n.e., ale została poważnie zniszczona podczas natarcia Hunów na ten region w V w. W czasach panowania cesarza Anastazjusza I, czyli w latach 491–518 została odbudowana. Jej koniec nastał dopiero pod koniec VI wieku, najprawdopodobniej w wyniku napadu Awarów i Słowian. Archeolodzy odnaleźli rzadką bizantyjską monetę To właśnie w tym miejscu archeolodzy z muzeum w Sliwen podczas najnowszych prac wykopaliskowych odnaleźli rzadką, złotą monetę. Początkowo badacze sądzili, że pochodzi z czasów cesarza Justyniana I Wielkiego, który panował w latach 527–565 n.e., ale po pracach konserwacyjnych i dokładnych analizach naukowcy doszli do wniosku, że została wybita w okresie panowania jego następcy, Justyna II. Na awersie monety widnieje popiersie cesarza, który w lewej dłoni trzyma kulę, a w prawej długie berło. Nad postacią znajduje się także inskrypcją, która głosi: „D N IVSTINVS P P AVG”, co oznacza dokładnie „Dominus Noster Justinus Perpetuus Augustus”, czyli po łacinie „Nasz Pan Justyn, zawsze August”. Z kolei na rewersie znajduje się napis: „Victoria AVGGG OS”. Archeolodzy uważają, że moneta najprawdopodobniej została wybita w Antiochii, tureckim mieście położonym nad rzeką Orontes, ok. 20 km od brzegu Morza Śródziemnego. W czasach antycznych było to jedno z najważniejszych centrów kulturalnych, handlowych, politycznych i religijnych regionu. Badacze podkreślają, że sygnatura OS na rewersie potwierdza, że moneta pochodzi z mennicy właśnie z ego miasta. Niezwykłe odkrycia w twierdzy Tuida – Odkrycie tej niezwykle rzadkiej monety z wizerunkiem Justyna II rzuca nowe światło na badania nad bizantyjską numizmatyką i historią gospodarczą regionu. Znalezisko podkreś…

justin-II-gold-coin-800x445-07cbb08.jpg
width: 800
height: 445

Wiadomo, kogo pochowano w spektakularnych grobowcach sprzed 1500 lat. Śmiała teoria badaczki
type: item
date: 2025-01-13T11:06:23.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: anglia
subject: archeologia
subject: bizancjum
subject: grobowce
subject: odkrycia archeologiczne
subject: średniowiecze
description: To było jedno z największych odkryć archeologicznych w Anglii. W Sutton Hoo badacze znaleźli pod kurhanem wielką łódź z licznymi i spektakularnymi darami. Bogatych grobów w tym miejscu było więcej. Anglosasi zdobyli te kosztowności jako najemnicy Bizancjum.
encoded: Spis treści: Sutton Hoo – groby, że ho ho Kogo pochowano w Sutton Hoo? Bogaci najemnicy? Nowa koncepcja Tak w każdym razie twierdzi prof. Helen Gittos z Uniwersytetu Oxfordzkiego. Dowody na taką koncepcję opublikowała właśnie na łamach czasopisma „English Historical Review”. Sutton Hoo – groby, że ho ho Sutton Hoo to stanowisko archeologiczne położone we wschodniej Anglii, na południe od Woodbridge w hrabstwie Suffolk. W 1939 roku jeden z kurhanów odkrył i przebadał archeolog samouk Basil Brown. Historię tego niebywałego odkrycia przybliża film fabularny Netflixa z 2021 roku zatytułowany „Wykopaliska”. Największą uwagę zwróciło odkrycie wielkiej łodzi o długości blisko 30 m. Na niej znajdowały się przeróżne precjoza, które uruchomiły zbiorową wyobraźnię. Zbiór ten znajduje się obecnie w Muzeum Brytyjskim w Londynie. Wybrane artefakty znalezione w pochówku łodziowym: zbroja; hełm; ozdobne berło kamienne, złoty element sakiewki (przedmioty organiczne zachowały się słabo), złota rękojeść miecza i uchwyt do uprzęży miecza, para złotych klamr utrzymująca płaszcz na ramionach, sprzączki i przybory toaletowe, duże bizantyjskie srebrne łyżki, srebrne naczynie Anastazjusza, zestaw dziesięciu srebrnych misek, złote monety, dwie sztabki złota, szkatułka ze złotym wiekiem, tkaniny z Syrii. A to tylko wybór tego, co odkryto w tym nietypowym grobowcu. Obiekty te można zobaczyć w Muzeum Brytyjskim w Londynie. Kogo pochowano w Sutton Hoo? Jeszcze w czasie wykopalisk pojawiły się koncepcje, kogo pochowano zarówno w łodzi. W kolejnych latach przebadano kolejne kurhany. Tam też znaleziono bogate pochówki, ale nie dorównywały temu z łodzią. Pojawiła się koncepcja, że główny grobowiec należał do króla Raedwalda z rodu Waffina, zmarłego ok. 625 r. Wskazywać na to miały m.in. ornamenty na dwóch srebrnych łyżkach. Według wcześniejszych teorii dotyczących źródeł bogactwa i importowanych dóbr znalezionych w grobach w Sutton Hoo, miały być one nabyte od sąsiadów Anglosasów – zamieszkujących F…

sutton-hoo-a717ac2.jpg
width: 1024
height: 1009

Oszałamiający amulet sprzed 1500 lat. Widać na nim króla walczącego z diabłem
type: item
date: 2024-11-15T13:10:33.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: biblia
subject: bizancjum
subject: odkrycia archeologiczne
subject: religie
subject: turcja
description: Archeolodzy w Turcji odnaleźli wyjątkowy amulet. Przedstawia króla Salomona, który włócznią przebija diabła. Naukowcy twierdzą, że artefakt pochodzi z V wieku n.e.
encoded: Spis treści: Wyjątkowe odkrycie w starożytnym mieście Kim był król Salomon? Zwycięstwo dobra nad złem Tureccy archeolodzy prowadzili wykopaliska w starożytnym mieście Hadrianopolis, które znajduje się na terenie dzisiejszej Turcji, w północnej części kraju. Było zamieszkane od co najmniej I wieku p.n.e. przez następne 700 lat. To za rządów cesarza Hadriana w II wieku n.e. miasto zostało nazwane na jego część. W przeszłości nazywano je także Cezarea lub Kaisareia. Wyjątkowe odkrycie w starożytnym mieście W Hadrianopolis w ciągu ostatnich dekad odkryto wiele zabytków i artefaktów, a także znaleziono ślady wpływów nie tylko rzymskich, ale także hellenistycznych i bizantyjskich. Wykopano tam wiele budynków mieszkalnych, a także pozostałości łaźni, świątyń i wczesnochrześcijańskich kościołów oraz teatru i murów obronnych. W 2024 archeolodzy ponownie przybyli do tego starożytnego miasta, aby szukać śladów starożytnej historii. Naukowcy mogą mówić o dużym szczęściu. Już na wstępnym etapie prac udało im się odkopać amulet, który datowany jest na V wiek n.e. Badanie wykazało, że przedstawia króla Izraela Salomona, który przedmiotem przypominającym włócznie przebija diabła znajdującego się na koniu. Zabytek znajdował się w pozostałościach nieznanej konstrukcji. – Artefakt odnaleźliśmy w strukturze, którą nazwaliśmy „SDJ-3”. Jest to bardzo ważny zabytek dla archeologii anatolijskiej, ponieważ wcześniej w tym regionie nie znaleziono podobnego przedmiotu – podkreśla Ersin Çelikbaş, kierownik wykopalisk i archeolog z Uniwersytetu Karabük. Kim był król Salomon? Naukowcy podkreślają, że amulet musiał mieć bardzo ważne znaczenie religijne, ponieważ Salomon był niezwykle ważną postacią dla trzech największych religii. W tradycji judaistycznej i chrześcijańskiej jest jednym z największych mędrców antycznego świata. Uważa się, że to właśnie od odpowiada za Księgę Przysłów, Księgę Koheleta, a także niektóre psalmy. Dla wyznawców islamu jest również ważnym prorokiem. Uważano, że posiadł …

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/11/e8a5341a-73e7-41d0-a451-b398592c1d64KBU00004-819e312.jpg
width: 1920
height: 1080

Wielka nierządnica i książę ciemności. Cesarzowa Teodora dopuszczała się skandalicznych zachowań
type: item
date: 2024-07-17T14:09:52.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: bizancjum
subject: cesarz
subject: Edukacja
subject: historia
subject: średniowiecze
description: Chrześcijańska cesarzowa Bizancjum Teodora uczestniczyła w orgiach, które zawstydziłyby nawet pogańskich cesarzy rzymskich. Ale zasłynęła też jako sprytna i odważna władczyni.
encoded: W tym artykule: Cesarzowa Teodora: młodość Praca w burdelu Praca prostytutki Małżeństwo z Justynianem Rządy cesarzowej Teodory Próba odbudowania rzymskiego imperium Justynian według Prokopiusza Teodora, małżonka Szatana Lista znakomitych antycznych paszkwili jest długa. Mistrzostwo w tej dziedzinie osiągnął tworzący w VI w. Prokopiusz z Cezarei w „Historii sekretnej”. Portret pary cesarskiej – słynnego Justyniana I Wielkiego oraz jego małżonki Teodory – w ujęciu tego autora to jeden wielki seans okrucieństwa i perwersyjnego seksu. Szczególnie postać cesarzowej bije na głowę wszystko to, co wcześniej i później pisano o kobietach u władzy. Cesarzowa Teodora: młodość Jak twierdzi Prokopiusz, przyszła cesarzowa pochodziła z pogardzanych nizin społecznych. Opowieść o pierwszej części jej bujnego życia to wręcz relacja z życia marginesu. Urodziła się ok. 500 r. w Konstantynopolu. Jej ojciec Akakios opiekował się niedźwiedziami, które występowały podczas różnych uroczystości i zabaw w hipodromie miasta. Jego nieznana z imienia żona była chyba podrzędną aktoreczką. Mieli trzy córki: Komito, Teodorę i Anastazję. Ojciec osierocił je, gdy pierwsza z nich nie miała jeszcze 7 lat. Dzieci szybko musiały usamodzielnić się i zacząć zarabiać na życie. Po kolei zostały aktorkami pantomimicznymi, którym daleko było do pozycji współczesnych gwiazd ekranu. Aktorki miały wówczas status pariasów. Prawo zakazywało ludziom z elity (np. senatorom) zawierania z nimi małżeństwa. Co więcej, samo pojawienie się kobiety na deskach teatru stanowiło podstawę do rozwodu z nią. W zasadzie „aktorka” znaczyło tyle, co „tania prostytutka”. Pokazując się publicznie na scenie, młode kobiety przyciągały bowiem uwagę mężczyzn, którzy z adoratorów szybko przechodzili do roli płatnych opiekunów. Praca w burdelu Do tego sztuki pantomimiczne cieszyły się bardzo złą sławą, często ocierały się wręcz o pornografię. Tym bardziej że tematyki do nich dostarczały greckie mity. Na scenie można więc było zobaczyć gwałco…

wielka-nierzadnica-i-ksiaze-ciemnosci-cesarzowa-teodora-dopuszczala-sie-skandalicznych-zachowan-1a8949f.png
width: 1200
height: 630

Kodeks Justyniana – wizjonerski zbiór przepisów, o który oparte jest dzisiejsze prawo
type: item
date: 2024-03-03T13:31:57.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: bizancjum
subject: cesarstwo rzymskie
subject: cesarz
subject: prawo
subject: rzym
subject: Wolny czas
description: Kodeks Justyniana powstał w VI wieku n.e. We wszystkich systemach prawnych Europy można odnaleźć elementy prawa rzymskiego. Co w sobie zawierał i czym był ten dokument?
encoded: W tym artykule: Kiedy powstał Kodeks Justyniana i czym był? Co zawierał Kodeks Justyniana? Gdzie powstał Kodeks Justyniana? Fundamentem porządku w każdym państwie jest prawo. Doskonale wiedział o tym jeden z najwybitniejszych władców historii, cesarz bizantyjski Justynian I Wielki (527–565 n.e.). Pochodził z ubogiej, chłopskiej rodziny. Został wielkim reformatorem. To za jego czasów Cesarstwo Bizantyjskie przeżywało złoty okres. Kiedy powstał Kodeks Justyniana i czym był? Kodeks Justyniana powstawał przez wiele lat, od roku 529 do 565 n.e., czyli przez niemal okres panowania Justyniana I Wielkiego. Był to wieloletni projekt polegający na dostosowywaniu prawa do ówczesnych realiów. Kodeks Justyniana był zbiorem praw i interpretacji prawnych prawa rzymskiego. Opracowywano je pod patronatem cesarza bizantyjskiego. Na czele komisji mającej usystematyzować prawo stanął Trybonian. Komisja ta przejrzała miliony dokumentów od czasów cesarza rzymskiego Oktawiana Augusta do jemu współczesnych. Dlatego, ściśle rzecz biorąc, prace te nie stanowiły nowego kodeksu prawnego. Trybonian był z zawodu prawnikiem. Wywodził się z Pamfilii w Azji Mniejszej. To obecnie południowo-zachodnia Turcja. Wspólnie z innymi najtęższymi umysłami epoki podjął się tego wielkiego zadania. W nagrodę za opracowanie Kodeksu cesarz mianował Tryboniana kwestorem świętego pałacu. Niektórzy uważają, że urząd ten można porównać do stanowiska ministra sprawiedliwości. Co zawierał Kodeks Justyniana? Na Kodeks składały się trzy dzieła, które można określić też jako księgi oraz nowele. Były to: Kodeks – opracowała go 10-osobowa komisja. Dokument zawierał zaktualizowaną listę rozporządzeń i tzw. konstytucji wydanych przez wcześniejszych cesarzy. Usunięto w nim sprzeczne i przestarzałe prawa oraz dostosowano przepisy do ówczesnych okoliczności. Składający się z 10 ksiąg Codex Constitutionum ogłoszono w 529 r. Wszystkie cesarskie rozporządzenia, które nie znalazły się w nim – uchylono. W 534 roku ukazała się „noweli…

kodeks-justyniana-wizjonerski-zbior-przepisow-o-ktory-oparte-jest-dzisiejsze-prawo-6a036f8.png
width: 1200
height: 630

Archeolodzy odnaleźli skarbonkę sprzed 1400 lat. Znajdowała się w ruinach starożytnego miasta
type: item
date: 2024-01-03T12:28:21.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: bizancjum
subject: Edukacja
subject: odkrycia archeologiczne
subject: starożytny rzym
subject: turcja
subject: Wolny czas
description: W depozycie znajdowało się 10 monet, które zostały wybite ok. 1400 lat temu. Naukowcy uważają, że skrytka rzeczywiście mogła być dawną skarbonką. Znaleziska dokonano na terenie dzisiejszej Turcji.
encoded: W tym artykule: Nowe odkrycie w starożytnym Hadrianopolis nieopodal Eskipazar Bizantyjska skarbonka pochodzi z czasów Konstansa II Najstarsze skarbonki na świecie Karabük to prowincja na północy Turcji w regionie Morza Czarnego. Znajduje się na trasie dawnego szlaku handlowego pomiędzy Amasrą na wybrzeżu a środkową Anatolią. Najwcześniejszym stanowiskiem archeologicznym w tym regionie jest Yazıboy, które znajduje się w dzisiejszym Eskipazar. Badacze uważają, że jeden z kurhanów z tej wsi pochodzi nawet z 2500 r. p.n.e. Nowe odkrycie w starożytnym Hadrianopolis nieopodal Eskipazar W czasach starożytnego Rzymu w regionie znajdowało się Hadrianopolis. Było zamieszkane od co najmniej I wieku p.n.e. do VIII wieku n.e. W II wieku n.e. miasto nazwano na cześć rzymskiego cesarza Hadriana. Odkryto tu wiele fontann, świątyń i łaźni rzymskich, a nawet teatry i typowo rzymskie elementy architektoniczne. Większość z nich została jednak odkopana stosunkowo niedawno. Dużym problemem dla dziedzictwa narodowego były trwające tu w przeszłości nielegalne wykopaliska. To właśnie na terenie starożytnego rzymskiego miasta archeolodzy prowadzili najnowsze badania. Naukowcom udało się odkryć 10 monet, które schowano w ceramicznej skrytce. Zabytki miały prawie 1400 lat. Uczeni sugerują, że artefakt, w który zdeponowano monety, to dawna skarbonka. Przedmiot przypominał starożytną wazę bez większych zdobień i ornamentów. Bizantyjska skarbonka pochodzi z czasów Konstansa II Tegoroczne wykopaliska prowadził Ersin Çelikbaş, archeolog i wykładowca na Wydziale Archeologii Uniwersytetu Karabük (KBÜ). W pracach brał udział zespół składający się z niemal 60 osób. Skarbonka znajdowała się w nowo odkrytym budynku. Odkryto ją w pomieszczeniu, które prawdopodobnie było kuchnią. – Na podstawie znalezionych w nim zabytków zakładamy, że mogła być to kuchnia. Wśród odkopanych przedmiotów znajdowały się różne naczynia i przybory kuchenne. Stratygrafia wskazuje na długotrwałe użytkowanie budynku, chociaż szcze…

skarbonka-444abcd.jpg
width: 1024
height: 680

W Norwegii odkryto rzadką bizantyjską monetę. Sprowadził ją król wikingów i przedstawia Jezusa
type: item
date: 2023-12-06T12:40:46.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: bizancjum
subject: Edukacja
subject: jezus chrystus
subject: monety
subject: norwegia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: wikingowie
subject: Wolny czas
description: Naukowcy uważają, że monetę do Norwegii mógł sprowadzić król Harald III Srogi. Złoty artefakt przedstawia Jezusa Chrystusa i prawdopodobnie pochodził z Bizancjum.
encoded: W tym artykule: Na monecie widoczny jest Jezus Chrystus Kto sprowadził monetę do Norwegii? Związki wikingów z Bizancjum Sława i bogactwa Haralda III Srogiego Norwescy archeolodzy otrzymali zgłoszenie o niezwykłym znalezisku. Pewien poszukiwacz skarbów badał górski region w gminie w gminie Vestre Slidrew południowo-zachodniej Norwegii z wykorzystaniem wykrywacza metalu. W pewnym momencie urządzenie zasygnalizowało obecność metalowego przedmiotu. Mężczyzna zaczął kopać i wydobył z ziemi zabytkową złotą monetę. Jego uwagę zwrócił wizerunek Jezusa Chrystusa, który znajdował się na awersie. Na monecie widoczny jest Jezus Chrystus Poszukiwacz od razu przekazał artefakt archeologom. Naukowcy dokonali analizy i stwierdzili, że moneta, która po raz pierwszy została wybita w Bizancjum pomiędzy 976 a 1025 r. n.e. Uczeni sugerują, że prawdopodobnie pochodzi z Konstantynopola (dzisiejszego Stambułu w Turcji), który był stolicą cesarstwa wschodniorzymskiego. – Otrzymujemy od poszukiwaczy skarbów wiele wspaniałych artefaktów, ale teraz pojawiło się znalezisko szczególnie istotne. Mówimy o bardzo rzadkim bizantyjskim zabytku numizmatycznym – napisali w oświadczeniu naukowcy. Na jednej strony monety znajduje się Jezus trzymający Pismo Święte. Na rewersie prawdopodobnie przedstawieni są cesarze Bazyli II (po lewej) i Konstantyn VIII (po prawej). Obaj władcy byli braćmi. Na monecie znajdują się również dwa napisy. Jeden po łacinie, który brzmi: „Jezus Chrystus, król królów”. Drugi po grecku: „Bazyli i Konstantyn, cesarze Rzymian”. Kto sprowadził monetę do Norwegii? – Moneta została wybita pod koniec panowania Bazylego II lub na początku rządów, czyli pomiędzy 976 a 1025 rokiem naszej ery. Świadczy o tym kropkowana, potrójna krawędź wokół monety – wyjaśniają archeolodzy. Ten rodzaj małej monety znany był jako „histamenon nomisma”. Po raz pierwszy wprowadzono ją około 960 r. n.e. Archeolodzy zastanawiają się, jak ta bizantyjska moneta znalazła się w tej części Norwegii. Uczeni podejrzew…

bizantyjska-moneta-6afac74.jpg
width: 840
height: 600

Podział cesarstwa rzymskiego to początek końca imperium. Dlaczego władcy się na to zdecydowali?
type: item
date: 2023-11-25T10:28:03.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: bizancjum
subject: cesarstwo rzymskie
subject: rzym
subject: Społeczeństwo
subject: starożytność
subject: starożytny rzym
description: W IV stuleciu naszej ery nastąpiło jedno z najważniejszych, a być może najważniejsze wydarzenie starożytności. To właśnie wtedy cesarstwo rzymskie podzieliło się na dwie części – wschodnią i zachodnią. Jak do tego doszło? Jakie konsekwencje miał podział cesarstwa rzymskiego? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: W tym artykule: Tetrarchia w cesarstwie rzymskim Jak długo przetrwały „rządy czterech”? Kto podzielił cesarstwo rzymskie na dwie części? Przyczyny rozłamu cesarstwa rzymskiego Cesarstwo wschodniorzymskie Cesarstwo zachodniorzymskie Rozwój różnic kulturowych i religijnych między cesarstwem zachodnim a wschodnim Konsekwencje podziału na cesarstwo zachodnie i wschodnie Cesarstwo rzymskie przez długi czas stanowiło największą potęgę starożytnego świata. Kolejni władcy podporządkowywali sobie coraz rozleglejsze tereny, tworząc gigantyczne imperium. Paradoksalnie, rzymskie zdobycze terytorialne doprowadziły do rozłamu w cesarstwie. Sprawne zarządzanie tak rozległym obszarem po prostu nie było możliwe (choć należy podkreślić, że nie była to jedyna przyczyna takiego stanu). W rezultacie, cesarstwo rzymskie musiało podzielić się na dwie części: wschodnią i zachodnią. To wydarzenie miało uzdrowić Rzym. Nie zrobiło tego, za to pośrednio zapoczątkowało upadek kolosa i przyniosło zmierzch starożytności. Tetrarchia w cesarstwie rzymskim Wraz z rozrostem granic cesarstwa rzymskiego, republikańska forma rządów ustąpiła miejsca władzy cesarskiej. W czasach Dioklecjana cesarz stał się władcą absolutnym. Po czasie miało okazać się, że jedna osoba nie jest w stanie sprawnie zarządzać tak rozległym obszarem. Żeby zachować władzę, cesarz musiał się nią podzielić. Jak powstał Rzym? Historia założenia starożytnego imperium do dziś jest niejasna Jeszcze nie tak dawno temu geneza powstania Wiecznego Miasta była przedmiotem licznych dyskusji, toczonych między przedstawicielami różnych dziedzin nauki. Dzięki ich pracy, dziś wiemy całki... W 286 roku Dioklecjan usankcjonował urząd augusta, czyli drugiego władcy. Taka organizacja imperium nie przyniosła jednak pożądanego rezultatu. Żeby usprawnić funkcjonowanie imperium, powołał zastępców, czyli cezarów. Pierwszym augustem został Maksymian. Cezarami mianował Galeriusza i Konstancjusza. Tak właśnie narodziła się forma rządów współdzielonych – tet…

podzial-cesarstwa-rzymskiego-przyczyny-konsekwencje-i-losy-zachodniej-i-wschodniej-czesci-cesarstwa-fot-shutterstock-df6ca8b.jpg
width: 3318
height: 2131

Cesarzowa Irena to pierwsza samodzielna władczyni Cesarstwa Rzymskiego. Dlaczego nie utrzymała władzy?
type: item
date: 2023-11-20T07:42:30.000Z
creator: Stanisław Szklarek
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: bizancjum
subject: cesarstwo rzymskie
subject: cesarz
subject: historia
subject: Onet
subject: Społeczeństwo
subject: średniowiecze
description: W czasach Karola Wielkiego na tronie Bizancjum miała zasiąść pierwsza kobieta w historii Cesarstwa Rzymskiego. Cesarzowa Irena była brutalną i ambitną władczynią. Karol Wielki chciał się z nią ożenić, by połączyć Wschodnie i Zachodnie Cesarstwo.
encoded: W tym artykule: Irena z Aten – żona następcy tronu Irena – cesarzowa regentka Przejęcie samodzielnych rządów Cesarzowa Irena – pierwsza kobieta na tronie Bizancjum Upadek rządów Ireny i wygnanie Cesarstwo Bizantyńskie było kontynuatorem Imperium Romanum. W VIII w. przeżywało kryzys ze względu na rosnące w siłę Państwo Arabskie. Towarzyszył też temu spór dogmatyczny wśród chrześcijan. Pojawił się tzw. ikonoklazm, czyli obrazoburstwo. Był to ruch sprzeciwiający się kultowi obrazów i wizerunków. W tych niespokojnych czasach przyszło żyć Irenie, dziewczynie z bogatej ateńskiej rodziny. Została wybrana na żonę syna cesarza. Nikt nie przypuszczał wtedy, że przewróci ona Europę do góry nogami. Irena z Aten – żona następcy tronu Przyszła cesarzowa Irena przyszła na świat w znanej ateńskiej rodzinie, która nie była jednak jakoś wyjątkowo znacząca w kraju. Cesarz Konstantyn V wiedział, że rodzina Ireny wyznaje ikonoklazm. Prawdopodobnie to był jeden z powodów wyboru jej na żonę swojego syna. W wieku 14–15 lat młoda kobieta przybyła w przepychu do Konstantynopola, witana przez lud i dwór. Przygotowania do ślubu z 19-letnim Leonem IV trwały ponad rok. Do zawarcia małżeństwa doszło w 769 r. Dwa lata później urodził się ich jedyny syn, Konstantyn Porfirogeneta (urodzony w Porfirowej Komnacie). Po śmierci Konstantyna V Irena została cesarzową u boku męża. W tamtym okresie zainicjowała ona małżeństwo swej krewnej z władcą Bułgarów, który jednak nie sprawował już rzeczywistej władzy. Możliwe, że cesarzowa potajemnie wyznawała kult ikon. Jej mąż, choć był bardziej umiarkowanym obrazoburcą od swojego ojca, mógł sprzeczać się o to z żoną. Trudno powiedzieć jakie były relacje między małżonkami. Jeden kronikarz pisze, że się świetnie dogadywali, drugi, że wręcz przeciwnie. W każdym razie Irena po urodzeniu syna już nigdy nie zaszła w ciążę. Inną kwestią jest to, że w tamtym czasie przestano prześladować wyznawców ikon. Wpływ Ireny na politykę, jaką prowadził Leon IV, był mocno widoczny. …

cesarzowa-irena-to-pierwsza-samodzielna-wladczyni-cesarstwa-rzymskiego-dlaczego-nie-utrzymala-wladzy-fot-dosseman-wikimedia-commons-cc-by-sa-4-0-0a8139d.jpg
width: 3008
height: 2000

Basileus – król, władca i przywódca religijny. Do kogo odnosił się termin kojarzony z potęgą Bizancjum?
type: item
date: 2023-10-07T12:31:47.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: bizancjum
subject: cesarstwo rzymskie
subject: cesarz
subject: grecja
subject: historia
subject: królowie
subject: Społeczeństwo
subject: średniowiecze
subject: starożytność
description: Basileus lub bazyleus (gr. βασιλεύς) był tytułem noszonym przez władców zarówno greckich miast-państw, jak i monarchii okresu hellenistycznego. Nazwa ta jest tradycyjnie tłumaczona na język polski jako król lub cesarz.
encoded: W tym artykule: Skąd wzięło się słowo basileus? Basileus u Homera i za czasów Aleksandra Basileus jako tytuł cesarski Hellenizacja Cesarstwa Rzymskiego Basileus jako tytuł bizantyński Basileus w średniowieczu Basileus w czasach nowożytnych W wielu greckich polis, jak choćby w Atenach, po zniesieniu monarchii tytuł ten nosił jeden z najwyższych urzędników wypełniający sakralne obowiązki monarchy. Tytuł basileusa w okresie nowożytnym nosili także monarchowie Królestwa Grecji, co było podkreśleniem więzi ze starożytną i średniowieczną przeszłością kraju. Skąd wzięło się słowo basileus? Pochodzenie słowa basileus jest niepewne. Niektórzy językoznawcy wywodzą je od formy mykeńskiej *gwasileus. Oznaczała po prostu urzędnika dworskiego lub lokalnego wodza, ale nie króla. Wcześniejsza, proto-grecka forma brzmiałaby *gwatileus. Jednak inni językoznawcy uważają, że nie jest to słowo greckie. Ich zdaniem zostało przyjęte przez Greków z epoki brązu z wcześniej istniejącego języka wschodniej części Morza Śródziemnego. Pierwszy zapisany przykład użycia słowa basileus znajduje się na wypalanych glinianych tabliczkach odkrytych w trakcie wykopalisk prowadzonych na terenie dawnych mykeńskich pałaców. Tabliczki są datowane od XV do XI wieku p.n.e. Słowo basileus jest zapisywane jako qa-si-re-u. Jego pierwotne znaczenie brzmiało „wódz”. Na jednej konkretnej tabliczce wódz gildii kowali pracujących z brązem jest określany jako qa-si-re-u. Basileus u Homera i za czasów Aleksandra Nazwa ta pojawia się też w dziełach Homera, który większość greckich przywódców określał mianem basileusa. Tradycyjnie było to tłumaczone jako „król”, choć dokładniejszym tłumaczeniem powinno być „książęta” lub „wodzowie”. To lepiej odzwierciedlałoby warunki w społeczeństwie greckim w czasach Homera, a także role przypisywane postaciom Iliady i Odysei. Wielu greckich autorów określało punickiego głównego sędziego, sufet, jako basileus w ich ojczystym języku. Tytułem basileusa, a także Megas Basileus/Basileus Me…

basileus-ryc-madrid-skylitzes-wikimedia-commons-public-domain-d879126.jpg
width: 1245
height: 1024

Od chłopa do cesarza. Kim był Justynian Wielki
type: item
date: 2023-09-27T08:31:57.000Z
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: bizancjum
subject: cesarz
subject: Edukacja
subject: historia
subject: starożytność
description: Justynian Wielki to jeden z najwybitniejszych władców w historii. Był wielkim reformatorem, strategiem i budowniczym. Za jego czasów Bizancjum przeżywało złoty okres swojego rozwoju. Jak to się stało, że człowiek z biednej, chłopskiej rodziny zrobił tak zawrotną karierę?
encoded: W tym artykule: Z nizin społecznych do władcy potężnego imperium Jak Justyn został cesarzem Justynian Wielki i Teodora – wielka miłość wbrew zasadom Wielkie reformy Justyniana Bunt, który niemal zniszczył Imperium Najwspanialsza świątynia świata Bizancjum za czasów Justyniana i Teodory Zaraza Justyniana Kres rządów i spuścizna Justynian przyszedł na świat jako Petrus Sabbatius w 482 roku w Tauresium, miejscowości znajdującej się niedaleko dzisiejszego Skopje w Macedonii Północnej. Był synem Vigilantii i Sabbatiusa, małżeństwa rolników trudniących się prawdopodobnie hodowlą świń. Zapewne świat nie usłyszałby o Petrusie Sabbatiusie, gdyby nie upomniał się o niego wuj Justyn. Rodzony brat matki Justyniana robił zawrotną karierę jako żołnierz. Ten tracki wieśniak swoją przyszłość i ambicje realizował w armii wiedząc, że dla kogoś bez pieniędzy i koneksji to jedyny sposób by zdobywać prestiżowe urzędy. Ze względu na swoje zasługi został kolejno trybunem, komesem, senatorem, a wreszcie dowódcą oddziału Excubitors, czyli najbliższej ochrony cesarza Anastazjusza I. Z nizin społecznych do władcy potężnego imperium Zyskując coraz większą władzę i pozycję Justyn potrzebował otoczyć się zaufanymi ludźmi, a na kim można bardziej polegać niż na własnej rodzinie? Tym sposobem z prowincji niemalże wprost na salony Konstantynopola wkroczył młody Petrus Sabbatius. Dzięki wujowi Petrus zdobył gruntowne wykształcenie z zakresu prawa, teologii i historii. Przyszły cesarz nie władał greką. Jego ojczystym językiem była łacina. Co prawda z czasem nauczył się mówić w tym języku, jednak jego akcent podobno było powodem do kpin na bizantyjskim, czyli greckojęzycznym dworze. Obecnie uważa się go za ostatniego bizantyjskiego cesarza, który posługiwał się łaciną. Ale oczywiście zapamiętano go nie tylko dlatego. Jak Justyn został cesarzem Cesarz Anastazjusz I zmarł bezpotomnie w 518 roku. A ponieważ nie namaścił nikogo na swojego następcę, zaczął się wyścig różnych kandydatów po koronę. Zresztą w…

justynian-wielki-17d3aad.jpg
width: 1024
height: 603

Teodozjusz Wielki. Cesarz, który zakazał igrzysk i zamknął pogańskie świątynie
type: item
date: 2023-09-19T08:49:03.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: bizancjum
subject: cesarstwo rzymskie
subject: cesarz
subject: rzym
subject: starożytny rzym
subject: Wolny czas
description: Teodozjusz Wielki był rzymskim cesarzem w okresie przełomu. To on w 395 roku n.e. ustalił ostateczny podział cesarstwa na wschodnio- i zachodniorzymskie. Za jego czasów odbyły się ostatnie antyczne igrzyska olimpijskie. Zakazał innych religii oprócz chrześcijaństwa.
encoded: W tym artykule: Kim był i jak wyglądał Teodozjusz Wielki? Zmagania z Germanami i Persami Reformy związane z chrześcijaństwem Śmierć Teodozjusza Wielkiego i jej konsekwencje Teodozjusz Wielki urodził się prawdopodobnie 11 stycznia 347 roku n.e. Zmarł 17 stycznia 395 roku n.e. Cesarzem był of 379 roku. Do 383 roku panował wspólnie z Gracjanem i do 392 roku z Walentynianem II, później – samodzielnie. Kim był i jak wyglądał Teodozjusz Wielki? Z przekazów wynika, że Teodozjusz nie cieszył się najlepszym zdrowiem. Był średniego wzrostu i wątłej budowy ciała. Mimo że pochodził z Hiszpanii, to miał jasne włosy. Był władcą oczytanym i wykształconym. Bardzo interesowała go historia Rzymu. Ponoć jego codzienny tryb życia był dość ascetyczny. Niewiele jadł, lubił przechadzki. Dla zdrowia wykonywał ćwiczenia fizyczne. Bywał jednak popędliwy i podejmował decyzje w gniewie. Początkowo Teodozjusz władał tylko nad wschodnią częścią imperium, a od 394 roku już nad całym cesarstwem. Zmagania z Germanami i Persami Rządy Teodozjusza upłynęły pod znakiem wojen i układów z Germanami napierającymi na granice imperium. Cesarz okazał się mistrzem dyplomacji w trudnych dla imperium czasach. Wykorzystał niesnaski między różnymi grupami barbarzyńców. Ostatecznie w 382 roku wszyscy zawarli pokój. Goci osiedli nad dolnym Dunajem i sprzymierzyli się z Rzymianami. Cesarz dążył do ich asymilacji. Gdy 386 roku kolejna fala Gotów atakowała granicę imperium, została powstrzymana przez pobratymców walczących dla Rzymu. Do śmierci Teodozjusza Goci dotrzymali warunków wspólnego porozumienia, gdyż obdarzali władcę dużym szacunkiem. Na wschodzie granicę imperium naruszali Persowie. Znajdowała się ona na obszarze dzisiejszej Armenii. Reformy związane z chrześcijaństwem Teodozjusz Wielki był gorliwym chrześcijaninem wyznania nicejskiego. W 381 roku chrześcijaństwo (katolicyzm) stało się religią państwową. Edykty z lat 391–392 w praktyce zakazywały kultu pogańskiego. Co ciekawe, czasami nie egzekwowano zakazów…

teodozjusz-wielki-2f847b5.png
width: 1200
height: 630

Konstantyn Wielki to cesarz, który zrobił z sekty heretyków religię dominującą. Był mordercą, został świętym
type: item
date: 2023-09-16T12:34:25.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: bizancjum
subject: cesarstwo rzymskie
subject: cesarz
subject: historia
subject: rzym
subject: Społeczeństwo
subject: starożytność
description: Konstantyn Wielki, inaczej Konstantyn I, trwale zapisał się w historii chrześcijaństwa. Czy ten okrutny władca zasłużył jednak na status świętego?
encoded: W tym artykule: System władzy w Cesarstwie Rzymskim Konstantyn Wielki dochodzi do władzy Wolność wyznania w cesarstwie Zaangażowanie Konstantyna w rozwój chrześcijaństwa Okrucieństwo Konstantyna Wielkiego Euzebiusz z Cezarei pisał o nim, że ma „duszę po trzykroć błogosławioną, zjednoczoną z Bogiem, wolną od wszelkich ziemskich nieczystości”. Ta zjednoczona z Bogiem dusza nie przeszkadzała mu wydać rozkazu zamordowania żony, syna, teścia i szeregu dalszych krewnych. Pod względem morderczych zapędów mógł z nim rywalizować tylko niesławny Neron. Ale Neron traktowany jest w oczach potomnych jako ucieleśnieniem zła i degeneracji. Tymczasem Konstantyn Wielki został wyniesiony na ołtarze i ogłoszony świętym. W byciu arcychrześcijańskim cesarzem nie przeszkadzał mu nawet fakt, że chrzest przyjął na łożu śmierci. System władzy w Cesarstwie Rzymskim Konstantyn nie powinien zostać cesarzem. Jego ojciec, Konstancjusz Chlorus, nie miał prawa mianować syna na to stanowisko. Wcale nie dlatego, że urodzony w 272 roku Konstantyn był jego synem ze związku ze świętą Heleną, córką karczmarza. Potem Konstancjusz oddalił ją, gdy pojął za żonę Teodorę, córkę ówczesnego augusta Maksymiliana. Ale dlatego, że wówczas w Cesarstwie Rzymskim panowała tetrarchia. To specyficzny system rządów, który zakładał równoczesne sprawowanie władzy przez czterech panujących: dwóch noszących tytuł augusta i dwóch władców niższej rangi z tytułem cezara. Było to wynikiem trudności sprawowania władzy nad ogromnym imperium przez jednego władcę. A także faktu, że lepiej było oddać część władzy niż pozwolić na wybuchy wojen domowych. Każdy august miał sobie znaleźć cezara, z którym dzielił władzę i który miał być jego następcą. Cezar, zostając augustem, również miał mianować nowego cezara i tak miało to trwać. Konstantyn Wielki dochodzi do władzy Gdy Konstancjusz Chlorus został jednym z dwóch augustów, stanowisko cezarów przejęli Flawiusz Sewer oraz Maksymin Daja. Konstantyn, który w przyszłości miał zyskać przyd…

konstantyn-wielki-to-cesarz-ktory-zrobil-z-sekty-heretykow-religie-dominujaca-byl-morderca-zostal-swietym-fot-heritage-art-heritage-images-via-getty-images-e567247.jpg
width: 1024
height: 554

Król Gotów Teodoryk Wielki miał swoją siedzibię w Bułgarii. Odkryli ją poznańscy archeolodzy
type: item
date: 2023-08-24T09:09:12.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: barbarzyńcy
subject: bizancjum
subject: historia
subject: Społeczeństwo
subject: starożytność
subject: starożytny rzym
description: Pozostałości po rezydencji króla Gotów, Teodoryka Wielkiego, odkryli w Novae w Bułgarii archeolodzy z Poznania. W środku budowli znaleźli dziesiątki monet i biżuterię.
encoded: W tym artykule: Rezydencja Teodoryka Wielkiego Novae – miasto o bogatej historii Kim był Teodoryk Wielki? Teodoryk Wielki w Novae Czy Goci byli chrześcijanami? Uwagę archeologów przykuły ruiny budowli, która zdecydowanie odróżniała się od innych konstrukcji w mieście. Badacze zwrócili też uwagę na jej położenie. Wzniesiono ją przy najważniejszej ulicy na osi wschód-zachód. – Analiza wydarzeń historycznych oraz dotychczasowych danych archeologicznych skłania do postawienia hipotezy, iż prawdopodobnie mamy do czynienia z rezydencją przeznaczoną dla osoby wysokiej rangi, prawdopodobnie, króla Gotów Teodoryka Wielkiego – powiedziała „National Geographic Polska" kierująca badaniami dr hab. Elena Klenina z Wydziału Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Rezydencja Teodoryka Wielkiego Z najnowszych wykopalisk wynika, że rezydencja zajmowała powierzchnię nie mniejszą niż 35 m na 46 m. Jej fasada była zwrócona na główną ulicę miasta – via principalis. Archeolodzy ubolewają, że do badań archeologicznych dostępna jest tylko południowa część rezydencji. Północna jej część znajduje pod współczesną asfaltową drogą. Do tej pory archeologom udało się odsłonić wyłożony kamienną posadzką, dziedziniec portykowy wraz ze studnią oraz dwa pomieszczenia pomocnicze. Znaleziono też sporo zabytków. Wśród nich było ponad 60 monet z brązu. Pochodzą z końca IV i V wieku. Archeolodzy natknęli się też na biżuterię i lampy gliniane. Odkryto też płytki marmurowe z dekoracją geometryczną i roślinną. Zdaniem badaczy były elementami wykładzin ściennych w pomieszczeniach rezydencji. Wszystko wskazuje na to, że rezydencja została zniszczona w drugiej połowie V w. Zabudowania pałacu Teodoryka znajdują się zaledwie kilka metrów na zachód od rezydencji biskupiej i od monumentalnego budynku horreum, czyli magazynu. – To sąsiedztwo nie może być przypadkowe – uważa dr hab. Klenina. Podkreśliła, że od drugiej połowy V wieku w Novae ważną rolę w polityce odgrywał biskup. – Koegzystencja tych dw…

teodoryk-wielki-5bab89f.png
width: 1200
height: 630

Stambuł – historia miasta, które było stolicą Cesarstwa Bizantyjskiego i Imperium Osmańskiego
type: item
date: 2023-05-29T08:33:47.000Z
creator: Agnieszka Franus
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: bizancjum
subject: historia
subject: imperium
subject: Społeczeństwo
subject: stambuł
subject: turcja
description: To miasto znane było wcześniej jako Bizancjum, Nowy Rzym czy Konstantynopol. Od podboju przez Turków nosi nazwę Stambuł. Historia tej metropolii jest równie fascynująca, jak jego współczesne atrakcje.
encoded: W tym artykule: Stambuł – historia osadnictwa Początki Bizancjum Konstantynopol i szczyt rozwoju cesarstwa Upadek Konstantynopola Stambuł jako stolica Imperium Osmańskiego Stambuł zachwyci każdego fana orientu, tajemniczych historii, fascynujących budynków, zakupów i dobrego jedzenia. To również największe miasto Turcji i Europy. Jego populacja liczy nieoficjalnie aż 25 mln osób, czyli niemal jedną czwartą ludności tego kraju. W 2022 roku do Stambułu przyjechało ponad 16 mln turystów, co plasuje go w czołówce najchętniej odwiedzanych miast świata. Stambuł – historia osadnictwa Stambuł szczyci się wyjątkowo strategicznym położeniem. Znajduje się nie tylko na dwóch kontynentach – na granicy Europy i Azji, nad cieśniną Bosfor – ale też blisko Afryki, a więc głównych szlaków handlowych. Zawsze krzyżowały się tu wpływy cywilizacji europejskich oraz imperiów o korzeniach azjatyckich. To sprawiło, że jego historia jest tyleż fascynująca, co burzliwa. Był bowiem łakomym kąskiem dla wielu szukających szczęścia i bogactwa nacji. Pierwsze ślady osadnictwa na tych terenach pochodzą już sprzed 6000 lat p.n.e. Jednak dopiero greccy koloniści z Megary, którzy przybyli na te tereny w VII wieku p.n.e. pod wodzą króla Byzasa, założyli tutaj stałą kolonię. Początki Bizancjum Grecy nazwali ją Bizancjum. Podobno o lokalizacji miasta nad Złotym Rogiem zadecydowała delficka wyrocznia. Poradziła ona królowi osiedlić się naprzeciwko „Krainy ślepców”. I tak właśnie o ludziach, którzy nie docenili walorów tego miejsca, pomyślał Byzas. Zobaczył on bowiem naturalną, głęboką zatokę, otoczoną z dwóch stron falującymi wzgórzami doskonałymi do obrony. Drogocenny skarb sprzed 800 lat odkryto w Niemczech. To dowód na współpracę wikingów z Bizancjum Praktykant archeologii w północnych Niemczech odnalazł średniowieczny skarb sprzed 800 lat. Wśród drogocennych przedmiotów znajdowały się bizantyjskie kolczyki, które wskazują, że obsza... Nowa kolonia wkrótce została zniszczona przez Persów i odbudowana p…

stambul2-2f8fb3d.jpg
width: 1280
height: 853

W podziemiach Stambułu odkryto tajemne przejście. Wybudowano je ponad 1500 lat temu
type: item
date: 2023-05-17T08:36:42.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: bizancjum
subject: Edukacja
subject: kościoły
subject: odkrycia
subject: stambuł
subject: turcja
description: W ruinach bizantyjskiego kościoła w Stambule archeolodzy odnaleźli tajemne podziemne przejście. Wybudowano je ok. 1500 lat temu.
encoded: W tym artykule: Największy kościół w dawnym Konstantynopolu Wykopaliska ujawniły nowe zabytki i artefakty Ruiny kościoła są dziś atrakcją turystyczną Kościół św. Polieukta znajduje się w dzielnicy Saraçhane w stolicy Turcji. Niewiele wiadomo o historii świątyni tuż po jej wybudowaniu. Pewne jest jednak, że w tym okresie nie było Stambułu, lecz Konstantynopol, który był najważniejszym miastem cesarstwa wschodniorzymskiego. Budynek powstał na specjalne życzenie Juliany Anicji, bizantyjskiej księżniczki i córki cesarza Olibriusza. To właśnie arystokratka angażowała się w ważniejsze projekty architektoniczne miasta i przeznaczała na nie swój olbrzymi majątek. Największy kościół w dawnym Konstantynopolu Kościół miał być swoistym symbolem potęgi rodu Juliany. Bogato zdobiony budynek był największym obiektem sakralnym przed wybudowaniem Hagii Sophii. Przetrwał do XI wieku. Szybko niszczał, żeby w czasach imperium osmańskiego i po upadku Konstantynopola zniknąć niemalże całkowicie na kilkaset lat. Pozostałości wielkiego kościoła odkryto ponownie dopiero w latach 60. ubiegłego wieku. W kościele św. Polieukta przeprowadzono ostatnio kolejne wykopaliska archeologiczne. Naukowcy odnaleźli nieznane wcześniej, tajne przejście, które znajdowało się pod ziemią. Ściany wewnętrzne zdobiły płaskorzeźby, kamienne inkrustacje oraz mozaiki. Badacze przyznali, że nie spodziewali się, że jakakolwiek część dawnego kościoła, mogła zostać tak dobrze zachowana. Wykopaliska ujawniły nowe zabytki i artefakty – Odnalezione przejście podziemne jest doskonałym przykładem dawnej architektury bizantyjskiego miasta. To przestrzeń, która przetrwała próbę czasu, konflikty, inwazje i dotkliwe trzęsienia ziemi, które nawiedziły Konstantynopol – mówił w komunikacie dla mediów Mahir Polat, zastępca sekretarza generalnego Istanbul Metropolitan Municipality. – Przez te 1500 lat w Stambule odnotowano dziesiątki wstrząsów, a kraj obecnie zmaga się z potencjalnym ryzykiem trzęsienia. Ta struktura przetrwała to w…

podziemne-przejscie-3b1bf9d.webp
width: 1377
height: 721

Gwardia Wareska, czyli nieustraszeni wikingowie w służbie Bizancjum. Co wiemy o tej formacji wojskowej?
type: item
date: 2023-05-04T06:52:51.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: bizancjum
subject: historia
subject: Społeczeństwo
subject: średniowiecze
subject: wikingowie
description: Aby zaciągnąć się do służby, musieli pokonać niemal cztery tysiące kilometrów dzielące Skandynawię i Konstantynopol. W służbie cesarza spędzali średnio po 20 lat, po czym wracali na północ. Gwardia Wareska, czyli wywodzący się z wikingów wojownicy biegle posługujący się toporami i włóczniami, siali postrach wśród wrogów cesarzy bizantyjskich. Byli tak potężni, że bezpośrednio wpływali na to, kto zasiądzie na tronie Cesarstwa Wschodniego.
encoded: W tym artykule: Gwardia Wareska – osobista ochrona cesarza Kim byli Waregowie? Waregowie budzili postrach w Bizancjum Wierna i okrutna gwardia cesarska Waregowie gromadzili bogactwa W szeregach Gwardii Wareskiej służył król Norwegii Upadek formacji Waregów „Skandynawowie od dawna odwiedzali Konstantynopol, a bogactwo i dziwy tego miasta wywarły na nich ogromne wrażenie. W swoich północnych siedliskach opowiadali o Myklegardzie, tak bowiem nazywali to wielkie miasto, które niegdyś utożsamiali z Asgardem, siedzibą bogów. Już w 930 roku Skandynawowie służyli w armii carskiej. Na początku XI wieku znajdowało się ich tam tak wielu, że sformowano regiment skandynawski, słynną gwardię wareską”. Sir Steven Runciman, „Dzieje wypraw krzyżowych”, tom I Gwardia Wareska – osobista ochrona cesarza Był rok 987, gdy potężny cesarz Bizancjum Bazyli II, zawarł specyficzny układ z Włodzimierzem Kijowskim. Ten porywczy i brutalny książę, wywodzący się z wikingów rabujących tereny obecnej Ukrainy, miał użyczyć cesarzowi sześć tysięcy zaprawionych w bojach żołnierzy. W zamian otrzymał za żonę siostrę cesarza, a rządzone przez niego państwo zyskało intratne kontrakty handlowe. Wojownicy Włodzimierza byli potrzebni cesarzowi do dwóch rzeczy. Po pierwsze, do walk z Bułgarami. W chwili, gdy do armii Bazylego dołączyli wysłani z Kijowa wojowie, bizantyjskie wojska stały się niepokonane. Rozprawiły się z próbującymi oswobodzić się spod panowania cesarza Bułgarami, a sam Bazyli zyskał przydomek Bułgarobójcy. Wikingowie. To miasto było siedzibą wikińskiej elity. Odkryto je na terenie dzisiejszej Rosji Wikińskie floty, niosące Europie śmierć, przewoziły też kupców. Zapuszczały się na wschód aż po Turcję, środkową Rosję, być może Iran lub nawet dalej. W średniowiecznych tekstach ... Po drugie, wojowie Włodzimierza mieli chronić samego cesarza i jego bliskich przed powszechnymi w Konstantynopolu spiskami. Kim byli wojownicy, którzy odmienili losy konfliktu i pozwolili Bazylowi przesunąć granice imp…

gwardia-wareska-czyli-nieustraszeni-wikingowie-w-sluzbie-biznancjum-co-wiemy-o-tej-formacji-wojskowej-ryc-michael-barachios-scan-by-nypl-wikimedia-commons-public-domain-9a0b485.jpg
width: 2284
height: 1406

Drogocenny skarb sprzed 800 lat odkryto w Niemczech. To dowód na współpracę wikingów z Bizancjum
type: item
date: 2023-03-03T14:42:00.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: bizancjum
subject: Edukacja
subject: historia
subject: niemcy
subject: skandynawia
subject: średniowiecze
subject: wikingowie
description: Praktykant archeologii w północnych Niemczech odnalazł średniowieczny skarb sprzed 800 lat. Wśród drogocennych przedmiotów znajdowały się bizantyjskie kolczyki, które wskazują, że obszar był kluczowy w wymianie handlowej pomiędzy Bizancjum a wikingami.
encoded: W tym artykule: Szlezwik-Holsztyn był ważnym centrum handlowym wikingów Skarby pochodziły z Bizancjum i arabskiej części Hiszpanii Wikingowie wyruszali do Bizancjum, aby sprzedawać swoje towary Wikingowie zapisali się na kartach historii jako bezwzględni wojownicy i łupieżcy oraz znakomici żeglarze, którzy odkrywali najbardziej odległe miejsca na Ziemi. Znane są ich pierwsze wyprawy na wschód Europy oraz na wybrzeża Wielkiej Brytanii i słynny najazd na angielski klasztor Lindisfarne, a później na Francję. Jednak opuszczenie rodzinnej Skandynawii nie zawsze wiązało się z grabieżą. Ludzie północy szybko zdali sobie sprawę, że bogactwo można zdobyć nie tylko bronią, ale również budując sprawną sieć handlową. Szlezwik-Holsztyn był ważnym centrum handlowym wikingów W połowie VIII wieku szwedzcy wikingowie zakładali osady na południe od jeziora Ładoga we współczesnej Rosji. Tam też stworzyli fundamenty pod przyszłe trasy handlowe, które przebiegały m.in. przez rzekę Wołchow. Z czasem Normanowie zakładają port w Kijowie, który staje się bramą do cesarstwa wschodniorzymskiego. Wikińscy wojownicy będą nie tylko handlować z Bizancjum, ale również walczyć w bizantyjskiej armii jako najemnicy. Drogocenny prezent dla wodza wikingów. W Danii odnaleziono kolczyk z XI wieku Biżuteria prawdopodobnie była prezentem bizantyjskiego Cesarza dla wodza wikingów. Kolczyk może mieć nawet 1000 lat. Najnowsze odkrycie w Niemczech rzuca nowe światło na szlaki handlowe wikingów. Praktykant w Państwowym Instytucie Archeologicznym Szlezwik-Holsztyn odnalazł ostatnio okazały skarb, w którym znajdowały się drogocenne koczyki pokryte kamieniami szlachetnymi, broszki, złote monety i pierścionki. Archeolodzy od dziesięcioleci badają region Szlezwik-Holsztyn, w poszukiwaniu śladów wikingów. W średniowieczu znajdowało się tu m.in. największe miasto nordyckie z czasów Normanów – Hedeby. Osada położona była u nasady Półwyspu Jutlandzkiego, w miejscu między przesmykiem Schlei i rzeką Treene. Dzięki tej lok…

bizantyjski-skarb-b29f32e.webp
width: 970
height: 546

Archeolodzy odnaleźli miejsce pochówku świętego Mikołaja. Gdzie się znajduje?
type: item
date: 2022-10-20T10:38:05.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: bizancjum
subject: chrześcijaństwo
subject: Edukacja
subject: jezus chrystus
subject: Kultura
subject: odkrycia archeologiczne
subject: Społeczeństwo
subject: starożytny rzym
subject: święty mikołaj
description: Badacze odnaleźli miejsce, w którym pochowany został Mikołaj z Miry. Znajduje się w południowej Turcji.
encoded: W tym artykule: Gdzie i kiedy zmarł Mikołaj z Miry? W XI wieku szczątki biskupa zostały wykradzione z kościoła Archeologom udało się odnaleźć dokładne miejsce pochówku Mikołaja Kim był Mikołaj z Miry? Na przełomie III i IV wieku, w starożytnym mieście Mira (obecnie Demre), żył pewien biskup. Według najstarszych przekazów, w epoce hellenistycznej nazywany był Nikolaos, co po polsku oznacza Mikołaj. Bardzo niewiele wiadomo o jego życiu, a większość źródeł pochodzi z ikonografii i badań archeologicznych. Co ciekawe, pierwsze wzmianki w tekstach o tej postaci pochodzą dopiero z VI wieku, czyli 200 lat po jego śmierci. Gdzie i kiedy zmarł Mikołaj z Miry? Demre to miasto, które znajduje się w południowo-zachodniej części tureckiej Anatolii. Ówczesna Mira była jednym z ważniejszych miast regionu, zarówno w czasach imperium rzymskiego, jak i bizantyjskiego. W mieście wybudowano świątynię Artemidy, która była wówczas największą i najpiękniejszą budowlą Miry. To właśnie ten budynek nakazał zburzyć Mikołaj, który walczył z pogańskimi wierzeniami. W jego miejsce nakazał postawić swój kościół. Prawdopodobnie w 343 r. n.e. biskup zmarł, a jego szczątki pochowano w sarkofagu, który umieszczono w krypcie grobowej znajdującej się w świątyni. Kilkaset lat później kościół został zalany, a na jego murach wybudowano nową świątynię pod wezwaniem św. Mikołaja. W XI wieku szczątki biskupa zostały wykradzione z kościoła W 1087 roku kości duchownego zostały wykradzione przez włoskich kupców i od tego czasu znajdują się w Bazylice św. Mikołaja Cudotwórcy w Bari. Z kolei kilkanaście lat później, w czasach pierwszej wyprawy krzyżowej, weneccy żeglarze zrabowali resztę kości biskupa. Przewiezione zostały do Wenecji, gdzie wyeksponowano je w postaci relikwii w tamtejszym kościele San Nicolò del Lido. Kim tak naprawdę był Święty Mikołaj? Święty Mikołaj jest jedną z najpopularniejszych postaci we współczesnej kulturze. Co roku dzieci na całym świecie wysyłają list do wesołego staruszka, licząc, że …

swiety-mikolaj-z-miry-cd675fb.jpg
width: 6000
height: 4000

Saloniki w jeden dzień. Co warto zobaczyć i zjeść?
type: item
date: 2022-06-09T10:19:41.000Z
creator: Michał Cessanis
subject: Kierunki
subject: Smaki świata
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: bizancjum
subject: gastronomia
subject: grecja
subject: Kuchnia
subject: kuchnia regionalna
subject: Travel
subject: zabytki
description: To miasto to nie tylko skansen sztuki bizantyjskiej. Saloniki to także kulinarna stolica Grecji. Warto wybrać się do tutejszych tawern!
encoded: W tym artykule: Saloniki – Biała Wieża Z jakich zabytków słyną Saloniki? Saloniki – targowisko Kapani Saloniki – tawerny Saloniki – dzielnica Ladadika Saloniki – co jeszcze warto zobaczyć? Saloniki – dojazd Saloniki – nocleg – Proponuję zacząć od kawy i naszego lokalnego przysmaku jakim jest bougatsa. Po niej zawsze ma się dobry humor – Zinovia Drepanidou, moja znajoma przewodniczka z Salonik, dobrze wiedziała, że czymkolwiek greckim mnie poczęstuje, na pewno będę zadowolony. Chwilę wcześniej wyruszyliśmy z hotelu na spacer przez miasto promenadą ciągnącą się nad Zatoką Salonicką. Zinovia, wiedząc, że w Salonikach jestem tylko jeden dzień, chciała pokazać mi kilka swych ulubionych miejsc – na więcej nie starczyło by nam pewnie czasu. Jednak pogoda nieco zmieniła nasze plany. Saloniki – Biała Wieża Tuż po wyjściu na spacer nad miastem lunął deszcz. I tak, w oczekiwaniu na poprawę aury, wylądowaliśmy w kawiarni w pobliżu Białej Wieży z XV wieku, do której zajrzeliśmy później. To symbol miasta najczęściej spotykany na pocztówkach. Choć nazywana jest białą, to jej historia raczej jest czarna. – W XIX wieku nazywano ją Krwawą Wieżą. Turcy mieli tu twierdzę, garnizon i więzienie, a w 1890 roku doszło tu do rzezi więzionych zbuntowanych janczarów – wyjaśnia mi Zinovia, gdy czekamy na nasze zamówienie. Dzisiaj w wieży można oglądać wystawę poświęconą historii miasta – to ekspozycja Muzeum Kultury Bizantyjskiej. Wreszcie dostajemy słodką kawę z pianką przygotowywaną tradycyjnie w tygielku i bougatsę, a właściwie dwie – jedną przyrządzoną na słono, a drugą na słodko. Kosztuję po kawałku obu ciach z ciasta filo nadziewanych budyniem z kaszy manny z dodatkiem wanilii i posypanych cukrem pudrem. Te greckie kremówki w Salonikach są przysmakiem podawanym na śniadanie. Przepis na nie przywieźli w XX wieku greccy uchodźcy z Konstantynopola. – Dziś ciasto filo przygotowywane jest głównie maszynowo, choć w mniejszych miastach i na wsiach gospodynie wciąż wyrabiają je ręcznie – podkreś…

saloniki-w-jeden-dzien-co-warto-zobaczyc-i-zjesc-fot-getty-images-26cb451.jpeg
width: 2121
height: 1413

Drogocenny prezent dla wodza wikingów. W Danii odnaleziono kolczyk z XI wieku
type: item
date: 2021-12-14T14:41:42.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: bizancjum
subject: Edukacja
subject: wikingowie
subject: Wolny czas
description: Biżuteria prawdopodobnie była prezentem bizantyjskiego Cesarza dla wodza wikingów. Kolczyk może mieć nawet 1000 lat.
encoded: Przepiękny złoty kolczyk został odnaleziony niedaleko Bøvlingbjerg, duńskiego miasta w regionie Jutlandia Środkowa. Odkrycia dokonał Frants Fugl Vestergaard za pomocą wykrywacza metali. Eksperci przyznają, że nigdy wcześniej w Skandynawii nie widziano podobnej biżuterii. Naukowcy sugerują, że mógł to być prezent dla wodza wikingów, który podarował mu cesarz Bizancjum nawet 1000 lat temu. Drogocenny prezent Kolczyk prawdopodobnie pochodzi z Cesarstwa Wschodniorzymskiego (bizantyjskiego). Badacze zwracają uwagę na wyjątkowość znaleziska. Dotychczas znanych było maksymalnie 12 podobnych elementów biżuterii na całym świecie, ale nigdy nie znaleziono ich w Skandynawii. Nie udało się dotychczas znaleźć drugiego od pary. - Czuję się tak, jakbym dostał wiadomość z przeszłości. Jestem bardzo szczęśliwy, że udało mi się znaleźć ten przedmiot. To odkrycie pokazuje również, że tutaj, w Jutlandii Środkowej 1000 lat temu żyli bardzo wpływowi i ważni ludzie. - mówi autor odkrycia. Eksperci przyznają, że wikingowie, którzy wracali ze swoich wypraw, zazwyczaj przywozili różne drogocenne przedmioty, ale nigdy biżuterie. Ciekawy jest również fakt, że w miejscu, gdzie znaleziono kolczyk, nie było w przeszłości żadnej znanej osady wikingów. -Mogliśmy spodziewać się, że znajdziemy tak piękną biżuterię wraz z całym skarbem w grobowcu legendarnego władcy, a nie na przypadkowym polu w Bøvlingbjerg. - mówi Peter Pentz, kurator wystawy w duńskim Muzeum Narodowym. Handel wikingów Kolczyk składa się ze złotej płytki półksiężyca. Włożona jest w oprawę wykonaną ze szczerego, zdobionego złota. Płyta pokryta jest emalią. Możemy dostrzec na niej motyw ptaków, które siedzą wokół czegoś przypominającego drzewo, krzew lub inną roślinę. Eksperci, którzy badali przedmiot, podejrzewają, że mógł być to symbol życia. Zauważają również, że stylistyka bardzo przypomina krzyż Dagmar. To bizantyjski krzyż relikwiarzowy z podobnego okresu, który również został odnaleziony w Danii. Naukowcy podejrzewają, że przed…

kolczyk-c22ab1f.jpeg
width: 640
height: 388

Cmentarzysko wraków w Morzu Czarnym. Morskie dno jak podręcznik historii!
type: item
date: 2019-03-05T01:18:04.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: bizancjum
subject: Edukacja
subject: rzym
subject: Sport
subject: statki
subject: Travel
subject: wrak statku
description: Ponad 60 wraków z okresu od Bizancjum do XIX wieku - to bilans badań przeprowadzonych na dnie Morza Czarnego, które, jak się okazuje, jest prawdziwym cmentarzyskiem statków. Niektóre z nich zachowały się w zaskakująco dobrym stanie. Badania prowadzono w ramach projektu Black Sea MAP
encoded: Naukowcom z Uniwersytetu w Southampton zajęło to trzy lata. Jest to jeden z największych projektów. Co ciekawe, na początku wcale nie chodziło o szukanie wraków. Projekt dotyczył badania dna Morza Czarnego pod kątem zmian klimatycznych. Najstarszy okręt pochodzi ze schyłkowego okresu Cesarstwa Rzymskiego. Inne pamiętają czas Bizancjum i wieków średnich. To wspaniała wizytówka ostatnich 2500 lat tego regionu. Naukowcy twierdzą, że jest to bezkonkurencyjne odkrycie. Lokalizacja statków mówi wiele o szlakach handlowych i działaniach wojennych. Nareszcie możemy dokładnie zbadać budowę okrętów, które do tej pory znaliśmy tylko z rysunków. - Jeszcze nigdy nie widzieliśmy czegoś takiego – mówi Dr Kroum Batchvarov z Uniwersytetu w Connecticut. – Historia odkrywa swoje tajemnice na naszych oczach – dodaje. Naukowcy posługiwali się zdalnie sterowanymi pojazdami „ROV” z kamerami w wysokiej rozdzielczości z możliwością nagrywania w 3D, laserami, oświetleniem i sprzętem do badania dna morskiego. Jak to się stało, że wraki są w tak dobrym stanie? Morze Czarne na głębokości 150 metrów jest anoksyczne. To znaczy, że nie ma tam tlenu rozpuszczonego w wodzie lub jest go bardzo mało i przez to nie występują tam prawie żadne organizmy. Jeden ze średniowiecznych statków handlowych zachował się tak dobrze, że wygląda jakby dopiero co zatonął. Można na nim dostrzeż takie szczegóły jak np. liny i rzeźbienia. Zespół będzie utrzymywał w tajemnicy lokalizację wraków dopóki trwają badania ze względu na ich bezpieczeństwo. Na szczęście pracuje z nimi ekipa telewizyjna, dzięki której wyniki prac dotrą do szerszej publiczności. Źródło: iflscience Tekst: Paweł Sadowski

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/710be788ebffb6ae0b9f78a0b0260edd2631bd88-bb34d3d.png
width: 1284
height: 631