Sportowcy coraz częściej trenują odporność na upał. Jakie są ich granice wytrzymałości?
Regularna ekspozycja na wysoką temperaturę może zmusić organizm do adaptacji do upału – poprawiając m.in. tempo pocenia, objętość krwi i pracę układu krążenia. Pytanie brzmi jednak: czy istnieje granica tego, jak wiele człowiek jest w stanie wytrzymać?
Ile upału jest w stanie wytrzymać człowiek? To pytanie, które coraz trudniej ignorować. W marcu tego roku biegaczom biorącym udział w maratonie w Los Angeles pozwolono zakończyć bieg niemal 13 kilometrów przed metą, gdy temperatura zbliżyła się do 32°C. Z kolei podczas igrzysk olimpijskich w Paryżu w 2024 roku organizatorzy wdrożyli specjalne procedury chłodzenia i dokładnie monitorowali temperaturę wewnętrzną sportowców w obawie przed skutkami ekstremalnego upału. W obliczu coraz częstszych fal ekstremalnych upałów coraz więcej sportowców sięga po aklimatyzację cieplną. To metoda treningu mająca przygotować organizm do wysiłku w wysokich temperaturach i poprawić jego zdolność do radzenia sobie z upałem. W 2024 roku Manika Gamble, biegaczka z Atlanty, postanowiła przetestować tę strategię przed wieloetapowym biegiem przez wydmy Namibii, gdzie temperatura mogła sięgać nawet około 62°C. Dwa miesiące przed startem zaczęła treningi adaptacyjne do upału – trzy razy w tygodniu skakała na skakance lub ćwiczyła w saunie, łącząc te sesje ze swoim standardowym planem treningowym. Wyposażona w ochronę przeciwsłoneczną i duże zapasy wody, Manika ukończyła cały bieg liczący około 250 kilometrów. Większość biegaczy nigdy nie będzie musiała mierzyć się z aż tak ekstremalnymi warunkami. Jednak wraz z rosnącymi temperaturami badacze podkreślają, że podobne mechanizmy adaptacyjne mogą mieć znaczenie dla każdego, kto spędza czas w upale. Dziś pytanie nie brzmi już tylko, czy organizm potrafi przystosować się do wysokich temperatur, ale także – jak daleko może bezpiecznie sięgać ta adaptacja. Jak działa aklimatyzacja cieplna? U swej podstawy aklimatyzacja cieplna polega na trenowaniu organizmu, aby chłodził się bardziej efektywnie. Poprzez powtarzalną ekspozycję na wysokie temperatury zaczyna kształtować się szereg zmian fizjologicznych. – Ludzie mają naprawdę niesamowitą zdolność adaptacji do upału. To nasz unikatowy przepływ krwi oraz system pocenia się sprawiają, że – nawet na tle świata ssaków – jesteśmy wyjątkowo zdolni do reagowania na wysokie temperatury – mówi prof. Chris Minson, współdyrektor laboratorium fizjologii wysiłkowej i środowiskowej na Uniwersytecie Oregońskim. Proces adaptacji zaczyna się już przy regularnym kontakcie z ciepłem, choćby podczas pierwszych gorących dni lata. Jednak celowy trening w wysokiej temperaturze sprawia, że zmiany zachodzą szybciej i są bardziej wyraźne. – Podczas wysiłku w wysokiej temperaturze organizm musi oddawać ciepło do otoczenia i utrzymywać względnie niską temperaturę ciała – wyjaśnia prof. Julien Périard z University of Canberra. – Podstawowym mechanizmem chłodzenia jest parowanie potu. Trening w upale sprawia, że organizm staje się w tym coraz skuteczniejszy. Człowiek zaczyna pocić się wcześniej i efektywniej, dzięki czemu może szybciej odprowadzać ciepło i zapobiegać nadmiernemu wzrostowi temperatury wewnętrznej. Zmienia się również układ krążenia. Jak wyjaśnia prof. Julien Périard, u większości osób dochodzi do zwiększenia całkowitej objętości krwi, zwłaszcza osocza. – Dzięki temu krążenie staje się wydajniejsze, a tętno podczas wysiłku spada – mówi dr Robert Kenefick z UMass Lowell. Mniejsze obciążenie układu sercowo-naczyniowego sprawia, że wysiłek, który wcześniej wydawał się bardzo wymagający, staje się łatwiejszy do zniesienia nawet w wysokiej temperaturze. Jak sportowcy trenują odporność na upał? W przypadku sportowców trening aklimatyzacyjny często odbywa się w specjalnych komorach klimatycznych, gdzie temperatura i wilgotność są ściśle kontrolowane. Jedną z metod stosowanych w badaniach dr Roberta Keneficka jest długotrwały wysiłek o niskiej intensywności wykonywany w wysokiej temperaturze. – Zazwyczaj prosimy badanych o stuminutowy spacer każdego dnia przez dziesięć dni – mówi. Pierwszego dnia wielu nie jest w stanie ukończyć pełnej sesji bez przegrzania. Jednak w miarę upływu dni ich temperatura wewnętrzna rośnie wolniej, tętno pozostaje niższe i są w stanie zajść dalej mniejszym kosztem. Podobne efekty można osiągnąć także poza laboratorium – trenując podczas upalnej pogody (lub w ogrzewanym pomieszczeniu) albo dodając kolejne warstwy odzieży, na przykład bluzę z kapturem. Większość ekspertów zaleca łączenie ekspozycji na ciepło z lżejszymi treningami, przy jednoczesnym zachowaniu intensywniejszych ćwiczeń, takich jak sesje szybkościowe, na chłodniejsze warunki. Naukowcy odkrywają również, że metody pasywne, takie jak zanurzenie w ciepłej wodzie lub sesje w saunie po treningu, mogą być równie skuteczne i mniej obciążające dla organizmu. Dr Robert Kenefick twierdzi, że większość osób powinna stosować kombinację aktywnych i pasywnych metod treningu cieplnego. Kluczem jest zachowanie ostrożności. Upał to potężny stresor fizjologiczny, a adaptacja wymaga czasu. Eksperci zalecają stopniowe budowanie ekspozycji, monitorowanie reakcji organizmu i traktowanie nawodnienia jako priorytetu. – Jeśli się odwodnisz, twoje pocenie się zmniejszy, a wtedy będziesz mieć naprawdę poważne kłopoty – mówi prof. Chris Minson. Nawet stosunkowo krótkie programy adaptacyjne, trwające około 7–10 dni, mogą przynieść zauważalne efekty. Prof. Chris Minson zaleca jednak bardziej długofalowe podejście – stopniowe oswajanie organizmu z wysoką temperaturą przez kilka tygodni, zamiast intensywnego „przyspieszonego” treningu. Coraz więcej sportowców korzysta także z sensorów monitorujących obciążenie cieplne, takich jak CORE, które pozwalają śledzić reakcję organizmu w czasie rzeczywistym. Eksperci podkreślają jednak, że takie urządzenia powinny być jedynie uzupełnieniem, a nie zastępstwem dla własnych odczuć. Aklimatyzacja cieplna nie oznacza również, że możesz porzucić pozostałe środki ostrożności. – Jeśli zaczniesz wolniej i pobiegniesz spokojniejszym tempem, organizm będzie wytwarzał mniej ciepła, więc łatwiej będzie mu je odprowadzać – wyjaśnia prof. Chris Minson. – Dzięki temu możesz utrzymać wysiłek przez dłuższy czas. Gdzie leży granica ludzkiej odporności na upał? Choć możesz wytrenować swoje ciało tak, by lepiej reagowało na upał, ma ono swoje granice. Organizatorzy zawodów coraz częściej opierają się na wskaźniku WBGT (wet-bulb globe temperature), który uwzględnia temperaturę, kąt padania promieni słonecznych, zachmurzenie, prędkość wiatru oraz wilgotność, aby określić, kiedy warunki stają się niebezpieczne. Prof. Julien Périard i inni badacze ustalili, że ponad jedna czwarta wszystkich biegów długodystansowych odbywa się w umiarkowanym, wysokim lub ekstremalnym upale. Jednym z najważniejszych czynników wpływających na zdolność organizmu do radzenia sobie z upałem jest wilgotność powietrza. Im jest wyższa, tym większe staje się ryzyko chorób związanych z przegrzaniem. Gdy powietrze jest już nasycone parą wodną, pot nie odparowuje tak skutecznie, a organizm traci możliwość efektywnego chłodzenia się. Dlatego dzień z temperaturą 32°C i wysoką wilgotnością może być bardziej niebezpieczny niż znacznie gorętsze, ale suche warunki. Badania prowadzone na Penn State University wykazały, że granica bezpieczeństwa dla młodych, zdrowych dorosłych osób (bez wcześniejszej aklimatyzacji do upału) wynosi około 31°C przy 100-procentowej wilgotności. Nie wszyscy reagują jednak na upał w ten sam sposób. Dr Jessica Mee z University of Worcester bada różnice między kobietami i mężczyznami w adaptacji do wysokich temperatur. Część jej badań sugeruje, że kobiety mogą mieć niższą tolerancję na upał i potrzebować dłuższego okresu aklimatyzacji, choć naukowcy podkreślają, że wiedza w tym zakresie wciąż się rozwija. Mimo pewnych ograniczeń, ogólny wniosek jest jasny: aklimatyzacja cieplna działa. – A wraz ze zmianami klimatu robi się coraz cieplej, przez co sportowcy częściej rywalizują w wysokich temperaturach – twierdzi prof. Julien Périard. Ze względu na potencjalne korzyści płynące z treningu cieplnego, badacz analizuje obecnie wpływ terapii ciepłem na zdrowie publiczne – nie tylko w kontekście sportowców, ale także osób starszych i grup szczególnie narażonych, które mogą nie być w stanie podejmować aktywności fizycznej. – Najlepszą rzeczą, jaką człowiek może dla siebie zrobić, jest zaaklimatyzowanie się do upału – mówi prof. Chris Minson. – Poza samą wiedzą o tym, kiedy należy zrezygnować z biegania, jest to najlepsza dostępna metoda profilaktyki. Źródło: National Geographic
Ciepło skóry człowieka uruchamia diodę LED. Niezwykły wynalazek naukowców z USA
Naukowcy z Uniwersytetu Waszyngtońskiego opracowali elastyczne urządzenie, które zapala diodę LED, wykorzystując jedynie ciepło skóry noszącego je użytkownika. Czy wynalazek zrewolucjonizuje rynek przenośnej elektroniki?
Spis treści: Prototyp z USA. Ciepło z ciała zamienię w energię elektryczną Nowość w elastyczności Jak działa nowy wynalazek? Jak będzie można wykorzystać nowy wynalazek? Jedną z największych wad smartwatchów i lampek sportowych, które służą na przykład biegaczom, jest to, że ich baterie w końcu się wyczerpują. Ale co by było, gdyby w przyszłości tego typu urządzenia mogły wykorzystywać do zasilania ciepło ciała człowieka? Prototyp z USA. Ciepło z ciała zamienię w energię elektryczną Naukowcy z Uniwersytetu Waszyngtońskiego w USA opracowali elastyczne i trwałe urządzenie, które konwertuje ciepło z ciała w energię elektryczną. Na razie można je wykorzystać do zasilania małej elektroniki, takiej jak baterie, czujniki lub diody LED. Jak zapewniają naukowcy, urządzenie to jest również odporne. Działa nawet po kilkukrotnym przebiciu, a następnie rozciągnięciu 2000 razy. Na razie jest to prototyp. Wynalazek opisano właśnie na łamach czasopisma naukowego „Advanced Materials”. Nowość w elastyczności Tradycyjnie urządzenia wykorzystujące ciepło do generowania energii elektrycznej są sztywne i kruche. To opracowane przez zespół pod kierunkiem Mohammada Malakootiego, adiunkta inżynierii mechanicznej Uniwersytetu Waszyngtońskiego, jest bardzo elastyczne i miękkie, dzięki czemu może dopasować się do kształtu ramienia. – Miałem tę wizję dawno temu. Po umieszczeniu urządzenia na skórze wykorzystuje ono ciepło ciała do bezpośredniego zasilania diody LED. Po założeniu urządzenia dioda LED zapala się. Wcześniej nie było to możliwe – mówi Malakooti. Urządzenie to zaprojektowano od podstaw. Naukowcy rozpoczęli od symulacji, aby określić najlepszą kombinację materiałów i struktur urządzenia. Następnie prawie wszystkie komponenty stworzyli sami w laboratorium. Jak działa nowy wynalazek? Urządzenie składa się z trzech zasadniczych warstw. W środku znajdują się sztywne półprzewodniki termoelektryczne, które przekształcają ciepło w energię elektryczną. Półprzewodniki te są otoczone wydrukowanymi w 3D kompozytami o niskiej przewodności cieplnej. To poprawia konwersję energii i zmniejsza wagę urządzenia. View oEmbed on the source website Aby zapewnić rozciągliwość, przewodność i samoregenerację elektryczną, półprzewodniki są połączone z drukowanymi ścieżkami ciekłego metalu. Dodatkowo, krople ciekłego metalu są osadzone w zewnętrznych warstwach urządzenia. Wszystko po to, aby poprawić przenoszenie ciepła do półprzewodników i zachować elastyczność. Wszystkie elementy oprócz półprzewodników zaprojektowano i opracowano w waszyngtońskim laboratorium Malakootiego. Jak będzie można wykorzystać urządzenie? Według twórców urządzenia technologię będzie można zastosować nie tylko w przypadku tzw. wareables, ale też tych urządzeń elektronicznych, które się nagrzewają. – Można sobie wyobrazić przyklejenie go do rozgrzanej elektroniki i wykorzystanie nadmiaru ciepła do zasilania małych czujników. Mogłoby to być szczególnie pomocne w centrach danych, gdzie serwery i sprzęt komputerowy zużywają znaczną ilość energii elektrycznej i generują ciepło, a jeszcze więcej energii elektrycznej potrzeba do ich chłodzenia. Nasze urządzenia mogą przechwytywać to ciepło i wykorzystywać je do zasilania czujników temperatury i wilgotności – zapewnił Malakooti. Co ciekawe, urządzenie działa też w drugą stronę. To znaczy, że może przekształcać energię elektryczną na ciepło. – Mamy nadzieję, że pewnego dnia dodamy tę technologię do systemów rzeczywistości wirtualnej i innych akcesoriów do noszenia, aby stworzyć wrażenia gorąca i zimna na skórze lub zwiększyć ogólny komfort – wyjaśnił pierwszy autor publikacji. Źródło: „Advanced Materials”. Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Irena Szewińska kochała sport z wzajemnością. Kibice okrzyknęli ją „królową królowej sportu”
Siedem medali igrzysk olimpijskich, siedem tytułów mistrzyni Europy i masa rekordów. Irena Szewińska swoimi sukcesami na zawsze zapisała się w historii polskiego i światowego sportu.
W tym artykule: Początki kariery Ireny Szewińskiej Najbardziej utytułowana polska olimpijka Ile medali zdobyła Irena Szewińska? Rekordy Ireny Szewińskiej Z miłości do sportu Irena Szewińska i ciekawostki z nią związane Polscy lekkoatleci od dekad należą do ścisłej światowej czołówki. W okresie międzywojennym triumfy święcili Halina Konopacka, Janusz Kusociński oraz Stanisława Walasiewicz. Po wojnie nadeszła era Wunderteamu, którego członkowie w latach 1956–1966 sięgnęli po 17 krążków igrzysk olimpijskich i 40 medali mistrzostw Europy. Końcówka lat 60. to pierwsze sukcesy Ireny Szewińskiej (wtedy jeszcze Kirszenstein). I nikt nie przypuszczał wówczas, że mamy do czynienia z najwybitniejszą lekkoatletką w dziejach polskiego sportu. Początki kariery Ireny Szewińskiej Irena Szewińska urodziła się 24 maja 1946 r. w Leningradzie (obecnie Sankt Petersburg). Rok później rodzina przyszłej mistrzyni – ojciec Jakub Gustaw Kirszenstein i matka Eugenia z domu Rafalska – przeniosła się do Warszawy, gdzie osiedliła się na stałe. Swoją przygodę z lekką atletyką Irena rozpoczęła w szkole podstawowej. Trenerzy od razu dostrzegli w niej ogromny potencjał, który wymagał odpowiedniego oszlifowania. – Przebiegłam na szkolnym sprawdzianie tak szybko, że nauczycielka poprosiła o powtórkę, bo chyba jej się stoper popsuł. Lekkoatletykę zaczęłam uprawiać jesienią 1960 roku, mając 14 lat, w grupie uczniów Szkoły Podstawowej nr 37 w Warszawie, której trenerem był dawny oszczepnik, finalista igrzysk z Melbourne, Jan Kopyto – przyznała w jednym z wywiadów. Na pierwsze sukcesy nie trzeba było długo czekać. Już w 1964 r. podczas rozgrywanych na Stadionie Dziesięciolecia Europejskich Igrzysk Juniorów wschodząca gwiazda sportu sięgnęła po trzy złote krążki – w biegu na 200 m, skoku w dal i sztafecie 4x100 m. Kolejne medal były tylko kwestią czasu. Najbardziej utytułowana polska olimpijka Irena Szewińska pięciokrotnie startowała na igrzyskach olimpijskich. Na najważniejszej imprezie czterolecia zadebiutowała w 1964 roku, zaledwie miesiąc po niezwykle udanych dla siebie Europejskich Igrzyskach Juniorów, na których trzykrotnie usłyszała „Mazurka Dąbrowskiego”. W Tokio 18-letnia wówczas lekkoatletka sięgnęła po trzy medale – dwa srebrne w biegu na 200 m i skoku w dal oraz złoty w sztafecie 4x100 m, bijąc wraz z koleżankami rekord świata. Cztery lata później, w Meksyku, ponownie święciła triumfy. Na 100 metrów była trzecia, a na dwukrotnie dłuższym dystansie nie miała sobie równych. Złoty krążek okrasiła znakomitym rekordem świata (22,5 sek.). Na igrzyskach w Monachium powiększyła swój olimpijski dorobek o jeden brązowy medal, wywalczony w koronnej konkurencji, czyli biegu na 200 m. Na olimpijski szczyt powróciła w 1976 r. W Montrealu legendarna sprinterka w fenomenalnym stylu wygrała rywalizację pań na 400 metrów, ustanawiając kolejny rekord świata (49,29 sek.). Po raz ostatni na igrzyskach olimpijskich wystartowała w 1980 r. w Moskwie, gdzie dotarła do półfinału biegu na jedno okrążenie. Siedem krążków wywalczonych przez Irenę Szewińską czyni ją najbardziej utytułowaną polską olimpijką pod względem liczby zdobytych medali. W klasyfikacji wszech czasów zajmuje drugie miejsce, tuż za Robertem Korzeniowskim, który czterokrotnie stawał na olimpijskim podium, za każdym razem na jego najwyższym stopniu. Ile medali zdobyła Irena Szewińska? Oprócz siedmiu olimpijskich krążków Irena Szewińska miała w swojej kolekcji także 16 medali mistrzostw Europy – 10 na otwartym stadionie i 6 w hali. Najbardziej udany okazał się czempionat w Budapeszcie w 1966 roku, kiedy to wybitna polska lekkoatletka trzykrotnie stawała na najwyższym stopniu podium (bieg na 200 m, skok w dal i sztafeta 4x100 m). Osiem lat później, podczas rozgrywanych w Rzymie mistrzostw, zaliczyła sprinterski dublet, wygrywając bieg na 100 i 200 metrów. Pod halą największy triumfy święciła w 1969 r. Na halowych mistrzostwach Starego Kontynentu w Belgradzie Szewińska wywalczyła trzy medale – dwa złote w biegach na 50 m i skoku dal oraz w sztafecie szwedzkiej 1+2+3+4 okrążenia. Ponadto w latach 1965–1979 24-krotnie zdobywała tytuł mistrzyni Polski w biegu na 100, 200 i 400 metrów, sztafecie 4×100 metrów oraz skoku w dal. Rekordy Ireny Szewińskiej Irena Szewińska wielokrotnie ustanawiała rekordy Polski i świata. Dziennikarze i znawcy dyscypliny za najlepszy występ w jej w karierze uważają finałowy bieg na 400 m z Montrealu, gdy czasem 49,29 sek. poprawiła swój własny rekord globu (ustanowiony w Bydgoszczy w 1975 r.) o blisko 0,5 s. i, co najważniejsze, sięgnęła po złoty medal olimpijski. Wynik ten przez prawie pięć dekad był rekordem kraju. Tytuł najszybszej Polki na dystansie 400 m odebrała jej dopiero w 2024 r. Natalia Kaczmarek, mistrzyni olimpijska z Tokio w sztafecie mieszanej 4x400 m, która jedno okrążenie pokonała poniżej 49 sekund. Z miłości do sportu W 1980 r., po niezbyt udanych dla siebie igrzyskach w Moskwie, Irena Szewińska oficjalnie zakończyła karierę, ale nie opuściła świata sportu. Zasiadała w Zarządzie Polskiego Związku Lekkiej Atletyki (w latach 1997–2009 stała na jego czele), była wiceprezeską Polskiego Komitetu Olimpijskiego, a od 1998 r. członkinią Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego. Ponadto działała w Komisji Koordynacyjnej sprawdzającej stan przygotowań do igrzysk w Atenach, Londynie oraz Tokio. – Prawdę mówiąc, to po zakończeniu sportowej kariery nie miałam w ogóle pojęcia o tym, że pozostanę w sporcie. Właściwie to za bardzo nawet nie wiedziałam, co chciałam robić. Wówczas pojawiła się propozycja zostania członkiem kierownictwa Polskiego Związku Lekkiej Atletyki. Po dwóch miesiącach były również wybory do władz Polskiego Komitetu Olimpijskiego. W grudniu 1980 roku zostałam sportowym działaczem. I tak krok po kroku wciągnęłam się w tę pracę, która daje mi dużo satysfakcji – mówiła w 2008 r. w rozmowie z „Głosem Szczecińskim”. Irena Szewińska odeszła 29 czerwca 2018 r. w wieku 72 lat po długiej walce z nowotworem. Siedmiokrotna medalistka olimpijska spoczęła w Alei Zasłużonych na warszawskich Powązkach Wojskowych. Żegnały ją tłumy, z szefem MKOl Thomasem Bachem na czele. Trzy lata po śmierci została uznana za polskiego sportowca stulecia w specjalnym plebiscycie „Przeglądu Sportowego”. Irena Szewińska i ciekawostki z nią związane Siedmiokrotna medalistka olimpijska z sukcesem łączyła sport z nauką. W 1970 r. ukończyła studia na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego i otrzymała tytuł magistra ekonomii; Prywatnie Irena Szewińska była żoną Janusza Szewińskiego, wielokrotnego reprezentanta Polski w biegu na 400 m przez płotki i jej późniejszego trenera; Szewińska czterokrotnie – w latach 1965, 1966, 1974 i 1976 – zwyciężała w plebiscycie „Przeglądu Sportowego” na najlepszego sportowca Polski; Na długiej liście odznaczeń i wyróżnień przyznanych Irenie Szewińskiej znajduje się m.in. Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski oraz Order Orła Białego. Źródła: olimpijski.pl, archiwum redakcji. Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Najszybszy człowiek świata ustanowił „rekord XXII wieku”. Pomógł mu... lęk przed pająkami
Kibice nieprzypadkowo nadali mu przydomek „Błyskawica”. Najszybszy człowiek świata w czasach swojej świetności bił rekord za rekordem, a rywali zostawiał daleko w tyle.
W tym artykule: Kim jest najszybszy człowiek świata? Prędkość „Błyskawicy” Osiągnięcia Usaina Bolta Polka była najszybszą kobietą świata – Czy państwo to widzą?! To jest po prostu rekord XXII wieku – krzyczał z zachwytu Włodzimierz Szaranowicz, który w 2009 r. komentował na antenie TVP męski finał biegu na 100 m podczas mistrzostw świata w Berlinie. To właśnie wtedy legendarny Usain Bolt – jako pierwszy człowiek w historii – przebiegł najkrótszy spośród lekkoatletycznych dystansów poniżej 9,6 sekundy. Poprawił tym samym własny rekord globu o 0,11 sek. i na trwałe zapisał się w dziejach światowego sportu. Kim jest najszybszy człowiek świata? Za najszybszego człowieka na Ziemi powszechnie uznaje się rekordzistę świata na dystansie 100 metrów. Nieprzerwanie od ponad 15 lat jest nim Usain Bolt, który w 2009 r. ustanowił niebotyczny rekord globu w tej konkurencji. Podczas światowego czempionatu w Berlinie najlepszy sprinter wszech czasów pokonał najkrótszy z rozgrywanych na otwartym stadionie biegów w czasie 9,58 sekundy i przełamał nieosiągalną do tej pory dla nikogo barierę 9,60 sek. Do Jamajczyka należy również rekord na dwukrotnie dłuższym dystansie, który także został ustanowiony w stolicy Niemiec. Cztery dni po zdobyciu złotego krążka na 100 metrów, liczący blisko dwa metry wzrostu Bolt w wielkim stylu triumfował w biegu na 200 m, ponownie łamiąc magiczną granicę. 20 sierpnia 2009 r. uzyskał czas 19,19 sek. „Król sprintu” niezwykle udane dla siebie mistrzostwa zwieńczył złotym medalem w sztafecie 4x100 m, ustanawiając przy okazji... rekord świata w tej konkurencji (37,31 s.). Trzy lata później, podczas igrzysk w Londynie, Jamajczycy – Usainem Boltem w składzie – poprawili ten wynik aż o 0,47 sek. Prędkość „Błyskawicy” Przez lata wiele osób zadawało sobie pytanie: dlaczego Bolt jest taki szybki? Sam zainteresowany w jednym z wywiadów zdradził, że w sukcesach na bieżni pomaga mu... arachnofobia, czyli lęk przed pająkami, z którym się zmaga. – Na starcie wyobrażam sobie, że moi rywale to wielkie pająki. Dlatego tak szybko uciekam! – przyznał. Fenomen „Błyskawicy”, jak nazywany bywa Bolt, postanowili zbadać także naukowcy. Według modelu matematycznego opublikowanego ponad dekadę temu na łamach „European Journal of Physics”, najszybszy człowiek świata w czasie bicia rekordu globu osiągnął prędkość 12,2 m/s, a więc niespełna 44 km/h. Badaczom udało się ustalić, że do ruchu używane było zaledwie 8% energii mięśni Jamajczyk. Z kolei pozostałe 92% odpowiadało za pokonywanie oporu powietrza. Co ciekawe, wykonana wówczas analiza masy ciała, wysokości i ciepłoty ciała jamajskiego sprintera wykazała, że „współczynnik oporu aerodynamicznego Bolta był mniej korzystny niż w przypadku przeciętnego człowieka”. – To pokazuje, jak niezwykłe są jego zdolności. Potrafi bić rekordy, chociaż nie jest tak aerodynamiczny, jak inni ludzie – podkreślił Jorge Hernandez z Uniwersytetu Autonomicznego w Meksyku cytowany przez PolskieRadio.pl. Osiągnięcia Usaina Bolta Usain Bolt to jeden z najbardziej utytułowanych sportowców w historii. Jamajski sprinter na swoim koncie ma osiem złoty medali olimpijskich, wywalczonych w Pekinie, Londynie i Rio de Janeiro w biegach na 100 i 200 metrów oraz sztafecie 4x100 m. Na mistrzostwach globu 11-krotnie stawał na najwyższym stopniu podium, dwukrotnie sięgał po srebrny i raz po brązowy krążek. W latach 2008, 2009, 2011, 2012, 2013 i 2016 uznawany był najlepszym lekkoatletą roku (World Athlete of the Year). Bogatą w sukcesy karierę zakończył po mistrzostwach świata w Londynie w 2017 r., na których zdobył jeden brązowy medal na dystansie 100 metrów. Podczas ostatniego biegu w stolicy Wielkiej Brytanii – sztafety 4x100 m – Bolt doznał kontuzji i nie dobiegł do mety. Halina Konopacka była prawdziwą legendą. W czasie wojny bohatersko ratowała polski skarb Halina Konopacka na rzutni nie miała sobie równych i zawsze była pierwsza. Pierwsza też usłyszała „Mazurka Dąbrowskiego” na igrzyskach olimpijskich, zapisując się tym samym na stałe w... Polka była najszybszą kobietą świata Rekord świata na 100 metrów wśród pań – nieprzerwanie od ponad trzech dekad – należy do Amerykanki Florence Griffith-Joyner. 16 lipca 1988 r. trzykrotna mistrzyni olimpijska z Seulu pokonała najkrótszy lekkoatletyczny dystans na stadionie w czasie poniżej 10,5 sekundy. Druga na liście wszech czasów, Jamajka Elaine Thompson-Herah, w 2021 r. uzyskała wynik 10,54 sek. Podium uzupełnia jej utytułowana rodaczka, Shelly-Ann Fraser-Pryce, z czasem 10,6 sek. Niewiele osób wie, że nieoficjalny tytuł „najszybszej kobiety świata” swego czasu piastowała nasza rodaczka. Stanisława Walasiewicz, bo o niej mowa, była jedną z najlepszych sprinterek XX-lecia międzywojennego. W 1932 r. została pierwszą i jak do tej pory jedyną polską mistrzynią olimpijską w biegu na 100 m. Na rozgrywanych w Los Angeles igrzyskach trzykrotnie wyrównywała rekord globu (11,9 sek.), należący wówczas do Holenderki Tollien Schuurman. Walasiewiczówna w swoim dorobku miała również m.in. srebro igrzysk olimpijskich w Berlinie, siedem medali (w tym cztery złote) Światowych Igrzysk Kobiet oraz dwa tytuły indywidualnej mistrzyni Europy. Ponadto 24-krotnie sięgała po mistrzostwo Polski w różnych konkurencjach. Począwszy od biegów sprinterskich na 60, 100 i 200 m, przez skok w dal, na rzucie oszczepem kończąc. Wybitna lekkoatletka zginęła tragicznie 4 grudnia 1980 r. w czasie napadu na sklep w Cleveland po postrzeleniu przez napastnika. Przypomnijmy, że aktualny rekord Polski wynosi 10,93 s. i został ustanowiony podczas krajowego czempionatu w 1986 roku przez Ewę Kasprzyk. Bliska wyrównania, a nawet poprawienia tego wyniku była halowa wicemistrzyni świata i wicemistrzyni Europy Ewa Swoboda, która w 2023 r. na zawodach w Chorzowie uzyskała czas słabszy zaledwie o 0,01 sekundy od blisko 40-letniego rekordu Polski. Źródła: polskieradio.pl; archiwum redakcji. Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Stanisława Walasiewicz była najszybszą kobietą świata. Wielu kwestionowało jej płeć
Choć wychowywała się za oceanem, z dumą reprezentowała biało-czerwone barwy. Stanisława Walasiewicz była pierwszą i jak do tej pory jedyną polską mistrzynią olimpijską w biegu na 100 metrów.
W tym artykule: Kim była Stanisława Walasiewicz? Kariera sportowa Stanisławy Walasiewiczówny Najszybsza kobieta świata Tragiczna śmierć mistrzyni Dziś biegi sprinterskie – zarówno wśród pań, jak i panów – zdominowane są przez zawodników i zawodniczki z USA oraz Jamajki. Ale nie zawsze tak było. W XX-leciu międzywojennym tytuł najszybszej kobiety świata piastowała Polka – Stanisława Walasiewicz. Historia jej życia to gotowy scenariusz na film. Kim była Stanisława Walasiewicz? Stanisława Walasiewicz, a właściwie Stefania Walasiewicz, była najszybszą kobietą świata w okresie międzywojennym. Urodziła się 3 kwietnia 1911 r. we wsi Wierzchowni koło Rypina (znajdującej się wówczas pod panowaniem Imperium Rosyjskiego; dziś wchodzącej w skład Kujawsko-Pomorskiego). Gdy miała zaledwie roczek, wraz z rodzicami – Julianem Walasiewiczem i Weroniką z Uścińskich – opuściła kraj i wyemigrowała do Stanów Zjednoczonych. Przyszła mistrzyni olimpijska i jej najbliżsi osiedlili się w Cleveland w stanie Ohio. Życie na obczyźnie nie było jednak usłane różami, dlatego Stanisława już od najmłodszych lat łączyła naukę z pracą w przedsiębiorstwie kolejowym. Na szczęście trudna sytuacja materialna rodziny nie przeszkodziła Walasiewiczównie w rozwijaniu swoich sportowych pasji. W 1927 r., już pod swoim zamerykanizowanym imieniem i nazwiskiem Stella Walsh, wzięła udział w organizowanych przez dziennik „Cleveland Press” zawodach, na których wywalczyła olimpijską kwalifikację. Niestety, mimo obiecujących wyników, pochodząca z Polski biegaczka nie wystartowała na igrzyskach w Amsterdamie, ponieważ nie posiadała amerykańskiego obywatelstwa. Choć początkowo zapierała się, że nie wróci już na bieżnię, gdy emocje opadły, szybko zmieniła zdanie i znowu zachwycała swoimi sportowym umiejętnościami. Kariera sportowa Stanisławy Walasiewiczówny Największy wpływ na losy dalszej kariery Stanisławy Walasiewiczówny miał olimpijski triumf Haliny Konopackiej, która w 1928 r. jako pierwszy polski sportowiec w historii sięgnęła po złoty medal na igrzyskach. Zainspirowana sukcesami swojej rodaczki postanowiła dołączyć do Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Cleveland, a rok później udać się w podróż do kraju urodzenia. Trenerzy i działacze Polskiego Związku Lekkiej Atletyki od razu dostrzegli w niej potencjał na wielką mistrzynię. Za wszelką cenę nie chciano dopuścić, by ponownie wróciła za ocean i zaprzepaściła szansę na światową sławę. Początkowo reprezentowała barwy klubu „Sokół-Grażyna”, potem związała się ze słynną „Warszawianką”. O tym, jak z wielkim talentem miano do czynienia, przekonano się w 1930 r. podczas odbywających się w Pradze Światowych Igrzysk Kobiet. Walasiewiczówna była największą gwiazdą imprezy. Łącznie zdobyła aż cztery medale, z czego aż trzy z najcenniejszego kruszcu. Polka okazała się bezkonkurencyjna na dystansie 60, 100 i 200 metrów, a wraz z koleżankami ze sztafety 4x100 m stanęła na trzecim stopniu podium. Najszybsza kobieta świata Na igrzyska w 1932 r. Stanisława Walasiewicz jechała w roli murowanej faworytki do medalu. Mimo że amerykańska federacja wielokrotnie proponowała zawodniczce start pod flagą USA, ta nie zdecydowała się na zmianę barw i w Los Angeles wystąpiła z orzełkiem na piersi. Walasiewiczówna – mimo nieprzychylności miejscowej publiczności – znakomicie pobiegła już w eliminacjach, gdy czasem 11,9 wyrównała należący wówczas do Holenderki Tollien Schuurman (odpadła w 1/2 finału) rekord świata. Ten sam wynik uzyskała także w półfinale i finale, co zapewniło polskiej lekkoatletce złoty medal olimpijski. – Zawsze czułam się Polką. Gorąco pragnęłam, aby dla mnie i moich rodaków, którzy wyemigrowali do Ameryki, zagrano w Los Angeles „Mazurka Dąbrowskiego” i wciągnięto na maszt flagę polską. Dla nas, dla Polonii amerykańskiej, była to sprawa honoru i wynagrodzenia za wiele trudnych chwil, jakie niejednokrotnie przeżywaliśmy na obczyźnie – mówiła po zwycięstwie na amerykańskiej ziemi. Co ciekawe, kilka godzin później świeżo upieczona mistrzyni olimpijska na 100 m wystartowała w finale konkursu rzutu dyskiem, w którym zajęła 6. miejsce. Polscy kibice mieli jednak powody do radości, ponieważ brązowy krążek w konkurencji dyskobolek zdobyła Jadwiga Ways. Swój medalowy dorobek Walasiewiczówna powiększyła podczas kolejnej edycji Światowych Igrzysk Kobiet. W Londynie Polka wygrała bieg na 60 metrów, a na dystansie 100 i 200 metrów musiała uznać wyższość Käthe Krauß z III Rzeszy. W 1936 r. Stanisława Walasiewicz miała jasny plan obrony mistrzowskiego tytułu z Los Angeles. Ostatecznie na igrzyskach w Berlinie uplasowała się na 2. miejscu, tuż za plecami 18-letniej Amerykanie Helen Stephens. Olimpijskie niepowodzenie Walasiewiczówna odbiła sobie dwa lata później. Na mistrzostwach Europy w Wiedniu zwyciężyła w biegu na 100 i 200 metrów, a także sięgnęła po srebrny medal w sztafecie 4x100 m i skoku w dal. Potem karierę 24-krotnej mistrzyni Polski brutalnie przerwał wybuch II wojny światowej. Na lekkoatletyczną bieżnię wróciła w 1946 roku, ale bez większych sukcesów. Starty na czempionacie Starego Kontynentu w Oslo zarówno na 100, jak i 200 metrów zakończyła na etapie półfinałów. Janusz Kusociński z dumą reprezentował Polskę. Za biało-czerwone barwy oddał życie Janusz Kusociński był pierwszym Polakiem w historii, który zdobył złoty medal olimpijski. Bohatersko walczył nie tylko na bieżni, ale także poza nią. Miłość do ojczyzny przypłacili wł... Tragiczna śmierć mistrzyni W 1956 r. Walasiewiczówna oficjalnie zakończyła karierę. W tym samym roku wyszła za mąż za boksera Harry’ego Neila Olsona, dzięki czemu uzyskała amerykańskie obywatelstwo. Małżeństwo, niestety, szybko okazało się pomyłką i zakończyło po zaledwie ośmiu tygodniach od jego zawarcia. Po przejściu na sportową emeryturę Stella Walsh chętnie angażował się w działalność polonijną, pracowała jako trenerka, a także była współpracownicą Polskiego Komitetu Olimpijskiego. Stanisława Walasiewicz zginęła 4 grudnia 1980 r. Dwukrotna medalistka olimpijska została śmiertelnie postrzelona przez napastnika na parkingu jednego ze sklepów w południowo-wschodniej części Cleveland. Po tragicznej śmierci utytułowanej sportsmenki więcej niż o dramatycznych okolicznościach zdarzenia mówiło się o płci zawodniczki. Wyniki sekcji zwłok wykazały bowiem, że Walasiewicz była osobą interseksualną, a więc posiadała zarówno żeńskie, jak i męskie organy płciowe. Mimo apeli o anulowanie wszystkich wyników sportowych polskiej sprinterki, Międzynarodowe Stowarzyszenie Federacji Lekkoatletycznych (IAAF) oraz Międzynarodowy Komitet Olimpijski (MKOl) nie zdecydowały się na taki krok. Przypomnijmy, że Stanisława Walasiewicz czterokrotnie – w latach 1930, 1932, 1933 oraz 1934 – zwyciężała w Plebiscycie „Przeglądu Sportowego” na najlepszego sportowca Polski. Była też dwukrotną laureatką Wielkiej Honorowej Nagrody Sportowej (1932 i 1933). Źródła: olimpijski.pl; archiwum redakcji. Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Dlaczego nie chcemy ćwiczyć? Obalamy mity na temat aktywności fizycznej
Z ćwiczeniami związany jest paradoks: są one zdrowe, ale nienaturalne, z natury darmowe, a mimo to wysoce skomercjalizowane. Stanowią zarówno źródło przyjemności i zdrowia, jak i przyczynę dyskomfortu, poczucia winy i publicznego potępienia. Dlaczego nie chcemy i nie lubimy ćwiczyć?
W tym artykule: Od kiedy człowiek ćwiczy? Aktywność fizyczna to wielki biznes Paradoks ćwiczeń – zdrowe, ale nienaturalne Czy powinno chcieć się nam ćwiczyć? Mity na temat ćwiczeń fizycznych Jak skłonić do ćwiczeń? I czy jest to możliwe? Aktywność fizyczna jest dziś często definiowana jako dobrowolny wysiłek fizyczny podejmowany w trosce o zdrowie i sprawność. Ale wysiłek ten jako taki jest zjawiskiem dość nowym. Nasi niezbyt odlegli przodkowie, trudniący się myślistwem, zbieractwem i uprawą ziemi, musieli być aktywni fizycznie przez wiele godzin dziennie, aby zdobyć wystarczającą ilość pożywienia. I choć czasem bawili się lub tańczyli dla zabawy czy dla towarzystwa, żaden z nich nigdy nie przebiegł ani nie przeszedł kilku kilometrów jedynie dla zdrowia. Od kiedy człowiek ćwiczy? Nawet zdrowotny kontekst wyrazu „ćwiczenie” jest czymś nowym. Zaadaptowane z łacińskiego czasownika exerceo („pracować, trenować lub ćwiczyć”) angielskie słowo „ćwiczyć” (exercise) zostało pierwszy raz użyte w średniowieczu na określenie żmudnej pracy, takiej jak oranie pola. Mimo że określenie to jest od dawna stosowane w kontekście uprawiania sportu lub trenowania mającego na celu poprawę umiejętności bądź zdrowia, bycie „ćwiczonym” oznacza również bycie nękanym, dręczonym lub poddawanym trudom. Podobnie jak współczesna koncepcja wykonywania ćwiczeń fizycznych dla zdrowia, również bieżnie są nowym wynalazkiem, którego początki nie miały nic wspólnego ze zdrowiem czy kondycją. Urządzenia podobne do bieżni zostały pierwszy raz użyte przez Rzymian do obracania wciągarek i podnoszenia ciężkich przedmiotów, a następnie, po zmodyfikowaniu ich w 1818 roku przez wiktoriańskiego wynalazcę Williama Cubitta, do nękania więźniów i zapobiegania bezczynności. Przez ponad sto lat angielskim więźniom (wśród nich Oscarowi Wilde’owi) ordynowano wielogodzinne kroczenie po ogromnych, przypominających stopnie bieżniach. Opinie na temat tego, czy z bieżni nadal korzysta się za karę, są podzielone, co nie zmienia faktu, że są one wyrazem dziwnej interpretacji natury ćwiczeń fizycznych przez mieszkańców współczesnego, uprzemysłowionego świata. Jak wyjaśnić, nie wychodząc jednocześnie na szaleńca lub idiotę, myśliwemu, zbieraczowi czy rolnikowi z Pemja, a nawet swoim własnym praprapradziadkom, że większość dnia siedzimy, aby następnie — dobrowolnie — płacić za wstęp na siłownię i nadrabiać własną bezczynność, pocąc się i męcząc na maszynie, na której trzeba walczyć o to, by tkwić w jednym miejscu? Aktywność fizyczna to wielki biznes Nasi dalecy przodkowie, poza absurdalnością konceptu bieżni, byliby również zażenowani rozmachem, z jakim ćwiczenia zostały skomercjalizowane, uprzemysłowione, a przede wszystkim umedycznione. Choć niekiedy ćwiczymy dla zabawy, miliony ludzi płacą dziś za podejmowanie aktywności fizycznej, by tym sposobem radzić sobie z nadwagą, zapobiegać chorobom, chronić się przed niedołęstwem i przedwczesną śmiercią. Wysiłek fizyczny stał się ogromnym biznesem. Chodzenie, bieganie i wiele innych form wysiłku fizycznego dostępnych jest, z natury, za darmo, jednak gigantyczne międzynarodowe firmy zachęcają nas do wydawania mnóstwa pieniędzy tylko po to, abyśmy mogli się spocić w specjalnych ubraniach, na specjalnym sprzęcie i w wyznaczonych do tego miejscach, na przykład w klubie fitness. Płacimy też za oglądanie, jak ćwiczą inni, a garstka z nas płaci nawet za przywilej cierpienia podczas maratonów, ultramaratonów, triathlonów i innych ekstremalnych, wyczerpujących lub wręcz potencjalnie niebezpiecznych wydarzeń sportowych. Za kilka tysięcy dolarów i ty możesz pokonać na własnych nogach 240 kilometrów na Saharze. Przede wszystkim jednak ćwiczenia stały się źródłem niepokoju i przyczyną dezorientacji, bo choć wszyscy wiemy, że są dobre dla zdrowia, większości z nas z trudem przychodzi ćwiczenie w wystarczającym zakresie, w sposób bezpieczny i przyjemny. Jesteśmy ćwiczeni w temacie ćwiczeń. Paradoks ćwiczeń – zdrowe, ale nienaturalne Z ćwiczeniami związany jest zatem swoisty paradoks: są one zdrowe, ale nienaturalne, z natury darmowe, a mimo to wysoce skomercjalizowane, stanowią zarówno źródło przyjemności i zdrowia, jak i przyczynę dyskomfortu, poczucia winy i publicznego potępienia. Własne doświadczenia i badania stopniowo doprowadziły mnie do wniosku, że społeczeństwa uprzemysłowione, na przykład mieszkańcy Stanów Zjednoczonych, nie dostrzegają, iż ćwiczenia fizyczne, choć dobre dla zdrowia, są paradoksalnie wytworem nowoczesności, i wobec tego wiele z naszych przekonań i postaw dotyczących tego zagadnienia to mity (przez „mit” rozumiem twierdzenie, w które powszechnie się wierzy, lecz które jest nie-prawdziwe i przesadzone). Ćwiczenia służą wszystkim. Okazuje się jednak, że kobiety zyskują dzięki nim więcej niż mężczyźni Kobiety, które stawiają na regularne ćwiczenia, mogą w większym stopniu niż mężczyźni cieszyć się zdrowiem i szansami na długie życie. Wykazało to badanie przeprowadzone na grupie kil... Aby było jasne, nie twierdzę, że ćwiczenia nie są korzystne lub że wszystko, co można przeczytać o aktywności fizycznej, to kłamstwo. Byłoby to głupie. Niemniej uważam, że w wyniku ignorowania oraz błędnej interpretacji ewolucyjnej i antropologicznej perspektywy aktywności fizycznej współczesne skomercjalizowane podejście do ćwiczeń jest dodatkowo wypaczane przez błędne koncepcje, przesadę, pokrętną logikę, rozmijanie się z prawdą i bezlitosne wytykanie palcami. Czy powinno chcieć się nam ćwiczyć? Najważniejszym z tych mitów jest przekonanie, że powinniśmy chcieć ćwiczyć. Istnieje klasa ludzi, określanych przeze mnie jako „ćwiczący”, którzy zwyczajnie przechwalają się tym, że ćwiczą, i nieustannie przypominają nam, że ćwiczenia to lekarstwo, magiczna pigułka spowalniająca procesy starzenia i opóźniająca śmierć. Znacie ten typ. Według ćwiczących urodziliśmy się, aby ćwiczyć, ponieważ nasi przodkowie, łowcy-zbieracze, przetrwali miliony lat dzięki chodzeniu, bieganiu, wspinaniu się i innym aktywnościom fizycznym. Nawet ci ćwiczący, którzy podważają teorię ewolucji, uważają, że jesteśmy skazani na to, by ćwiczyć. Kiedy Bóg wygnał Adama i Ewę z Raju, skazał ich na harówkę na roli: „W pocie więc oblicza twego będziesz zdobywać pożywienie, póki nie powrócisz do ziemi, z której zostałeś wzięty” (Księga Rodzaju 3,19, Biblia Tysiąclecia). Szturchają nas zatem, abyśmy ćwiczyli, ponieważ wysiłek nie tylko jest dla nas dobry, ale stanowi także fundamentalny aspekt kondycji człowieka. Ludzie, którzy nie ćwiczą wystarczająco dużo, są uważani za leniwych, a fizyczne cierpienie wynikające z hasła „bez pracy nie ma kołaczy” (ang. no pain no gain — „bez bólu nie ma zysku”) jest uznawane za cnotę. Mity na temat ćwiczeń fizycznych Inne mity na temat ćwiczeń wręcz trącą przesadą. Jeśli, jak nam się mówi, ćwiczenia fizyczne naprawdę stanowią magiczną pigułkę, która leczy lub zapobiega większości chorób, to dlaczego obecnie więcej ludzi żyje dłużej niż kiedykolwiek, mimo że ruszają się mniej niż kiedykolwiek? Czy ludzie są zasadniczo powolni i słabi? Czy to prawda, że zamieniamy siłę na wytrzymałość? Czy siedzenie za biurkiem w końcu nas zabije? Czy ćwiczenia nie mają znaczenia przy odchudzaniu? Czy to normalne, że z wiekiem nasza aktywność spada? Czy wypicie kieliszka czerwonego wina jest równie korzystne, jak spędzenie godziny na siłowni? Pobieżne, chaotyczne i niespójne myślenie o ćwiczeniach przyprawia nas o ból kręgosłupa, sieje zamęt i rodzi sceptycyzm. Z jednej strony zaleca się nam robienie dziesięciu tysięcy kroków dziennie, unikanie krzeseł i windy, ale z drugiej strony słyszymy, że ćwiczenia wcale nie pomogą nam zrzucić zbędnych kilogramów. Jesteśmy zachęcani do spędzania większej ilości czasu w sposób aktywny i napominani, aby się nie garbić, lecz po chwili słyszymy, że dobrze jest więcej spać i korzystać z krzeseł, które zadbają o dolny odcinek kręgosłupa. Eksperci zgodnie twierdzą, że potrzebujemy 150 minut ćwiczeń tygodniowo i że zaledwie kilka minut ćwiczeń o wysokiej intensywności dziennie wystarczy, abyśmy byli w formie. Niektórzy specjaliści fitness zalecają podnoszenie ciężarów, inni zachwalają maszyny do ćwiczeń siłowych, a jeszcze inni zarzucają nam, że robimy za mało cardio. Podczas gdy niektórzy znawcy nakłaniają nas do biegania, inni ostrzegają, że jogging niszczy kolana i sprzyja artretyzmowi. Jednego tygodnia czytamy, że zbyt dużo ćwiczeń może źle wpływać na pracę serca i że potrzebujemy wygodnego obuwia sportowego, a już następnego — że nie da się ćwiczyć za dużo i że im skromniejsze buty, tym lepiej. Jak skłonić do ćwiczeń? I czy jest to możliwe? Poza sianiem zamętu i wątpliwości, najbardziej zgubną konsekwencję rozdmuchiwania wielu mitów na temat ćwiczeń — zwłaszcza tego, czy ćwiczenie jest normalne — stanowi to, że nie pomagamy sobie ćwiczyć, a następnie niesprawiedliwie zawstydzamy się i wzajemnie obwiniamy, że tego nie robimy. Wszyscy wiedzą, że powinni ćwiczyć, ale trudno o coś bardziej irytującego niż polecenie: a teraz ćwicz tyle i tyle, tak i tak. Nawoływanie typu: Just Do It — „po prostu to zrób” (a może: „no zrób to wreszcie”) jest chyba mniej więcej tak samo pomocne, jak mówienie narkomanowi: „po prostu przestań”. Skoro wykonywanie ćwiczeń ma być czymś naturalnym, dlaczego nikt, pomimo wielu lat wysiłków, nie znalazł skutecznego sposobu, aby pomóc większej liczbie ludzi w obejściu głęboko zakorzenionego, naturalnego i instynktownego odruchu unikania dodatkowego wydatkowania energii? Jak wynika z ankiety przeprowadzonej w 2018 roku wśród milionów Amerykanów, mniej więcej połowa dorosłych i prawie trzy czwarte nastolatków przyznaje, że nie realizuje podstawowej normy 150 minut aktywności fizycznej tygodniowo, a mniej niż jedna trzecia twierdzi, że ćwiczy w wolnym czasie. Według wszelkich obiektywnych kryteriów w XXI wieku niespecjalnie wychodzi nam promowanie dodatkowego wysiłku, po części dlatego, że nie do końca wiemy, jakie podejście do aktywności fizycznej i braku aktywności zadeklarować. To jest przedruk z książki pt. „Wyćwiczony. Dlaczego coś, czego ewolucja nigdy od nas nie wymagała, jest tak zdrowe i satysfakcjonujące” autorstwa Daniela E. Liebermana, która ukazała się nakładem wydawnictwa Zysk i S-ka w przekładzie Alicji Unterschuetz.
Podczas Festiwalu Biegowego między 8 a 10 września 2023 r. sportowcy będą rywalizowali na 22 dystansach biegowych i 2 trasach nordic walking. Znajdą tutaj coś dla siebie zarówno osoby lubiące biegi na 1 km czy 5 km, jak i te, specjalizujące się w długich dystansach – 10, 61 czy 100 km.
Podczas imprezy odbywają się wydarzenia towarzyszące: Festiwal Lachów i Górali oraz Festiwal Smaku. Szczególnym obszarem pozostaje Strefa Dzieci, które z zasady nie mogą się nudzić, gdy rodzice pokonują kilometry tras. Miasteczko Biegowe jest położone na 7-hektarowym terenie w zakolu Popradu. To tutaj startują i mają metę niemal wszystkie biegi. W kilku dużych namiotach znajduje się m.in. strefa EXPO, biuro zawodów czy też wydzielona strefa dla zawodników startujących w Iron Run. Ponadto są jeszcze Strefy: Chillout, Dziecka i Rowerowa. W piątek, 8 września czeka nas Mila, Bieg na 15 km, Bieg w Krawacie (600 m!), Bieg Lachów i Górali oraz Bieg Nocny na 7 km. Sobota to: Bieg 7 Dolin na 100 km ze statusem PZLA Mistrzostw Polski masters, Bieg 7 Dolin na 61 km, Bieg 7 Dolin na 36 km, Górskie Mistrzostwa Polski w Nordic Walking, Bieg Kobiet, Sądecka Dycha, także ze statusem PZLA Mistrzostw Polski masters, Bieg Dzieci, Bieg Młodzieży i Kibiców, Bieg Przebierańców, Bieg na 3 km, a także Nocny Bieg Rodzinny na 5 km. W niedzielę zawodnicy wyruszą na trasę Koral Maratonu, Biegu Górskiego na 23 km, Półmaratonu śladami św. Kingi (PZLA Mistrzostw Polski masters) i Biegu Górskiego na 11 km, Biegu na Górę Kicarz, Mistrzostw Polski w HILL Nordic Walking, Biegu Dzieci oraz Biegu na 1 km. Wyjątkową konkurencją jest Iron Run. W ciągu trzech dni etapówki zawodnicy przebiegną ponad 100 km. Do rywalizacji stają w Biegu na 15 km, Mili, Biegu Nocnym na 7 km, Ultramaratonie na 61 km, Biegu na 3 km, Biegu Nocnym na 5 km, Koral Maratonie, Biegu na Górę Kicarz oraz Biegu na 1 km. Jeden z uczestników Festiwalu Biegowego wyjedzie z Piwnicznej nowiutkim samochodem ufundowanym przez firmę Koral - do wygrania jest Toyota Aygo X. W losowaniu, jakie odbywa się w ostatni dzień Festiwalu, biorą udział ci wszyscy biegacze, którzy ukończą choć jedną konkurencję na dystansie 10 km bądź większym. Znane atrakcje biegowe pozostają niezmiennie osią wydarzeń w Piwnicznej- Zdroju i okolicach, ale od lat ambitna i rekreacyjna rywalizacja sportowa uzupełniana jest przez imprezy towarzyszące, których zadaniem jest dopełnienie pobytu w taki sposób, by każdy miał dodatkową satysfakcję. Dlatego scenę festiwalową zajmują przez trzy dni zespoły biorące udział w Festiwalu Lachów i Górali, dlatego obok sceny stają dziesiątki stoisk kół gospodyń wiejskich z regionalnymi przysmakami, co dość zasadnie można określić jako Festiwal Smaków. Szczególnym obszarem pozostaje Strefa Dzieci, które z zasady nie mogą się nudzić, gdy rodzice pokonują kilometry tras. W tej strefie można będzie wymalować twarz albo wymalować kartki papieru wedle wyobraźni. Jak latorośl lubi gry planszowe to je dostanie, jak będzie chciała poczytać – też zostanie obsłużona, posłucha bajek również wtedy, gdy czytać nie potrafi. Dodatkowych argumentów za przyjazdem rodzinnym można poszukać również obok Miasteczka Biegowego. Wycieczki rowerowe, kajakowe i pontonowe, dziesięciokilometrowy spływ Popradem z Piwnicznej do Rytra, wyprawa ciuchcią drogową do Łomnicy, wycieczka do Pijalni Artystycznej, do parku i na place zabaw w okolicy to też powody, by tam być i dobrze się bawić. Festiwalowi Biegowemu towarzyszy też wiele innych imprez. Szczególnie barwny i kolorowy jest Festiwal Lachów i Górali, w którym co razu biorą udział dziesiątki zespołów regionalnych. Wszystkie kapele prezentują swój folklor, sprawiając, że oprócz uczestnictwa w biegach mamy też możliwość posłuchania ludowej muzyki. To dla wielu ogromna frajda. Jeśli mowa o folklorze, to nie może zabraknąć też smaków regionalnej kuchni. I znów panie z Kół Gospodyń Wiejskich będą mogły w trakcie Festiwalu Smaków zaprezentować swoje fantastyczne, przekazywane z pokolenia na pokolenie umiejętności. Smaków będzie mnóstwo więc na pewno będzie co zjeść
Jak krótki bieg wpływa na nastrój i pracę mózgu? Naukowcy podają precyzyjne wyniki
Naukowcy z Uniwersytetu w Tsukubie przeprowadzili badania, które pokazują, że już 10 minut biegu w umiarkowanym tempie może poprawić nastrój i sprawność umysłową. Bieganie angażuje całe ciało i koordynację, co wpływa na kondycję oraz zdolności umysłowe.
W tym artykule: Jak bieganie wpływa na mózg? Euforia biegacza. Czy to na pewno endorfiny? W badaniach naukowcy skupili się na bieganiu, ponieważ jest to najłatwiej dostępna forma wysiłku fizycznego. Bieganie jest również jedną z najstarszych form aktywności fizycznej, która przyczyniła się do sukcesu ewolucyjnego człowieka. Bieganie angażuje całe ciało, co wpływa na nastrój oraz zdolności umysłowe. Jak bieganie wpływa na mózg? Badacze skupili się na krążeniu w części mózgu odpowiedzialnej za nastrój i kontrolę emocji – korze przedczołowej. Hamuje ona spontaniczne stany emocjonalne, których źródłem jest podwzgórze i układ limbiczny. W badaniach zmierzono zdolności poznawcze 26 osób po odpoczynku i po krótkim biegu. Ochotnicy wypełniali test Stroopa, który polega na podaniu koloru słowa oznaczającego inny kolor. Okazało się, że już 10 minut biegu poprawia krążenie w korze przedczołowej oraz zdolność do identyfikowania kolorów. Jogging dobry na mózg. Naukowcy wyliczyli, ile dziennie biegać Jeśli każdego dnia masz mniej więcej kwadrans wolnego nie spędzaj go w pozycji siedzącej – apelują naukowcy. W tym czasie można bardzo mocno wesprzeć swój własny mózg i przy okazji si.. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/jesli-kazdego-dnia-masz-mniej-wiecej-kwadrans-wolnego-nie-spedzaj-go-w-pozycji-siedzacej-apeluja-naukowcy-w-tym-czasie-mozna-bardzo-mocno-wesprzec-swoj-wlasny-mozg-i-przy-okazji-sie-zrelaksowac-0d98278.jpeg" width="938" height="626" alt="Jeśli każdego dnia masz mniej więcej kwadrans wolnego nie spędzaj go w pozycji siedzącej – apelują naukowcy. W tym czasie można bardzo mocno wesprzeć swój własny mózg i przy okazji się zrelaksować." title="Jeśli każdego dnia masz mniej więcej kwadrans wolnego nie spędzaj go w pozycji siedzącej – apelują naukowcy. W tym czasie można bardzo mocno wesprzeć swój własny mózg i przy okazji się zrelaksować." /> Badania mogą przyczynić się do zrozumienia, jak bieganie wpłynęło na ewolucję gatunku Homo sapiens. To nie pierwsze badanie, które pokazuje, że krótki bieg może poprawić nastrój oraz zdrowie. Dlatego warto zacząć biegać już dziś! Euforia biegacza. Czy to na pewno endorfiny? Wysiłek fizyczny często wywołuje przyjemne uczucie, zwane „euforią biegacza”. Przez długi czas uważano, że jest to zasługa endorfin, czyli „hormonów przyjemności”. Jednak w kwietniu 2019 roku naukowcy z Uniwersyteckiego Centrum Medycznego Hamburg-Eppendorf odkryli, że to nie endorfiny, a kannabinoidy, podobne do tych występujących w konopiach indyjskich, odpowiadają za ten stan. Badania wykazały, że już półgodzinny wysiłek może poprawić nastrój i zdrowie psychiczne. W listopadzie 2019 roku badacze z Uniwersytetu Nottingham potwierdzili te wyniki, dowodząc, że engodenne kannabinoidy, wytwarzane przez organizm, zaczynają powstawać już po 15 minutach wysiłku. Co więcej, podczas krótkiego wysiłku organizm produkuje również związki o działaniu przeciwzapalnym. Biegam! To takie łatwe Ludzie na całym świecie najczęściej życzą sobie zdrowia. Trzeba się nieco postarać, by to życzenie się spełniło. Nie wystarczy polewać się zimną wodą, jeść sałatę i rzucić pale... Bieganie hartuje organizm, zwiększa pojemność płuc, podnosi sprawność serca i wydolność całego organizmu. Kształtuje szczupłą, wysportowaną sylwetkę. Biegać może prawie każdy. Uważać na siebie powinny osoby z zaawansowaną chorobą wieńcową czy dużym nadciśnieniem tętniczym. Biegać można zarówno w mieście czy lesie, jak i np. w górach. Źródła: University of Tsukuba, Scientific Reports.
Japonia - 25 miejsc, które warto zobaczyć
Inny wymiar piękna Na punkcie tych kwiatów Japończycy mają prawdziwą obsesję. Gdy pojawiają się pierwsze paki, gromadzą się w miejskich parkach, sadach, lasach i urządzają pikniki hanami (dosłownie,,oglądanie kwiatów"), by je powitać oraz się nimi zachwycać. Ich ulotne piękno jest dla nich metaforą życia. W żadnym innym kraju kwiaty wiśni, zwane sakurą, nie są tak czczone i wielbione jak tutaj. Ich kwitnienie to najbardziej wyczekiwany moment w roku. Zwykle święto wiśni zaczyna się w marcu i trwa do kwietna, choć w niektórych częściach Japonii nawet dłużej. Ich delikatny zapach napawa optymizmem, radością i energią. Ten symbol Japonii widoczny jest wszędzie: w dekoracjach sklepów, wystrojach restauracji, w domach, na ulicach i w modzie. Wydawane są specjalne publikacje, w których podawane są miejsca, gdzie można oglądać najpiękniejsze sakury. Tak więc wiosna to idealny moment, by wybrać się do tego kraju. Japonia to jednak miejsce wyjątkowe z wielu powodów. Kolejnym z nich jest Tokio, największa metropolia świata, która ma więcej mieszkańców, niż liczy populacja Polski. Wibrująca, niezasypiająca, pełna kontrastów, fascynująca. Ale poza Tokio też jest się czym zachwycać. Ponad 80 proc. powierzchni tego kraju zajmują góry, z których ponad sto to aktywne wulkany, a prawie 70 proc. stanowią lasy. A wśród nich są świątynie, pałace, ogrody, onseny, czyli gorące źródła, i mnóstwo innych atrakcji, które plasują Japonię wśród najbardziej pożądanych kierunków turystycznych świata. Agnieszka Franus redaktor naczelna
Fotograf National Geographic Polska Adam na starcie ultrabiegu w Alpach w Szwajcarii
W tym roku w prestiżowych zawodach sportowych bierze udział fotograf National Geographic Polska, Adam Brzoza. W rozmowie z redakcją opowiedział, jak przygotowuje się do biegu ultra i jak bieganie pomaga mu w pracy fotografa.
W tym artykule: Swiss Alps 100. Wyścigi z lodowcem w tle Adam Brzoza na Swiss Alps 100 Bieganie w górach Wyścigi Swiss Alps 100 to wyjątkowa impreza sportowa. Malownicze a przy tym wyczerpujące trasy wiodą przez Alpy Szwajcarskie, w tym lodowiec Aletsch, 3 mosty wiszące i tamę alpejską. W tegorocznych zawodach bierze udział czterech Polaków, w tym Adam Brzoza. National Geographic Polska patronuje jego uczestnictwu. Swiss Alps 100. Wyścigi z lodowcem w tle Wszystkie trasy zostały wyznaczone w regionie Oberwallis w południowej części Szwajcarii. Adam Brzoza będzie ścigał się na dystansie 100 km. Na ich pokonanie będzie miał maksymalnie 27 godzin. Najtrudniejszą częścią trasy jest odcinek między Reckingen a punktem pomocy Chäserstatt. To najdłuższy dystans między dwoma punktami pomocy – 16,8 km – z przewyższeniem 1320 metrów, a następnie spadkiem 832 m. Aletsch to największy lodowiec Alp. Według pomiarów przeprowadzonych ma długość 23,6 km (2002 r.) i zajmuje powierzchnię 117,6 km kw. W sumie składa się z ok. 27 mld ton lodu. Lodowiec Aletsch razem ze szczytami górskimi Bietschhorn i Jungfrau jest objęty rezerwatem wpisanym na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Adam Brzoza na Swiss Alps 100 Adam Brzoza jest fotografem National Geographic Polska. Biega od siedmiu lat, a od trzech trenuje intensywnie. Już wcześniej brał udział w biegach górskich, między innymi w Tatrach i Bieszczadach. – Uważam, że na takie zawody jak Swiss Alps 100 nie da się przygotować w dwa miesiące. Dlatego trenowałem i biegałem przez cały rok, również zimą, żeby ukończyć bieg w przyzwoitym czasie. Dzięki takiemu przygotowaniu długie biegi są mniejszym obciążeniem i regeneruję się krócej – mówi Brzoza na chwilę przed startem. – W zeszłym roku biegłem w zawodach Ultra Granią Tatr. W pionie miałem do pokonania ponad 5 tys. metrów (suma przewyższeń – przyp. red.). Trasy tatrzańskie czy alpejskie wymagają nie tylko formy ale też techniki. Nawet turyści schodząc z Krzyżnego w kierunku Doliny Pięciu Stawów muszą być ostrożni. Tym bardziej jest to problematyczne dla zawodnika, który się spieszy i ma już 50 km w nogach. Doświadczenie bardzo się przydaje. Jak sam mówi, przygodę z bieganiem rozpoczął też po to, aby łatwiej było mu fotografować w terenie. – Dla mnie jako fotografa krajobrazowego kondycja jest bardzo ważna. Bywa, że na punkt widokowy trzeba dojść 10 km. Teraz taki dystans jest dla mnie jak spacer po mieście. Dzięki bieganiu zacząłem też zwiedzać więcej miejsc. Siłą rzeczy, aby przebiec 20 km musiałem urozmaicać trasy – dodaje. A dlaczego Alpy? Brzoza tłumaczy, że miejsce, w którym organizowany jest bieg Swiss Alps 100 bardzo go urzekło. – Cieszę się, że poznam nowy, ciekawy teren. Myślę, że dla każdego, kto trenuje biegi ultra, bliskość przyrody i natury jest ważna. Adam Brzoza fotografią zajmuje się profesjonalnie od 2000 roku. Poza bieganiem i fotografią pasjonuje się również przyrodą, górami i ginącymi zawodami, które uwiecznia na zdjęciach. Jak można przeczytać na oficjalnej stronie internetowej Brzozy, pragnie pokazać góry, krajobraz od strony tajemniczej, czasem mrocznej a czasem bajkowej. Często sięga też po „piękno codzienności”. Bieganie i podróżowanie. Poznaj biegi górskie w Europie Bieganie w górach jest uważane za ekstremalne z powodu pokonywania sporych przewyższeń i dystansów. Zarówno w Polsce i za granicą bieganie ultra w terenie staje się coraz bardziej popularne... Bieganie w górach Bieganie cieszy się rosnącą popularnością również w Polsce. Coraz więcej osób decyduje się urozmaić trasy i zamiast biegać po asfalcie czy lesie, wybiera góry. To o wiele bardziej wymagająca forma joggingu. Wysiłek wynagradzają malownicze widoki mijane na trasie. Co roku w Polsce organizowane są zawody dla biegaczy górskich. Niektóre z nich, takie jak Bieg Rzeźnika w Bieszczadach, Bieg ultra Granią Tatr czy Ultramaraton Babia Góra uchodzą za kultowe.
Zacznij biegać w górach. Co warto wiedzieć o biegach ultra w Polsce
Coraz więcej biegaczy i biegaczek asfaltowych kontynuuje swoją przygodę z bieganiem w górach, poszukując nowych wyzwań i doświadczeń. Nie jest to tylko sport dla wybranych. Przeciwnie – z odpowiednim przygotowaniem i determinacją można pokonywać długie dystanse i przewyższenia w terenie. Mamy w Polsce duży wybór biegów do testowania kondycji i sprawdzenia siebie, m.in. w Beskidach, Tatrach czy Karkonoszach.
W tym artykule: Gdzie biegać w górach. Wybierz swoje wyzwanie biegowe Dołącz do górskich biegaczy Moda na bieganie w Polsce nie ustaje. Coraz więcej biegaczy nie traktuje biegania wyłącznie hobbystycznie, ale regularnie trenuje, by dobrze przygotować się do zawodów biegowych. Biegacze również szukają nowych możliwości sprawdzenia siebie, a samo bieganie na asfalcie staje się dla nich nudne – spełnienie znajdują w biegach górskich. Z pewnością bieganie po terenie z dużym przewyższeniem nie jest łatwe, a jest o wiele trudniejsze i bardziej wymagające od zwykłego joggingu po miejskim parku. Jednak na sam początek biegania w górach warto zacząć od krótszych dystansów. Podobnie z wyborem zawodów biegowych – przeważnie każdy początkujący biegacz nie wybiera dystansu ultra, czyli tych dłuższych niż maraton (powyżej 43 kilometrów). Bardzo często głównym zawodom na maksymalnym dystansie towarzyszą krótsze biegi przeznaczone dla mniej zaawansowanych zawodników (nawet poniżej 20 km). Praktycznie przez cały rok odbywają się zorganizowane biegi górskie, co również pozwala biegaczom zmierzyć się z dystansami w różnych warunkach. Jednak należy pamiętać, że aby wystartować w biegu ultra, trzeba być dobrze przygotowanym nie tylko kondycyjnie, ale warto mieć też dobrany sprzęt oraz ubranie. Gdzie biegać w górach. Wybierz swoje wyzwanie biegowe Co roku w Polsce liczba zawodów biegowych organizowanych w terenie górskich wzrasta, podobnie liczba uczestników. Podobnie zapisy na kultowe już biegi górskie są zawsze szybko wypełniane przez biegaczy. Biegi te organizowane w różnych częściach polskich gór, m.in. w Beskidach, Karkonoszach czy wymagających Tatrach. Co bieganie robi z człowiekiem? Zobacz zdjęcia PRZED i PO [GALERIA] Przedstawiamy eksperyment fotograficzny "PRZED i PO" - cykl portretów biegaczy, które zostały wykonane przed biegiem i zaraz po przekroczeniu mety. Zdjęcia zrobili: Iwona El Tanbouli-Jabłońsk... Wśród nich są m.in. Bieg Rzeźnika (Bieszczady), Gorce Ultra Trail (Beskidy Zachodnie), Ultramaraton Babia Góra (Beskid Żywiecki), Dolnośląski Festiwal Biegów Górskich (Góry Złote, Kotlina Kłodzka) Tatrzański Festiwal Biegowy (Tatry). Bieg Rzeźnika należy do elity biegów w Polsce, a jest organizowany od 2003. Łączy biegaczy, którzy są miłośnikami Bieszczadów. Legendarny dystans blisko 83 km biegnie przez czerwony szlak beskidzki z Komańczy do Cisnej. Biegnie się w parze. Bieg ultra z partnerem to z całą pewnością wyjątkowe doświadczenie. Jest nie tylko zadaniem trudniejszym do wykonania niż bieg w pojedynkę, ale uczy gry zespołowej oraz współpracy. W ramach Festiwalu Rzeźnika oprócz koronnego dystansu biegacze mają do wyboru dystans m.in. 52 km, 28 km i 11 km. Najczęściej bieg odbywa się w maju lub czerwcu. Więcej o biegu: https://www.biegrzeznika.pl/ Złe dobrego początki. 7 wskazówek dla wszystkich, którzy chcieliby zacząć biegać Biegać każdy może. Trochę lepiej lub trochę gorzej - chce się dodać. Pytanie, jak to robić, by nie zniechęcić się na początku i nie poddać się myśli "to nie dla mnie"? Z kolei na biegaczy Gorce Ultra Trail czekają gorczańskie szczyty, jak Lubań, Turbacz i Gorc oraz widoki na Tatry. Trasa przebiega częściowo przez obszar Gorczańskiego Parku Narodowego. Biegacze mają do wyboru trasy od 5 km po 163 km. Bieg jest organizowany przez Fundację Run Vegan, stąd na punktach żywieniowych nie zabraknie wege jedzenia. GUT to wspaniała biegowa przygoda. Przyjazna atmosfera, pomocni ludzie, wegańskie jedzenie i przepiękne widoki, a także wymagające trasy biegowe tworzą imprezę, która na stale zagości w moim kalendarzu biegowym. Przyciąga osoby, które zaczynają biegać w górach, ale również stałych bywalców. – Jest to okazja do obcowania z naturą, nawiązywania nowych znajomości i doskonałego resetu – opowiada Oliwia Gołębiewska, kilkukrotna uczestniczka biegu. Więcej o biegu: https://gorceultratrail.pl/ Ultramaraton Babia Góra (Ultra Babia) stał się znanym biegiem z wielu powodów, m.in. z powodu skali trudności wyznaczonych nie tylko przez spore przewyższenia, ale zmieniające się również warunki pogodowe. W zależności od dystansu, Babią Górę zdobywa się różnymi szlakami. Ultra Babia to bieg dla tych, którzy jednego dnia chcą stanąć na szczycie Babiej Góry niejeden raz. Organizatorzy oferują szeroki wachlarz dystansów – od jednego wbiegnięcia na Babią (10 km, +900 up) aż do 6 razy, czyli 100 km z niebywałym pionem 7500 m do góry. Ze względu na trudne technicznie skaliste podłoże oraz duże przewyższenia Ultra Babiej bliżej jest do biegów tatrzańskich niż tych rozgrywanych w sąsiednich Beskidach. – Ultra Babia to ultra przeżycie w przepięknej babiogórskiej naturze. Bez wątpienia każdy znajdzie tu coś dla siebie – od szybkiego skyrunningowego ścigania po prawdziwą górską stukilometrową wyrypę – przekonuje do udziału Joanna Brzozowska, uczestniczka biegu. Więcej o biegu: https://ultrababia.pl/ Dolnośląski Festiwal Biegów Górskich w Lądku Zdroju należy do największych festiwali biegów górskich w Polsce, a rozgrywa się na terenach Ziemi Kłodzkiej. To m.in. Góry Złote, Góry Bialskie, Masyw Śnieżnika, a przy okazji niektórych dystansów nawet Góry Stołowe. Biegacze mają do wyboru 8 tras od 10 km (Trojak Trail) po 240 km (Bieg Siedmiu Szczytów). Bieg na dystansie 240 km należy do jednych z najdłuższych biegów w Polsce. To trasa dla prawdziwych koneserów ultra. Na pokonanie 240 km zawodnicy mają regulaminowe 52 godziny, zmagając się z reguły z upałem oraz niedogodnościami biegu, takimi jak brak snu, urazy i zmęczenie. Oprócz samych biegów odbywają się wydarzenia towarzyszące, jak koncerty czy spotkania m.in. z polską elitą biegaczy górskich. Więcej o biegu: http://dfbg.pl/ W ramach Tatrzańskiego Festiwalu Biegowego obok wymagającego maratonu górskiego (Tatra Sky Marathon), którego 42 km trasa przebiega w dużej mierze na wysokości powyżej 2000 m n.p.m., w ramach wydarzenia organizowane są także: 30 km Orava Trail i 19 km Tatra Trail. Marcin Rzeszótko, organizator tego biegu, w ciągu roku organizuje też otwarte treningi „Run the Tatras” w Tatrach i Gminie Kościelisko. Pozwolą one biegaczom potrenować w terenie z ekspozycją i dużymi przewyższeniami. Więcej o biegu: https://tatraskymarathon.pl/ Jak zacząć biegać? Dołącz do górskich biegaczy Biegi w górach zapewniają najlepsze doznania: od spróbowania swoich sił w różnorodnym terenie przez walkę ze swoimi słabościami po piękne widoki. Biegi w terenie (w lesie, w górach) są dla biegaczy, którzy lubią wyzwania i nowe doświadczenia oraz cenią sobie kontakt z naturą. Z pewnością warto spróbować, czy bieganie górskie sprawia większą przyjemność i radość niż bieganie po miejskim chodniku czy asfalcie. Nasz ekspert Magdalena Bryś Entuzjastka biegania ultra, szlaków długodystansowych i fotografii sportowej. Lubi pisać i rozmawiać z osobami, które podejmują różne wyzwania m.in. sportowe i te dosyć ekstremalne, by poznać ich motywacje i działanie.
Bieganie i podróżowanie. Poznaj biegi górskie w Europie
Bieganie w górach jest uważane za ekstremalne z powodu pokonywania sporych przewyższeń i dystansów. Zarówno w Polsce i za granicą bieganie ultra w terenie staje się coraz bardziej popularne, ponieważ wielu biegaczy szuka nowych sposobów na rozwijanie się w sporcie i większych emocji. Polscy biegacze często szukają możliwości również w biegach za granicą, łącząc to z podróżowaniem i poznawaniem nowych miejsc.
W tym artykule: Biegi górskie. Podróżowanie w kierunku ultra Odkryj bieganie w górach Oto najpopularniejsze biegi górskie w Europie. Biegi górskie. Podróżowanie w kierunku ultra W Europie liczba imprez biegowych w górach również co roku wzrasta, podobnie jak liczba zainteresowanych. Biegi przyciągają nie tylko biegaczy krajowych, ale też zagranicznych, którzy m.in. lubią łączyć swoją pasję z podróżą i odkrywaniem nowych miejsc (run and travel). Wśród biegów, które przyciągają profesjonalnych biegaczy i amatorów są m.in. Transvulcania (Hiszpania, Wyspy Kanaryjskie), La Sportiva Lavaredo Ultra Trail (Włochy, Dolomity), UTMB Mont-Blanc (Francja, Alpy), Julian Alps Trail Run (Słowenia, Alpy) Transylwania 100 (Rumunia). Co roku na La Palmie, jednej z Wysp Kanaryjskich, fani biegania trailowego rozpoczynają sezon biegów górskich w Europie. Transvulcania oferuje dystanse o różnej długości, ale o ogromnych przewyższeniach (od 28 do 75 km), ale również bieg wertykalny (czyli bieganie tylko w pionie do góry). Właściwie jest biegiem w formule up and down, bez płaskich odcinków, ale piękne widoki rekompensują ciężkie podejścia. Więcej o biegu: https://transvulcania.utmb.world/ La Sportiva Lavaredo Ultra Trail rozgrywa się we włoskich Dolomitach, a start i meta zlokalizowana jest w miejscowości Cortina d’Ampezzo. Trasa biegnie również z widokiem na znany masyw górski Tre Cime di Lavaredo. Biegacze mają do wyboru trasy od 20 km (Cortina Skyrace) do 120 km (Lavaredo Ultra Trail). Lavaredo Ultra Trail to festiwal biegowy, na którym chce pojawić się każdy biegacz górski, ja byłam tam po raz drugi i wiem, że nie ostatni, dlaczego? Nie muszę już zdobywać 8-tysięczników – Reinhold Messner w rozmowie z Travelerem O tym, dlaczego samotna wyprawa na Mount Everest to niekończąca się agonia, o znajomości z Jerzym Kukuczką i o projekcie muzeum górskiego w Południowym Tyrolu opowiada Reinhold Messner, lege... Po pierwsze, miejsce organizacji Dolomity, to spektakularne, niepowtarzalne góry, choć napawają respektem, są bardzo dostępne i biegowe. Nie bez powodu wpisane są na listę światowego dziedzictwa UNESCO. I właśnie tu, rozgrywa się jednej z najpiękniejszych, przynajmniej moim zdaniem, biegów w Europie. Po drugie, zjawiskowe trasy każda z nich, a jest ich aż cztery, że 120 kilometrami koronnego dystansu, który w tym roku miałam przyjemność ukończyć, wiedzie przez najbardziej charakterystyczne miejsca, jak np. Tre Cime czy Passo Giau. Nie ma momentu, by widoki nie urzekały i mimo zmęczenia podczas zawodów, wywołują zachwyt i uśmiech. Po trzecie, organizacja pod każdym względem pełen szacunku stosunek do uczestników biegu, do każdego, tego który przekracza linię mety jako pierwszy i jako ostatni, niesamowita atmosfera na starcie, jak i podczas całego biegu, sprawia, że przekracza się swoje granice, bo ta włoska energia Cię po prostu niesie. A meta w Cortinie… tam to się dopiero dzieje, tłum kibiców, muzyka, speakerzy, którzy tę atmosferę jeszcze bardziej podkręcają i sprawiają, że masz wrażenie, że właśnie dokonałeś czegoś bardzo wyjątkowego. To wszystko składa się na fenomenalną imprezę biegową, jaką niepodważalnie jest Lavaredo Ultra Trail. Polecam z całego serca i już teraz mówię, do zobaczenia! – opowiedziała o biegu dla National Geographic Polska Kasia Solińska, czołowa polska biegaczka ultra, trenerka biegów górskich, która w tym roku zajęła 2. miejsce wśród kobiet na dystansie 120 km podczas Lavaredo Ultra Trail. Więcej o biegu: https://ultratrail.it/en/ Kultowy UTMB Mont-Blanc rozgrywany jest w Chamonix u stóp Mont Blanc na granicy francusko-włoskiej. Uczestnicy muszą pokonać 170 kilometrów, a łączne przewyższenie to 10000 m. Trasa wiedzie malowniczymi szlakami dookoła masywu Mont Blanc i przebiega przez trzy państwa: Szwajcarię, Francję i Włochy. Bieg przyciąga wielu biegaczy z całego świata. Podczas tygodniowego festiwalu biegacze oprócz koronnego dystansu mają do wyboru: od 10 do 80 km. Więcej o biegu: https://utmbmontblanc.com/en Julian Alps Trail Run to bieg ultra w Alpach Julijskich i jedno z największych wydarzeń trailrunningowych w Słowenii. Po raz pierwszy impreza odbyła się w 2019 r. i gościła 1000 biegaczy. Przez większość trasy biegacze mogą podziwiać najwyższy szczyt Słowenii, Triglav, wodospady, zielone doliny i wąwozy. a mają do wyboru sześć dystansów od 10 do 170 km. Więcej o biegu: https://trailrun.si/en/home/ Poczuj się jak redaktor National Geographic. Te praktyczne gadżety i akcesoria ułatwią podróże i pomogą odkryć piękno świata Na co dzień zabieramy was w dalekie podróże, odkrywamy nowe miejsca i przekazujemy najświeższe informacje ze świata nauki. Dzisiaj zdradzimy, jakich gadżetów i akcesoriów używają redakto... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/44c2efc29b8716d0a7bf94be30798ad15b28a9d0-cbcb3e5.jpeg" width="938" height="528" alt="Praktyczne gadżety i akcesoria w stylu redaktora National Geographic, które umilą ci każdą podróż i pozwolą odkryć piękno świata" title="Praktyczne gadżety i akcesoria w stylu redaktora National Geographic, które umilą ci każdą podróż i pozwolą odkryć piękno świata" /> Transylvania 100 to górski bieg ultra w Rumunii, którego trasa prowadzi jednym z najpiękniejszych i najbardziej tajemniczych regionów. Do wyboru jest nie tylko koronny dystans 100 km, ale również cztery inne krótsze dystanse (od 20 km) prowadzące po górach Drakuli. Więcej o biegu: https://www.transylvania100k.com/ Odkryj bieganie w górach Ultra, bieganie w górach to nie tylko wyzwanie fizyczne, ale przede wszystkich jeszcze większe przekraczanie własnych granic i rywalizacja z samym sobą przy dużych przewyższeniach lub stromych zbiegach. To także niesamowita przygoda, jeszcze bliższy kontakt z naturą oraz dzielenie się pasją z innymi biegaczami. Pod względem treningów bieganie w urozmaiconym terenie również przynosi pozytywne i wymierne efekty. Jeżeli większość biegaczy na co dzień bieg na nizinach, to warto urozmaicić sobie formę treningu i pojechać w góry nawet na kilka dni. To pozwoli też odkryć nowe miejsca, ale również stawiać sobie kolejne wyzwania biegowe. Biegi górskie dają nieporównywalnie większe doświadczenie i przeżycia niż miejski jogging. Uprawiając je można łączyć w jedno trzy pasje-bieganie, góry i podróże. Dodatkowy zmienny krajobraz i bieg raz pod górkę, raz z górki sprawiają, że trening i bieganie w górach po prostu nie może się znudzić. Nasz ekspert Magdalena Bryś Entuzjastka biegania ultra, szlaków długodystansowych i fotografii sportowej. Lubi pisać i rozmawiać z osobami, które podejmują różne wyzwania m.in. sportowe i te dosyć ekstremalne, by poznać ich motywacje i działanie.
Jak często ćwiczyć? Badania wykazały, że wystarczą tylko weekendy
Często zastanawiamy się, jak często powinniśmy ćwiczyć. To trudne pytanie, ale jak zwykle naukowcy przychodzą z odpowiedzią.
W tym artykule: Brak sportu jest bardzo niezdrowy dla naszego ciała Naukowcy przeanalizowali dane na temat zdrowia ponad 350 000 osób Uczeni przekonują, że najważniejsze jest, żeby wyrobić zalecaną przez WHO normę Sport to zdrowie, a w zdrowym ciele zdrowy duch. O tym, że aktywność fizyczna jest bardzo korzystna dla naszego organizmu, wiemy od bardzo dawna. Już w starożytnej Grecji odbywały się zawody atletyczne, a nawet 2000 lat p.n.e. w Egipcie ludzie uprawiali dyscypliny podobne do dzisiejszego boksu czy zapasów. Brak sportu jest bardzo niezdrowy dla naszego ciała Brak nawet minimalnej aktywności fizycznej często prowadzi do problemów ze zdrowiem m.in. do nadwagi lub problemów z kręgosłupem. Narażeni są na to szczególnie ludzie, którzy pracują w pozycji siedzącej, wiele godzin przed ekranem komputera. Często stajemy przed dylematem, jak zacząć i ile godzin tygodniowo musimy poświęcić? Najzdrowiej trenować przed śniadaniem. Wszystko przez insulinę Najnowsze badania sugerują, że większe korzyści zdrowotne przynoszą ćwiczenia wykonywane przed zjedzeniem pierwszego posiłku. Chodzi o poziom insuliny i bilans energetyczny. Jest wiele osób, które wracają późno do domu po pracy, a wieczorami mają kolejne obowiązki lub realizują swoje hobby. Zastanawiamy się wówczas, jak można jeszcze znaleźć czas na ćwiczenia? Przecież doba, która ma 24 godziny, jest na to za krótka. Okazuje się jednak, że aby zachować odpowiedni balans, wcale nie trzeba ćwiczyć przez cały tydzień. Naukowcy przeanalizowali dane na temat zdrowia ponad 350 000 osób Grupa naukowców, którą kierował prof. Mauricio dos Santos z brazylijskiego Uniwersytetu São Paulo, postanowiła sprawdzić, jak zdrowe są ćwiczenia tylko w weekendy w porównaniu do uprawiania sportu przez cały tydzień. Wyniki mogą zaskoczyć niejednego sportowca. Zgodnie z rekomendacjami Światowej Organizacji Zdrowia z 2020 roku „dorośli (18–64 lata) powinni wykonywać aktywność fizyczną przez 150–300 minut tygodniowo o umiarkowanej intensywności lub 75–150 minut o dużej intensywności.” Z kolei dzieci młodzież powinny wykonywać ćwiczenia ok. 60 minut dziennie. 11 mitów na temat siłowni, w które pewnie wierzysz. Czas je odrzucić! Niezależnie, czy walczysz o masę, czy o rzeźbę, lub po prostu lepszy nastrój, możesz być ofiarą jednego lub kilku z tych mylnych poglądów. Jeśli twoi trenerzy nie wybili ci tego z głowy... W najnowszym badaniu uczeni wzięli na tapet dane zdrowotne ponad 350 tysięcy osób w Stanach Zjednoczonych z lat 1997–2013. Porównali osoby, które deklarowały, że ćwiczą tylko w weekendy oraz takie, które uprawiały sport regularnie (kilka razy w tygodniu). Okazało się, że różnice w ogólnym stanie zdrowia były niewielkie. Jest tylko jedno „ale”. Uczeni przekonują, że najważniejsze jest, żeby wyrobić zalecaną przez WHO normę Autorzy zwracają uwagę, że chodzi o osoby, które w weekend wykonują długotrwałe i intensywne treningi. W tym kontekście jest niewielka różnica pomiędzy weekendowymi sportowcami a regularnymi. – Odkryliśmy, że osoby, które uprawiają sport tylko w weekendy, miały podobną długość życia, co regularni sportowcy – piszą w artykule badacze. Według nich nie ma większej różnicy, czy skumulujemy aktywność w krótki czas, czy rozłożymy ją na dłuższy okres z krótkimi odstępami (np. treningi co dwa dni). Pracujesz nad mięśniami? Nie tylko będziesz silniejszy, ale i zwiększysz swoje szanse na długie życie Naukowcy ustalili, ile dokładnie powinieneś ćwiczyć i w jaki sposób, by zmniejszyć ryzyko zgonu z powodu chorób układu krążenia, nowotworów i cukrzycy. I to aż o jedną piątą! <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/pracujesz-nad-miesniami-nie-tylko-bedziesz-silniejszy-ale-i-zwiekszysz-swoje-szanse-na-dlugie-zycie-fot-getty-images-210c4b8.jpeg" width="938" height="626" alt="Pracujesz nad mięśniami? Nie tylko będziesz silniejszy, ale i zwiększysz swoje szanse na długie życie (fot. Getty Images)" title="Pracujesz nad mięśniami? Nie tylko będziesz silniejszy, ale i zwiększysz swoje szanse na długie życie (fot. Getty Images)" /> Naukowcy przekonują, że nie powinniśmy zastanawiać się, jak często mamy ćwiczyć, jeśli chcemy zacząć treningi. Według uczonych najważniejsze jest to, żeby wyrobić tygodniową normę. Autorzy zauważyli też, co nie powinno zaskakiwać, że śmiertelność zarówno weekendowych sportowców, jak i tych, którzy ćwiczą cały tydzień, była mniejsza od osób, które w ogóle nie uprawiały sportu. Jak się okazuje, czas na trening na pewno znajdzie każdy. Najważniejsze jest to, żeby zadbać o wymagane minimum. Nie trzeba od razu kupować karnetu na najdroższą siłownię i inwestować w trenera personalnego. Wystarczy kilkanaście lub kilkadziesiąt minut joggingu dziennie albo, jak twierdzą autorzy badania, dłuższe bieganie raz w tygodniu… Źródło: JAMA International Medicine.
Podpowiadamy, czego warto spróbować wiosną, by jak najlepiej wykorzystać tę porę roku - w Polsce i nie tylko.
Co bieganie robi z człowiekiem? Zobacz zdjęcia PRZED i PO [GALERIA]
Przedstawiamy eksperyment fotograficzny "PRZED i PO" - cykl portretów biegaczy, które zostały wykonane przed biegiem i zaraz po przekroczeniu mety. Zdjęcia zrobili: Iwona El Tanbouli-Jabłońska (dyrektor artystyczna National Geographic Polska) i Maciej Jabłoński (f11-studio.pl).
ZOBACZ GALERIĘ ZDJĘĆ PRZED I PO >>> - Jak się czujesz? Miałeś kryzys? Który fragment był najtrudniejszy? - te i inne pytania zadajemy kolejnemu biegaczowi zaraz po przekroczeniu mety. Stają prosto przed obiektywem w naszym prowizorycznym studiu fotograficznym. Właśnie przebiegli 53 kilometry podczas IV Zimowego Ultramaratonu Karkonoskiego im. Tomka Kowalskiego. Z ust bucha para, pot pokrywa skórę, łapczywie chwytają za butelkę z wodą. Na twarzach widać zmęczenie i podekscytowanie. Dzień przed biegiem wyglądali zupełnie inaczej. Wyczuwało się oczekiwanie, ciekawość, niepewność. Teraz, po walce z samym sobą i ciężkimi warunkami na trasie, ukazują swoje emocje. W większości przypadków są po prostu szczęśliwi. Więcej zdjęć można znaleźć na fanpage'u pracowni fotograficznej F11 oraz na naszym instagramowym koncie @natgeopl. Iwona El Tanbouli, Maciej Jabłoński
Dlaczego psy i koty w jednej chwili zaczynają biegać bez celu? Naukowcy zbadali tę szaleńczą energię
W jednej chwili Twój pupil spokojnie je karmę, a w następnej biega po całym domu, jakby palił mu się ogon? Profesjonaliści nazywają to okresami frenetycznej aktywności losowej, czyli FRAP. Z czego wynikają?
W tym artykule: Dlaczego zwierzęta szaleją? “Po prostu dobrze się bawią” Okresy frenetycznej aktywności losowej a zaburzenia obsesyjno-kompulsywne u zwierząt Dlaczego zwierzęta szaleją? “Po prostu dobrze się bawią” "Po prostu dobrze się bawią" – powiedział José Arce, prezydent-elekt Amerykańskiego Stowarzyszenia Lekarzy Weterynarii, dodając, że takie wybuchy energii są naturalne i występują u wielu gatunków zwierząt – i dzikich, i udomowionych. FRAPy mogą wydawać się przypadkowe, ale istnieje kilka wspólnych czynników wyzwalających w przypadku psów. Na przykład, kiedy właściciel wypuszcza psa z klatki, a szczeniak zaczyna szaleć, by dać upust energii, którą gromadził w ciągu całego dnia. Podobnie, gdy właściciel wraca do domu po pracy, pies po wielogodzinnej drzemce może zacząć biegać w kółko, aby dać upust swojej energii. W przypadku kotów obserwuje się inne czynniki wyzwalające. Podczas gdy szczenięta dostają szału przez cały dzień, u kotów przypływ energii pojawia się o zmierzchu i świcie. Mają one również tendencję do doświadczania FRAP po pielęgnacji i korzystaniu z kuwety. Kiedy koty dostają “szału”, mają tendencję biegania przez krótszy czas niż psy. Z kolei u psów można zaobserwować to, że im bardziej atletyczna jest ich rasa, tym częściej dają upust swojej energii w domu. Okresy frenetycznej aktywności losowej a zaburzenia obsesyjno-kompulsywne u zwierząt Dzikie zwierzęta, takie jak na przykład króliki, fretki, a nawet słonie, również mają tendencję do rozładowywania energii w podobny sposób. U królików takie zachowanie uważa się za wyraz ekscytacji, która przejawia się poprzez bieganie, kręcenie się wokół własnej osi lub skakanie w miejscu. Chociaż okresy frenetycznej aktywności losowej są normalnym zachowaniem, niektórzy właściciele zwierząt domowych źle interpretują taką szaleńczą energię i martwią się, że ich pies jest zestresowany lub chory. Często również odczytują takie wyskoki energii jako za zaburzenia obsesyjno-kompulsywne. Nic bardziej mylnego – psy z takowymi zaburzeniami często ganiają za własnym ogonem, śledzą cienie, próbują złapać owady albo wylizują całą podłogę, ale bieganie po domu nie jest oznaką takich zaburzeń. A jeśli masz wątpliwości, czy zachowanie Twojego pupila jest normalne, nagraj kilka filmików z niepokojącymi według Ciebie objawami i pokaż je weterynarzowi. Tego rodzaju energetyczne zrywy same w sobie nie są szczególnie niebezpieczne, a José Arce zaznacza, że nigdy nie słyszał o zwierzęciu, które doznało poważnych obrażeń z powodu FRAP. Jeśli jednak martwisz się, że Twój pupil zrobi sobie krzywdę, usuń wszelkie kruche i niebezpieczne przedmioty z jego “trasy”. A jeśli zdarzy się to na spacerze, mocno trzymaj smycz, aby pies nie uciekł. Jeśli zabierzesz swojego psa w miejsce, które może być niebezpieczne w przypadku nagłego zrywu szaleństwa (np. w góry albo na wysokie klify), najlepiej będzie, gdy wcześniej umożliwisz mu pozbycie się nadmiaru energii. Źródło: LiveScience
Eksperci Ruchu - Kontuzje biegacza [WIDEO]
Znane w sportowym świecie powiedzenie mówi, że każdy biegacz jest przed, w trakcie, albo po kontuzji. Bez właściwego przygotowania i planu treningowego bieganie może wiązać się z wieloma - mniej lub bardziej poważnymi - urazami. Jakie są najczęstsze kontuzje biegaczy? Co zrobić, żeby ich uniknąć i jak szybko wrócić do formy, jeśli jednak się pojawią? Na te i inne pytania odpowiadają "Eksperci Ruchu" ze studia Fizjo4Life: trenerka Karolina Dachowska i fizjoterapeuta Michał Dachowski.
7 rad, jak przygotować się do biegu w górach
I tak będą zakwasy. By jednak milej wspominać górski bieg i uniknąć kontuzji, warto stosować się do kilku sprawdzonych reguł.
Rekord Głównego Szlaku Beskidzkiego. Ficek przebiegł 500 km w 107 godzin!
Roman Ficek, ultramaratończyk ze Skawicy, ustanowił nowy rekord Głównego Szlaku Beskidzkiego. Trasę liczącą blisko 520 kilometrów pokonał dokładnie w ciągu 107 godzin i 25 minut. Tym samym poprawił wcześniejszy rekord – należący do Rafała Bielawy – o 1,5 godziny.
„Zrobił to!! Roman Ficek kwadrans temu osiągnął metę Głównego Szlaku Beskidzkiego ustanawiając nowy rekord trasy z czasem 107h 25min bez żadnego wsparcia z zewnątrz! Ponad 4 dni ciągłego biegu, 500-kilometrowy odcinek trasy, ponad 20 tys. metrów przewyższeń, zaledwie kilka godzin snu, wymagające warunki pogodowe i 5kg plecak wypełniony ekwipunkiem!” – taki wpis pojawił się wczoraj (tj. 2 lipca) ok. godz. 21. na fanpage’u Montis Studio. Ficek na metę dotarł szczęśliwy, choć uzyskany czas odbiega od pierwotnych założeń. Ficek miał bowiem nadzieję, że uda mu się pokonać szlak w 96 godzin. Niestety na trasie natrafił na dodatkowe nieprzewidziane utrudnienia. Głównym problemem okazało się błoto zalegające na szlaku w Beskidzie Niskim. Przemoczone przez to buty i związany z wilgocią ból utrudniał rajd. Roman Ficek radził sobie z dolegliwościami, chłodząc nogi w górskich strumieniach – podaje sport.pl View oEmbed on the source website Ultramaratończyk ruszył w trasę w niedzielę o 9 rano. Ostatecznie do mety dotarł w czwartek, przed 20:30, pokonując całą trasę w 107 godzin i 25 minut. Choć nie złamał bariery 100 godzin, pobił oba rekordy – biegu ze wsparciem i bez wsparcia – Głównego Szlaku Beskidzkiego. Główny Szlak Beskidzki prowadzi z Wołosatego w Bieszczadach do Ustronia i wynosi ok. 520 kilometrów. Wcześniejszy rekord należał do Rafała Bielawy i wynosił 108 godzin i 55 minut. Co bardzo ważne Bielawa korzystał w trakcie jego ustanawiania z pomocy innych osób. Rekord w stylu z lekkim wsparciem, czyli zakładającym zakupy w schroniskach lub innych sklepach, ale bez zorganizowanej pomocy innych osób, wynosił 134 godziny i 34 minuty i został ustanowiony przez Roberta Koraba. Roman Ficek ma na swoim koncie wiele więcej godnych podziwu wyczynów. W ubiegłym roku przebiegł liczącą 2000 km trasę przez Łuk Karpat. Jej pokonanie zajęło mu 39 dni i 11 godzin. Z kolei w 2018 roku przebiegł 340 km i pokonał 22 000 m przewyższeń w 127 godzin. W ten sposób pokonał trasę 55 szczytów zaliczanych do Tatrzańskich Dwutysięczników.
Ostateczny dowód, że warto się ruszać. Kanapowcy o 82 proc. bardziej narażeni na raka
O tym, jak wyniszczające dla naszego zdrowia jest zbyt długie pozostawanie w pozycji siedzącej, mówi się od dawna. A teraz – w czasie epidemii koronawirusa – chyba jeszcze więcej. Jeśli dotychczasowe argumenty nie przekonały cię, żeby zamiast kolejnego odcinka serialu wybrać spacer albo rower, muszą przekonać cię wyniki tego badania.
Zespół naukowców z Anderson Cancer Center na University of Texas w Stanach Zjednoczonych przez pięć lat monitorował kondycję około 8 tysięcy osób, aby sprawdzić czy rzeczywiście siedzący tryb życia może wiązać się ze wzrostem ryzyka zachorowania na raka. A jeśli tak, to w jakim stopniu. Wcześniejsze badania na ten temat wiązały się z subiektywnymi ocenami badanych, którzy w ankietach udzielali odpowiedzi na pytania – jak często i ile ćwiczą. Nowe wyniki są pierwszymi uzyskanymi na podstawie dokładnych pomiarów aktywności uczestników. Pięć lat obserwacji Naukowcy poprosili badanych o noszenie urządzenia śledzącego aktywność podczas godzin czuwania przez siedem kolejnych dni w okresach lat od 2009 do 2013 roku. Na początku badania żadna z osób nie miała raka. Wszyscy uczestnicy brali też udział w większym badaniu – REGARDS, mającym na celu zbadanie czy różnice geograficzne i rasowe mają wpływ na ryzyko wystąpienia udaru. Pierwszy etap badań miał miejsce w latach 2003-2007 i objął ponad 30 000 dorosłych Amerykanów. Miał wyjaśnić dlaczego wśród mieszkańców Południa oraz osób czarnoskórych odsetek udarów i problemów naczyniowych jest wyższy. W nowym badaniu nad siedzącym trybem życia, po pięcioletniej obserwacji, naukowcy odkryli, że u osób, które najwięcej czasu w ciągu dnia spędzały siedząc, ryzyko śmierci z powodu raka było o 82 proc. wyższe, niż u badanych, którzy siedzieli najmniej. I to po uwzględnieniu takich czynników jak wiek, płeć i ogólny stan zdrowia. – To pierwsze badanie, które definitywnie pokazuje silny związek między nieruchawością a śmiercią z powodu raka – komentuje główna autorka dr Susan Gilchrist, profesor z Anderson Cancer Center na University of Texas. Dr Gilchrist dodaje, że zastąpienie co najmniej 30 minut siedzenia lekką, umiarkowaną lub energiczną aktywnością fizyczną może zmniejszyć to ryzyko. – Nasze ustalenia potwierdzają, że ważne jest, aby „siedzieć mniej i poruszać się więcej” – mówi Gilchrist. Im więcej ruchu, tym lepiej Okazało się, że osoby, które zastąpiły 30 minut siedzenia lekkim ruchem, takim jak chodzenie, zmniejszyły ryzyko raka o 8 proc. Korzyść była jeszcze większa w przypadku aktywności o umiarkowanym natężeniu, co zmniejszyło ryzyko raka o 31 proc. Przykłady umiarkowanej aktywności obejmują jazdę na rowerze, szybki marsz, aerobik w wodzie, taniec towarzyski, ogrodnictwo czy grę w tenisa. – Rozmowy z moimi pacjentami zawsze zaczynają się od pytania, dlaczego nie mają czasu na ćwiczenia. Mówię im, aby zastanowili się nad wstawaniem na 5 minut co godzinę w pracy lub wchodzeniem po schodach zamiast windy. To może nie być dużo, ale z tego badania wynika, że ​​nawet lekka aktywność przynosi korzyści w zakresie ryzyka zachorowalności na raka – powiedziała Gilchrist, który prowadzi program profilaktyczny. Następnym krokiem w badaniach zespołu ma być sprawdzenie, w jaki sposób obiektywnie zmierzony siedzący tryb życia wpływa na występowanie raka na konkretnym obszarze geograficznym oraz czy płeć i rasa odgrywają tutaj jakąś rolę. Wcześniejsze badania wykazały, że ponad 50 proc. zgonów z powodu raka można zapobiec dzięki wyborom zdrowego stylu życia, takim jak zdrowa dieta, ćwiczenia fizyczne i rezygnacja z tytoniu. Katarzyna Grzelak
Złe dobrego początki. 7 wskazówek dla wszystkich, którzy chcieliby zacząć biegać
Biegać każdy może. Trochę lepiej lub trochę gorzej - chce się dodać. Pytanie, jak to robić, by nie zniechęcić się na początku i nie poddać się myśli "to nie dla mnie"?
Złe dobrego początki - Lecimy, lecimy. Nie zwalniaj! – kolega wyrwał do przodu i co pewien czas oglądał się, żeby zobaczyć, czy jeszcze siedzę mu na ogonie. Starałam się ze wszystkich sił utrzymać tempo, nie przechodzić do marszu, nie zatrzymywać się. Czułam, jak ciężko jest mi złapać oddech, jak w klatce piersiowej zaczyna mnie palić, i przypomniałam sobie znienawidzone lekcje wuefu, kiedy padało hasło: „Dzisiaj biegamy”. Jak nie kolka, to problemy z oddychaniem, zawsze było coś nie tak. I teraz znowu. – Może to bieganie naprawdę nie jest dla mnie? – pomyślałam i na jakiś czas znowu się zniechęciłam. Niesłusznie, bo to naprawdę fajny sport, tylko trzeba wiedzieć, jak do niego podejść. – Bieganie to najlepsza szkoła cierpliwości – mówi Damian Witkowski, trener i zawodnik. – Mamy taką tendencję, że chcielibyśmy wszystko od razu. Wychodzimy na trening i chcemy biec jak najdłużej, bez przerw na marsz, bo uważamy, że stać nas na więcej. Owszem, stać nas, ale jak długo utrzymamy takie tempo? – pyta. No właśnie, ja, mimo że regularnie uprawiałam inne sporty, wytrzymałam 10 min. – Żeby trening miał sens, musi trwać przynajmniej pół godziny, a jeszcze lepiej trzy kwadranse. Tyle wystarczy, żeby włączyć i rozruszać wszystkie procesy fizjologiczne oraz poprawić metabolizm – mówi trener Krzysztof Janik. 45 min? Czy oni są normalni? – pomyśli każdy początkujący. Tak, to się da zrobić, każdy z nas jest w stanie wykonać taki trening. Magiczne słowo to: marszobiegi. Czas zacząć Przekonałam się o tym na własnej skórze. Kilka miesięcy po nieudanej próbie biegania z kolegą postanowiłam spróbować raz jeszcze. Na trening wyszłam sama. Kiedy miałam siłę i chęć, biegłam, kiedy czułam, że potrzebuję minuty na złapanie oddechu, przechodziłam do marszu i nie wstydziłam się. I wreszcie zaczęłam czerpać z tego przyjemność! Z treningu na trening przerwy na marsz robiłam coraz rzadziej i coraz krótsze. I nawet nie wiem, kiedy zaczęłam startować w zawodach na 10 km, w półmaratonach, maratonach i biegach górskich. Co jeszcze, prócz szybkiego parcia do przodu, możemy robić źle na początku przygody z bieganiem? Trenować zbyt często. Obserwowałam siebie, moich znajomych i zauważyłam, że często popadamy z jednej skrajności w drugą: najpierw nic nie robimy, a później wstajemy z kanapy i chcemy biegać codziennie. Nic w tym dziwnego, bo nagle okazuje się, że czujemy się i wyglądamy lepiej, mamy więcej energii i… chcemy więcej! Ale wszędzie, również w bieganiu, trzeba zachować umiar. Mięśnie i stawy nie są przygotowane do takiego szoku, potrzebują czasu, ale nie można też przesadzić w drugą stronę i wychodzić na trening raz w tygodniu, bo tą metodą niewiele wskóramy. – Żeby widzieć postępy, trzeba iść na marszobieg minimum trzy razy w tygodniu, byle nie dzień po dniu. Organizm zdąży odpocząć pomiędzy treningami, a zarazem będzie poprawiał swoją wydolność – wyjaśnia Krzysztof Janik. Wyjdź i biegnij A co ze sprzętem? Patrzysz na biegaczy wokół i masz wrażenie, że zanim wyjdziesz na pierwszy trening, musisz wydać majątek na buty, ubranie, zegarek z GPS-em i inne cuda. Tak naprawdę potrzebujesz tylko chęci i wygodnych sportowych ciuchów, które i tak na pewno masz. Moje pierwsze biegowe kroki stawiałam w bawełnianych legginsach i butach na fitness. Jeśli nie masz nadwagi (wtedy potrzebna będzie amortyzacja) ani kontuzji czy problemów z kręgosłupem (konieczna konsultacja z fizjoterapeutą), to na pierwsze treningi nie warto kupować specjalnego stroju czy nawet butów, które rzeczywiście są najważniejsze w ekwipunku biegacza. Dlaczego? Spójrz na to realnie: jeśli zaczniesz od marszobiegów trzy razy w tygodniu, to w miesiącu nie pokonasz tak dużo kilometrów. Te buty, w których do tej pory dobrze ci się ćwiczyło na zajęciach fitnessu, powinny wystarczyć. Po miesiącu będziesz już wiedział, czy to jest sport dla ciebie, zobaczysz, jak stawiasz stopy podczas biegu, co cię boli, gdzie uwiera, i wtedy przyjdzie czas na dobór właściwego obuwia i zestaw ubrań. Dorzuciłabym jeszcze pulsometr, żeby już na początku przygody z bieganiem kontrolować tętno. Taka nagroda za regularność. Biegam bo... ...chcę schudnąć, rzucam palenie, chcę mieć lepszą formę do uprawiania innego sportu, tak będzie najtaniej – każdy ma inną motywację. Dużo osób wybiera ten sport, kiedy pragnie wyszczupleć. – Chciałam zrzucić 7 kg, których długo nie mogłam się pozbyć po drugiej ciąży. Bieganie wydało mi się najłatwiejsze: zakładasz buty sportowe, dres i wychodzisz o tej porze, o której uda ci się wygospodarować wolną chwilę – mówi 38-letnia Julita. – Gdybym chciała chodzić na fitness, musiałabym się dostosować do planu zajęć, przeznaczyć trochę czasu na dojazdy, a tak wystarczyła mi godzina, czasem nawet mniej – dodaje. Już dawno zgubiła kilogramy, ale bieganie polubiła tak bardzo, że ma już nowy cel: złamać 4 godz. w maratonie. Ja zaczęłam biegać z prozaicznego powodu: nie miałam pieniędzy na siłownię. Przeprowadziłam się do Londynu, szukałam pracy. Od roku trenowałam regularnie: chodziłam na fitness pięć–sześć razy w tygodniu. Potrzebowałam ruchu jak powietrza, a bieganie wydało się najprostszym i najtańszym rozwiązaniem. Jednak jak tylko dostałam pierwszą wypłatę, zapisałam się do klubu fitness, zaczęłam ćwiczyć siłowo i na jakiś czas zapomniałam o nieudanych próbach truchtania z ambitnym kolegą. Do czasu, gdy pewnego dnia zachorowałam i musiałam przyjąć gigantyczną dawkę antybiotyków, które mnie bardzo osłabiły. O siłowni musiałam zapomnieć na kilka miesięcy. Lekarz powiedział: – Proszę wzmocnić serce, dobre byłoby bieganie. I tak po raz kolejny spróbowałam. Tyle że tym razem na spokojnie, z głową i z przerwami na marsz. Dlaczego warto Co jest takiego magicznego w bieganiu, że zaczynasz od niewinnego truchtu, a później tak mocno w to wsiąkasz, że nie wiadomo kiedy twoje życie zaczyna się kręcić wokół treningów, zawodów, obozów biegowych? Powodów jest wiele. Mieścisz się w ulubione dżinsy, a znajomi prawią ci komplementy. – Jesteś taka radosna, masz tyle energii – słyszę czasem. Szkoda, że mnie nie znali, nim zaczęłam biegać. Byłam wiecznie senna, zamyślona, smutna. Regularne treningi rzeczywiście dodają energii: poprawiają krążenie, pracę serca, pomagają ustabilizować ciśnienie (od dziecka miałam bardzo niskie – stąd ta senność; od kilku lat ciśnienie mam w normie). Warto dodać, że podczas dłuższych treningów nasz organizm produkuje endorfiny dające poczucie zadowolenia. Gdy biegamy na zewnątrz, możemy się doładować witaminą D. Te wszystkie czynniki sprawiają, że już po miesiącu naprawdę da się zauważyć dużą różnicę w samopoczuciu. A skoro coś nam sprawia przyjemność, a przy okazji pomaga utrzymać szczupłą sylwetkę, to czemu tego nie robić? To dopiero początek długiej listy. Kiedy biegamy, zwracamy większą uwagę na to, co jemy. W końcu to, jak daleko zajedziemy, zależy od tego, jakie paliwo zatankujemy. Paradoksalnie lepiej sobie radzimy z organizacją czasu. Niby mamy go mniej, bo regularnie trenujemy, ale musimy być lepiej zorganizowani, żeby ze wszystkim zdążyć. Bieganie uczy też cierpliwości i konsekwencji, co przekłada się na wszystkie dziedziny życia. Na zawodach poznajemy nowych ludzi, z którymi czasem dzieli nas wszystko, ale łączy jedno: pasja. Mojego narzeczonego poznałam na zawodach. Bieganie to odkrywanie nowych miejsc, kontakt z naturą, czas dla siebie. Raptem zauważamy, że koło domu mamy ładny park, las czy jezioro. Szukamy na mapie fascynujących miejsc, w których chcielibyśmy pobiegać. W zeszłym roku skusiłam się na biegi górskie na Maderze, w Szwajcarii, w Niemczech, poleciałam biegać aż na Grenlandię. Mogłabym tak jeszcze długo wymieniać. Ale to bez sensu, lepiej założyć buty sportowe i samemu się przekonać, o co chodzi. Anna Szczypczyńska Recepta na bieganie. 7 wskazówek ■ Biegnij wolno Rób przerwy, ale poświęć temu sporo czasu Dzięki temu zbudujesz wytrzymałość niezbędną do dalszej pracy. ■ Nastaw się na długość treningu A nie na intensywność. Zaplanuj co najmniej 30 minut - nawet jeśli na początku będą to głównie marsze. ■ Nie ubieraj się zbyt ciepło Nie idziesz na spacer, a na bieganie – rozgrzejesz się. ■ Nie jedz przed treningiem Jeśli biegasz rano, rób to na czczo lub jedz coś małego i lekkiego. ■ Nie trenuj codziennie Twoje mięśnie i stawy potrzebują czasu na regenerację. ■ Trenuj w grupie Pod okiem trenera i bardziej doświadczonych kolegów, możesz się więcej nauczyć. ■ Miej plan działania Przed wyjściem na trening założyć sobie, ile czasu chcemy biegać lub jaki dystans chcemy pokonać. Określić długość odcinków przeznaczonych na bieg i na marsz po to, żebyśmy mogli z tygodnia na tydzień stawiać sobie coraz bardziej ambitny cel i monitorować postępy.
Brama wjazdowa do niewielkiego kenijskiego miasteczka. Na niej wielkimi literami napis "Home of champions". Pierwsze co zobaczy każdy, przekraczający granicę miasta Iten, położonego około 40 minut jazdy samochodem od Eldoret
Jednak gdyby ktoś przypadkowo przeoczył ten charakterystyczny i chyba najczęściej fotografowany element lokalnej architektury, mógłby dojść do wniosku, że Iten niewiele różni się od innych kenijskich miejscowości. Kilka niewielkich sklepików, szkół oraz zlokalizowane w centralnym punkcie targowisko. Na próżno szukać tutaj typowych atrakcji turystycznych afrykańskiego lądu. Do parków narodowych i wielkiej piątki setki kilometrów. A jednak, gdyby przyjrzeć się dokładniej, oprócz powolnego życia, dzieje się coś w tle. Coś co przyciąga setki, a może i tysiące profesjonalistów oraz miłośników sportów biegowych. Między ubogimi chatkami, na sznurkach porozwieszana odzież sportowa. Na płotach suszące się obuwie biegowe. Młodzi ludzie ubrani w dresy. Napis powitalny intryguje. Dom mistrzów? W ciągu dwóch tygodni pobytu w Iten postanowiliśmy odnaleźć nie tylko mistrzów ale poznać również ich kilka sekretów. Kim są? Co robią? Dlaczego właśnie tutaj jest ich dom? Wyruszamy z Warszawy. Później do Amsterdamu by po kilku godzinach przybyć do Nairobi. Kolejny samolot i około 45 minut lotu do Eldoret. Stamtąd w ciemnościach późnego wieczoru podróż matatu do Iten. Przez pęknięte szyby samochodu obserwujemy nocne życie Kenijczyków. Setki przydrożnych sklepów oświetlonych małymi lampkami. Na poboczach liczni piesi, którzy niezapowiedzianie potrafią wejść wprost pod koła samochodu. Jakby tego było mało lawirujące między nimi obładowane ludźmi motocykle. Samochody, migając co jakiś czas światłami, mkną po ulicach w trudno przewidywalny dla nas sposób. Slalomem wyprzedają na trzeciego. Niekiedy do ostatniego momentu jadą na wprost nadjeżdżającego z naprzeciw samochodu. Wstrzymujemy oddechy, kręcimy się niespokojnie, patrzymy na zegarki odliczmy kolejne minuty. W końcu docieramy do miejsca, w którym spędzimy kolejne dwa tygodnie. Z ciemności wyłania się zawieszona na bramie ośrodka treningowego biała tablica a na niej napis "High Altitude Center Iten - University of Champions". A w nim biegacze z całego świata. Dzień święty święcić Pierwszy dzień naszej wyprawy przypadł na niedzielę. Od samego rana rozpoczęliśmy poszukiwania słynnych kenijskich biegaczy. Tych, którzy w ostatnich latach dominują świat sportów biegowych. Na ulicach siedzący gdzieniegdzie odświętnie ubrani mieszkańcy. Garnitury, śnieżnobiałe i wykrochmalone koszule, kobiety i dzieci w kolorowych strojach. Ze spokojem obserwują przejeżdżające od czasu do czasu samochody. Rozmawiają, odpoczywają. Wolne tempo życia w Afryce zwalnia jeszcze bardziej. Siedzą tak godzinami. Biegaczy jednak nie widać. Pytani o to, gdzie się podziali, i czy rzeczywiście tylu ich tutaj, odpowiadają że spotkamy ale może kilku i to wieczorem. Dzisiaj jest dzień święty, a ten należy święcić. Zajęcia na niedzielę to odpoczynek, modlitwy w kościele i odwiedziny rodziny. Tego dnia, tuż przed zachodem słońca, spotykamy pierwszych pojedynczych biegaczy i niewielkie kilkuosobowe grupki truchtające po czerwonych, piaszczystych uliczkach Iten. Wiemy już, że jesteśmy w zagłębiu najsłynniejszych długodystansowców. W "fabryce mistrzów", jak lokalni nazywają Iten. Bieganiem żyje tutaj cała lokalna społeczność. Stąd bowiem pochodzi wielu znamienitych lekkoatletów, biegaczy, rekordzistów świata, mistrzów olimpijskich. fot. Remigiusz Kinas Iteńskie pętle Iten, a właściwie okolice Eldoret są wymarzonym miejscem treningowym miłośników sportów wytrzymałościowych. Miasto położone na wysokości około 2500m npm. Obniżony poziom tlenu, wpływa korzystnie na rozwój czerwonych krwinek a to na zwiększenie wydolności zawodnika. Przez świat sportu trening na takiej wysokości traktowany jest jako jedyny dopuszczalny rodzaj dopingu. Szerokie szutrowe drogi o niewielkim natężeniu ruchu. Teren mocno pagórkowaty ale nie górski. Kenijczycy ukształtowanie terenu wykorzystują na swoją korzyść. Są jakby zaprogramowani na szukanie, w każdej sytuacji, możliwości rozwojowych. Płaskie tereny są bazą biegów o stałej prędkości. Zróżnicowane - do budowy siły, co ma przełożenie na szybszy bieg oraz pozwala uniknąć potencjalnych kontuzji w przyszłości. Poniedziałki, środy to dla wielu trenujących dni wybiegań poza miasto. W samotności albo w niewielkich grupach biegną tzw. pętlami iteńskimi. Jest ich tutaj kilka. Zróżnicowanych pod względem trudności oraz ilości kilometrów. Początek wszystkich pętli zlokalizowany w różnych charakterystycznych miejscach Iten. A to dolina, a to skrzyżowanie ulic. Te raczej niewielkiej długości biegi, maksymalnie do kilkunastu kilometrów stanowią większą część treningu biegaczy. Długodystansowcy sobotę traktują wyjątkowo. W ten dzień ich dystans rośnie niekiedy kilkakrotnie. Zbliża się do odległości maratońskiej. Pełna koncentracja na treningu We wtorki i piątki większość biegaczy przebywa na Kamariny Stadium. Obiekt, położony na obrzeżach Iten. Wybudowany w 1952r przez Brytyjczyków na terenie jednostki wojskowej. fot. Remigiusz Kinas Ten o długości około 400m obiekt nie przypomina stadionów, na których trenuje większość europejskich sportowców klasy mistrzowskiej. Jest zupełnie surowy, można by powiedzieć prymitywny. Bez udogodnień sanitarnych, z mocno sfatygowanymi trybunami, z wyrytymi na ziemi liniami oraz kamieniami wskazującymi kolejne stumetrowe odcinki. Ziemna nierówna nawierzchnia z widocznym zagłębieniem, ścieżką, na wewnętrznej części bieżni. Po niej w przeciągu godziny przebiega kilka set osób w tym obecni i przyszli mistrzowie olimpijscy, rekordziści świata. Mimo obecności w Iten nowoczesnego stadionu lekkoatletycznego wybudowanego przez Lornah Kiplagat (byłą rekordzistkę świata w półmaratonie) od dziesiątek lat stanowi główny obiekt treningowy nie tylko dla okolicznych sportowców ale również zawodników lub amatorów z innych krajów. Zapytani dlaczego tak bardzo upodobali sobie ten obiekt jednomyślnie twierdzą, że trudności podczas treningu procentują podczas zawodów na nizinach. Te zwykle rozgrywane są w łatwiejszych warunkach - na twardej nawierzchni. Na pozór niekorzystną sytuację wykorzystują by się rozwijać, budować kolejną umiejętność. fot. Remigiusz Kinas Do utraty tchu Czwartek jest dniem zabawy biegowej. Mimo niewinnej nazwy to jeden z najcięższych treningów kenijskich biegaczy. Tuż przed dziewiątą godziną, na iteńskich bezdrożach grupa około trzystu biegaczy podejmuje mordercze wyzwanie. Kilkanaście kilometrów treningu o zmiennej intensywności. Tylko z oddali słyszalny tupot stóp a nad grupą rozciągające się tumany czerwonego kurzu, pyłu. Mimo, że lokalni już od wielu lat przyzwyczajeni do tego widoku przystają na chwilę, dopingują. Kilka minut biegu w niewyobrażalnym wręcz tempie, po czym zdecydowanie krótszy odpoczynek, już wolniej. Wolniej dla wielu z nas amatorów jest prędkością poza zakresem marzeń. Ponowne powtórzenie. I tak około osiemnaście kilometrów. Po ponad godzinie biegu do końca treningu dotrwa jedynie kilkadziesiąt najsilniejszych i najbardziej wytrenowanych biegaczy. Finiszują jak sprinterzy do ostatniego tchu. Takie podejście treningowe charakterystyczne jest dla większości Kenijczyków - dać z siebie wszystko, wykorzystać każdą sekundę, tak by być lepszym, by osiągnąć to o czym tutaj się marzy - mistrzostwo i medal olimpijski. A wygrywają tylko najlepsi, Ci którzy dadzą z siebie choć trochę więcej niż dziesiątki innych wokół. Kończą jednak z szerokim uśmiechem na twarzy. fot. Remigiusz Kinas Iten to światowa kolebka biegów dystansowych jednak jest to też miejsce skrajności. Z jednej strony mistrzowie, z drugiej biegający prawie na boso w mocno zużytych, dziurawych butach i podartym ubraniu chłopcy. Tutaj każdy daje z siebie wszystko. Walczy o to by być zauważonym, by dostać się do ścisłej czołówki biegaczy. Bo każdy tutaj wie, że “kiedy w Afryce wstaje dzień i słońce wschodzi nad horyzontem budzi się również antylopa, ona wie że żeby przeżyć musi biec szybciej od innych, ale wraz z nastaniem dnia wstaje również lew i on też wie, że aby przeżyć musi biec szybciej niż najwolniejsza z antylop nie ważne czy jesteś lwem czy antylopą - musisz biec coraz szybciej”. O AUTORZE Remigiusz Kinas, coach (specjalizacja sport oraz leadership), trener rozwoju osobistego, student Psychologii w Sporcie Pozytywnym. Po godzinach pasjonat biegów długodystansowych. Zobacz album zdjęć:
Już wiemy czemu psy tak bardzo kochają biegać. Działa to na nie jak marihuana
Psy podczas biegania doznają podobnych stanów jak człowiek po marihuanie
O tym, że człowieka i psa może łączyć wyjątkowa nić porozumienia, wie chyba każdy właściciel czworonoga. Zaskakujące, że może mieć ona charakter narkotyczny – wynika z badań dr. Davida A. Raichlena z Uniwersytetu Arizona. Okazuje się bowiem, że podczas biegania psy doznają podobnych stanów jak człowiek po marihuanie. Wszystko za sprawą wydzielających się wówczas endokannabinoidów, naturalnych substancji stymulujących mózg i poprawiających nastrój, które należą do tej samej grupy związków chemicznych co tetrahydrokannabinol (główna substancja psychoaktywna marihuany). To dlatego psy wydają się tak szczęśliwe, kiedy hasają po łące. – Uczucie euforii, które im towarzyszy, ma uzasadnienie ewolucyjne. Jest to nagroda za podjęcie zadania, które wymagało sporej utraty energii. Ta forma adaptacji, która występuje tylko u niektórych ssaków, miała skłaniać psi organizm do utrzymywania dobrej kondycji potrzebnej do skutecznego polowania - mówi naukowiec. Mogła również pomóc znaleźć im wspólny język z człowiekiem, który podczas biegania także doznaje „odlotu”. Nasi przodkowie bowiem tak jak psy przemierzali niegdyś spore odległości, truchtając. Lekki haj znakomicie to ułatwiał i być może cementował więź rodzącą się między oboma gatunkami, która przetrwała tysiące lat.
Maratony: Wrzuć na bieg i zakochaj się w ruchu
Na hasło „maraton” wiele osób reaguje przerażeniem. Że potworny wysiłek, ze oni nigdy by tego dystansu nie pokonali. Mylą się! Tak naprawdę do przebiegnięcia 42km 195m potrzeba tylko dwóch rzeczy: chęci i pary butów. Reszta przyjdzie sama
Ból jest konieczny, ale cierpienie opcjonalne. Te mądre słowa Harukiego Murakamiego przeczytam w jego książce O czym mówię, kiedy mówię o bieganiu niestety kilka miesięcy za późno. Najbardziej przydałyby mi się bowiem w momencie przekroczenia tabliczki z zaznaczonym 33. kilometrem. Może łatwiej przyjęłabym, ze moje nogi nagle zamieniły się w marmur. Ciężkie i sztywne odmawiają dalszego biegu. Głowa jednak podpowiada, by poruszać nimi wolno, acz miarowo do mety. By nie zwalniać przy stolikach z napojami, rezygnuje z wypicia wody na 35. kilometrze. Wiem, że jak stanę, to juz nie ruszę. Przede mną coraz więcej osób łapie się za uda i kolana i dosłownie pada na ziemie. Skurcze uniemożliwiają im dalszy bieg. Niektórzy sami schodzą na bok, bo ból marmurowych nóg jest nie do wytrzymania. Później dowiem się, ze ten moment nazywa się kryzysem 30. kilometra i dopada większość maratończyków. Na razie po prostu zaciskam żeby. Koncentruje się tylko na tym, by postawić kolejny krok. Uświadamiam sobie, że przecież cały ten maraton w Mediolanie to tylko i wyłącznie mój wymysł, na który sama się zapisałam i co gorsza, za którego słono zapłaciłam. Ciekawe, ze człowiek sam sobie gotuje takie piekło. Decyzja o wzięciu udziału w maratonie była na tyle spontaniczna, ze na teorie nie miałam czasu. Biegałam od pół roku trzy razy w tygodniu, czasem robiłam dłuższe dystanse, raz udało mi się pokonać półmaraton. Możliwe, że stojąc na starcie przed mediolańskim Castello Sforzesco w tłumie prawie sześciu tysięcy biegaczy, byłam największym żółtodziobem. Zdradzić mnie mogło to, że w ten listopadowy poranek trzęsłam się z zimna, podczas gdy inni nacierali swoje nogi maściami rozgrzewającymi. Ku mojemu zdziwieniu większość miała na sobie dość grube bluzy. Nie zamierzali jednak biec w nich całego dystansu, tylko wyrzucili je zaraz po tym, jak zrobiło się im cieplej. Kolejne frycowe? Snickers w kieszeni, który miał mi pomóc w momencie utraty sił. Większość biegaczy wzięła natomiast ze sobą żel energetyczny, który jest znacznie łatwiej przyswajany przez organizm i nie trzeba go gryźć, a to w czasie biegu ważne. Podsumowując: wystartowałam wyposażona jedynie w średniej klasy buty, bawełniane spodnie, startowa koszulkę i wiarę, że jakoś dotrę do mety za blisko cztery godziny. Bo tak umówiłam się z koleżankami i nie chciałam, żeby czekając na mnie na finiszu, marzły w to listopadowe popołudnie. Minął mnie kolejny pacemaker, czyli osoba, która tak wyznacza sobie tempo, by na metę dobiec dokładnie po danym czasie. Jeżeli na koszulce ma napisane 3:50, to znaczy, że biegnąc z nim równo, taki wynik się osiągnie. Bardzo przydatne, szczególnie jeżeli – tak jak ja – nie ma się zegarka z GPS-em. Przede mną grupka biegnąca na cztery godziny. Dołączam do nich, bo 38. kilometr okazuje się dla mnie łaskawszy niż te wcześniejsze. I znowu zaczynam doceniać to, co widzę dookoła. Rundka wokół katedry, bieg główna arteria Mediolanu, odkrywanie nieznanych zakątków – żadne zwiedzanie tego nie zastąpi. Wbiegamy na stare miasto, zaczynają się kocie łby. Choć wcześniej ich nie zauważałam, teraz każda nierówność to dodatkowe cierpienie dla moich stóp. Pokrzepiające są za to coraz większe tłumy dopingujące przy barierkach. „Alle, alle!” – krzyczą tak entuzjastycznie, ze głupio byłoby się przy nich zatrzymać i zrezygnować. Zegar na trasie pokazuje, że niedługo mina cztery godziny biegu. Włączam mojego iPoda z nadzieją, że doda mi otuchy (wrzuciłam go do kieszeni w ostatniej chwili). Niestety na moim odtwarzaczu znajduje się jedynie album Beatlesów i wykład uniwersytecki Miltona Friedmana. Po dwukrotnym odsłuchaniu moja wiedza na temat ekonomii w żaden sposób się jednak nie powiększyła. Słyszę, ale nie słucham. Nie mam żadnych innych myśli, tylko te związane z bieganiem, przeliczaniem kilometrów, piciem wody. Podczas codziennych biegów, które traktowałam jako przygotowanie do maratonu, właściwie tez moja głowa zawieszona była w pustce. Czasem jakąś myśl o pogodzie albo o tym, ze kolano mnie pobolewa. Wyłączam wiec Friedmana i daje kolejna szanse moim niegdyś ukochanym Beatlesom, ale juz na pierwsze dźwięki All you need is love dostaje drgawek, bo co za dużo to niezdrowo. Kawałek ten przesłuchałam dziś kilkanaście razy i już wiem, że przez następne miesiące nie tknę żadnej płyty chłopców z Liverpoolu. Żałuję jedynie, ze na składance nie znalazł się utwór Help! Pomoc by się przydała. Przede mną ostatni kilometr. Zaciskam zęby i daje czadu! Obok mnie pojawia się mężczyzna, który samozwańczo zaczyna mi kibicować i swoim krzykiem pcha mnie do mety. Te przekraczam z czasem 4 godz. i 7 min. To co dzieje się później ze mną można w skrócie opisać tak: szczęście, euforia, machanie do czekających koleżanek, medal, próba zmiany ubrania, ból kolan, głód, niedowierzanie, szczęście, euforia. Wynik, mocno amatorski, nie miał znaczenia. Ani to, ze przede mną na metę przebiegło parę tysięcy osób. Zadowolenie z siebie jest tak wielkie i pozytywne, ze człowiek niemal zapomina o mękach, które przed chwila przechodził. Jeżeli mi się udało, to zapewniam, że każdemu z was przy odrobinie woli tez się uda! Od tego czasu chodziło za mną, żeby jeszcze raz zmierzyć się z dystansem 42 km i 195 m. Tym razem jednak byłabym lepiej przygotowana, miałabym większą wiedzę, jak trenować i jaka taktykę przyjąć. Rozpatrywałam tez bieg dla jakiejś akcji charytatywnej. Może nie w pełnym rynsztunku nurka, jak to zrobił Anglik Lloyd Scott, zbierając pieniądze na dzieci chore na raka, czy w stroju spartanina, jak robi polska grupa biegnąca zawsze na szczytny cel. Decyzje te odwlekałam jednak w czasie, bo zawsze było cos, co stawało mi na przeszkodzie. To „coś” oczywiście siedziało głównie w mojej głowie, nie w kalendarzu. Zbieranie sił zajęło mi dokładnie cztery lata. W lutym 2012 r. zapisałam się na maraton w Chicago, który odbędzie się 7 października. Podjęłam decyzje, zapłaciłam, wiec nic nie mogło mnie od niej odwieść. Nawet informacje, ze w 2011 r. na tej trasie jedna osoba zmarła, a kolejna niemal przyszła na świat (mama, która dystans pokonywała w ostatnim tygodniu ciąży, zdążyła dobiec zarówno do mety, jak i do szpitala). Tym razem formułę „zrób to sam” postanowiłam zamienić na konsultacje z profesjonalnym trenerem. Wojciech Staszewski z Kancelarii Sportowej co miesiąc przygotowuje mi indywidualny plan treningów. W przeciwieństwie do 2008 r., kiedy biegałam bez żadnych reguł, raz dłużej, raz krócej, jak mi się chciało, teraz zawsze raz w tygodniu mam krótki trening budujący siłę, godzinny bieg z kilkoma sprintami na koniec i jedno kilkugodzinne wybieganie. Co miesiąc musze się ze zrealizowanego planu wyspowiadać. Nie jest juz tak łatwo ukryć słodkie lenistwo i opuszczanie treningów. Kupiłam też zegarek z pulsometrem i GPS-em, który sprawdza się świetnie przy treningach interwałowych, czyli najkrócej mówiąc, przemiennych wolno–szybko. Pika za każdym razem, gdy powinnam przyśpieszyć czy zwolnic, pokazuje, ile jeszcze zostało mi do końca treningu. Po każdym biegu dokładnie się rozciągam, bo skurcze to największy wróg maratończyków. A przede wszystkim coraz lepiej się przy tym wszystkim bawię! W czasie kilkugodzinnych treningów poznaje okolice, odkrywam nowe tereny. Biegam wszędzie, gdzie akurat jestem. W Warszawie, na Saharze czy w Lizbonie. Niech nikt mi nie mówi, że bieganie jest nudne! Podczas treningu trafiam do najpiękniejszych parków, przebiegam przez całe stare miasto, czasem się gdzieś zgubie i odkryje schowana przed oczami turystów knajpę. Nie mogę się wiec juz doczekać odkrywania biegiem ulic Chicago, imponującego downtown, zakrętów przy naziemnej linii metra zbudowanej na stalowej konstrukcji, minięcia dzielnicy klubów bluesowych i podziwiania wybrzeża jeziora Michigan. A na końcu, jak dopingujący tłum pociągnie mnie w kierunku mety, której przekroczenie jest jak katharsis. Pewnie znów, choć obolała, będę marzyła o kolejnym biegu. Bo wbrew temu, co śpiewali znienawidzeni w Mediolanie Beatlesi, do biegania potrzebna jest tylko dobra pary butów. W Chicago będę więc nucić: All you need is... a pair of shoes. Julia Lachowicz
"Dobrego biegania nic nie zastąpi. Nawet seks." Człowiek, który przebiegł świat
Lubi, kiedy czuje, że jest ciężko. Trudno mu się zmęczyć. Dlatego na swoja dyscyplinę wybrał biegi ultradługie. Znalazł się w światowej czołówce. Na zakończenie kariery przebiegł świat.
Z Piotrem Kuryłą rozmawia Julia Lachowicz Pobiegamy? Dziękuję, nie biegam. Brzmi jak odpowiedź alkoholika, gdy proponuje się mu kieliszek wódki. No bo od biegania tez się można uzależnić. Wie pan coś o tym? Tak. W pewnym momencie bieganie było dla mnie wszystkim. Gdy przygotowywałem się do ultramaratonów, które maja dystanse nawet powyżej 200 km, potrafiłem dwa razy w tygodniu biec maraton. W ramach treningu. A w pozostałe dni po kilkanaście kilometrów. Bieg na 200 km? Tego przecież nie da się przebiec bez przerwy. Oczywiście, że się da! Jeżeli chce się zająć dobre miejsce, nie można sobie pozwolić na przystanki. Dwukrotnie brałem udział w Spartathlonie. To bieg z Aten do Sparty na dystansie 246 km. W 2007 r. pokonałem go w 24 godz. 29 min i 41 s. Biegłem non stop, średnio poniżej sześciu minut na kilometr. Byłem drugi. Jak wyglądał pana trening do tak morderczych zawodów? Po prostu przebiegłem z Augustowa do Grecji. W sumie 4 tys. km przez Polskę, Czechy, Węgry i Serbię. Cały czas ciągnąłem za sobą wózek z ekwipunkiem. Zakrawa na masochizm. Bo ja zawsze lubiłem dostawać po dupie. Jak byłem mały, z moim bratem bliźniakiem byliśmy zmuszani do pracy na polu tytoniu. Także w soboty. To był mój znienawidzony dzień tygodnia. Ojciec dawał w palnik i się na nas wyzywał. Od tego czasu lubię, jak jest ciężko. Musze czuć, że jest źle. Pierwszy mój maraton w życiu biegłem w Warszawie. Prawdziwa masakra. Za szybko wystartowałem, ostatnie kilometry musiałem iść. Na nogach miałem buty za 20 zł, które poobcierały mi doszczętnie nogi. Normalny człowiek by sobie po takim debiucie odpuścił. Ja nie. Widać to po ścianach w pana domu. Są jak kapliczka zrobiona z medali, pucharów i dyplomów z biegów. Trochę się tego nazbierało. Gdy zorientowałem się, że na dystansie maratońskim nie mam szans na miejsca w czołówce, przerzuciłem się na ultradługie biegi. Świetnie się w nich czułem i konkurencja była mniejsza. Był moment, że nie miałem równych w Polsce. I mimo to rzucił pan bieganie. Bo przez to, że dla biegania zrezygnowałem z roboty, poczuliśmy biedę. Żona poszła do pracy, ale to nie wystarczało, żeby utrzymać rodzinę z dwiema córkami. Była tez afera z Polskim Związkiem Lekkiej Atletyki. Podobno sugerowali, żeby pan odszedł. Przed startem w Grecji wdałem się w bójkę. Człowiek przed zawodami przez kilka dni nie może biegać, w związku z czym jest cholernie nabuzowany. Ktoś mnie sprowokował... Jak? Podszedł do mnie i powiedział: „Rozmawiałem z twoją żoną, mówiła mi, że wolałaby długodystansowca niż sprintera”. Nerwy mi puściły, miałem z tego kłopoty. To wszystko się nałożyło na siebie i obiecałem żonie, że skończę z bieganiem. Tak po prostu? No, pod jednym warunkiem. Że będę mógł pobiec ostatni bieg. Dookoła świata. I co ona na to? Nie miała juz nawet siły komentować. A po co coś takiego robić? Dla pokoju na świecie. Banał. Jak podczas wyborów Miss World. Może się pani śmiać, ale według mnie pokój jest jedyną uniwersalną wartością, o która wszyscy walczymy. Chciałem swoją postawa inspirować ludzi do działania. Jak wyglądały przygotowania? Wziąłem globus i po prostu narysowałem na nim linie – przez Rosję, Stany i Europę. Tak wyznaczyłem trasę. Przygotowania trwały aż pół roku, w końcu zrobiłem te trasę że wschodu na zachód. A sprzęt? Wziąłem ze sobą obcinacz do paznokci, nożyczki, kleje błyskawiczne, dwie szpulki mocnej nici, kilka igieł, scyzoryk, dwa zegarki, dwie latarki, notatnik, dwa długopisy i czarny wodoodporny mazak, dwie pary butów, trochę ciuchów, leków i jedzenie. Dziesięć litrów wody, trzy litry mleka, kilka chlebów, suchary, dżem, miód, konserwy, czekoladę gorzką i snickersa. Największym wyzwaniem było zbudowanie specjalnego kajaka z opuszczanymi kołami, który zarazem mógł służyć jako przyczepka. Wtedy jeszcze planowałem, że oprócz biegu będę spływał rzekami. Brałem tez pod uwagę, że być może będę musiał przepłynąć na nim ocean. Plany się zmieniły? 80 km za Madrytem, na rzece Tag. Wpadłem tam w wiry wodne. Dwa razy udało mi się wyciągnąć kajak, ale poziom wody podnosił się, bo otwarto zaporę. Nie miałem szans. Musiałem porzucić cały mój ekwipunek i po skałach wydostać się z kanionu. Byłem wyczerpany, przez chwile naprawdę chciałem umrzeć. Przerosło to Pana? Gdy byłem pod wodą, usłyszałem głos, który kazał mi nabrać wody w płuca i spokojnie pójść na dno. Na szczęście pojawił się też drugi głos, który przed oczami postawił zdjęcie moich dwóch córek. Wtedy wiedziałem, że muszę się dla nich uratować. Po tej sytuacji poczułem się silny. Wiedziałem, że jakaś siła nade mną chce, żebym ukończył mój ostatni bieg. Co pan zrobił po utracie całego ekwipunku? Spałem w lesie, pod gołym niebem. Jadłem tylko suchy chleb. W Lizbonie konsul pomógł mi się ogarnąć, wyleciałem do Nowego Jorku. Na miejscu miałem się zgłosić do organizacji polonijnej, ale bez angielskiego nie potrafiłem nawet trafić pod wskazany adres. Przez trzy dni koczowałem w Central Parku. Ale Polonia się w końcu panem zajęła. Tak, bardzo mi pomogła. Dopiero tam się okazało, że na moim koncie zostało 19 dol., a ja mam przebiec całe Stany. W gazetce polonijnej napisano więc apel o wsparcie mojego projektu. Po kilku tygodniach na koncie było 10 tys. dol. Wyobraża sobie pani? Nie bardzo. Skąd te pieniądze? Ludzie bardzo mi kibicowali. Podobał im się mój projekt. Ale naprawdę to nie kasa najbardziej mi pomogła, tylko ludzka życzliwość. Raz biegłem w ulewie, było zimno, beznadziejnie. I nagle pewna pani wychodzi z kubkiem ciepłej herbaty. Nie mógł pan sobie jej przyrządzić? Nie miałem ze sobą kuchenki. Jadłem tylko chleb lub bułki, popijałem mlekiem. Ważne, że cztery razy dziennie. Zawsze jeden posiłek przed snem. Dzięki temu trochę się rozgrzewałem i mogłem się zdrzemnąć. Czasem spałem w temperaturze –10°C. Nauczyłem się też zawsze zabierać butelkę wody do śpiwora, żeby nie zamarzła. Zwłaszcza gdy doleciałem do Władywostoku w Rosji. Mrozy w nocy dawały mi w kość. Jak się pan rozgrzewał? Biegiem. Średnio pokonywałem 70 km dziennie. W Rosji zdarzało się, że nawet 150. Najtrudniejsze były zachody słońca. Tęskniłem i chciałem jak najszybciej dotrzeć do domu. W tych momentach nie zatrzymywałem się i biegłem, aż padłem. Jak radził pan sobie z samotnością? Nie radziłem sobie. Odmawiałem zdrowaśki. Jak teraz zgrzeszę i ksiądz za pokutę daje mi 10 do odmówienia, to czuję, że to nic. Chcę więcej. Ja dziennie odmawiałem ich setki. Pomagało? Nie zawsze. Załamywałem się wiele razy. Na przykład gdy na Syberii zobaczyłem znak, że do następnego miasta – Czyta, jest 2,1 tys. km. Miałem dość. Kombinowałem, jakby tu złamać nogę albo się poślizgnąć, by nie musieć już dalej biec. I co, nic? Żadnych kontuzji? Jak bolały mnie stawy czy ścięgna, robiłem okłady z pokrzyw albo lodu. Działało. Przebiegłem te 20 tys. km dookoła ziemi praktycznie bez szwanku. Dobiegł pan o własnych siłach do samego domu, do Pruski Wielkiej. Do Augustowa. Stąd zaczynałem swój bieg. Miałem wrócić dokładnie tu, dokładnie rok później, czyli 6 sierpnia 2011 r. Udało się wycelować? Biegłem trochę za szybko i byłem w Polsce dwa dni przed planowanym oficjalnym powitaniem. Czatowałem więc przez dwa dni w okolicznych lasach, w namiocie i wbiegłem, tak jak to ustaliliśmy. Żona nie była wkurzona, że jest pan tak blisko, a zamiast w domu śpi w lesie? Trochę tak. Ale szczerze, to na pół godzinki wpadłem do domu. Ucałować ją i córki i zostawić trochę sprzętu. Potem wróciłem do namiotu. Nie chciałem nikomu psuć przygotowań. W dniu mojego wbiegnięcia była scena i ktoś zagrał utwór Weare the champions zespołu Queen, który słyszałem wcześniej tylko raz. Podczas mojego pierwszego maratonu w życiu. Teraz już wiem, że przypadki nie istnieją. Jak pan się wtedy czuł? Z jednej strony czułem ulgę, bo bardzo tęskniłem za córkami i żoną i chciałem zacząć normalne domowe życie. Z drugiej jednak im byłem bliżej domu, tym więcej niepokoju we mnie było, jak będzie wyglądać moje życie bez biegania. I jak wygląda? Szczerze, to gdybym wiedział, że tak będzie, to nie zdecydowałbym się na ten bieg. Córki nastolatki bardzo zmieniły się w przeciągu tego roku. Wydaje mi się teraz, że to był kluczowy rok, który straciłem. Oddaliły się ode mnie. Z żoną powoli staramy się odbudowywać więź. Nie jest łatwo. One w ogóle o moim wyczynie nie chcą słuchać. Czasem mam wrażenie, że bardziej kochają psa, którego kupiły, gdy mnie nie było. Są dni, że tęsknię za bieganiem. Ale nie wrócę do tego, bo człowiek jest wart tyle co jego słowo. To czym pan to zastępuje? Jeżdżę na rowerze. Myślę o podróżach, planuję już wyprawę na Syberię. Rowerem. Ćwiczę też na siłowni, którą zbudowałem sobie w domu. Ale mówię pani, dobrego biegania nic nie zastąpi. Nawet seks.