Car nakreślił ją linijką na mapie. Dziś to legendarna Łosiostrada i jedna z najciekawszych dróg w Polsce
Przez środek niedostępnych mokradeł Biebrzańskiego Parku Narodowego biegnie prosta, asfaltowa droga. Zbudowana ponad wiek temu dla carskiej armii, dziś jest przyrodniczym unikatem. Carska Droga, potocznie zwana Łosiostradą, to miejsce, gdzie spotkanie z łosiem jest codziennością.
Dolina Biebrzy przez wieki była krainą niedostępną – i taką na ogromnym obszarze pozostaje. Istnieje jednak szlak, który pozwala bezpiecznie przejechać samochodem przez mokradła – tzw. Carska Droga. Zbudowana w celach militarnych, dziś jest jedną z najbardziej niezwykłych dróg w kraju, gdzie z wnętrza samochodu można podziwiać dziewiczą przyrodę, a łosie przechadzają się niemal codziennie. Historia Carskiej Drogi Powstała pod koniec XIX wieku na potrzeby armii Imperium Rosyjskiego. Droga miała połączyć carskie twierdze w Łomży, Osowcu i Grodnie. Decyzję o jej budowie podjął osobnym dekretem car Mikołaj II, według anegdoty wyznaczając trasę linijką na mapie, łącząc Grodno i Warszawę. Prace trwały w latach 1895–1907. Robotnicy wybierali torf, układali faszynę i zasypywali ją żwirem. Do pracy zatrudniano miejscową ludność i hojnie płacono. Trakt ułatwił obronę Twierdzy Osowiec podczas I wojny światowej. We wrześniu 1939 roku maszerowali nim polscy żołnierze zmierzający na odcinek Wizna. Po wojnie droga straciła znaczenie militarne. Położenie Carskiej Drogi Historycznie ciąg dróg łączących carskie twierdze liczył około 128 kilometrów. Ciągnął się od Mężenina, przez Strękową Górę, Osowiec, Goniądz, Dąbrowę Białostocką aż do Grodna na Białorusi. Dziś nazwa Carska Droga ma węższe znaczenie – to odcinek o długości 33 kilometrów. Zaczyna się przy moście na rzece Narew w Strękowej Górze, a kończy w miejscowości Osowiec-Twierdza. Tam krzyżuje się z drogą krajową nr 65. Odcinek od osady Dobarz do Strękowej Góry biegnie po sztucznej grobli, wokół której rozciągają się niedostępne bagna. Północna część trasy wiedzie przez piaszczyste wydmy i suchy bór iglasty. Droga w całości przecina Biebrzański Park Narodowy lub biegnie po jego granicy. Leży w granicach unijnych obszarów Natura 2000. Atrakcje Łosiostrady Carska Droga jest atrakcją samą w sobie – wiedzie przez bezcenne przyrodniczo tereny. Potocznie nazywa się ją „Łosiostradą”, ponieważ spotkanie z łosiem jest tu niemal pewne. Biebrzański park Narodowy to ostoja największej populacji łosia w Polsce, szacowanej na około 400 osobników. Ale z drogi można zaobserwować znacznie więcej zwierząt, m.in. jelenie, bobry, rysie i rzadkie gatunki ptaków. Jadąc Carską Drogą warto zatrzymać się w Strękowej Górze, gdzie z mostu widać szeroką dolinę Narwi i jej wiosenne rozlewiska. Długa Luka to rozległe torfowisko, w które wchodzi drewniana kładka edukacyjna. Można tam zobaczyć rzadkie ptaki, np. wodniczkę. Kilometr dalej stoi wieża widokowa nad Bagnem Ławki, skąd roztacza się niesamowita panorama bezkresu otwartych torfowisk. Od szosy odchodzi też Grobla Honczarowska – ścieżka piesza prowadząca do wieży na Batalionowej Łące. Przy drodze leży też wieś Gugny, osada Budy oraz restauracja „Dwór Dobarz”. Na północnym końcu trasy znajdują się ruiny Fortu IV oraz zabytkowa Twierdza Osowiec. Informacje praktyczne Wyprawa na Carską Drogę wymaga przestrzegania zasad parku narodowego. Trasa leży na obszarze chronionym, więc turyści muszą kupić bilet wstępu do Biebrzańskiego Parku Narodowego. Można go nabyć przez internet. Na tablicach informacyjnych przy drodze znajdują się kody QR, które ułatwiają zakup. Na całym odcinku Łosiostrady obowiązuje ograniczenie prędkości do 50 km/godz. Należy go bezwzględnie przestrzegać – zderzenie z ważącym kilkaset kilogramów łosiem jest niebezpieczne zarówno dla zwierzęcia, jak i pasażerów. Na wycieczkę Carską Drogą najlepiej wybrać się wczesną wiosną, np. w marcu, gdy na drzewach nie ma jeszcze liści, co ułatwi obserwację zwierząt. W podmokłych lasach olszowych stoi wtedy woda, ale nie ma jeszcze komarów i gzów. Nawierzchnia Carskiej Drogi jest dobra. Pokrywa się z trasą rowerową Green Velo i Podlaskim Szlakiem Bocianim. Przy szosie wybudowano wiaty turystyczne dla rowerzystów. Źródło: Biebrzański Park Narodowy Nasza autorka Magdalena Rudzka Redaktorka i wydawczyni National-Geographic.pl. Wcześniej związana m.in. z National Geographic Traveler i magazynem pokładowym PLL LOT Kaleidoscope. Z wykształcenia humanistka (MISH i SNS PAN), ale to przyroda stanowi jej największą pasję. Szczególnie bliskie są jej ekosystemy słodkowodne, a prawdziwym „konikiem” są ryby. W National-Geographic.pl pisze o swoich przyrodniczych pasjach, nauce i medycynie. Prywatnie ceni sobie podróże po nieoczywistych kierunkach, ze szczególnym sentymentem do Europy Środkowej i Wschodniej.
Moja wyprawa nad Biebrzę. Tu spotkasz łosia i rzadkie gatunki ptaków
Rozlewiska Biebrzy to jedno z najważniejszych miejsc dla ptaków wędrownych w Europie. Każdego roku zatrzymują się tu tysiące osobników z różnych stron świata. Oto opowieść o miejscu, gdzie natura nieustannie zaskakuje i odsłania swoje najcenniejsze tajemnice.
Spis treści: Dlaczego ptaki wybierają Sieburczyn? Relacja z nadbiebrzańskiej skarpy. Minuta z życia rycyka. Podglądając przyrodę w Brzostowie Rutkowskie – finał biebrzańskiej wyprawy Spod PKiN w Warszawie ruszam autokarem nad Biebrzę. „Mamy łosia” – mówi przewodnik. Zwierzę spokojnie skubie roślinność, a nad nim krążą trzy bieliki. Nad łąkami nagle podnosi się poruszenie – tysiące batalionów, siewek złotych i gęsi zrywają się do lotu. Chwilę później obserwuję kopulację rycyków i polowanie rybitwy wielkodziobej. W Rutkowskiem dostrzegam w lunecie biały punkt – to bielaczek, rzadki gatunek ptaka z tajgi. Dolina Biebrzy to niekończąca się opowieść, gdzie czas mierzy się nie zegarkiem, lecz rytmem uderzeń tysięcy ptasich skrzydeł. Dlaczego ptaki wybierają Sieburczyn? Relacja z nadbiebrzańskiej skarpy. Wysiadam we wsi Sieburczyn na Podlasiu, położonej w pobliżu doliny Biebrzy. Przewodnik, Rafał Bartosz, prowadzi nas na jedno ze wzgórz tej miejscowości. Rozciąga się stąd tak rozległy krajobraz podmokłych terenów, że trudno objąć go wzrokiem w całości. Grupa uczestników rozstawia lunety, niektórzy mają lornetki, a ja tylko aparat z teleobiektywem. Obserwujemy przemieszczające się z łąki na łąkę bataliony (Calidris pugnax). Obok nich przebywają czajki (Vanellus vanellus), świstuny (Mareca penelope), łabędzie nieme (Cygnus olor), a nawet płaskonosy (Spatula clypeata). To miejsce tętni życiem i wyraźnie pokazuje, jak ważnym przystankiem na migracyjnej mapie Europy jest dolina Biebrzy. Sieburczyn to jedno z najczęściej odwiedzanych miejsc na ornitologicznej mapie Podlasia, szczególnie podczas wiosennych i jesiennych przelotów ptaków. Zachowały się tu także niezwykłe okazy starych wierzb, które z daleka przypominają rozłożyste krzewy. Według danych z 2021 r. miejscowość zamieszkuje ok. 78 osób, jednak jej znaczenie przyrodnicze jest nieproporcjonalnie większe – stanowi kluczowe miejsce odpoczynku i żerowania dla wielu gatunków ptaków, zwłaszcza wędrownych, które nie gniazdują w Polsce. W marcu 2026 r. stwierdzono tu niezwykłego gościa – gęś tybetańską (Anser indicus), której naturalny zasięg występowania obejmuje Azję. Zimuje ona głównie w Pakistanie, Indiach i Bangladeszu, natomiast lęgi odbywa w Mongolii, Chinach oraz Kirgistanie. Gatunek ten zasłynął niezwykłymi zdolnościami lotnymi – wcześniejsze badania sugerowały, że ptaki przelatują nad Himalajami na wysokości nawet 9–10 km, a obserwacje wskazywały możliwość przelotów nawet nad Mount Everestem. Najnowsze badania pokazują jednak, że w trakcie migracji ptaki te zazwyczaj nie przekraczają wysokości 6000 m n.p.m., co i tak czyni je jednymi z najwyżej latających ptaków świata. Do 2014 roku informacje o stwierdzeniach gęsi tybetańskiej w Polsce zbierała Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego (PTZool). W tym czasie odnotowano 99 obserwacji obejmujących ok. 119 osobników. Pochodzenie tych ptaków nie jest do końca jasne – większość z nich to prawdopodobnie uciekinierzy z hodowli lub osobniki pochodzące z populacji introdukowanych w Europie Zachodniej, zwłaszcza w Niemczech i Holandii. Gęś tybetańska jest gatunkiem chętnie utrzymywanym przez prywatnych hodowców. W wielu krajach podejmowano również próby jej introdukcji, m.in. w Holandii, Hiszpanii czy Szwecji. Ptaki, które uciekły z niewoli lub zostały wsiedlone, z czasem utworzyły lokalne, rozmnażające się populacje, a ich lęgi odnotowano m.in. w Norwegii, Niemczech, Francji, Holandii oraz Wielkiej Brytanii. Pojawienie się gęsi tybetańskiej w Sieburczynie rodzi więc sporo pytań o jej pochodzenie. Czy był to dziki osobnik, który zboczył z naturalnej trasy migracji, czy raczej ptak pochodzący z europejskiej populacji? Niezależnie od odpowiedzi, takie obserwacje pokazują, jak dynamiczne i wciąż nie do końca poznane są procesy migracyjne ptaków – nawet w dobrze zbadanej części świata, jaką jest Europa. Minuta z życia rycyka. Podglądając przyrodę w Brzostowie Z Sieburczyna udaliśmy się w południe autokarem do Brzostowa, miejscowości położonej w gminie Jedwabne nad Biebrzą. – Mamy łosia – mówi przewodnik. Wszyscy natychmiast się ożywiają. Przez chwilę obserwujemy życie największego ssaka lądowego Polski. Zwierzę znajduje się kilkaset metrów od nas. Spokojnym, pewnym krokiem przechadza się wzdłuż podmokłych łąk, co jakiś czas skubiąc roślinność i podnosząc głowę. Wokół niego toczy się nieustanne życie, szczególnie ptaków, a przestrzeń wypełniają ich głosy. Brzostowo w świecie przyrodniczym uchodzi za „mekkę ptasiarzy” i ornitologów. Położone na granicy Biebrzańskiego Parku Narodowego, znane było niegdyś także z tzw. „pływających krów”, wypasanych na podmokłych łąkach doliny Biebrzy. Dziś pozostały po nich już tylko wspomnienia. Nagle nad rozległymi łąkami rozpętuje się prawdziwy podniebny spektakl. Łoś najwyraźniej coś dostrzegł i przyspiesza kroku, galopując, a w powietrzu pojawiają się trzy bieliki (Haliaeetus albicilla) – jedne z największych ptaków szponiastych w Polsce. Rozpiętość skrzydeł dorosłego osobnika może sięgać nawet do 2,5 metra. Ich obecność wywołuje poruszenie wśród innych ptaków. W popłochu zrywają się nie tylko bataliony, ale także siewki złote (Pluvialis apricaria), gatunek ptaków z rzędu siewkowych (Charadriiformes), gniazdujący w Europie Północnej, na Syberii oraz na Grenlandii. Wielkością siewka złota przypomina kosa (Turdus merula) z miejskiego podwórka, natomiast jej cechy wyglądu są unikatowe: w upierzeniu godowym, czyli od wiosny do lata, jej policzki, gardło, przód szyi, pierś oraz brzuch są intensywnie czarne. Złocisty wierzch ciała oddziela od czerni szeroki, biały pas, biegnący od czoła aż po brzuch. Jeszcze w XIX w. gatunek ten gniazdował w niektórych częściach Polski – m.in. na Mazowszu i Pomorzu. Wiek później, odnotowywano pojedyncze próby lęgów, np. na Mazurach. Obecnie ptaki te pojawiają się u nas wyłącznie podczas przelotów, tworząc niekiedy koncentracje liczące po kilkaset, a nawet kilka tysięcy osobników. Podczas migracji zatrzymują się często na polach uprawnych, pastwiskach czy łąkach, towarzysząc innym siewkowcom, jak np. czajkom zwyczajnym. Po chwili zmieniamy miejsce obserwacji i ruszamy za przewodnikiem lokalnymi ścieżkami Brzostowa. Mijamy gospodarstwo, przy którym pasą się krowy. W tle słychać ćwierkanie wróbla domowego (Passer domesticus) oraz gwizdy kopciuszka (Phoenicurus ochruros). Przy kominie starej drewnianej chaty krążą kawki (Corvus monedula), najmniejsze ptaki z rodziny krukowatych (Corvidae). Wygląda na to, że szykują się do założenia gniazda, choć dziś taki widok w wiejskim krajobrazie odchodzi w zapomnienie. „Mamy kopulację rycyków” – zauważa przewodnik. Spoglądamy niecierpliwie w stronę łąk. Tuż po drugiej stronie Biebrzy para ptaków jest właśnie w miłosnym uścisku, który trwa zaskakująco długo, około minuty. Rycyk (Limosa limosa) w skali Polski to nieliczny, skrajnie zagrożony ptak lęgowy. Gniazduje na podmokłych łąkach i wypasanych pastwiskach w dolinach rzek. W okresie migracji można go spotkać w ujściach rzek, w pobliżu spuszczanych stawów rybnych oraz na mulistych wybrzeżach. To ptak o długich, ciemnych nogach i prostym pomarańczowym u nasady dziobie, osiągającym nawet 10 cm długości. W szacie godowej jego głowa, szyja i pierś przybierają intensywny, rdzawopomarańczowy kolor. Dziś populację krajową rycyka szacuje się na ok. 1,5–2 tysięcy par, choć jeszcze w latach 70. i 80. liczebność szacowano na 7–8 tysięcy par lęgowych. Ni stąd, ni zowąd pojawia się nad nami ptak przypominający mewę śmieszkę (Chroicocephalus ridibundus), jednak po chwili dostrzegamy różnice. To rybitwa wielkodzioba (Hydroprogne caspia) – gatunek ptaka wodnego z rodziny mewowatych (Laridae), spotykany w Polsce zwykle na przelotach. Ptak zawisa na moment w powietrzu, po czym gwałtownie uderza w nurt Biebrzy, próbując pochwycić zdobycz, zapewne rybę. Co ciekawe, pierwszy lęg tego gatunku po raz pierwszy w Polsce odnotowano w 2024 r. na Zalewie Szczecińskim. Lęg niestety nie zakończył się sukcesem. Zasięg występowania rybitwy wielkodziobej rozciąga się od Azji i Australii, przez Afrykę, po Amerykę Północną. Jest to ptak związany z piaszczystymi i kamienistymi siedliskami nadbrzeżnymi, gdzie odpoczywa i nocuje, a na miejsca rozrodu wybiera piaszczyste lub kamieniste wyspy. Rutkowskie – finał biebrzańskiej wyprawy W ramach terenowych kursów rozpoznawania ptaków organizowanych przez polskie biuro podróży Horyzonty.pl udajemy się na nasz ostatni przystanek ornitologiczny, jakim jest Rutkowskie, wieś położona w województwie podlaskim, w powiecie łomżyńskim. Leży w Dolnym Basenie Biebrzy, przy granicy Biebrzańskiego Parku Narodowego. To jedno z najważniejszych miejsc dla ptaków podczas migracji, obok Sieburczyna i Brzostowa, teren o wybitnych walorach przyrodniczych. Odnotowywano tu bardzo rzadkie gatunki ptaków, takie jak bernikla rdzawoszyja (Branta ruficollis), kobczyk (Falco vespertinus) oraz wójcik (Seicercus trochiloides). Około godziny 16 stajemy przy ogrodzeniu pomiędzy domami mieszkańców wsi Rutkowskie, gdzie wyłania się wyjątkowy krajobraz terenów podmokłych. Przez lunety oglądamy duże stado gęsi tundrowych (Anser serrirostris). Obok nich dostrzegam mały biały punkcik. Ptak ten kojarzy mi się od razu z „lodówką”, nie tą domową, lecz nazwą morskiego ptaka (Clangula hyemalis), choć nic innego nie przychodzi mi do głowy. Pytam koleżankę obok, czy mogłaby spojrzeć w lunetę i sprawdzić, bo coś mi się tu nie zgadza. Już widzę, jak z tyłu uczestnicy przeglądają przewodnik Collinsa, jeden z najlepszych atlasów do rozpoznawania ptaków w Polsce. – Mamy bielaczka (Mergellus albellus) – zakomunikowali. Byłem zdumiony. To moja pierwsza obserwacja tego gatunku w ogóle. Bielaczek to kaczka nurkująca gniazdująca w tajdze, czyli na terenach północnej Eurazji bogatych w jeziora i rzeki otoczone gęstym lasem iglastym. W Polsce jest gatunkiem rzadkim, pojawiającym się głównie podczas migracji oraz zimą. Liczebność osobników migrujących i zimujących w naszym kraju szacuje się na ok. 1600–5000. Populację europejską natomiast szacuje się na 21–34 tysiące dojrzałych osobników, w tym 10–17 tysięcy par lęgowych oraz 48–166 tysięcy osobników nielęgowych. Bielaczek to niezwykły ptak wodny. Samiec w szacie godowej jest niemal całkowicie biały, z wyraźnym czarnym obszarem wokół oka i kantarka. Samica natomiast przypomina nurogęś (Mergus merganser) – ma czekoladową głowę i brunatnoszare upierzenie, a jej cechą rozpoznawczą są białe policzki. W okresie pozalęgowym samiec przybiera szatę spoczynkową, upodabniając się do samicy (ma wtedy brązową głowę, choć zachowuje jasne policzki). Co ciekawe, bielaczki gniazdują w dziuplach starych drzew, często wykutych przez dzięcioła czarnego (Dryocopus martius), największego dzięcioła w Polsce. Nie mija kwadrans, gdy robiąc zdjęcie krajobrazu z ptakami, dostrzegam w jego rogu kolejnego niezwykłego gościa. To bernikla białolica (Branta leucopsis), gatunek gęsi o biało-czarnym upierzeniu, który w ostatnich dekadach znacząco zwiększył swoją liczebność w Europie. Ptak ten gniazduje kolonijnie, głównie na arktycznych wyspach i wybrzeżach, między innymi na wyspie Kołgujew w Rosji. Wzrost jej populacji wiąże się m.in. z korzystnymi zmianami w użytkowaniu terenów zielonych na obszarach wykorzystywanych podczas migracji i zimowania, co poprawiło kondycję ptaków i zwiększyło sukces lęgowy. W efekcie gatunek stopniowo rozszerza swój zasięg lęgowy w kierunku południowo-zachodnim i zasiedla coraz większe obszary Europy, w tym północną część basenu Morza Bałtyckiego. Zostawiamy Rutkowskie za plecami, zabierając ze sobą nie tylko pełne karty pamięci, ale przede wszystkim wspomnienie spotkania z dziką, nieoczywistą przyrodą w samym sercu Podlasia. Dolina Biebrzy to fascynująca mozaika torfowisk i podmokłych łąk, która od pokoleń gości ptasich migrantów. To tutaj, w środku największego parku narodowego w Polsce, ptaki znajdują niezbędny spokój przed dalszą podróżą. Nic dziwnego, że Biebrza jest uznawana za jeden z najważniejszych korytarzy ekologicznych w tej części Europy. Źródła: ornitofrenia.pl, otop.org.pl, monitoringptakow.gios.gov.pl Nasz autor Aleksander Kusznir Od lat łączy pasję do ptaków z fotografią i edukacją przyrodniczą. Współpracuje z „National Geographic Polska”, gdzie opowiada o świecie natury – zarówno tej, którą spotyka na co dzień, jak i bardziej egzotycznej. Najchętniej o dzikiej przyrodzie, jej ochronie i niezwykłych zachowaniach zwierząt. Pracuje też w laboratorium weterynaryjnym, gdzie na co dzień ma możliwość badania różnych gatunków zwierząt. Inspirację czerpie z podróży i nowych doświadczeń, a twórczą energię najłatwiej odnajduje przy filiżance dobrej kawy – najlepiej pośród śpiewu ptaków.
Biebrzański Park Narodowy w ogniu. To już kolejny pożar
Susza hydrologiczna i silny wiatr nie ułatwiały walki z ogniem w sercu Biebrzańskiego Parku Narodowego. Powtarzające się pożary zagrażają przyszłości unikatowego ekosystemu.
Spis treści: Kolejny pożar w Biebrzańskim Parku Narodowym Dlaczego Biebrzański Park Narodowy jest tak cenny? Biebrzański Park Narodowy, mimo że obfituje w szuwary, bagna i torfowiska, jest narażony na pożary. Na terenie parku od miesięcy już trwa susza hydrologiczna. To stan, kiedy poziom wody w akwenach utrzymuje się poniżej średniej. Podobna sytuacja dotyczy m.in. Jeziora Maltańskiego, gdzie brak wody doprowadził do odwołania zawodów sportowych. W przypadku parku narodowego spełnił inny czarny scenariusz – pożar. Kolejny pożar w Biebrzańskim Parku Narodowym Wieczorem 15 kwietnia Biebrzański Park Narodowy znów stanął w ogniu. Pożar wybuchł w rejonie miejscowości Małowista i Krasnoborki. Żywioł szybko zajął około 8 hektarów łąk i trzcinowisk. Akcja gaśnicza była wyjątkowo trudna ze względu na podmokły teren, co utrudniło dojazd zastępom straży pożarnej z ciężkim sprzętem. Strażacy z około 20 jednostek PSP i OSP z powiatów sokólskiego i augustowskiego musieli poruszać się pieszo. Byli wyposażeni jedynie w tłumice i lekkie pojazdy terenowe. W gaszeniu pożaru dodatkowym utrudnieniem był wiatr, który sprzyjał rozprzestrzenianiu się ognia. Według wstępnych ustaleń pożar miał kilka ognisk. To może wskazywać na celowe podpalenie. Jeden z druhów OSP zauważył osobę w pobliżu miejsca, gdzie pojawił się ogień, i przekazał tę informację policji. Śledztwo w tej sprawie jest w toku. To już kolejny pożar w Biebrzańskim Parku Narodowym w ostatnim czasie. Pod koniec marca 2025 roku spłonęło około 90 hektarów terenu. Wówczas w akcji gaśniczej uczestniczyło ponad 120 strażaków, wykorzystując specjalistyczne pojazdy terenowe oraz wsparcie z powietrza w postaci dronów, samolotu i helikoptera gaśniczego. Dlaczego Biebrzański Park Narodowy jest tak cenny? Pożary w Biebrzańskim Parku Narodowym powtarzają się coraz częściej. Zwłaszcza wiosną. Żywioł wymyka się spod kontroli np. podczas wypalania traw. W zaprószenia ognia i jego rozprzestrzenianiu się swój udział mają również podpalacze – a ze strony natury, wspominana susza. Ogień w granicach parku narodowego to podwójny dramat. W końcu dany teren nie bez powodu został objęty szczególną ochroną. W tym przypadku chodzi o największy park narodowy w Polsce. Odgrywa on kluczową rolę w ochronie unikatowych ekosystemów bagiennych i torfowisk, ale nie tylko. Na terenie parku rośnie ponad 1000 gatunków roślin naczyniowych, z czego 90 gatunków podlega ochronie całkowitej, a 17 częściowej. BPN zachwyca również fauną. Doliną Biebrzy zamieszkuje około 27 gatunków ptaków, w tym 181 gatunków lęgowych. Powtarzające się pożary stanowią poważne zagrożenie dla różnorodności biologicznej tego obszaru. W związku z tym konieczne jest wprowadzenie skuteczniejszych środków zapobiegawczych i ochronnych. Źródło: Grajewo24.pl Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Największy park narodowy w Polsce ma 59 tys. hektarów powierzchni. To unikatowe miejsce na skalę Europy
Biebrzański Park Narodowy położony jest w północnej części województwa podlaskiego. To największy park narodowy w Polsce.
W tym artykule: Powierzchnia parków narodowych w Polsce Atrakcje największego parku narodowego w Polsce Największy park narodowy w Polsce – obserwacje ptaków Największy park narodowy w Polsce ma 59 233 hektarów powierzchni (592,23 km kw.). Jest otoczony przez liczącą ponad 66 tys. hektarów otulinę. Biebrzański Park Narodowy został utworzony w 1993 r. dla ochrony największego i najlepiej zachowanego w Europie kompleksu torfowisk dolinnych. Łąki, turzycowiska oraz mechowiska zajmują 70% powierzchni parku. Lasy (głównie bagienne) – 26% Powierzchnia parków narodowych w Polsce Parki narodowe w Polsce obejmują dziś 1,1% powierzchni kraju. We Francji jest to 9,5%, we Włoszech 5%. Lepiej wypadają również Serbia (2,3%) czy Bułgaria (1,8%). Procentowy udział powierzchni parków narodowych jest u nas aż trzy razy mniejszy niż średnia europejska. Oto lista polskich parków narodowych uszeregowanych według powierzchni: Biebrzański Park Narodowy – 592,23 km kw., Kampinoski Park Narodowy – 385,44 km kw., Słowiński Park Narodowy – 327,44 km kw., Bieszczadzki Park Narodowy – 292,02 km kw., Tatrzański Park Narodowy – 211,81 km kw., Magurski Park Narodowy – 194,39 km kw., Wigierski Park Narodowy – 150,85 km kw., Drawieński Park Narodowy – 113,42 km kw., Woliński Park Narodowy – 109,37 km kw., Białowieski Park Narodowy – 105,17 km kw., Poleski Park Narodowy – 97,6 km kw., Roztoczański Park Narodowy – 84,82 km kw., Park Narodowy „Ujście Warty” – 79,56 km kw. Świętokrzyski Park Narodowy – 76,26 km kw., Wielkopolski Park Narodowy – 76,2 km kw., Narwiański Park Narodowy – 73,5 km kw., Gorczański Park Narodowy – 70,3 km kw., Park Narodowy Gór Stołowych – 63,4 km kw., Karkonoski Park Narodowy – 59,51 km kw., Park Narodowy „Bory Tucholskie” – 47,98 km kw., Babiogórski Park Narodowy – 33,92 km kw., Pieniński Park Narodowy – 23,46 km kw., Ojcowski Park Narodowy – 21,46 km kw. Największy park narodowy na świecie to Park Narodowy Grenlandii. Jego powierzchnia wynosi aż 972 tys. km kw. Czyli ponad trzy razy tyle, co powierzchnia całej Polski. Atrakcje największego parku narodowego w Polsce Biebrzański Park Narodowy to jeden z najrzadziej odwiedzanych parków w Polsce. Zupełnie niesłusznie – znajdziemy tu multum atrakcji. Najstarszy park narodowy w Polsce ma 92 lata. Powstał dzięki niezwykłemu uczonemu Za najstarszy park narodowy w Polsce trzeba uznać Pieniński Park Narodowy. Na drugim miejscu jest Białowieski Park Narodowy. Oba powstały przy udziale prof. Władysława Szafera. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/najstarszy-park-narodowy-w-polsce-ma-92-lata-powstal-dzieki-niezwyklemu-uczonemu-fot-jerzy-opiola-wikimedia-commons-cc-by-sa-3-0-migrated-0edb809.jpg" width="938" height="570" alt="Najstarszy park narodowy w Polsce ma 92 lata. Powstał dzięki niezwykłemu uczonemu (fot. Jerzy Opioła, Wikimedia Commons, CC-BY-SA-3.0-migrated)" title="Najstarszy park narodowy w Polsce ma 92 lata. Powstał dzięki niezwykłemu uczonemu (fot. Jerzy Opioła, Wikimedia Commons, CC-BY-SA-3.0-migrated)" /> Na terenie bagien biebrzańskich wyróżniono aż 60 typów zespołów roślinnych. To jeden z najważniejszych w Europie obszarów lęgowych dla wielu gatunków ptaków związanych ze środowiskiem bagiennym. Takich jak bataliony, bekasy czy narażone na wyginięcie wodniczki. Spotkać tu można także bobra, wilka oraz najbardziej charakterystycznego bywalca biebrzańskich bagien i torfowisk – łosia. Jego liczebność na tym obszarze wynosi obecnie ok. 400 sztuk, co czyni z parku największą ostoję tego ssaka w Polsce. Biebrza zmienia swoje oblicze z każdą porą roku. Jesienią i wiosną rzeka wychodzi ze swojego koryta i tworzy rozległe malownicze rozlewiska. W zimie jej wody są skute grubym lodem. Z kolei latem bagna nieco przysychają i nad brzegami rzeki Biebrzy rozrasta się bujna zieleń. Piękno parku narodowego można podziwiać, zwiedzając go na wiele sposobów: pieszo, na rowerach, konno, kajakiem czy słynną tratwą biebrzańską. Największy park narodowy w Polsce – obserwacje ptaków Największą atrakcją co wiosny nad Biebrzą są ptaki. Tysiącami zatrzymują się na tutejszych rozlewiskach, by odpocząć podczas podróży z zimowisk ku letnim domostwom. To one przyciągają tu ludzi spragnionych kontaktu z dziką przyrodą. Część turystów rusza na szlaki piesze, inni decydują się na spływ kajakami. Naukowcy doliczyli się nad Biebrzą aż 268 gatunków ptaków! Nie trzeba być ornitologiem, by zachwycić się już samą różnorodnością pierzastego świata, tymi setkami ptaków, które odpoczywają, latają, pływają, maszerują, walczą, tokują i śpiewają. Warsztaty ornitologiczne Kto zaś nasyci się już przepychem przyrody, to tu właśnie, nad Biebrzą, ma szansę lepiej poznać i zrozumieć ptaki. Początki są trudne, bo ptaki jakoś nigdy nie chcą się zaprezentować w takiej sylwetce, jak je przedstawia podręczny atlas. Nie mówiąc już o głosie, o którym przewodnik mówi. np. że ma być „ostry” i odmienny od „podobnego, ale cichszego i delikatniejszego”. Po paru próbach początkujący ornitolog poczuje się jak w „Ptasim radiu” Tuwima. Wszystkie ptaki „będą ćwierkać, świstać, kwilić, pitpilitać i pimpilić”. Ale nie warto się zrażać. Cierpliwość popłaca. I co za radość, gdy wreszcie zaczniemy odróżniać pospolitsze łabędzie nieme od rzadkich łabędzi krzykliwych. Gdy urywane „pii-łit” nad głowami rozpoznamy jako głos czajki. I gdy donośnego wieczornego „beczenia” nie weźmiemy za głos owcy, tylko dźwięki tokujących kszyków. Bojownik batalion Wtedy zaczyna się największa przygoda – bezkrwawe łowy, czyli tropienie biebrzańskich rarytasów. Przede wszystkim bojownika bataliona, który stał się oficjalnym symbolem parku narodowego. Jego militarna nazwa wzięła się z wiosennych toków, podczas których samce zbierają się gromadami na wybranych arenach, by toczyć tam zacięte walki. Nieodzowną pomocą w bójkach są wielobarwne kryzy – inna u każdego samca. Panowie stroszą je i prezentują niczym krawaty od Pierre’a Cardina. Elegancja oznacza bowiem zdrowie i siłę. Po co kłuć się dziobem, jeśli i tak wiadomo, kto tu jest najlepszy? Wodniczka Wobec tych kolorowych kryz ptaszek zwany wodniczką wygląda bardzo niepozornie. Ale to on przyciąga nad Biebrzę gros „ptasiarzy”. Tutaj bowiem znajduje się największa w Unii Europejskiej populacja tego gatunku. Na wodniczkę chętnie „polują” śpiochy, dla których zerwanie się z łóżka skoro świt jest jak kąpiel w przerębli. Samce tego ptaszka bowiem śpiewają głównie wieczorami. W Polsce mamy 23 parki narodowe. W kolejce do powstania od lat czeka prawie drugie tyle W jaki sposób tworzy się parki narodowe? Dlaczego powinno nam zależeć, żeby parków narodowych było jak najwięcej? <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/w-polsce-mamy-23-parki-narodowe-w-kolejce-do-powstania-od-lat-czeka-prawie-drugie-tyle-fot-matphoto-wikimedia-commons-cc-by-3-0-a0c1ae1.jpeg" width="938" height="625" alt="W Polsce mamy 23 parki narodowe. W kolejce do powstania od lat czeka prawie drugie tyle (Fot. Matphoto, Wikimedia Commons, CC-BY-3.0)" title="W Polsce mamy 23 parki narodowe. W kolejce do powstania od lat czeka prawie drugie tyle (Fot. Matphoto, Wikimedia Commons, CC-BY-3.0)" /> A spotkanie z wodniczką to dopiero początek przygody z biebrzańską przyrodą. Na wytrwałych czekają jeszcze kwietniowe toki cietrzewi, dostojne żurawie, płochliwe bociany czarne, skryte bąki, płaskonosy, bieliki, orliki… Wystarczy tego na wiele weekendów. Źródło: archiwum NG.
Biebrzański Park Narodowy płonął kilka dni. Najnowszy film dokumentalny pokazuje, co działo się potem
Rok temu Biebrzański Park Narodowy stanął w ogniu. Walka z żywiołem trwała blisko tydzień. Cichymi bohaterami wyczerpującej akcji pożarniczej są pracownicy kompleksu i funkcjonariusze służb. Jak wspominają zeszłoroczny kwiecień?
W tym artykule: Film dokumentalny o pożarze Biebrzańskiego Parku Narodowego Czy tej tragedii można było zapobiec? Na myśl o 2020 roku większości z nas do głowy przychodzi wybuch pandemii koronawirusa. Dla pracowników i sympatyków Biebrzańskiego Parku Narodowego zeszłoroczna wiosna była trudnym czasem nie tylko ze względu na COVID-19, ale też, a może nawet przede wszystkim przez pożar, w którym spłonęło blisko 5,5 tys. hektarów cennych przyrodniczo terenów. Film dokumentalny o pożarze Biebrzańskiego Parku Narodowego Rok po tragedii na YouTube pojawił się kilkunastominutowy film dokumentalny, będący zapisem rozmów z pracownikami Biebrzańskiego Parku Narodowego, którzy nie tylko pomagali w walce żywiołem, ale też byli przewodnikami dla strażaków i innych służb. Niekomercyjna produkcja została zrealizowana w ramach współpracy wolontariackiej z Parkiem przez Karolinę Baranowską, Dominika Radeckiego, Jakuba Zagajewskiego i Piotra Łakomskiego. Autorzy dokumentu chcieli pomoc w walce z pożarem. Nie udało im się wówczas skontaktować z pracownikami parku, ale pojechali na Podlasie i uwiecznili ogień na nagraniach, żeby następnie móc nagłośnić skalę tragedii. View oEmbed on the source website Czy tej tragedii można było zapobiec? Pożar w Biebrzańskim Parku Narodowym trwał blisko tydzień, co spowodowało ogromne straty w ekosystemie. Zniszczeniu uległy tereny leśne i bagienne łąki wraz z miejscami lęgów i gniazdami takich ptaków jak żuraw, uszatka błotna czy czajka. Większe zwierzęta zdążyły uciec przed ogniem, ale wiele bezkręgowców zginęło. Specjaliści są zgodni co do wpływu zmian klimatycznych na skalę zniszczeń. Na skutek globalnego ocieplenia wysychają nie tylko bagna, ale również najbardziej mokre siedliska. Szczęśliwie rok temu pożar nie dosiągł podziemnych torfów. Gdyby do tego doszło, straty byłyby już nieodwracalne. Obecnie zniszczone połacie Biebrzańskiego Parku Narodowego regenerują się, a proces ten obserwują naukowcy w ramach 5-letniego programu badawczego "Biebrza po pożarze ".
Pomysł na romantyczny weekend we dwoje? Poleć balonem nad Biebrzą
Przeklinałam ten prezent. Miał być romantyczny lot balonem. A my trzęsiemy się z zimna o czwartej nad ranem przy kościele w Goniądzu. Gdzie ta Biebrza? Ja się pytam! Nasz instruktor uspokaja mnie. I tak mamy szczęście, że w ogóle polecimy. Balony są bowiem bardzo wrażliwe na pogodę i często po prostu trzeba przełożyć taką przyjemność na kolejny dzień.
W tym artykule: Oko na łosia Rok suma Lot na deser Sami swoi Instruktor znowu próbuje zorientować się, z której strony wieje. A ponieważ wiatr ciągle się zmienia, puszcza jak opętany kolejne dmuchane baloniki i sprawdza, gdzie polecą. Po 45 minutach wreszcie mówi, że już wie, i każe jechać za sobą. Dojeżdżamy do czyjegoś pola. Okazuje się, że to prywatny teren, ale właśnie stąd najlepiej byłoby wystartować, by dolecieć nad Biebrzę. To się gospodarz zdziwi, jak wyjrzy przez okno: my, ogromny balon, wentylatory do napełniania czaszy. Gdy balon podnosi się delikatnie, instruktor odpala palniki i każe nam wskakiwać do kosza. Dodajemy gorącego powietrza i po chwili unosimy się w powietrzu. Sterowność mamy prawie żadną. Jesteśmy zdani na wiatr i jego humory. Poziom adrenaliny wzrasta wraz z kolejnymi metrami nad ziemią. Oko na łosia Na szczęście dziś pogoda jest przychylna. I lecimy mniej więcej w dobrym kierunku. Zasady latania są dość proste. Ciepłe powietrze sprawia, że unosimy się do góry. Im większa różnica temperatury pomiędzy tym, co w czaszy, a tym, co na zewnątrz, tym wyżej się możemy wznieść. Dlatego lepiej latać, gdy jest zimniej, czyli na przykład nad ranem. Po kilku minutach uzyskujemy wysokość przelotową. Nie wiem, ile metrów dokładnie, ale świat pod nami zmienił się na obrazek niczym z dziecięcego rysunku: domy wyglądają jak pudełka, pola jak pokolorowane kredkami kartki papieru, a ludzie jak robaczki. Chodzące na dwóch nogach, ale jednak robaczki. Widok zdecydowanie lepszy niż z samolotu, który zazwyczaj lata dużo wyżej i dużo szybciej. Krajobrazy z perspektywy balonu zmieniają się powoli, można więc je kontemplować. A do tego w balonie panuje niezwykła cisza. Nie dochodzą już dźwięki z ziemi, a ponieważ lecimy z prędkością wiatru, nie ma żadnego szumu. Nie czujemy też chłodu. Na chwilę jesteśmy zawieszeni w czasoprzestrzeni. Do porządku przywołuje nas jednak instruktor, który co rusz chce nam coś pokazać. Na przykład przechadzające się łosie (tak, można je dostrzec wprawnym gołym okiem). Żyje ich w okolicy prawie tysiąc! Rok suma Do Biebrzy dolatujemy mniej więcej po 20 minutach. Najpierw z oddali widać wijącą się wśród pól nitkę. Im bliżej rzeki, tym robi się bardziej malarsko. Grafiki zmieniają się w impresjonistyczne obrazy. Biebrza jest na tyle spokojna, że gdy lecimy nad nią, możemy zrobić zdjęcie swojego odbicia w jej leniwym nurcie. I naszych twarzy, na których rysuje się błogość. Tę przerywa na chwilę łopot skrzydeł uderzających o taflę wody. Co roku przylatują tu tysiące ptaków: gęsi, żurawie, bociany, czajki, rycyki. Długo można wymieniać. Gdzieś z tyłu słychać owady, a pod nami pluskające ryby. Może to sum, zastanawiamy się. Jest szansa, choć populacja tych ryb maleje na tyle, że 2015 r. nad Biebrzą okrzyknięto „rokiem suma”. Przez następne trzy lata nie będzie można ich łowić i rozpocznie się szczegółowy monitoring populacji. Takie akcje odbywają się nad Biebrzą regularnie, dzięki czemu zachowany jest jej zupełnie dziki i naturalny charakter. Nad samym ranem, a jest dopiero siódma, odbywa się tu prawdziwe ptasie radio. Na horyzoncie nie widać żadnych oznak cywilizacji. Przez prawie 40 km nie ma mostu na Biebrzy. To dlatego, że wiosną rzeka tworzy nawet kilkunastokilometrowe rozlewiska. Jedyne takie w całej Europie. Nie ma też słupów wysokiego napięcia, kominów ani reklam. Nie dziwi więc fakt, że Biebrza ma grono swoich wiernych miłośników. Nazywa się ich pieszczotliwie biebrzniętymi. Lot na deser Zaczynam rozumieć, dlaczego zainteresowanie lotami nad Biebrzą jest na tyle spore, że termin trzeba rezerwować najlepiej z dwutygodniowym wyprzedzeniem. – Mamy zapytania nie tylko z całej Polski, ale i z całej Europy – mówi Miłosz Dzieszkowski z firmy Tylko Balonem, która organizuje takie loty. Obcokrajowcy są Biebrzą zachwyceni. Szczególnie Holendrzy, dla których ogromny teren bez zabudowań stanowi niezwykły widok. Robert Dembowski z Biebrza Adventure potwierdza. Sporo gości z jego agroturystyki kusi się na taki przelot. – Szczególnie że mamy idealną lokalizację w samym środku Biebrzańskiego Parku Narodowego, nieopodal rezerwatu Czerwone Bagno. Szanse, by zobaczyć najbardziej malownicze odcinki Biebrzy, są więc naprawdę spore – dodaje. Goście fundują sobie taką przyjemność często w ramach jakiejś specjalnej okazji: rocznicy ślubu czy urodzin. Lub jako kolejną atrakcję podczas dłuższego urlopu w okolicy. Są tratwy, przedzieranie się przez bagna i obserwowanie ptaków. A na deser lot w przestworzach. On zawsze swoich gości zachęca, bo sam leciał i wie, że widoki są nieziemskie. Sami swoi Ja też już to wiem. I szkoda, że za chwilę nasza przygoda dobiegnie końca. Pokonaliśmy dystans ok. 15 km. To niezły wynik, choć czasem podobno udaje się przelecieć ponad 20. Nasz balon tańczy z każdym podmuchem wiatru i do końca nie wiemy, gdzie wylądujemy. Mamy tylko nadzieję, że wodowanie nie wchodzi w grę. Instruktor robi się trochę nerwowy, bo przed nami las. A przecież wylądować można tylko na płaskim, niezalesionym kawałku ziemi. Podczas gdy my robimy kolejne zdjęcia i zachwycamy się kaczeńcami, on dodaje ciepłego powietrza, żebyśmy polecieli jeszcze dalej. W końcu pokazała się nam jakaś wioska, a w niej dom z pięknie wystrzyżonym trawnikiem. Instruktor stwierdza, że to najlepsze miejsce w okolicy, więc zaczynamy schodzić i celować w ów trawnik. Nasze zmagania widzą wszyscy okoliczni mieszkańcy, którzy zeszli się na nasz wypatrzony kawałek ziemi i zajmują nam miejsce do lądowania. Trudno, będą musieli się przesunąć. Chwilę przed wylądowaniem instruktor kurtuazyjnie macha, co ma być pytaniem, czy możemy tu wylądować. Choć przecież gdyby nam odmówili, to i tak nie mielibyśmy wyjścia. Na szczęście właściciel chałupy kiwa potakująco głową. A my miękko opadamy na ziemię, żeby na koniec porządnie łupnąć o trawnik. Zbiegają się gapie. Instruktor nie pozwala nam jeszcze przez chwilę wysiąść, bo wtedy balon mógłby odlecieć. W tym czasie jesteśmy niezwykłą atrakcją. Robią nam zdjęcia. Słyszymy rozmowy, w których zastanawiają się, skąd przybyliśmy. Z Rosji, ze Szwecji, a może z Ameryki? Przez chwilę czujemy się, jakbyśmy lecieli w 80 dni dookoła świata jak bohaterowie książki Juliusza Verne’a. Gdy mówimy, że z Goniądza, ekscytacja opada. – Oni z Goniądza, to nasi! – krzyczy właściciel chaty. A potem tłumaczy, że czuje się prawdziwym szczęściarzem, bo balon wylądował właśnie u niego. Będzie miał dziś o czym swoim znajomym opowiadać. My, po naszym locie, też.
Płonie największy park narodowy w Polsce. Gaszą go nawet kadeci pożarnictwa
Samoloty, śmigłowce, pojazdy lekkie i ciężkie oraz zastępy zawodowców i amatorów. Lista osób biorących udział w akcji gaszenia Biebrzańskiego Parku Narodowego rośnie z każdym dniem.
Szef MSW zdecydował o wysłaniu na miejsce dodatkowych dwóch grup strażaków. Pierwszą tworzą kadeci ze szkół w Krakowie i w Poznaniu. Drugą - wspierający ich doświadczeni funkcjonariusze z Kompanii Gaśniczej Warmia i Mazury. - Opanowanie pożaru Biebrzańskiego Parku Narodowego to w tej chwili priorytet dla straży pożarnej. Dlatego zdecydowałem o wysłaniu na miejsce dodatkowych funkcjonariuszy z Centralnego Odwodu Operacyjnego Komendanta Głównego PSP oraz Kompanii Gaśniczej Warmia i Mazury. Akcję z powietrza będą także wspierały dwa policyjne śmigłowce – jeden Black Hawk i jeden Bell – poinformował minister Mariusz Kamiński. Wiadomo, że na miejscu działać ma ciężki samochód dowodzenia i łączności. Do Biebrzańskiego Parku Narodowego dojechał Poznania. Ma tam zostać zbudowany sztab, którym najprawdopodobniej dowodził będzie Komendant Wojewódzki PSP z Białegostoku. Fakt, że płoną torfowiska czyni akcję gaśniczą szczególnie trudną. W takim materiale ogień tlić się może przez wiele tygodni. Sytuację utrudniają warunki pogodowe i hydrologiczne. - Strażakom przez kolejne dni udawało się nieco przygaszać pożar. Silny wiatr i susza powodowały, że pożar rozniecał się na nowo w kolejnych miejscach w parku – resort spraw wewnętrznych podał w komunikacie dla mediów. Widząc tragiczną sytuację nad Biebrzą do pomocy zgłosiło się wielu zwykłych ludzi. Jak donosi ”Gazeta Wyborcza” władze parku odpowiadają im, że ”ze względu na stan epidemii oraz wymogi bezpieczeństwa w bezpośredniej akcji gaszenia nie mogą brać udziału wolontariusze”. Kryzysowa sytuacja w parku skłoniła do pomocy polski resort obrony. Strażaków w walce z pożarami wspierają żołnierze 1 Podlaskiej Brygady Obrony Terytorialnej. WOT-owcy z pomocą dronów FlyEye obserwują rozprzestrzenianie się ognia, wyposażeni w tłumice uczestniczą w akcji gaszenia i są w gotowości do prowadzenia akcji ewakuacyjnej okolicznych mieszkańców. View oEmbed on the source website Obecność ”bezzałogowców” nad terenem zajętym przez ogień jest szczególnie ważne, jak tłumaczy płk Marek Pietrzak rzecznik prasowy WOT, gdyż obecnie w tym rejonie kierunek wiatru jest bardzo zmienny i sytuację trzeba monitorować na bieżąco. O skierowaniu żołnierzy do pomocy w Biebrzańskim Parku Narodowym poinformował szef MON Mariusz Błaszczak. Polecił też Dowódcy Generalnemu skierowanie samolotu Bryza oraz śmigłowców nad park. - Żołnierze WOT wspierają strażaków w walce z pożarami na terenie Biebrzańskiego Parku Narodowego. Operatorzy dronów oceniali kierunek rozprzestrzeniania się ognia. Dzisiaj do działań weszło 50 żołnierzy z tłumicami, kolejni są w gotowości do ewakuacji mieszkańców okolic – minister wyjaśnił na Twitterze. View oEmbed on the source website Płk Pietrzak podkreślił, że ”żołnierze WOT, pieszo lub na lekkim sprzęcie, są w stanie poruszać się w podmokłym terenie parku - tam gdzie nie dojadą ciężkie wozy strażackie i gasić pożar wodą można tylko z powietrza.”Rzecznik przekonywał dziennikarzy, że ”sytuacje kryzysowe są nieprzewidywalne i zmienne” a ”ludzi zawsze znajdzie”. Pełne finansowanie walki z pożarem zapewniają także Ministerstwo Środowiska i Lasy Państwowe. A przynajmniej zapewnia o tym dyrektor parku Andrzej Grygoruk. W mediach społecznościowych informuje też o możliwości wsparcia. Dla strażaków zorganizowano zbiórkę. - Akcję wspierają Ochotnicze Straże Pożarne. Biorąc pod uwagę rozmiar tragedii, jaka dotknęła Biebrzański Park Narodowy, i ogromne zaangażowanie strażaków i druhów ochotników, w odpowiedzi na sygnały od Was informujemy, że możliwe jest przekazanie wsparcia na doposażenie OSP w niezbędny sprzęt gaśniczy. Ochotnicy dniem i nocą z narażeniem życia walczą z ogniem w dolinie Biebrzy. Ale rozmiar tragedii i ilość wyjazdów powodują zużycie najpotrzebniejszych sprzętów do gaszenia – informuje Grygoruk. Władze parku informują, że z zebranych pieniędzy kupią m.in. tłumice do ręcznego gaszenia, przenośne motopompy i paliwo. Konto, na które można wpłacać środki: Bank BGK 31 1130 1059 0017 3397 2620 0016 Tytuł wpłaty: "darowizna pożar 2020" Ciężkie samochody gaśnicze na torfowiska i bagna nie wjadą. Podstawowy sprzęt wykorzystywany przez strażaków to samoloty - 4 gaśnicze dromadery M18B (dołączą do nich wkrótce kolejne dwa) oraz śmigłowiec gaśniczy airbus AS350 z Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Katowicach. Na ziemi akcję koordynują trzy lekkie samochody patrolowo-gaśnicze z nadleśnictw Augustów, Rajgród i Knyszyn. Do 22 kwietnia koszt akcji szacowano na ponad pół miliona złotych. Według leśników największą pomoc mogłaby okazać pogoda. Jednak na opady deszczu chwilowo nie można liczyć. - Dolina to olbrzymie pokłady torfu. Jeśli ten ogień wniknie w torf, to jest to materia organiczna na tyle specyficzna, że ogień może się tam tlić dniami, tygodniami, miesiącami – wyjaśnił Artur Wiatr z Biebrzańskiego Parku Narodowego. Podobne pożary nad Biebrzą zdarzały się w przeszłości. Wówczas ogień potrafił miejscami tlić się w torfie przez kilka miesięcy, zanim nie ugasił go duży deszcz. Zwykle ogień nie zajmował więcej niż 200 hektarów w ciągu roku. Gdy w 2002 roku spłonęło 2,5 ha torfowisk, uważano to za rekordowo duży pożar. Kto jest winny obecnej sytuacji? View oEmbed on the source website Dyrekcja parku wyjaśnia, że ma ona związek z "ludzką bezmyślnością" i podpaleniami. - Po raz kolejny zwracamy się z apelem o niewypalanie traw, nieużytków i ostrożne obchodzenie się z ogniem. Zwracajmy także uwagę na nieodpowiedzialne zachowanie innych osób mogące prowadzić do podobnych tragedii – informuje serwis internetowy BPN. Jan Sochaczewski
Płonie Biebrzański Park Narodowy. Sytuacja jest dramatyczna
Ogień trawi hektary bezcennych, chronionych bagien, łąk i lasów Biebrzańskiego Parku Narodowego i zbliża się do kolejnych wsi.
Pożar zajął już blisko 4 tysiące hektarów parku - wynika z wyliczeń służb pracujących przy jego gaszeniu. Z przerwami trwa od niedzieli. W akcji gaśniczej biorą udział strażacy zawodowi i ochotnicy, pracownicy parku narodowego i lasów państwowych, żołnierze WOT, okoliczni mieszkańcy; pomagają też samorządowcy. O dramatycznej sytuacji napisała na swoim Facebooku jedna z przewodniczek po parku - Agnieszka Zach: Do pożarów w Biebrzańskim Parku Narodowym dochodzi rokrocznie, zwykle nie przekraczają one jednak łącznie powierzchni 200 ha w ciągu roku. Tegoroczny kataklizm jest największym od kilkunastu lat. Biebrzański Park Narodowy zajmuje powierzchnię ok. 59 tys. ha. i jest największym polskim parkiem narodowym. Zamieszkują go rzadkie gatunki m.in. ptaki wodno-błotne i łosie.
Czy będzie druga Rospuda? Droga ma przeciąć Mazury i Dolinę Biebrzy, są protesty
Przebudowa trasy S16 zakłada nowy czteropasmowy odcinek. Droga między Ełkiem a Mrągowem będzie przebiegać przez samo serce Krainy Wielkich Jezior, jeden z polskich przyrodniczych klejnotów. Kolejnym, który ma ucierpieć jest Dolina Biebrzy, a tu problem jest jeszcze większy, bo polityczny.
Krótki odcinek S16 między drogami S19 w Białymstok, z S61 w Ełku oraz S51 w Olsztynie będzie klamrą, która zepnie ze sobą międzynarodowe szlaki komunikacyjne: Via Baltica oraz Via Carpatia. Ten drugi jest oczkiem w głowie obecnej administracji Polski. – Via Carpatia to priorytet dla aktualnego rządu. Trasa, która połączy północ Europy z południem, ma być gotowa w 2025 – stwierdził niedawno minister infrastruktury Andrzej Adamczyk podczas konferencji w Łańcucie. W tym mieście w 2006 zapoczątkowano projekt na mocy porozumienia ministrów Litwy, Polski, Słowacji i Węgier. Patronem projektu został prezydent wtedt RP Lech Kaczyński. - To był początek Via Carpatia. Z naszego, polskiego punktu widzenia jest to wcielenie, tak bliskiej śp. prezydentowi Kaczyńskiemu idei jagiellońskiej, czyli Europa Centralna rozumiana jako region przyjazny i otwarty nawzajem siebie krajów – dodał minister. Problem w tym, że rozumiana w ten sposób „idea jagiellońska” nie bierze pod uwagę unikalnego bogactwa przyrody doliny Biebrzy. – Droga zniszczy dolinę Biebrzy. Mamy tu największy w Polsce park narodowy, obszary Natura 2000, miejsca ochrony rzadkich ptaków wodno-błotnych. Trasie sprzeciwiają się nie tylko przyrodnicy, ale także okoliczni mieszkańcy – mówi w rozmowie z Dziennikiem.pl Małgorzata Górska z Fundacji Greenmind, była wiceszefowa Biebrzańskiego Parku Narodowego. Robert Chwiałkowski ze stowarzyszenia Siskom zwraca uwagę, że rząd znów popełnia błąd. – Tam, gdzie zaplanowano trasę, dolina Biebrzy ma około kilometra szerokości. Tam są grunty niestabilne, m.in. torfy. Trzeba by zbudować długą estakadę. Do zniszczeń cennych przyrodniczo terenów doszłoby już w czasie budowy i później po oddaniu trasy – tłumaczy. Organizacje ekologiczne i aktywiści już zapowiadają akcje protestacyjne, które mają dorównać protestowi w obronie doliny Rospudy. Z kolei Mazury także nie chcą oddać swoich naturalnych skarbów bez walki. Na stronie Ratujmymazury.pl zbierane są podpisy pod petycją w sprawie uwzględnienia dobra przyrody w planach ministerstw. Zebrano już ponad 3 700 podpisów. Swoje stanowiska w tej sprawie wyrazili także urzędnicy samorządowi między innymi z Mikołajek, Rynu, Orzysza i Mrągowa. Zgodnie przyznają, że owszem zależy im na przebudowie zniszczonych dróg i bezpieczeństwie, jednak nie powinno to odbywać się kosztem przyrody. Do głosu mieszkańców, ekologów i niektórych urzędników dołączają naukowcy. Herpetolog Krzysztof Majcher nie zostawia na pomyśle suchej nitki. - Z całym szacunkiem dla społecznych potrzeb oraz rozwoju kraju, uważam, że dopóki pierwsza łopata nie została wbita w ziemię, należy zrobić wszystko, aby ocalić najcenniejsze walory Warmii i Mazur – napisał w komentarzu dla Gazety Wyborczej.
Kim był Edward Layton i dlaczego jako jedyny wiedział, że Pearl Harbor grozi niebezpieczeństwo? Jak wyglądały kulisy Projektu Manhattan i prace nad stworzeniem bomby atomowej? Na czym polegał tajny plan o kryptonimie Mincemeat (mielone mięso)? Na łamach najnowszego numeru specjalnego National Geographic pt. Sekrety II Wojny Światowej. W kręgu szpiegów i tajnych misji wprowadzamy Czytelników za kulisy operacji specjalnych, przyglądamy się strategiom bitew czy działalności asów wywiadu. II Wojna Światowa to okres w dziejach świata, który wciąż rozpala emocje i jest przedmiotem międzynarodowych dyskusji. Zebrane w tym numerze historie i fakty wyjaśniają, dlaczego tak jest. ROZDZIAŁ 1 | PODPALENIE EUROPY - Wojna nerwów ROZDZIAŁ 2 | ODSZYFROWUJĄC SEKRETY JAPONII - Wielkie starcie na Pacyfiku ROZDZIAŁ 3 | STAWIAJĄC OPÓR RZESZY - Żołnierze podziemia ROZDZIAŁ 4 | KONIEC GRY W EUROPIE - W gąszczu oszustw i kłamstw ROZDZIAŁ 5 | GODZINA ZERO NA PACYFIKU - Tajemnice bomby innej niż wszystkie.
Weekend w Polsce: dokąd wybrać się w maju?
Maj najlepiej jest spędzić na łonie natury. Zieleń nigdy nie jest bardziej soczysta, a zapach kwiatów bardziej intensywny. W Polsce jest wiele miejsc, które warto w tym czasie odwiedzić. Sami zobaczcie!
W natłoku spraw nie ma możliwości doświadczenia piękna przyrody, ale w weekendy… Internetowe Centrum Podróży eSKY.pl proponuje trzy majowe weekendy spędzić w trzech wyjątkowych Parkach Narodowych i poznać własny kraj. Biebrzański Park Narodowy Pierwsza propozycja to największy park z Polsce. Jego teren obejmuje niemal całą dolinę Biebrzy, od jej źródeł aż do ujścia do Narwi. Ochronę tych terenów zapoczątkowano już w latach międzywojennych tworząc m.in. rezerwat Czerwone Bagno, który nadal jest wyjątkowy na skalę światową. Tam, w środku Europy, do dziś zachował się prawie pierwotny obszar bagienny, nadal praktycznie bezludny. Po latach starań w 1993 roku tereny otaczające Biebrzę zostały uznane za Park Narodowy. Nadal nieczęsto odwiedzany przez Polaków, choć w 2010 Dolina i Bagna Biebrzy otrzymały tytuł Najlepszej Europejskiej Destynacji Turystycznej. Co czeka osoby, które zdecydują się odwiedzić to wyjątkowe miejsce? Samochód najlepiej porzucić w miejscu noclegu i do Parku wybrać się rowerem lub pieszo. Przez Biebrzański Park Narodowy i jego otulinę prowadzi kilka szlaków rowerowych. Na terenie samego parku można nimi przejechać blisko 70 km, większość zaczyna się lub kończy w dużych miejscowościach nieco oddalonych od granic obszaru chronionego – w Tykocinie, Grajewie, Rajgrodzie i Korycinie. Szlaków pieszych jest tu blisko 160 km, w tym 30 km to specjalnie przygotowane ścieżki edukacyjne – z wieżami i pomostami widokowymi, z których można podziwiać osobliwości biebrzańskiej przyrody. Choć dla turystów wędrujących po podmokłych terenach przygotowano specjalne kładki, wybierając się na spacer warto pomyśleć o odpowiednim obuwiu. Wyjątkowo ciekawe jest też podziwianie przyrody z perspektywy wody. Na przyjezdnych czeka tu ponad 220 km tras kajakowych, które można pokonywać stopniowo – podczas spływów krótkich, lub ciągiem podczas takich, które trwają kilka dni. Pływa się tu nie tylko po Biebrzy, ale i kanałami – Augustowskim, Rudzkim czy Woźnawiejskim. Największą atrakcją ostatnich lat są spływy tratwą! Biebrzańskie tratwy to pływające domki, z sypialniami, jadalnią i tarasem widokowym. Wszystko to oczywiście w wersji mikro. Tratwa płynie, a na niej toczy się życie: można łapać słońce, łowić ryby, obserwować przyrodę. I tak przez kilka dni z podziwianiem wschodów i zachodów słońca? Lub chociaż przez chwilę – kilka godzin. A na koniec męczącego dnia – spędzonego na rowerze, tratwie czy w kajaku – można skorzystać z prawdziwej rosyjskiej bani, których sporo jest na tych terenach, albo posłuchać koncertu muzyki klasycznej w łąkach przy akompaniamencie klekotu bocianów. Ktoś jest chętny na taki weekend? Na stronie www.esky.pl można znaleźć hotele z całego regionu Podlasia w cenach od 90 PLN za dwie osoby za dobę. Bory Tucholskie Druga propozycja to jeden z największych kompleksów leśnych w Polsce – ponad 120 tysięcy hektarów, natomiast sam Park Narodowy jest nieco mniejszy i istnieje od 1996 roku. Tu podobnie jak w Dolinie Biebrzy lepiej zrezygnować z samochodu i poruszać się pieszo, rowerem lub kajakiem. Tratw tu co prawda nie ma, ale na kilku tutejszych jeziorach – jest ich tu około 900 – można popływać żaglówką. Najciekawsze spływy kajakowe organizowane są na rzece Brda, należy być przygotowanym na to, że w niektórych miejscach ma ona duży spadek i wartki nurt, co dostarcza sporych wrażeń. Podczas pielgrzymki do Polski w 1999 papież Jan Paweł II wspominał na lotnisku w Bydgoszczy: Pamiętam do dziś, jak płynąłem Brdą w 1953 r. I tak się nam ta rzeka spodobała, że w końcu wybuchł bunt. Wszyscy krzyczeli: Nie płyniemy do Bydgoszczy! Miejsca wyjątkowe na terenie Borów Tucholskich to: Akwedukt w Fojutowie, który jest najdłuższą i najbardziej masywną tego typu budowlą w Polsce (ma 75 metrów szerokości), powstał w 1848 roku; Kamienne Kręgi w Odrach, będące największym w kraju takim skupiskiem, są prawdopodobnie cmentarzyskiem Gotów z I i II w. n.e, ich średnica sięga do 33 metrów; rezerwat przyrody Cisy Staropolskie, który jest najstarszym rezerwatem w Polsce i drugim pod tym względem w Europie – objęty jest ochroną od 1827 – stanowi największe naturalne stanowisko cisa w naszym kraju – rośnie tu ok. 4 tys. okazów. Chcąc odwiedzić te okolice można szukać hoteli na stronie serwisu eSKY.pl – ceny zaczynają się od 110 PLN za dobę dla dwóch osób. Roztoczański Park Narodowy Trzecią propozycją jest najstarszy wśród trzech wymienionych Roztoczański Park Narodowy– utworzono go już 1974 roku. By w pełni poznać uroki Roztocza i samego parku, należy zrezygnować z samochodu i przesiąść się do alternatywnego środka transportu – rower? kajak? Możliwości jest dużo. W okolicach Roztoczańskiego Parku Narodowego wytyczonych jest kilkanaście szlaków rowerowych, co ciekawe – i co bardzo ułatwia zwiedzanie – trasy są tematyczne, więc w zależności od zainteresowań można przemierzać „Szlak walk partyzanckich” lub drogę „Tylko dla orłów”, jechać „Śladami Ordynacji Zamojskiej” lub „Z dala od cywilizacji”. Jest też propozycja dla najbardziej wytrwałych, którzy na poznanie tych terenów mogą poświęcić więcej czasu niż tylko weekend – „Centralny Szlak Rowerowy Roztocza”, którego całkowita długość wynosi 266 km. Należy zaznaczyć, że zaczyna się on w Polsce, ale kończy na Ukrainie. Przez nasz kraj wiedzie blisko połowa trasy. Jeżeli chodzi o kajaki to opcje są trzy: spływ Wieprzem, Tanwią lub Ładą. W zależności od posiadanego czasu i poziomu zaawansowania „kajakarzy”. Na Roztoczu przygotowano też atrakcje na świeżym powietrzu dla tych osób, które nie mają ochoty na rower, piesze wędrówki czy kajak. Popularne stały się wyprawy samochodami terenowymi. Ich pierwszy etap to spora dawka adrenaliny – typowy „offroad”: ostre podjazdy, strome zjazdy, kręte nieprzejezdne szlaki…; drugi to raj dla tych, którzy chcą zrobić kilka ładnych zdjęć i popodziwiać krajobraz. Na specjalne życzenie są też organizowane wyjazdy po zachodzie słońca i nocne wypatrywanie zwierząt, które wychodzą na żer. Należy zaznaczyć, że samochodem nie można wjechać na tereny chronione. Natomiast jest możliwość wjechania do Parku zaprzęgiem konnym. Jako że jest tu prowadzona rezerwatowa i stajenna hodowla konika polskiego, możliwe jest zwiedzanie tych terenów bryczką zaprzężoną właśnie w zwierzę tej rasy. Zaprzęgi mogą się poruszać wyłącznie po wyznaczonych szlakach, lub po ogólnodostępnych drogach. Szczególnie atrakcyjna jest trasa prowadząca przez punkty widokowe na polach Żurawnicy, Tereszpola czy trasy po Roztoczu Szczebrzeszyńskim. Wszystkie hotele z tych okolic można znaleźć w serwisie eSKY.pl na specjalnie przygotowanej mapie wydzielającej obiekty wyłącznie z województwa lubelskiego. Ceny noclegów zaczynają się od 100 PLN za dobę dla dwóch osób.