National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-01-15T14:24:47.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: W Gwiazdozbiorze Smoka znaleziono czarną dziurę, która strzela promieniowaniem rentgenowskim
items: Taka okazja zdarza się raz na 80 lat. W tym roku wybuchnie nowa i będzie ją można obserwować gołym okiem
items: Tak będzie wyglądał Układ Słoneczny? Teleskop Webba znalazł gigantyczne planety krążące wokół białych karłów
items: Odkryto gwiazdę z metalową blizną. „Nigdy jeszcze nie widziano czegoś takiego”
items: Ta gwiazda zmienia się w kosmiczny diament. Zaobserwowano białego karła wchodzącego w etap krystalizacji
items: Gwiezdny kanibalizm. Astronomowie znaleźli parę gwiazd, tworzących układ kataklizmiczny. Jaki los je czeka?
items: Po raz pierwszy zaobserwowano, jak umierająca gwiazda rozrywa i pożera planety z całego swojego układu
items: Umierający biały karzeł może zmienić się w bombę jądrową – twierdzą naukowcy
items: Kosmiczny wybuch wystrzelił gwiazdę w podróż przez Drogę Mleczną. Pędzi 900 000 km/h
items: Ten kosmiczny ”bałwanek” to jedyna znana tak dziwna para białych karłów

W Gwiazdozbiorze Smoka znaleziono czarną dziurę, która strzela promieniowaniem rentgenowskim
type: item
date: 2025-01-16T09:32:10.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: astronomia
subject: biały karzeł
subject: czarna dziura
subject: gwiazda
subject: kosmos
description: Przez kilka lat naukowcy monitorowali nietypową czarną dziurę znajdującą się w jądrze odległej galaktyki. Obserwacje prowadzone z pomocą różnych instrumentów i w ramach różnych misji wykazały, że z czarną dziurą związane są nagłe i silne emisje promieniowania rentgenowskiego. Źródłem wszystkich anomalii w tamtym rejonie kosmosu może być gwiazda typu biały karzeł.
encoded: Spis treści: Jak zmieniało się zachowanie czarnej dziury? Co się dzieje w okolicach czarnej dziury? Nietypowy kompan supermasywnej czarnej dziury W Gwiazdozbiorze Smoka znajduje się galaktyka odległa od Ziemi o 270 milionów lat świetlnych. Jej środek zajmuje supermasywna czarna dziura. Siedem lat temu z obiektem tym zaczęło dziać się coś nietypowego. – W 2018 roku ta czarna dziura zaczęła zmieniać swoje właściwości dosłownie na naszych oczach – opowiada astronomka Eileen Meyer z University of Maryland Baltimore County (UMBC). – Pojawiły się potężne rozbłyski optyczne, ultrafioletowe i rentgenowskie. Od tej pory wiele zespołów naukowych zaczęło obserwować ten rejon nieba. Jak zmieniało się zachowanie czarnej dziury? Po okresie aktywności korona czarnej dziury – czyli otaczająca ją chmura zjonizowanych cząstek, źródło różnego typu promieniowania – na pewien czas pociemniała. W 2022 roku z galaktyki zaczęło napływać promieniowanie rentgenowskie. Naukowcy zarejestrowali je m.in. w ramach misji Europejskiej Agencji Kosmicznej XMM-Newton. Astronomowie z UMBC przeprowadzili wówczas również obserwacje radiowe. Ujawniły one istnienie silnego rozbłysku radiowego. Kolejna sesja obserwacji pozwoliła zarejestrować dżety składające się plazmy, wydobywające się z biegunów czarnej dziury. Ich długość oszacowano na pół roku świetlnego. Co się dzieje w okolicach czarnej dziury? – Wystrzelenie dżetu z czarnej dziury nigdy wcześniej nie zostało zaobserwowane w czasie rzeczywistym – mówi Meyer. – Uważamy, że wypływ [materii – przyp. red.] rozpoczął się wcześniej, gdy promieniowanie rentgenowskie wzrosło przed rozbłyskiem radiowym. Jednak strumień był zasłonięty przez gorący gaz aż do początku zeszłego roku – dodaje astronomka. Naukowcy (m.in. Megan Masterson z MIT) skupili się na promieniowaniu rentgenowskim. Miało ono nietypowe cechy. Napływało falami, a jego jasność w czasie obserwacji prowadzonych między 2022 a 2024 rokiem zmieniała się dosłownie co kilka minut. Z czasem zaobserwowan…

MIT-EdgeFlares-01-press-1c1fd3b.jpg
width: 1674
height: 1116

Taka okazja zdarza się raz na 80 lat. W tym roku wybuchnie nowa i będzie ją można obserwować gołym okiem
type: item
date: 2024-03-13T12:06:37.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: biały karzeł
subject: gwiazdozbiory
subject: Gwiazdy
subject: Wolny czas
subject: wybuch
description: W ciągu najbliższych sześciu miesięcy na niebie pojawi się jeszcze jedna „gwiazda”. W rzeczywistości będzie to bardzo rzadki wybuch nowej T Coronae Borealis. Jasny obiekt przez kilka dni da się obserwować gołym okiem. Gdzie go szukać?
encoded: W tym artykule: Kiedy wybuchnie nowa? Jak wypatrzyć nową na niebie Co to jest gwiazda nowa? Pewne rzeczy zdarzają się tylko raz w życiu. Jedną z nich jest możliwość obserwowania nowej – gwiezdnego wybuchu w układzie podwójnym – bez użycia profesjonalnych teleskopów czy choćby lornetek. Okazja śledzenia rzadkiego kosmicznego widowiska nie powtórzy się przez następne kilkadziesiąt lat. Pod koniec lutego NASA poinformowała, że układ podwójny T Coronae Borealis wkrótce stanie się widoczny gołym okiem. Te dwie gwiazdy wirują wokół siebie, a jedna z nich cyklicznie się rozświetla. Trwa to zaledwie kilka dni, a do wybuchu dochodzi raz na kilka dekad. Ostatni raz stało się to w 1946 roku. Naukowcy przewidują, że po raz kolejny zobaczymy tę nową w najbliższych miesiącach: do września 2024 r. Kiedy wybuchnie nowa? T Coronae Borealis to dwie gwiazdy odległe od Ziemi o 3 tys. lat świetlnych. Jedna z nich to czerwony olbrzym, druga – biały karzeł. Zazwyczaj ich jasność wynosi magnitudo 10. To oznacza, że bez wsparcia technologii nie możemy ich zobaczyć. Jednak gdy się rozświetlą, wówczas ich jasność powiększy się i osiągnie magnitudo 2. Im niższe magnitudo, tym gwiazda jest jaśniejsza. Słońce ma magnitudo minus 26. „Kiedy jej jasność wystrzeli, T Coronae Borealis będzie przez kilka dni widoczna gołym okiem. Zaś przez około tydzień przez lornetkę. Później znowu zgaśnie, prawdopodobnie na następne 80 lat” – możemy przeczytać na blogu NASA. Jak wypatrzyć nową na niebie To oznacza, że okazji zobaczenia tej szczególnej nowej lepiej nie zmarnować. Gdzie jej szukać? Między Wolarzem a Herkulesem, w gwiazdozbiorze Korony Północnej. Ta niewielka konstelacja gwiazd tworzy łuk w kształcie diademu. Zazwyczaj da się w nim dostrzec około dwudziestu gwiazd (pod warunkiem że znajdujemy się w terenie niezanieczyszczonym światłem przy czystym niebie). Kiedy dojdzie do wybuchu nowej, wśród nich pojawi się jeszcze jedna gwiazda. Jak ją odróżnić? Będzie bardzo jasna. Magnitudo 2 ma północna Gwiazda P…

taka-okazja-zdarza-sie-raz-na-80-lat-w-tym-roku-wybuchnie-nowa-ktora-bedzie-mozna-obserwowac-golym-okiem-5077edd.jpg
width: 1280
height: 996

Tak będzie wyglądał Układ Słoneczny? Teleskop Webba znalazł gigantyczne planety krążące wokół białych karłów
type: item
date: 2024-03-08T07:57:23.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: biały karzeł
subject: egzoplanety
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: planety
subject: układ słoneczny
description: To odkrycie może pomóc nam zrozumieć przyszłość naszego Układu Słonecznego. Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba sfotografował coś, co wygląda jak dwie gigantyczne egzoplanety krążące wokół białych karłów. Kiedyś tak może wyglądać nasz układ planetarny. Tyle, że miejsce egzoplanet zajmą Jowisz i Saturn.
encoded: W tym artykule: Jak powstaje biały karzeł? Egzoplanety wokół białych karłów Przyszłość Układu Słonecznego Wszystko ma swój kres. Nawet miliardy lat życia gwiazdy. Te najmasywniejsze odchodzą w spektakularnej eksplozji supernowej. Jednak większość gwiazd zakończy życie spokojniej, odrzucając swoje zewnętrzne warstwy w przestrzeń kosmiczną. Jak powstaje biały karzeł? Powstaje wówczas świecąca mgławica, która otacza odsłonięte jądro gwiazdy. Jądro to zmienia się w tzw. białego karła. To obiekt o masie zbliżonej do masy Słońca, lecz zamkniętej w kuli o rozmiarach zbliżonych do Ziemi. Początkowo biały karzeł jest ekstremalnie gorący, jednak ochładza się przez kolejne miliardy lat. Ale nie tylko gwiazdy ewoluują. Ich los bezpośrednio wpływa na otaczające je planety. Gdy nasze Słońce rozpocznie długi okres swojej kosmicznej agonii, najpierw urośnie ponad 200-krotnie. Stanie się czerwonym olbrzymem i pochłonie Merkurego, Wenus, a prawdopodobnie również Ziemię. A co z Marsem i przede wszystkim z olbrzymimi planetami zewnętrznymi? Aby lepiej zrozumieć ich los, musimy zbadać planety, które przetrwały transformację gwiazdy w białego karła. Właśnie tego dotyczyły niedawne obserwacje prowadzone za pomocą wyjątkowo czułych instrumentów naszego nowego kosmicznego oka – Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba (JWST). Egzoplanety wokół białych karłów Do tej pory odkryto zaledwie kilka obiektów o masie planetarnej krążących wokół białych karłów. Jednak astronomowie są przekonani, że jest ich znacznie więcej. Nawet połowa zaobserwowanych, pozornie samotnych białych karłów, wykazuje w swoich widmach metale. Właśnie ślady metali sugerują, że gwiazdy zbierają materię z niewidocznych dla naszych teleskopów planet lub planetoid. Zdaniem badaczy, jeśli olbrzymie planety są powszechne wokół wykazujących w swoim widmie metale białych karłów, może to oznaczać, że planety takie są w stanie przetrwać fazę czerwonego olbrzyma. Dr Susan Mullally wraz ze swoimi współpracownikami ze Space Telescope Scienc…

tak-bedzie-wygladal-uklad-sloneczny-teleskop-webba-znalazl-gigantyczne-planety-krazace-wokol-bialych-karlow-ryc-nasa-jpl-caltech-8366678.jpg
width: 2048
height: 1152

Odkryto gwiazdę z metalową blizną. „Nigdy jeszcze nie widziano czegoś takiego”
type: item
date: 2024-02-26T16:00:00.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: biały karzeł
subject: fizyka
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: obserwacje
description: Po raz pierwszy naukowcy odkryli gwiazdę, na której powierzchni znajduje się łata z domieszką metali. Ta specyficzna blizna to pozostałość po fragmentach układu planetarnego, pochłoniętych przez białego karła.
encoded: W tym artykule: Jak gwiazda kończy życie Zagadkowa blizna na gwieździe Co to jest biały karzeł? Gwiazdy – podobnie jak czarne dziury – mogą być żarłoczne. Szczególnie dotyczy to końcowych etapów ich ewolucji. Kiedy paliwo jądrowe w gwieździe takiej jak nasze Słońce zaczyna się „wypalać”, obiekt powiększa się. Gwiazda puchnie, a jego objętość rośnie. Wówczas może zdarzyć się, że wchłonie krążące wokół niej planety. Naukowcy przewidują, że za kilka miliardów lat taki los czeka Ziemię. Później gwiazda odrzuca swoje zewnętrzne warstwy i ze stadium czerwonego olbrzyma przechodzi do stadium białego karła. To jeden z ostatnich etapów jej ewolucji. Biały karzeł to małe, bardzo wolno stygnące jądro gwiazdy. Tego rodzaju słońc jest bardzo wiele w naszej Galaktyce. Naukowcy szacują, że aż 95 proc. gwiazd pod koniec życia zamienia się właśnie w białe karły. W najnowszym numerze czasopisma „The Astrophysical Journal Letters” naukowcy donoszą o odkryciu nietypowego białego karła. Ta gwiazda ma metalową bliznę w okolicy jednego z biegunów. – Nigdy wcześniej nie widziano czegoś takiego – komentuje prof. John Landstreet z Zachodniego Uniwersytetu w Kanadzie, współautor pracy. Jak gwiazda kończy życie Przemiany, jakie przechodzi gwiazda pod koniec swojego życia, odbijają się echem w całym otaczającym ją układzie planetarnym. Czerwony olbrzym może wchłonąć okoliczne globy. Biały karzeł również może przyciągać planety i planetoidy. – Od dawna wiadomo, że białe karły – wolno stygnące zgliszcza gwiazd takich jak nasze Słońce – kanibalizują fragmenty swoich systemów planetarnych – mówi Stefano Bagnulo, astronom z irlandzkiego Obserwatorium Armagh. Zaskakująca hipoteza. Pasożytnicze czarne dziury mogą pożerać gwiazdy od środka. Jak je wykryć? Wewnątrz niektórych gwiazd mogą znajdować się czarne dziury. Pożerałyby one gwiazdę od środka, niekiedy bardzo powoli. Wywoływałoby to efekty, które są możliwe do wykrycia. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/…

odkryto-gwiazde-z-metalowa-blizna-nigdy-jeszcze-nie-widziano-czegos-takiego-ryc-eso-l-calcada-cc-by-df7f72f.jpg
width: 1280
height: 880

Ta gwiazda zmienia się w kosmiczny diament. Zaobserwowano białego karła wchodzącego w etap krystalizacji
type: item
date: 2023-06-13T06:52:50.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: biały karzeł
subject: diamenty
subject: fizyka
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
description: 104 lata świetlne od naszego Słońca znajduje się wygasająca gwiazda. Jej jądro przekształca się w kosmiczny diament, złożony ze skrystalizowanego węgla i tlenu.
encoded: W tym artykule: Jak kończy się życie niewielkiej gwiazdy Diament z gwiezdnego jądra Jak odkryto karła w fazie krystalizacji Czeka nas więcej odkryć diamentowych gwiazd Międzynarodowy zespół naukowców pod przewodnictwem Alexandra Vennera z University of Southern Queensland w Australii poinformował o odnalezieniu poczwórnego układu gwiazd. Układ znajduje się w odległości 32 parseków, czyli o 104 lata świetlne od nas. Rok świetlny określa odległość, jaką może przemierzyć światło przemieszczające się w próżni przez rok i wynosi ok. 9,5 biliona km. Odkrycie jest o tyle ciekawe, iż astronomom udało się zaobserwować umierającą gwiazdę w chwili, gdy wkracza w erę krystalizacji. Każdej gwieździe, jaką obserwujemy na naszym firmamencie, pewnego dnia zabraknie paliwa do fuzji atomowej i wyewoluuje w coś nowego. Dla ogromnej większości gwiazd – tych o masie około ośmiu mas Słońca, łącznie ze Słońcem – tym czymś jest biały karzeł. Jak kończy się życie niewielkiej gwiazdy Kiedy paliwo się skończy, zewnętrzna materia gwiazdy zostaje odrzucona, a pozostałe jądro, nie wspierane już przez zewnętrzne ciśnienie dostarczane przez fuzję, zapadnie się w ultragęsty obiekt. Ma on rozmiary Księżyca lub Ziemi, lecz masę średnio 1,4 Słońca. Materia w białych karłach jest silnie skompresowana. Jej dalszemu zapadaniu się zapobiega coś, co określa się mianem ciśnienia degeneracji elektronów. Żadne dwa elektrony nie mogą zajmować identycznych stanów. To sprawia, że biały karzeł nie staje się jeszcze gęstszy, tak jak to ma miejsce w przypadku gwiazdy neutronowej lub czarnej dziury. Białe karły są słabe, ale nadal świecą resztkowym ciepłem. Z biegiem czasu ochładzają się. Prawdopodobnie wyewoluują w coś, co nazywa się czarnym karłem. Stanie się tak, gdy stracą całe swoje ciepło i zmienią się zimną bryłę skrystalizowanego węgla. Obliczenia sugerują, że proces ten trwa bardzo długo – około biliarda, czyli miliona miliardów lat. Obserwacja całego procesu jest niemożliwa. Jednak tym, co możemy zrobić te…

ta-gwiazda-zmienia-sie-w-kosmiczny-diament-zaobserwowano-bialego-karla-wchodzacego-w-etap-krystalizacji-ryc-travis-metcalfe-and-ruth-bazinet-harvard-smithsonian-center-for-astrophysics-d8774c7.jpg
width: 2550
height: 1273

Gwiezdny kanibalizm. Astronomowie znaleźli parę gwiazd, tworzących układ kataklizmiczny. Jaki los je czeka?
type: item
date: 2022-10-12T08:58:00.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: biały karzeł
subject: fizyka
subject: gwiazda
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
description: Mniej niż połowa gwiazd w naszej Galaktyce jest samotna, jak nasze Słońce. Większość porusza się w parach lub nawet w większych układach. Niektóre mają orbity tak ciasne, że zmieściłyby się pomiędzy Ziemią a Księżycem. Astronomowie odkryli właśnie tzw. układ kataklizmiczny o tak krótkiej orbicie, że gwiazdy okrążają się raz na 51 minut. Co z tego wynika?
encoded: W tym artykule: Co to jest układ kataklizmiczny? Co się stanie z gwiazdami w układzie kataklizmicznym? Jak znaleźć układ kataklizmiczny Wyjątkowy układ odkryty dzięki algorytmowi Komentarze polskich naukowców Autorami badań są naukowcy z Massachusetts Institute of Technology (MIT). Wykazały one, że oddalone od nas o ok. 3000 lat świetlnych gwiazdy w układzie podwójnym krążą wokół siebie tak blisko, że jedna z gwiazd uległa wypaleniu. – Były one związane ze sobą na podwójnej orbicie przez osiem miliardów lat – mówi dr Kevin Burdge z MIT. – Jedna z nich mogła zakończyć swój gwiezdny cykl życia i stać się białym karłem w sposób, w jaki zwykle robią to gwiazdy – ewoluując w rodzaj gwiazdy zwanej czerwonym olbrzymem. Jednak druga gwiazda, a właściwie jej resztki pod postacią białego karła, przerwały koniec cyklu życia towarzysza i zaczęły go powoli konsumować – dodaje naukowiec. Co to jest układ kataklizmiczny? Układ wydaje zaliczać się do rzadko spotykanej klasy układów podwójnych, znanych jako układ kataklizmiczny lub zmienna kataklizmiczna. Charakteryzują się one tym, że gwiazda typu słonecznego u progu życia, gdy ma masę równą połowie masy Słońca i wielkość Jowisza, krąży ciasno wokół białego karła. Czyli gorącego, gęstego jądra wypalonej gwiazdy. Wskazano 5 układów gwiezdnych, które mogą nadawać się do zamieszkania Mamy dokładnie jeden punkt danych, w stosunku do którego możemy mierzyć egzoplanety pod kątem możliwości zamieszkania: Ziemia. Z tego co wiemy, życie rozwinęło się tylko na tej jednej, b... Do powstania zmiennej kataklizmicznej dochodzi, gdy obie gwiazdy zbliżają się do siebie przez miliardy lat. Dochodzi wówczas do akrecji, czyli opadania materii z gwiazdy podobnej do Słońca na żarłocznego białego karła. Proces ten może emitować ogromne, zmienne błyski światła, które wieki temu astronomowie uznawali za wynik jakiegoś nieznanego kataklizmu. Stąd nazwa zmienna kataklizmiczna. Co się stanie z gwiazdami w układzie kataklizmicznym? Nowo odkryty system, który …

gwiezdny-kanibalizm-astronomowie-znalezli-pare-gwiazd-tworzacych-uklad-kataklizmiczny-jaki-los-je-czeka-fot-getty-images-f703e9a.jpg
width: 1925
height: 1558

Po raz pierwszy zaobserwowano, jak umierająca gwiazda rozrywa i pożera planety z całego swojego układu
type: item
date: 2022-06-21T12:56:33.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: biały karzeł
subject: fizyka
subject: gwiazda
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: obserwacje
description: W atmosferze białego karła odległego o 86 lat świetlnych od Ziemi znaleziono unikatową kompozycję pierwiastków. Świadczy ona o tym, że gwiazda pochłonęła zarówno wewnętrzne planety, podobne do planet skalistych w Układzie Słonecznym, jak i lodowe obiekty pochodzące z rubieży układu.
encoded: W tym artykule: Umierająca gwiazda, czyli niezwykły biały karzeł G238-44 Zupełnie inny układ planetarny Nieistniejące planety, czyli czym zajmuje się nekroplanetologia Jak będzie wyglądał Układ Słoneczny w przyszłości? Jak umiera gwiazda? Wszystko zależy od jej wielkości. Jeśli jest ona zbliżona do Słońca, kres „zwykłego” życia gwiazdy nastąpi wraz z wypaleniem się paliwa termojądrowego, podtrzymującego reakcję syntezy jądrowej w jej środku. Wówczas umierająca gwiazda zacznie się „nadymać”. Jej zewnętrzne warstwy powiększą się, pochłaniając wszystko, co znajduje się na ich drodze. Wnętrze gwiazdy zaś zapadnie się grawitacyjnie w niewielkie jądro. W astronomii nazywa się je białym karłem. Białe karły są gorące i niezwykle gęste. Mogą być obiektami o masie Słońca, lecz o promieniu Ziemi. Warto przypomnieć, że średnica Ziemi jest ponad sto razy mniejsza od średnicy Słońca. Umierająca gwiazda, czyli niezwykły biały karzeł G238-44 Na zakończonej niedawno konferencji Amerykańskiego Stowarzyszenia Astronomicznego grupa naukowców przedstawiła wyniki badania białego karła oznaczonego jako G238-44. To obiekt znajdujący się w odległości 86 lat świetlnych od Ziemi. Budowa Słońca: narodziny i śmierć naszej najbliższej gwiazdy. Co się stanie ze Słońcem w przyszłości? Jak wygląda budowa Słońca? Jest ono prawie idealną kulą gorącej plazmy, utrzymywaną przez grawitację i kształtowaną przez pole magnetyczne. A chociaż trzy czwarte jego masy stanowi lekki... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/slonce-narodziny-i-smierc-naszej-najblizszej-gwiazdy-co-sie-stanie-ze-sloncem-w-przyszlosci-fot-nasa-s-goddard-space-flight-center-0912ec0.jpeg" width="938" height="528" alt="Słońce: narodziny i śmierć naszej najbliższej gwiazdy. Co się stanie ze Słońcem w przyszłości? (Fot. NASA's Goddard Space Flight Center)" title="Słońce: narodziny i śmierć naszej najbliższej gwiazdy. Co się stanie ze Słońcem w przyszłości? (Fot. NASA's Goddard Space Flight Center)" …

po-raz-pierwszy-zaobserwowano-jak-umierajaca-gwiazda-rozrywa-i-pozera-planety-z-calego-swojego-ukladu-fot-nasa-esa-joseph-olmsted-stsci-eb30d64.jpeg
width: 1350
height: 900

Umierający biały karzeł może zmienić się w bombę jądrową – twierdzą naukowcy
type: item
date: 2021-04-19T11:33:00.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: biały karzeł
subject: bomba atomowa
subject: Edukacja
subject: fizyka
subject: gwiazda
subject: Gwiazdy
subject: supernowa
subject: Wolny czas
description: Białe karły to słabe, blaknące jądra martwych gwiazd wielkości Ziemi. Są pozostałością po gwiazdach średniej wielkości, które wyczerpały swoje paliwo i zrzuciły zewnętrzne warstwy. Nasze Słońce pewnego dnia także stanie się białym karłem, podobnie jak ponad 90 procent gwiazd w naszej galaktyce.
encoded: Białe karły nie są nam zupełnie obce. Od pewnego czasu wiemy już, że mogą zostać unicestwione w supernowej typu Ia, czyli w kosmicznej eksplozji. Sama supernowa Ia wciąż pozostawia wiele niewiadomych. Dla porównania warto dodać, że supernowe typu II zachodzą, gdy pojedyncza gwiazda umiera i zapada się. W przypadku supernowych Ia wciąż nie wiemy, co wywołuje eksplozje. Wcześniejsze prace sugerują, że może do nich dochodzić, gdy biały karzeł uzyskuje dodatkowe paliwo od swojego towarzysza (w przypadku gwiazd podwójnych). Być może dochodzi wówczas do zderzenia, które jest zdarzeniem wyzwalającym eksplozję – sugerowano jeszcze niedawno. Teraz naukowcy podsuwają inne wytłumaczenie tego, w jaki sposób mogą powstawać supernowe typu Ia. Ich zdaniem biały karzeł może wybuchnąć jak bomba atomowa. Reakcja łańcuchowa w sercu białego karła Gdy biały karzeł stygnie, uran i inne ciężkie pierwiastki promieniotwórcze, znane jako aktynowce, krystalizują się w jego rdzeniu. Czasami atomy tych pierwiastków samorzutnie ulegają rozszczepieniu jądrowemu, rozpadając się na mniejsze fragmenty. Te przypadki rozpadu radioaktywnego mogą uwolnić energię i cząstki subatomowe, takie jak neutrony, które mogą rozbić pobliskie atomy – wyjaśniają autorzy nowego badania. Znany fizyk ostrzega – nie powinniśmy kontaktować się z obcymi. „Nie możemy ryzykować” Naukowiec uważa też, że niebezpieczeństwo nie polega wyłącznie na tym, że kosmici okażą się źli i zechcą nas zniszczyć, ale również na tym, że po prostu nie będą nami zainteresowa... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/7542cbdc01935feb5a918cd55d484c87315bdc61-0977e7e.jpeg" width="938" height="528" alt="Michio Kuko jest przekonany, że w najbliższym stuleciu będziemy w stanie nawiązać kontakt z obcą cywilizacją (fot. Getty Images)" title="Michio Kuko jest przekonany, że w najbliższym stuleciu będziemy w stanie nawiązać kontakt z obcą cywilizacją (fot. Getty Images)" /> Jeśli ilość aktynowców w rdzeniu białego …

wypalona-gwiazda-zwana-bialym-karlem-to-biala-kropka-w-srodku-fot-kosmiczny-teleskop-hubble-a-photo12-universal-images-group-via-getty-images-6d04f34.jpeg
width: 1500
height: 844

Kosmiczny wybuch wystrzelił gwiazdę w podróż przez Drogę Mleczną. Pędzi 900 000 km/h
type: item
date: 2021-03-22T14:45:16.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: astronomia
subject: biały karzeł
subject: Edukacja
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: wybuch
description: Nietypowy biały karzeł pędzi przez galaktykę Drogi Mlecznej z prędkością 900 000 km/h. Przez długi czas niezwykłe tempo gwiazdy było dla astronomów zagadką. Teraz udało im się ustalić, że prawdopodobnie jest to efekt przejścia wcześniej istniejącej gwiazdy w supernową. Wybuch nie zniszczył całkowicie gwiazdy, a jej fragment odrzucił z wielką mocą.
encoded: Supernowa to potężna eksplozja, która ma miejsce, gdy gwiazda osiąga kres życia. W przypadku tego obiektu kosmiczny wybuch musiał być niewystarczający, aby zniszczyć gwiazdę w całości. Jej fragment – zidentyfikowany przez obserwatorów jako biały karzeł w 2015 roku – wciąż pędzi przez naszą galaktykę. Biały karzeł o oznaczeniu SDSS J1240 + 6710, nazywany przez odkrywców Dox, znajduje się w gwiazdozbiorze Draco. Astronomowie twierdzą, że pierwotnie krążył wokół innej gwiazdy. W wyniku wybuchu obie gwiazdy zostały wystrzelone w przeciwnych kierunkach, a odepchnięte od siebie siłą eksplozji, nabrały dużej prędkości. Drugiej gwiazdy nie zidentyfikowano. SDSS J1240 + 6710 już wcześniej zwrócił na siebie uwagę badaczy, ponieważ miał charakterystyczny niezwykły skład atmosferyczny. Naukowcy stwierdzili, że nie zawiera wodoru ani helu (z których zwykle zbudowane są białe karły), a jest skomponowany z niezwykłej mieszanki tlenu, neonu, magnezu i krzemu. Teraz, korzystając z Teleskopu Kosmicznego Hubble'a, międzynarodowy zespół potwierdził również obecność węgla, sodu i glinu. Nigdy wcześniej nie zauważono takiego składu atmosfery w przypadku białego karła. Ponadto obserwatorów zaciekawił brak pierwiastków takich jak żelazo, nikiel, chrom i mangan. Te cięższe pierwiastki zwykle powstają z lżejszych na skutek reakcji zachodzących w trakcie przejścia w supernową. Ich brak sugeruje więc, że proces nie przebiegł w całości. – Ta gwiazda jest wyjątkowa, ponieważ ma wszystkie kluczowe cechy białego karła, ma bardzo dużą prędkość i niezwykłą zasobność, które kłócą się z jej niską masą – mówi główny autor badań, prof. Boris Gänsicke z Wydziału Fizyki Uniwersytetu w Warwick w Wielkiej Brytanii. – Gwiazda ma skład chemiczny, który jest jak odcisk palca po wybuchu jądrowym, małą masę i bardzo dużą prędkość. Wszystkie te fakty sugerują, że musiała pochodzić z jakiegoś ścisłego układu podwójnego i musiała przejść zapłon termojądrowy. Była rodzajem supernowej, ale takiej, jakiej nigdy wcześn…

sdss-j1240-6710-po-raz-pierwszy-zaobserwowano-w-2015-roku-university-of-warwick-mark-garlick-ef4509f.jpeg
width: 1348
height: 802

Ten kosmiczny ”bałwanek” to jedyna znana tak dziwna para białych karłów
type: item
date: 2020-03-03T15:19:04.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: biały karzeł
subject: Gwiazdy
subject: Technologia
description: Astronomowie odkryli wielkiego ”bałwana” zbudowanego z dwóch białych karłów, wypalonych gwiazd pokroju naszego Słońca, które zamiast eksplodować połączyły się w tak niespotykany tandem. Przynajmniej taką teorią próbuje się wytłumaczyć unikalny rozmiar, prędkość poruszania i skład chemiczny atmosfery tej, odległej od Ziemi o 150 lat świetlnych, gwiazdy.
encoded: Białe karły to pozostałości po niezbyt dużych gwiazdach, jak ta oświetlająca naszą planetę, których masa była zbyt mała, by udało się jej przeobrazić w supernową. Choć są małe, to ich struktura jest niezwykle gęsta. NASA używa często porównania, że łyżeczka materiału z którego są zbudowane ważyłaby 4 miliardy ton. Większość ma masę równą 0,5 - 0,7 naszej gwiazdy, ale wielkością dorównują najwyżej 2/3 Ziemi. WDJ0551+4135, jak nazwano podwójną gwiazdę, jest inna. Ma szacunkowe 1,14 masy Słońca. Analiza spektroskopowa wykonana przy pomocy Kosmicznego Teleskopu Herschel pokazała, że jej atmosfera ma nietypowo dużo węgla. - Zwykle oczekujemy znaleźć zewnętrzną warstwę wodoru, może zmieszanego z helem, albo np. mieszaninę helu i węgla. Nikt nie liczył, że znajdziemy mieszaninę wodoru i węgla, ale bez helu. Coś tu było nie tak – dr. Mark Hollands, główny autor opracowania powiedział tygodnikowi ”Newsweek”. Ustalono, że WDJ0551+4135 porusza się szybciej niż 99 proc. innych, najbliżej położonych białych karłów. Prędkość jest dobrym wskaźnikiem wieku takiej gwiazdy. Wiadomo np., że te starsze okrążają środek Drogi Mlecznej szybciej niż młode. Temu ”bałwankowi” ewidentnie śpieszy się szczególnie mocno. Hollands zwraca uwagę na unikalne cechy tego nietypowego białego karła: 1) ma skład chemiczny, którego nie tłumaczy dostępna wiedza o ewolucji gwiazd, 2) ma masę dwukrotnie większą od przeciętnej 3) ma wiek bardziej zaawansowany, niż sugerowałoby tempo jej wychładzania się. Generalnie ciężko określić wiek tworu powstałego z połączenia dwóch białych karłów. W tym przypadku wiadomo mniej więcej, że samo złączenie nastąpiło 1,3 mld lat temu. Pytanie, ile lat samodzielnie istniały obiekty tworzące tandem? Być może miliardy lat. Brak danych o podobnych układach, więc astronomom ciężko otrzymać precyzyjne wyliczenia. - Najbardziej ekscytującym aspektem tej gwiazdy jest to, że znajduje się na granicy przemiany w supernową. Nie znamy zbyt wielu tak masywnych białych karłów. Nie mamy pew…

odkryto-kosmicznego-balwanka-to-jedyna-znana-tak-dziwna-para-bialych-karlow-e3f27e5.jpeg
width: 2500
height: 1750