Archeolodzy odkryli bogaty grobowiec majańskiego króla. Umarł bezzębny
Umarł w podeszłym wieku i bez zębów. Te K’ab Chaak był majańskim królem i założycielem dynastii. W jego grobowcu w Caracol w Belize znaleziono paciorki zdobione motywem… małp. Sprawdź, co jeszcze skrywała jego komora grobowa.
Spis treści: Spektakularne odkrycie po latach badań Bogate dary i małpie motywy Badania archeologiczne w Mezoameryce są prawdziwym wyzwaniem dla archeologów. Obszar ten pokrywa w dużej części dżungla, która porasta starożytne miasta. Wiele zabudowań jest niewidocznych i nadal pozostają ukryte przez naukowcami. To się jednak zmienia wraz z postępem technologicznym. Sporo nieznanych archeologom dawnych osad zlokalizowano dzięki LiDAR-owi, czyli lotniczemu skanowaniu laserowemu. Spektakularne odkrycie po latach badań Miasto Majów Caracol odkryto jednak w „klasyczny” sposób – na zagadkowe ruiny natknął się w 1937 roku lokalny drwal, a badania tego stanowiska archeologicznego ruszyły rok później. Po latach badań okazało się, że jest to największe miasto Majów w Belize i na nizinach Majów. Od lat 80. XX wieku miejsce to bada małżeństwo amerykańskich archeologów z Uniwersytetu w Houston – Arlen F. Chase i Diane Z. Chase. Badacze ogłosili właśnie spektakularne odkrycie. Jest to grobowiec Te K’ab Chaaka, czyli pierwszego władcy tego starożytnego miasta Majów i założyciela dynastii królewskiej. Wstąpił na tron w 331 roku n.e. Jest to pierwszy grobowiec władcy, który udało się zidentyfikować w ciągu ponad czterdziestu lat prac w Caracol. Mimo że nie jest podpisany jego imieniem, archeolodzy są przekonani, że należał właśnie do niego. View oEmbed on the source website Rządzona przez Te K’ab Chaaka metropolia odgrywała ważną rolę polityczną w historii Majów. Rozciągała swoje wpływy na południową część półwyspu Jukatan od 560 do 680 roku n.e., zanim została opuszczona około 900 roku n.e. Dynastia królewska założona przez Te K’ab Chaaka przetrwała w Caracol ponad 460 lat. Bogate dary i małpie motywy Te K’ab Chaaka pochowano u podstawy świątyni rodziny królewskiej. W momencie pochówku władca był w podeszłym wieku i miał około 170 cm wzrostu. Nie miał już żadnych zębów. W komorze znajdowało się oprócz ciała: 11 naczyń ceramicznych, rzeźbione rurki z kości, biżuteria z jadeitu zdobiona motywem małp (czepiaków), mozaikowa maska z jadeitu, muszle spondylusa z Pacyfiku. Na naczyniach ceramicznych ukazano różne sceny. Na jednej władca Majów trzyma włócznię i przyjmuje ofiary. Inne naczynie przedstawiają wizerunek Ek Chuaha, boga Majów odpowiedzialnego za handel. Na czterech naczyniach widać związanych jeńców. Ciekawostką są dwa naczynia z pokrywkami z modelowanymi uchwytami w kształcie głów. Dla archeologów znaleziska z grobowca są ważne również dlatego, bo wskazują na wczesne interakcje z cywilizacją Teotihuacan. Źródło: Uniwersytet w Houston Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Ludzie stworzyli 4 tys. lat temu wielką instalację. Mogła wyżywić 15 tys. osób rocznie
Złożoną sieć kanałów wykonali cztery tysiące lat temu łowcy i zbieracze, żyjący na terenie dzisiejszego państwa Belize w Ameryce Środkowej. Zdaniem archeologów jest to najwcześniejszy obiekt do połowu ryb na dużą skalę w tym rejonie świata.
Spis treści: Największa i najstarsza pułapka Ameryki Środkowej Łowiska jednym z motorów cywilizacji? Mokradła. To ważna sprawa W ostatnich latach archeolodzy znajdują coraz więcej dowodów na to, że społeczności łowców i zbieraczy, wbrew powszechnej opinii, potrafiły się zaangażować się w większe projekty. Mowa zarówno o wznoszeniu monumentalnej architektury, takiej jak na przykład w Göbeklitepe, ale też o instalacjach innego typu. Największa i najstarsza pułapka Ameryki Środkowej Archeolodzy z University of New Hampshire (UNH) w USA opublikowali właśnie na łamach czasopisma „Sciences Advances” artykuł, w którym prezentują odkrycie z Belize w Ameryce Środkowej, które – jak sami przyznają – nieco ich zaskoczyło. Archeolożka z UNH i szefowa projektu Belize River East Archaeology (BREA) prof. Eleanor Harrison-Buck i jej zespół znaleźli ślady po sporej, prekolumbijskiej instalacji do połowu ryb w Belize. Jest starsza od podobnych założeń o co najmniej tysiąc lat. Zlokalizowano ją w Crooked Tree Wildlife Sanctuary (CTWS), największym śródlądowym terenie podmokłym Belize. Jest to sieć kanałów i stawów, którą stworzyli łowcy i zbieracze w okresie archaicznym (ok. 2000–1900 lat p.n.e.). – Sieć kanałów zaprojektowano tak, aby kierować coroczne wody powodziowe do stawów w celu odłowu ryb. Doprowadzały wystarczającą ilość ryb, aby wyżywić nawet 15 000 osób przez cały rok – mówi prof. Harrison-Buck. Gdy wody opadały ryby, które wpłynęły do stawów za pośrednictwem kanałów, były uwięzione i ludzie mogli je łatwo odławiać. Sieć kanałów jest w zasadzie niewidoczna z powierzchni ziemi. Dlatego naukowcy skorzystali ze zobrazowań lotniczych, wykonali też naloty dronem, aby poznać ich rozplanowanie. Średnia długość blisko 170 odkrytych kanałów wynosi ponad 600 m, a ich szerokość 15–20 m. Łowiska jednym z motorów cywilizacji? Wygląda na to, że instalacja założona przez łowców i zbieraczy była bardzo wydajna i potrzebna. Z analiz badaczy wynika, że z systemu kanałów i stawów korzystano długo, bo aż przez ponad dwa tysiące lat do około 200 r. n.e. Takie ustalenie było możliwe nie tylko dzięki wykopaliskom, ale też wydatowaniu próbek osadów metodą radiowęglową. – Wczesne daty dla kanałów początkowo nas zaskoczyły, ponieważ wszyscy zakładaliśmy, że te masywne konstrukcje zbudowali starożytni Majowie mieszkający w pobliskich centrach miast. Jednak po wykonaniu licznych datowań radiowęglowych stało się jasne, że zostały one zbudowane znacznie wcześniej – powiedziała prof. Harrison-Buck. Z reguły to rolnictwo postrzegane jest jako główny motor rozwoju cywilizacji. Uprawianie ziemi przyczyniło się do upowszechnienia osiadłego trybu życia i uzyskania nadwyżek zasobów. Naukowcy z UNH podkreślają, że masowe pozyskiwanie zasobów wodnych w przypadku cywilizacji mezoamerykańskich mogło odgrywać również ważną rolę. Taka instalacja nie powstała bez powodu. W latach 2200–1900 p.n.e. w Mezoameryce doszło do długoterminowego zaburzenia klimatu. Powstanie sieci kanałów mogło być próbą dostosowania się do nowych warunków i bardziej efektywnego pozyskiwania żywności. – Takie intensywne inwestycje w [zmianę – przyp. red.] krajobrazu mogły ostatecznie doprowadzić do rozwoju złożonego społeczeństwa charakterystycznego dla prekolumbijskiej cywilizacji Majów, która następnie pojawiła się na tym obszarze około 1200 r. p.n.e. – wskazuje zaangażowana w projekt prof. Marieka Brouwer Burg z University of Vermont. Mokradła. To ważna sprawa – Mokradła zawsze były kluczowym ekosystemem dla ludzi na całym świecie – podkreśla współautorka publikacji, prof. Samantha Krause z Texas State University. – Wiedza o tym, jak odpowiedzialnie zarządzać zasobami terenów podmokłych, ma zasadnicze znaczenie dla ciągłej odporności tych ekosystemów zarówno w przeszłości, jak i obecnie. Archaiczni myśliwi-zbieracze-rybacy wiedzieli, jak chronić swoje zasoby i wykorzystywać je w sposób, który może utrzymać te siedliska, a nie je wyczerpać. To wyjaśnia ich długotrwałą obecność na tym obszarze – dodaje badaczka. Naukowcy nie mają wątpliwości, że obszary wodno-błotne zatrzymują i oczyszczają wodę. Zapewniają też nam bezpieczeństwo, bo przeciwdziałają powodziom. Uznawane są za naturalny filtr oczyszczający różnego rodzaju zanieczyszczenia. Źródło: Science Advances Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Gwatemala i Belize. 3-tygodniowy wypad do Ameryki Środkowej
Dlaczego łączyć te dwa kraje? Bo ze sobą sąsiadują i łatwo przedostać się z jednego do drugiego. Na podróż do Gwatemali i Belize wybieramy się wraz z Agnieszką Kołodziejską, popularną dziennikarka Radia ZET i prowadzącą program telewizyjny „Polacy za granicą".
W tym artykule: Gwatemala i Belize Co zobaczyć w Gwatemali? Co zobaczyć w Belize? Z Agnieszką Kołodziejską odwiedziliśmy już Alaskę i Nowy Orlean. Tym razem popularna dziennikarka Radia ZET zabiera nas w podróż do Ameryki Środkowej, gdzie czekają na nas fantastyczna Gwatemala i Belize. Gwatemala i Belize Powierzchnia obydwu odpowiada powierzchni mniej więcej połowy Polski. Wniosek? Można je w krótkim czasie zjechać wzdłuż i wszerz. Z takiego założenia wyszłam, planując trzytygodniowy wypad w tamten region i… nie udało mi się zobaczyć nawet połowy tego, co zaplanowałam. To często popełniany błąd podczas planowania podróży. Wydaje nam się, że jak sobie wszystko idealnie zaplanujemy, to potem wystarczy, że będziemy trzymać się planu. Gwatemala to tak zaskakujący kraj, że wszystkie plany ułożone przed wyjazdem można posłać w diabły. I zdać się na to, co przyniosą kolejne dni. I tak było w moim przypadku. Wylądowałam w Guatemala City po 33 godzinach podróży z Warszawy, wypłaciłam trochę quetzali i ruszyłam w nieznane. Quetzal, nazwa gwatemalskiej waluty pochodzi od nazwy ptaka żyjącego w lasach Ameryki Środkowej. Podobno ta piękna ptaszyna o karmazynowym brzuszku nie przeżyje doby w niewoli. Mam wrażenie, że dokładnie tak samo było z gwatemalskimi pieniędzmi. Banknoty wylatywały mi z portfela jeden po drugim, jakby im było za ciasno. Chcę przez to powiedzieć, że w Gwatemali jest drogo. A przynajmniej jeśli porównać ją z kosztami podróżowania po Azji Południowo-Wschodniej, którą tak sobie ukochałam. W ubiegłym roku w Wietnamie udawało mi się zjeść śniadanie za 35 tysięcy dongów czyli niecałe 6 złotych. W Warszawie mam miejscówkę, w której za 20 złotych dostaję dwie parówki, jajecznicę, trochę pomidora, masło i pieczywo. W Gwatemali śniadanie na mieście to już wydatek 60 quetzali czyli ponad 30 złotych. Co ciekawe dokładnie tyle samo kosztuje butelka całkiem niezłego gwatemalskiego rumu, a więc po co jeść śniadanie? Rajska Gwadelupa. Kiedy jechać na francuską wyspę na Karaibach Feerie kolorów, tropikalne plaże, aromatyczna kuchnia kreolska. Gwadelupa to jeden z najciekawszych departamentów zamorskich Francji. Co zobaczyć w Gwatemali? Gwatemala to przede wszystkim wulkany. Jeśli pojedziecie nad leżące w wulkanicznej kalderze i otoczone trzema wulkanami jezioro Atitlan, wspomnicie moje słowa: to miejsce jest magiczne. Nieważne, jak wielki jest twój jet lag czy ile piw wypiłeś poprzedniego wieczoru w jednej z rozlicznych knajp. I tak wstaniesz na wschód słońca, bo czegoś takiego jeszcze nie widziałeś. O świcie nad brzegiem jeziora zbierają się okoliczni mieszkańcy. Głównie kobiety i dzieci. Zaczynają od kąpieli, a potem robią pranie, używając kamieni jako tarek. Dlaczego kąpią się i piorą w jeziorze? Ponieważ ich domy nie mają kanalizacji. Podobno nie ma takiego miejsca, z którego można zobaczyć całe jezioro. Nie szkodzi. I tak każdego ranka siedziałam na pomoście i patrzyłam przed siebie jak zahipnotyzowana. Pisarz Aldous Huxley porównywał jezioro Atitlan do włoskiego Como. Nazwał je jednym z najpiękniejszych na świecie i powiedział o nim: „To naprawdę za dużo dobrego”. Kiedy opuszczasz Atitlan, chcesz już tylko więcej i więcej. Więcej wulkanów, więcej dżungli, więcej widoków zapierających dech w piersiach. I dostajesz je. Zarówno na wybrzeżu Pacyfiku, gdzie na plażach z czarnym wulkanicznym piaskiem surferzy łapią fale, jak i w głębi kraju, w Tikal, które jest największym świadectwem kultury majańskiej w Ameryce Środkowej. Albo podczas wspinaczek na wulkany, w trakcie których można być świadkiem ich majestatycznych wybuchów. Co zobaczyć w Belize? Kiedy już uznasz, że potrzebujesz odpoczynku na karaibskiej plaży, po prostu przekraczasz gwatemalsko-belizeńską granicę w Melchor de Menecos, skąd nad Morze Karaibskie masz już tylko 120 km. A tam? „Last night I dreamt of San Pedro”, czyli miasteczko na wyspie Ambergris Caye, o którym śpiewała Madonna w piosence „La isla bonita”. Wyspiarskie życie uzależnia i rozleniwia. Hipnotyzujący szum palm nad głową i rum szumiący w głowie sprawiają, że kompletnie poddajesz się temu, co nazywa się tu „caribbean vibe”. Ale nie prześpij całego pobytu i nie zapomnij o tym, że u wybrzeży Belize znajduje się słynna Blue Hole. Głęboka na 124 metry i szeroka na 300 metrów morska jaskinia w Morzu Karaibskim otoczona rafą koralową przyciąga nurków z całego świata. Jeśli masz wolne 400 dol. i uprawnienia nurkowe, zejdziesz na 40 metrów i poczujesz dreszcz. Dreszcz czasem powodowany niższą temperaturą wody na tej głębokości, czasem bliskością przepływającego obok rekina rafowego, a czasem świadomością, że pod tobą na dnie leży ponad 100 ciał ludzi, którzy z jakiegoś powodu utonęli w Blue Hole. To było jedno z najwspanialszych doświadczeń tej podróży. Jest coś metafizycznego w tej ciszy, w której słyszysz wyłącznie własny oddech. Siedzę w gwarnej kawiarni w zatłoczonym centrum Warszawy. Zamykam oczy i przypominam sobie tamten dzień. To trwa chwilę. Zaraz otrząsam się ze wspomnień, wstaję i wychodzę, bo wiem, że muszę zacząć planować kolejną podróż. Gwarna kawiarnia w zatłoczonym centrum Warszawy jest dobra tylko na moment. Posłuchaj również wideopodcastu z Agnieszką Kołodzejską. Nagranie znajdziesz w tym artykule. Nasz ekspert Agnieszka Kołodziejska Jej największą miłością jest radio, ale romansuje też z telewizją. Związana z Radiem ZET i Telewizją POLSAT, gdzie prowadzi program „Polacy za granicą". Prywatnie kocha podróże. Odwiedziła 61 krajów. A może 62. Gubi się w obliczeniach. Najszczęśliwsza, gdy czuje piasek pod stopami i słońce na twarzy.
Miasta Majów w Ameryce Środkowej. Gdzie mieszkali przedstawiciele tej prekolumbijskiej cywilizacji?
Miasta Majów to niepowtarzalne i zachwycające zabytki, które są dziś świadectwem istnienia i wielkości tej prekolumbijskiej cywilizacji. Chociaż znajdują się w wielu regionach Ameryki Środkowej, najbardziej monumentalne znajdziemy w Meksyku. Co wiemy o miastach Majów?
W tym artykule: Kim byli Majowie? Gdzie mieszkali Majowie? Miasta Majów: Chichén Itzá Miasta Majów: Teotihuacán Miasta Majów: Calakmul Miasta Majów: ciekawostki Majowie stworzyli jedną z najlepiej rozwiniętych cywilizacji Mezoameryki. Ten starożytny lud zamieszkiwał tereny obecnych Gwatemali, Belize, Hondurasu, Salwadoru i południowego Meksyku. Ich kultura rozwinęła się w okresie preklasycznym (2000 p.n.e. - 250 n.e.), a szczyt rozwoju przypadł na lata 250 n.e. - 900 n.e. W tym artykule poznasz najbardziej znane miasta Majów. Kim byli Majowie? Byli znani ze swojej zaawansowanej wiedzy astronomicznej, matematycznej i architektonicznej. Najważniejszymi osiągnięciami Majów były ich system pisma (hieroglify, a nieco później wdrożyli pismo sylabiczne i głoskowe) oraz słynny kalendarz, który opierał się o sprzężenie cyklu rytualnego (260-dniowego) i słonecznego (365-dniowego). Przedstawiciele tej cywilizacji znali również cyfrę 0 i opracowali dwudziestkowy system zapisu matematycznego. Potrafili obliczyć czas obrotu Księżyca, ustalić czas wystąpienia zaćmienia Słońca i poprawnie obliczyć długość roku słonecznego. Co więcej, w majańskich miastach powstawały nawet obserwatoria astronomiczne. Niestety, pomimo swojego olbrzymiego dorobku kulturowego, cywilizacja Majów zaczęła upadać, a miasta opustoszeć. Jedną z wielu hipotez wyjaśniających ostateczny upadek tej kultury, jest susza, która w negatywny sposób wpłynęła na rolnictwo, które było podstawą majańskiej gospodarki. Najnowsze badania wykazały nawet, jaki wpływ miały zmiany klimatyczne na konflikty społeczne i polityczne wśród Majów. Gdzie mieszkali Majowie? Majowie w czasach swojej świetności zbudowali setki, a może i tysiące majestatycznych miast. Ich pozostałości możemy dziś podziwiać m.in. na terenie Belize, Salwadoru, Gwatemali, Hondurasu i Meksyku. Niektóre z dawnych majańskich osad zapierają dech w piersiach, a zarówno naukowcy, jak i turyści doceniają kunszt i rzemiosło, z jakim budowano monumentalne budowle, taki jak piramidy schodkowe i świątynie pradawnych bogów. Majowie bardzo często budowali swoje osiedla w wysokich górach i dżunglach, jednak znajdziemy również osady, które powstały na nizinach i wybrzeżach. Ten starożytny lud był doskonale przystosowany do tych różnorodnych warunków i rozwijał skomplikowany system rolnictwa, który pozwalał im wykorzystywać zasoby naturalne Ziemi. Co spowodowało upadek cywilizacji Majów? Tę przyczynę znamy dziś aż za dobrze… Naukowcy dokonali skrupulatnej analizy 800 lat istnienia cywilizacji Majów. Okazało się, że początek końca nastąpił wraz z olbrzymią suszą, która ogarnęła ich ziemie. Warto zaznaczyć, że pomimo upadku wielu większych miast i zakończeniu okresu cywilizacji, część ludności majańskiej przetrwała i nadal zamieszkuje te regiony, kontynuując swoją wyjątkową kulturę i tradycję. Obecnie Majowie stanowią w krajach zamieszkania przede wszystkim ludność wiejską, zajmującą się rolnictwem, hodowlą i rzemiosłem. Majowie mówią ponad 20 językami i dialektami, a większość z nich posługuje się również językiem hiszpańskim. Ich liczbę szacuje się na ok. 6 mln. Miasta Majów: Chichén Itzá Chichén Itzá to jedno z najpopularniejszych i najbardziej zjawiskowych miast Majów. Uznaje się je za jedno z 7 nowych cudów świata. Chociaż dziś to jedynie ruiny, ponad 1000 lat temu było to jedno z najliczniejszych miast tej prekolumbijskiej cywilizacji. Znajdowało się na Półwyspie Jukatan i zostało założone ok. IV–VI wieku. Zachowane zabytki w częściach południowej i zachodniej są związane z wczesną kulturą Majów, a w części północnej z późniejszą kulturą Tolteków. Największy rozwój miasta przypada na złotą erę cywilizacji Majów, czyli XVIII–XII wiek. Chichén Itzá zamieszkiwało wówczas nawet 90 tys. ludzi. W wieku XIII miasto straciło na znaczeniu, a w XV zostało całkowicie opuszczone. Od 1924 roku prowadzone wykopaliska pozwoliły odkryć pozostałości wielu niezwykłych zabytków. Znajdują się tu słynna piramida Majów, Świątynia Kukulkana i Świątynia Wojowników, czy El Caracol (pl. Ślimak, okrągła, szeroka wieża służąca prawdopodobnie do obserwacji astronomicznych). W 1988 roku stanowisko archeologiczne w Chichén Itzá wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Miasta Majów: Teotihuacán Teotihuacán to jedno z największych ze wszystkich prekolumbijskich miast. Położone jest w północno-wschodniej części Kotliny Meksykańskiej, na wysokości 2300 m n.p.m., na obszarze stanu Meksyk. To ok. 40 km od stolicy kraju. Jest uważane za jedno z najważniejszych i najbardziej tajemniczych stanowisk archeologicznych na świecie. Nie wiadomo bowie, kto stworzył miasto, ani dlaczego upadło. Uważa się, że szczytowy okres rozwoju przypada na okres 150 a 600 r. n.e. Zajmowało obszar nawet 22 km2 i mieszkało tam ponad 100 tysięcy mieszkańców. Było jednym z największych ośrodków kultu religijnego w całej Mezoameryce. Najbardziej charakterystycznymi elementami miasta są ogromne piramidy, czyli Piramida Słońca i Piramida Księżyca. Ta pierwsza, z wysokością ponad 65 metrów, jest jedną z największych piramidalnych budowli w Meksyku. Druga konstrukcja natomiast jest mniejsza, ale wciąż imponująca, zwłaszcza wraz z rozległym kompleksem placów, alei i domów mieszkalnych. Miasta Majów: Calakmul Calakmul to również jedno z największych i najważniejszych stanowisk archeologicznych Majów. Starożytne miasto położone jest głęboko w dżungli na południowym-wschodzie stanu Campeche, ok. 30 km od granicy z dzisiejszą Gwatemalą. Miejscowość ta była jednym z najpotężniejszych miast tej prekolumbijskiej cywilizacji. Miasto po raz pierwszy zostało odkryte w 1931 roku z lotu ptaka, przez biologa Cyrusa L. Lundella. Według odkrywcy, który nadał nazwę temu miejscu, w języku Majów miało znaczyć „Miasto Dwóch Sąsiadujących Piramid”. Calakmul jest uważane za główny ośrodek władzy państwa Kaan lub „Królestwa Węża”. Kaan miało tworzyć sojusz z Caracol, a ich głównym konkurentem było Tikál. Lennem starożytnego miasta od około 630 r. n.e. było Uxul. Archeolodzy sugerują, że Calakmul liczyło prawdopodobnie ok. 50 tys. mieszkańców, którzy zamieszkiwali obszar ok. 70 km². Podczas dotychczasowych wykopalisk odnaleziono w sumie 6250 budowli. Wśród nich znalazły się między innymi mur północny oraz zbiorniki wodne. W mieście zbudowano również 45-metrową piramidę, która jest największą spośród wszystkich odkrytych na Półwyspie Jukatan. W 2002 roku stanowisko archeologiczne w Calakmul wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Miasta Majów: ciekawostki W 2022 roku naukowcy odkryli, że ziemia, którą zamieszkiwali Majowie, została przez nich przed laty poważnie zatruta rtęcią. Uczeni uważają, że tak bardzo, że do dziś może być niebezpieczna dla zdrowia. Autorzy przeanalizowali tereny większości Mezoameryki, którą zamieszkiwali przedstawiciele tej cywilizacji. W artykule opublikowanym na łamach czasopisma „Frontiers in Environmental Science” zwrócono uwagę, że we wszystkich dawnych ośrodkach kultury i miastach Majów odnajdowano wiele przedmiotów wypełnionych rtęcią oraz artefakty pomalowane cynobrem. Badacze stwierdzili, że między 250 a 1100 r. n.e. ludność ta bardzo często używała rtęci oraz produktów, które ją zawierała. Autorzy odkrycia doszli do wniosków, że zanieczyszczenie wynika z faktu, iż Majowie namiętnie używali rtęci niemalże do wszystkiego. Zarówno w sztuce, jak i podczas wszelkich rytuałów, w tym pogrzebowych. Majowie zazwyczaj wykorzystywali rtęć cynobru, ale rzadkie dowody archeologiczne wykazują, że korzystano nawet z płynnej formy tego pierwiastka, która jest najbardziej niebezpieczna. Takie przypadki odnotowano m.in. w Quiriqua w Gwatemali, El Paraiso w Hondurasie oraz w meksykańskim Teotihuacán. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
„Święte” kakao nie tylko dla majańskich władców: nowe badania wykazały, że było dostępne dla każdego
Dla cywilizacji Majów kakao, czyli kakaowiec właściwy, było czymś więcej niż tylko rośliną. Uważano, że to dar od bogów i dostęp do niego mogli mieć głównie władcy i przedstawiciele elity. Nowe badania wykazały jednak, że napój z kakaowca mogli pić wszyscy.
W tym artykule: Kakao w cywilizacji Majów było symbolem wielkiego luksusu i bogactwa Próbki z El Pilar rzucają nowe światło na konsumpcję kakao wśród Majów Kakaowiec był spożywany w bardzo różnorodny sposób Majowie traktowali kakao niemalże jak złoto. Ziarna kakaowca można było wymienić na niewolnika. Roślina miała nawet swojego boga. To Ek Chuah, który był również patronem pieniędzy i kupców. To właśnie podczas uczt, które organizowali władcy Majów w bogatych pałacach, dostojni goście i elita popijali kakao i jedli najbardziej wyszukane posiłki. Kakao w cywilizacji Majów było symbolem wielkiego luksusu i bogactwa Roślina ta używana była również przy okazji różnych świąt i uroczystości. Dary w postaci kakao składano 12 dni po narodzeniu dziecka. Z kolei gdy nadchodził okres dojrzewania, młodzież była smarowana mazią, którą robiono z kakaowca. Kakao miało być symbolem przepychu, statusu i luksusu. Czegoś niemalże boskiego, nieosiągalnego dla zwykłego śmiertelnika. Czy aby na pewno? Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Santa Barbara przeprowadzili badania, w których postanowili sprawdzić, jaką rzeczywiście rolę odgrywało kakao w społeczności majańskiej oraz kto miał do niego dostęp. Uczeni odkryli, że kakaowiec właściwy był dużo bardziej powszechny wśród Majów, niż dotychczas zakładano. O swoich wynikach poinformowali na łamach czasopisma naukowego „Proceedings of the National Academy of Sciences”. Próbki z El Pilar rzucają nowe światło na konsumpcję kakao wśród Majów – Naukowcy od dawna zakładali, że kakao jest przeznaczone dla majańskich elit – przyznaje Anabel Ford, antropolożka i dyrektorka MesoAmerican Research Center na Uniwersytecie Kalifornijskim. Uczona od 40 lat zajmuje się badaniem El Pilar, które jest dziś największym stanowiskiem archeologicznym w dorzeczu rzeki Belize. Kompleks składa się z kilkuset budynków, a w jego centralnej części zlokalizowano świątynie, pałace oraz domy elity społeczeństwa. Co spowodowało upadek cywilizacji Majów? Tę przyczynę znamy dziś aż za dobrze… Naukowcy dokonali skrupulatnej analizy 800 lat istnienia cywilizacji Majów. Okazało się, że początek końca nastąpił wraz z olbrzymią suszą, która ogarnęła ich ziemie. – Dzięki naszym badaniom, dowiedzieliśmy się w końcu, że tak nie jest. Picie kakao rzeczywiście było luksusem, ale każdy mógł mieć do niego dostęp. Pod pewnym warunkiem – dodaje prof. Ford. Według badaczki istotne było to, żeby picie kakao związane było z rytuałami. Nie można było bowiem dopuścić do sytuacji, żeby korzystanie z tej uświęconej rośliny było czystą przyjemnością. Kakaowiec był spożywany w bardzo różnorodny sposób W swoich badaniach naukowcy przeprowadzili analizę chemiczną 54 próbek pobranych z ceramicznych naczyń, które mogły być wykorzystywane do picia kakao. Wszystkie pochodziły z dawnego, majańskiego miasta El Pilar. W niektórych naczyniach uczeni natknęli się na ślady teofiliny, organicznego związku chemicznego, który naturalnie występuje w kakao. – To specyficzny składnik, którego nie da się pomylić z żadnym innym – twierdzą badacze. Ślady spożywania kakao odnaleziono również w dzielnicach, w których mieszkali zwykli ludzie oraz w gospodarstwach domowych. To z tamtych okolic bowiem pochodziły ceramiczne próbki. Były to m.in. miski, słoje, talerze i kubki. – Na początku byliśmy zaskoczeni, w jak wielu naczyniach znajdowały się ślady kakaowca. Później uświadomiliśmy sobie, że roślina ta była konsumowana w bardzo różnorodny sposób – podsumowuje prof. Ford. Co ciekawe, najstarsze udowodnione przypadki używania nasion kakaowca jako pożywienia odkryto w Ekwadorze, w górnym biegu dopływów Amazonki. Naukowcy odnaleźli ślady na stanowisku archeologicznym, które datowano na lata 5450–5300 r. p.n.e. Z kolei w Ameryce Środkowej wykopaliska archeologiczne wykazały, że kakaowiec właściwy był konsumowany już nawet ok. 3900 r. p.n.e. Źródło: Proceedings Of The National Academy Of Sciences
Rekin polarny na Karaibach? Jak ryba znalazła się tysiące kilometrów od swojego domu
Ten niezwykły gatunek rekina znaleziono go u wybrzeży Belize. Jak to się stało, że ryba, która pływa jedynie po wodach Arktyki, dopłynęła tak daleko?
W tym artykule: Naukowcom nie udało się pobrać próbki genetycznej stworzenia Osobnik miał wiele wspólnych cech z rekinem polarnym Eksperci twierdzą, że więcej rekinów polarnych może żyć w głębinach wód tropikalnych Rekin polarny, czyli Somniosus microcephalus, to gatunek niezwykłej ryby koleniokształtnej z rodziny Somniosidae, która żyją w mroźnych wodach Arktyki, Grenlandii i północnego Atlantyku. Stworzenia te są jednymi z najwolniejszych pływających ryb. Najczęściej wędruje stadami, a poluje na mniejsze ryby i morskie ssaki m.in. foki. Najstarszy rekin polarny, który znany jest naukowcom ma 392 lata i jest jak dotąd najstarszym kręgowcem. Naukowcom nie udało się pobrać próbki genetycznej stworzenia Naukowcy podejrzewają, że przedstawiciela tego gatunku widziano pod koniec kwietnia nieopodal Belize. Zwierzę zostało schwytane przez dwóch rybaków, którzy płynęli łodzią wraz z biologiem morskim. Naukowiec prowadził badania nad rekinami tygrysimi w ramach swojej pracy doktorskiej. Ataki rekinów w Egipcie i na Florydzie. Czy te drapieżniki rzeczywiście są tak niebezpieczne? Nad Morzem Czerwonym dwie kobiety zginęły w wyniku ataku rekinów. Na Florydzie 17-latka ledwo uszła z życiem i jest ciężko ranna. Do konfrontacji człowieka z tym drapieżnikiem dochodzi jed... Mężczyznom udało się zrobić zdjęcie stworzeniu, ale przed pobraniem jakiejkolwiek próbki genetycznej, uwolnili je z powrotem do wody. Zmusiła ich do tego zbliżająca się burza, która mogła zagrażać bezpieczeństwu marynarzy. – Wiedziałem, że to niezwykłe odkrycie, podobnie jak rybacy, którzy stwierdzili, że nigdy w życiu nie widzieli takiej ryby na oczy – tłumaczy Devanshi Kasana, doktorant z Florida International University. Osobnik miał wiele wspólnych cech z rekinem polarnym Uczeni na podstawie zdjęcia oszacowali, że osobnik miał ok. 3,5 metra długości. Oznacza to, że mógł być to młody rekin polarny, ponieważ największe mogą dorastać do nawet 7,3 m. Dokładna analiza materiału filmowego, który zarejestrował Kasana, wykazała wiele cech, które mogą potwierdzać, że ryba rzeczywiście jest gatunkiem S. microcephalus. Naukowcy odnaleźli bardzo rzadkiego „rekina-widmo”. Czym jest to tajemnicze stworzenie? W Nowej Zelandii odnaleziono małego, świeżo wyklutego „rekina-widmo”. Naukowcy wciąż wiedzą niewiele o tym rzadko spotykanym gatunku. To między innymi charakterystyczna głowa i oczy oraz zaokrąglone i małe płetwy. Devanshi Kasana twierdzi, że zwierzę również było bardzo powolne. Uczeni, którzy zaangażowali się w identyfikację tajemniczego osobnika, szacują, że istnieją dwie możliwości. Może być to rekin polarny lub hybryda rekina grenlandzkiego z innym gatunkiem Somniosidae. Do dokładnej ekspertyzy potrzebna jest jednak próbka genetyczna. Eksperci twierdzą, że więcej rekinów polarnych może żyć w głębinach wód tropikalnych Eksperci zastanawiają się również, co ta ryba mogła robić na Karaibach. Jeżeli odkrycie się potwierdzi, może to oznaczać, że gatunek ten żyje w wielu innych miejscach na świecie, czego nikt wcześniej nie podejrzewał. Naukowcy przyznają że bardzo możliwe, że w głębokich wodach wód tropikalnych może żyć ich znacznie więcej. To rekiny dbają o zdrowie oceanów. Ich brak może doprowadzić do katastrofy Podwodne drapieżniki odgrywają kluczową rolę w stabilizowaniu swoich ekosystemów — to szczególnie ważne w obliczu postępujących zmian klimatycznych. Rekiny polarne są stworzeniami przydennymi. Spotyka się je najczęściej na wodach pelagialnych. Najczęściej schodzą do głębokości 1200 metrów, chociaż już raz w przeszłości schwytano osobnika w Zatoce Meksykańskiej, który znajdował się na głębokości 1800 metrów. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Dlaczego Majowie wwiercali w zęby drogocenne klejnoty? Naukowcy odkryli, że nie tylko dla wyglądu
Przyozdabianie zębów cennymi kamieniami szlachetnymi było powszechną praktyką wśród starożytnych Majów. Najnowsze badania wykazały jednak, że w tej praktyce nie chodziło jedynie o ładny uśmiech…
W tym artykule: Niezwykła praktyka przyozdabiania zębów miała nie tylko estetyczne zastosowanie W badaniach analizowano zęby z trzech stanowisk archeologicznych Inkrustacje były tworzone z niezwykłą precyzją Majowie wciąż skrywają przed nami wiele tajemnic. Każde kolejne odkrycie archeologiczne udowadniają, że w okresie prekolumbijskim była to jedna z najlepiej rozwiniętych cywilizacji regionu. Niezwykła praktyka przyozdabiania zębów miała nie tylko estetyczne zastosowanie Najnowsze badania zostały opublikowane na łamach czasopisma naukowego „Journal of Archeological Science: Reports”. Zespół naukowców z meksykańskiego Centrum Badań i Studiów Zaawansowanych Narodowego Instytutu Politechnicznego postanowił lepiej przyjrzeć się intrygującemu zwyczajowi inkrustacji zębów. Starożytna świątynia Majów odkryta w Meksyku. Archeologom pomógł laser Badacze zidentyfikowali 478 starożytnych miejsc ceremonialnych w Meksyku. Udało się to dzięki połączeniu technologii lasera z teleskopem Uczeni postanowili przeanalizować materiał, który był wykorzystywany do przymocowywania klejnotów do zębów Majów. Okazuje się, że substancja ta miała niezwykle cenne właściwości higieniczne, lecznicze i profilaktyczne. Ten specyficzny „klej” poza tym, że w doskonały sposób utrzymywał kamienie lub minerały w wywierconych dziurach, był również bardzo pomocny w zapobieganiu chorób zębów. Chodzi m.in. o próchnicę. W badaniach analizowano zęby z trzech stanowisk archeologicznych Uczeni w badaniach wykorzystywali zęby, które zostały odnalezione na trzech stanowiskach archeologicznych: w Gwatemali, Belize i Hondurasie. Kości należały do osób, które pochodziły z niższych klas społecznych. Badacze odkryli, że w materiale uszczelniającym klejnoty znajduje się ok. 150 cząstek organicznych, które występują w żywicy roślinnej. Doniosłe odkrycie w starożytnym mieście Majów Tikal Nieznany dotąd kompleks architektoniczny został odkryty przez archeologów w starożytnym mieście Majów Tikal, na terenach współczesnej Gwatemali. Autorzy twierdzą, że w zależności od tego, skąd pochodziły zęby, skład kleju uszczelniającego nieco różnił się od siebie. Główne składniki były jednak prawie identyczne. Uczeni twierdzą, że podstawowym budulcem była smoła drzewna, która wytworzona została z drzewa sosnowego. Naukowcy zwracają uwagę na fakt, że ma ona właściwości antybakteryjne. W artykule czytamy również, że w dwóch zębach odkryto organiczne związki chemiczne szałwii muszkatołowej. Autorzy badań przypominają, że roślina ta cechuje się silnymi właściwościami przeciwbakteryjnymi i przeciwgrzybicznymi. Ponadto naukowcy zidentyfikowali olejki eteryczne, które pochodziły z mięty. Inkrustacje były tworzone z niezwykłą precyzją Eksperci już od dawna mieli świadomość, że Majowie przywiązują dużą wagę do swoich zębów. W ten sposób wyrażali siebie i podkreślali swoją tożsamość. Dotychczas uważano jednak, że była to jedynie forma sztuki. Bomba zegarowa i królestwo umarłych. Zagadki i tajemnice Majów Tuż za miastem Cancún naukowcy znaleźli nowe wejście do krainy cieni Majów. Meksykańscy uczeni przyznają, że ich odkrycie rzuca nowe światło na dotychczasową wiedzę o zwyczajach Majów. Dodają również, że to, co jest najbardziej intrygujące w ich badaniach, to fakt, że praktyka ta nie dotyczyła tylko elit społecznych. Autorzy wskazują, że najprawdopodobniej była to powszechna i codzienna forma leczenia zębów. Co ciekawe – niezwykle fachowa. Nawiercenia i inkrustacje były wykonane z precyzją, której nie powstydziliby się dzisiejsi dentyści. Źródło: Journal of Archaeological Science: Reports.
Od największych ruin Majów po rajskie plaże. Oto nasz miniprzewodnik po Belize
Belize to idealne miejsce dla osób, które chcą aktywnie spędzić czas, ale także tych stawiających bardziej na relaks. Każdy znajdzie coś dla siebie.
W tym artykule: Gdzie leży Belize i co jest jego stolicą? Belize: co warto wiedzieć? Belize: co zobaczyć? Belize: kiedy jechać? Belize: ciekawostki Belize: co przywieźć na pamiątkę? Gdzie leży Belize i co jest jego stolicą? Belize znajduje się w Ameryce Środkowej, w południowo-wschodniej części Półwyspu Jukatan ze stolicą w Belmopan. Półwysep Belize od wschodu obmywają wody Morza Karaibskiego. Rafa koralowa przy Belize ma 320 km długości i rozciąga się wzdłuż wybrzeża w kierunku południowym. Jest drugą co do wielkości rafą koralową na świecie. Wyspa Wielkanocna to nie tylko posągi moai. Podpowiadamy, co jeszcze warto zobaczyć Wyspa Wielkanocna niezmiennie fascynuje archeologów. Wokół zastosowania posągów moai krąży wiele teorii. Belize to wyspy, gdzie można nurkować, surfować i po prostu zrelaksować się na plażach. Różnorodność miejsc do nurkowania w Belize jest po prostu niesamowita – od płytkiej wody parków morskich z wieloma podwodnymi mieszkańcami, po Big Blue Hole, gdzie na głębokości 40 m nie ma ani ryb, ani koralowców, a tylko ciemne jaskinie z dziesięciometrowymi stalaktytami. Około połowy terytorium kraju zajmują strefy ochrony z lasami tropikalnymi i sosnowymi, namorzynami i bogatą przyrodą. Belize jest gorącym, wilgotnym krajem gór i nadmorskich bagien porośniętych namorzynami. Jest to najbardziej zaludniony kraj w Ameryce Środkowej. Jego populacja koncentruje się głównie na obszarach przybrzeżnych. Belize, jak przystało na państwo członkowskie Wspólnoty Narodów, uznaje zwierzchnictwo Elżbiety II, dlatego językiem urzędowym na półwyspie jest angielski. Jednak większość populacji mówi po angielsku z niejasnym akcentem lub kreolskim. Hiszpański jest również powszechnie używany, szczególnie w północnej i środkowej części kraju. Belize: co warto wiedzieć? Stolica Belize – Belmopan powstała stosunkowo niedawno, bo w latach 60. XX wieku. Stało się to w następstwie wielkiego pożaru, który strawił dawną stolicę – Belize City. Co jeszcze warto wiedzieć przed podróżą do tego państwa? Ceny w Belize są niezwykle przystępne dla Europejczyków. Dlatego wielu turystów decyduje się na zakup antyków. Import i eksport tych produktów jest możliwy tylko ze specjalnymi dokumentami. Kupując antyki w lokalnych sklepach handlowych, należy natychmiast sprawdzić u sprzedawcy, jakie dokumenty są niezbędne do wywozu. Do picia zaleca się wyłącznie wodę butelkowaną, którą można kupić w każdym supermarkecie i sklepie spożywczym. W kawiarniach i restauracjach najlepiej nie zamawiać soków i koktajli z lodem. Obywatele Polski nie muszą posiadać specjalnych zezwoleń, żeby pojechać do Belize. Wiza jest niezbędna jedynie w przypadku pobytu powyżej 90 dni. Bezpieczeństwo w Belize jest na normalnym poziomie, ale kraj ten cechuje się wysokim wskaźnikiem przestępczości pospolitej. Najczęstsza jest kradzież. Korale, muszle morskie i rzemiosło ze skorupy żółwia są również uważane za bardzo cenne. Mogą być sprzedawane tylko przez wyspecjalizowane sklepy, które dostarczają klientom wszystkie niezbędne dokumenty do eksportu. Nie zaleca się kupowania takich produktów od osób fizycznych. Najlepiej wykonywać połączenia telefoniczne do innych krajów ze specjalnych automatów, które znajdują się w pobliżu głównych instytucji rządowych, centrów handlowych i hoteli. Urlopowiczom nie zaleca się samodzielnego odwiedzania odległych części miasta lub wieczornego opuszczenia hotelu. Większość sklepów i centrów handlowych jest otwarta od poniedziałku do piątku w godzinach od 8:00 do 20:00/21:00. Niektóre sklepy zamykane są na lunch, który trwa od 12:00 do 13:00, a duże centra handlowe i supermarkety mogą działać w soboty. Podczas zwiedzania rezerwatów przyrody należy uważnie słuchać przewodnika. Wiele roślin jest bardzo cennych, więc za ich zniszczenie może zostać nałożona duża grzywna. W Belize obowiązuje 15-procentowy podatek od usług i towarów. Szczepienie nie zwalnia z obowiązku posiadania negatywnego wyniku testu na COVID-19. Kostaryka zaprasza do pracy zdalnej. Na przyjezdnych czekają bonusy Coraz częściej mówi się o czwartej fali pandemii. Gdzie przed nią uciec? Kostaryka to propozycja dla cyfrowych nomadów. Żeby dostać specjalną wizę, trzeba jednak spełnić konkretne warunki. Belize: co zobaczyć? Co warto zobaczyć w Belize? Wakacje w tym kraju można spędzić na dwa sposoby. Wiele osób wybiera przepiękne plaże Belize. Wycieczka na rafę koralową to niesamowite przeżycie. Warto jednak też choć kilka dni poświęcić na zwiedzanie kraju. Warte zobaczenia jest Belize City. Wielu turystów z całego świata podróżujących po Karaibach przyjeżdża właśnie na plaże miasta Belize. Oprócz wspaniałych miejsc do opalania można tu podziwiać lokalne atrakcje. Założycielami miasta byli imigranci z Anglii pod koniec XVIII wieku. Do lat siedemdziesiątych XX wieku miasto Belize było uważane za stolicę kraju. Olbrzymi pożar strawił większość zabudowy, ale nadal miasto jest jednym z głównych ośrodków transportu. Jest też bogate w zabytki kultury i historii. Przybywając tutaj, zobaczysz liczne budowle, które zostały zachowane od czasów starożytnych. Dlaczego warto przyjechać do Belize City? Większość turystów z całego świata przyjeżdża tu, aby odpocząć na lokalnych plażach w odległości od innych miast. Woda jest tak czysta, że widać dno morskie. Najlepsza atrakcja to Great Blue Hole. To lejek, którego średnica wynosi około trzystu pięciu metrów. Możesz zanurzyć się w nim i zobaczyć, co kryje ta naturalna dziura pod wodą. Ponadto, jeśli jesteś odważny i lubisz ryzykować, możesz wziąć udział w pływaniu z rekinami, które żyją w wielu lokalnych wodach. W południowej części półwyspu znajduje się wspaniała plaża Plasenia, zachwycająca palmami, na których rosną banany i mango. Otwarte przestrzenie wodne zadziwiają rybami różnych dziwacznych gatunków i różnorodnymi roślinami morskimi. Jeśli jesteś miłośnikiem nurkowania, być może zobaczysz rekina wielorybiego. Miasto Belize City słynie z tego, że tutaj znajdowała się jedna z głównych siedzib Majów. Teraz główną atrakcją są ruiny miasta Oushitsa. Do dziś zachowała się jego środkowa część, która nazywa się Karakol. Turyści przyjeżdżają tutaj, aby obejrzeć zachowane pozostałości starożytnego miasta, które zostało odkryte w 1937 roku. W mieście można zobaczyć pozostałości lokalnej łaźni, tamy i zbiorniki na wodę. Ponadto archeologom udało się znaleźć tutaj starożytną kobiecą biżuterię i jadeitowe figurki. Belize: kiedy jechać? W Belize jest zazwyczaj gorąco i wilgotno zarówno w dzień, jak i w nocy, przez cały rok. Temperatura różni się tylko o 4 st. C. między chłodnym sezonem (od grudnia do marca) a gorącym (od maja do września). Dzienny zakres temperatur wynosi około 10 st. C. Na wzgórzach (Mount PineRidge i Maya) można spodziewać się spadku temperatury o 1 st. C. co 100 metrów. Pora deszczowa trwa od połowy maja do listopada na południu kraju i od połowy czerwca do listopada na północy kraju. Okres od listopada do lutego jest okresem przejściowym. Pora sucha trwa od lutego do kwietnia. Istnieje dość duża różnica między ilością opadów na północy kraju (około 1500 mm rocznie) i na południu (około 4000 mm). Na północy i w centrum kraju większość opadów przypada na sierpień. Najlepszy czas na podróż do Belize jest w szczycie sezonu od grudnia do maja. Klimat w tym czasie jest bardzo przyjemny, z bardzo małym deszczem, niską wilgotnością, a temperatura utrzyma się między 23-29 stopni Celsjusza. Styczeń i luty to najsuchsze miesiące. W 2021 roku padło wiele niechlubnych rekordów. Zmiany klimatyczne są coraz bardziej odczuwalne W 2021 roku ponad 400 stacji meteorologicznych zmierzyło rekordowo wysokie temperatury. Ubiegły rok był jednym z najcieplejszych w historii. Zmiany klimatyczne są coraz większym zagrożeniem d... Maj jest najcieplejszym miesiącem. Belize odwiedza wtedy mniej turystów, co oznacza, że możesz cieszyć się atrakcjami turystycznymi w niższych cenach. Jeśli w tym czasie przyjedziesz do kraju, koniecznie odwiedź Punta Placencia, gdzie możesz nurkować oraz zobaczyć rekiny wielorybie. Można to zrobić tylko od kwietnia do czerwca. W porze deszczowej, czyli od czerwca do listopada, nie zaleca się podróży do Belize, ponieważ warunki pogodowe są ekstremalne ze zwiększonym prawdopodobieństwem występowania huraganów. Warto pamiętać, że podróżujący z Polski do Belize muszą przedstawić negatywny wynik testu na COVID-19 w momencie wjazdu, niezależnie od tego, czy są już po jednej, dwóch czy trzech dawkach szczepionki. Wszystkie obostrzenia dla podróżnych związane z wirusem SARS-CoV-2 znajdziecie tutaj. Belize: ciekawostki Belize jest jednym z niewielu anglojęzycznych krajów w tym regionie. Angielski ma status oficjalny, ale język hiszpański jest tutaj bardziej powszechny. Co jeszcze warto wiedzieć o Belize? Dawna nazwa Belize to Honduras. Walutą narodową tego kraju jest dolar belzejski. Jedną z najbardziej znanych atrakcji Belize jest farma motyli o nazwie Green Hills. Na terytorium Belize rośnie około 4 tysięcy gatunków różnych roślin. Jaguary w Belize są chronione przez prawo. Mieszkańcy uwielbiają się bawić. Każdego miesiąca mają jakieś święto, obchodzone przez co najmniej cztery kolejne dni. Największa z wysp, które kiedyś należały do Belize, została zakupiona przez Billa Gatesa. Tylko doświadczeni przewodnicy udają się do lokalnej dżungli. Turysta szybko padnie ofiarą trujących roślin, owadów lub węży. Belize: co przywieźć na pamiątkę? Przede wszystkim pamiętaj, że zabrania się w tym kraju wywożenia koralowców, produktów ze skorup żółwi i pozostałości ruin starożytnych miast Majów. Kupując antyki i biżuterię, nie zapomnij zachować paragonów. Belize skoncentrowało się na rozwoju branży hazardowej. Jednak nadal istnieje wiele różnych sklepów dla turystów, gdzie możemy zrobić zakupy. Największy wybór pamiątek jest w porcie Belize City. To miejsce nazywa się Fort Street Tourism Village. Tu przybywają statki wycieczkowe. Sprzedawcy w Belize często zawyżają ceny dla turystów. Warto kupić ręcznie robione tkaniny. Indianie tkają wspaniałe dywany, robią na drutach jasne narzuty, szyją wełniane peleryny. Belize City to między innymi Muzeum Ceramiki Majów, gdzie jest też sklep z pamiątkami. Możesz również zajrzeć na Belizean Arts w San Pedro, żeby kupić wyroby ceramiczne. Ceramikę indiańską można kupić podczas wycieczek oraz w prywatnych sklepach. Zwykle jest ozdobiona tradycyjnymi wzorami. Nie zawsze są idealnie gładkie, ale są bardzo kolorowe i, co najważniejsze, wyjątkowe, ponieważ są wykonane ręcznie. W Belize rosną cenne gatunki drewna. Z niego miejscowi rzemieślnicy robią doskonałe meble, akcesoria domowe i pamiątki. W Belize można kupić unikalne kosmetyki organiczne. Z reguły większość produktów jest wytwarzana na bazie masła kakaowego. Naturalne kosmetyki można kupić w wielu sklepach z pamiątkami w Belize. Miłośnikom pikantnych potraw przypadną do gustu słynne sosy marki Marie Sharp. Występują w kilku odmianach. Ceny tych sosów są przystępne. Butelka kosztuje około 5-7 USD. Jednak główną pamiątką z Belize jest czekolada. W kraju jest kilka fabryk czekolady, a jej smak jest wyjątkowy. Czekoladę w Belize można kupić w kilku formach: proszek kakaowy; surowa pasta kakaowa bez dodatków; gęsta słodka pasta; syrop czekoladowy; skompresowane cukierki; czekolada w kafelkach; słodycze i czekolada z dodatkami (pieprz, imbir, orzechy). Wakacje bez tłumów? To możliwe. Poznaj Wyspy Kokosowe, które zamieszkuje zaledwie 600 osób Wyspy Kokosowe kuszą turystów nie tylko pięknym położeniem i niezapomnianymi widokami. Dowiedz się, dlaczego warto się tam wybrać.
Kupili wyspę na Karaibach, a teraz każdy może zostać obywatelem ich nowej mikronacji. Jest jeden warunek
Chyba każdy przynajmniej raz w życiu pomyślał „chciałbym zamieszkać na wyspie”. Są też tacy, którzy marzyli o tym, żeby mieć kawałek lądu na oceanie na własność. Czy to jest w ogóle możliwe dla „zwykłego śmiertelnika”? Okazuje się, że tak.
W tym artykule: Księstwo Islandii to nowa mikronacja Niepodległość i suwerenność Księstwa Islandii nie jest uznawana przez społeczność międzynarodową Każdy może zostać obywatelem nowej mikronacji Eskapizm za setki tysięcy dolarów Jest rok 2018. Marshall Mayer wraz z Garethem Johnsonem zakładają projekt „Let’s Buy An Island” (Kupmy Sobie Wyspę). Tworzą spółkę, która oparta jest na finansowaniu społecznościowym, czyli tzw. crowdfundingu. Osoba, która wpłaci określoną kwotę, otrzymuje status obywatela i prawo do części wyspy. Księstwo Islandii to nowa mikronacja Brzmi to jak abstrakcja. Jednak rok później udaje się zebrać ponad 250 tysięcy dolarów, co pozwala na zakup wyspy. Znajduje się ona zaledwie o 15 minut łodzią od wybrzeży Belize. Inicjatorzy przedsięwzięcia chcieli jednak, aby projekt przerodził się w coś więcej niż tylko kupno nieruchomości. Postanowili stworzyć swój własny kraj. Tak powstało Księstwo Islandii (ang. Principality of Islandia). Znajduje się na wyspie Coffee Caye o powierzchni pół hektara. To czyni księstwo najnowszą mikronacją we współczesnej historii. Najmniejsze wyspy na świecie - gdzie się znajdują i która jest najmniejsza? Najmniejsze wyspy na świecie przyciągają turystów jak magnes. Nic dziwnego. To idealne miejsca dla osób, które szukają odpoczynku w miejscu oddalonym od cywilizacyjnego zgiełku, które poza... Księstwo ma swój hymn narodowy, flagę oraz administrację. Na czele „rządu” stanęła Jodie Hill, brytyjska biznesmenka, która przez lata pracowała w londyńskiej firmie zajmującej się doradztwem prawnym. Sekretarzem stanu jest zaś Alon Winnie, który ma koordynować wszystkie sprawy państwowe księstwa oraz dbać o rozwój nowego mikropaństwa. Niepodległość i suwerenność Księstwa Islandii nie jest uznawana przez społeczność międzynarodową Księstwo Islandii ogłosiło swoją niepodległość. Jednak nie jest uznawane przez społeczność międzynarodową. Na początku 2022 roku Marshall Mayer zorganizował pierwszą inauguracyjną wycieczkę na Coffee Caye. Ma w planach wypromować turystykę swojego „kraju”. – Kiedy Gareth pierwszy raz przedstawił mi pomysł kupienia wyspy i stworzenia swojego własnego kraju, pomyślałem sobie: „nie, to się nigdy nie uda” – wspomina Mayer. – Kiedy jednak zaczęliśmy analizować, ile wszystko może kosztować, zdałem sobie sprawę, że są na świecie miejsca, w których taki zakup nie jest niemożliwy – dodaje. Każdy może zostać obywatelem nowej mikronacji Założyciele „Let’s Buy An Island” ustalili, że każdy, kto będzie chciał wziąć udział w przedsięwzięciu, musi zapłacić 3250 dolarów. Od 2018 roku ponad 100 osób wpłaciło tę kwotę, ale licznik się nie zatrzymał. Cały czas są chętni, aby dołączyć do projektu i stać się częścią nowej społeczności. Mayer dodaje również, że każda osoba, która ma swoje udziały, ma również demokratyczne i równe prawa, aby decydować o losach wyspy. Tak wyglądają najlepsze plaże na świecie. W TOP 10 tylko jedna z Europy Piaszczyste z widokiem na turkusowe morze lub ocean. Tak według rankingów i zestawień wyglądają najlepsze plaże na świecie. Gdzie ich szukać? Do finalizacji transakcji doszło pod koniec 2019 roku, ale pandemia koronawirusa zatrzymała postępy w tworzeniu nowych struktur państwowych. Teraz wszystko wskazuje na to, że proces nabiera rozpędu i możemy stać się świadkami początku historii zupełnie nowej mikronacji. Eskapizm za setki tysięcy dolarów Gareth Johnson przyznaje, że bezpośrednią inspiracją do stworzenia swojej kraju było Księstwo Sealand. To mikronacja, którą założył Roy Bates w 1967 roku. Znajduje się na opuszczonej platformie przeciwlotniczej z czasów II wojny światowej. Położona jest na Morzu Północnym ok. 11 kilometrów od wybrzeża wschodniej Anglii. Z Sealand problemem jest jednak to, że nie znajduje się na terytorium lądowym i nie może być traktowane jako suwerenne państwo, a jedynie jako np. statek na morzu. Co nie zmienia faktu, że założyciele Sealand głęboko wierzą w swoją niezależność od Wielkiej Brytanii… Wyspy Owcze nie tak bardzo odizolowane? Sprawdzamy, jak się tam dostać Są zjawiskowe i odizolowane. Przynajmniej na mapie, bo dolecieć na Wyspy Owcze wcale nie jest aż tak trudno. Przy odrobinie szczęścia można trafić na bilety w bardzo atrakcyjnych cenach. Twórcy Księstwa Islandii podkreślają, że jest to ich forma eskapizmu. Administracja wierzy, że wkrótce uda im się doprowadzić do uniezależnienia swojego narodu. Mayer dodaje, że filarem ich gospodarki ma być turystyka. 11 lutego ma być obchodzone tam święto narodowe. Należy przypomnieć, że wyspa wciąż formalnie znajduje się pod jurysdykcją Belize. Wydaje się jednak, że mieszkańcy nowej mikronacji nie przejmują się kwestiami prawnymi i administracyjnymi. Oni już czują się jak w swoim kraju. Beztrosko spędzają czas wolny na wyspie. Godzinami rozprawiają na najróżniejsze tematy, popijają zimne piwo i biesiadują przy grillu. Mówi się, że dom jest tam, gdzie zostawiłeś swoje serce. Mayer i Johnson zostawili je właśnie na Coffee Caye. Źródło: Let's Buy An Island, CNN Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Karaiby. Puerto Rico. Odległy koniec wyspy. Biała plaża. Turkus wody. Szelest palm. Fala odpowiednio wysoka i wygięta. Na niej ludzie i deski. Wszystko sunie z prędkością niebezpieczną, ale fascynującą.
Raj surferów Zawsze myślałem, że raj surferów to trochę hipisowskie miejsce – bary na piachu i opaleni młodzi i chudzi ludzie wyszlifowani przez wodę. Żyją skromnie, jadają głównie ryby, bo nad morzem to najtańsze, są trochę obdarci, ale zawsze szczęśliwi. Z pasją życia. Z radością! A tu? Same wypasione fury, w nich osoby też raczej wypasione; niektórzy aż się przelewają. Przyjeżdżają głównie ze Stanów Zjednoczonych. Chodzą wprawdzie z deskami, ale takimi najdroższymi – bardziej na pokaz. Fuj, fuj, fuj! A kiedyś to był jeden z wielu hipisowskich rajów rozsianych na dzikich plażach dookoła Karaibów. Wszystkie raje były podobne do siebie – czy to w Kostaryce, czy w Playa del Carmen na Jukatanie, czy na małych wysepkach u wybrzeży Belize: uliczki piaskowe, budownictwo deskowe malowane na olejno, wszystko pstrokate, kwiaty we włosach, ludzie bosi, długowłosi i niemający kompletnie nic do roboty. Ale jakoś im się żyło. A to z renty za wojnę w Wietnamie, a to z groszy fuksem zarobionych, bez stresu, bez myślenia o przyszłości – jak to w raju. Dziś nie ma tam hipisów – są za to asfalt i hotele, obok plaż Plaza. Ślady dawnych romantycznych zakątków pozostały jedynie w nazwach poszczególnych miejsc. Kiedy z hotelowych szyldów usunie się słowa: Beach Resort, Inn, Condos, Villas, Marriott, Sheraton and Lodge, wrócą pierwotne nazwy. Z Mamacitas Inn zostaną same Mamacitas, czyli Mamuśki. Skąd ta nazwa? Mamacitas to trzy amerykańskie dziewczyny; grube i brzydkie, ale dobre i sympatyczne. Tylko jakoś nie mogły sobie znaleźć chłopaków na tyle rozsądnych, by potrafili dostrzec dziewczęcą duszę, a nie tuszę. Wyjechały więc na Puerto Rico, założyły drewniany hotelik i podobno nawet znalazły mężów. Spędziły na tej plaży kilkanaście lat. Gdy pod koniec lat 80. sprzedały swój hotelik Marriottowi, zniknęły. Gdzie teraz jesteście, sympatyczne Mamacitas? Czy w nowym miejscu też jest tak romantico, jak Wam było na Puerto Rico? Kolejna nazwa: Papa Alberto Hotel. Kim był Tatusiek Alberto? To stary potężny Murzyn i emerytowany bosman. Miał bar na plaży. Przyrządzał ogromne drinki. Litrowe! Mówił, że nie chce mu się robić mniejszych co pięć minut. Dlatego podawał jeden przypominający wazon, potem drugi, a do trzeciego nikt i tak nie był w stanie dotrwać, bo Papa alkohol lał szczodrze. Robił tylko dwa typy drinków: rum z colą i rum z pepsi. Oferta wprawdzie mało zróżnicowana, ale to u niego siedziało najwięcej ludzi, bo, po pierwsze, nigdzie nie było tak tanio (rum „domowej roboty”). Po drugie, jeśli ktoś nie lubił rumu, mógł przynieść wino lub piwo. Po trzecie, Papa Alberto robił drinki także sobie, a potem śpiewał bluesy do samego rana. I dla tych bluesów warto było u niego siedzieć nawet o suchym pysku. Albertooo! Gdzieś odpłynął? I czy jesteś tam szczęśliwy? Czy też masz swój bar? Takich postaci było w portorykańskim raju około setki. Plus drugie tyle przyjezdnych zatrzymujących się na kilka tygodni, czasem pół roku: Lazy Parrot – Leniwy Papug – bywał dentystą w nagłych przypadkach. Dziś został po nim Lazy Parrot Resort. Crippled Frankey, czyli Kulawy Franuś – casanowa na wózku inwalidzkim. Dziewczyny szeptały coś sobie o nim, a potem podobno każda chciała sprawdzić, czy... to prawda. Dziś ze sławnego casanowy zostało kondominium. Pinaple Jo – miał gębę pryszczatą ze śladami po ospie. Spalone w słońcu i łuszczące się policzki przypominały ananasa. Dlatego wołali na niego Ananasowy Jaśko. Dziś został tylko Pinaple Jo’s Bar & Grill. Hotel, Beach Resort, Inn, Condos, Villas, Marriott, Sheraton and Lodge zapraszają do raju. Kiedyś plaża – dziś Plaza. Kiedyś raj – dziś Tropical Paradise.