Oto najpiękniejszy dworzec w Europie. Budowa nowej ikony trwała prawie 20 lat
Dla tego budynku warto pojechać do Belgii. W Mons, po wielu latach budowy, ukończono dworzec autorstwa jednego z najsłynniejszych współczesnych architektów: Santiago Calatravy. Choć to budynek nowy, już staje się ikoną europejskiej architektury – właśnie został uznany za jeden na najpiękniejszych dworców świata.
Dworzec jest modernizacją głównej stacji kolejowej w mieście Mons, w regionie Hainaut w Belgii. Choć jego wyjątkowy projekt był od dawna znany, a budowa ciągnęła się 20 lat – dopiero teraz, po ostatecznym ukończeniu, zbiera laury i zyskuje zasłużoną sławę. Właśnie trafił na listę siedmiu najpiękniejszych dworców świata 2025, otrzymując prestiżową nagrodę architektoniczną Prix Versailles. Nowa architektoniczna perła Belgii Projekt architekta z Hiszpanii, Santiago Calatravy, wygrał konkurs w 2006 r., proponując „monumentalny most” łączący historyczne centrum Mons z nową dzielnicą Grands Prés. Jego sercem jest centralna galeria o długości 165 m i wysokości 15 m, biegnąca ponad torami, pełniąca funkcję zarówno łącznika, jak i ważnego miejskiego pasażu. Jak zwykle w przypadku projektów Calatravy, budynek jest ażurowy, biały i pełen światła. Konstrukcja jest podzielona stalowymi żebrami, z dużymi przeszkleniami, akcentami z drewna i kamiennymi posadzkami. Naturalne światło dociera tu niemal wszędzie. Cały obiekt działa jako węzeł transportowy z 7 peronami kolejowymi, 29 stanowiskami autobusowymi, parkingiem podziemnym, miejscami dla rowerów i taksówek. Co wyróżnia projekt Calatravy? Projekt kładzie nacisk na dostępność: zastosowano windy, schody ruchome, prowadnice dotykowe i czytelne oznakowanie. Wokół dworca powstały nowe przestrzenie miejskie, w tym aż 12 000 m kw. terenów publicznych, co wpisuje stację w szerszy proces odnowy miasta – a Mons jest miastem dość małym. Choć początkowy budżet wynosił 37 mln euro, ostateczny koszt wzrósł ponad dziesięciokrotnie i sięgnął ok. 480 mln. Budowa trwała niemal dwie dekady, a oficjalne udostępnienie pasażerom nastąpiło 31 stycznia 2025 r. Od tego czasu dworzec zyskuje coraz większą sławę i zgarnia nagrody. Kim jest Santiago Calatrava? Santiago Calatrava to hiszpański architekt słynący z futurystycznych, rzeźbiarskich konstrukcji inspirowanych naturą. Jego realizacje wyróżnia lekkość, ekspresyjna geometria i wykorzystanie naturalnego światła. Zaprojektował między innymi: Dworzec Oriente w Lizbonie, Oculus w Nowym Jorku, Wieżowiec Turning Torso w Malmö, Centrum kulturalne Ciudad de las Artes y las Ciencias w Walencji, Most Puente de la Mujer w Buenos Aires. Źródło: Time Out Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
To maleństwo może uratować ginący gatunek. „Pisklę 101” daje nową nadzieję
Tej pięknej papugi w naturze już nie ma. Żyła na niewielkim obszarze, w gęstych lasach brazylijskiej Amazonii. Od 2019 roku jest uznawana za gatunek wymarły na wolności. Jej przetrwanie zależy już tylko od osobników żyjących w niewoli. Pojawiła się nowa iskierka nadziei – w ogrodzie zoologicznym w Belgii właśnie wykluło się pisklę ary modrej.
Ara modra to piękna papuga, której niestety już w naturze nie zobaczymy. Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) w 2019 roku ogłosiła ją gatunkiem wymarłym na wolności. Ostatni dziki osobnik widziany był w 2000 roku. Obecnie wszystkie istniejące ary modre żyją w niewoli – w ogrodach zoologicznych i ośrodkach hodowlanych uczestniczących w międzynarodowych programach ochrony. Jeden z nich – prywatne ZOO Pairi Daiza w Hainaut (Belgia) – właśnie dochował się pisklęcia. Był to długi i trudny proces. Sukces hodowców ary modrej w Belgii Belgijska placówka od lat uczestniczy w globalnym programie ochrony ary modrej. Współpracuje m.in. z brazylijskim instytutem ICMBio (Chico Mendes Institute for Biodiversity Conservation) oraz ogrodem zoologicznym w São Paulo. W Pairi Daiza mieszka dwanaście takich papug. Tylko trzy z nich są pokazywane publicznie. Pozostałe przebywają w odizolowanej wolierze, z minimalnym kontaktem z ludźmi, ze względu na ich niezwykłą wrażliwość i płochliwość. Wysiłki belgijskich hodowców, by ary modre rozmnożyć, przez całe lata nie przynosiły efektu. Od początku ich obecności w placówce ptaki złożyły już dokładnie 100 jaj. Niestety, żadne nie było zapłodnione. Dopiero jajko numer 101 okazało się sukcesem. Dlaczego? Dokładnie nie wiadomo. Opiekunowie przypuszczają, że mogło być skutkiem ostatnich zmian w diecie ptaków, które wpłynęły korzystnie na ich płodność. Jak wyhodowano cenne pisklę? Para papuzich rodziców była niedoświadczona, więc zapłodnione jajo zostało od razu zabrane z gniazda i przekazane pod opiekę zespołu specjalistów. Po starannej inkubacji, 21 września 2025 roku wykluło się zdrowe pisklę! Od tego czasu jest karmione ręcznie, co dwie godziny, przez całą dobę. Jak podkreśla opiekun ptaków, Thomas Biagi, to praca wyczerpująca, ale niezwykle satysfakcjonująca. Cały zespół ZOO ma świadomość, że w jego rękach leży przyszłość jednego z najrzadszych gatunków na świecie. Nowonarodzone pisklę nie ma jeszcze pięknego błękitnego upierzenia – na razie jego ciałko jest nagie i różowe, a zaczątki piór dopiero przebijają się przez skórę. Jego narodziny to ogromny przełom dla programu ochrony ary modrej. Młody ptak w przyszłości odegra kluczową rolę jako osobnik hodowlany i pomoże w odbudowie populacji w Brazylii. W 2022 roku rozpoczęto tam program reintrodukcji ary modrej i wypuszczono kilka ptaków na wolność. Naukowcy i opiekunowie w Pairi Daiza wierzą, że nowonarodzone „pisklę 101” odegra istotną rolę w przywróceniu gatunku naturze. Inne programy ochrony ary modrej W 2012 roku Brazylijska Agencja Ochrony Przyrody (ICMBio) wraz z kilkoma organizacjami partnerskimi utworzyła plan ratowania ary modrej, którego celem jest zwiększenie populacji hodowlanej. W 2016 roku, wraz z międzynarodową organizacją ratującą zagrożone papugi (ACTP), rozpoczęła projekt reintrodukcji ary modrej. Dwa lata później wiele osobników zostało zgromadzonych w ośrodku ACTP w Berlinie, gdzie udało się z powodzeniem rozmnożyć ary. Dziś te osobniki stanowią podstawę programu reintrodukcji. W 2020 roku ponad 50 ar modrych przewieziono do specjalnie wybudowanej przez ACTP stacji w Curaçá w Brazylii. To z niej ptaki będą przywracane do środowiska naturalnego. Źródła: Pairi Daiza, Muzeum Naturalne w Berlinie Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Ciekawostki o Belgii – nie tylko frytki, czekolada i diamenty
Belgia zaskakuje nie tylko malowniczą Brugią i świetną czekoladą. Kraj ten skrywa wiele ciekawostek, które potrafią zaintrygować nawet najbardziej doświadczonych podróżników. Poznaj fakty, które pozwolą lepiej poznać ten niewielki europejski kraj.
Spis treści: Belgia – państwo kontrastów, integracji i europejskiego znaczenia Ciekawostki o Belgii – 30 mniej znanych faktów na temat jednego z krajów Beneluksu Choć Belgia często kojarzy się przede wszystkim z Brukselą, unijnymi instytucjami, frytkami czy czekoladą, to ma do zaoferowania znacznie więcej niż mogłoby się wydawać. Ten stosunkowo niewielki kraj to serce zjednoczonej Europy kryje w sobie nieoczywiste fakty, intrygujące miejsca i zaskakujące tradycje, które czynią go niezwykle interesującym kierunkiem podróży. Dla wielu odwiedzających Belgia okazuje się pełna kontrastów i niespodzianek – zarówno w dużych miastach, jak i na prowincji. Belgia – państwo kontrastów, integracji i europejskiego znaczenia Belgia, oficjalnie Królestwo Belgii, to państwo położone w północno-zachodniej Europie, nad Morzem Północnym, graniczące z czterema krajami: Francją, Luksemburgiem, Niemcami i Holandią. Należy do unii gospodarczej Beneluksu i odgrywa kluczową rolę w strukturach międzynarodowych, takich jak Unia Europejska, NATO, ONZ, a także Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) i Międzynarodowy Fundusz Walutowy. Powierzchnia Belgii wynosi 30 530 km², co czyni ją niemal dziesięciokrotnie mniejszą od Polski. Pomimo niewielkich rozmiarów, kraj ten ma istotne znaczenie polityczne i gospodarcze w Europie. Według szacunków na 2025 rok, liczba ludności Belgii przekroczyła 11,8 miliona mieszkańców, co nadal plasuje ją wśród najgęściej zaludnionych krajów świata – średnio ponad 385 osób na km². Gęstość zaludnienia jest szczególnie wysoka w Regionie Stołecznym Brukseli oraz w aglomeracjach takich jak Antwerpia i Gandawa. W Belgii mieszka również znacząca Polonia, której liczebność przekracza obecnie 75 tysięcy osób. Największe skupiska Polaków znajdują się w Antwerpii, Liege oraz Brukseli, gdzie działa wiele organizacji polonijnych i szkół z językiem polskim. Bruksela, będąca stolicą Belgii i największym miastem kraju, odgrywa wyjątkową rolę na arenie międzynarodowej. Znajdują się tu siedziby głównych instytucji UE, takich jak Komisja Europejska, Rada Europejska, Parlament Europejski (część sesji) oraz kwatera główna NATO. Dzięki temu Bruksela bywa nazywana „stolicą Europy”. Znana jest również z zabytków, takich jak Grand Place, Pałac Królewski, czy ikoniczne Atomium – monumentalna stalowa konstrukcja symbolizująca cząsteczkę żelaza. System językowy Belgii jest skomplikowany i odzwierciedla wielonarodowy charakter państwa. Obowiązują trzy języki urzędowe: niderlandzki (flamandzki), francuski oraz niemiecki. Niderlandzki, używany głównie w Flandrii, stanowi język ojczysty dla około 60% populacji. Francuski dominuje w Walonii i w Brukseli – mówi nim około 39% obywateli. Język niemiecki, choć urzędowy, używany jest przez niespełna 1% ludności, głównie we wschodniej części Walonii. Bruksela pozostaje oficjalnie dwujęzyczna – z dominacją języka francuskiego. Od 2002 roku oficjalną walutą Belgii jest euro (€). Zastąpiło ono franka belgijskiego (BEF), który był w obiegu od XIX wieku. Kurs wymiany przy wprowadzeniu euro wynosił 1 € = 40,3399 BEF. Belgia odgrywa istotną rolę w kształtowaniu polityki monetarnej strefy euro poprzez udział w pracach Europejskiego Banku Centralnego. Belgia pozostaje konstytucyjną monarchią parlamentarną. Głową państwa jest król Filip I Koburg, który objął tron w 2013 roku po abdykacji swojego ojca, króla Alberta II. Chociaż monarcha pełni funkcje głównie reprezentacyjne, posiada również prerogatywy konstytucyjne, m.in. mianowanie premiera, podpisywanie ustaw i reprezentowanie kraju na arenie międzynarodowej. W 2025 roku Filip I kontynuuje aktywność w dziedzinach społecznych, edukacyjnych i ekologicznych, wspierając m.in. działania na rzecz zielonej transformacji Belgii. Zgodnie z modelem federalnym, Belgia podzielona jest na trzy regiony autonomiczne: Region Flamandzki, Region Waloński oraz Region Stołeczny Brukseli, który można zwiedzić w 48 godzin. Regiony te mają odrębne parlamenty i rządy, odpowiedzialne za politykę w takich dziedzinach jak edukacja, transport, gospodarka czy opieka zdrowotna. Regiony flamandzki i waloński podzielone są dodatkowo na 10 prowincji, które w 2025 roku są zorganizowane w 43 okręgi administracyjne. Ten podział ma na celu uwzględnienie różnorodności językowej i kulturowej kraju oraz umożliwienie sprawnego zarządzania lokalnego. Ciekawostki o Belgii – 30 mniej znanych faktów na temat jednego z krajów Beneluksu Belgia odzyskała niepodległość, oddzielając się od Królestwa Niderlandów w 1830 roku w wyniku rewolucji belgijskiej. Decyzja o jej suwerenności została potwierdzona na konferencji londyńskiej. W 1831 uchwalono konstytucję i wybrano nowego króla – Leopolda I. Oba państwa połączono w 1815 roku na mocy kongresu wiedeńskiego. Wcześniej Belgia znajdowała się pod okupacją francuską. Stosunkowo młode państwo zawdzięcza nazwę Rzymianom. Gdy Juliusz Cezar podbijał północną Galię (dzisiejsza Belgia), plemię zamieszkujące tereny nazywało się Belgae. W ten sposób zdobyte tereny zyskały nazwę „Gallia Belgica”. Wcześniej wspominaliśmy, że mieszkańcy posługują się aż trzema językami w zależności od regionu. Co ciekawe, ponad połowa populacji traktuje jako swój pierwszy język niderlandzki, jednak aż 80% mieszkańców mówi po francusku. Wynika to z tego, że większość Wspólnoty Flamandzkiej używa również języka francuskiego jako drugiego. Do Belgii należy nieoficjalny rekord świata 652 dni – jak podaje Reuters – bez bez uformowanego rządu. Fakt ten nie przeszkodził, aby Królestwo przewodniczyło Unii Europejskiej w 2010 roku. Najbardziej rozpoznawalnym symbolem czekoladowej krainy jest Manneken Pis, czyli posąg siusiającego chłopca. Znajdziemy go w pobliżu Wielkiego Placu w Brukseli. Chłopiec ma bogatą garderobę i można go zobaczyć w różnych kostiumach, zgodnie z zaplanowanym wcześniej harmonogramem. Istnieje wiele legend na jego temat. Najpopularniejsza z nich mówi, że dziecko uratowało Belgię przed oblężeniem, oddając mocz na płonący knot ładunków wybuchowych najeźdźców. Z czego znana najbardziej jest Belgia? Nie ma jednej odpowiedzi na to pytanie. Ich znakiem rozpoznawczym są m.in. frytki, gofry, czekolada oraz piwo. Frytki narodziły się w Belgii i podobno tutaj spróbujemy najpyszniejszych smażonych ziemniaków na świecie. Podobno sekret tkwi w ich podwójnym smażeniu. Według lokalnych mieszkańców, najlepszym dodatkiem do frytek jest majonez. Pierwsze wzmianki o produkcji czekolady pochodzą sprzed 400 lat. Belgowie potrafią wyprodukować jej aż do 600 tysięcy ton rocznie. Znajdziemy tutaj ponad 2 tysiące sklepów z światowej klasy wyrobami czekoladowymi. Roczne spożycie na jednego mieszkańca wynosi około 6 kg. Najwięcej czekolady sprzedaje się na międzynarodowym lotnisku w Brukseli. Piwo nosi status narodowego napoju Belgii i istnieje tu ponad 1000 różnych jego odmian. Nic dziwnego, że każde z nich podawane jest w innej szklance. Belgowie nie akceptują piwa w nieodpowiednim do niego szkle. Zaskoczyć może informacja, że w latach 70. XX w. dzieci do szkolnych obiadów dostawały lekkie piwo. Na całe szczęście władza wymieniła je na napój bezalkoholowy, chociaż nadal pojawiają się głosy poparcia tej tradycji. W Belgii powstała pierwsza Akademia Piwa. Kultura belgijskiego piwa została wpisana w 2016 roku na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO. Wafle brukselskie czy gofry z Liège – jaka jest różnica? Pierwsze z nich są robione z białek lub rzadkiego ciasta drożdżowego, dzięki czemu są o wiele lżejsze i mają prostokątny kształt. Drugie, z dodatkiem cukru perłowego, posiadają bardziej karmelowy smak. Gofry z Liège są o wiele grubsze i bogatsze. Do granic belgijskiego imperium kolonizacyjnego należało ulokowane w Afryce Środkowej Kongo. Królestwo rządziło krajem 80 razy większym od siebie. Antwerpia szczyci się tytułem światowej stolicy diamentów. Ponad 80% kamieni szlachetnych szlifowanych i sprzedawanych jest tutaj. Większość z nich została pozyskana z dawnej kolonii w Kongo. Signal de Botrange to najwyższy szczyt Ardenów oraz punkt belgijskiego królestwa. Jego wysokość wynosi 694 m n.p.m. Co ciekawe, przewyższa o niewiele ponad połowę najwyższy budynek w Warszawie – Verso Tower (310 m). Belgijscy mężczyźni zajmują drugie miejsce pod względem wzrostu (181,5 cm) na świecie, zaraz po Holendrach (182,5 cm). Kobiety znacznie zaniżają średnią wzrostu społeczeństwa z średnią 166 cm. Belgowie i Holendrzy mają wiele wspólnego. Obie nacje są bardzo liberalne i tolerancyjne. Dwa lata po wprowadzeniu w Holandii małżeństw par jednopłciowych, Belgia też je dopuściłs. Ponadto od 2002 roku umożliwiono dokonywanie eutanazji. Uważa się, że popularny w Wielkiej Brytanii krykiet został sprowadzony przez imigrantów z Belgii. Pierwsza zapiski o nim pojawiły się w belgijskim poemacie z 1533 roku. Belgijscy kolarze, zaraz po Francuzach, najczęściej triumfowali w klasyfikacji generalnej Tour de France. Łącznie zdobyli 18 tytułów, a sąsiedzi z południa – 36. Belgia to najmniejsze państwo, gdzie odbyły się letnie igrzyska olimpijskie. Najważniejsza impreza czterolecia miała miejsce w Antwerpii i rozgrywała się w 1920 roku. Wskaźnik rozwodów w Belgii wynosi 70% i jest trzecim najwyższym w Europie – tuż za Litwą i Łotwą. Największy festiwal muzyki elektronicznej Tomorrowland odbywa się w prowincjonalnym parku rekreacyjnym De Schorre w Boom we Flandrii. Od 2015 roku przyciąga miliony fanów z całego świata za sprawą największych gwiazd i bardzo oryginalnej scenografii. Inne popularne festiwale w Belgii to: Rock Werchter , Brussels Summer Festival i I Love Techno. Istnieje spora szansa, że bajka twojego dzieciństwa pochodzi właśnie stąd. Kraj nad Morzem Północnym słynie z komiksów. Zarejestrowanych ich jest tutaj aż 800. Seria o Smerfach to zdecydowanie najpopularniejsza z nich. Niebieskie, malutkie stworzonka w białych czapkach narodziły się właśnie w Belgii dzięki Studio Peyo. W Brukseli można odwiedzić oficjalny sklep Smerfów. W Brukseli organizowany jest jeden z największych jarmarków bożonarodzeniowych w Europie, który odwiedza blisko 2,5 miliona osób. Pierwszy europejski „drapacz chmur” stanął w Belgii. Boerentoren w Antwerpii ma wysokość 96 m (25 pięter). Był najwyższym budynkiem Starego Kontynentu do roku 1940. Co ciekawe, budynek nie wpisuje się w standardy dzisiejszych wieżowców. Fani zamkowych klimatów pokochają ten fakt. Tytuł państwa z największą liczbą zamków na metr kwadratowy przypada Belgii. Mówi się, że w niektórych regionach przypadają aż dwie tego typu budowle na wioskę. Planując podróż warto odwiedzić Gravensteen, Château fort de Bouillon, Het Steen czy Château de Walzin. Belgia to najbardziej zurbanizowany kraj w Europie. Aż 98 % populacji mieszka w miastach. Bruksela jest siedzibą dla ponad 120 organizacji międzynarodowych i 1400 organizacji pozarządowych. Kusttram (ang. Belgium Coast Tram) to najdłuższa linia tramwajowa na świecie. Trasa nad wybrzeżem między granicami Francji i Holandii liczy 68 km. Całość przejedziemy w godzinę, zatrzymując się na 68 przystankach. Ciekawostka dla miłośników odnowy biologicznej. W niewielkiej, belgijskiej miejscowości Spa (nazwa nie jest przypadkowa) otwarto pierwsze uzdrowisko i kasyno „la Redoute” w XVIII wieku. Jednak już w czasach starożytnych Rzymianie korzystali z lokalnych źródeł w celach leczniczych i zdrowotnych. Belgom zawdzięczamy wiele wynalazków. Lista rzeczy którymi mogą się pochwalić jest imponująca. Znajdziemy na niej m.in. pigułkę antykoncepcyjną, plastik, saksofon, sieć WWW, asfalt, tramwaj elektryczny i silnik spalinowy. Tutaj narodziła się także teoria Wielkiego Wybuchu. Belgowie płacą jedne z największych podatków dochodowych w Europie. Osoby, których roczne zarobki przekraczają 42 tys. euro, muszą odprowadzić podatek w wysokości 50%. Najniższy próg wynosi 25% przy zarobkach mniejszych niż 13 540 euro. Nasz ekspert Filip Nowek Z wykształcenia dziennikarz, chociaż na co dzień zajmuje się komunikacją marketingową. Pasjonat podróżowania. Autor przewodników po europejskich krajach i ciekawostek o największych miastach świata. Prywatnie miłośnik tenisa i wypadów do kina.
Jaskinia Margaux skrywała ją przez tysiąclecia. Jej oczy mówią wszystko
W jaskini znaleziono szczątki dziewięciu kobiet. Jedna z nich zaskoczyła naukowców swoim wyglądem i… sekretem sprzed epok.
Spis treści: Zaskakujący wygląd prehistorycznej Europejki Życie nad rzeką Mozą W jaskini Margaux, położonej na terenie dzisiejszej Belgii, naukowcy dokonali jednego z bardziej intrygujących odkryć ostatnich dekad. Chodzi o szczątki kobiety sprzed ponad 10 tysięcy lat. Zostały one znalezione już w latach 1988–1989 podczas prac archeologicznych, jednak dopiero dziś, dzięki postępowi w analizie starożytnego DNA, możliwe było zrekonstruowanie jej wyglądu. To jedno z najdokładniejszych odtworzeń człowieka z epoki mezolitu. Zaskakujący wygląd prehistorycznej Europejki Badania prowadził zespół naukowców z Uniwersytetu w Gandawie pod kierunkiem archeolożki Isabelle De Groote. Dzięki dobrze zachowanej czaszce mogli nie tylko przeanalizować cechy anatomiczne, ale również pozyskać wysokiej jakości DNA. To umożliwiło im ustalenie koloru skóry, włosów i oczu kobiety. Naukowcy z Uniwersytetu w Gandawie oraz artyści specjaliści ze studia Kennis & Kennis zrekonstruowali jej twarz w oparciu o badania anatomiczne, genetyczne i archeologiczne. Rekonstrukcja nieboszczki sprzed ponad 10 tys. lat rzuca nowe światło na zróżnicowanie ludzkich populacji w okresie mezolitu. Kobieta miała jasną karnację i niebieskie oczy. Te cechy rzadko występowały u ówczesnych mieszkańców zachodniej Europy. Dotychczasowe badania wskazywały, że mezolityczni łowcy-zbieracze w tym regionie charakteryzowali się ciemniejszą skórą i oczami. Co ciekawe, kobieta pochodziła z tej samej szeroko pojętej grupy genetycznej co tzw. człowiek z Cheddar. Jej jaśniejsza skóra sugeruje, że nawet wśród blisko spokrewnionych grup istniało już wtedy znaczne zróżnicowanie biologiczne. Życie nad rzeką Mozą Co ciekawe, kobieta nie była pochowana sama. W jaskini odkryto szczątki dziewięciu kobiet. To rzadkość. Większość mezolitycznych pochówków zawiera ciała mężczyzn, kobiet i dzieci. Ciała w Margaux były ułożone starannie, przysypane kamieniami, a wiele z nich posypano czerwoną ochrą. Jeden ze szkieletów nosił ślady pośmiertnych nacięć, co sugeruje rytuały, których znaczenie wciąż pozostaje tajemnicą. Na podstawie innych znalezisk z regionu, m.in. śladów dawnych obozowisk nad rzeką Mozą, odtworzono konkretne elementy codzienności kobiety: kamienne narzędzia, kości dzikiej zwierzyny i ryb, pozostałości po ogniskach. Wszystko to świadczy o istnieniu społeczności koczowniczych, które przemieszczały się w zależności od dostępności zasobów naturalnych. Naukowcy przypuszczają, że kobieta mogła mieć od 35 do 60 lat. Był to wiek wyjątkowo dojrzały jak na standardy tamtej epoki. Analiza czaszki wykazała, że miała wyraźne łuki brwiowe i wysoką nasadę nosa. Takie cechy uznawane za typowe dla ówczesnych ludzi, ale rzadko były one tak wyraźne u kobiet. Źródło: CNN Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Wodociąg sprzed dwóch tysięcy lat. Niezwykłe odkrycie pod powierzchnią miasta
Archeolodzy odkryli w czasie badań wykopaliskowych na terenie miasta Leuven w Belgii drewnianą rurę wodociągową. To niezwykłe znalezisko, bo pochodzi z czasów starożytnych. Ma dwa tysiące lat.
Spis treści: Zaawansowany system wodociągów w Belgii Drewniana rura sprzed 2 tys. lat Znaczenie Leuven w czasach Imperium Rzymskiego Zachodnia Europa jest bogata w odkrycia archeologiczne związane z Cesarstwem Rzymskim. To starożytne imperium zajmowało olbrzymie terytoria, od Półwyspu Iberyjskiego aż po Mezopotamię. Na podbitych terenach Rzymianie wytyczali trakty, zakładali osady i miasta. W miejscu wielu z nich do dzisiaj istnieją znane miejscowości, na przykład Londinium do dzisiejsza stolica Wielkiej Brytanii – Londyn. Zaawansowany system wodociągów w Belgii Wśród innowacji wprowadzonych przez Rzymian na zajętych terenach był też system wodociągów. Składały się nań nie tylko słynne kamienne akwedukty (należą do najciekawszych rzymskich budowli), których część zachowała się do naszych czasów na terenie Włoch, ale też… rury. To na jedną z takich drewnianych rur natknęli się archeolodzy we flandryjskim mieście Leuven w Belgii. Badacze przeszłości pojawili się tam na polecenie budowlańców, którzy w tym miejscu planują wzniesienie akademika. Były to więc badania ratownicze, mające na celu zebranie jak najwięcej informacji o przeszłości tego miejsca przed zniszczeniem dawnych reliktów. Drewniana rura sprzed 2 tys. lat Z szacunków badaczy wynika, że wydrążony pień pełniący funkcję rury doprowadzającej wodę do osady pochodzi z II–III wieku n.e. Drewno zachowało się wyjątkowo dobrze. Jest to zasługa dużej wilgotności miejsca, w którym spoczywało – obok znajduje się rzeka Dijle. Organiczne przedmioty rozkładają się szybko, gdy jest bardziej sucho. Doskonałym przykładem na to, że konserwacji sprzyja wilgoć jest słynna osada w Biskupinie. Tam w świetnym stanie zachowały się nawet drewniane „ulice” i fundamenty domostw. A to dzięki temu, że już w starożytności osada ta została pochłonięta przez wodę. Znaczenie Leuven w czasach Imperium Rzymskiego Obecnie Leuven położone jest między dwoma ważnym ośrodkami w czasach rzymskich: Boulogne na wybrzeżu francuskim a niemiecką Kolonią. Mogła być to zatem osada składająca się z kilku domów i gospodarstw związana z handlem w II–III wieku. Nowe odkrycie archeologiczne zwróciło uwagę ekspertów. – We Flandrii jest to wyjątkowe znalezisko archeologiczne. W wielu miejscach, w tym w Tienen, wykopano wcześniej pozostałości tego, co kiedyś pełniło funkcję rury. Ale nigdy samej rury, ponieważ drewniane pnie drzew, których Rzymianie używali do tego celu, z czasem zgniły – opisuje ekspert ds. zabytków nieruchomych, Dirk Vansina. Teraz cenny zabytek trafi do pracownik konserwatorskiej. Nie jest to pierwsza rzymska pozostałość w Leuven. W ostatnich latach archeolodzy natknęli się między innymi na skorupy ceramiczne świadczące o zamieszkaniu w tym miejscu ludzi blisko dwa tysiące lat temu. Źródło: Miasto Leuven Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Gandawa zachwyca średniowieczną architekturą. To jedno z najpiękniejszych miast w Belgii
Gandawa to jedno z najatrakcyjniejszych, a przy tym także jedno z najbardziej niedocenianych belgijskich miast. Wielu turystów omija je szerokim łukiem, a to spory błąd. Miejsce to ma długą historię, której ślady są tam widoczne niemal na każdym kroku. Co zobaczyć w Gandawie? Poniżej wymieniamy największe atrakcje i przybliżamy historię tego pięknego miasta.
Spis treści: Miasto u zbiegu dwóch rzek Gandawa szczyci się długą historią Gandawa to idealny cel dla miłośników zabytków Belgię każdego roku odwiedza około 5 milionów turystów. Wielu z nich obiera za kierunek Brukselę, Antwerpię i Brugię. Z kolei Gandawa często nie jest uwzględniana w planie wycieczki. Niesłusznie, bo to wspaniałe miasto w niczym nie ustępuje wyżej wymienionym. Wystarczy powiedzieć, że w średniowieczu było jednym z największych i najbogatszych w Europie, a architektura sprzed kilku wieków zachowała się tam do dziś, w dodatku w doskonałym stanie. Miasto u zbiegu dwóch rzek Gandawa, stolica prowincji Flandria Wschodnia, znajduje się w północno-zachodniej części Belgii, w Regionie Flamandzkim. Jej granice obejmują obszar u ujścia rzeki Leie do Skaldy. Największe miasto w prowincji jest jednocześnie drugim (po Antwerpii) najludniejszym w kraju. Na powierzchni niemal 158 kilometrów kwadratowych mieszka prawie 270 tys. osób. Swoją nazwę miasto zawdzięcza lokalizacji. Wywodzi się ona od celtyckiego słowa „ganda”. Można to przetłumaczyć jako „miejsce połączenia” lub „zbiegu”. W tym przypadku chodzi o dwie rzeki. Gandawa szczyci się długą historią Ziemie, na których dziś rozciąga się miasto, były zamieszkane jeszcze przed nastaniem naszej ery. W swojej długiej historii, Gandawa przechodziła z rąk do rąk – stanowiła własność między innymi władców Burgundii, Habsburgów i ich hiszpańskiej linii, władców francuskich i niderlandzkich. W tym czasie miasto przeżywało wzloty i upadki, aż w 1830 roku znalazło się w granicach Belgii. Czasy najdawniejsze Najstarsze ślady osadnictwa wskazują, że żyli tam Celtowie. Dowody archeologiczne potwierdzają też osadnictwo rzymskie, jednak nie zachowały się żadne pisemne przekazy na ten temat. Początki chrześcijaństwa w mieście W VII wieku na ziemie nad Skaldą przybył francuski mnich Amand z misją nawrócenia tamtejszych pogan. Śladami jego bytności na tym obszarze są dwa klasztory, które założył wraz z Bawonem. Po katolickim świętym zachowała się także legenda. Jak głosi owa opowieść, Amand przybył do miasta rzeką, ale wrogo nastawiona ludność nawet nie pozwoliła mu zejść z pokładu łodzi. Popłynął więc dalej, aż dotarł do miejsca, gdzie później wzniesiono klasztor św. Piotra. Duchowny nie ustawał w modlitwach o nawrócenie miejscowej ludności, aż pewnego dnia stanął przed okazją udowodnienia mocy wiary. Gdy w mieście stracono skazańca (przez powieszenie), mnich przywrócił go do życia. Inna wersja legendy głosi, że wskrzesił kobietę, która popełniła samobójstwo. Po tym wydarzeniu, mieszkańcy Gandawy mieli masowo przyjmować chrzest. Najazdy wikingów i odbudowa W IX wieku Gandawa stała się celem zakusów wikingów i na jakiś czas zniknęła z mapy. Po raz pierwszy wojowniczy lud najechał te ziemie w 851 roku. 28 lat później ponownie wyprawili się na miasto. Do 883 roku splądrowali klasztory, a miasto de facto przestało istnieć. Podniosło się z kolan dzięki wysiłkom hrabiów Flandrii. Dzieło odbudowy rozpoczął Baldwin I Żelazne Ramię, a kontynuował je jego syn – Baldwin II Łysy. W czasie jego panowania na lewym brzegu rzeki Leie powstały umocnienia i pierwszy rynek, wokół którego wyrósł potężny gród. Pod koniec X wieku oba klasztory znów zaczęły pełnić swoją funkcję. Początki prosperity Czas dynamicznego rozwoju Gandawy rozpoczął się na przełomie XI i XII wieku. Około 1100 roku hrabia Flandrii nadał miastu liczne przywileje. Jednym z nich było prawo do powołania własnej rady miejskiej. Mniej więcej w tym czasie wzniesione potężne mury obronne, a Gandawa zaczęła urastać do rangi jednego z najpotężniejszych ośrodków polityki i handlu w regionie. Od XII do XV wieku głównymi gałęziami tamtejszej gospodarki były produkcja i handel suknem. Miasto bogaciło się, a liczba mieszkańców rosła z roku na rok. Wystarczy powiedzieć, że do XV stulecia Gandawa stała się drugim po Paryżu największym miastem średniowiecznej Europy (poza granicami Włoch). Rządy książąt burgundzkich Gandawa zaczęła stopniowo tracić na znaczeniu, gdy w 1383 roku do władzy doszli książęta burgundzcy. Wówczas w przemyśle tekstylnym, miasto zaczęło ustępować sąsiedniej Brabancji, Niderlandom i Anglii. Wolność mieszkańców była ograniczana, a powstania – tłumione. Kryzys wisiał w powietrzu, ale dzięki rozwiniętemu handlowi miasto wciąż pozostawało istotnym ośrodkiem. Gandawa miastem kultury i nauki Gandawa traciła na znaczeniu gospodarczym, ale zyskiwała na innych polach. W 1432 roku, dzięki pracy braci van Eyck, powstał tam wspaniały Ołtarz Baranka Mistycznego. To właśnie tam swoje największe dzieła tworzył Hugo van der Goes, jeden z najsławniejszych przedstawicieli drugiej generacji prymitywistów niderlandzkich. W mieście działały towarzystwa teatralne i kluby mieszczańskie. Gandawa brylowała też w dziedzinie nauki. Żyło tam wielu znanych uczonych. Mieszkańcy mogli pobierać nauki w prestiżowych ośrodkach, m.in. w gimnazjum Geeraard de Duivelsteen. Przemiany religijne w Gandawie W duchu trwającej reformacji, w XVI wieku w mieście zaczęły postępować zmiany religijne. Spotkało się to ze stanowczą reakcją ze strony zbrojnego ramienia Kościoła katolickiego. Inkwizycja dopuszczała się ogromnych okrucieństw. Heretycy płonęli na stosach, ale mieszkańcy nie przyglądali się temu biernie. W odpowiedzi na działania Kościoła, w 1566 roku wybuchła rewolta ikonoklastów. Kalwiniści początkowo cieszyli się dużym poparciem, ale w końcu katolicka część społeczeństwa zaczęła się niepokoić ich postępami. Gdy z rozkazu Filipa II nowym namiestnikiem Niderlandów został Ferdynand Álvarez toledański, znany jako Żelazny Książę, nastąpił rozłam wśród uczestników rewolty, na których spłynęły potężne represje. Skutkiem tego była wojna osiemdziesięcioletnia. Okres panowania Francji i Niderlandów W 1745 roku, w czasie wojny o sukcesję austriacką, Gandawa znalazła się pod panowaniem francuskim. Trzy lata później, na mocy postanowień pokoju w Akwizgranie, miasto zostało przekazane Austrii, ale już w 1794 roku ponownie znalazło się w granicach Francji. Zaczęło wówczas rozkwitać ekonomicznie. Gdy w 1815 roku znalazło się pod panowaniem niderlandzkim, ponownie stało się jednym z kluczowych portów (wcześniej Gandawa utraciła dostęp do morza na mocy postanowień pokoju w Münster). Gandawa to idealny cel dla miłośników zabytków Tak jak Kornwalia w Anglii, Gandawa nie jest najpopularniejszym kierunkiem turystycznych eskapad do Belgii. Nie oznacza to jednak, że nie jest warta zwiedzenia. Przeciwnie. Gandawa to przede wszystkim miasto zabytków. Jeden dzień nie wystarczy, by obejrzeć wszystkie fantastyczne budowle, będące namacalnymi dowodami długiej historii miasta. Co warto zobaczyć w Gandawie? Poniżej zamieszczamy kilka propozycji. Zabytkowa dzwonnica Na pewno mierzącą 91 m wysokości dzwonnicę, nie tylko dlatego, że z tarasu widokowego rozpościera się wspaniała panorama. To jeden najważniejszych tego typu obiektów w Belgii. Nic dziwnego, że został wpisany na Listę światowego dziedzictwa UNESCO. Kościół św. Mikołaja W planie wycieczki warto umieścić też piękny XIII-wieczny kościół św. Mikołaja. Świątynia, która powstała na miejscu dawnego kościoła romańskiego, jest jednym z najwspanialszych przykładów gotyku skaldyjskiego. Wieże zwieńczone szpiczastymi kopułami dominują w panoramie miasta i są jednym z najcharakterystyczniejszych punktów orientacyjnych. Zamek Hrabiów Kolejnym wspaniałym zabytkiem Gandawy jest potężna warownia władców Flandrii. Wzniesiony w 1180 roku zamek stanął w miejscu, gdzie wcześniej mieścił się jego drewniany odpowiednik. Dziś mieści się tam Muzeum Sztuki Wojennej i Broni. Poza historycznym orężem, eksponowane są tam także średniowieczne narzędzia tortur. Katedra św. Bawona Wzniesiona w XI wieku świątynia jest jednym z najważniejszych zabytków w mieście. To właśnie tam chrzest przyjął sam Karol V. Eksponowane jest tam wspaniałe dzieło Huberta i Jana van Eycków – słynny Ołtarz Baranka Mistycznego. W murach katedry można też podziwiać obraz „Św. Bawo przybywa do klasztoru w Gandawie” pędzla samego Rubensa. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Zapowiedzieli ogólnokrajowy strajk. Tego dnia nie poleci żaden samolot
Pasażerowie podróżujący z lotniska w Brukseli muszą przygotować się na poważne utrudnienia. W związku z zapowiedzianym na ostatni dzień marca ogólnokrajowym strajkiem, wszystkie loty zostaną odwołane.
W tym artykule: Strajk generalny w Belgii. Ucierpią pasażerowie Belgia podwyższa wiek emerytalny 31 marca w Belgii zapowiedziano strajk generalny. To reakcja na decyzję rządu o podniesieniu wieku emerytalnego. Związki zawodowe, sprzeciwiając się reformom, zapowiadają szeroko zakrojoną akcję protestacyjną. Jej skutki odczują między innymi pasażerowie podróżujący z lotniska w Brukseli, gdzie tego będą poważne utrudnienia. Władze stołecznego portu już zapowiedziały, że tego dnia nie będą realizowane żadne odloty. Strajk generalny w Belgii. Ucierpią pasażerowie – W związku ze strajkiem generalnym oraz zapowiedzianym protestem znacznej części personelu ochrony i obsługi naziemnej, spodziewamy się poważnych zakłóceń w funkcjonowaniu lotniska tego dnia – czytamy na oficjalnej stronie stołecznego portu lotniczego. W komunikacie zaznaczono, że w porozumieniu z przewoźnikami postanowiono wstrzymać wszystkie zaplanowane na 31 marca odloty pasażerskie. – Aby zapewnić bezpieczeństwo pasażerom i pracownikom, podjęto decyzję – w porozumieniu z liniami lotniczymi – o wstrzymaniu wszystkich pasażerskich lotów odlotowych – podkreślono. W sumie odwołanych zostanie 244 lotów. Co ważne, zakłócenia mogą dotyczyć także przylotów, które – w zależności od sytuacji – również mogą zostać anulowane. Pasażerowie powinni na bieżąco sprawdzać informacje u przewoźników oraz na stronie portu lotniczego. – Ponieważ odlatujące loty pasażerskie są odwoływane, możliwe są również odwołania przylotów. [...] Przepraszamy za wszelkie niedogodności – dodano. Belgia podwyższa wiek emerytalny Ogólnokrajowy protest ma związek z reformą emerytalną. Belgijski rząd, mimo społecznego sprzeciwu, zdecydował o stopniowym podniesieniu wieku emerytalnego – najpierw do 66 lat (począwszy od 1 stycznia 2025 roku), a następnie do 67 lat (do 2030 r.). Oprócz sprzeciwu wobec planowanych zmian w systemie emerytalnym, protestujący domagają się także utrzymania automatycznej indeksacji wynagrodzeń oraz lepszych warunków pracy. Przypomnijmy, że to już drugi strajk generalny w Belgii w tym roku. Poprzedni odbył się 13 lutego i także dotyczył kwestii społeczno-ekonomicznych. Wówczas z brukselskiego lotniska nie odleciał ani jeden samolot. W 2024 r. port lotniczy Bruksela-Zaventem odprawił ponad 23,6 mln pasażerów. Dla porównania lotnisko Chopina w Warszawie obsłużyło rekordowe niespełna 21,3 mln osób. Źródła: Reuters; The Brussels Times; National Geographic Polska Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Miejsce pełne intryg. Poznaj historię zamku z programu „The Traitors. Zdrajcy”
„The Traitors. Zdrajcy” to nie tylko emocjonująca gra, ale i wyjątkowa sceneria. Gdzie znajduje się tajemniczy zamek, który stał się areną rywalizacji między lojalnymi a tytułowymi zdrajcami?
W tym artykule: Gdzie kręcono „The Traitors. Zdrajcy”? Historia zamku Mielomont Zasady programu „The Traitors. Zdrajcy” Na antenę TVN powrócił kolejny sezon programu „The Traitors. Zdrajcy”. Widzowie ponownie mogą śledzić pełną napięcia rozgrywkę, której tłem jest majestatyczny zamek. Wraz z nowymi odcinkami pojawiają się pytania o jego lokalizację, a także historię. Dlatego spieszymy z odpowiedzią. Gdzie kręcono „The Traitors. Zdrajcy”? Zdjęcia do programu „The Traitors. Zdrajcy” realizowano na belgijskim zamku Mielmont w miejscowości Mazy. Dzięki swojej tajemniczej i majestatycznej atmosferze, średniowieczna budowla idealnie wpasowała się w klimat pełen intryg i niepewności. Jej początki sięgają 1125 roku. Przez wieki znana była pod różnymi nazwami, takimi jak Marlemont, Mierlemont czy Mellemont (słowo „merle” lub „marie” oznaczało ziemię użyźniającą). Strategiczne położenie na wzgórzu nad doliną rzeki Orneau sprawiło, że w XII wieku hrabia Namur, Gotfryd, zdecydował się wznieść tu warownię. Donżon, czyli główna wieża obronna, miał kluczowe znaczenie militarne. Kontrolował ważny szlak łączący Mons i Namur. Otoczony podwójnymi murami, był na tyle solidny, że w razie wojny mógł pomieścić całą garnizonową załogę. Jego nietypowy układ – czworobok o trzech prostych bokach – oraz wysokość (140 m n.p.m.) czyniły go trudnym do zdobycia. Przez kolejne stulecia zamek przechodził w ręce różnych arystokratycznych rodów – od de Merlemont w XII wieku, przez de Dave w XIV w., aż po rodzinę de Beauffort, która zarządzała nim od XIX w. Historia zamku Mielomont W XVI w. warownia zaczęła nabierać cech rezydencji. W latach 1564–1570 Hector de Dave rozbudował południowe skrzydło, zastępując most zwodzony dużymi oknami, które rozświetliły wnętrza. Okrągłe wieże po północnej i południowej stronie oraz wieża zachodnia powstały prawdopodobnie w tym samym okresie. Później, w XVII w., Agnès de Dave wraz ze swoim mężem François-Lamoralem de Sainte-Aldegonde dodali skrzydło wschodnie oraz imponującą wieżę bramną. Rok 1690 przyniósł kolejną zmianę właściciela – Charles Roose nabył Mielmont. Wkrótce potem, w 1692 r., podczas oblężenia Namur, Ludwik XIV umieścił tu Madame de Maintenon, co przyczyniło się do zmiany nazwy pobliskiej fontanny na Fontaine de Mme de Maintenon. Następnie Mielmont stał się siedzibą wojsk francuskich. W 1742 r. armia Ludwika XV pod dowództwem generała de Saxe wykorzystywała zamek jako bazę operacyjną. Podczas francuskiej inwazji na Belgię w 1792 r. Mielmont został splądrowany przez wojska, a jego mury przez lata popadały w ruinę. Dopiero w latach 70. XIX w. rozpoczęto gruntowną renowację. Marie-Elisabeth Roose de Baisy, ostatnia przedstawicielka rodu, poślubiła hrabiego Amédée de Beauffort. Ich potomkowie zarządzali okolicznymi ziemiami, pełniąc również wysokie funkcje publiczne, takie jak burmistrzowie Onoz czy przewodniczący Rady Kościelnej. Byli właścicielami młyna, farm Vaux i Falnuée, zamku Spy oraz licznych gospodarstw w Jemeppe-sur-Sambre. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/03/TheTraitorss02E1gen20240916326-e1b458e.jpg" width="7008" height="4672" alt="Mielmont, gdzie realizowano „The Traitors. Zdrajcy”, to nie tylko malownicza sceneria, ale i miejsce o bogatej przeszłości" title="Mielmont, gdzie realizowano „The Traitors. Zdrajcy”, to nie tylko malownicza sceneria, ale i miejsce o bogatej przeszłości" /> Pod koniec XIX w. markiz Albert de Beauffort postanowił przekształcić zamek w swoją rezydencję. W latach 1870–1875 przeprowadził gruntowną modernizację budowli, a na zachodnim krańcu południowego skrzydła wzniesiono kaplicę neogotycką. Kolejne zmiany wprowadził hrabia Georges de Beauffort, który w 1923 r. całkowicie przebudował północne skrzydło. Do naszych czasów z pierwotnej budowli XII-wiecznej przetrwały m.in. kwadratowa bryła donżonu oraz fragmenty murów, w tym pozostałości latryny i podstawa zamurowanego łuku. Obecnie Mielmont pełni funkcję ekskluzywnego hotelu. Zasady programu „The Traitors. Zdrajcy” Program „The Traitors. Zdrajcy” jest inspirowany popularną grą „Mafia”. Uczestnicy zostają podzieleni na Lojalnych i Zdrajców. Ci drudzy potajemnie eliminują swoich przeciwników, a pozostali muszą ich zidentyfikować, zanim sami padną ofiarą spisku. Polska wersja popularnego show zadebiutowała w 2024, a w tym roku ruszył jej drugi sezon. Premierowe odcinki można oglądać w każdą niedzielę o 19:30 na antenie TVN oraz w serwisie Max. Źródła: mielmont.be; mat. prasowe TVN
Byliśmy w sercu zjednoczonej Europy. Za każdym razem odkrywa przed nami kolejne zakamarki
Z wizytą w pełnej kontrastów Brukseli, spokojnej Ostendzie, uroczej Brugii i dostojnym Dinant. To serce zjednoczonej Europy. Uwielbiam tu wracać, ponieważ za każdym razem odkrywam coś zupełnie nowego.
W tym artykule: Kuchnia belgijska Spacer po Brukseli Dzielnica europejska i Wielki Plac Bruksela to miasto kontrastów Najciekawsze miejsca w Brukseli Ostenda, królowa kurortów Brugia jak z obrazka Zachwyt w Dinant Lubię odwiedzać Felicie w kwietniu. Wtedy uliczka Marie-José, przy której mieszka, wygląda jak magiczny ogród. Japońskie drzewa wiśniowe, które przez cały rok nieśmiało rosną, teraz dumnie stroją się jak damy w różowawe suknie. Kiedy idę chodnikiem wyłożonym ich miękkimi jedwabnymi płatkami, które gubią z każdym powiewem wiatru, mam ochotę zdjąć buty i dotknąć ich bosymi stopami. - Znów nie zdjęłaś adidasów? – śmieje się Felicie, która otwiera mi drzwi w czerwonym fartuchu z wielkim napisem: Je suis un génie en cuisine (pol. „jestem geniuszem w kuchni”). W haśle akurat nie ma przesady, bo moja belgijska przyjaciółka jest prawdziwą kulinarną artystką. Kiedy wręczam jej dwukilogramową torbę muli, które kupiłam rano na targu Marche Du Midi, nie kryje zachwytu. Kuchenne okno jej mieszkania wychodzi na ulicę, więc mogę podglądać popisy Felicie z małżami, a przy okazji gapić się na sakury. Kuchnia belgijska Do gotowania muli Belgowie używają specjalnych emaliowanych garnków z głęboką pokrywką, do której po ich zjedzeniu wrzuca się skorupki. Taki ma też moja przyjaciółka, jednak jej danie bardziej przypomina małże po hiszpańsku niż po belgijsku. Pewnie dlatego, że rodzice dyplomaci pochodzą z Madrytu – Feli­cie jest przedstawicielką pierwszego pokolenia, które urodziło się w Brukseli. Tymczasem widzę, jak do rozgrzanego gara żwawo wrzuca pokrojoną chorizo, ząbki drobno posiekanego czosnku, paprykę, dolewa białe wino, a kiedy w garze bulgoce, dorzuca mule. Monarchie na świecie. W jakich krajach nadal rządzi król? Monarchie na świecie mają się lepiej niż myślimy. Szczególnie, gdy spojrzymy na Europę, gdzie aż w dwunastu krajach na czele stoi koronowana głowa. Tak jak w Wielkiej Brytanii, w której r... –S'il te plaît, ma chérie! – stawia przede mną parujące mięczaki okraszone natką pietruszki. Opowiada, że jej mama umiała przygotować tylko dwie potrawy. Na śniadanie piekła bułeczki pain au chocolat, a na obiad gotowała małże, które dusiła na maśle z cebulą. Felicie kontynuuje tradycję, tylko po swojemu. Spacer po Brukseli Po wyżerce, jak to brukselczycy mają w zwyczaju, idziemy na spacer do pobliskiego parku Cinquantenaire. – Spójrz, chyba wszyscy są tak jak my najedzeni, bo idą bardzo powoli – zauważa Felicie, która nie jest typową Belgijką. To elegantka 24 h, nawet w mieszkaniu nosi wyprasowane koszule i cygaretki w kant. Doceniam w Belgach tę klasyczną szykowność. Jednak Felicie dużo żartuje i nie jest ani zdystansowana, ani wciśnięta w gorset przesadnej poprawności. Stajemy pod Łukiem Triumfalnym widniejącym na wszystkich pocztówkach i pamiątkowych magnesach. Geniusz w kuchni opowiada, że ufundował go król Belgów – Leopold II, w 1905 r. z okazji 75-lecia niepodległości kraju. I dziś oprócz kilku hektarów trawy, klonów, kasztanowców czy jesionów znajdziemy także w parku Muzeum Motoryzacji oraz największy meczet w mieście. À propos parków – Bruksela jest całkiem zielona i ma ich kilka. W Parc de Bruxelles można się skutecznie schłodzić przy XIX-wiecznej fontannie. W moim ulubionym Parc de Woluwe – bardziej kameralnym, urządzonym w stylu angielskim – miło jest popatrzeć na kormorany i łyski zwyczajne. Zabawnie tuptają białymi nogami, nurkują z lekkiego wyskoku i ciężko zrywają się do lotu. Dzielnica europejska i Wielki Plac Dochodzimy do popiersia Roberta Schumana, które jest zapowiedzią dzielnicy europejskiej obrośniętej przeszklonymi unijnymi budynkami. Rozmawiamy z Felicie o burzliwej historii miasta, które przecież nieźle oberwało podczas II wojny. O tym, że po niej stało się centrum zjednoczonej Europy, i że to tu w 1967 r. przeniesiono siedzibę NATO. Przy niedzieli jednak okolica jest całkowicie wymarła. Świecą pustkami nawet modne minimalistyczne bistra. Zniknęły też pędzące na oślep tłumy urzędniczek i urzędników, które codziennie przetaczają się przez rondo Schumana. Może wszyscy pojechali na rynek – śmiejemy się z przekąsem. Żeby się na rzeczony Wielki Plac dostać, najlepiej wysiąść na stacji Centrale (linie metra 1 i 5). We wczesnym średniowieczu Wielki Plac był po prostu targiem. Kiedy w XV w. zbudowano tu ratusz i przylegające do niego kamienice, stał się sercem miasta. A budynek ratusza jest iście zjawiskowy, zwieńczony strzelistą, wysoką na 97 m wieżą, na której szczyt prowadzi 420 schodów. Zdobi ją pozłacany posąg patrona Brukseli, św. Michała walczącego z diabłem. Od placu odchodzą kameralne uliczki z dziesiątkami restauracji, sklepikami z rękodziełem, czekoladą, belgijskimi frytkami i goframi. Najlepszy gofry są jednak w Ostendzie, ale o niej za chwilę. Bruksela to miasto kontrastów Bywam w Brukseli dość regularnie i przyznaję, że długo się do niej przekonywałam. Szukałam swoich miejsc, oswajałam dziesiątki kawiarni, zaglądałam w okna, przyglądałam się tej mieszance narodów, ras i wyznań. I miałam wrażenie braku spójności tego, co mnie otacza. Wszechobecne wory ze śmieciami, które wystawiają mieszkańcy na ulicach, kontra piękne secesyjne kamieniczki, wystawne pałace i gotyckie katedry. Elektryczne tesle kontra stare dzwoniące tramwaje. Szpilki od Balenciagi, apaszki od Diora i pachnące damy kontra bezdomni na stacjach metra i pod parkowymi ławkami. Aktywiści wykrzykujący równościowe hasła kontra oderwani od rzeczywistości urzędnicy. Same kontrasty. Wreszcie do nich przywykłam, trafiłam też do miejsc, za którymi tęsknię, będąc w Warszawie. Najciekawsze miejsca w Brukseli Przepadam na targu staroci przy Place du Jeu de Balle, gdzie za kilka euro można kupić porcelanową zastawę w grochy, złoty zegarek lub lampę w kształcie żyrafy. Lubię wypić kawę w kawiarni La Brocante, a potem poszperać w ciuchach w Vintage Seventies (15 euro za kg). Gdybym mieszkała tu na stałe, na pewno urządziłabym dom dzięki porozrzucanym po Rue Blaes sklepom z wystrojem wnętrz i działami sztuki. Bardzo lubię też zajść do dzielnicy arabskiej na prawdziwy kebab i poszukać sukienek wśród butików przy ulicy Brabant. A każdą niedzielę zaczynam od wizyty na targu Marché du Midi. Tu pewien dżentelmen w wyliniałym kapeluszu praży orzeszki ziemne – wyjęte prosto z pieca są pycha. Na innych stoiskach kupuję też pęczki kolendry i pietruszki za 1 euro, bakłażany, małże dla Feli­cie (prosto z Holandii), humus i sery. Nie byłabym sobą, gdyby też nie zaglądała do Królewskich Muzeów Sztuk Pięknych. Wyprawiam się również na wystawy czasowe do Muzeum Designu. A jak już tam jestem i mam na wyciągnięcie ręki Atomium. Czyli powiększony 165 mld razy model kryształu żelaza, który powstał na Expo 58. Podobnie jak wieża Eiffla miał być rozebrany, ale wciąż stoi. Wjeżdżam do jednej z jego kul, by zjeść lunch. Sami widzicie, lubię to miasto. I mam jeszcze jeden powód – to świetna baza wypadowa (nie tylko do Amsterdamu, Paryża czy Londynu), ale też do nieco mniejszych, acz uroczych belgijskich miejscowości. Ostenda, królowa kurortów Do kameralnej Ostendy przyjeżdżam dla szerokich plaż Morza Północnego. Pospacerować wzdłuż promenady i zjeść gofra z karmelowymi lodami robionymi na miejscu w cukierni Georgie Ijsjes działającej od 1966 r. Prowadzi ją uroczy Flamand i za każdym razem pyta, skąd przyjechałam. Ostenda, mimo że okrzyknięta królową belgijskich kurortów – na przełomie XVIII i XIX w. spędzali tu urlopy dwaj belgijscy królowie – Leopold I i Leopold II – bynajmniej kurortem nie jest. Daleko jej do Złotych Piasków czy Mielna. Krzykliwych kramów z pamiątkami jest tu niewiele. Za to można zjeść owoce morza w marinie, zrobić kilka zdjęć latarni morskiej Lange Nelle, posiedzieć na molo czy powłóczyć się między letnimi minimalistycznymi willami z bielonej cegły. A jeśli zabraknie wam kolorów, w drodze powrotnej do Brukseli zachęcam zajrzeć do cukierkowej Brugii. Brugia jak z obrazka Brugia to utrzymane w idealnym stanie, założone w średniowieczu bogate miasteczko. Dzięki dostępowi do morza przez stulecia było ważnym ośrodkiem handlu, głównie suknami, zbożem i winem. Jego uliczki, które zachowały pierwotny układ, są wąskie, brukowane, stoją przy nich ze smakiem odrestaurowane niskie kamienice. Każda ma okiennice w innym kolorze, na parapetach w donicach rosną bratki. Drzwi do domostw są wysokie, masywne, z klamkami i metalowymi rzeźbionymi kołatkami. Cały obrazek dopełniają urocze mostki i wąskie kanały, które przecinają miasto, prowadząc do Morza Północnego. Oraz na zabytkowy plac Burg z XIV-wiecznym ratuszem Stadhuis, multimedialnym muzeum dla dzieci Historium oraz bazyliką Świętej Krwi, gdzie przechowywane jest srebrne tabernakulum z relikwią krwi Chrystusa. W którejś z licznych restauracji polecam spróbować piwa Złocisty Brugse Zot, które warzone jest na miejscu w browarze De Halve Maan. A w jednym z dziesiątek sklepików z prawdziwą belgijską czekoladą, np. w Home Sweet Home, skusić się na paczkę pralinek. Zachwyt w Dinant Podobnie jak Brugia, także dostojne miasteczko Dinant (godzina drogi na południe od Brukseli) zachwyca od pierwszej wizyty. Malowniczo położone nad Mozą wita kolorowymi kamieniczkami, które odbijają się od tafli rzeki, górującą nad okolicą strzelistą gotycką kolegiatą Najświętszej Marii Panny (zjawiskowe witraże wewnątrz), ale przede wszystkim wznoszącą się nad nią skałą z cytadelą. Jej pierwotna wersja została wybudowana w XI w. Ta, z której dziś są dumni mieszkańcy Dinant, powstała po przebudowie w 1821 r. Mieści się tu muzeum broni. Ale najpopularniejszym muzeum jest jednak to poświęcone Adolfowi Saksie. Urodził się tu w 1814 r., a ok. 30 lat później skonstruował saksofon. Po zwiedzaniu można zrobić sobie zdjęcie z figurą Adolfa. A jeszcze lepiej pójść nad rzekę i wskoczyć do któregoś z odpływających wycieczkowców. Z wody widać wspinaczy, którzy wdrapują się na klify, rowerzystów mknących wzdłuż rzeki i spacerujących, świetnie ubranych Belgów. Miło jest na nich patrzeć. Nasza autorka Agnieszka Michalak Dziennikarka i redaktorka „National Geographic Traveler" oraz magazynu pokładowego LOT-u „Kaleidoscope". W podróż zawsze zabiera książkę i buty do biegania – bo lubi poznawać nowe miejsca joggingując.
Monarchie na świecie. W jakich krajach nadal rządzi król?
Monarchie na świecie mają się lepiej niż myślimy. Szczególnie, gdy spojrzymy na Europę, gdzie aż w dwunastu krajach na czele stoi koronowana głowa. Tak jak w Wielkiej Brytanii, w której royalsi wciąż cieszą się dużą sympatią poddanych.
W tym artykule: Ile jest obecnie monarchii? Państwa z monarchią Monarchie w Europie Który król rządził najdłużej? Wydawałoby się, że czas monarchii już dawno dobiegł końca i należy je znieść. Nic bardziej mylnego. Tylko w Europie na czele dwunastu państw stoi koronowana głowa. Listę otwierają Wielka Brytania, Holandia, Hiszpania i kraje skandynawskie. Ale na tym jednak nie koniec. Gdzie jeszcze władza suwerenna spoczywa w rękach władcy? Szczegóły do sprawdzenia w dalszej części artykułu. Ile jest obecnie monarchii? Monarchie na świecie tworzą nie tylko królowie. Są to także książęta, cesarzowie, sułtanowie, emirowie lub jak w przypadku Watykanu – papież. Najwięcej koronowanych głów – jak już zostało wspomniane – znajdziemy na Starym Kontynencie, bo aż w dwunastych krajach. Przy okazji warto wspomnieć, że władca Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (obecnie na tronie zasiada Karol III) jest również przywódcą 14 innych państw, rozmieszczonych po różnych kontynentach: Antigui i Barbudy Australii Bahamów Belize Grenady Kanady Jamajki Nowej Zelandii Papui-Nowej Gwinei Saint Kitts i Nevis Saint Lucia Saint Vincent i Grenadyn Tuvalu Wysp Salomona Do 2021 roku zwierzchnictwo brytyjskiej monarchii uznawał Barbados. Ten wyspiarski kraj w Ameryce Środkowej, tuż przed 55. rocznicą odzyskania przez niego niepodległości, zerwał unię personalną ze Zjednoczonym Królestwem i ogłosił się republiką. Z formą rządów, w której reprezentantem narodu jest monarcha, spotkamy się również w Afryce (Maroko i Eswatin) oraz Azji, a dokładniej w Arabii Saudyjskiej, Bahrajnie, Bhutanie, Brunei, Japonii, Jordanii, Kambodży, Katarze, Kuwejcie, Malezji i Omanie. Ponadto do azjatyckich monarchii zaliczane są też Zjednoczone Emiraty Arabskie, gdzie władzę sprawuje prezydent, choć w praktyce jest on monarchą. Państwa z monarchią Andora Arabia Saudyjska Bahrajn Belgia Bhutan Brunei Dania Eswatini Holandia Hiszpania Japonia Jordan Kambodża Kuwejt Lesotho Liechtenstein Luksemburg Malezja Monako Norwegia Oman Katar Szwecja Tajlandia Tonga Watykan Zjednoczone Emiraty Arabskie Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej Mało znane archiwalne zdjęcia królowej Elżbiety II w obiektywie fotografów National Geographic Królowa Elżbieta II na niepublikowanych zdjęciach. Tak wyglądało jej 70-letnie panowanie. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/malo-znane-archiwalne-zdjecia-krolowej-elzbiety-ii-w-obiektywie-fotografow-national-geographic1-148a751.png" width="938" height="634" alt="Mało znane archiwalne zdjęcia królowej Elżbiety II w obiektywie fotografów National Geographic" title="Mało znane archiwalne zdjęcia królowej Elżbiety II w obiektywie fotografów National Geographic" /> Monarchie w Europie Spośród jedenastu monarchii w Europie (nie licząc Watykanu), aż siedem to królestwa (Belgia, Dania, Hiszpania, Holandia, Norwegia, Szwecja i Wielka Brytania). Pozostała czwórka, a mianowicie Andora, Liechtenstein, Luksemburg i Monako, są księstwami. Poniżej przedstawiamy najważniejszych europejskich arystokratów. Brytyjska rodzina królewska Brytyjska rodzina królewska to bez wątpienia najpopularniejsza monarchia na świecie. Cieszy się dużą sympatią poddanych, a także olbrzymią popularnością wśród mediów z całego globu. Zainteresowanie prasy wzbudza przede wszystkim życie prywatne royalsów, które na przestrzeni lat było pełne afer i skandali. Czy wiemy, jak naprawdę wygląda codzienność za pałacowymi drzwiami? Rąbka tajemnicy uchylają twórcy serialu „The Crown”, opowiadającego historię Elżbiety II i pozostałych członków brytyjskiej rodziny królewskiej. Od 1901 roku na tronie Zjednoczonego Królestwa zasiada dynastia Windsorów. Obecnie panującym monarchą jest Karol III, najstarszy syn królowej Elżbiety II i księcia Filipa. 73-latek objął władzę 8 września 2022 r. w chwili śmierci swojej matki, która rządziła krajem przez siedem dekad. Koronacja króla lub królowej Wielkiej Brytanii, zgodnie z kultywowaną od wieków tradycją, odbywa się w Opactwie Westminsterskim, po upływie okresu żałoby. Dla porównania, Elżbieta II otrzymała koronę z rąk Arcybiskupa Canterbury w czerwcu 1953 r., czyli po ponad roku od wstąpienia na tron. Z kolei Karola III na oficjalną koronację musiał poczekać osiem miesięcy. Po śmierci Elżbiety II następcą brytyjskiego tronu został książę William – najstarszy syn króla Karola i zmarłej w 1997 r. księżnej Diany. Kolejne miejsca w sukcesji zajmują dzieci księcia Walii i księżnej Kate – książę George (ur. 2013), księżniczka Charlotte (2015) i książę Louis (2018). Dopiero piąty w kolejce do tronu jest brat Williama i najmłodszy syn Karola III, książę Harry, który wyprzedza swoich potomków – synka Archiego i córkę Lilibet. Duńska rodzina królewska Najstarszą i jedyną panującą królową na Starym Kontynencie po śmierci Elżbiety II była Małgorzata II. Królowa Danii na tron wstąpiła 14 stycznia 1972 r. po śmierci swojego ojca, Fryderyka IX i zasiadała na nim przez ponad pięć dekad. 31 grudnia 2023 r. 83-letnia monarchini w noworocznym orędziu do narodu ogłosiła swoją abdykację. Następcą królowej został najstarszy syn królowej, książę Fryderyk. Belgijska rodzina królewska Królem Belgii od 2013 roku jest Filip I Koburg, który przejął władzę w kraju po abdykacji swojego ojca, Alberta II. W chwili jego rezygnacji następczynią tronu Królestwa Belgii, zgodnie z protokołem, została 22-letnia księżniczka Elisabeth, najstarsza córka Filipa i jego żony, królowej Paoli. Następcą królowej jest jej najstarszy syn, książę Fryderyk. Holenderska rodzina królewska 2013 rok obfitował w głośne abdykacje. Ze stanowiska ustąpił papież Benedykt XVI, wspomniany chwilę wcześniej Albert II, król Belgów, a także królowa Niderlandów, Beatrycze. Jej miejsce zajął książę Wilhelm-Aleksander. Następczynią holenderskiego tronu jest aktualnie 20-letnia księżniczka Amalia. Hiszpańska rodzina królewska Filip VI, obecny król Hiszpanii, wstąpił na tron w 2014 roku po abdykacji swojego ojca, Jana Karola I. Jego następczynią jest najstarsza córka, księżniczka Eleonora. Gdy zasiądzie na tronie, będzie pierwszą hiszpańską królową od czasów Izabeli II (1833–1868). Norweska rodzina królewska Harald V to pierwszy norweski monarcha urodzony na terenie Norwegii od 567 lat. Na tronie zasiadł w 1991 roku, po nagłej śmierci swojego ojca, króla Olafa V. Choć rodzina królewska cieszy się dużym zaufaniem Norwegów, tamtejszy parlament kilkukrotnie przeprowadzał głosowanie nad przekształceniem kraju z monarchii w republikę. Jednak bezskutecznie. Następcą Haralda jest jego syn, książę Haakon, mimo tego, że ma straszą siostrę, księżniczkę Martę Ludwikę. Do 1990 r. tylko męski potomek mógł objąć tron w Norwegii. Szwedzka rodzina królewska Karol XVI Gustaw to najdłużej panujący monarcha w historii Szwecji. Na tronie zasiada od 1973 roku. Cztery lata później na świat przyszła jego pierwsza córka, następczyni tronu, księżniczka Wiktoria Bernadotte. Nazywana jest przez wielu „matką chrzestną Europy”, bo została matką chrzestną aż osiemnaściorga dzieci. W tym m.in. księcia Danii, Chrystiana, księżniczki Holandii, Katarzyny-Amalii i księżniczki Norwegii, Ingrydy Aleksandry. Wielkie Księstwo Luksemburga Od 2000 roku wielkim księciem Luksemburga jest Henryk z dynastii Burbonów, który objął władzę po abdykacji swojego ojca, księcia Jana. Pierwsze miejsce w linii sukcesji luksemburskiego tronu zajmuje książę Wilhelm, najstarszy syn i jeden z piątki dzieci Henryka oraz wielkiej księżnej Luksemburga, Marii Teresy. Księstwo Liechtensteinu Księstwo Liechtensteinu to najbogatszy kraj świata, mimo że pod względem powierzchni zajmuje jedno z ostatnich miejsc na świecie. Głową państwa jest książę Jan Adam II, który zasiada na tronie od 1989 roku. W 2004 r. monarcha mianował swojego najstarszego syna, księcia Alojzego, koregentem, przekazując mu rzeczywistą władzę. Księstwo Monako Monako to, zaraz po Watykanie, najmniejsze państwo świata. Krajem od 2005 roku rządzi książę Albert II Grimaldi. Według monakijskiego prawa, pierwszeństwo w objęciu tronu mają mężczyźni przed kobietami. Dlatego następcą Alberta jest książę Jakub, a nie urodzona dwie minuty wcześniej jego siostra, księżniczka Gabriela. Księstwo Andory W Księstwie Andory władze spoczywa w rękach dwóch współksiążąt. Są nimi prezydent Francji i katolicki biskup katalońskiego miasta La Seu d'Urgell. Który król rządził najdłużej? Najdłużej panującym monarchą w historii jest król Francji, Ludwik XIV, który rządził krajem przez rekordowe 72 lata i 110 dni. Drugie miejsce na liście wszech czasów zajmuje brytyjska królowa Elżbieta II. Zmarła we wrześniu 2022 r. monarchini zasiadała na tronie przez 70 lat i 214 dni. O niespełna 100 dni krócej władzę sprawował Rama IX Bhumibol Adulyadej, król Tajlandii. Lista pięciu najdłużej panujących monarchów na świecie: Ludwik XIV, król Francji – 72 lata i 110 dni Elżbieta I, królowa Wielkiej Brytanii – 70 lat i 214 dni Rama IX Bhumibol Adulyadej, król Tajlandii – 70 lat i 126 dni Jan II, książę Liechtensteinu – 70 lat i 91 dni Karol August, książę Saksonii-Weimaru-Eisenach – 70 lat i 12 dni Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Wrak z czasów II wojny światowej od 80 lat zanieczyszcza ocean. Jak to wpływa na podwodny ekosystem?
Niebezpieczne i toksyczne substancje i materiały wybuchowe, które wciąż są wewnątrz wraku, mają bardzo negatywny wpływ na dno oceanu oraz mikroorganizmy, które tam żyją.
W tym artykule: Nowe badania wykazały, że wrak negatywnie wpływa na ocean nawet 80 lat po zatonięciu Jaki wpływ na Morze Północne mają wraki z czasów II wojny światowej? Co wykazała analiza mikrobiologiczna? Wraki zaburzają równowagę mikrobiologiczną na dnie oceanu Wraki statków wzbudzają olbrzymie zainteresowanie zarówno archeologów, jak i amatorów żeglugi. Chociaż niektóre okazy wyglądają niezwykle majestatycznie w czeluściach mórz i oceanów, rzadko kiedy zwraca się uwagę na ich wpływ na ekosystemy. Ostatni raz uwagę całego świata przykuł Endurance, który został odnaleziony po 107 latach od zatonięcia. Okazało się wtedy, że wrak został zamieszkany przez wyjątkowe i niezwykle rzadkie stworzenia. Nowe badania wykazały, że wrak negatywnie wpływa na ocean nawet 80 lat po zatonięciu Jednak zatopione statki lub okręty, szczególnie te, które w przeszłości transportowały materiały wybuchowe i amunicję, mogą mieć naprawdę negatywny wpływ na środowisko morskie. Belgijscy naukowcy opublikowali właśnie badania naukowe na łamach czasopisma naukowego „Frontiers in Marine Science”. Zwracają w nich uwagę, że wrak z czasów II wojny światowej wciąż uwalnia toksyczne substancje, m.in. materiały wybuchowe i metale ciężkie, które uszkadzają dno oceanu. Skutki odczuwalne są nawet po 80 latach od zatonięcia. Chodzi o niemiecki okręt V 1302 John Mahn, który został zatopiony 12 lutego 1942 roku na Morzu Północnym, podczas operacji Cerberus. Na pokładzie uzbrojonego trawlera znajdowało się mnóstwo bomb głębinowych, które do tej pory nie zostały zdetonowane. Wrak spoczywa na głębokości ok. 35 metrów. Jaki wpływ na Morze Północne mają wraki z czasów II wojny światowej? Zespół naukowców z kilku belgijskich uniwersytetów postanowił zbadać wpływ wraku na ekosystem i dno tej części Atlantyku w ramach projektu North Sea Wrecks (tłum. red. Wraki Morza Północnego). Z wraku statku na Bahamach po 366 latach wyłowiono prawdziwe skarby Co może znajdować się na wraku statku? Oczywiście skarby. Tym razem na zatopionym ponad 300 lat temu galeonie odkryto wyjątkową kolekcję drogocenności. Oto historia „Naszej Pani Cudów”. – Czasami wraki statków naturalnie wtapiają się w środowisko morskie i mogą tworzyć m.in. sztuczne rafy. Nie powinniśmy jednak zapominać, że mogą być również bardzo niebezpiecznymi obiektami, które człowiek nieumyślnie wprowadza do środowiska naturalnego – pisze w artykule Josefien Van Landuyt, główna autorka badań i doktorantka na Uniwersytecie w Gandawie. Co wykazała analiza mikrobiologiczna? Autorzy badań przeprowadzili analizę mikrobiologiczną, aby sprawdzić, jaki wpływ niebezpieczne substancje mają na mikrobiom oraz skład geochemiczny dna oceanicznego. W tym celu pobrano próbki kadłuba V 1302 John Mahn oraz osadów, które znajdowały się w jego okolicach. W zależności od odległości od wraku, stężenie zanieczyszczeń było różne. Wszędzie jednak wykryto metale ciężkie, takie jak nikiel i miedź oraz węglowodory aromatyczne, które występują naturalnie w paliwach kopalnych i węglu. Poza tym odkryto ślady arsenu i materiałów wybuchowych. Wraki zaburzają równowagę mikrobiologiczną na dnie oceanu Naukowcy twierdzą, że im dłużej wraki znajdują się na dnie oceanów, tym bardziej zaczynają zakłócać równowagę mikrobiologiczną tych ekosystemów. Badacze podkreślają, że w próbkach kadłuba znaleziono m.in. bakterie z rodziny Desulfobulbaceae oraz drobnoustroje Rhodobacteraceae i Chromatiaceae, które powodowały rozkład węglowodorów. Badacze zwracają uwagę na to, że ich badania to zaledwie wierzchołek góry lodowej. To dopiero pierwszy wrak, który został przeanalizowany w kontekście mikrobiologicznym. W samym Morzu Północnym znajdują się tysiące wraków statków i samolotów. Eksperci twierdzą, że na dnie oceanów na całym świecie może znajdować się nawet do 20 milionów ton zanieczyszczeń, m.in. naftowych, z czasów I i II wojny światowej. Josefien Van Landuyt podsumowuje, że potrzeba byłoby przeanalizować więcej zatopionych okrętów, aby poznać pełną skalę zanieczyszczeń dna oceanicznego. Uczona podkreśla jednak, że to ludzie wywarli największy wpływ na ekosystemy morskie, o czym bardzo często zapominamy. Źródło: Frontiers in Marine Science. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Bruksela płaci mieszkańcom za rezygnację z jazdy samochodem. Nawet 900 euro
Bruksela stawia na ekologię. Miasto dopłaci zmotoryzowanym, którzy porzucą samochody na rzecz rowerów i transportu masowego.
W tym artykule: Bruksela mówi „nie” samochodom Dopłata na ekologiczne życie Najbardziej ekologiczne miasta w Polsce Ostatnie dwa lata, a zwłaszcza ostatnie tygodnie, przyniosły wyzwania, których się nie spodziewaliśmy. Co prawda temat pandemii powoli znika z nagłówków, ale jego miejsce szybko zajęła wojna w Ukrainie. Przy tak silnych bodźcach łatwo zapomnieć o innych problemach współczesnego świata. Katastrofa klimatyczna czy pogarszająca się jakość powietrza znów zeszły na dalszy plan. Tymczasem Kraków ogłoszono niedawno jednym z najbardziej zanieczyszczonych miast świata. Bruksela mówi „nie” samochodom Na szczęście w wielu miejscach na świecie zielona polityka nadal pozostaje priorytetem. Niedawno pisałem o niemieckim mieście, które opodatkowało jednorazowe opakowania. Belgia nie zostaje w tyle i również kontynuuje działania przyjazne środowisku. O najnowszym pomyśle władz Brukseli zrobiło się szczególnie głośno. I nie ma się co dziwić, chodzi bowiem o niemałe pieniądze. Zanieczyszczone powietrze to problem niemal każdego miasta na świecie. Skąd bierze się smog? Źródłem szkodliwych cząsteczek są między innymi spaliny samochodowe. Co prawda w niektórych krajach wprowadzane są ograniczenia dla ruchu samochodowego na najbardziej ruchliwych ulicach, ale auta nie znikną z miast całkowicie. Alarmujące jest jednak to, że większość z nas nie potrzebuje własnych pojazdów. Lepsze dla środowiska (i dla naszego portfela) byłoby dojeżdżanie do pracy transportem publicznym lub rowerem. Bruksela dobrze o tym wie, dlatego władze miasta podjęły konkretne działania. Mieszkańcy Regionu Stołecznego Brukseli dostają 900 euro, czyli ponad 4000 zł, za porzucenie samochodów. Stolica czekolady i piwa? Poznaj największe atrakcje i zabytki Belgii Jednym z najchętniej odwiedzanych państw zachodniej Europy jest Belgia. Atrakcje turystyczne w tym kraju robią wrażenie na osobach z całego świata. Co warto zobaczyć w Belgii? Jakie zabytki ... Dopłata na ekologiczne życie Program Bruxell'air działa od 2006 r., jednak ostatnio został zaktualizowany. Wcześniej zmotoryzowani, którzy przesiedli się na bardziej ekologiczne środki transportu, otrzymywali „tylko” 500 euro. Warto podkreślić, że gotówka to nie nagroda za zmianę nawyków. Kwota może być przeznaczona wyłącznie na podróżowanie w sposób przyjazny środowisku. Belgowie mogą na przykład kupić sobie rower lub akcesoria. Inne honorowane wydatki mogą dotyczyć komunikacji miejskiej lub korzystania z usługi współdzielenia auta. 900 euro to spora suma. Dobrze więc wykorzystać ją w całości. Niewydane pieniądze są zwracane miastu. Ostateczna kwota jest uzależniona od zarobków mieszkańców. Im niższa pensja, tym większa dopłata na bardziej ekologiczny styl życia. Miasto może przyznać maksymalnie 900 euro. Co zrobić, żeby wziąć udział w programie Bruxell'air? Wystarczy anulować rejestrację samochodu i złożyć wniosek do lokalnych władz. Czy w Polsce doczekamy się kiedyś podobnych rozwiązań? Oby tak. Mniej samochodów na ulicach to nie tylko czystsze powietrze, ale też krótszy czas stania w korku. Działania ekologiczne: lista 8 rzeczy, które możesz zrobić dla zdrowia planety Działania ekologiczne mają ogromną moc sprawczą, ale nie wystarczy tylko o nich mówić czy pisać. Ważne są realne działania, za które Ziemia z pewnością nam podziękuje. O czym mowa? Ot... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/dzialania-ekologiczne-lista-rzeczy-ktore-mozna-robic-juz-teraz-dla-zdrowszej-planety-fot-getty-images-bfe4aa3.jpeg" width="938" height="527" alt="Działania ekologiczne: lista rzeczy, które można robić już teraz dla zdrowszej planety (fot. Getty Images)" title="Działania ekologiczne: lista rzeczy, które można robić już teraz dla zdrowszej planety (fot. Getty Images)" /> Najbardziej ekologiczne miasta w Polsce Polskie samorządy nie decydują się jeszcze na tak wielkie zmiany, co nie oznacza, że nie realizują zielonej polityki. Według ostatniego rankingu przygotowanego przez Fundację im. Roberta Schumana najbardziej ekologiczne miasta w Polsce to Lublin, Katowice i Łódź. Twórcy zestawienia przeanalizowali pięć kryteriów: indywidualny transport elektryczny, transport publiczny, działania na rzecz jakości powietrza, społeczność lokalna oraz zdrowie publiczne. Proekologiczne działania nie zawsze idą w parze z dosłowną zielenią. Gdzie w Polsce terenów zielonych jest najwięcej? W Sopocie, Zielonej Górze i Gdyni. Źródła: Time Out, samorzad.pap.pl
Belgia skraca tydzień pracy. Trzydniowy weekend to niejedyna zmiana
Krótszy tydzień pracy to marzenie wielu pracowników. Coraz bliżej wydłużenia weekendów są Belgowie.
W tym artykule: Krótszy tydzień pracy w Belgii Belgia stawia na work-life balance Czy to jest przyszłość pracowników? Islandia mówi „tak” Pomysł skrócenia tygodnia pracy z 5 dni do 4 co jakiś czas pojawia się w przestrzeni publicznej. Dla Polaków nadal pozostaje raczej w strefie marzeń. Tymczasem Belgowie już niedługo sami będą mogli wybrać, ile chcą pracować. To niejedyna reforma zapowiedziana przez belgijskiego premiera Aleksandra de Croo. Krótszy tydzień pracy w Belgii Oprócz możliwości skrócenia tygodnia pracy wielopartyjna koalicja rządowa opowiedziała się również za prawem pracowników do odłączenia się od pracy i ignorowania pracowniczych wiadomości po godzinach, bez ryzyka nieprzyjemności ze strony szefostwa. Co więcej, pracownicy zatrudnieni na kontraktach i tymczasowych umowach mają mieć zapewnioną większą ochronę prawną. Premier de Croo wierzy, że zmiany wyznaczą nowy kierunek dla innowacyjnej, zrównoważonej i cyfrowej gospodarki. – Celem jest uczynienie ludzi i przedsiębiorstw silniejszymi – mówił podczas konferencji prasowej. Nie wiadomo jeszcze, kiedy reformy wejdą w życie. Zanim zostaną uchwalone, projekt ustawy będzie jeszcze wielokrotnie czytany przez ustawodawców, a to może potrwać nawet kilka miesięcy. Myślisz o gap year? Wykorzystaj ten czas na podróże Oto podróżnicze propozycje na gap year. Belgia stawia na work-life balance Jednym z celów reform jest zapewnienie pracownikom zdrowego balansu między życiem prywatnym i zawodowym. 4-dniowy tydzień nie obejmie wszystkich od razu. W pierwszej kolejności trzeba będzie złożyć odpowiedni wniosek. Pracodawca będzie musiał uzasadnić każdą odmowę „solidnymi argumentami”. Skrócenia tygodnia pracy to ogromna zmiana w życiu. Dlatego pracownicy, którzy się na nią zdecydują, najpierw będą testowali takie rozwiązanie przez 6 miesięcy. Po pół roku podejmą decyzję, czy odpowiada im taki system, czy może jednak wolą wrócić do pierwotnego. Oczywiście krótszy tydzień nie oznacza, że obowiązków będzie mniej. W zamian za dłuższy weekend pracownicy spędzą w pracy 9,5 godzin dziennie. Minister gospodarki i pracy Pierre-Yves Dermagne zasugerował, że taka zmiana w planie tygodnia może być szczególnie przydatna dla osób chcących spędzać więcej czasu ze swoimi dziećmi. W tym dal rozwiedzionych małżeństw, które dzielą się opieką nad pociechami. Po tym, jak w styczniu pracownicy cywilni belgijskiego rządu federalnego dostali prawo „odłączenia się” od pracy po godzinach, przyszła kolej na kolejne sektory i branże. Jedna z reform zakłada, że wszyscy Belgowie zatrudni w firmach z ponad 20-osobowym zespołem będą mogli nie odbierać wiadomości od szefa i być offline w wolnym czasie. – Granica między pracą a życiem prywatnym coraz bardziej się zaciera. Te nieustanne żądania mogą szkodzić zdrowiu fizycznemu i psychicznemu pracownika – przekonywał Dermagne. Malta zaprasza cyfrowych nomadów. Gdzie jeszcze można pracować zdalnie? W ostatnich miesiącach coraz więcej krajów otwiera się na zdalnych pracowników. Nie jest to jednak tania impreza. Czy to jest przyszłość pracowników? Islandia mówi „tak” Pandemia COVID-19 zmieniła nasze podejście do pracy. Największą zmianą było przejście na home office. Prawie dwa lata po pierwszym lockdownie część firm nadal preferuje pracę zdalną. Eksperci przewidują, że hybrydowy system zostanie z nami już na stałe. Islandczycy wykorzystali ten dynamiczny czas na przetestowanie krótszego tygodnia pracy. Eksperyment został przeprowadzony już dwukrotnie. Wzięło w nim udział około 2500 pracowników, czyli ponad 1 proc. wszystkich osób pracujących na Islandii. Test okazał się „ogromnym sukcesem”. Mimo że badani pracowali mniej, to zarabiali tyle samo, a przy tym zachwali produktywność i mieli lepsze samopoczucie. Czy krótszy tydzień pracy dotrze kiedyś do Polski? Jak na razie nie ma takich planów. A szkoda, w końcu więcej długich weekendów daje więcej możliwości wyjazdowych. Źródło: euronews.com
Jedliście dziś kanapki? Zobaczcie jak Wasze śniadanie wyglądałoby w innych częściach świata
Kanapka niejedno ma imię. Praktycznie każde państwo ma swoją wersję tej przekąski. Sprawdzamy, co przegryzać w podróży.
W tym artykule: Do plecaka Sandwich, hrabia od kanapek 365 kanapek dookoła świata Nie! dla kandwicza Do plecaka Kiedy wchodzę w tryb zwiedzania, ignoruję sygnały takie jak ssanie w żołądku i suchość w ustach. Dopiero kiedy ogarnia mnie niczym niewyjaśniona irytacja, zdaję sobie sprawę z tego, że znowu zapomniałam zjeść. Ostatnio staram się być mądrzejsza i zawczasu pomyśleć o niewielkiej przegryzce. W dzieciństwie na wyjazdy – czy to rodzinne, czy szkolne – zawsze szykowałam kanapki. Dobrze pamiętam przezroczystą folię, która zlepiała się podczas pakowania. A po kilku godzinach sałata w kanapce z szynką więdła. I – choćbym nie wiem, jak się starała – pomidor z kanapki z serem zawsze pryskał na ubranie. Trzecią opcją był pasztet drobiowy – z duetem ze zwiędniętej sałaty i pryskającego pomidora. Może i było to wygodne, ale na pewno nie czyste. Sandwich, hrabia od kanapek A przecież o to chodziło hrabiemu Sandwichowi, który – gdy nie mógł oderwać się od partii cribbage’a – kazał służącemu przynieść coś łatwego do zjedzenia. Kromkę chleba, na której służący ułożył resztki z obiadu – może skrawki pieczonego dzika, może duszoną sarninę, a może bażanta – hrabia przykrył drugą kromką i grał dalej, bez brudzenia kart tłustymi rękami i bez męczenia się z widelcem. I tak zapisał się w historii. Bo choć na jego cześć nazwano również archipelag wysp na Pacyfiku – to akurat ta nazwa nie utrzymała się zbyt długo. Kiedy Stany Zjednoczone uzyskały niepodległość (między innymi przez nieumiejętne zarządzanie brytyjską flotą właśnie przez hrabiego Sandwicha), nazwę wysp zmieniono na Hawaje. Ale sandwicz pozostał sandwiczem – The Wall Street Journal uznał to za największy wkład Wielkiej Brytanii w światową gastronomię. 365 kanapek dookoła świata Dziś przeciętny Amerykanin zjada dwieście kanapek w ciągu roku. W czasach wielkiego kryzysu kanapka z masłem orzechowym (które wtedy było jednym z najtańszych dostępnych produktów) była najczęściej jedzoną w Stanach. Dla wielu stanowiła podstawę diety. Praktycznie każde państwo ma swoją wersję kanapki – w Belgii jedzą ją z frytkami, w Wietnamie w bagietce z grillowanym mięsem i dużą ilością ziół, a w Japonii w trójkątnym pieczywie tostowym okrojonym ze skórki podają kotlety schabowe albo truskawki z bitą śmietaną. W Stanach króluje BLT (bekon, sałata, pomidor), a próbuje go zdetronizować bajgiel z wędzonym łososiem i śmietankowym serkiem. I choć, pewnie jak każdy Polak, który w ciągu roku je nie dwieście, a 365 kanapek, jestem ich miłośniczką, to w podróży lubię sięgnąć po coś nowego. Podstawowa idea kanapki – nadzienie – została odmieniona na świecie przez wszystkie przypadki. Można je zapakować w naleśnika, w tortillę, w liście sałaty, a nawet pomiędzy smażone skrzydełka kurczaka (tak, są i takie sandwicze). Można zrobić kanapkę calzone: minipizzę sklejoną na kształt pieroga. I arepę – kolumbijskie placki z mąki kukurydzianej z grillowanym mięsem i awokado w środku. A kebab? Przecież to po prostu bardzo rozbudowana kanapka. W Wietnamie na przegryzkę wybieram sajgonki. A w Indiach samosę – smażony na gorącym oleju pierożek z przyprawionymi na ostro warzywami, na Ukrainie kartoszki – ziemniaczane placuszki ze szczypiorkiem. Ale moją zdecydowanie ulubioną przegryzką jest onigiri – zawinięta w wodorosty kulka ryżowa z nadzieniem. W japońskich supermarketach onigiri poświęcone są oddzielne półki. Czasem rysunek na opakowaniu zdradza, co jest w środku, ale zazwyczaj opis został zapisany japońskimi znakami. Dlatego onigiri wybieram na chybił trafił – moje ulubione to z marynowaną morelą japońską albo z tuńczykiem, ale pozwalam się zaskoczyć. W środku ryżowej kulki może być ikra dorsza, pieczone mięso, piklowane wodorosty, krewetki z majonezem. Pycha! Nie! dla kandwicza I choć producenci przekonują, że na wycieczkę najwygodniejsze jest zabranie ze sobą kandwicza – kanapki w puszce (datę ważności mają na długie lata, chleb po roku jest tak samo miękki jak pierwszego dnia), to nie dam się przekonać do takich udogodnień. Od zapuszkowanej kanapki wolę zwiędniętą sałatę.
Stolica czekolady i piwa? Poznaj największe atrakcje i zabytki Belgii
Jednym z najchętniej odwiedzanych państw zachodniej Europy jest Belgia. Atrakcje turystyczne w tym kraju robią wrażenie na osobach z całego świata. Co warto zobaczyć w Belgii? Jakie zabytki powinny znaleźć się w centrum zainteresowania każdego turysty? W tym artykule przybliżamy najważniejsze atrakcje w Belgii, odpowiadamy też na pytanie, co warto tam zjeść i jakie pamiątki ze sobą przywieźć.
W tym artykule: Belgia: co warto zobaczyć? Zabytki w Belgii Co zjeść w Belgii? Belgia: waluty i ceny Co przywieźć z podróży z Belgii? Belgia: co warto zobaczyć? Choć Belgia jest niewielkim krajem, to chętnie odwiedzają ją turyści z całego świata. Jeśli zastanawiasz się, jakie atrakcje w Belgii warte są zobaczenia, to masz do wyboru różne atrakcje w następujących miastach: Brugia To piękne miasteczko, zwane także "Wenecją Północy" lub "Flamandzką Wenecją". Miasto słynie z wielu zabytków, a jego historia, sięgająca czasów średniowiecza, robi wrażenie na wielu turystach. Zwłaszcza kanały w Brugii są jedną z najważniejszych atrakcji tego miasta i cieszą się ogromną popularnością wśród zwiedzających. Bruksela Słynna stolica państwa, która jest m.in. siedzibą Unii Europejskiej i NATO. W Brukseli możemy zobaczyć wiele ciekawych zabytków i zwiedzić interesujące miejsca związane z historią najnowszej Europy. Obowiązkową atrakcją jest też słynny Manneken pis - rzeźba siusiającego chłopca, pochodząca z XVI wieku. Antwerpia W Regionie Flamandzkim warto zwiedzić Antwerpię, która jest największym miastem portowym Belgii i potrafi oczarować turystów licznymi świadectwami swojego rozwoju kulturowego. Antwerpia to m.in. miasto słynnego malarza barokowego - P.P. Rubensa - który spędził tu większość swojego życia. Gandawa Gandawa jest drugim co do wielkości miastem Belgii. Na turystów czekają tu liczne zabytki - w tym słynny uniwersytet z początku XIX wieku. W mieście odbywają się także wystawy kwiatów, które cieszą się od lat wielkim zainteresowaniem. Zabytki w Belgii Belgia słynie z licznych obiektów o dużym znaczeniu historycznym. Dość powiedzieć, że w kraju tym przypada największa liczba zamków na kilometr kwadratowy. Jakie zabytki w Belgii warto zobaczyć? Gdzie się wybrać, aby poznać historię tego kraju? Jeśli zastanawiasz się, co warto zobaczyć w Belgii i jakie miejsca cieszą się tam dużą popularnością, to na twojej liście nie powinno zabraknąć: La Grand-Place w Brukseli Słynny rynek w stolicy kraju, od 1998 roku znajdujący się na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Jego początki sięgają czasów średniowiecza. Na turystach wrażenie robią m.in. piękne kamienice z XVII wieku. Warto dodać, że co dwa lata na brukselskim rynku układany jest piękny dywan kwiatowy. Manneken pis Manneken pis to symbol stolicy, jeden z najbardziej rozpoznawalnych zabytków Belgii. Figura-fontanna siusiającego chłopca pochodzi z początku XVII wieku. Uwielbiana przez turystów, jest obowiązkowym celem osób zwiedzających Brukselę. Katedra św. Michała i św. Guduli Efektowny, gotycki kościół, znajdujący się na wzgórzu Treunenberg w Brukseli. Świątynia została zbudowana w średniowieczu, choć wiele jej elementów pochodzi także z czasów renesansu (XVI wiek). Dom Rubensa Słynny dom malarza w Antwerpii stanowi obiekt zainteresowania turystów z całego świata. Architektoniczny projekt budynku jest jednym z dokonań artysty. Obecnie w tym miejscu mieści się muzeum, gdzie znajdują się m.in. prace słynnego malarza oraz jego współpracowników. Dzwonnica w Brugii Dzwonnica w Brugii to mierząca ponad 80 metrów budowla średniowieczna. Jest nie tylko ciekawym miejscem historycznym, ale też znakomitym punktem widokowym. Warto wiedzieć, że wieża dzwonnicy znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Katedra św. Bawona Pochodząca z czasów średniowiecza katedra św. Bawona w Gandawie, znana jest ze słynnego Ołtarza Gandawskiego i obrazu Rubensa "Św. Bawo przybywa do klasztoru". Świątynia była m.in. miejscem chrztu Karola V - króla Hiszpanii i cesarza rzymskiego z dynastii Habsburgów. Het Gravensteen Zamek Het Gravensteen w Gandawie to monumentalna budowla średniowieczna i jeden z najbardziej popularnych celów turystycznych osób zwiedzających miasto. Imponuje swoim wyglądem, przywodząc na myśl odległe czasy. Sukiennice w Ieper Sukiennice w Ieper były jednym z największych obiektów handlowych w średniowieczu i zarazem siedzibą miejskich władz. Od 1989 roku zabytek znajduje się na liście UNESCO. Jak widać, Belgia oferuje wiele atrakcji turystycznych, które powinny trafić w gusta osób lubiących zwiedzanie miejsc o bogatej historii. Co zjeść w Belgii? Belgia to miejsce wielu smacznych potraw, które znane są nie tylko w tym kraju. Turyści zwiedzający Belgię zachwalają zarówno popularne frytki, jak i bardziej urozmaicone potrawy. Dużym wzięciem cieszą się np. ryby i owoce morza oraz lokalna zupa (Potage belge) z czerwonej kapusty i z dodatkiem mięsa. Belgowie produkują również bardzo dobre czekolady i ciasteczka korzenne, są też specjalistami od pysznych gofrów, które często towarzyszą turystom podczas wycieczek. Belgia: waluty i ceny W Belgii obowiązuje waluta euro. W przeliczeniu na złotówki należy liczyć się z wysokimi cenami różnych usług i produktów. Warto przy tym mieć na uwadze, że najdrożej jest w Brukseli i innych miejscowościach turystycznych. W pozostałych częściach kraju ceny są zwykle niższe - dotyczy to także noclegów. W Belgii do dyspozycji mamy liczne bankomaty, a w sklepach i punktach usługowych można zwykle płacić kartą. Co przywieźć z podróży z Belgii? Co przywieźć z Belgii? Oprócz różnych pamiątek związanych z zabytkowymi miejscami, które zwykle można nabyć w miastach turystycznych, warto zaopatrzyć się w kilka lokalnych specjałów. Belgowie słyną z produkcji znakomitych czekoladek i pralin o bardzo charakterystycznym smaku. Gustownie zapakowane, mogą także sprawdzić się jako podarunek. Podczas gdy Francuzi słyną z wina, to Belgowie specjalizują się w piwie. W Belgii panuje specyficzna kultura picia piwa, a lokalne browary uchodzą za najlepsze na świecie. Turyści mają do dyspozycji setki rodzajów piwa, dostępnego także w butelkach 0,75 l. Osoby, które lubią drogą biżuterię, powinny koniecznie wybrać się na zakupy do Antwerpii, gdzie można nabyć m.in. efektowne pierścionki z diamentami.
Bruksela w dwa dni. Odczarowujemy brzydkie kaczątko
Szare biurowce to fasada, za którą kryje się tętniące życiem miasto. Stare miesza siętu z nowym, powaga z absurdem, humor z elegancją. Belgijska stolica ma tysiąc twarzy.
W labiryntach zabytkowych uliczek unosi się słodki zapach. Na wystawach piętrzą się góry czekoladek, z okienek sprzedaje się lukrowane gofry. Obok przechadzają się uzbrojeni po zęby żołnierze. Kilka kroków dalej, między kamienicami z początku wieku, wyrasta szkaradny biurowiec. Bruksela to miasto zagadka, ale warto się postarać, aby odkryć jej sekrety. DZIEŃ 1. Grand Place, miejsce improwizowanych koncertów, oświadczyn, miejskiej choinki, układanych co dwa lata kwiatowych dywanów i największego stężenia selfie sticków w kraju, to ideał placu miejskiego. Prześliczne wielopiętrowe kamienice z historią rzemieślniczych gildii i sławnych mieszkańców pobłyskują złotem dekoracji. Wzrok przyciąga lekko skrzywiona wieża ratusza, ale ja wolę neogotycki Dom Króla. Mieszczące się tam miejskie muzeum przechowuje kolekcję przebrań Manneken Pis, chłopca-fontanny, który od prawie 400 lat sika nieopodal. Niezależnie od pory ilość turystów na Grand Place przytłacza. Nic dziwnego, że prawdziwe życie zaczyna się w Brukseli nieco dalej. Dwa lata temu bulwar Anspach zamknięto dla ruchu i ta dawniej nieustannie zakorkowana arteria zamieniła się w miejską bawialnię. Na asfalcie postawiono stoły pingpongowe, piaskownice dla dzieci i wielkie drewniane ławy. Latem zamiast hałasu klaksonów słychać muzykę ulicznych grajków i doping przy improwizowanych meczach badmintona, które publiczność obserwuje ze schodów budynku nieczynnej giełdy. Stamtąd można także dojrzeć kamienicę, w której mieści się Beursschouwburg. Niemożliwy do wypowiedzenia! Nieprzewidywalny! W budowie! – głoszą napisy na fasadzie. Beurssch, jak się go w skrócie nazywa, to ambitne centrum kultury i miejsce wystaw, koncertów i spektakli. Na tarasie na dachu można zjeść przyniesiony z domu lunch, wziąć udział w wieczornym grillowaniu, obejrzeć film wyświetlany na ścianie albo tańczyć do rana. Wychylam się za barierkę, żeby z góry popatrzeć na kolumny portyku giełdy i wieżę ratusza po prawej. Po lewej ciągnie się wąska uliczka, którą uznaje się za najmodniejszą w całej stolicy. Rue Dansaert to zagłębie eleganckich knajpek i butików młodych zdolnych projektantów. Na uwagę zasługuje księgarnia Passa Porta, która organizuje spotkania z pisarzami z całego świata, koktajlbar Życie Jest Piękne i Café Walvis, otwarta od rana do późnej nocy brukselska instytucja. Latem stoliki kawiarni wystawia się tuż nad kanałem, który dzieli centrum od owianej złą sławą dzielnicy Molenbeek. To tam prowadziły szlaki terrorystów odpowiedzialnych za ostatnie zamachy. Idę brzegiem kanału, obok muralu z wielometrowym hasłem Chrońmy ziemię!, mijam sklepy z modnym dizajnem. Niektóre części Molenbeek zmieniają się jak SoHo w Nowym Jorku czy warszawska Praga: w starych fabrykach urządza się pracownie i muzea, niskie czynsze przyciągają artystów. Jednak wystarczy wejść nieco dalej, by zagłębić się w plątaninę komunalnych bloków, tureckich kebabów i sklepików pełnych przypraw z Maroka. Dla kontrastu zaglądam później do Dzielnicy Europejskiej. Dziesiątki szklanych biurowców skupionych wokół ronda Schumana – to miasto w mieście, które ożywa dwa razy dziennie, rano i wieczorem. Mniej oficjalnie bywa tu tylko latem w porze obiadowej, kiedy okoliczne skwery zapełniają się ludźmi. Luzuje się krawaty i zdejmuje marynarki. W okolicy rozbrzmiewają melodyjki wygrywane przez furgonetki z goframi, po które ustawiają się kolejki. Dzień kończę na placu Flagey, gdzie zawsze coś się dzieje. Latem nad stawem można się opalać, podjadając frytki z okolicznej budki, podobno jedne z najlepszych w mieście. Tłumy ciągną jednak do Café Belga, w której zawsze jest pełno: można trafić na turniej planszówek, koncert albo popróbować piw warzonych w okolicy. DZIEŃ 2. Rano czas na trochę sztuki. Plac Królewski z konnym pomnikiem Godfryda w centrum, cały w kremowej bieli i stiukach, to punkt wyjścia do zwiedzania miejskich galerii. Gdziekolwiek spojrzeć, kryje się wielka kultura: pałac Bozar, Muzea Królewskie i Muzeum Magritte’a – najsłynniejszego belgijskiego malarza surrealisty. Przez ogród Mont des Arts schodzę w kierunku fantastycznej kamienicy z napisem Old England na fasadzie. Mieści się tu muzeum instrumentów muzycznych projektu ojca belgijskiej secesji Victora Horty. Lubię je także za to, że gdy znuży mnie oglądanie barokowych puzonów, mogę wjechać pozłacaną windą na ostatnie piętro i usiąść w kawiarni ze wspaniałym widokiem. Ruszam w miasto. Ze ścian kamienic raz po raz spogląda na mnie Lucky Luke. Pojawiają się smerfy w rozmiarze XXL, Asterix i Obelix z brzuchem na pół piętra, ale najwięcej jest Tintina – lokalnego herosa. Belgia, ojczyzna komiksu, szczyci się swoją kulturą obrazkową. W dawnej manufakturze tkanin mieści się muzeum tej dziedziny sztuki. Tym, którym nie uśmiecha się zwiedzanie kolejnej galerii, wystarczą dziesiątki murali rozrzuconych po całym mieście. Szlak Komiksowy prowadzi mnie do starej części miasta Les Marolles. Wśród zakurzonych kamienic i sklepów z antykami co chwilę pojawia się blond czupryna dziennikarza z kreskówki. Wkrótce wychodzę na plac du Jeu de Balle, gdzie można trafić na prawdziwe skarby. Codziennie działa tam najsłynniejszy w kraju pchli targ. Stragany są wyjątkowo okazałe szczególnie w niedziele, jednak każdego dnia na bruku pojawia się wszystko: od połamanych płyt winylowych, przez stare buty, globusy, poplamione harlequiny i płaszcze modne wiele sezonów temu. Antykwariaty rozrzucone w okolicy sprzedają bardziej okazałe towary. Na wystawach podziwiać można ogromne posągi Buddy, wypchane sowy i kryształowe żyrandole. Dawniej Les Marolles było typową mieszczańską dzielnicą z własnym dialektem brusselleer, teraz czuć tu powiew nowego. Przy głównej ulicy Rue Haute otwierają się modne sklepy i bistra. Wskakuję do tramwaju i w poszukiwaniu secesji odjeżdżam w stronę St-Gilles. Brukowany plac Parvis de St-Gilles to centrum życia dzielnicy. W czwartkowe przedpołudnia działa tam targ, w wiosenne wieczory skwer zapełnia się stolikami okolicznych knajpek. Odchodzące od Parvis ulice są pełne niezależnych księgarni i portugalskich tawern, niedaleko działa prowadzona przez polską tłumaczkę kocia kawiarnia. Wyburzanie starej zabudowy, plaga belgijskiej stolicy w latach 60. zwana brukselizacją, nie dotarła do St-Gilles i dzielnicy udało się zachować secesyjny urok. Zatrzymuję się przy co drugich drzwiach, podziwiając witraże, klamki z kutego żelaza, freski i złocone framugi. Dłuższy przystanek robię przy Rue Americaine, przed domem Victora Horty uważanego za ojca architektury secesyjnej. Do środka można wejść tylko przez trzy godziny dziennie, ale mimo to warto podróżować przez pół miasta i odstać swoje w kolejce. Od razu po wejściu widać, że całe wnętrze to zachwycające dzieło sztuki: począwszy od klatki schodowej, aż do uroczej łazienki. Odpoczynku po zachwytach szukam na placu Châtelain. Co środę na plac zjeżdżają foodtrucki i otwierają stragany z warzywami, serami i słodyczami. Brukselczycy ściągają tam po całym dniu pracy. Kiedy zamykają się ostatnie stoiska, tłum przenosi się do okolicznych barów. Zachodzi słońce, z knajpek dookoła dochodzi gwar. Przyglądam się życiu miasta i znów daję się zaskoczyć jego kolejnemu wcieleniu. WARTO WIEDZIEĆ ■ Zrób to taniej Zamiast płacić za bilety, zwiedzaj miasto na rowerze. W Brukseli jest 180 stacji Villo! i w sumie 2,5 tys. rowerów. 24-godz. dostęp kosztuje 1,60 euro. Uwaga! Na trasie sporo pagórków. ■ Kiedy? Najprzyjemniej jest wiosną i latem: w maju robi się ciepło i wreszcie przestaje padać. Na wszelki wypadek, niezależnie od pory roku, warto wziąć parasol i kurtkę. ■ Dojazd i trazport Wizz Air i Ryanair latają do Charleroi, 70 km od stolicy. Na brukselskie lotnisko Zaventern z Warszawy latają LOT i Brussels Airlines. Z lotniska Zaventern do centrum najtaniej dojechać autobusem (linia 12 albo 21, 4,50 euro) albo pociągiem, który zatrzymuje się na stacjach Nord, Central, Midi i Schuman. Z Charleroi na dworzec Midi jeżdżą autobusy Flibco (co pół godz. przez całą dobę, od 8 euro). W mieście opłaca się zainwestować w kartę Mobib; 24 godz. – 7,50 euro, 48 godz. – 14 euro plus koszt karty: 5 euro. ■ Nocleg W Brukseli jest dużo hosteli z cenami na każdą kieszeń. Np.: Meininger Brussels City Center (Quai du Hainut 33, od 70 zł za łóżko). Sleep Well Hostel (23 rue Damier 1000). ■ Jedzenie Spróbuj frytek smażonych w kaczym tłuszczu w Chez Antoine, w cieniu unijnych instytucji (Place Jourdan 1). Najlepsze restauracje rybne są w okolicy placu St Catherine (np. Mer du Nord, Rue Sainte-Catherine 45). Napij się kawy w kawiarni sieci Le Pain Quotidien (np. Rue des Sablons 11). Tradycyjne belgijskie kanapki warto zjeść w Pistolet Original (Rue Joseph Stevens 24–26). Gofry z tradycjami: Vitalgaufre (Rue Neuve 23–29), najlepsze są te z kawałkami czekolady i jabłkowo-cynamonowe. Kolację warto zjeść w typowym belgijskim bistro L’Ultime Atome (Rue Saint-Boniface 14). ■ Zakupy Koniecznie czekoladki w sklepach sieci Godiva, Leonidas albo Neuhaus. Nieco droższe, ale podobno najlepsze sprzedaje Pierre Marcolini (główny sklep: Place du Grand Sablon 39), który współpracuje z wieloma artystami. Lokalny specjał, pierniki speculoos, warto kupić w sklepach Maison Dandoy (Rue de Rollebeek 50), w supermarketach można też kupić świetny ciasteczkowy krem na kanapki. W księgarni Muzeum Komiksu są setki pozycji z całego świata, także stare i nowe przygody Tintina. Agnieszka Bielecka
Belgia: nieślubna córka króla wygrała prawo do tytułu królewskiego i sukcesji
Delphine Boël, do niedawna sekretny owoc pozamałżeńskiego związku króla Alberta II Koburg, dostała prawo posługiwania się oficjalnym tytułem Księżniczki Belgijskiej oraz do spadku, gdy jej 85-letni tata umrze. Według sąd apelacyjnego w Brukseli 52-letnia rzeźbiarka nie ma jednak prawa do tronu ani do funduszy publicznych przysługujących rodzinie królewskiej.
Pierwszy raz tabloidy zasugerowały istnienie córki Alberta II z nieprawego łoża w 1997 roku, 4 lata po objęciu przez niego tronu po zmarłym bracie. Jeszcze w 2005 roku w wywiadzie dla francuskich mediów Delphine skarżyła się, że król odmówił jej pomocy (jej mamę ścigali paparazzi) i zaprzeczył byciu jej ojcem. View oEmbed on the source website Jak się po latach okazało, czekający na swoją kolej na tronie książę miał związek z belgijską baronową Sybille de Selys Longchamps (według niej samej aż 18-letni) z którego w 1968 przyszła na świata Delphine. W tym samym czasie jego żoną od 10 lat i matką trójki jego dzieci była włoska księżniczka Paola Ruffo di Calabria. Z opowieści Sybille wynika, że przyszły monarcha Belgii posługujący się wtedy tytułem księcia Liège na pewnym etapie chciał się nawet rozwieść i dołączyć do żyjącej w Londynie kochanki i córki. Ponoć to sama baronowa Sybille nie zgodziła się na wyjazd Alberta II z Belgii, bojąc czekających go tam politycznych konsekwencji. Para miała utrzymywać telefonicznie kontakt aż do 1984 roku. O tym, kto jest jej tatą, Delphine dowiedziała się w dniu 18. urodzin. Gdy w 2013 roku Boël pozwała króla i jego dzieci, w belgijskich mediach zrobiła się wrzawa. Monarcha był co prawda nietykalny, ale jego potomkowie już nie. Gdy tłumaczący się słabym zdrowiem Albert II zrzekł się władzy na rzecz najstarszego syna Filipa, przekazał mu z tronem także immunitet. Były król miał nadzieję, że sprawę dziecka z nieprawego łoża zamknie pozytywny dla niego wyrok z 2017 roku. Choć sąd uznał wówczas pozew Delphine Boël za bezpodstawny, jej prawnicy skutecznie apelowali. W kolejnym procesie w listopadzie 2018 roku nakazano byłemu królowi dostarczenie próbki krwi do badań DNA. Sprawa przeciągała się aż do maja 2019 roku. Wówczas sędzia sięgnął do kieszeni Alberta II i oświadczył mu, że każdy kolejny dzień zwłoki w wykonaniu nakazu sądowego będzie kosztował byłego króla 5000 euro. Argument finansowy przemówił do wyobraźni, krew trafiła do badań. View oEmbed on the source website Po ogłoszeniu wyników badania DNA, w styczniu tego roku były monarcha przyznał, że Delphine Boël w istocie jest jego biologiczną córką. Sprawa w sądzie apelacyjnym nadal jednak trwała. Pozostała kwestia praw przysługujących Delphine i jej dzieciom. Ostatecznie rzeźbiarka i jej potomkowie nie dostali pieniędzy ani prawa do dziedziczenia tronu, a jedynie prawo posługiwania się tytułami rodowymi. I tak Boël stała się Księżniczką Belgijską z dynastii sasko-koburskiej, bocznej linii Wettynów. Albert II musi opłacić całość kosztów sądowych trwających 7-lat procesów. W sumie 3,4 mln euro. Prawnik artystki Yves-Henri Leleu w komunikacie przesłanym CNN stwierdził, że jego klientka ”jest zachwycona decyzją sądu kończącą szczególnie bolesną dla niej i jej rodziny procedurę”. – Wyrok nie zastąpi jej miłości ojca, ale oferuje jakieś poczucie sprawiedliwości – dodał.
Każą Belgom jeść więcej frytek. Z powodu pandemii
Nawet 750 tys. ton kartofli wartych 125 mln euro może zostać zniszczonych, ostrzegają belgijscy farmerzy. W ich kraju, jak i w innych objętych pandemią koronawirusa, cierpią zarówno właściciele upraw jak i ludzie zatrudniani przy zbiorach.
Zamrożony sektor ziemniaczany opiera się w 60-70 proc. na kontraktowanych zleceniach. Jedynie 1/3 jest sprzedawana na wolnym rynku. Branża przetwórcza zwiększyła wydajność produkcji i wszędzie, gdzie się da skupuje, przerabia na frytki i zamraża. View oEmbed on the source website Część firm chcąc uniknąć wyrzucania żywności, próbuje przechowywać w chłodniach ziemniaki w płatkach lub granulacie. Niektóre firmy przetwórcze dogadują się z własnymi dostawcami i przygotowują z ziemniaków paszę dla zwierząt. Jeszcze inne próbują przygotowywać kartoflane biopaliwo. Z kolei firmy kupujące towar na rynku świeżych warzyw, jak restauracje czy słynne bary z frytkami nie mają jak i komu sprzedawać. Prawo sprzedaży na wynos mają jedynie ”budki z frytkami” działające na świeżym powietrzu, ale ludzie siedzą w domach. Większe lokale nie mogąc wywiązywać się z własnych kontraktów u dostawców szukają innych pomysłów. Wszyscy czekają na otwarcie się rynku. O pomoc dla nich wystąpił niedawno Romain Cools, szef Belgapom, związku belgijskich producentów ziemniaków. Nawołuje obywateli, by zamiast raz w tygodniu (pokazują to aktualne statystyki) ”frytki jedli przynajmniej dwa razy na tydzień”. Cools poprosił też sieci supermarketów, by dały szczególny priorytet sprzedaży produktów z belgijskich ziemniaków. Wystąpił też do władz kraju o dodatkowe wsparcie sektora z budżetu, niezależnie od oferowanymi 4 tys. euro w ramach belgijskiej ”tarczy” dla przedsiębiorstw. Podobnie uczynili związkowcy z Niemiec, Francji i Holandii u siebie. - Taka prośba z naszej strony jest dość nietypowa. Branża ziemniaczana w Europie dotąd nie musiała prosić o pomoc. Ale pandemia uderza w rynek globalny i to, co kiedyś było siłą sektora, dziś jest jego problemem – tłumaczył szef Belgapom na antenie rozgłośni NPO Radio 1. Jan Sochaczewski View oEmbed on the source website Według wyliczeń Belgapom, aż 60 proc. ich produktów trafia do restauracji z fast foodem i innych lokali gastronomicznych. Niemal kompletne zamknięcie sektora usług gastronomicznych najmocniej uderzyło w tę branżę. Nie pomaga, że frytki w dużych ilościach ”schodziły” podczas festiwali muzycznych, których w te wakacje zabraknie. View oEmbed on the source website Związek producentów ziemniaków zobowiązał się też przekazywać regularnie 25 ton świeżego towaru do 460 punktów zbiórek banków żywności w kraju. Ma się to odbywać co tydzień aż do końca maja. Według magazynu Forbes [/LINK] https://www.forbes.com/sites/emanuelabarbiroglio/2020/04/27/belgians-are-asked-to-rescue-750000-tonnes-of-potatoes/#44141d6f117f [/link], od chwili wprowadzenia ograniczeń w Chinach na początku roku popyt na produkty mrożone z ziemniaka spadł na rynku globalnym niemal do zera.
Dlaczego Dubaj? Ponieważ to najbardziej dynamicznie zmieniające się miasto na świecie. Warto tam pojechać, żeby zobaczyć te wszystkie cuda nowoczesnej architektury, jak wysokościowce, które giną w chmurach. A przy okazji zanurzyć się w Oriencie, eksplorując tamtejsze bazary ociekające złotem i pachnące wszystkim, co najlepszego Arabia ma do zaoferowania. Tam też są najlepsze parki rozrywki, restauracje, hotele, centra handlowe. A co ciekawe, Dubaj jest coraz tańszy. Nie musimy mieć milionów na koncie, żeby spędzić tam miło czas. Dowiozą nas tanie linie lotnicze, a na miejscu znajdziemy nocleg już za 30 euro. A co poza Dubajem? Z mody nie wyjdzie Grecja – zapraszamy na Kefalinię, rajską wyspę pełną cudów nie tylko kultury, ale też i natury. W Dolomity na trekking – bo to chyba najpiękniejsze góry Europy, tak nam bliskie i dostępne. Hitem 2019 r. będzie też bułgarski Płowdiw – który został europejską stolicą kultury. Delhi, miasto, którego nie ma – jak pisze autor tekstu. Kraków, okrzyknięty najpyszniejszym miastem Europy, Kazachstan i jego dzikie, nieokiełznane przestrzenie, wreszcie rajski Mauritius, tajemniczy Laos i wiele innych kierunków, które mamy nadzieję będą dla Was inspiracją przy planowaniu podróży na cały rok. Agnieszka Franus REDAKTOR NACZELNA MIEJSCA, KTÓRE ZAPRAGNIESZ ODWIEDZIĆ PO LEKTURZE NOWEGO Travelera: 1. KRAKÓW Tym razem polecamy Wam dawną stolicę Polaków nie ze względu na zabytki, ale jedzenie! Kraków jest pierwszym miastem w historii, któremu przyznano tytuł Europejskiej Stolicy Kultury Gastronomicznej. Kasia Kachel w tekście „Najsmaczniejsze miasto Europy” oprowadza Czytelników po najbardziej krakowskich, najoryginalniejszych i najmodniejszych knajpkach i restauracjach. 2. DELHI Kto podróżuje po Delhi musi być gotów, że miasto pokaże mu milion twarzy. Jedną z nich będzie Paharganj, główny bazar. Obraz i dźwięk i zapachy prosto z książek podróżniczych XIX w. Wszystko, czego pragniesz, choć boisz się o to zapytać, jest ukryte gdzieś tam, w labiryncie pawilonów, bud i stoisk. 3. MEKSYK Zwłaszcza na przełomie października i listopada, kiedy cały kraj przygotowuje się do obchodów Día de los Muertos. Wtedy na ulicach zobaczyć można poświęcone śmierci ołtarzyki oraz barwne pochody, w których idą śmierci, szkielety, La Catriny i inni przebierańcy często kojarzący się z kulturą Azteków. 4. PŁOWDIW O Płowdiwie mówi się, że to młode miasto ze starą duszą. W dzielnicy Kaplana koncentrują się wszystkie symbole zachodniego świata, takie jak modne kawiarnie czy bary z rzemieślniczymi piwami. Główny skwer to natomiast miejsce, w którym przypominamy sobie, że jesteśmy w Bułgarii. To tutaj gromadzą się amatorzy rakii na świeżym powietrzu. Więcej podróżniczych inspiracji czeka na Was w styczniowym numerze! Szukaj w kioskach lub prenumeruj >>
Antwerpia: Bogactwo, moda, historia... i polskie klimaty!
Diamenty i wielka moda. Mało? Na zachętę Antwerpia dorzuca przepiękną Starówkę i świetną kuchnię chasydów prosto z Polski.
Antwerpia robi wrażenie już przy pierwszym kontakcie. I to niezależnie, czy przyjeżdżamy pociągiem i trafiamy na pełen przepychu XIX-wieczny dworzec, czy też wjeżdżamy samochodem od strony Brukseli i trafiamy do dzielnicy żydowskiej. Panuje tu klimat jak z przedwojennych sztetli w Polsce! Mężczyźni noszą chałaty i futrzane czapy, zamężne kobiety – peruki. Większość mieszkańców to wywodzący się z Europy Wschodniej chasydzi. Przybyszom niełatwo wejść w ten hermetyczny świat. Mogą oni jednak przynajmniej poznać go od strony gastronomii, udając się do jednej z kilku koszernych restauracji. Ja trafiłem do wyśmienitego Hofiy’s (Lange Kievistraat 52) i zjadłem talerz tradycyjnych przystawek. Rodzinny interes prowadzi trzech braci, z których jeden jest zawsze na miejscu i chętnie wprowadzi nas w tajniki żydowskiej gastronomii z różnych zakątków świata, ale głównie z Bliskiego Wschodu i Polski. Antwerpscy Żydzi, podobnie jak mieszkający tu Hindusi i Ormianie, zajmują się przede wszystkim obróbką i handlem diamentami. To tu właściciela zmienia 85 proc. światowej produkcji nieobrobionych diamentów oraz połowa obrobionych. Kto kupuje diamentową kolię lub pierścionek z brylantem w jakimkolwiek miejscu na świecie, może być prawie pewien, że kamienie przynajmniej raz zawitały do Antwerpii. Aby poczuć, czym są te szlachetne kamienie dla tego miasta, warto odwiedzić ogromne Muzeum Diamentów (Koningin Astridplein 19-23), a potem zrobić rundkę między sklepami jubilerskimi. Największe ich skupisko znajduje się na Pelikaanstraat, ulicy zaraz przy wyjściu z dworca. Antwerpia to nie tylko diamenty, ale przede wszystkim wielka moda, dla której ściągają tu styliści i inne modowe snoby. Swoje sklepy w Antwerpii mają choćby słynni Dries van Noten (Nationalestraat 16), Ann Demeulemeester (Leopold de Waelplaats). Po piętach depczą im ci mniej znani, a dla wielu bardziej pożądani designerzy. Ich butiki można znaleźć w uliczkach odchodzących od ulicy Meir. Moda awangardowa rozlokowała się na i wokół Kammenstraat, sklepy z haute couture na Schuttershofstraat. CO WARTO PRZYWIEŹĆ? BIŻUTERIA Z BRYLANTAMI W Antwerpii działa szereg niezależnych projektantów biżuterii. Na ogół nie prowadzą własnych sklepów, mają jedynie swoje pracownie, gdzie spotykają się z klientami. Najgorętsze w tej branży nazwiska to Lotte de Mey czy Nancy Aillery, absolwentki miejscowych szkół designu. Można je odwiedzić w studiach i złożyć zamówienie na jedyny w swoim rodzaju pierścionek lub broszkę. NO TO W DROGĘ: ANTWERPIA Mieszkańcy: ok. 500 tys. Język: flamandzki, czyli dialekt niderlandzkiego Waluta: euro wyprzedaże w styczniu i lipcu. Ubrania: dzielnica St. Andries, stacja metra Groenplaats. Biżuteria: okolice Centraalstation, Pelikaanstraat, Vestingstraat Starówka, port, zoo z 1843 roku. najszybciej samolotem do Brukseli, a stamtąd 40 min pociągiem. do 50 euro np. w Internationaal Zeemanshuis w centrum dzielnicy portowej; do 100 euro np. w Leonardo Hotel Antwerpen w sercu dzielnicy Diamentów; do 150 euro np. w Banks. ubrania offowych projektantów od 50 euro. Ceny bluzek u Driesa van Notena to kilkaset euro.
Belgia to nie tylko pralinki, frytki z majonezem, małże, czy piwo, ale dla wielu przede wszystkim wafle.
Najbardziej popularne są te brukselskie, lekkie, kwadratowe, przypominające nasze gofry. Ale są też takie pachnące karmelem, gorące, chrupiące na zewnątrz a miękkie w środku, polane czekoladą, bitą śmietaną i udekorowane owocami, wśród których prym wiodą truskawkami. Podobno wafle w Belgii robiono już w X wieku, jednak te oficjalnie uznane za pierwsze, czyli wafle z Liege narodziły się w XVIII wieku. Są one słodsze i cięższe od tych poprzednich, ciasto może mieć też smak waniliowy lub cynamonowy. Przepis na nie wymyślił szefa kuchni jednego z tamtejszych biskupów, któremu znudziły się stare łakocie. Prawdziwą karierę jednak belgijskie wafle zrobiły po brukselskim Expo, które odbyło się 1958 roku. To wtedy świat poznał ich smak i zakochał się w nim bez pamięci.
Rowerowe szaleństwo. Kto jeździ najwięcej?
Polacy kupują więcej rowerów niż samochodów, ale to nie my przodujemy w światowym rankingu. Oto kraje, w których rowerów jest ich najwięcej!
Moda na rowery opanowuje cały świat, wystarczy popatrzeć na ulice polskich miast. Jednak to nie my przodujemy w rowerowych statystykach, choć w 2013 roku Polacy kupili ponad 1,28 mln rowerów, czyli więcej niż samochodów. A oto kraje, w których rowerów jest ich najwięcej. 10. Chiny (Fot. Shutterstock) Na ponad1,3 mld ludzi przypada 500 mln rowerów, najwięcej ma ich Shanghai - około 9,5 mln na 20 mln mieszkańców. 9. Belgia (Fot. Shutterstock) 11 mln mieszkańców i ponad 5 mln rowerów. 8. Szwajcaria (Fot. Shutterstock) 7,7 mln ludzi ma 3,8 mln rowerów. 7. Japonia (Fot. Shutterstock) 127 mln ludzi i 72,5 mln rowerów. Rocznie sprzedaje się tam 10 mln rowerów. 6. Finlandia (Fot. Shutterstock) 5,3 mln obywateli ma 3,2 mln rowerów 5. Norwegia (Fot. Shutterstock) 4,9 mln Norwegów dysponuje 3 mln rowerów 4. Szwecja (Fot. Shutterstock) 9,4 mln ludzi na 6 mln rowerów 3. Niemcy (Fot. Shutterstock) 82 mln mieszkańców używa 62 mln rowerów. 2. Dania (Fot. Shutterstock) Na 5,5 mln obywateli przypada 4,5 mln rowerów, a Kopenhaga uchodzi za jedno z najbardziej przyjaznych dla rowerzystów miast na świecie oczywiście zaraz po Amsterdamie. 1. Holandia (Fot. Shutterstock) Tu prawie każdy z 16 mln obywateli ma swój własny jednoślad. Źródło: www.ibike.org/library/statistics.htm
Karnawał last minute w europejskich miastach
Bitwa na pomarańcze, parady uliczne, święto cytryn czy festiwal fiołków - kilka najciekawszych imprez odbywających się właśnie w miastach Europy.
Koniec karnawału zbliża się wielkimi krokami. To już ostatni moment, żeby przeżyć ten czas wyjątkowo i zobaczyć karnawałowe imprezy „na żywo”. Oto kilka najciekawszych. Wielka bitwa na pomarańcze Od 14 do 17 lutego, we włoskim miasteczku Ivrea, odbywa się coroczna wielka bitwa na pomarańcze. Włosi świętują karnawał obrzucając się ponad 500 tysiącami kilogramów soczystych pomarańczy. Battaglia delle Arance ma swoją legendę – kilkaset lat temu lokalny despota odrzucił zaloty córki młynarza. Kobieta ścięła mu za to głowę i wyzwoliła miasto spod jego tyrańskich rządów. To właśnie głowę znienawidzonego pana mają przypominać cytrusy, którymi obrzucają się uczestnicy wielkiej bitwy. Starcia na pomarańcze gromadzą co roku setki uczestników oraz widzów i trwają przez kilka dni. W tym roku otwarcie wypada w dzień św. Walentego. Belgijski karnawał w Binche Z kolei w dniach od 14 do 16 lutego w Belgii, odbywa się festiwal w Binche. Może się on poszczycić bogatą tradycją, która sięga XVI wieku. Został wpisany na listę niematerialnych dziedzictw UNESCO, jako jeden z najstarszych ulicznych karnawałów w Europie. W trakcie święta ulice miasteczka wypełnione są ludźmi przebranymi za czarnoksiężników, klaunów, biskupów, którym towarzyszy głośna muzyka, konfetti i kolorowe pióropusze. Karnawał w Wenecji Wart uwagi jest także karnawał w Wenecji (Carnevale Venezia), trwający od 6 stycznia do 17 lutego, będący jedną z najstarszych i najhuczniejszych imprez ulicznych w Europie. W czasie festiwalu codziennie organizowane są parady maskowe, słynące z piękna i kunsztowności. Początki festiwalu sięgają XI wieku, a jego zadaniem od początku było niwelowanie różnic pomiędzy bogatą i ubogą ludnością Wenecji. Kulturalna Dania Dla miłośników muzyki jazzowej, w dniach od 6 do 22 lutego, odbywa się Copenhagen Winter Jazz Festival. To unikalny w skali europejskiej festiwal prezentujący ponad 400 koncertów w klubach, teatrach i kawiarniach rozsianych po całym kraju. W lutym Dania zamienia się w europejską stolicę melomanów. Przez cały miesiąc trwa tutaj drugi znakomity festiwal muzyczne Frost. Prezentowane są wszystkie gatunki muzyczne od popu, folku, awangardy po jazz i elektronikę. Ideą festiwalu jest tworzenie nowych doświadczeń dla słuchaczy, dlatego koncerty odbywają się w nietypowych miejscach – klasztorach, laboratoriach, placach zabaw czy ogrodach botanicznych. Z uwagi na fakt, że zimą w Kopenhadze dominują kulturalne wydarzenia, stworzono Festiwal Wondercool, który skupia wszystkie eventy i instytucje. Do wyboru mamy więc dziedziny takie jak: moda, design, architektura, muzyka, malarstwo czy gastronomia. Święto Cytryn we Francji Od 14 lutego, aż do 4 marca Lazurowe Wybrzeże zaprasza z kolei na Święto Cytryn do Menton. W jego trakcie wznoszone są ogromne konstrukcje zbudowane w całości z cytrusów. W różnych punktach miasta podziwiać można wtedy monumentalne cytrynowe rzeźby i budynki, a całej imprezie towarzyszą pokazy regionalnych strojów, koncerty i targi związane z kulturą Menton. Festiwal Fiołków w Tuluzie Kiedy w Mentonie obchodzone jest cytrynowe święto, w innej francuskiej miejscowości, Tuluzie, odbywa się coroczny Festiwal Fiołków. Miasto to może pochwalić się własną odmianą kwiatu o nazwie la violette de Toulouse czyli fiołek tuluzański. Roślina kwitnie przez całą zimę aż do marca i to właśnie z płatków tej odmiany są robione przetwory, słodycze i kosmetyki. Cały program fiołkowego festiwalu poświęcony jest tym wyjątkowym kwiatom. Odbywają się wykłady, warsztaty, wystawy, targi fiołkowych i wyrobów z nich czy ogrodnicze warsztaty dla dzieci. W Tuluzie można nabyć wytwarzane z fiołków kosmetyki, aromatyczne likiery i oryginalne łakocie. Festiwal trwa do 28 lutego. Zima w Sarajewie W stolicy Bośni i Hercegowiny od 1984 roku odbywa się Międzynarodowy Festiwal Zima, który stał się prawdziwą wizytówką miasta. Nieprzerwanie od dwudziestu lat, co roku do Sarajewa zjeżdżają tysiące artystów z całego świata, prezentując wyjątkowy dorobek kulturalny podczas wystaw i koncertów. Impreza odbyła się nawet podczas wojny na Bałkanach, dlatego stała się symbolem wielokulturowości i wolności twórczej. Festiwal Zima to nie tylko wielkie święto sztuki. Wydarzenie było wielokrotnie nagradzane za szerzenie kultury i pokoju na świecie. W tym roku ,,Sarajevo Winter” rozpoczyna się 7 lutego i trwa do 21 marca. I zabawa, i zwiedzanie Karnawałowe imprezy organizuje wiele europejskich miast. Podróż taką możemy więc połączyć z ich zwiedzaniem. Dobrym pomysłem mogą więc być zorganizowane wycieczki w ramach city break. Takie 3- lub 4-dniowe wyjazdy, których koszt, według analiz ofert dostępnych na Travelplanet.pl, zaczynają się od 1248 zł za osobę. Ceny zawierają przeloty samolotem, noclegi w hotelach co najmniej ze śniadaniami, zwiedzanie znanych miejsc turystycznych, muzeów, zamków, niekiedy także udział w spektaklach, występach artystycznych, a nawet meczach lokalnych lig.
Gdzie się kąpać bez obaw? Kilka słów o kąpieliskach
Na Cyprze, w Grecji, Słowenii, Chorwacji i na Malcie. Dlaczego? Dlatego, że tam są najczystsze kąpieliska
Jeśli marzysz o kierunku, gdzie oprócz zwiedzania, będziesz mógł spędzić kilka dni na plaży, warto sprawdzić jak wygląda sytuacja z kąpieliskami. Na Cyprze, w Grecji, Słowenii, Chorwacji i na Malcie aż 95 proc. kąpielisk spełnia rygorystyczne wymogi higieniczne - wynika z najnowszego raportu Europejskiej Agencji Środowiska, która co roku bada jakość wody w 22 tys. kąpielisk w Unii Europejskiej, Szwajcarii i Albanii. Jednak są miejsca, których lepiej unikać, by po powrocie z wakacji nie wylądować w gabinecie dermatologicznym. Najbrudniej jest na plażach Estonii, Holandii, Belgii, Francji, Hiszpanii i Irlandii. Polska jest po środku skali: 75 proc. nadbałtyckich plaż uznano za "doskonałe" podobnie jak 60 proc. kąpielisk nad jeziorami i rzekami.
Śmierdzący zgniłym mięsem kwiat przyciąga turystów
W National Botanic Garden w Belgii turyści ustawiają się w kolejce, by powąchać kwiat, którego zapach przypomina gnijące mięso
Wygląd może być zdradliwy: dziwidło olbrzymie (Amorphophallus titanum) jest gigantycznym kwiatem, a jak wiadomo, kwiaty zwykle kuszą nas swoim zapachem. Ten okaz jednak wydziela zupełnie inną woń, niż moglibyśmy się tego spodziewać: przypomina gnijące mięso. Oryginalnie pochodzi z lasów deszczowych Sumatry, dzisiaj kwitnie w wielu ogrodach botanicznych i jest popularną rośliną wśród prywatnych kolekcjonerów. Kwitnie rzadko, zatem na "zaciągniecie się" nietypowym aromatem trzeba często długo czekać. Dlatego w National Botanic Garden w Belgii turyści ustawiają się w kolejce, by powąchać ten kwiat w ciągu trzech dni, kiedy akurat Kwitnie. W tym czasie muzeum specjalnie wydłuża godziny otwarcia, aby każdy miał okazję podejść i z bliska wciągnąć do nosa aromat gnijącego mięsa. Brzmi dziwnie? Dziwidło olbrzymie to kwiat nietypowy z kilku powodów: Jest olbrzymi. Roślina wieloletnia będąca największym przedstawicielem rodziny obrazkowatych może osiągać do 6 m wysokości.Struktura liści może wynosić do 20 metrów wysokości i 16 metrów średnicy. Ma bardzo nietypowy zapach. Przypomina gnijące mięso przez co przyciąga owady zapylające kwiat (np. chrząszcze i muchy) Kwiat kwitnie rzadko i krótko: zwykle trwa to ok. 3 dni. Istnieje druga, bardziej popularna nazwa, titan arum. Wymyślił ją nadawca BBC, który uznał Amorphophallus titanum (tłumaczenie: gigantyczny, zniekształcony fallus) za nieodpowiednie.