National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2024-08-26T16:17:23.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Traveler 6/24
items: 1/2017
items: Sztuka surwiwalu: Beduińska stawka
items: Adventure: Tydzień na Saharze
items: Czyż nie jest śliczna?
items: Święty Synaj- Burzliwy pokój
items: Sandboard na świecie

Traveler 6/24
type: item
date: 2024-05-13T08:41:13.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Magazyn
subject: Traveler
subject: beduini
subject: egipt
subject: izrael
subject: nomadzi
subject: pustynie
subject: religie
description: Czechy, Węgry, Słowacja
encoded: Lato blisko Polski Średnio każdy Węgier zjada około pół kilograma, choć niektórzy twierdzą, że nawet 2 kg papryki rocznie – chwalił się László, który był moim przewodnikiem po Budapeszcie. Chyba nie ma innego miejsca na świecie, które tak bardzo ceniłoby tę przyprawę. Sprowadzona tu dopiero w XVI w. stała się narodowym dobrem tego kraju. Co ciekawe, dawniej czerwone rożkowe papryki były dostępne tylko dla arystokracji, która używała ich do dekorowania wnętrz swoich rezydencji, a nie w kuchni. Dziś dodaje się je tu do chleba, kiełbasy, ciast, nie wspominając o sztandarowych daniach, jak gulasz czy leczo. Nic więc dziwnego, że z pachnących papryką Węgier przywiozłam walizkę pełną tej przyprawy. Ale mam stamtąd oczywiście znacznie więcej wspomnień – gorące źródła to kolejne bogactwo tego kraju. I jeden z najbardziej genialnych sposobów, by się zrelaksować. A z Warszawy dolecimy tam w zaledwie godzinę. Jeszcze bliżej mamy do naszych południowych sąsiadów: Czechów i Słowaków, którym również poświęcamy to wydanie Travelera. Słowackie Tatry to raj dla miłośników górskich wędrówek, a tamtejsze gorące źródła – wspaniałe ich uzupełnienie. Równie piękny krajobrazowo jest czeski Adrszpach ze skalnymi miastami czy falujące, pokryte winnicami wzgórza Moraw. Czechom zazdroszczę także zamków, których mają ponad tysiąc, czyli najwięcej na metr kwadratowy na świecie. A w wielu z nich, zamienionych na hotele, można przenocować i żal by było z tego nie skorzystać. Agnieszka Franus zastępczyni redaktora naczelnego Spis treści Podróż życia 8 | Uzbekistan Baśniowe miasta, pustynia i gościnni ludzie Planeta Travelera 18 | Wieści ze świata 22 | Kierunek kultura Temat numeru – Lato blisko Polski Słowacja 24 | Bratysława Rowerem, na piechotę i z lotu ptaka 30 | Słowacki Raj Zielonym szlakiem przez wąwozy, doliny i skały 36 | Trnawa Mały Rzym i twierdza naukowców 40 | Słowackie Tatry Wymarzone miejsce na niespieszne wędrówki Czechy 46 | Praga Z dala od turystycznych atrakcji to miasto uwodzi n…

traveler-6-24-03d0776.jpg
width: 677
height: 846

1/2017
type: item
date: 2016-12-28T09:30:00.000Z
creator: redakcja
subject: Magazyn
subject: National Geographic
subject: beduini
subject: dubaj
subject: Sport
description: Obyś żył w ciekawych czasach – mówi chińskie przysłowie. Okładki naszego magazynu z roku 2016 pokazują, że czasy mamy arcyciekawe. I właśnie dlatego w minionym roku sporo uwagi poświęciliśmy bieżącym problemom spółczesnego świata. Wasz odzew i liczne dyskusje w kontekście materiałów o islamie i nowym obliczu Europy, do której przybywają setki tysięcy uchodźców, przekonały nas, że był to słuszny kierunek. Oczywiście nie porzuciliśmy również tematu eksploracji. Z Krzysztofem Starnawskim odkrywaliśmy najgłębszą podwodną jaskinię na Ziemi. Z człowiekiem roku NG Andrzejem Bargielem zjeżdżaliśmy na nartach z ośmiotysięczników. Wraz z zespołem paleontologów pod kierunkiem prof. Jerzego Dzika i dr. hab. Tomasza Suleja odsłanialiśmy skamieliny latającego gada sprzed 230 mln lat. To był dobry, pod wieloma względami przełomowy rok. A przed nami? Myślę, że nie mniej fascynujący! Zaczynamy od próby zdefiniowania „gender”. Zastanawiamy się, co to znaczy być kobietą i mężczyzną we współczesnym świecie. Sprawdzamy też, jak działa efekt placebo i czy wiara faktycznie czyni cuda. Ja wierzę, że w każdym numerze NG będzie bardzo ciekawie. Miłej lektury! Martyna Wojciechowska
encoded: 28 Duch ponad materią To, w co wierzysz, twoje myśli i przekonania, potrafią bezpośrednio przekładać się na stan twojego ciała. Tekst: Erik Vance, zdjęcia: Erika Larsen 52 Przybysz z innej planety Czteroletnia „rodzinna” podróż Tony’ego Halika przez obie Ameryki przyniosła mu rozgłos. Dziś takich wypraw już nie ma. Tekst: Mirosław Wlekły, zdjęcia: Tony Halik 64 Gender Termin „gender” w naszym kraju budzi emocje. W centrum sporu znajduje się pytanie, czy problemy z tożsamością płciową to kwestia natury, czy kultury. Jak widzi to nauka? Tekst: Robin Marantz Henig, zdjęcia: Lynn Johnson 92 Śmierć ojca Panujący przez 70 lat król Tajlandii był dla Tajlandczyków „odwieczny”. Śmierć władcy o boskim statusie rodzi jednak problemy, z którymi kraj musi się zmierzyć. Tekst: Magdalena Chodownik 102 Batalia o wirungę Ochrona dzikiej przyrody w chaosie afrykańskiego jądra ciemności jest zadaniem dla straceńców. Tekst: Robert Draper, zdjęcia: Brent Stirton

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/a3a83ac28e859d334a795ee07b1b7206f20aa8dd-8dc669e.jpeg
width: 453
height: 640

Sztuka surwiwalu: Beduińska stawka
type: item
date: 2013-06-27T08:00:00.000Z
creator: Jeff Rose
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: beduini
subject: oman
subject: półwysep arabski
subject: praca
description: W pierwszym roku mojej pracy na Półwyspie Arabskim, gdy nie istniało jeszcze Google Earth, wynająłem beduińskiego przewodnika.
encoded: Na pytanie o wynagrodzenie odparł: − Jesteśmy braćmi, to dla mnie radość, że mogę cię oprowadzić po tych okolicach. Ucieszyłem się na te słowa, bo budżet naszej ekspedycji, z którego musieliśmy opłacić sprzęt, wynajęcie samochodów, paliwo, jedzenie i zakwaterowanie dla ośmiu osób, wynosił zaledwie 12 tys. dolarów. Trzy dni później, gdy nadszedł dzień rozstania, Beduin spytał, ile mu zapłacę. Nie miałem pojęcia, jaka suma go usatysfakcjonuje. Zaproponowałem 50 dolarów za dzień. Nigdy nie zapomnę wyrazu jego twarzy − coś pomiędzy załamaniem a wściekłością. Nie wziąłem pod uwagę faktu, że pracowaliśmy w sercu omańskiego zagłębia naftowego, gdzie ludzie przywykli do stawek oferowanych przez koncerny naftowe, a nie małe archeologiczne projekty badawcze. Poczułem, że nasze letnie wykopaliska stanęły pod dużym znakiem zapytania. Sprawę komplikował fakt, że w miejscu, do którego zabrał nas przewodnik, widzieliśmy duży potencjał archeologiczny. Beduin myślał, że jest to trochę warte. Przewodnik polecił nam wsiadać do samochodu i na pełnym gazie wróciliśmy do jego wioski. Tam jego ojciec szejk nakazał mi zapłacić 100 dolarów dniówki i za kolejne 100 kupić kozę, aby uczcić sukces projektu. Nie miałem wyjścia. Gdybym się nie zgodził, zapewne wylądowałbym w więzieniu. Zrobiłem, jak mówił szejk, Beduini zarżnęli kozę i wszyscy świętowaliśmy. Potem szybko wynieśliśmy się stamtąd. Teraz najbardziej interesują nas jaskinie, gdzie osady i narzędzia z kamienia są najlepiej zachowane. Miejscowi uważają, że w jaskiniach mieszkają dżiny, czyli demony − i unikają ich. A nam się to podoba. Jeff Rose badacz National Geographic Specjalizacja archeolog Miejsce Oman

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/6225ab1b1f174c0ff57e55f338db0b297981eba7-caf897a.jpeg
width: 844
height: 507

Adventure: Tydzień na Saharze
type: item
date: 2012-12-15T07:00:00.000Z
creator: Agnieszka Franus
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: beduini
subject: egipt
subject: kair
subject: nil
subject: przygoda
subject: pustynie
subject: sahara
description: Udręczona upałem, bezkresna, a jednocześnie nieziemsko piękna i cicha. Siedem dni to za mało, żeby ją poznać, ale wystarczająco dużo, żeby się w niej zakochać
encoded: Mohamed twierdzi, że nie potrafi żyć bez pustyni. Domyślam się dlaczego. Właśnie zgasło ognisko, a nade mną niczym w planetarium otworzyła się kopuła z miliardami gwiazd. Niebo rozświetliło się jak jakaś supermetropolia. I kiedy tak leżałam na ciepłym piasku, po raz pierwszy w życiu poczułam, że naprawdę jestem częścią Wszechświata. Nigdy wcześniej nie wydawał mi się on ani tak bliski, ani tak fascynujący jak tu i teraz. Może dlatego, że niebo nad Saharą zdecydowanie nie przypomina znanego mi nieba. Wręcz wydaje się nierealne, jakby zostało wymyślone w komputerze na potrzeby jakiejś Odysei kosmicznej albo Gwiezdnych wojen. Podobno Wszechświat ma miliardy galaktyk, a każda z nich składa się z miliardów gwiazd. Podobno promień światła wysłany z jego końca potrzebowałby 15 mld lat, żeby dotrzeć na Ziemię – tak niewyobrażalnie jest on wielki. Z kolei my dystans do najbliższej gwiazdy – Proximy Centauri, najszybszą rakietą pokonalibyśmy w 100 tys. lat. Te liczby trochę studzą moj zapał do międzygalaktycznych podroży. Tymczasem na Saharze gwiazdy zdają się być dosłownie na wyciągnięcie ręki. I mrugają do nas tak zachęcająco. – To nie fair, Nidu – mówię do Mohameda, 33-latka, który jest naszym przewodnikiem. Dumny absolwent Oxfordu każe się nazywać Nidu, bowiem w Egipcie co drugi chłopak otrzymał imię na cześć proroka. – Wy, Egipcjanie, macie piramidy, świątynie w Luksorze, Karnaku i Abu Simbel, Morze Czerwone z plażami i baśniowymi rafami, Kleopatrę i Tutanchamona, celebrytów, których losami interesują się wszyscy. Najdłuższą rzekę świata, największą pustynię i jakby tego było mało – to niebo, od którego nie potrafię i nie chcę oderwać wzroku. Zasypianie pod baldachimem z gwiazd zaliczyłabym do jednych z moich najbardziej romantycznych doświadczeń. Egipt jest ponad trzy razy większy od Polski, ale 95 proc. jego powierzchni to Sahara, która oplata swoimi mackami deltę Nilu, jakby chciała ją udusić. Z lotu ptaka ten ostatni bastion zieleni wydaje się nie mieć żadnych szans …

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/169b3fdac8216924a74bbdb0cf51693bb4969514-777726b.jpeg
width: 2592
height: 1728

Czyż nie jest śliczna?
type: item
date: 2010-01-18T15:33:49.000Z
creator: Matthew Teague
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: arabia saudyjska
subject: beduini
subject: koczownicy
subject: muzułmanie
subject: półwysep arabski
subject: wielbłądy
description: Na doroczny konkurs piękności, który odbywa się w Abu Zabi, przybywają wielbłądy z całego spalonego słońcem Półwyspu Arabskiego. Tu tradycyjne zwierzęta juczne zmieniają się w rozpieszczane okazy wystawowe.
encoded: Finałowej nocy konkursu pustynię spowiła mgła – nieprzenikniona niczym burza piaskowa, przesłaniająca wszystkie gwiazdy. W mroku szpiedzy myszkowali wśród wydm, przeglądając obóz za obozem w poszukiwaniu czegoś szczególnego. Cała wyprawa nie rozpoczęła się jednak od szpiegowania w ciemnościach. Już miesiąc wcześniej z Omanu, Arabii Saudyjskiej, Kataru i każdego zakątka Półwyspu Arabskiego w daleką podróż wybrały się dziesiątki karawan. Wszyscy zebrali się w tych odludnych okolicach emiratu Abu Zabi, by wziąć udział w wyborach najpiękniejszego wielbłąda. Przez dziewięć dni zwierzęta paradowały przed trybunami, zaś apodyktyczni sędziowie odsyłali skromniejsze okazy do domów, ku przygnębieniu ich właścicieli. Jury musiało dokonać prawdziwej czystki pośród 24 tys. kandydatów. Dziesiątego dnia pozostało jedynie dwóch Beduinów i ich olśniewające zwierzęta. Mężczyźni – należący do starszyzny swoich klanów i noszący rodowe nazwiska Bin Tanaf i Rames – będą musieli zmierzyć się w finałowym pojedynku pełnym intryg i zaciętej rywalizacji, łączą ich bowiem więzy pokrewieństwa. Przez lata ścierali się ze sobą w mniejszych konkursach. Wynik dzisiejszego spotkania zadecyduje nie tylko o ich pozycji w świecie hodowców wielbłądów, ale także w obrębie ich własnego plemienia. Zwycięzca zgarnie kosztowne nagrody, a co ważniejsze – honory dla własnej rodziny. Dlatego też każdy z nich ma swoich szpiegów. Szukają oni najpiękniejszych zwierząt, przetrząsając obozy pokonanych konkurentów, ponieważ jeden wyjątkowy wielbłąd odkupiony od innego hodowcy o świcie, gdy rozpoczną się kolejne obrady sędziów, może dać im przewagę. Zastanówmy się przez chwilę nad wielbłądem. Zwróćmy uwagę na olbrzymi garb, chybotliwą górę tłuszczu drżącą przy każdym kroku kościstych nóg zwierzęcia. Na koślawe kolana i płaskie stopy niezdolne do niczego więcej ponad niezdarny bieg. Spójrzmy także na szyję, wykrzywioną pod ciężarem głowy. A teraz popatrzmy na samą głowę: absurdalnie długie rzęsy, mrugające zalotnie pon…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/8714c6b3e7b4c777a0e5de9be42c006261fe1d7a-f79ea9c.jpeg
width: 714
height: 514

Święty Synaj- Burzliwy pokój
type: item
date: 2009-05-12T05:15:27.000Z
creator: Matthew Teague
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: beduini
subject: egipt
subject: izrael
subject: nomadzi
subject: pustynie
subject: religie
description: W nadmorskiej Tabie wszystko wydawało się spokojne. Tego wieczoru, jak co dzień, słońce zachodziło za góry Synaju, ciemność zsuwała się w dół zboczy, ku wodzie. W kompleksie Hiltona panie zrzucały bikini, zamieniając je na suknie i żakiety.
encoded: Wiatr pustyni dął chłodem w październikową noc, kierownictwo hotelu spuściło więc wodę morską z basenu – do następnego ranka. Ten ośrodek nad Morzem Czerwonym stanowił miniaturowy model synajskiego snu – marzenia o Bliskim Wschodzie, gdzie starzy wrogowie zbywają ziemię za pokój, a terroryzm wymieniają za turystykę. Brytyjczycy prowadzili hotel, personel był egipski, a goście przyjechali z Europy Zachodniej, Rosji oraz Izraela. Na masztach powiewały obok siebie fagi Egiptu i Izraela. Tu goście mogli zapomnieć, że w ciągu minionego półwiecza Synaj kilkakrotnie na przemian przechodził z rąk do rąk dwóch wrogów. Podczas wojen toczonych m.in. w latach 1956, 1967 i 1973 armie Egiptu i Izraela szturmowały półwysep, w roku 1979 oba kraje podpisały układ pokojowy i Izrael raz jeszcze przekazał Synaj Egiptowi. Ta umowa obowiązuje do dziś. Ciemność wieczoru gęstniała, a goście przenosili się z restauracji do kasyna, baru i dyskoteki. Wszyscy obchodzili w ten weekend święta związane z Synajem. Egipcjanie pamiętali wtargnięcie ich armii na kontrolowany podówczas przez Izrael półwysep podczas tzw. wojny Jom Kipur w 1973 r. (ostatecznie przegranej przez Egipt). Izraelczycy natomiast biegli myślami do biblijnego przejścia przodków przez pustynię. W ostatnich latach zaczęto nazywać tutejsze wybrzeże Riwierą Czerwonomorską. Ten zakątek, w odróżnieniu od reszty Egiptu, opowiedział się za dekadencją i uciechami. Granica izraelska biegnie kilka metrów stąd. Za nią, w Elacie, strażak po służbie Szadżar Zajd wyszedł wraz z żoną z kina. I wtedy poniósł się przez miasto przytłumiony grzmot. Zajd pobiegł w stronę, skąd dochodził, ku granicy. Po drodze spotkał komendanta straży, też po służbie, który przebierał się w mundur w swoim samochodzie, oraz sześciu innych strażaków, nadjeżdżających trzema wozami bojowymi. Wszyscy przybyli na granicę, nie wiedząc właściwie, co jest po drugiej stronie. Egipscy żołnierze z automatami, też słabo zorientowani w sytuacji, blokowali przejście. Egipcjanie m…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/e8a7d07552a44219ef17cf9713fb553f274a0130-3299727.jpeg
width: 714
height: 473

Sandboard na świecie
type: item
date: 2009-03-22T20:04:02.000Z
creator: Redaktor National Geographic
subject: Adventure
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: beduini
subject: dubaj
subject: Sport
description: Na piaszczystych wydmach znacznie lepiej niż narty sprawdzają się deski.
encoded: Pierwszy raz przypinam sandboard na pustyni w okolicach Dubajju. Moje nieudolne próby zsuwania się z wydmy kończą się spektakularnymi upadkami, ale już wiem, że zabawa mi się podoba. Gdy następnym razem próbuję swych sił na pustyni Atakama w Chile, idzie mi lepiej. Wydmy są tu bardziej strome, łatwiej więc osiągnąć odpowiednią prędkość. Poza tym chłopak z wypożyczalni sprzętu smaruje mi deskę specjalną parafiną, która zmniejsza tarcia piasku (do sandboardu nie nadają się smary używane do jazdy na śniegu!). Nie bez znaczenia jest też to, że w międzyczasie nauczyłam się jeździć na snowboardzie – sam fakt „obycia” z deską dużo daje. Wbrew pozorom na piasku też można osiągnąć spore prędkości i poćwiczyć ewolucje. Wpisany do Księgi Guin-nessa rekord świata na sandboardzie wynosi 82 km/godz. (nieoficjalny rezultat to aż 96 km/godz.). Nie osiągam nawet połowy tej prędkości, z każdym zjazdem idzie mi jednak lepiej. – Bardziej na tyle, jak w głębokim śniegu! Rób długie zakręty, bez krawędziowania! – krzyczą do mnie specjaliści. Jeśli boimy się zjeżdżać na stojąco, możemy się na desce… położyć. Najlepszy sposób, jaki przetestowałam na ogromnych peruwiańskich wydmach koło miasteczka Ica, polegał na położeniu się na brzuchu i zjeżdżaniu głową do przodu, a jeśli to konieczne – hamowaniu stopami. Uwaga! Ostrożnie z okrzykami emocji i strachu. W moim przypadku ślizg z wydmy skończył się pluciem przez następne pół godziny. Piasek tkwił też w każdej części ubrania, łącznie z bielizną. Zabawa z sandboardem jest męcząca. Na wydmach nie ma wyciągów, czasem można liczyć na podwiezienie quadem lub innym terenowym pojazdem. Kilkanaście sekund przyjemności poprzedza najczęściej podchodzenie po osuwającym się i parzącym w stopy piachu, na dodatek w pełnym słońcu. Niewątpliwie najlepszą porą na sandboardowe zjazdy są poranki i późne popołudnia. Na pustyni da się też jeździć na nartach. Przekonałam się o tym w Algierii, w wiosce Bani Abbas, u stóp ogromnych wydm Wielkiego Ergu Zachodniego. Sk…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/ba2939e85624e40a4880c936ce191ada842b46b3-119acba.jpeg
width: 600
height: 273