National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-03-06T06:58:07.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Kogo spotkali Słowianie, gdy weszli na ziemie dzisiejszej Polski? – biała plama, która zaczyna się wypełniać
items: Czy lud spod Ślęży dotarł do Kordoby? Historyk opowiada o zapomnianej migracji sprzed 1500 lat
items: Rzymianie głęboko w Germanii. Nie powinno ich tam być, a jednak odkryto ich obozy
items: Tak odurzali się germańscy wojownicy, by lepiej walczyć. Polacy wskazali zagadkowe artefakty
items: Niezwykłe odrycie pod Hrubieszowem. Odkryto starożytną broń barbarzyńców
items: Nekropolia osadników obok rzymskiego obozu. Skąd przybyli?
items: Król Gotów Teodoryk Wielki miał swoją siedzibię w Bułgarii. Odkryli ją poznańscy archeolodzy
items: Dlaczego Hunowie zaatakowali Cesarstwo Rzymskie? Nie chodziło o zdobycie złota i bogactwa
items: Legiony rzymskie: 400 lat wojen z plemionami germańskimi wzdłuż Dunaju
items: Celtowie, cywilizatorami barbarzyńskiej Europy?
items: 3/2010
items: Felieton (?)

Kogo spotkali Słowianie, gdy weszli na ziemie dzisiejszej Polski? – biała plama, która zaczyna się wypełniać
type: item
date: 2026-03-06T06:57:33.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: barbarzyńcy
subject: migracje
subject: słowianie
subject: starożytność
description: Słowianie na ziemiach polskich pojawiają się dopiero w VI wieku – notują ich dwaj historycy, bizantyński Prokopiusz i gocki Jordanes. Czy kogoś zastali nad Wisłą i Odrą? – opowiada historyk dr Michael-Morys Twarowski w naszym podcaście.
encoded: Pochodzenie Słowian wywołuje wiele emocji nie tylko wśród archeologów, genetyków czy historyków, ale też pasjonatów dziejów naszego kraju. O swojej perspektywie dotyczącej zasiedlenia Polski przez Słowian opowiada dr Michael Morys-Twarowski. Polska w I tysiącleciu. Biała plama? Domeną archeologów są dzieje aż do pojawienia się pisma. W przypadku Polski cezurą jest przyjęcie chrztu w 966 roku. Jednak – zdaniem dr. Michaela Morysa-Twarowskiego – całkiem sporo można powiedzieć o tym, co działo się nad Wisłą i Odrą przed tym momentem, na podstawie źródeł historycznych, ale zewnętrznych. O tym opowiada w naszym podcaście. Dr Morys-Twarowski poznał ten temat dogłębnie, przygotowując książkę pt. „Barbarica. Tysiąc lat zapomnianej historii ziem polskich”, która ukazała się nakładem wydawnictwa Znak Horyzont. Skąd przybyli Słowianie? Jednym z pytań, które dr Morys-Twarowski zadaje sobie w książce, jest pochodzenie Słowian. Do tej pory w nauce są promowane dwie koncepcje: autochtoniczna i allochtoniczna. Pierwsza zakłada, że Słowianie nie musieli migrować do Polski, bo w jej granicach „byli od zawsze”. Druga zakłada, że przybyli ze wschodu w VI wieku i niedawne badania genetyczne silnie ją wspierają. W ocenie historyka te dwie koncepcje „pod wieloma względami się uzupełniają”. Jak to możliwe? Według niego południe Polski mogło być w dużej mierze wyludnione – do czego przyczyniły się m.in. krwawe najazdy Hunów. W ostatnim czasie archeologom udało się odkryć w Małopolsce koronny dowód obecności Hunów – pochówek dwóch dzieci – Huna i autochtona. Z kolei na północy przetrwać miały skupiska ludności germańskiej, które napotkali migrujący Słowianie. Dr Morys-Twarowski zadaje kluczowe pytanie: co oznaczało być Słowianinem i wskazuje na… język. Słowianie, którzy napotkali potomków Wandalów czy Lugiów na Kujawach czy w Wielkopolsce, mogli nie tylko walczyć ze sobą, ale też współpracować. „Autochtoni, należący do innych ludów czy mówiący innymi językami, stawali się Słowianami” – opisu…

miniatura-1-eea0a1f.png
width: 1280
height: 720

Czy lud spod Ślęży dotarł do Kordoby? Historyk opowiada o zapomnianej migracji sprzed 1500 lat
type: item
date: 2026-03-04T12:21:35.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: barbarzyńcy
subject: dolny śląsk
subject: hiszpania
subject: starożytność
description: Silingowie, germańskie plemię, które zamieszkiwało tereny Dolnego Śląska, ruszyło wraz z innymi barbarzyńskimi plemionami na zachód. Osiedli w rejonie dzisiejszej Kordoby w Hiszpanii – opowiada w podcaście National Geographic Polska dr Michael Morys-Twarowski.
encoded: Często uważa się, że historycy zajmujący się dziejami Polski, swoją pracę rozpoczynają od momentu powstania państwa Piastów w drugiej połowie X wieku. Okazuje się, że źródła pisane – choć dość szczątkowe – oświetlają też wcześniejsze stulecia w I tysiącleciu n.e. Czy na ich podstawie wiemy, kto i jak żył nad Wisłą? Historyk na tropie zapomnianych ludów Informacje historyczne na temat ludów, które zamieszkiwały dzisiejszą Polskę przed powstaniem Polski zebrał dr Michael Morys-Twarowski w książce pt. „Barbarica. Tysiąc lat zapomnianej historii ziem polskich”, która ukazała się nakładem wydawnictwa Znak Horyzont. Kluczowymi informacjami na temat swoich ustaleń dzieli się w naszym podcaście. Dr Morys-Twarowski ukończył prawo i amerykanistykę na Uniwersytecie Jagiellońskim, na tej samej uczelni obronił doktorat z historii. Jest popularyzatorem historii, współpracował z licznymi tygodnikami i wiodącymi polskimi portalami. Tajemnica jednego ludu spod Ślęży Jak opowiada w podcaście dr Morys-Twarowski, najważniejszym wandalskim plemieniem, które opuściło obszar Dolnego Śląska pod wpływem inwazji Hunów na początku V wieku, byli Silingowie. – Przypuszcza się, że z racji nazwy zamieszkiwali gdzieś w okolicach góry Ślęży – opowiada historyk. Silingowie wdarli się z innymi ludami na teren Cesarstwa Rzymskiego. Wiadomo, że plądrowali kilka lat Galię, a w 409 roku przekroczyli Pireneje. Silingowie zajęli prowincję Hispania Baetica ze stolicą w Kordobie. Z Hiszpanii do Italii – dalsza wędrówka Silingów Rzymianie wynajęli Wizygotów do wytępienia Silingów. Pojmali ich króla Fredbala i zdziesiątkowali to wandalskie plemię. Chociaż zapewne nieliczni ocaleli z tego pogromu. W połowie V wieku w północnej Afryce powstało państwo Wandalów. Stamtąd lud ten wyprawiał się do Europy. – Wandalowie zdobyli Rzym w 455 roku i nie jest to ryzykowna hipoteza, że wśród tych starszych żołnierzy wandalskich mógł się znaleźć jakiś Siling, który brał udział w wędrówce ludów kilka dekad wcześniej – mówi dr…

ng-miniatura-7-e3fb93f.png
width: 1280
height: 720

Rzymianie głęboko w Germanii. Nie powinno ich tam być, a jednak odkryto ich obozy
type: item
date: 2026-01-20T09:00:48.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: barbarzyńcy
subject: cesarstwo rzymskie
subject: niemcy
subject: odkrycia archeologiczne
description: Naukowcy odkryli w Saksonii-Anhalt w Niemczech coś, czego szukano od dekad. Po raz pierwszy udało się zlokalizować rzymskie obozy marszowe tak daleko na północny wschód Europy. To dowód, że legiony rzymskie zapuszczały się w głąb dzikiej Germanii znacznie później, niż sądziliśmy.
encoded: Najnowsze znaleziska ogłoszone przez Landowy Urząd Ochrony Zabytków i Archeologii (Landesamt für Denkmalpflege und Archäologie – LDA) w Saksonii-Anhalt w Niemczech naprawdę robi wrażenie i sporo zmienia w naszym postrzeganiu rzymskiej obecności w „barbarzyńskiej” Europie. Do tego stopnia, że nawet w komunikacie tego urzędu napisano, że jest to „znalezisko o randze sensacji archeologicznej”. Jak wygląda odkrycie? W miejscowościach Aken, Trabitz i Deersheim na terenie Saksonii-Anhalt badacze zlokalizowali zarysy rzymskich obozów marszowych. Obozy marszowe były wysoce ustandaryzowanymi instalacjami obronnymi, które rzymskie wojsko zakładało codziennie po osiągnięciu celu marszu. Konstrukcje te miały zazwyczaj prostokątny kształt z charakterystycznymi zaokrąglonymi narożnikami oraz wewnętrzny układ dróg przecinających się przy budynku sztabowym. Rozmieszczenie takich obozów w odstępach około 20 kilometrów pozwala współczesnym badaczom rekonstruować trasy rzymskich wypraw w głąb Germanii. Kluczowym dowodem wizualnym są geometryczne zarysy struktur widoczne na zdjęciach lotniczych i satelitarnych, które odróżniają się od innych obiektów archeologicznych. Nie tylko archeologia lotnicza W latach 2024 i 2025 przeprowadzono celowe wykopaliska archeologiczne w celu potwierdzenia charakteru tych odkryć. Podczas badań archeolodzy odsłonili charakterystyczne dla rzymskiej inżynierii wojskowej rowy o profilu w kształcie litery V. Z kolei w wyniku systematycznych poszukiwań z użyciem wykrywaczy metali zabezpieczono łącznie ponad 1500 pojedynczych zabytków. Większość znalezisk stanowią przedmioty żelazne, wśród których dominuje bardzo duża liczba gwoździ oraz bełtów. Odnaleziono liczne gwoździe z sandałów rzymskich legionistów, które żołnierze często gubili podczas codziennych marszów. Z ziemi wydobyto również kilka fragmentów rzymskich fibul, czyli ozdobnych zapinek służących do spinania szat. Moneta kluczowym dowodem na obecność Rzymian Do najcenniejszych zabytków ruchomych należą…

roman-6265450.png
width: 1575
height: 1050

Tak odurzali się germańscy wojownicy, by lepiej walczyć. Polacy wskazali zagadkowe artefakty
type: item
date: 2024-12-03T12:41:09.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: Nauka
subject: alkohole
subject: archeologia
subject: barbarzyńcy
subject: cesarstwo rzymskie
subject: europa
subject: narkotyki
subject: odkrycia archeologiczne
description: Zakończone łyżeczką okucia końców pasa mogły służyć jako dozowniki środków, które pobudzały germańskich wojowników do walki – wynika z badań polskich naukowców. Stosowanie takich psychoaktywnych substancji miało być wśród Germanów powszechne.
encoded: Spis treści: Odurzeni Germanie? Wielka niewiadoma Niezwykłe zabytki. Do czego służyły? Germanie – wysoki stopień odurzenia Alkohol i różnego rodzaju substancje psychoaktywne znane są ludziom od tysiącleci. Stosowane je również w czasie działań wojennych. Nie musimy szukać daleko. Na przykład niektórzy dopatrują się sukcesu hitlerowskich Niemiec w pierwszej fazie II wojny światowej m.in. w używaniu przez żołnierzy Pervitinu, czyli rodzaju metamfetaminy, po której nie spano przez parę dni pod rząd. Z kolei w wojskach sowieckich zawsze zaopatrywano żołnierzy w alkohol. Odurzeni Germanie? Wielka niewiadoma O tym, że starożytni Grecy i Rzymianie chętnie sięgali po wino czy opium, wiemy ze źródeł pisanych. Naukowcy ze względu na brak informacji sądzili, że barbarzyńcy, czyli wszelkie ludy mieszkające poza Imperium Rzymskim, odurzali się co najwyżej alkoholem. Chociaż na terenie zamieszkiwanym przez nich rosły różne rośliny i grzyby, które umożliwiały tworzenie środków psychoaktywnych. Temu zagadnieniu postanowili się przyjrzeć archeolog prof. Andrzej Kokowski z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Marie Curie-Skłodowskiej w Lublinie i biolożki z tej samej uczelni: prof. Anna Jarosz-Wilkołazka i dr Anna Rysiak. Wnioski opublikowali właśnie na łamach czasopisma naukowego „Praehistorische Zeitschrift”. Naukowcy chcieli znaleźć odpowiedź, czy społeczności barbarzyńskie z okresu rzymskiego na obszarze środkowoeuropejskiego Barbaricum stosowały używki. Udali się na poszukiwanie pośrednich wskazówek w postaci szczególnych zabytków, ze względu na brak źródeł pisanych. „Pretekstem do wytypowania przedmiotów, które mogły służyć dozowaniu używek, były nieliczne odnotowane małe łyżeczki, których forma i rozmiar wykluczały np. funkcję przyboru kosmetycznego lub instrumentu medycznego” – piszą w artykule badacze. Niezwykłe zabytki. Do czego służyły? Naukowcy przeanalizowali 241 niewielkich przedmiotów o charakterystycznym kształcie łyżeczki, które znaleziono na ponad 100 stanowiskach arc…

Tak-odurzali-sie-Germanie-d359d98.png
width: 1200
height: 630

Niezwykłe odrycie pod Hrubieszowem. Odkryto starożytną broń barbarzyńców
type: item
date: 2024-01-16T10:58:58.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: barbarzyńcy
subject: broń
subject: odkrycia archeologiczne
subject: skarby
subject: starożytność
subject: Wolny czas
description: Groty włóczni, topory bojowe, siekiera – takie przedmioty skrywał arsenał sprzed 2 tysięcy lat odkryty w lesie pod Hrubieszowem. Odnaleziony na Lubelszczyźnie skład broni należał do barbarzyńskiego plemienia.
encoded: W tym artykule: Nowy rok i nowy skarb Arsenał i jego skład Okoliczności ukrycia broni Polskie lasy skrywają ciągle mnóstwo zabytków sprzed setek, a nawet tysięcy lat. Od czasu do czasu odkrywane są w mniej lub bardziej przypadkowy sposób. Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków dr Dariusz Kopciowski poinformował właśnie o przypadkowym odkryciu kilkunastu zabytków archeologicznych w regionie hrubieszowskim, na terenie Lasów Państwowych. Nowy rok i nowy skarb Jak przekazał konserwator zabytków w mediach społecznościowych, znaleziska dokonał w styczniu okoliczny mieszkaniec. Początkowo, ze względu na bardzo silną korozję pokrywającą metal oraz zabrudzenia w postaci piasku i błota, trudno było w określić, co to za przedmioty. Zabytki było zniszczone przez ciężki sprzęt leśny oraz częściowo przez działalność zwierząt. W sumie to kilkanaście kilogramów metalu, które spoczywało płytko w leśnej ściółce. – Znalazcy skontaktowali się z hrubieszowskim muzeum i już w kilka godzin od momentu odkrycia, całość znaleziska trafiła do Muzeum w Hrubieszowie, wraz z pełną relacją na temat okoliczności odkrycia oraz przybliżonej lokalizacji jego miejsca – relacjonuje lubelski konserwator zabytków. Arsenał i jego skład Znalezisku przyjrzeli się pracownicy Muzeum w Hrubieszowie – Bartłomiej Bartecki i Anna Hyrchała, którzy dokonali wstępnej analizy i oceny artefaktów. Co ciekawe, do tej pory w tym rejonie nie było żadnych stanowisk archeologicznych. Na starożytny arsenał składa się kilkanaście przedmiotów. Są to: 9 żelaznych grotów włóczni, o długości od 25,5 cm do 34,5 cm; 2 żelazne topory bojowe, jeden o długości 23,5 cm i wysokości ostrza 7 cm oraz drugi nieco mniejszy o długości 19 cm i wysokości ostrza 5 cm; 1 siekiera tulejowata lub siekierociosło, o długości 17 cm, szerokości 6 cm i wysokości ostrza 4 cm; 3 przedmioty bardzo trudne do określenia przy takim stanie zachowania (dopiero po konserwacji można to będzie wyjaśnić), archeolodzy przypuszczają, że może być to imacz do tarczy…

arsenal-sprzed-2-tys-lat-pod-hrubieszowem-bogate-znalezisko-broni-barbarzyncow-09bdcb2.jpg
width: 2048
height: 1191

Nekropolia osadników obok rzymskiego obozu. Skąd przybyli?
type: item
date: 2023-09-19T10:29:30.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: barbarzyńcy
subject: cesarstwo rzymskie
subject: cmentarze
subject: Edukacja
subject: rzymianie
subject: Wolny czas
description: Kilkadziesiąt grobów odkryli archeolodzy w Nauheim w zachodnich Niemczech. Była to nekropolia osadników, którzy przybyli w te rejony wraz z rzymskimi wojskami w I wieku n.e. Skąd pochodzili?
encoded: W tym artykule: Równi i równiejsi. Również na cmentarzu Osadnicy. Skąd pochodzili? Rzymskie wpływy w Europie Dokąd docierali Rzymianie? Archeolodzy byli zmuszeni przeprowadzić wykopaliska, bo cmentarzysko ulegało dewastacji na skutek działalności rolniczej. W sumie w Nauheim w Hesji, w zachodnich Niemczech, odkryli 46 grobów na powierzchni 2 tys. m2. W większości zmarłych poddano kremacji. Nie wszyscy zmarli byli jednak równi. Część pochówków znajdowała się w sześciu prostokątnych w planie przestrzeniach. Równi i równiejsi. Również na cmentarzu Być może były to kiedyś murowane konstrukcje oddzielające bogatszych zmarłych od tych mniej zamożnych. Nie zachowały się jednak do naszych czasów – zostały rozebrane zapewne w czasach średniowiecza. Bogatsi zmarli pochowani byli w grobach z wieloma przedmiotami. Spopielone szczątki jednego z nich trafiły do obszernego wiaderka z brązu. Wśród darów znajdowało się m.in. pieczołowicie wykonane szklane naczynie. Archeolodzy planują dalsze badania grobów pod kątem rozwarstwienia społecznego. Cmentarzysko istniało do początków III wieku n.e. Osadnicy. Skąd pochodzili? Nekropolia znajdowała się w sąsiedztwie rzymskiego obozu wojskowego. Od połowy I stulecia rozwijała się coraz większa osada wiejska, do której należał również badany cmentarz. Przed przybyciem wojsk rzymskich teren ten był słabo zaludniony. Wyglada na to, że sprowadzono w to miejsce osadników. Wyposażenie grobów jest różnorodne. Wspomniany wyżej pochówek w naczyniu z brązu, w którym były również metalowe przedmioty takie jak nożyczki i nożyki, nie jest typowy dla rzymskich pochówków. Skąd zatem przybyli osadnicy? Zdaniem badaczy zapewne ze wschodniej Galii, czyli z obszarów na zachód od Renu (nekropolia była po wschodniej stronie rzeki). Wskazuje na to również zwyczaj chowania bogatszych zmarłych w wydzielonych przestrzeniach w obrębie nekropolii. Oznacza to, że imigranci wraz ze zmianą miejsca zamieszkania pozostali wierni rytuałom pogrzebowym swoich przodków. Rzymsk…

rzymianie-4bc6812.jpg
width: 768
height: 432

Król Gotów Teodoryk Wielki miał swoją siedzibię w Bułgarii. Odkryli ją poznańscy archeolodzy
type: item
date: 2023-08-24T09:09:12.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: barbarzyńcy
subject: bizancjum
subject: historia
subject: Społeczeństwo
subject: starożytność
subject: starożytny rzym
description: Pozostałości po rezydencji króla Gotów, Teodoryka Wielkiego, odkryli w Novae w Bułgarii archeolodzy z Poznania. W środku budowli znaleźli dziesiątki monet i biżuterię.
encoded: W tym artykule: Rezydencja Teodoryka Wielkiego Novae – miasto o bogatej historii Kim był Teodoryk Wielki? Teodoryk Wielki w Novae Czy Goci byli chrześcijanami? Uwagę archeologów przykuły ruiny budowli, która zdecydowanie odróżniała się od innych konstrukcji w mieście. Badacze zwrócili też uwagę na jej położenie. Wzniesiono ją przy najważniejszej ulicy na osi wschód-zachód. – Analiza wydarzeń historycznych oraz dotychczasowych danych archeologicznych skłania do postawienia hipotezy, iż prawdopodobnie mamy do czynienia z rezydencją przeznaczoną dla osoby wysokiej rangi, prawdopodobnie, króla Gotów Teodoryka Wielkiego – powiedziała „National Geographic Polska" kierująca badaniami dr hab. Elena Klenina z Wydziału Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Rezydencja Teodoryka Wielkiego Z najnowszych wykopalisk wynika, że rezydencja zajmowała powierzchnię nie mniejszą niż 35 m na 46 m. Jej fasada była zwrócona na główną ulicę miasta – via principalis. Archeolodzy ubolewają, że do badań archeologicznych dostępna jest tylko południowa część rezydencji. Północna jej część znajduje pod współczesną asfaltową drogą. Do tej pory archeologom udało się odsłonić wyłożony kamienną posadzką, dziedziniec portykowy wraz ze studnią oraz dwa pomieszczenia pomocnicze. Znaleziono też sporo zabytków. Wśród nich było ponad 60 monet z brązu. Pochodzą z końca IV i V wieku. Archeolodzy natknęli się też na biżuterię i lampy gliniane. Odkryto też płytki marmurowe z dekoracją geometryczną i roślinną. Zdaniem badaczy były elementami wykładzin ściennych w pomieszczeniach rezydencji. Wszystko wskazuje na to, że rezydencja została zniszczona w drugiej połowie V w. Zabudowania pałacu Teodoryka znajdują się zaledwie kilka metrów na zachód od rezydencji biskupiej i od monumentalnego budynku horreum, czyli magazynu. – To sąsiedztwo nie może być przypadkowe – uważa dr hab. Klenina. Podkreśliła, że od drugiej połowy V wieku w Novae ważną rolę w polityce odgrywał biskup. – Koegzystencja tych dw…

teodoryk-wielki-5bab89f.png
width: 1200
height: 630

Dlaczego Hunowie zaatakowali Cesarstwo Rzymskie? Nie chodziło o zdobycie złota i bogactwa
type: item
date: 2022-12-19T16:00:35.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: barbarzyńcy
subject: cesarstwo rzymskie
subject: Edukacja
subject: europa
subject: imperium
subject: konflikty
subject: Kultura
subject: rzymianie
subject: Społeczeństwo
subject: średniowiecze
subject: starożytność
subject: starożytny rzym
subject: wojna
description: Hunowie przeszli do historii jako „bicz boży” nad rzymskim imperium. Dlaczego zaatakowali największe imperium ówczesnych czasów? Naukowcy znaleźli odpowiedź.
encoded: W tym artykule: Kim byli Hunowie? Dlaczego jednak Hunowie wzbudzali taki strach nawet bitnych Gotów? Hunowie przyczynili się do olbrzymich zmian w Europie Dlaczego Hunowie zaatakowali Cesarstwo Rzymskie? Badania wykazały, że powodem mogła być dotkliwa susza Kryzys klimatyczny sprawił, że Hunowie stali się bezwzględnymi najeźdźcami Historia konfliktów nigdy nie jest czarno-biała. Jesteśmy przyzwyczajeni do oceniania działań wojennych w wymiarze, kto jest katem, a kto ofiarą, lub kto jest dobry, a kto jest zły. Taka uproszczona metodologia sprawia jednak, że często pomijamy wydarzenia, które mogły mieć wpływ na podejmowane decyzję. Kim byli Hunowie? Bitwa pod Adrianopolem stoczona 9 sierpnia 378 roku to jedna z największych klęsk w dziejach rzymskiego oręża. Pomiędzy tysiącami zmasakrowanych poległych nie można było nawet rozpoznać zwłok cesarza Walensa. Rzymian pokonali barbarzyńscy Goci. Jednak za ten „posiew totalnego zniszczenia”, jak pisał Ammianus Marcellinus, pośrednio odpowiadał kto inny. Plemię Hunów. „Zamieszkiwało tereny po drugiej stronie Meotydy [Morza Azowskiego] aż po Ocean Lodowaty i wyróżniało się dzikością przekraczającą wszelką miarę” – pisał ten starożytny historyk w „Dziejach rzymskich”. Miał świadomość, że pojawienie się tego ludu na stepach czarnomorskich w latach siedemdziesiątych IV w. n.e. wywołało lawinę. Z obawy przed Hunami Goci pod wodzą Fritigerna szukali ratunku na ziemiach Imperium. Osiedleni w Mezji, niesprawiedliwie traktowani przez Rzym, zbuntowali się w końcu, co miało fatalne skutki dla Imperium w postaci klęski pod Adrianopolem. Dlaczego jednak Hunowie wzbudzali taki strach nawet bitnych Gotów? Nadciągnęli z tajną bronią. Jak wszystkie ludy koczownicze, używali łuków refleksyjnych. Łuki Hunów były jednak większe i asymetryczne (tj. dolne ramię łuku było mniejsze od górnego). Dzięki tym innowacjom miały większy zasięg i siłę rażenia. Były też wygodniejsze w użyciu w czasie jazdy konnej. Oprócz siły militarnej Hunów starożytni auto…

attyla-01f6aeb.jpg
width: 1024
height: 680

Legiony rzymskie: 400 lat wojen z plemionami germańskimi wzdłuż Dunaju
type: item
date: 2022-04-25T13:45:36.000Z
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: barbarzyńcy
subject: dunaj
subject: historia
subject: Kultura
subject: rzym
subject: rzymianie
description: Legiony rzymskie zajmowały jedną stronę rzeki, a lud germański drugą. To właśnie wzmocniona przez forty i wieże strażnicze rzeka o długości 2850 km utworzyła północną granicę imperium.
encoded: W tym artykule: Legiony rzymskie: Kim byli barbarzyńcy Legiony rzymskie: August na granicy Legiony rzymskie: Obsada fortów Legiony rzymskie: Wojny z Dakami Legiony rzymskie: Stając się Rzymianinem Filmy o legionach rzymskich Wypływający ze Schwarzwaldu w Niemczech, a następnie płynący przez Europę Dunaj ciągnie się przez 2850 kilometrów, zanim dotrze do Morza Czarnego. Rzeka ta, druga co do długości w Europie, ukształtowała historię kontynentu w takim samym stopniu, jak ukształtowała jego krajobraz. Dunaj stworzył naturalną granicę, a władcy Rzymu, począwszy od pierwszego cesarza Augusta, wykorzystali ją do oznaczenia miejsca, w którym kończy się Rzym i zaczyna granica. Sztuczna inteligencja „wskrzesiła” rzymskich cesarzy. Oto fotografie Nerona, Kaliguli i innych Kanadyjski operator filmowy, projektant wirtualnej rzeczywistości i artysta – Daniel Voshart – postanowił wykorzystać narzędzia sztucznej inteligencji do odtworzenia wyglądu władców star... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/projekt-bazowal-na-rzezbach-i-opisach-historycznych-fot-voshart-com-roman-emperor-project-25e505e.jpeg" width="938" height="528" alt="Projekt bazował na rzeźbach i opisach historycznych (fot. voshart.com/ROMAN-EMPEROR-PROJECT)" title="Projekt bazował na rzeźbach i opisach historycznych (fot. voshart.com/ROMAN-EMPEROR-PROJECT)" /> Po jednej stronie rzeki mieszkali Rzymianie, po drugiej zaś ludy barbarzyńskie. Plemiona germańskie, które żyły na północ od Dunaju, nie były rozróżniane przez pisarzy rzymskich. Ich kultura i praktyki nie interesowały Rzymu. Jedyne, co Rzym chciał zrobić, to trzymać barbarzyńców z dala od siebie, ponieważ koncentrował się na rozszerzaniu i pielęgnowaniu swojego imperium. Legiony rzymskie: Kim byli barbarzyńcy Ludy barbarzyńskie nie były jedną wielką grupą społeczną. Byli to ludzie z wielu różnych kultur, o różnej tożsamości etnicznej pochodzący z całej Europy i Azji. Koczowniczy Hunowie pochodzili najprawdopodobniej z…

legiony-rzymskie-928d1e3.jpeg
width: 1024
height: 745

Celtowie, cywilizatorami barbarzyńskiej Europy?
type: item
date: 2010-03-04T05:34:00.000Z
creator: Redaktor National Geographic
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: barbarzyńcy
subject: celtowie
subject: europa
subject: historia
subject: starożytny rzym
description: Byli niewątpliwie twórcami rozległej prowincji kulturowej, obejmującej od V do II w.p.n.e. Europę Zachodnią i Środkową poza granicami Imperium Rzymskiego.
encoded: Potrafili uzyskiwać sól z solanek, wypalać wysokiej jakości naczynia ceramiczne, formowane na kole garncarskim, posiedli sztukę wytopu żelaza i wytwarzania z niego broni i narzędzi oraz sztukę pozyskiwania i obróbki bursztynu. Niechętnie dzielili się z podbijanymi przez siebie ludami własnymi umiejętnościami, niemniej przyznać trzeba, że to właśnie oni byli pierwszymi i najważniejszymi cywilizatorami barbarzyńskiej Europy. Ich wpływy kulturowe można prześledzić na przykładzie Wandali, jednego z ludów germańskich, przybyłych ze Skandynawii, którzy dzięki Celtom upowszechnili wyroby z żelaza i umiejętność jego wytopu na ziemiach między Odrą i Wisłą i już w I w.p.n.e. założyli dwa wielkie ośrodki metalurgiczne w rejonie Gór Świętokrzyskich i na Zachodnim Mazowszu, stając się głównymi producentami i eksporterami wyrobów żelaznych w okresie rzymskim na terenie całej Europy Środkowej. Wyrabiali broń, na którą od początku nowej ery było ogromne zapotrzebowanie ze strony plemion germańskich, uderzających na granice Imperium Rzymskiego. Przypuszczać możemy, że na terenie dzisiejszego Śląska, Mazowsza i Małopolski znajdowały się ogromne zbrojownie, magazyny i wytwórnie broni. Tekst: Agnieszka Budo

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/7e58d41eedddcccbf1dc292d9efb6c38c054830f-59756df.jpeg
width: 500
height: 334

3/2010
type: item
date: 2010-02-28T22:00:00.000Z
creator: redakcja
subject: Magazyn
subject: National Geographic
subject: barbarzyńcy
subject: hongkong
subject: indie
subject: jedzenie
subject: kuala lumpur
subject: sri lanka
subject: tokio
description: Aż ciarki mnie przeszły. Samiec goryla, tzw. silverback, spojrzał mi prosto w oczy, a zrobił to tak ludzko, że spłoszona spuściłam wzrok. Zresztą nie powinno się prowokować tych zwierząt wyzywającym spojrzeniem, bo przywódca stada będzie musiał mi pokazać, gdzie jest moje miejsce. A tego bym z pewnością nie chciała... Spotkanie z gorylami górskimi w Rwandzie do dziś uważam za jedno z najwspanialszych doświadczeń w moim życiu. Grupa przyjęła mnie przyjaźnie, pozwoliła się obserwować, a łagodność tych stworzeń i finezja, z jaką się poruszają, zupełnie mnie zadziwiły – przecież to zwierzę może ważyć nawet 200 kg, a jego siła pozwoliłaby na zabicie człowieka jednym uderzeniem! A jednak to my stanowimy większe zagrożenie dla tych cudownych istot niż one dla nas... Podobieństwo małp do ludzi jest fascynujące – mimika twarzy, ruchy sprawnych rąk, dbanie o potomstwo, które przypomina nasze noworodki. Może dlatego każda małpa, a szczególnie człekokształtna, wzbudza w nas fascynację. Ludzie i szympansy są najbardziej zbliżeni pod względem genetycznym – mamy przecież w 98–99 proc. identyczne DNA. Poza tym szympansy tak jak my potrafią się uczyć, myśleć logicznie, planować. Autorzy tekstu Bardzo kulturalne szympansy ze str. 88 udowadniają też, że małpy zamieszkujące tereny Konga przekazują sobie wiedzę o konstruowaniu narzędzi do pozyskiwania pożywienia. Ale jest jeszcze inna rzecz, która sprawia, że jesteśmy do siebie podobni: szympansy to także jeden z niewielu gatunków zwierząt, który, tak jak człowiek, potrafi zabijać dla przyjemności.
encoded: Spis treści nr 3/2010 Nazca Ogromne rysunki na peruwiańskiej pustyni długo były tak tajemnicze, że ich autorstwo chętnie przypisywano kosmitom. Okazuje się jednak, że pochodzenie rytów można racjonalnie wyjaśnić. Rośliny mięsożerne Kwiat zastawiający pułapkę na owada, a potem rozkładający go na substancje pokarmowe, wydaje się zjawiskiem przeczącym porządkowi natury. I właśnie dlatego jest ono tak fascynujące. Szanghaj Chiny przygotowują się do objęcia roli największego supermocarstwa. A Szanghaj zamierza być tej potęgi najważniejszą metropolią. Szympansy Są jeszcze na świecie (a przynajmniej były do niedawna) wielkie małpy, które nigdy nie widziały człowieka. Co odkryli prymatolodzy, którzy się na nie natknęli? Góra Waszyngtona Nie jest przesadnie wysoka, ale wietrzna jak diabli. Średnio 120 dni w roku powyżej progowej prędkości huraganu – to robi wrażenie! Tylko dla prenumeratorów: Dystrykt mody Nowojorskie fabryki odzieży ubierały kiedyś całe Stany Zjednoczone, dając zatrudnienie milionom emigrantów. Dziś modowy przemysł, jeden z symboli miasta, usiłuje sprostać wyzwaniom globalizacji.

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/0ddcc730bd8a639469b1970341d8e02632ed2035-e141110.jpeg
width: 1037
height: 1506

Felieton (?)
type: item
date: 2009-03-21T18:12:15.000Z
creator: Redaktor National Geographic
subject: Porady
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: barbarzyńcy
subject: hongkong
subject: indie
subject: jedzenie
subject: kuala lumpur
subject: sri lanka
subject: tokio
description: Dzikusy. Barbarzyńcy. Kogo określamy tymi słowami? Niekoniecznie Indian czy Papuasów. Czasami mówimy tak o ludziach bardzo cywilizowanych.
encoded: W metropoliach takich jak Hongkong, Tokio czy Kuala Lumpur, w nowoczesnym centrum miasta, pośród wieżowców sięgających nieba, można bez większego trudu trafić do restauracji, w której serwowany jest małpi mózg. Lokal jest elegancki, klimatyzowany, ma białe obrusy, srebrną zastawę, a kelnerzy spacerują w liberiach. Natomiast małpa siedzi pod stołem w specjalnej klatce i jest żywa. Górna część jej głowy wystaje przez okrągły otwór w blacie stołu (obrus wycięto odpowiednio i obrębiono). Dosłownie przed chwilą kucharz zrobił małpie trepanację, bo chodzi o to, by móżdżek był świeży. Goście w wieczorowych strojach albo panowie w garniturach z najdroższych sklepów wyjadają zawartość czaszki. Dzikusy i barbarzyńcy! No, nie wiem, nie wiem – z tymi „dzikusami” i „barbarzyńcami” robimy interesy. To są ludzie, którzy ukończyli harvardy. Prezesi wielkich azjatyckich korporacji i banków. Światowej sławy nau-kowcy, chirurdzy, kardiolodzy, pisarze... Ludzie zdecydowanie cywilizowani – tyle że wychowali się na drugim końcu globusa. My także jesteśmy dla nich dzikusami, kiedy zajadamy się francuskim pasztetem z torturowanych gęsi lub sfermentowaną kapustą. *** W Surinamie (dawna kolonia holenderska w Ameryce Południowej) nie mogłem się otrząsnąć z szoku, kiedy podano mi kurczaka duszonego w sosie... rybnym. W pierwszej chwili chciałem uciekać z restauracji. Po namyśle stwierdziłem jednak, że przecież są ryby morskie o doskonałym mięsie, z których robi się steki, a gdy zapytamy kogoś, jak taka ryba smakuje, najczęściej słyszymy, że trochę jak kurczak. Zjadłem więc mojego kurczaka w sosie rybnym, zapłaciłem, wyszedłem i... obiecałem sobie, że nigdy więcej. *** Na przyjęciu dyplomatycznym w Warszawie widziałem gościa – ewidentnie dyplomatę i ewidentnie Azjatę, w ewidentnie gustownym i kosztownym smokingu – który niósł przed sobą mały deserowy talerzyk, na którym sąsiadowały, zlewając się sosami: udko kurczaka w sosie cajun (słodko-pikantny sos z Luizjany) i kawałek tortu orzechowego w p…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/2debfb6fdf3309bda45ba2e8871140912f8d0124-605ca86.jpeg
width: 600
height: 402