Gdzie narciarze znajdą idealny śnieg? Opublikowano ranking najlepszych ośrodków
Rozpoczyna się sezon narciarski, a miłośnicy sportów zimowych coraz intensywniej szukają kierunków, które zagwarantują najlepsze warunki do szusowania. Wśród kluczowych kryteriów niezmiennie króluje jakość śniegu – szczególnie tego, który uchodzi za ideał. Gdzie na świecie można znaleźć najbardziej pożądany, lekki i puszysty puch?
W wielu regionach Europy tegoroczne opady śniegu okazały się na tyle obfite, że część ośrodków narciarskich zdecydowała się otworzyć trasy szybciej, niż pierwotnie planowano. Entuzjaści zimowych wyjazdów już teraz mówią o wyjątkowo udanym sezonie, a zainteresowanie grudniowo-styczniowymi wyjazdami rośnie w szybkim tempie. To doskonały moment, by zaplanować narciarską wyprawę – najlepiej tam, gdzie warunki uchodzą za absolutnie idealne. W związku z tym firma Inghams Ski, specjalizująca się w organizacji wyjazdów zimowych, opublikowała ranking najlepszych miejsc z tzw. puchem śnieżnym, czyli lekkim, świeżo spadłym śniegiem, który daje narciarzom wrażenie sprężystości i „unoszenia się” podczas jazdy. Dla wielu to synonim wymarzonego dnia na stoku i wyznacznik kierunków, które warto odwiedzić tej zimy. Tu znajdziesz najlepszy puch w Europie Aby wskazać miejsce oferujące idealny puch śnieżny, firma Inghams Ski przeprowadziła szeroko zakrojone badanie we współpracy z Jimem N.R. Dale’em, starszym meteorologiem British Weather Services. Ekspert pomógł opracować zestaw kryteriów obejmujących ponad 120 ośrodków narciarskich w 13 krajach. Analizie poddano czynniki, które w największym stopniu wpływają na jakość śniegu: grubość świeżego opadu, temperatura powietrza i powierzchni stoku, wilgotność, prędkość wiatru oraz wysokość nad poziomem morza. Jak wyjaśnił Dale, aby uzyskać perfekcyjny puch opad powinien mieć 5–10 centymetrów, temperatura powietrza mieścić się w przedziale od -3 do -10°C, a powierzchnia stoku utrzymywać stabilny mróz na poziomie -2 do -6°C. Dodał, że równie ważna jest niska wilgotność względna oraz łagodny wiatr, który nie zlepia płatków ani nie zwiewa śniegu ze zboczy. Najlepsze warunki panują natomiast na wysokościach powyżej 2500 metrów. Po przeanalizowaniu wszystkich tych parametrów najwyższy wynik w rankingu (i tytuł najlepszej destynacji dla miłośników puchu) zdobył austriacki Westendorf. „To jeden z najpopularniejszych kameralnych ośrodków narciarskich w Austrii, a według naszych badań właśnie tu narciarze znajdą najlepszy puch śnieżny” – podsumowała firma Inghams Ski. Ośrodek położony jest na słonecznym płaskowyżu, z wygodnym dostępem do regionów Kitzbühel i SkiWelt. Tamtejsze stoki uchodzą za wyjątkowo wszechstronne: oferują łagodne trasy idealne dla początkujących i rodzin, jak również wymagające czarne zjazdy oraz tereny freestyle’owe cenione przez bardziej doświadczonych narciarzy. Dzięki sprzyjającym warunkom mikroklimatycznym puch utrzymuje tu swoją lekkość i wyjątkową strukturę, co czyni Westendorf jednym z najbardziej pożądanych kierunków zimowych na świecie. Top miejsca dla narciarzy spragnionych idealnych warunków Na drugim miejscu znalazło się Ortisei we włoskich Dolomitach, czyli jeden z najbardziej charakterystycznych ośrodków regionu. Dzięki bezpośredniemu dostępowi do słynnej pętli narciarskiej Sellaronda, miejscowość oferuje warunki uznawane za jedne z najlepszych w Europie. Jak podkreślili eksperci z Inghams Ski, Ortisei wyróżnia się „tętniącą życiem atmosferą, wyjątkowym charakterem i oczywiście doskonałym puchem śnieżnym, który przyciąga narciarzy z całego świata”. To świetny kierunek zarówno dla miłośników dynamicznej jazdy, jak i osób szukających równowagi między czasem na stoku a wypoczynkiem, dzięki połączeniu klimatycznych kawiarni, sklepów, pastelowych kamienic i pracowni tradycyjnego rzemiosła. Pierwszą trójkę zamknął kolejny włoski ośrodek – Gressoney, ceniony za trasy prowadzące na wysokość nawet 3550 m n.p.m.. Tak położone tereny sprawiają, że w szczycie sezonu szanse na idealny, lekki puch są tu wyjątkowo wysokie. Region bywa określany „jednym z najlepiej strzeżonych sekretów Europy”, gdyż jest kameralny, dziewiczy i idealny dla tych, którzy szukają jazdy w bardziej naturalnych warunkach. Co więcej, z Gressoney można wjechać kolejką Punta Indren na specjalnie wyznaczony teren do jazdy poza trasami – choć władze ośrodka przypominają, że w takim terenie zaleca się korzystanie z usług doświadczonego przewodnika. W dalszej części zestawienia znalazły się m.in. Lech w Austrii, Soldeu w Andorze, Andermatt w Szwajcarii, włoskie Champoluc, Madonna di Campiglio i Sestriere, a także francuskie ośrodki Alpe d’Huez, Les Gets, Morzine czy Avoriaz. Ranking pokazał, że najlepszy puch śnieżny czeka przede wszystkim w Alpach – od Austrii i Włoch po Francję i Szwajcarię. Źródła: Inghams Ski, Travel + Leisure Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Zjednoczenie Włoch, czyli kręta droga do niepodległości Italii. Walki trwały ponad 20 lat
Zjednoczenie Włoch było złożonym procesem, opartym na trzech pozornie sprzecznych ideach. Procesem, który nie przebiegał w sposób bezkrwawy. Walki o narodową jedność trwały ponad dwadzieścia lat. Dopiero w 1861 roku udało się powołać jednolite królestwo. Jak doszło do zjednoczenia Włoch? Poniżej odpowiadamy na to pytanie.
Spis treści: Austriacka hegemonia Ideologiczne i społeczno-gospodarcze przyczyny zjednoczenia Konkurujące wizje zjednoczenia Droga do jedności Proklamacja Królestwa Włoch i dokończenie dzieła Po upadku Napoleona Bonapartego, kongres wiedeński w 1815 roku przywrócił na Półwyspie Apenińskim porządek oparty na legitymizmie i równowadze sił, który w praktyce oznaczał utrwalenie politycznego rozbicia Włoch. Italia, określona wówczas przez austriackiego kanclerza Klemensa von Metternicha jako zaledwie „wyrażenie geograficzne”, stała się mozaiką państw i stref wpływów, pozbawioną jakiejkolwiek formy politycznej jedności. Na południu odtworzono Królestwo Obojga Sycylii pod panowaniem dynastii Burbonów. W centrum Półwyspu przywrócono świecką władzę papieża nad Państwem Kościelnym. Północ i środek Włoch składały się z szeregu mniejszych bytów politycznych, takich jak Wielkie Księstwo Toskanii oraz księstwa Parmy i Modeny, w których rządy sprawowały boczne linie dynastii Habsburgów. Austriacka hegemonia Kluczowym elementem tego porządku była hegemonia Cesarstwa Austriackiego. Austria nie tylko zaanektowała najbogatsze i najbardziej rozwinięte strategicznie regiony, Lombardię z Mediolanem i Wenecję, ale także roztoczyła swój protektorat nad pozostałymi państwami włoskimi. Wiedeń stał się gwarantem status quo, gotowym do interwencji militarnej w celu tłumienia wszelkich ruchów liberalnych i narodowych. W tym układzie sił jedynym znaczącym państwem, rządzonym przez rdzennie włoską dynastię sabaudzką, było Królestwo Sardynii, obejmujące Piemont, Genuę i wyspę Sardynię. Jego niezależność od Austrii, choć początkowo ograniczona, predestynowała je do odegrania w przyszłości roli lidera w procesie jednoczenia. Ideologiczne i społeczno-gospodarcze przyczyny zjednoczenia Dążenie do zjednoczenia Włoch miało charakter złożonego ruchu ideologicznego, kulturowego i ekonomicznego. Narodziny świadomości narodowej i wczesne ruchy rewolucyjne W XIX wieku, pod wpływem rewolucji francuskiej i romantyzmu, włoskie elity intelektualne zaczęły kształtować poczucie wspólnej tożsamości narodowej. Tajne stowarzyszenia, takie jak karbonariusze, dążyły do obalenia monarchii absolutnych i wyparcia obcych wpływów, zwłaszcza austriackich, organizując lokalne powstania, między innymi w Neapolu i Piemoncie. Zrywy były jednak tłumione. Po ich fiasku, Giuseppe Mazzini założył w 1831 roku organizację Młode Włochy (Giovine Italia), której celem było zjednoczenie Włoch jako „jednego, wolnego, niepodległego i republikańskiego narodu”. Jego metoda opierała się na edukacji patriotycznej i insurekcji, a ideologia łączyła radykalny nacjonalizm z mistycyzmem. Aspekt ekonomiczny Rozbicie polityczne Półwyspu Apenińskiego, z licznymi barierami celnymi i różnymi systemami monetarnymi, hamowało rozwój handlu i przemysłu, szczególnie w północnych Włoszech. Dla rosnącej burżuazji przemysłowej i handlowej z północy stworzenie jednolitego rynku ogólnowłoskiego stało się koniecznością ekonomiczną. Rolnicze południe postrzegano wówczas jako rynek zbytu i źródło taniej siły roboczej. Zjednoczenie nie było więc tylko romantycznym marzeniem, ale pragmatycznym „projektem biznesowym”. Ekonomiczne podłoże w dużej mierze wyjaśnia, dlaczego to właśnie liberalno-monarchistyczny Piemont, a nie rolnicze Królestwo Obojga Sycylii czy ideologiczni republikanie, ostatecznie stanął na czele procesu zjednoczenia. Premier Piemontu, Camillo Cavour, sam będący przedstawicielem liberalnej arystokracji i przedsiębiorcą, doskonale rozumiał te potrzeby. Jego reformy, takie jak rozbudowa kolei czy modernizacja systemu bankowego, nie tylko wzmocniły Piemont, ale także przygotowały go do roli lidera gospodarczego zjednoczonych Włoch. Dążenie do stworzenia „wewnętrznego imperium” dla przemysłu Północy było ukrytym motorem Risorgimento, jednak zapoczątkowało też konflikt między bogatą północą a znacznie uboższym południem. Konkurujące wizje zjednoczenia Ruch zjednoczeniowy był podzielony na co najmniej trzy koncepcje: model republikański (Mazzini) – przewidywał utworzenie jednolitej, demokratycznej republiki poprzez rewolucję ludową; model neo-gwelficki (Gioberti) – zakładał stworzenie federacji państw włoskich pod przewodnictwem papieża, poprzez reformy i porozumienie władców; model monarchistyczno-liberalny (Cavour) – opowiadał się za scentralizowaną monarchią konstytucyjną pod wodzą dynastii sabaudzkiej, utworzonej poprzez dyplomację, strategiczne sojusze i wojnę. Ta rywalizacja tworzyła dynamiczną synergię, gdzie idealizm Mazziniego i Garibaldiego generował presję „od dołu”, a pragmatyczny Cavour wykorzystywał to w swojej strategii dyplomatycznej. Zjednoczenie było wynikiem gry między tymi siłami, prowadzącej do kompromisu. Droga do jedności Proces zjednoczenia Włoch był trwającą ponad dwie dekady serią wojen, rewolucji i manewrów dyplomatycznych. Każdy jego etap był w decydującym stopniu uzależniony od zmieniającej się koniunktury międzynarodowej i rywalizacji europejskich mocarstw. Wiosna Ludów i dekada przygotowań Próbą generalną dla włoskich dążeń niepodległościowych była Wiosna Ludów. Powstania, które wybuchły w całym kraju, zmusiły króla Sardynii, Karola Alberta, do wypowiedzenia wojny Austrii. Pierwsza wojna o niepodległość zakończyła się jednak druzgocącą klęską armii piemonckiej. Mimo porażki, wydarzenia te ugruntowały pozycję Królestwa Sardynii jako jedynej siły, zdolnej rzucić realne wyzwanie austriackiemu hegemonowi. Po klęsce nastąpiła dekada przygotowań, których pierwszoplanową postacią był Camillo Cavour, od 1852 roku premier Królestwa Sardynii. Prowadząc zręczną politykę wewnętrzną, zmodernizował gospodarkę i armię, czyniąc z Piemontu nowoczesne i sprawne państwo. Równocześnie, na arenie międzynarodowej, prowadził mistrzowską grę dyplomatyczną. Decyzja o udziale w wojnie krymskiej po stronie Francji i Wielkiej Brytanii, choć militarnie symboliczna, okazała się politycznym majstersztykiem. Pozwoliła Cavourowi zasiąść przy stole negocjacyjnym na kongresie paryskim w 1856 roku i po raz pierwszy przedstawić „kwestię włoską” na forum międzynarodowym, zyskując przychylność cesarza Napoleona III. Druga wojna z Austrią i zdobycze na północy Kulminacją dyplomatycznych zabiegów Cavoura było tajne porozumienie z Napoleonem III w Plombières, w 1858 roku. Cesarz Francji zobowiązał się do udzielenia pomocy militarnej w wojnie z Austrią w zamian za odstąpienie Sabaudii i Nicei. Mając zapewniony sojusz, Cavour sprowokował Austrię do wystosowania ultimatum i wypowiedzenia wojny w kwietniu 1859 roku. W drugiej włoskiej wojnie o niepodległość, połączone siły francusko-sardyńskie odniosły zwycięstwa pod Magentą i Solferino, zmuszając Austriaków do wycofania się z Lombardii. Jednakże Napoleon III, zaniepokojony stratami i groźbą interwencji Prus, niespodziewanie zawarł z Austrią separatystyczny pokój w Villafranca, na mocy którego Piemont uzyskał jedynie Lombardię. Impet zjednoczeniowy był już nie do zatrzymania. Pod wpływem wieści o zwycięstwach na północy, w środkowych Włoszech – Toskanii, Parmie, Modenie i części Państwa Kościelnego – wybuchły zjednoczeniowe rewolucje. Zorganizowane w 1860 roku plebiscyty przytłaczającą większością głosów zadecydowały o przyłączeniu tych terytoriów do Królestwa Sardynii. Wyprawa tysiąca i podbój południa W maju 1860 roku, na scenę wkroczył Giuseppe Garibaldi. Republikański rewolucjonista, stojący na czele zaledwie tysiąca ochotników, znanych jako „czerwone koszule”, wyruszył z Genui na Sycylię, by wesprzeć tamtejsze powstanie przeciwko rządom Burbonów. „Wyprawa tysiąca” okazała się jednym z najbardziej spektakularnych manewrów militarnych w historii. Siły Garibaldiego, wzmacniane przez lokalnych powstańców, w ciągu kilku miesięcy opanowały całą Sycylię, a następnie przeprawiły się na kontynent i zajęły Neapol, doprowadzając do upadku Królestwa Obojga Sycylii. Ten sukces postawił Cavoura w trudnej sytuacji. Istniała realna obawa, że wierny ideałom Mazziniego republikanin proklamuje na południu republikę lub ruszy na broniony przez garnizon francuski Rzym. Takie działanie sprowokowałoby międzynarodowy kryzys. Aby przejąć inicjatywę, Cavour wysłał armię piemoncką, która, omijając Rzym, wkroczyła na terytorium Państwa Kościelnego, a następnie ruszyła na południe. Garibaldi stanął przed trudnym wyborem: dochować wierności republikańskim ideałom, co mogło oznaczać wojnę domową, czy podporządkować się monarchii w imię jedności narodowej? Wybrał drugą opcję. Na historycznym spotkaniu w Teano przekazał zdobycze królowi Wiktorowi Emanuelowi II, pieczętując tym samym monarchiczny charakter zjednoczonych Włoch. Proklamacja Królestwa Włoch i dokończenie dzieła Po plebiscytach potwierdzających przyłączenie Południa, 17 marca 1861 roku, w Turynie, zebrał się pierwszy ogólnowłoski parlament, który proklamował powstanie Królestwa Włoch. Na czele państwa stanął Wiktor Emanuel II z dynastii sabaudzkiej. Proces zjednoczenia nie był jednak zakończony. Poza granicami nowego państwa wciąż pozostawała Wenecja i Rzym z Lacjum. Obie prowincje udało się przyłączyć dzięki zręcznemu wykorzystaniu kolejnych europejskich konfliktów. W 1866 roku Włochy zawarły sojusz z Prusami przeciwko Austrii. Mimo że armia włoska poniosła klęskę na lądzie (pod Custozzą) i na morzu (pod Lissą), zwycięstwo Prus pod Sadową zmusiło Austrię do kapitulacji. Na mocy traktatu pokojowego Wenecja została przekazana Włochom. Ostatni akt zjednoczenia rozegrał się w wyniku wojny francusko-pruskiej. Po klęsce pod Sedanem i upadku cesarstwa Napoleona III, Francja była zmuszona wycofać swój garnizon z Rzymu. 20 września 1870 roku wojska włoskie wkroczyły do Wiecznego Miasta, kładąc kres świeckiej władzy papieży. W lipcu 1871 roku Rzym został oficjalnie ogłoszony stolicą zjednoczonych Włoch. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Jedno jezioro łączy trzy europejskie kraje. Niemcy nazywają je „swoim morzem”
Jezioro Bodeńskie to malowniczy akwen położony na styku Niemiec, Austrii i Szwajcarii. Łączy w sobie imponującą głębokość, rozległą powierzchnię i unikatowy system wodny, będący źródłem wody pitnej dla milionów mieszkańców. Jednak jego prawdziwy urok kryje się w różnorodności atrakcji: od wysp z zabytkowymi klasztorami i ogrodami kwiatowymi, przez urokliwe nadbrzeżne miasteczka, po setki kilometrów tras rowerowych i możliwości uprawiania sportów wodnych. Dzięki temu każdy, kto tu przybywa, może poczuć jednocześnie bliskość natury, smak lokalnej historii i przyjemność aktywnego wypoczynku.
Spis treści: Gdzie leży Jezioro Bodeńskie? Powierzchnia i głębokość Jeziora Bodeńskiego Turystyka nad Jeziorem Bodeńskim Jezioro Bodeńskie, znane także jako Jezioro Konstanckie, to jedno z najważniejszych i najbardziej malowniczych jezior Europy Środkowej. Położone jest u podnóża Alp, na pograniczu trzech krajów – Niemiec, Austrii i Szwajcarii. Większość jego linii brzegowej znajduje się po stronie niemieckiej, głównie w dawnym kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, choć popularny odcinek z miasteczkiem Lindau należy do Bawarii. Fragment jeziora leży również po stronie austriackiej, w rejonie południowo-wschodniego krańca, natomiast reszta przynależy do Szwajcarii. Gdzie leży Jezioro Bodeńskie? Jezioro Bodeńskie stanowi nie tylko naturalną granicę między państwami, ale również istotny rezerwuar wody pitnej – dostarcza jej dla około 4,5 mln mieszkańców regionu. Rzeka Ren przepływa przez jezioro, łącząc jego różne części i nadając mu unikatowy charakter hydrologiczny. Jezioro dzieli się na trzy główne części: Obersee, czyli Górne Jezioro – największą część wschodnią; Untersee, czyli Dolne Jezioro – część zachodnią; Seerhein – czterokilometrowy odcinek będący częścią rzeki Ren, łączący Dolne Jezioro z resztą systemu. Nazwa „Bodeńskie” wywodzi się od wsi Bodman, jednej z najstarszych miejscowości położonej na zachodnim krańcu jeziora. W różnych językach europejskich funkcjonuje też określenie Jezioro Konstanckie (od miasta Konstancja, niem. Konstanz) – w ten sposób określają je m.in. Francuzi i Włosi. W materiałach niemieckich czasem można spotkać przydomek „szwabskie morze” (Schwäbisches Meer), wynikający z błędnej interpretacji starożytnych zapisów rzymskich, które odnosiły się do Bałtyku. Najważniejsze miasta nad Jeziorem Bodeńskim Brzegi Jeziora Bodeńskiego obfitują w malownicze miasta i miasteczka, które przyciągają turystów nie tylko urokliwym położeniem, ale też bogatą historią i architekturą. Po stronie niemieckiej największe znaczenie mają: Konstancja (Konstanz) – największe miasto nad jeziorem, słynące z zabytkowego starego miasta i katedry, Friedrichshafen – znane z muzeum Zeppelina i nadbrzeżnych atrakcji turystycznych, Lindau (Bodensee) – położone na wyspie miasto z charakterystyczną latarnią morską i malowniczym portem, Überlingen i Meersburg – mniejsze, ale bardzo urokliwe miasta z historycznymi zamkami i promenadami nad jeziorem. Po stronie szwajcarskiej warte odwiedzenia są: Kreuzlingen – sąsiad Konstancji, z pięknym dostępem do jeziora, Rorschach i Romanshorn – mniejsze miejscowości z nadbrzeżnymi promenadami i marinami. Natomiast po stronie austriackiej najważniejsza jest Bregencja (Bregenz), słynąca z Festiwalu Bregenz i imponującej sceny operowej nad wodą. Te miasta tworzą sieć atrakcji kulturalnych, sportowych i rekreacyjnych, które sprawiają, że Jezioro Bodeńskie jest popularnym kierunkiem turystycznym. Powierzchnia i głębokość Jeziora Bodeńskiego Jezioro Bodeńskie zachwyca swoimi rozmiarami i zróżnicowaną morfologią. Jego powierzchnia wynosi około 538,5 km², co czyni je trzecim pod względem wielkości jeziorem Europy Środkowej, po Balatonie na Węgrzech i Jeziorze Genewskim na granicy szwajcarsko-francuskiej. Długość linii brzegowej to aż 273 km, co daje wiele możliwości spacerów, wycieczek rowerowych i obserwacji przyrody. Głębokość jeziora osiąga maksymalnie 254 m, co klasyfikuje je jako głęboki akwen. Wysokość tafli wody wynosi 395,23 m n.p.m., a całkowite zasoby wodne oszacowano na 48 km³. Te parametry czynią z Jeziora Bodeńskiego nie tylko atrakcję krajobrazową, ale też istotny element systemu wodnego regionu, zarówno pod kątem ekologicznym, jak i gospodarczym. Na jeziorze znajduje się kilka wysp: Mainau, słynąca z ogrodów kwiatowych, Reichenau, z klasztorem wpisanym na listę UNESCO, Lindau, na której położone jest miasto o tej samej nazwie. Każda z wysp oferuje wyjątkowe atrakcje turystyczne, od spacerów po ogrodach po zwiedzanie zabytków i podziwianie panoramy Alp. Turystyka nad Jeziorem Bodeńskim Jezioro Bodeńskie jest popularnym miejscem wypoczynku i rekreacji wśród turystów z Niemiec, Austrii i Szwajcarii. Atrakcje turystyczne obejmują zarówno zwiedzanie miast i wysp, jak i aktywności na świeżym powietrzu. Wokół jeziora prowadzi długa, licząca około 260 km trasa rowerowa, w większości utwardzona i oddzielona od ruchu samochodowego. Trasa jest przeważnie płaska, co czyni ją odpowiednią dla rodzin i początkujących rowerzystów. Po drodze można zatrzymać się w urokliwych miasteczkach, skorzystać z lokalnych restauracji i kawiarni oraz podziwiać panoramę Alp Szwajcarskich, które w pogodny dzień tworzą niezwykłe tło krajobrazowe. Miłośnicy sportów wodnych znajdą tu szeroki wybór atrakcji – od żeglarstwa, przez kajakarstwo, po windsurfing i rejsy statkami pasażerskimi. Popularne są również spacery nad brzegiem, wędrówki po nadbrzeżnych promenadach oraz zwiedzanie licznych zabytków i muzeów. Jezioro Bodeńskie pełni także funkcję edukacyjną i ekologiczną. Rezerwuar wody pitnej dla milionów mieszkańców wymaga zachowania wysokiego standardu ochrony środowiska, co czyni region wzorem zrównoważonej turystyki. W praktyce oznacza to ograniczenia w niektórych strefach, ochronę przyrody przez organizacje pozarządowe (np. EuroNatur) i prowadzenie działań edukacyjnych dla odwiedzających. Dzięki zróżnicowanej ofercie, zarówno pod względem aktywności, jak i krajobrazów, Jezioro Bodeńskie pozostaje jednym z najchętniej odwiedzanych akwenów w Europie Środkowej. Turystów przyciąga tu połączenie natury, historii i kultury oraz komfortowa infrastruktura sprzyjająca aktywnemu wypoczynkowi. Nasza autorka Marzena Wardyn-Kobus Autorka tekstów z pogranicza przyrody, kultury i podróży. W serwisie tworzy artykuły popularnonaukowe o otaczającym nas świecie, łącząc rzetelną wiedzę z przystępnym językiem i dbałością o szczegóły. Pisze, by zachęcać innych do uważnego kontaktu z przyrodą – nawet tą najbliższą, tuż za domem. Kaszubka mieszkająca na Kujawach, zakochana w górskich szlakach i leśnych bezdrożach. Jej przydomowy ogródek to strefa zrównoważonego eksperymentowania – dąży do tego, by uprawiać rośliny ekologicznie, z szacunkiem dla natury. Wolne chwile spędza z książką, wędrując po lesie lub tworząc makramy.
„Trudno uwierzyć, że to nie Włochy” – dotarłem do jednego z najpiękniejszych miast Europy
Stolica Styrii przyciąga nie tylko architekturą, ale też atmosferą, której trudno szukać gdzie indziej w Austrii. Tylko tu śródziemnomorski luz tak doskonale przeplata się z habsburską elegancją.
Spis treści: Targ pełen smaków i aromatów Styrii Spacer po Grazu: gdzie włoski klimat spotyka austriacką elegancję Franciszkanie, rzeźnicy i włoski renesans w samym sercu Grazu Zamek Cesarski i schody, które nigdy się nie spotykają Szynka spod wulkanu i sekretne smaki cesarskiego Grazu Alternatywny Graz: sztuka uliczna i biały słoń w kościele Jabłkowe skarby Styrii i złoto austriackiej Toskanii Jak zaplanować podróż do Grazu? Graz to jedno z tych miejsc, gdzie włoski temperament spotyka austriacką precyzję. Położone po południowej stronie Alp, kusi nie tylko śródziemnomorską atmosferą i kawą podawaną w stylu rzymskim, ale też intensywnymi smakami Styrii: od zielonego oleju z pestek dyni, po jabłkowe wino. To idealny kierunek na weekendowy city break z nutą kulinarnego szaleństwa. Targ pełen smaków i aromatów Styrii Na targu na Kaiser-Josef-Platz panuje gwar, który miesza się z zapachem świeżych ziół, dojrzewających serów i owoców prosto z sadu. Stragany uginają się od złocistych jabłek, słodko pachnących malin i czereśni, a obok nich pysznią się stosy pomidorów, papryki i główki kapusty, jeszcze wilgotne od porannej rosy. Sprzedawcy nawołują klientów z charakterystyczną, śpiewną intonacją, a ich głosy stapiają się z szelestem papierowych toreb i stukotem noży krojących chrupiący chleb. W powietrzu unosi się też wyrazisty aromat styryjskiego oleju z pestek dyni – ciemnozielonego płynu o orzechowym posmaku, który można tu kupić niemal na każdym rogu. Niektórzy sprzedawcy pozwalają spróbować kilku kropel na kromce białego pieczywa: smak jest intensywny i głęboki. To właśnie ten świeży olej, nazywany często „zielonym złotem Styrii”, sprawia, że w południowej Austrii warzywa czy sałatki zamieniają się w coś absolutnie wyjątkowego, a Kaiser-Josef-Platz to najlepsze miejsce, aby rozpocząć zwiedzanie Grazu. Spacer po Grazu: gdzie włoski klimat spotyka austriacką elegancję Na spacer po centrum miasta udaję się wczesnym popołudniem, kiedy słońce zawisa nad czerwonymi dachami Grazu. W powietrzu unosi się lekko słodkawy zapach, kojarzący się z rozgrzanym kamieniem i świeżym pieczywem z małych piekarni, które kryją się w bocznych ulicach. Kamienice mają fasady w kolorach wyblakłej ochry i piasku, a ich okna zdobią ciężkie, zielone okiennice. Graz to podobno najbardziej włoskie z austriackich miast. Położony po tej cieplejszej, południowej stronie Alp, ma w sobie wiele ze śródziemnomorskiego klimatu Italii. Nawet kawa jest tu częściej podawana na sposób rzymski niż wiedeński. Wchodzę w Herrengasse, główną arterię Starego Miasta. Wytyczona w XV wieku aleja wraz z sąsiednimi uliczkami jest przeznaczona wyłącznie dla ruchu pieszego, rowerowego oraz tramwajowego, tworząc jednocześnie handlowe centrum miasta. To tu od ponad stu lat stoi dom towarowy K&O — najstarszy w Austrii. Z zewnątrz to elegancka kamienica, ale najcenniejsze kryje się na dachu: taras, z którego miasto wygląda jak malowane akwarelą. Szukacie dobrego miejsca w Grazu na selfie z czerwonymi dachami miasta w tle? Lepszego nie znajdziecie. Z tarasu doskonale widać wąskie uliczki, ogromny Park Miejski i wieżę zegarową na Schlossbergu – jeden z symboli miasta. Franciszkanie, rzeźnicy i włoski renesans w samym sercu Grazu Schodzę w stronę Klasztoru Franciszkanów. Wewnętrzny krużganek pachnie chłodnym kamieniem i starym drewnem. Panuje tu absolutna cisza. Aż trudno uwierzyć, że znajduję się w ścisłym centrum drugiego największego miasta w Austrii. Zakątek Franciszkański – tuż obok klasztoru – jest wciąż znany jako Kwartał Rzeźników. Swoją nazwę zawdzięcza wielowiekowej tradycji — to właśnie w tym miejscu handlarze mięsem sprzedawali dawniej swoje wyroby. Obecnie to popularny punkt spotkań mieszkańców, gdzie można poczuć południowy klimat — widoczny zarówno w otoczeniu, jak i w ofercie kulinarnej z włoskimi i styryjskimi specjałami. Po obiedzie warto zajrzeć do Eckhards Confiserie, by skosztować lokalnych słodkości z olejem z pestek dyni. Zakręcam w stronę dziedzińca budynku Parlamentu. Landhaus, a szczególnie jego wewnętrzny dziedziniec z arkadami, uchodzi za perłę włoskiego renesansu. W sali obrad, ukrytej za charakterystycznymi okrągłymi oknami, zbiera się parlament Styrii. W okresie adwentu architektura obiektu stanowi wyjątkowe tło dla słynnej szopki lodowej, a sam dziedziniec staje się miejscem koncertów i spektakli teatralnych. Zamek Cesarski i schody, które nigdy się nie spotykają Tuż za rogiem wznosi się Zamek Cesarski. Nie chodzi bynajmniej o kolejną letnią rezydencję imperatorów Austrii. W latach 1379–1619 Graz był siedzibą dworu cesarzy Ferdynanda II i Ferdynanda III, zanim przenieśli się do Wiednia, stanowiąc przez ten czas de facto stolicę państwa południowych Habsburgów. Po tym okresie pozostało jedno z najbardziej tajemniczych rozwiązań architektonicznych późnego gotyku – podwójne spiralne schody – dwa biegi mocno zakręconych schodów, które mijają się w drodze do wnętrza Zamku, jednak nigdy się nie łączą. Szynka spod wulkanu i sekretne smaki cesarskiego Grazu Spacer po mieście pełnym knajpianych ogródków pobudził mój apetyt. Wchodzę do restauracji Die Herzl (Prokopigasse 12). Drewniane belki stropu pachną żywicą, a w powietrzu unosi się aromat pieczonego mięsa i ziół. Zamawiam deskę wędlin, w tym styryjską szynkę dojrzewającą Volcano. Jest cienko pokrojona, o lekko różowym środku i delikatnym tłuszczu, który topi się na języku. Intrygujący smak — zioła, lekka słodycz, subtelny aromat drewna bukowego. Kelnerka mówi, że dojrzewa co najmniej sześć miesięcy w Vulkanland, regionie wulkanicznych wzgórz i winnic. Na deser wybieram Piekarnię Dworską Edegger-Tax (Hofgasse 6) z 1561 roku. Nazwa brzmi dostojnie i nie ma w tym przypadku. To tu regularnie bywała cesarzowa Elżbieta, zwana Sisi. Mnie zachwyca efektowny, drewniany portal sklepu, zwieńczony złoconym wizerunkiem dwugłowego orła. Wewnątrz czeka już na mnie Joshua Monis, popularny twórca internetowy z Grazu, którego zamierzam spytać o jego ulubione miejsce w mieście. „Nie zdziwisz się, jeśli wymienię Wzgórze Schlossberg, które widać z każdego zakątka Grazu” – opowiada Joshua – „Z dawnej fortecy pozostała już co prawda tylko wieża zegarowa. Resztę rozebrano na rozkaz Napoleona Bonaparte. Można tam wjechać kolejką linowo-szynową lub wejść po schodach. Na górze warto napić się piwa w jednym z ogródków lub po prostu odpocząć. Wiosną i latem na Schlossbergu bywa naprawdę wiele ludzi”. Alternatywny Graz: sztuka uliczna i biały słoń w kościele Do niedawna lewobrzeżny Graz uchodził za mniej pocztówkową część miasta. Oświetlona późno popołudniowym słońcem okolica przybiera ciepły pomarańczowy odcień, gdy przechodzę przez most na rzece Mur i kieruję się w stronę Placu Lend. Na wystawach designerskich butików wiszą torby z recyklingu, w witrynach stoją ceramiczne kubki w kształcie jabłek, a w środku pachnie kawą z małych palarni. Z każdej strony patrzą na mnie gigantyczne murale, zdobiące fasady starych budynków. Tom Lohner, lokalny artysta i autor jednego z murali, opowiada mi, że Lend to miejsce tętniące życiem o każdej porze. To tu spotykają się lokalni mieszkańcy, a w okolicy są najlepsze bary i kawiarnie w mieście. Młodzi siedzą na ławkach, piją piwo prosto z butelek (picie alkoholu na ulicach jest w Austrii dozwolone), a powietrze pachnie meksykańskim jedzeniem z knajpy La Meskla (Lendplatz Marktstand 40). Tuż obok znajduje się Tag Werk — eksperymentalny sklep, w którym każdy produkt przygotowują ludzie poniżej 25. roku życia. Na półkach: lniane torby, kolorowe czapki i biżuteria z recyklingu. Plac Lend to dopiero początek alternatywnego Grazu. Idąc dalej, trafiam na ulicę, którą nieformalnie nazywa się Kurt Cobain Strasse. Kawałek dalej znajduje się jedno z najbardziej niezwykłych miejsc w mieście – kościół St Andrä, jedyna znana mi świątynia katolicka urządzona w stylu pop-art. Wnętrze jest jak kontrapunkt do tradycyjnej katedry — białe ściany przecięte kolorowymi instalacjami, a na nich neonowi święci jak z puszek zupy Campbell. Na środku stoi ogromna rzeźba białego słonia – jasne nawiązanie do powiedzenia o białym słoniu w pokoju, czyli o temacie, o którym wszyscy wiedzą, ale nikt nie mówi. Jabłkowe skarby Styrii i złoto austriackiej Toskanii „Świeże, soczyste, styryjskie” – to nie tylko slogan, ale i fakt: aż 80% jabłek uprawianych w Austrii pochodzi ze Styrii. Styryjskie jabłko to prawdziwa bomba witaminowa – smaczne, niskokaloryczne, a przy tym pełne wartości odżywczych. Z jabłek wytwarza się tu nie tylko soki i nektary, ale i cydry, likiery, dżemy czy destylaty. W regionie działa nawet specjalny szlak turystyczny – Steirische Apfelstraße, który prowadzi przez sady, winiarnie i gospodarstwa oferujące lokalne specjały. Przy szklance jabłkowego wina spotykam się z Konradem Cygalem, polskim śpiewakiem operowym, który od lat mieszka w Grazu i doskonale zna tutejsze tradycje. „Nasze najlepsze szczepy to Sauvignon blanc i Gelber Muskateller – to drugie wino jest uznawane za złoto austriackiej Toskanii” – mówi artysta i dodaje: „Wystarczy łyk Muskatellera albo łyżeczka jabłkowego dżemu, by zrozumieć, że Styria smakuje słońcem”. Jak zaplanować podróż do Grazu? Graz to idealny kierunek na city break – łączy śródziemnomorski klimat, zabytki wpisane na listę UNESCO i autentyczną, lokalną kuchnię. Jeśli planujesz krótki wyjazd do drugiego największego miasta Austrii, poniżej znajdziesz najważniejsze informacje praktyczne: od dojazdu i noclegu, po miejsca, gdzie dobrze zjesz i co warto zobaczyć. Jak dojechać do Grazu? Najwygodniejszym sposobem dotarcia do Grazu z Polski jest lot do Wiednia, dostępny m.in. z Warszawy, Gdańska i Krakowa. Z wiedeńskiego lotniska można bezpośrednio dojechać pociągiem do Grazu – podróż zajmuje około 2,5 godziny. Ceny biletów zaczynają się już od 10 euro. Gdzie się zatrzymać? W Grazu znajdziesz dużą bazę noclegową w różnych przedziałach cenowych. Dla osób szukających komfortu w rozsądnej cenie sprawdzi się Motel One – ceny za noc zaczynają się tam od około 120 euro. Jeśli wolisz coś bardziej kameralnego, rodzinny Hotel Gollner, położony tuż obok Josefplatz, oferuje wygodne pokoje już od 150 euro za noc. W cenie znajduje się także styryjskie śniadanie, które pozwoli dobrze rozpocząć dzień. Gdzie dobrze zjeść w Grazu? Kuchnia Styrii to coś, czego warto spróbować podczas wizyty w Grazu – od oleju z pestek dyni po wykwintne lokalne wina. Poniżej lista rekomendowanych miejsc: Restaurant Der Steirer (Hotel Weitzer, Belgiergasse 1) – kultowa kuchnia styryjska w nowoczesnym wydaniu. s’Fachs (Neutorgasse 13) – sklep i bistro z lokalnymi produktami prosto od producentów. Na miejscu można spróbować m.in. pesto z pestek dyni czy win w ramach kulinarnego "castingu". Landhaus Keller (Schmiedgasse 9) – klasyczna austriacka kuchnia z takimi daniami jak tafesspitz czy Graser Kraupthauptel. Die Geniesserei am Markt (Kaiser-Josef-Platz 6) – restauracja przy samym targu, z daniami ze świeżych produktów dostępnych tego samego dnia. Kawiarnia König (Kaiser-Josef-Platz 1) – historyczna kawiarnia, popularna wśród lokalnych literatów. Café Promenade (Erzherzog-Johann-Allee 1) – elegancka kawiarnia w parku miejskim, idealna na kawę i ciasto w zielonej scenerii. Gatto im Museum (Joanneumsviertel, Raubergasse 10) – klimatyczny bar ogrodowy w muzeum etnograficznym. Co warto wiedzieć przed wyjazdem? Planując zwiedzanie Grazu, warto rozważyć zakup karty turystycznej Graz Card. Karta umożliwia: darmowy transport publiczny w strefie 101 (w tym kolejkę i windę na Schlossberg), bezpłatny wstęp do wielu muzeów i atrakcji. Dostępne są trzy warianty: 24 h – 23–30 euro, 48 h – 29–39 euro, 72 h – 34–44 euro. Dla osób, które posiadają już bilet na komunikację miejską, przygotowano wersję Graz Card Light – obejmuje te same zniżki i wejścia, ale bez transportu. Wypad za miasto? Muzeum Schwarzeneggera i jezioro Thalersee Jeśli masz trochę więcej czasu, zaplanuj krótki wypad do miejscowości Thal, oddalonej o zaledwie 4 km od Grazu. Znajduje się tam Muzeum Arnolda Schwarzeneggera, urządzone w jego rodzinnym domu. Tuż obok leży malownicze jezioro Thalersee, idealne na spacer i chwilę odpoczynku. Źródła: National Geographic Traveler, Austria.info Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska” i National-Geographic.pl. Dziennikarz podróżniczy i popularnonaukowy z 20-letnim stażem. Wcześniej odpowiedzialny m.in. za magazyny „Focus”, „Focus Historia” i „Sekrety Nauki”. Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów podróżniczych. Inicjator projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Miłośnik tenisa, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Jedno z najpiękniejszych jezior w Europie. Spotykają się tu trzy kraje
Jezioro Bodeńskie, położone na styku Niemiec, Austrii i Szwajcarii, skrywa niejedną niespodziankę. Od legendarnych sterowców Zeppelina, przez rejsy z widokiem na Alpy, aż po „Bawarską Riwierę” i tajemnice średniowiecznych miast – ta okolica zachwyca historią, przyrodą i nieoczywistymi atrakcjami. Jeśli szukasz pomysłu na wyjazd pełen kontrastów, Jezioro Bodeńskie ma wszystko, czego potrzeba.
Spis treści: Granice, których nie ma – spór o podział Jeziora Bodeńskiego Sterowce nad Jeziorem Bodeńskim – historia i powrót legendy Zeppelina Rejs po Jeziorze Bodeńskim Lindau i Bawarska Riwiera – elegancja, wille i letni luz nad jeziorem Jezioro Bodeńskie – informacje praktyczne Po drabiniastym metalowym trapie wchodzę na pokład największego sterowca w historii, długiego na 245 m LZ 129 Hindenburga. To bliźniak sterowca LZ 130 Graf Zeppelin nazwanego tak na cześć ich wynalazcy, hrabiego (czyli grafa) Ferdinanda von Zeppelina, który konstruował je w Friedrichs­hafen nad Jeziorem Bodeńskim. Te dwa sterowce to największe statki powietrzne, jakie kiedykolwiek zbudował człowiek. Zaglądam do pasażerskich kabin ze składanymi łóżkami i do salonu z krzesłami o giętych metalowych stelażach, w których rozsiadało się eleganckie towarzystwo popijające szampanem serwowane na porcelanowych talerzach posiłki. Granice, których nie ma – spór o podział Jeziora Bodeńskiego Jezioro Bodeńskie nie ma ono jednoznacznie ustalonej granicy państwowej na wodzie. Akwen leży na styku Niemiec, Szwajcarii i Austrii, ale te trzy państwa nigdy formalnie nie określiły przebiegu granic w jego akwenie. W praktyce każdy interpretuje to trochę inaczej: Szwajcaria uważa, że granica biegnie środkiem jeziora, Austria twierdzi, że jezioro jest wspólne (condominium), Niemcy zazwyczaj nie zajmują stanowiska. W efekcie na mapach granice na jeziorze często po prostu… nie są rysowane. Sterowce nad Jeziorem Bodeńskim – historia i powrót legendy Zeppelina Te gigantyczne sterowce jako pierwsze oferowały komercyjne loty przez ocean (w latach 1928–1937), zabierając bogatych pasażerów w luksusową podróż z Europy do USA i Brazylii. Zeppeliny, dzięki czterem potężnym silnikom Maybacha, rozpędzały się do 135 km/godz., pokonując Atlantyk w jak na tamte czasy rekordowe 5 dni, 19 godz. i 51 min. I tak aż do ostatniej podróży, kiedy to podczas lądowania w USA, 6 maja 1937 r., sterowiec LZ 129 Hindenburg stanął w płomieniach. Katastrofę na żywo oglądał oczekujący na jego przybycie tłum. 13 pasażerów i 22 członków załogi zginęło w płomieniach lub ratując się przed nimi skokiem na ziemię. 62 osoby, w tym kapitan, przeżyło. To był koniec ery potężnych sterowców. W Muzeum Zeppelinów, mieszczącym się w białym budynku dawnego dworca w stylu Bauhaus, z widokiem na Jezioro Bodeńskie, wszystko odtworzono dokładnie tak, jak było… zanim się spaliło. Cóż to były za giganty! Jumbo jet czy budynek muzeum wyglądają przy nich jak mikrusy! Zaglądam do wnętrza unoszącego sterowiec balonu w kształcie cygara. Konstrukcję podtrzymywał aluminiowy szkielet obity materiałem, a wypełniał… wodór. Ten łatwopalny gaz najpierw zapewnił sterowcom sukces, a potem skutecznie je uziemił. Co ciekawe, wedle pierwotnych projektów gazem unoszącym je w powietrze miał być szlachetny i niepalny hel. Zastąpiono go wodorem z powodu embargo narzuconego po I wojnie światowej na Niemcy przez USA, w tamtych czasach jedynego na świecie producenta helu. W tym miejscu warto dodać, że zeppeliny to nie tylko romantyczne podróże przez Atlantyk. Były też na usługach nazistowskiej propagandy, a z ich mniejszych wersji przeprowadzano bombardowania miast. Tego też dowiem się w muzeum w Friedrichshafen. Dziś nad Jeziorem Bodeńskim wciąż można zobaczyć sterowce. Dużo mniejsze, bo mające zaledwie 75 m długości, wypełnione niepalnym helem. Wskrzeszono je całkiem niedawno, bo pierwszy lot nowoczesny zeppelin odbył w 1997 r. Można się nim wybrać na rejs widokowy dookoła Jeziora Bodeńskiego. Trwa on 120 min i niestety kosztuje fortunę… bo aż 1120 euro! Jak widać, sterowce, jak były, tak i są luksusowym środkiem transportu. Rejs po Jeziorze Bodeńskim Zamiast zeppelinem ruszam więc w rejs promem po spokojnej tafli Jeziora Bodeńskiego, trzeciego największego w Europie (po Balatonie i Jeziorze Genewskim). Jego głębokość sięga 254 m, a długość linii brzegowej to aż 273 km – nic dziwnego, że miejscowi nazywają je morzem. I jak na morze przystało, łączy ono aż trzy kraje: Niemcy, Austrię i Szwajcarię. Z górnego otwartego pokładu promu rozpościerają się piękne widoki na poszarpane szczyty Alp na odległym szwajcarskim brzegu. Na tym bliższym, niemieckim, do jeziora spływają równe rzędy sadów i winnic, bo rośliny uwielbiają tutejszy mikroklimat, dzięki któremu pas wokół brzegu nazywany jest owocowym ogrodem. Konstancja Płynę do leżącej na przeciwnym brzegu Konstancji, największego miasta nad Jeziorem Bodeńskim, które po angielsku, francusku czy włosku nazywa się Jeziorem Konstancji właśnie. Jej portu strzeże, prężąc jędrne piersi, obrotowa rzeźba przedstawiająca najsłynniejszą rzymską kurtyzanę, Imperię, trzymającą w dłoniach posążki dwóch nagich mężczyzn. Jeden z nich to cesarz Zygmunt Luksemburski, drugi to papież Marcin V. Jego wybór na konklawe – w 1417 r. właśnie w Konstancji – zakończyło rozłam w kościele i czasy, gdy próbowało nim rządzić nawet trzech papieży jednocześnie. Figurę tę, inspirowaną satyrą Balzaka na moralność i korupcję władzy, stworzył pochodzący znad Jeziora Bodeńskiego rzeźbiarz Peter Lenk, wywołując przy okazji inauguracji w 1993 r. wielki skandal. 32 lata później Imperia jest ulubionym przez mieszkańców symbolem miasta. „Zacytowany” przez artystę sobór odbył się w latach 1414–1418 w budynku znajdującym się tuż za plecami posągu. Jego biało-czarna zwalista bryła przykryta jest potężną czapą spadzistego dachu ozdobionego maleńkimi okienkami i wieżyczkami na rogach. To liczący sobie 600 lat największy budynek dawnej Konstancji. Dziś w sali, w której kardynałowie debatowali nad wyborem papieża, mieści się restauracja Konzil specjalizująca się w daniach z jeziornych ryb. Budowla przetrwała, podobnie jak i najstarsza część miasta, dzięki fortelowi mieszkańców, którzy sprytnie wykorzystali bliskość granicy ze Szwajcarią. Konstancja uniknęła amerykańskiego bombardowania podczas II wojny światowej, zostawiając włączone światła po godzinie policyjnej, podobnie jak jej szwajcarski – a zatem neutralny – sąsiad Kreuzlingen (dziś oba te miasta zlały się w jedną aglomerację). Rybacy A wracając do ryb. 10 lat temu na Jeziorze Bodeńskim łowiło je 100 rybaków. Dziś, choć ryb nie brakuje, zostało ich ok. 40. Z jednym z nich, Paulem Katterloherem, spotykam się na kilka chwil przed świtem. Płyniemy sprawdzić sieci niewielką zieloną łódką z białą nadbudówką po spokojnej, niezmąconej ani jedną falą tafli jeziora. – Wiatr jak z zegarkiem w ręku nadejdzie około ósmej, znad ośnieżonych nawet latem szczytów Alp na szwajcarskim brzegu – tłumaczy Paul. – Niekiedy potrafi wzburzyć całkiem spore fale, zimą nawet do 2 m! To jeden z powodów, dla których Paul jest na jeziorze tak wcześnie. Drugi to ciemność. – Rybacy ją lubią, podobnie jak kryminaliści. Dzięki niej ryby nie są w stanie dostrzec sieci, więc łatwiej je przechytrzyć – śmieje się. Z tego samego powodu, jak tłumaczy, najlepszy połów zdarza się, gdy woda jest „zachmurzona”, czyli po deszczu i w bezksiężycowe noce. Wtedy Paul potrafi wyciągnąć z sieci nawet i 80 kg okoni, karpi, linów, płoci czy węgorzy. Zdarzają się też szczupaki. Oraz niespodzianki. Największy sum, jakiego złowił, ważył 72 kilo! Jednak najbardziej lubi łowić karpie, bo są tłuste i idealne do wędzenia, oraz wyjątkowo smaczne leszcze. Choć z tymi ostatnimi jest masa roboty, bo przed zjedzeniem z każdego trzeba wyciągnąć dokładnie 128 ości. Przy łódce rybackiej Paula kursujące po Jeziorze Bodeńskim promy wydają się wielkie niczym zeppeliny. Ruszają spod muzeum sterowców w Friedrichshafen. W drodze ku Konstancji zawijają jeszcze do niedalekiego Meersburga, gdzie pasażerowie schodzą po trapie pod łososiową barokową fasadą „nowego zamku”, dawnej siedziby biskupów Konstancji. Z kolei stary VII-wieczny zamek, uchodzący za najstarszy w Niemczech, malowniczo wieńczy górujące nad miejscowością wzgórze. U jego stóp wiją się urokliwe uliczki otoczone domami o geometrycznych, szachulcowych fasadach. Lindau i Bawarska Riwiera – elegancja, wille i letni luz nad jeziorem Czas wybrać się na południowo-wschodni kraniec jeziora, ku Bregencji położonej na niewielkim austriackim kawałeczku jego wybrzeża. Chwilę wcześniej, tuż przed granicą, kryje się Lindau, którego najstarsza, niezwykle urokliwa część leży na wyspie połączonej z lądem cienką groblą. Po fasadach budynków od razu widać, że mieszkańcy byli osobami raczej zamożnymi. Lindau rozkwitło dzięki doskonałej pozycji na transalpejskim szlaku kupieckim: wymieniano tu sprowadzane z Włoch cytrusy, przyprawy i tekstylia na sól, zboże czy ryby, a historię tego handlu opowiada kolorowy fresk na fasadzie XV-wiecznego ratusza. Wieńczy ją metalowe drzewo – zapewne lipa, gdyż to ona kryje się pod nazwą miasta. Po pożarze z końca XVIII w., który strawił część (na szczęście nie całość) średniowiecznej starówki, odbudowano ją w pysznym barokowym stylu. Z kolei wiek później na wybrzeżu wokół miasta zaczęły wyrastać reprezentacyjne wille otoczone wspaniałymi ogrodami. Modę na „Bawarską Riwierę” zapoczątkował w 1848 r. książę Luitpold, wznosząc tu letnią rezydencję. Miejscowa klasa średnia i bogate rody szlacheckie szybko poszły w jego ślady. Do dziś zachowało się ok. 30 domostw. Chociażby Villa Leuchtenberg, która jako pierwsza nie tylko w regionie, ale i w całych południowych Niemczech miała elektryczność, czy Villa Toscana wzniesiona przez Wielkiego Księcia Toskanii Ferdynanda IV. Otaczający ją schodzący do jeziora park można zwiedzać, a sama willa jest najbardziej pożądanym miejscem na śluby w okolicy. Z kolei Villę Wacker można podziwiać tylko od strony wody. Poznamy ją po zamkowej, ozdobionej wieżą bryle z norymberskiego czerwonego piaskowca. Do jej wnętrz w stylu secesyjnym mają wstęp tylko szczęśliwcy zaprzyjaźnieni z właścicielami, rodziną Boss. Za to wszyscy mogą pospacerować po należących teraz do miasta wspaniałych ogrodach otaczających willę Lindenhof wzniesioną przez kupca z Lindau. Dziś to jeden z pyszniejszych parków nad Jeziorem Bodeńskim. Poza samą willą czy fikuśnym domkiem szwajcarskim znajdziemy tu całkiem już współczesny, latem tętniący życiem klub plażowy Lindi. Można tu wypożyczyć supa czy kajak albo po prostu rozłożyć się na leżaku i zagapić na Bregencję na austriackim brzegu i zachwycające ośnieżone góry po szwajcarskiej stronie jeziora. Jezioro Bodeńskie – informacje praktyczne Dojazd Do Friedrichshafen dostaniemy się samochodem z Warszawy w 12 godz. albo pociągiem w 4 godz. – z lotniska w Monachium. Tam dolecimy z Warszawy LOT-em za mniej więcej 1 tys. zł. Do Konstancji z kolei najłatwiej dolecieć przez Zurych. Potem już tylko 1,5 godz. pociągiem z lotniska. Nocleg Graf Zeppelin, wygodny hotel w Konstancji schowany za bogato zdobioną freskami fasadą. Pokój 2-os. ze śniadaniem: od 550 zł. Obsthof Steffelin. Gartenweg 1, Markdorf, nocleg na farmie wśród sadów ciągnących się szpalerami koło Ittendorf i z widokiem na Jezioro Bodeńskie to pomysł na ucieczkę od zgiełku. Pokój: od 65 euro. Kemping: od 20 euro. Jedzenie Konzil – w liczącym 600 lat największym budynku dawnej Konstancji odbył się w latach 1414–1418 sobór Kościoła katolickiego. W sali, gdzie debatowano nad wyborem papieża, można dziś zjeść obiad z widokiem na port i posąg Imperii. Dania – głównie z ryb oraz sezonowe, np. z kurkami w roli głównej. Senft to rodzinna destylarnia tuż nad brzegiem jeziora. Można tu obejrzeć błyszczące miedziane alembiki i spróbować destylowanych w nich sznapsów z jabłek, gruszek czy moreli. Warto też spróbować autorskiego dżinu smakującego mieszanką 21 ziół. Atrakcje Od połowy sierpnia do końca października otwiera swoje podwoje Ogród Dalii w Lindau, w którym rośnie 7 tys. tych roślin w aż 800 odmianach. Od słynnej australijskiej emory paul w głębokim odcieniu różu, do czerwonej sombrero z żółciutkimi brzegami. Kwiaty dalii w zależności od pory dnia i światła zmieniają nieco kolory. Ich fani będą tu zachwyceni. Wstęp: 8 euro. Źródło: archiwum NG
Odwiedziłem najpiękniejszą dolinę w Austrii. Ötztal wciąż pozostaje nieznane dla Polaków, ale trzeba się spieszyć
Jeszcze do niedawna uważałem Alpy za kierunek wyłącznie zimowy: świetnie przygotowane trasy narciarskie i magiczne widoki jak z pocztówek. Narciarz jednak ze mnie co najwyżej średni, więc w najwyższe góry Europy było mi zawsze nie po drodze. Aż do teraz, bo letni pobyt w Dolinie Ötztal uświadomił mi, jak wiele mnie omijało. To bezsprzecznie jedno z najpiękniejszych miejsc na Starym Kontynencie.
Jeśli, tak jak ja, kojarzyliście wyjazd do Austrii wyłącznie z zimą, to razem byliśmy w błędzie. Piękno Tyrolu warto odkryć także latem, o czym miałem okazję na własnej skórze przekonać się w ostatnich dniach. Ciepłe letnie powietrze i ośnieżone szczyty robią piorunujące wrażenie, a ukryta między nimi Dolina Ötztal oferuje wiele atrakcji dla wszystkich głodnych wrażeń. Każdego rodzaju. Przez chwilę sam byłem sceptyczny, ale spakowałem moje treki do walizki i udałem się w niedługą podróż do – jak się okazało – tej perły Europy Środkowej. Skusiła mnie wizja 250 trzytysięczników otaczających Dolinę, ukrytego w górach lodowca i termalnych źródeł u ich podnóża, ale dostałem o wiele, wiele więcej. Zrozumiałem, czemu zamieszkiwane przez 22 391 osób Ötztal odwiedza rokrocznie nawet 3 mln turystów. Dolina pełna możliwości Do Ötztal trafiłem z grupą międzynarodowych dziennikarzy na zaproszenie Austriackiej Organizacji Turystycznej. Chciano pokazać nam piękno Doliny popularnej zimą, ale rzadko odwiedzanej latem. Brak letnich odwiedzin to wielki błąd, bo Ötztal jest wspaniałą bazą wypadową dla miłośników wspinaczki, raftingu, rowerów czy szeroko zakrojonej turystyki górskiej. To najdłuższa dolina alpejska w austriackim Tyrolu, oferująca ponad 1600 kilometrów szlaków turystycznych czy 860 kilometrów tras rowerowych – to wszystko w otoczeniu kilkuset przekraczających 3000 m n.p.m. szczytów i tryskających wód termalnych (idealnych po długim dniu wspinaczki – sprawdziłem na własnej skórze). Adrenalina płynąca potokiem Relaks zostawmy jednak na później. Najpierw wypada się lekko zmęczyć i dostarczyć sobie porządną dawkę adrenaliny. Wyjątkową dla Ötztal atrakcją jest wciąż mało popularny w Polsce kanioning, czyli sport polegający na podróżowaniu przez… kaniony właśnie. To połączenie wspinaczki, ekstremalnej turystyki pieszej i pływania. Wszyscy zostaliśmy wyposażeni w specjalne pianki, kaski i buty, a następnie przez instruktorów z Area 47 – lokalnego parku rozrywki organizującego kipiące od adrenaliny wyprawy – wywiezieni do dzikiego kanionu w górach, w którym musieliśmy pokonać szlak prowadzący przez malowniczy, ale rwący potok. Warto wspomnieć, że poszczególne trasy mają różne poziomy trudności. Dość powiedzieć, że już po kilku minutach byłem cały mokry – to jednak ani przez chwilę nie zmywało uśmiechów z mojej twarzy. Wprost nie dało się ich powstrzymać, a każdy kolejny skok do wody tylko je potęgował. Trasa rozpoczynała się od zjazdu z 17-metrowego mostu na linie wprost do orzeźwiającej wody, a potem… było tylko lepiej. Wszystkie atrakcje w jednym miejscu, czyli Area 47 Sama Area 47 warta jest uwagi. To raj dla wszystkich tych, którzy kochają przygodę: w cenie biletu skorzystamy z różnorodnych atrakcji – wspinaczki, raftingu, kanioningu, ekstremalnej strefy wodnej pełnej gigantycznych zjeżdżalni i ramp czy kolarstwa górskiego. Możliwe jest także zakwaterowanie na miejscu, by wszystko mieć pod ręką. Zauważyłem, że to popularne rozwiązanie dla par czy… wieczorów kawalerskich. – Chcieliśmy stworzyć miejsce, którego sami potrzebowaliśmy. Na rafting czy kanioning wybieramy się zwykle rano, a o 13:30 jesteśmy już wolni: pełni adrenaliny i czujący się jak „królowie życia”. Szkoda marnować tę energię! Potrzebowaliśmy miejsca, dzięki któremu rano możemy pójść na ekstremalną przygodę, a po powrocie, zamiast do hotelu, wybrać się na ogromne zjeżdżalnie czy wspinaczkę – opowiada z uśmiechem na ustach Chris Schnöller, CEO Area 47, pełny energii przewodnik, instruktor wspinaczki górskiej i raftingu. Raj dla rowerzystów W Ötztal żal nie skorzystać z setek kilometrów rowerowych tras poprowadzonych w dużej mierze 2000 m n.p.m. Świetnym rozwiązaniem jest wypożyczenie roweru elektrycznego, który nieco pomoże we wspinaczce – zwłaszcza, jeśli tak jak ja nie spędzacie zbyt dużo czasu na jednośladzie. Rowery warto wypożyczyć w popularnym miasteczku Sölden, a następnie wjechać z nimi na górę specjalną gondolą. Tam czekają nas zapierające dech w piersiach trasy. Można dojechać nawet na górujący nad ośrodkiem lodowiec Rettenbach (3350 m n.p.m.), w którego obrębie co roku rozpoczynają się zawody Pucharu Świata w Narciarstwie Alpejskim. Widoki są wprost nie z tej ziemi – zarówno na otaczające góry, jak i na rozpościerającą się u naszych stóp dolinę. Uczucie przestrzeni, wolności i kontaktu z naturą jest nieporównywalne z niczym innym. BRS Festival, czyli zawody mistrzów rowerów górskich Jednak górska przejażdżka to nie koniec rowerowej atrakcji. W pierwszej połowie września w Sölden organizowany jest BRS Festival, na którym pojawiają się największe gwiazdy rowerów MTB. Na ogromnym torze cieszą widownię i siebie nawzajem najbardziej ekstremalnymi trikami, od których samej obserwacji zaczynają pocić się ręce. Zobaczenie mistrzów w akcji to wielkie przeżycie. Ogromne owacje zebrali m. in. bracia Godziek, czyli nasi polscy czempioni. Cały festiwal organizowany jest przez Bike Republic, organizację powołaną do życia przez kolarzy i dla kolarzy. Są oni odpowiedzialni nie tylko za stworzenie zjawiskowych tras rowerowych w Sölden, ale także za powstanie ogromnego, wyjątkowego toru dla rowerów górskich, na którym organizowana jest impreza. W jego zaprojektowaniu brały udział tuzy światowego kolarstwa. – Bike Republic to, jak sama nazwa wskazuje, republika. Wszystko wybieramy demokratycznie: od muzyki, którą gramy, po nowe trasy, które wyznaczamy w górach. To „plac zabaw” dla wszystkich zapalonych rowerzystów, którzy szukają swojego miejsca na świecie – opowiada mi Dominik Linser, twórca Bike Republic Sölden. Zasłużony relaks w wodach termalnych Brzmi jak dużo emocji, prawda? Bez obaw, w Dolinie można także porządnie wypocząć. Ja miałem szczęście spędzić czas w Aqua Dome, czyli jednym z najlepszych SPA w całej Europie. To liczący 65 tys. metrów kwadratowych kompleks basenów, saun i łaźni, który czerpie wodę z lokalnych źródeł. Jego historia sięga 200 lat wstecz! Obecnie mieści się tutaj także 4-gwiazdkowy hotel, który połączony jest ze SPA podziemnym przejściem. Z wodnych atrakcji można korzystać także bez wykupienia noclegu, a zdecydowanie warto się nimi zainteresować: niektóre z basenów mieszczą się w ogromnych misach na wysokości, w których w ciepłej wodzie podziwiać można otaczające Dolinę góry. Z własnego doświadczenia powiem, że wody termalne świetnie regenerują zmęczone mięśnie. Być może to dzięki nim byłem gotów na kolejne wyzwania, ale czyste, górskie powietrze także robiło swoje. Austria latem to przepis na udane wakacje Dolina Ötztal udowodniła mi, że w Alpy warto pojechać także latem. To miejsce wciąż nieodkryte przez Polaków – a przynajmniej nie wtedy, gdy brak tam śniegu. Ciągnąca się bez końca, otoczona górami przestrzeń to moim zdaniem wspaniała destynacja zarówno dla fanów adrenaliny, jak i dla rodzin: każdy znajdzie coś dla siebie. Od górskich spacerów, przez wspinaczkę, rowerowe szaleństwo czy odpoczynek w pięknie położonych SPA. Ötztal ma szansę stać się perłą dla polskich turystów, więc warto się spieszyć, by dotrzeć tam przed tłumami. Do Doliny dojedziemy samochodem lub wygodnym i szybkim pociągiem z Monachium. Dostępne są także dojazdy autobusowe. Rekonesans zrobiony, czas na Was! Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
#AUSTRIANALATO - Styria, czyli zielone serce Austrii
Austria? Większości z nas od razu przychodzi na myśl zima: narty, alpejskie stoki, kuligi i après-ski. Ale co, jeśli powiem, że właśnie latem ten kraj rozkwita najpełniej? Gdy śnieg ustępuje miejsca łąkom, a powietrze zaczyna pachnieć słońcem i świeżymi ziołami, Austria odsłania się zupełnie na nowo — w barwach zieleni, wolności i zachwytu. Wyruszyłyśmy do Styrii — razem z influencerką Kasią Zawistowską (@trzeba_robic_rzeczy) i fotografką Agą Król — by opowiedzieć historię pełną zmysłów: o różnorodności krajobrazów, adrenaliny, która rozgrzewa skórę, i momentach, które zostają w pamięci na długo po powrocie.
Czy Austria może pachnieć latem? Zdecydowanie tak — i to bardziej niż można przypuszczać. Gdy znika ostatnia linia śniegu, a stoki zamieniają się w soczyste łąki, kraj Mozarta zaczyna mówić innym językiem. Językiem zieleni, zapachów ziół, ciszy jezior, szumu górskich strumieni i radości, której nie da się zamknąć w walizce. To właśnie wtedy — w szczycie sezonu wakacyjnego — Austria zrzuca białą pelerynę i ukazuje swoje letnie oblicze. Nie mniej ekscytujące niż zimą, za to pełne czułych momentów: ciepła skał pod dłońmi, cienia alpejskich lasów i smaku jabłkowego strudla jedzonego na drewnianym tarasie. Wyruszyłyśmy do Styrii — krainy, która zdaje się oddychać w rytmie slow. Wraz z influencerką Kasią Zawistowską (@trzeba_robic_rzeczy) i fotografką Agą Król ruszyłyśmy szlakiem przygód, które angażują wszystkie zmysły. Efekt? Podróż, która na długo zostaje w głowie i jeszcze dłużej — w sercu. GRAZ — design, historia i... najlepszy KAISERSCHMARRN Nasza podróż rozpoczęła się w Grazu — stolicy Styrii i jednocześnie mieście, które z wdziękiem żongluje historią i nowoczesnością. Przez centrum przepływa rzeka Mura, a na niej — niczym futurystyczny okręt kosmiczny — unosi się Murinsel: stalowo-szklana wyspa z kawiarnią i amfiteatrem. Stare miasto, brukowane uliczki, kolorowe fasady wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO — to miejsce, gdzie każde spojrzenie trafia w detal. Na deser: Kaiserschmarrn — puszysty, porwany omlet z waniliowym sosem i owocami. Smakuje lepiej niż wspomnienia z dzieciństwa. To był nasz pierwszy zachwyt. Ale zdecydowanie nie ostatni. SCHÖCKL — góry, gondola i lot w przestrzeń Dzień drugi w Styrii zyskał tempo — wskoczyłyśmy na elektryczne rowery i razem z przewodnikiem Heinzem wyruszyłyśmy trasą Schöckl-Radweg. Zielone wzgórza, łąki w odcieniach akwareli i powiew wiatru, który zamiast męczyć — chłodzi. Trasa? Zaskakująco przyjazna, bez zadyszki, za to z efektami „wow”. Potem przesiadka do gondoli i wjazd na Schöckl (1445 m n.p.m.) — szczyt bliski sercom mieszkańców Grazu. A potem... wzbijamy się jeszcze wyżej. Tandemowy lot na paralotni. Start ze szczytu, szybujące zbocza pod stopami, przepaść wypełniona ciszą i letnim powietrzem. Nie był to zwykły lot — to było oderwanie się od ziemi w każdej możliwej formie. RAMSAU, SCHLADMING I LODOWIEC DACHSTEIN — natura na wysokim poziomie Z Grazu ruszamy dalej — w kierunku Schladming-Dachstein. Ramsau am Dachstein to przystanek jak z pocztówki: miasteczko na płaskowyżu, otulone cieniem majestatycznego Dachsteinu. Dla wspinaczy — raj. Dla fanów via ferrat — niebo (jest ich tu aż 20!). Kolejny dzień to Bikepark Planai i trasa Flowline — idealna dla początkujących. Miękki zjazd, adrenalina na miękkim biegu i przyroda, która mruga do nas z każdej strony. Później chwila wytchnienia w wąwozie Silberkarklamm. Drewniane pomosty, chłód wody, cisza, której nie znajdziesz w mieście. A na końcu — wejście w zimę… w środku lata. Lodowiec Dachstein (2995 m n.p.m.) oferuje nie tylko widoki, które się zapamiętuje — ale i doświadczenia, które zapierają dech. Skywalk zawieszony nad 400-metrową przepaścią. Lodowy Pałac ukryty pod sześciometrową warstwą lodu. Platforma widokowa na wysokości 2700 m n.p.m. z panoramą sięgającą Słowenii i Czech. Dachstein nie tylko się ogląda — Dachstein się czuje. Najlepiej o poranku, zanim pojawią się inni turyści. W samotności — górskiej i duchowej. ALTAUSSEE I GRUNDLSEE — w kadrze, jak z filmu Po intensywnych dniach schodzimy niżej — nad jeziora. Altaussee w regionie Ausseerland-Salzkammergut wita nas drewnianymi domkami Hagan Lodge. Widok z tarasu: pastwiska i góra Loser. Robimy Augst Trail — rowerową trasę z bajeczną panoramą Altausseer See. To tu kręcono sceny do „Spectre” z Danielem Craigiem. My nie mamy motorówki Bonda, ale widok z góry wystarcza. Nazajutrz — zejście pod taflę jeziora Grundlsee. Nurkowanie próbne. 10 metrów w głąb — a tam ryby, podwodne łąki i wrak łodzi. Temperatura: 14°C. Widoczność: znakomita. Wrażenia: bezcenne. Cisza pod wodą brzmi zupełnie inaczej. To kontakt z naturą… od wewnątrz. BAD MITTERNDORF — smaki styryjskiej tradycji Popołudnie spędzamy w Bad Mitterndorf. W karczmie Zauchenwirt czeka na nas Franz Schrottshammer — szef kuchni, opowiadacz historii i człowiek z pasją. Wspólnie gotujemy. Smażymy, kroimy, rozmawiamy. Franz pokazuje nam kulinarną duszę Styrii. Na deser? Jego popisowy Apfelstrudel z domowymi lodami waniliowymi. Poezja w cieście. Wieczorem — spacer wokół Salza-Stausee, sztucznego jeziora otoczonego lasem. Idealne zakończenie naszej przygody. Zieleń, cisza, odbicia gór w wodzie. Styryjski slow motion. Dlaczego Styria? Bo to Austria, jakiej nie znacie. Zielona, życzliwa, zaskakująca. Dla aktywnych i dla tych, którzy potrzebują spokoju. Dla smakoszy i dla miłośników przyrody. Dla tych, którzy chcą uciec od świata — i dla tych, którzy chcą się z nim pogodzić. Styria to rowerowe trasy z widokiem, jeziora jak z kina, góry jak z baśni i kuchnia, która koi duszę. To miejsce, z którego wracasz z czymś więcej niż tylko zdjęciami. Z lekkością. Z tlenem. Z uczuciem, że to jeszcze nie koniec. Że wrócisz. Jak my. Praktycznie — Styria krok po kroku regiongraz.at | ausseerland.at | steiermark.com/urlop | schladming-dachstein.at Noclegi • Graz: Hotel Weitzer • Ramsau: Aktivhotel Pehab • Altaussee: Hagan Lodge • Bad Mitterndorf: Zauchenwirt Wędrówki i widokowe punkty • Talbachklamm, Silberkarklamm – schladming-dachstein.at • Dachstein Skywalk i Lodowy Pałac – derdachstein.at Rowerowo • Bikepark Planai – bikeparkplanai.at • Trasy MTB i e-bike w całym regionie Materiał promocyjny: Steiermark Tourismus & Standortmarketing
To on przez 68 lat stał na czele imperium. Doprowadził do wybuchu wielkiej wojny
Franciszek Józef I, najdłużej panujący monarcha nowożytnej Europy, za sprawą jednej decyzji zmienił świat na zawsze. To właśnie władca Austrii i Węgier uruchomił machinę, która rozpoczęła wojnę, jakiej Europa jeszcze nie widziała. Poniżej przybliżamy najważniejsze i najciekawsze fakty z życia cesarza Austrii i króla Węgier.
Spis treści: Austria potrzebowała nowego cesarza Układ z carem, czyli pierwszy poważny sprawdzian dla Franciszka Józefa Błędy w polityce zagranicznej Austro-Węgry zaczęły liczyć się na arenie międzynarodowej Wybuch wielkiej wojny Franciszek Józef I i księżniczka Sisi Zmierzch panowania Franciszka Józefa I Franciszek Józef I urodził się 18 sierpnia 1830 roku. Syn Franciszka Karola objął władzę w młodym wieku. Niebawem stracił jedynego syna, a kilka lat później – także żonę. Lata później podjął decyzję, która wywróciła do góry nogami istniejący porządek. Jak do tego doszło? Austria potrzebowała nowego cesarza W 1848 roku w Europie pojawiła się potrzeba zmian. Gdy Francuzi zmusili abdykację na Ludwiku Filipie i proklamowali II Republikę, za ich przykładem poszła niemal cała Europa. Ludzie domagali się większych praw, uzdrowienia gospodarki i zmian w polityce, a narody, które znajdowały się pod panowaniem ówczesnych mocarstw, zaczęły wierzyć, że mogą odzyskać niepodległość. Zrywy rewolucyjne, nazwane Wiosną Ludów, dotarły także do Austrii. W Wiedniu rozpoczęły się rozruchy uliczne, a na Węgrzech wybuchło powstanie. Tymczasem na cesarskim tronie zasiadał władca schorowany, niezdolny do podejmowania poważnych decyzji. Dla cesarskiego otoczenia było jasne, że Ferdynand I musi ustąpić. Następny w kolejce do władzy był jego brat, arcyksiążę Franciszek Karol. Jednak ten, za namową żony, odstąpił od sukcesji na rzecz swojego syna. Osiemnastolatek wstępuje na cesarski tron Franciszek Józef był idealnym kandydatem na cesarza. Młodość spędził w pałacu Schönbrunn, gdzie gruntownie zapoznał się z dworską etykietą. Był wykształcony i miał przygotowanie wojskowe (jako 10-latek został podporucznikiem, a trzy lata później otrzymał stopień pułkownika). Co najważniejsze, młodzieniec nie zapisał jeszcze na swoim koncie żadnych zobowiązań i obietnic wobec zrewoltowanych ludów. Takiego cesarza potrzebowała Austria. 2 grudnia 1848 roku, w pałacu biskupim w Ołomuńcu, 18-letni Franciszek Józef został proklamowany cesarzem Austrii. Układ z carem, czyli pierwszy poważny sprawdzian dla Franciszka Józefa Młody władca od razu wziął się do pracy. Swoimi wysiłkami przywrócił względną stabilność państwa, ale pierwszym poważnym sprawdzianem dla niego było stłumienie powstania węgierskiego. Wojska austriackie nie radziły sobie z rewoltą. Franciszek Józef musiał szukać silnego sprzymierzeńca. W tym celu udał się do Warszawy. Mikołaj I zgodził się wesprzeć Austrię w walce z Madziarami. Nie dlatego, że Franciszek Józef I okazał się wybitnym dyplomatą. Car miał w tym swój interes. Po stronie Węgrów walczyli Polacy i gdyby powstanie zakończyło się sukcesem, w Polsce mogłyby ożyć nastroje niepodległościowe. Pod koniec czerwca 1849 roku 200-tysięczna armia pod dowództwem feldmarszałka Iwana Paskiewicza Wkroczyła na Węgry. Rosjanie zadawali powstańcom klęskę za klęską. 13 sierpnia 1849 roku generał Arthur Görgey poddał się pod Világos i tym samym zakończył zryw. Błędy w polityce zagranicznej W 1853 roku Austria znalazła się w trudnym położeniu. Dążąca do osłabienia Imperium Osmańskiego Rosja zajęła Mołdawię i Wołoszczyznę. Zachód obawiał się wzrostu potęgi cara, więc Anglia i Francja wypowiedziały Mikołajowi I wojnę. Car liczył, że Franciszek Józef I udzieli mu wsparcia. Ten jednak postanowił zachować neutralność. Nie opowiedział się po stronie Rosji, ale nie poparł też państw zachodnich. Wysłał jednak wojska na Wołoszczyznę, licząc na zdobycie tych ziem. Francuzi i Brytyjczycy zaoferowali cesarzowi pomoc, domagając się w zamian Lombardii i Wenecji. Ten jednak nie przystał na to. Gdy wojna krymska dobiegła końca, Rosja nawiązała stosunki dyplomatyczne z Francją. Austria straciła sojusznika ze wschodu i zaufanie zachodu, co w konsekwencji doprowadziło do dyplomatycznej izolacji i osłabienia pozycji państwa w Europie. To sprawiło, że cesarz nie mógł skutecznie przeciwstawić się rosnącym ambicjom innych mocarstw. Austria zaczęła tracić pozycję w Związku Niemieckim. W 1866 roku poniosła klęskę w wojnie z Prusami. Doprowadziło do likwidacji Związku Niemieckiego i zawiązania Związku Północnoniemieckiego, w którym dominującą rolę odgrywały zwycięskie Prusy. Wcześniej, bo w 1859 roku, straciła Lombardię na rzecz Włoch. Zwrot w stronę Węgier Austria nie miała wsparcia silnych sojuszników, a sytuacja ekonomiczna w cesarstwie była opłakana. Franciszek Józef I musiał szukać sprzymierzeńca, więc porozumiał się z Węgrami. W 1867 roku powstało nowe państwo związkowe, Austro-Węgry. 8 czerwca Franciszek Józef został koronowany na węgierskiego króla, ale nie sprawował władzy absolutnej. Mimo że oba człony imperium pozostawały pod rządami Habsburga, to na Węgrzech utworzono odrębny parlament, który był równy austriackiej Radzie Państwa. Austro-Węgry zaczęły liczyć się na arenie międzynarodowej W 1873 roku przed Franciszkiem Józefem I pojawiły się perspektywy odbudowania międzynarodowej pozycji cesarstwa i przypuszczenia ekspansji na Bałkany. Cesarz już na początku lat 70. zaczął zabiegać o niemieckie względy, co było na rękę Ottonowi von Bismarckowi. Skoro Habsburg chciał kierować się na południe, oznaczało to, że nie zamierza wrócić do polityki niemieckiej. Poparcie Austro-Węgier stwarzało jednak pewne niebezpieczeństwo. Franciszek Józef I rywalizował na Bałkanach z Rosją. Kanclerz Rzeszy obawiał się, że car może porozumieć się z Francją. Wówczas Niemcy znalazłyby się w potrzasku, a do tego nie mógł dopuścić. Sojusz Trzech Cesarzy We wrześniu 1872 roku w Berlinie spotkali się władcy trzech europejskich mocarstw: Wilhelm I, Franciszek Józef I i Aleksander II. Zawarte zostało wówczas nieformalne porozumienie, którego celem było wzmocnienie pozycji trzech dynastii. Niemcy zadeklarowały poszanowanie co do integralności terytorialnej Austro-Węgier, a Franciszek Józef I i Aleksander II zgodzili się konsultować ze sobą kwestie związane z polityką bałkańską. 6 maja 1873 roku, w Petersburgu, władcy Niemiec i Rosji zawarli tajną konwencję wojskową, zmierzającą do utrwalenia pokoju i oddalenia widma wojny. Wkrótce poinformowano o tym Franciszka Józefa i 6 czerwca, w Schönbrunn, podpisane zostało porozumienie między Rosją a Austro-Węgrami. Śmierć następcy tronu Po śmierci arcyksięcia Rudolfa, jedynego syna Franciszka Józefa, i Karola Ludwika, brata cesarza, następny w kolejce do austro-węgierskiego tronu był cesarski bratanek, arcyksiążę Franciszek Ferdynand. Gdy stan zdrowia władcy zaczął się pogarszać, ten przejmował coraz więcej jego obowiązków. 28 czerwca 1914 roku udał się do Sarajewa, żeby nadzorować wojskowe manewry. Okazało się to fatalnym w skutkach pomysłem. Sarajewo było wrogie Habsburgom, a nastroje niepodległościowe z dnia na dzień przybierały na sile. Gdy Franciszek Ferdynand wraz z żoną przejeżdżał ulicami miasta, Gavrilo Princip, nacjonalista z Bośni, otworzył ogień w ich stronę. Nie przeżyli zamachu. Wkrótce okazało się, że ten dzień ma mieć fatalne konsekwencje dla losów całej Europy. Wybuch wielkiej wojny Rozwścieczony Franciszek Józef I wystosował ultimatum wobec Belgradu, którego Serbowie nie mogli przyjąć. W ten sposób celowo doprowadził do wojny. Rosja, której interesy stały w opozycji wobec austro-węgierskiej polityki, poparła Królestwo Serbii. Niemcy stanęły po stronie Franciszka Józefa. Francja i Anglia odpowiedziały na to poparciem Rosji. Tak oto, wypowiadając wojnę Serbii, cesarz doprowadził do uruchomienia systemu sojuszniczego i wybuchu globalnego konfliktu – I wojny światowej. Franciszek Józef I i księżniczka Sisi Do tej pory nie wspomnieliśmy nawet słowem o życiu uczuciowym Franciszka Józefa I. To dlatego, że do 1853 roku nie działo się zbyt dużo w tej sferze. Jako młody cesarz Habsburg całkowicie skupił się na roli przywódcy imperium. Miał wybitną dyscyplinę pracy. Wstawał skoro świt i do zmroku zajmował się sprawami Austrii. Nieliczne wolne chwile spędzał na polowaniu. Na żeniaczkę nie miał czasu, ale było jasne, że cesarz musi zapewnić sukcesję. Zofia, matka władcy, nie zamierzała dłużej tolerować kawalerskiego stanu syna. Zaczęła szukać odpowiedniej kandydatki na cesarzową. Jej przyszła synowa musiała spełnić szereg wymogów. Elżbieta założyła, że wybrana przez nią kobieta powinna być odpowiednio wysoko urodzona i wyznawać tę samą wiarę. W końcu doszła do wniosku, że najlepszą kandydatką będzie księżniczka Helena z Wittelsbachów, znana jako Nene. Franciszek Józef I miał jednak inne zdanie na ten temat. Zakochał się w jej młodszej o trzy lata siostrze, Elżbiecie, nazywanej Sisi. Ku niezadowoleniu matki, to właśnie ją poprosił o rękę. Trudna dola cesarzowej Ślub odbył się w niecały rok po zaręczynach, 24 kwietnia 1854 roku. Z tej okazji cesarz ogłosił amnestię dla skazańców, także tych, którzy brali udział w buntach przeciwko jego władzy. Sisi nie potrafiła odnaleźć się na wiedeńskim dworze. Nie rozumiała sztywnych zasad habsburskiej etykiety i często kompromitowała się w towarzystwie. Jakby tego było mało, tuż obok siebie miała wroga w osobie teściowej. Zofia nie mogła pogodzić się, że Franciszek Józef nie zaaprobował kandydatki, którą dla niego wybrała. Całą swoją frustrację przelewała na synową, publicznie ją pouczając i strofując. Nic dziwnego, że cesarzowa opuszczała dwór przy każdej okazji. Najpierw odszedł syn, a po nim matka Z czasem stosunki między małżonkami zaczęły się pogarszać. Sisi przestała interesować się nawet wychowywaniem dzieci. Wyjeżdżała coraz częściej, na coraz dłużej. Czarę goryczy przepełniła samobójcza śmierć arcyksięcia Rudolfa, jedynego syna cesarskiej pary. Wówczas Elżbieta całkowicie odizolowała się, zarówno od męża, jak i od życia publicznego. Arcyksiążę Rudolf zmarł 30 stycznia 1889 roku. Dziewięć lat później odeszła także jego matka. 10 września 1898 roku cesarzowa przebywała w Szwajcarii. Tam zaatakował ją Luigi Lucheni. Ugodził cesarzową w klatkę piersiową. Elżbieta nie przeżyła zamachu. Zmierzch panowania Franciszka Józefa I Jedną z ostatnich decyzji politycznych, podjętych przez Franciszka Józefa I było wydanie aktu 5 listopada 1916 roku, zakładającego powstanie Królestwa Polskiego, marionetkowego państwa znajdującego się pod austro-węgierskim i niemieckim protektoratem. W ten sposób cesarz chciał pozyskać Polaków do walki po stronie państw centralnych. To wymusiło na Rosji złożenie lepszej oferty politycznej. Jeszcze tego samego miesiąca Franciszek Józef I zachorował na zapalenie płuc. Leczenie nie przynosiło poprawy. 21 listopada 1916 roku cesarz zmarł. Miał wówczas 86 lat. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Rowerowe szlaki Styrii – od Anizy po Murę
Zróżnicowany krajobraz Styrii – od majestatycznych gór na północy po niemal śródziemnomorskie winnice na południu – stanowi idealne tło dla rowerowych przygód. Na miłośników dwóch kółek czekają tu malownicze ścieżki i liczne udogodnienia, a na trasach nie brakuje atrakcji – urokliwych miasteczek, zamków, term, w których można się zrelaksować i restauracji ze świetną lokalną kuchnią.
Styria to jedno z najpopularniejszych wśród rowerzystów miejsc w całym kraju. Region, nazywany Zielonym Sercem Austrii, oferuje trasy o różnym stopniu trudności i różnym charakterze. Trzy główne szlaki rowerowe – Rowerowy Szlak Wina przez Styrię, szlak brzegiem Mury oraz szlak brzegiem Anizy – prowadzą przez najpiękniejsze zakątki regionu. Każdy z nich ma swój unikalny charakter i zapewnia niezapomniane wrażenia zarówno miłośnikom rowerów górskich, szosowych, gravelowych, jak i elektrycznych. Na dwóch kółkach przez winnice Rowerowy Szlak Wina przez Styrię to trasa w formie pętli prowadząca przez trzy winiarskie regiony Styrii: Południową Styrię, Wschodnią Styrię i Schilcherland, a także Thermen- & Vulkanland, słynący z licznych term oraz ośrodków spa i wellness. Szlak liczy ponad 400 kilometrów, a jego przebieg umożliwia nie tylko spacerowanie po malowniczych winnicach, ale także degustacje świetnych win. Trasę warto zacząć w Grazu, stolicy Styrii, który jest wpisany na listę UNESCO jako Miasto Designu. Potem szlak wiedzie przez urokliwe miasteczka, m.in. uzdrowiskowe Bad Radkersburg i Deutschlandsberg z majestatycznym zamkiem. Po drodze rowerzyści mogą zatrzymać się też w zamku Herberstein, na którego terenie znajduje się ogród zoologiczny. Wschodnia Styria zachwyca swoimi sadami jabłkowymi, a region Schilcherland oferuje niepowtarzalne wrażenia z degustacji wina Schilcher, produkowanego tylko tutaj. Na trasie nie brakuje historycznych miast, m.in. Hartberg i Pöllau, gdzie wznosi się imponujący zamek otoczony pięknymi ogrodami. Od Alp po Chorwację Szlak brzegiem Mury (Murradweg) to jedna z najpiękniejszych tras rowerowych w całej Austrii. Rozpoczyna się w Wysokich Taurach, w sercu alpejskiego Parku Narodowego, i prowadzi na południe, aż do granicy z Chorwacją. Ma około 450 kilometrów długości, znajduje się na terytorium trzech krajów i dzieli się na osiem etapów, które pozwalają odkrywać różnorodne krajobrazy Styrii. Północna część szlaku zachwyca górskimi panoramami i historycznym miasteczkiem Murau, w którym warto odwiedzić działający od 1495 roku browar i interaktywne muzeum piwa Murauer. Na cieplejszym południu trasa przechodzi przez malownicze winnice i wioski regionu, w których można spróbować wielu lokalnych specjałów (od wina po olej z pestek dyni), słynące z term miasteczko Bad Radkersburg, wschodnią część Słowenii i kończy się w chorwackim Legradzie. Obowiązkowym przystankiem i największym miastem również na tej trasie jest Graz. Jego Stare Miasto, wpisane na listę UNESCO, kryje wiele architektonicznych pereł, a wzgórze zamkowe Schlossberg z wieżą zegarową zapewnia niezapomniany widok na miasto. Rowerem przez naturę i historię Szlak brzegiem Anizy (Ennsradweg) to trasa biegnąca przez górskie obszary północnej Styrii. Rozpoczyna się w Flachauwinkl (Salzburg) i prowadzi przez malownicze doliny, jeziora i parki narodowe. Już na początkowym etapie zahacza o miasto Schladming, słynne centrum sportów zimowych, które latem zamienia się w prawdziwy raj dla rowerzystów. Miłośnicy historii powinni natomiast odwiedzić mieszczący się trochę dalej zamek Trautenfels z przepięknym widokiem na dolinę Anizy. Jednym z najważniejszych punktów na tej trasie jest miejscowość Admont z opactwem benedyktyńskim, w którym znajduje się największa klasztorna biblioteka świata. Niedaleko stamtąd szlak wjeżdża do Parku Narodowego Gesäuse – regionu pełnego dzikiej przyrody, stromych skał i rwących potoków. Szlak kończy się w Enns, najstarszym mieście Austrii, w którym rowerzyści mogą podziwiać średniowieczne mury miejskie i wieżę zegarową. Rowerowe udogodnienia Styria oferuje nie tylko malownicze szlaki, ale także doskonałą infrastrukturę dla rowerzystów. W całym regionie znajdują się liczne stacje ładowania rowerów elektrycznych, a wypożyczalnie i serwisy są dostępne w każdym większym mieście. Szlaki są odpowiednio oznakowane, a liczne hotele i pensjonaty oferują m.in. przechowalnie rowerów, miejsca do mycia i naprawy sprzętu oraz zróżnicowane menu dostosowane do potrzeb sportowców. Region Schladming-Dachstein to prawdziwe eldorado dla fanów rowerów górskich – tras downhillowych, bike parków i traili z przeszkodami jest tu mnóstwo. Natomiast miłośnicy rowerów typu gravel pokochają trasy w Południowej i Wschodniej Styrii, które łączą asfaltowe drogi z żwirowymi ścieżkami. Styria zachwyca różnorodnością krajobrazów i niezliczonymi możliwościami aktywnego spędzania czasu na dwóch kółkach. Rowerowe szlaki regionu łączą w sobie przygodę, historię i kontakt z naturą, oferując niezapomniane wrażenia zarówno amatorom, jak i doświadczonym cyklistom. W Styrii jazda na rowerze to nie tylko sport i sposób przemieszczania się, ale też podróż przez esencję austriackiej natury i kultury. Materiał promocyjny Steiermark Tourismus & Standortmarketing
Wędrówki w sercu Styrii – szlaki dla każdego
Styria, nazywana „zielonym sercem Austrii”, to raj dla piechurów. Spacer szlakiem winnic lub z widokiem na majestatyczne lodowce, odkrywanie górskich jezior czy poszukiwanie przygód na via ferratach – każdy znajdzie tu coś dla siebie. Trasy piesze Styrii oferują niezliczone możliwości aktywnego wypoczynku na łonie natury.
Styria to region pełen kontrastów – od surowych, alpejskich krajobrazów na północy po łagodne wzgórza pełne winnic na południu. Odwiedzający te okolice mogą cieszyć się nie tylko wyjątkowymi widokami, ale także gościnnością mieszkańców i bogactwem lokalnej kuchni. Każdy szlak kryje w sobie coś wyjątkowego – górskie hale, przytulne schroniska ze świetną ofertą gastronomiczną, nowoczesne kolejki linowe czy malownicze winnice. Od lodowca do winnic Jeden z flagowych szlaków Styrii nazywa się „Od lodowca do winnic”. Ta wyjątkowa trasa pozwala odkrywać różnorodne krajobrazy regionu – od surowych szczytów Dachstein, przez dzikie tereny Parku Narodowego Gesäuse i majestatyczny masyw Hochschwab, aż po łagodne, pełne winnic obszary wschodniej i południowej Styrii. Szlak podzielony jest na dwie trasy: północną i południową. Ta pierwsza wiedzie przez Gesäuse i Hochschwab, oferując widoki na potężne górskie szczyty. Po drodze znajduje się wiele schronisk, w których można odpocząć i dobrze zjeść. Jej zwieńczeniem jest uzdrowiskowa miejscowość Bad Radkersburg w regionie Thermen- & Vulkanland. Druga trasa prowadzi m.in. przez pasmo Schladminger Tauern, wieś o długich tradycjach alpinistycznych o swojsko brzmiącej nazwie Krakau i historyczne miasto Murau, a kończy się w słynącym z malowniczych winnic Parku Przyrody Południowej Styrii. Podczas tej podróży można spotkać lokalnych przewodników, odwiedzić winiarnie i manufaktury oraz poznać bogatą historię regionu. Szlakiem wody Liczne szlaki w Styrii prowadzą wzdłuż rzek, strumieni, jezior i wodospadów, pozwalając na bliski kontakt z dziką naturą i na orzeźwienie się podczas wędrówki. Wąwóz Palfauer Wasserloch w Gesäuse z imponującymi wodospadami, najdłuższy wąwóz Austrii – Raabklamm, a także malownicze jeziora w regionie Schladminger Tauern to tylko niektóre z atrakcji styryjskiego „szlaku wodnego”. Szczególnie warte zobaczenia są jeziora Grüner See i Leopoldsteinersee, położone u stóp szczytu Hochschwab. Dla tych, którzy szukają mocniejszych wrażeń, idealny będzie szlak Wild Water Trail w Schladming, na którym znajdują się spektakularne wodospady Riesach. Od jabłek po wino Styria słynie również ze szlaków kulinarnych, które prowadzą przez regiony znane z produkcji lokalnych przysmaków. Elzer Roas we wschodniej Styrii to wspaniała podróż przez rozległe sady jabłkowe, podczas której można dowiedzieć się więcej o uprawie tych owoców i skosztować świeżo zebranych jabłek. Miłośnicy wina powinni wybrać się za to na Glanzer Weintour, Schilcherweg czy Weinweg der Sinne, gdzie mogą spróbować lokalnych trunków, m.in. słynnych Schilcher czy Traminer. Podczas wędrówki nie brakuje także okazji do odwiedzenia winiarni i manufaktur produkujących tradycyjne specjały. Wędrówki duchowe Pielgrzymowanie ma w Styrii długą historię. Najważniejszym szlakiem tego rodzaju jest trasa do Mariazell, jednego z kluczowych europejskich ośrodków kultu maryjnego. Sieć pielgrzymkowych tras obejmuje także Drogę św. Jakuba w zachodniej Styrii (część słynnego szlaku pielgrzymkowego prowadzącego do Santiago de Compostela), Szlak św. Hemmy, który prowadzi z opactwa w Admont do Gurk w Karyntii, oraz Szlak Benedykta. Te duchowe wędrówki dają możliwość kontemplacji i odpoczynku, a jednocześnie pozwalają na odkrywanie uroków i historii regionu. Tylko dla wytrawnych piechurów Na bardziej doświadczonych wędrowców czekają w Styrii piękne szlaki długodystansowe, m.in. Eisenwurzen Trail 08 czy Northern Alpine Trail 01, które prowadzą przez dzikie tereny alpejskie, takie jak Park Narodowy Gesäuse, Niskie Taury i Hochschwab. Te trasy wymagają wytrwałości, ale nagradzają niesamowitymi widokami i bliskim kontaktem z naturą. Szczególnie spektakularny jest siedmiodniowy szlak Schladminger Tauern Höhenweg, który prowadzi przez wysokie szczyty, malownicze jeziora polodowcowe i zjawiskowy płaskowyż Klafferkessel o krajobrazie przypominającym tundrę. Trasy dla odważnych Miłośnicy adrenaliny z pewnością docenią styryjskie via ferraty, czyli szlaki wyposażone w stalowe liny i drabinki. Najwięcej z nich znajduje się w masywie Dachstein, który oferuje 22 trasy, w tym jedną dla dzieci i trzy dla młodzieży. Pozwalają one na odkrywanie górskich szczytów od zupełnie innej strony, a także dostarczają mnóstwo emocji i adrenaliny. Ramsau am Dachstein to swoją drogą jedno z najważniejszych miejsc wspinaczkowych w Austrii – można skorzystać tam z kursów wspinaczkowych i doskonalić swoje umiejętności. Komfort na szlakach Nawet zaprawieni w boju wędrowcy czasami muszą odpocząć. Wędrówki po Styrii stają się jeszcze przyjemniejsze dzięki licznym schroniskom, kolejkom linowym i idyllicznym górskim halom. Te pierwsze zapewniają nie tylko nocleg, ale także możliwość spróbowania lokalnych specjałów. Dzięki tym drugim można szybko i wygodnie dostać się na szczyty, z których rozpościerają się malownicze widoki. Najpopularniejsze z nich to: Schöckl Seilbahn, Dachstein Gletscherbahn, Planai i Riesneralm. Styryjskie pastwiska pozwalają natomiast cieszyć się ciszą i spokojem w towarzystwie pasących się krów i owiec, z których mleka wytwarzane są lokalne specjały. Jak widać, wędrówki po Styrii to podróż pełna przygód, smaków i niezapomnianych widoków. Każdy szlak kryje w sobie bogatą historię i wyjątkowy klimat. To miejsce, do którego po prostu chce się wracać. Materiał promocyjny Steiermark Tourismus & Standortmarketing
Szlak Orła. Mało znana wśród Polaków trasa górska. Świetny pomysł na wakacje
Zapierające dech w piersiach widoki i niezapomniane spotkania z dziką przyrodą oferuje Szlak Orła w Tyrolu w zachodniej Austrii. To dobra propozycja dla pasjonatów górskich wędrówek na zbliżające się lato.
Spis treści: Szlak Orła – co go wyróżnia? Szlak Orła – najważniejsze informacje Atrakcje z okazji 20-lecia Szlaku Orła Szlak Orła w Tyrolu obchodzi właśnie dwudziestolecie swojego istnienia. Wytyczony jest w sercu majestatycznego Tyrolu, alpejskiego regionu w zachodniej Austrii. Szlak Orła – co go wyróżnia? Ten górski szlak mierzy ponad 400 km długości. Poda paroma względami Szlak Orła jest wyjątkowy. Na przykład, w przeciwieństwie do wielu innych europejskich szlaków długodystansowych, które często prowadzą z północy na południe przez góry i doliny, Szlak Orła w większości biegnie w linii wschód–zachód (w Północnym Tyrolu) i zachód–wschód (we Wschodnim Tyrolu). Tak poprowadzona trasa powoduje, że widoki ze szlaku są piękne. Są to często zapierające dech w piersiach „orle” widoki: spektakularne panoramy głębokich dolin, stromych ścian skalnych i rozległych górskich krajobrazów. Trasa przebiega przez jedne z najbardziej imponujących pasm górskich Tyrolu: góry Kaiser, Alpy Brandenburskie, góry Karwendel, Alpy Tux, We-terstein, Alpy Lechtalskie i Wysokie Taury. Ciekawostką są nazwy niektórych schronisk, na przykład Breslauer Hütte (Wrocławska chata). Przy odrobinie szczęścia w czasie wędrówki można dostrzec orła przedniego. Dziś te drapieżniki znów zamieszkują wszystkie tyrolskie doliny. Licznie występują w masywie Karwendel, który stanowi jedno z najważniejszych siedlisk orłów w całych Alpach. Szlak Orła – najważniejsze informacje Szlak Orła swoją nazwę zawdzięcza majestatycznemu symbolowi narodowemu Tyrolu – to orzeł, który uosabia wolność, siłę oraz dalekowzroczność. Trasa przypomina z lotu ptaka sylwetkę orła z rozpostartymi skrzydłami, poza tym orły można dostrzec na trasie. Najwyższy punkt: 2848 m n.p.m. (przełęcz Gradötzscharte na 7. etapie trasy we Wschodnim Tyrolu). Całkowita długość: 426 kilometrów. 33 etapy (1 łatwy, 20 o średnim stopniu trudności, 12 trudnych). 30 000 metrów podejścia w górę, 28 000 metrów podejścia w dół. 75 miejsc na odpoczynek i nocleg wzdłuż trasy. Dzięki dobrze rozwiniętej sieci transportu publicznego, wiele etapów długodystansowej trasy jest łatwo osiągalnych autobusem czy pociągiem. Odcinki bywają wymagające, więc warto odpowiednio się przygotować. Sporo ważnych informacji znajduje się na oficjalnej stronie Tyrolu. Atrakcje z okazji 20-lecia Szlaku Orła Z okazji 20-lecia Szlaku Orła regiony położone wzdłuż jego trasy przygotowały szereg atrakcji dla turystów. Czekać na nich będą jubileuszowe niespodzianki. Na przykład schroniska górskie wzdłuż trasy będą serwować gościom specjalne dania inspirowane Szlakiem Orła. Natomiast w St. Anton am Arlberg na wędrowców czeka „Eagle Walk Challenge”, czyli wyzwanie, którego ukończenie nagradzane będzie jubileuszowym zestawem upominkowym. Źródło: Tyrol.com Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Zagadka doskonale zachowanej mumii księdza rozwiązana. Wiemy, czym ją wypełniono
Drewniane wióry, fragmenty gałęzi, a także tkaniny wykonane z lnu i konopi wypełniały brzuch i miednicę mumii sprzed blisko 300 lat. Odkryto ją w krypcie kościoła St Thomas am Blasenstein w Austrii.
Spis treści: Odkrycie w krypcie austriackiego kościoła Nieznana wcześniej metoda mumifikacji Nowoczesne metody badawcze i precyzyjne analizy Gdy słyszymy słowo „mumia”, z reguły stają nam przed oczami doskonale zachowane zasuszone ciała egipskich faraonów. Jednak sztuka mumifikacji znana była na całym świecie i to w różnych epokach. Również z Europy znane są zmumifikowane szczątki ludzkie, chociaż ta praktyka nie była zbyt powszechna. Odkrycie w krypcie austriackiego kościoła Międzynarodowy zespół badaczy, w którym znalazł się również Polak, prof. Oskar Nowak z Instytutu Biologii i Ewolucji Człowieka na UAM w Poznaniu, wziął na warsztat zagadkowe szczątki odkryte w krypcie kościoła St Thomas am Blasenstein w Austrii. Ustalono, że był to wikariusz parafii Franz Xaver Sidler von Roseneg, który zmarł w 1746 roku. Przyczyną śmierci były zapewne powikłania związane z gruźlicą. Szczątki zachowały się bardzo dobrze. Nieznana wcześniej metoda mumifikacji – Nasze dochodzenie wykazało, że doskonały stan zachowania wynikał z nietypowego rodzaju balsamowania. Osiągnięto go poprzez wypchanie brzucha przez kanał odbytniczy wiórami drzewnymi, gałązkami i tkaninami. W celu osuszenia [ciała – przyp. red.] dodano chlorek cynku – opowiada dr Andreas Nerlich, patolog z Ludwig-Maximilians-Universität i pierwszy autor artykułu na temat mumii, który opublikowano w czasopiśmie naukowym „Frontiers in Medicine”. Wszystko wskazuje na to, że niezwykła mieszanka umieszczona w trzewiach zmarłego przyczyniła się do silnego osuszenia ciała i zachowania po dziś dzień w świetnym stanie. Taka metoda mumifikacji nie była do tej pory znana badaczom. Nowoczesne metody badawcze i precyzyjne analizy Do analiz zagadkowej mumii użyto szerokiego spektrum metod badawczych. Wiele z nich stosowanych jest do diagnozowania pacjentów. Wśród metod znalazły się: skanowanie CT, czyli tomografia komputerowa. To metoda diagnostyczna wykorzystująca promieniowanie rentgenowskie do tworzenia obrazów przekrojowych ciała; pobranie próbek z narządów wewnętrznych i kości. W tym celu nacięto klatkę piersiową; kwerenda archiwalna. Badacze przeanalizowali dokumenty historyczne, aby ustalić tożsamość zmarłego; datowanie radiowęglowe (analiza C14) przy użyciu spektrometrii mas z akceleratorem (AMS). W ten sposób przeanalizowano próbkę skóry, co umożliwiło precyzyjne określenie okresu, w którym zmarł duchowny. Badacze przypuszczają, że takie nietypowe potraktowanie ciała nie było przypadkowe. Wiele wskazuje, że miało przetrwać dłuższy transport. Ale w końcu pozostawiono je na parafii, w której ksiądz pracował. Źródło: Frontiers in Medicine Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Znane europejskie miasto znosi opłaty za transport publiczny
Salzburg szykuje rewolucję dla podróżnych! Wystarczy zameldować się w hotelu, by dostać specjalny bilet na darmowe przejazdy autobusami, pociągami i S-Bahn. Oto wszystko, co musisz wiedzieć.
Spis treści: Po Salzburgu za darmo Więcej autobusów, mniej aut Austria jest szczególnie chętnie odwiedzana przez Polaków zimą. To w końcu jeden z najpopularniejszych kierunków dla narciarzy w Europie. Jednak również i poza sezonem zimowym Austriacy goszczą wielu podróżnych. Najwięcej z nich odwiedza oczywiście Wiedeń, ale to niejedyne miasto, jakie warto odwiedzić w ojczyźnie Mozarta. Niewiele mniejszą popularnością cieszy się też Salzburg. Po Salzburgu za darmo Już niebawem, bo od 1 maja, miasto będzie jeszcze bardziej przyjazne turystom. Specjalnie z myślą o podróżnych powstał tzw. Bilet Mobilności Gościnnej. Zapewnia on odwiedzającym nieograniczony, bezpłatny dostęp do transportu publicznego w regionie. Na udogodnienie mogą liczyć zarówno turyści zagraniczni, jak i Austriacy. Zniesienie opłat za przejazdy od maja tego roku dotyczy nie tylko turystów, ale też mieszkańców Salzburga. Jak to działa? Goście otrzymają specjalny bilet już w chwili zameldowania w hotelu lub pensjonacie. Będzie on dostępny w formie papierowej lub cyfrowej. Z biletem goście będą mogli korzystać autobusów miejskich i regionalnych, kolei S-Bahn, pociągów dalekobieżnych, a także wahadłowych autobusów Salzburg Verkehr bez dodatkowych opłat. Władze Salzburga chcą w ten sposób nie tylko poprawić komfort wypoczywających turystów, ale też zmniejszyć ruch samochodowy i emisję spalin. Więcej autobusów, mniej aut Oczywiście, nie ma nic za darmo. Jak w takim razie jest finansowany Bilet Mobilności Gościnnej? Salzburg postawił na opłatę za mobilność zintegrowaną z podatkiem noclegowym. Aktualnie wynosi ona symboliczne 0,50 euro za noc dla osób powyżej 15. roku życia. Od maja 2027 r. wzrośnie do 1,10 euro. Ta niewielka zmiana ma pozwolić kontynuować program bez większego obciążenia finansowego dla turystów. Dodatkowo bilet w wersji cyfrowej ograniczy zużycie papieru, usprawni zameldowanie w obiektach noclegowych i pozwoli lepiej planować rozwój turystyki dzięki dokładniejszym danym o ruchu odwiedzających. Eksperci przewidują, że model z Salzburga może w przyszłości zostać zaadoptowany przez inne miasta i regionu. Warto zauważyć, że pomysł darmowego transportu publicznego jest już realizowany w kilku miejscach na świecie, choć w innej formie. Przykładowo w Tallinie z komunikacji miejskiej bezpłatnie mogą korzystać zameldowani mieszkańcy i rezydenci miasta. Podobne udogodnienie od kilku lat działa też w Dunkierce na północy Francji. Źródło: Salzburg.info Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Pierwsze takie znalezisko z Austrii. Szczególny rodzaj rzymskich umocnień
Archeolodzy odkryli nad Dunajem w Dolnej Austrii świetnie zachowane pozostałości po rzymskich fortyfikacjach. Była to placówka militarna położona na daleko wysuniętym przyczółku Imperium Rzymskiego.
Spis treści: Ödes Schloss – odkryte na nowo Jak wyglądał rzymski przyczółek? Do znaleziska doszło niedaleko Carnuntum – stolicy rzymskiej prowincji Panonia, a od II wieku Górnej Panonii. Dziś jest to stanowisko archeologiczne w północno-wschodniej Austrii. Ödes Schloss – odkryte na nowo Ödes Schloss znane jest archeologom od XIX wieku. Na powierzchni widoczne są relikty murów. Jednak w czasie wykopalisk w 1850 roku przekopano tylko niewielki fragment stanowiska. Nie sądzono, że fortyfikacje są aż tak złożone. Nowe badania naukowców z Austriackiej Akademii Nauk i Parku Archeologicznego Carnuntum rzucają również nowe światło na strategiczne znaczenie Szlaku Bursztynowego i militarną ochronę dunajskiego limesu. Oznacza to, że Ödes Schloss pełniło funkcję fortu znajdującego się na przyczółku, nad samą granicą. Zadaniem załogi było monitorowanie przeprawy przez rzekę, które uważano za strategicznie ważne. Z tych baz wojska rzymskie mogły obserwować też okoliczne tereny wiejskie. Szczególnie wzdłuż Limesu Dunajskiego, takie instalacje były ważne dla obrony granicy i kontroli szlaków handlowych. Jak wyglądał rzymski przyczółek? Części murów fortu zachowały się do wysokości 2,65 metra. Budowla powstała w dwóch fazach. Pierwsza faza sięga około 170/180 r. n.e., kiedy cesarz Marek Aureliusz wzmocnił granicę rzymską przed plemionami germańskimi podczas wojen markomańskich. Przebudowy dokonano około roku 260 n.e., czyli za panowania za cesarza Galiena. Znaleziska archeologiczne obejmują stemplowane cegły z numerami legionów XIV i XV, monety, ceramikę i kilka małych znalezisk z brązu. – Dowodzą one ogromnego strategicznego znaczenia Carnuntum w rzymskim systemie wojskowym. Dostarczają też nowych danych na temat bezpieczeństwa militarnego połączenia na osi północ-południe – podkreśla Eduard Pollhammer, archeolog i dyrektor naukowy Carnuntum. Zdaniem badaczy jest to pierwszy tego typu fort z obszaru Austrii. Do tej pory podobne stanowisko położone na dunajskim limesie było znane tylko z Iža-Leányvár na Słowacji. Źródło: Austriacka Akademia Nauk Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Świąteczny weekend w Wiedniu? Michał Cessanis ma dla was gotowy plan wyjazdu!
Urokliwe jarmarki adwentowe, muzea i galerie, a do tego świetna austriacka kuchnia. Jest wiele powodów, by odwiedzić Wiedeń przed świętami.
Spis treści: Świąteczne kule wymyślono w Wiedniu Wiedeńskie jarmarki świąteczne Galerie i muzea w Wiedniu Wiedeńska architektura Kawa po wiedeńsku Co zjeść w Wiedniu Być może mój tekst zaczynam od końca, ale tak naprawdę chodziło o kulę. To właśnie dla niej wróciłem do Wiednia, by sprawić sobie prezent na święta. Szklana kula z wirującym śniegiem, który wprawia się w ruch jednym potrząśnięciem. W środku z miniaturowym bałwanem, choinkami, czy z Mikołajem dźwigającym worek z prezentami. I tu nie chodzi o jakąś zwykłą kulę, lecz o tę najprawdziwszą na świecie. Bo ta świąteczna dekoracja powstała właśnie w Wiedniu. Świąteczne kule wymyślono w Wiedniu W stolicy Austrii przy ulicy Schumanngasse 87 znajduje się manufaktura Original Wiener Schneekugel, która produkuje kule od 1905 roku. Jej największą i pilnie strzeżoną tajemnicą jest przepis na śnieg! – Jego recepturę znam tylko ja i przechowuję ją w sejfie – mówi Erwin Perzy III. To wnuk Erwina Perzego I, producenta narzędzi chirurgicznych, który na początku XX wieku próbował opracować lepsze światło do sal operacyjnych. Napełniał szklane kule wodą i podświetlał je. Potem zaczął do nich dodawać kaszę mannę, by uzyskać efekt rozproszonego światła. Co prawda jego eksperyment się nie udał, za to narodził się w jego głowie genialny pomysł na biznes. W pierwszej kuli wynalazca umieścił miniaturowy model Bazyliki Narodzenia Najświętszej Maryi Panny stojącej w mieście Mariazell. Budowa miniaturowych obiektów była jego pasją. W sklepiku przy fabryce można zobaczyć jedną z najstarszych kul z tym kościołem właśnie, pochodzącą z 1920 roku. Są także zdjęcia wynalazcy oraz wyposażenie jego pracowni. Są także setki, jeśli nie tysiące śnieżnych kul, w różnych rozmiarach. I z najróżniejszymi miniaturami: ludzi, roślin, zwierząt czy budynków umieszczonych w środku. Jestem przekonany, że gdy tutaj zawitacie, wyjdziecie stąd z niejedną kulą (ja już mam trzy). Wiedeńskie jarmarki świąteczne Zresztą oryginalne kule śnieżne kupicie w okresie świątecznym w Wiedniu nie tylko w przyfabrycznym sklepie. Są także na jarmarkach adwentowych, odbywających się w całym mieście – manufaktura ma na nich swoje stoiska. Oczywiście ten największy i najbardziej oblegany przez turystów znajduje się przed Ratuszem, choć muszę przyznać, że jestem nim zawiedziony. Owszem, są tu i wielka choinka, i lodowisko, i diabelski młyn oraz drewniane chaty z grzanym winem (tańszym niż na jarmarku np. we Wrocławiu) i austriackim jedzeniem. Jednak na stoiskach ze świątecznymi dekoracjami króluje tandeta, a nie lokalne rękodzieło. Tak więc jeśli już tutaj zawitacie (a pewnie tak będzie), to odradzam kupowania pamiątek – chyba, że chodzi o kule. Po inne świąteczne gadżety lepiej wybrać się na znacznie bardziej kameralny jarmark na placu Marii Teresy, pomiędzy Muzeum Historii Sztuki a Muzeum Historii Naturalnej. Albo jeszcze lepiej jechać na Karlsplatz – plac Karola. Tu do 23 grudnia trwa Art Advent, na którym spotkacie wielu artystów sprzedających ceramikę, ozdoby świąteczne, ubrania, obrazy czy rzeźby. Jest też mała karuzela napędzana siłą mięśni dorosłych oraz uliczny teatr. Bardzo to klimatyczne miejsce, zdecydowanie mniej zatłoczone niż plac przed Ratuszem. I zdecydowanie bardziej prawdziwe, jeśli szukacie autentycznej atmosfery świątecznej. Galerie i muzea w Wiedniu A kiedy już nacieszycie oko świecidełkami, napijecie się austriackiego grzańca, to poświęćcie trochę czasu na sztukę i zajrzyjcie np. do galerii Albertina. To w niej znajduje się jedna z największych i najcenniejszych kolekcji grafik i rysunków. Zgromadzono ich tutaj ponad milion! Ich autorami są Dürer, Picasso, Rubens, Klimt czy Schiele. Są tu też zbiory fotografii (m.in. Helmuta Newtona). Na stałych ekspozycjach pokazane są najciekawsze kierunki sztuki ostatnich 130 lat: od francuskiego impresjonizmu, przez niemiecki ekspresjonizm, rosyjską awangardę, aż do współczesności. A wszystko to w komnatach paradnych największego pałacu mieszkalnego Habsburgów. Dwadzieścia z nich odrestaurowano, wyposażono w większości w oryginalne meble i udostępniono zwiedzającym. Cóż, kilka godzin, a nawet i kilka dni to zdecydowanie za mało, by dokładnie prześledzić zbiory Albertiny. Dlatego jestem tu podczas każdego pobytu w stolicy Austrii. Powracam także do Muzeum Leopoldów z wystawą „Wien 1900”. Przełom wieków był dla Wiednia szczególny. To miasto arystokracji i liberalnych intelektualistów, przepychu i biedy, konserwatyzmu i nowych idei stało się miejscem eksperymentów artystycznych oraz laboratorium nowych idei. Od 1900 r. Wiedeń urósł do rangi artystycznego i intelektualnego centrum świata. Stał się jednym z ośrodków modernizmu, nowoczesności w różnych dziedzinach. Od malarstwa i grafiki, poprzez literaturę, muzykę, po teatr, taniec i architekturę. Wystawa świetnie to pokazuje. Przełom w sztuce, architekturze, muzyce, wyposażeniu wnętrz był skokowy. Estetyka Gustava Klimta, Kolomana Mosera, Oskara Kokoschki czy Egona Schielego była odległa od klasycznych dzieł o lata świetlne. Podobnie projekty architektoniczne Oskara Wagnera i Josefa Hoffmana czy dizajn i wyposażenie wnętrz uderzające do dziś nowoczesnością. Nie chodziło jednak tylko o estetykę i ekspresję. Wiedeń tamtych czasów to również miasto Zygmunta Freuda (także ma swoje muzeum) i narodziny psychoanalizy, Ludwika Wittgensteina i rewolucji w języku filozofii, Gustava Mahlera – innowatora opery, Arnolda Schönberga, który z kolei dokonał rewolty w muzyce. Wystawa w Muzeum Leopoldów liczy ponad tysiąc eksponatów, więc jest na co popatrzeć. Wiedeńska architektura Patrzeć warto też na architekturę Wiednia. Miałem to szczęście, że podczas ostatniego pobytu zamieszkałem w słynnym Grand Hotelu przy Ringu wiedeńskim (Ringstrasse), ulicy na tyle długiej – ciągnie się przez ponad 5 kilometrów, by pomieścić monumentalne budowle, z których miasto słynie. Jest tu i Opera Narodowa i wspomniane muzea przy placu Marii Teresy, stoją też gmachy Parlamentu, czy Uniwersytetu Wiedeńskiego. Jest i cała Dzielnica Muzealna. Niezwykle ciekawa jest historia Grand Hotelu, który wraz z hotelami Sacher, Bristol i Imperial należy do najsłynniejszych w mieście. W 1862 roku wiedeński hotelarz Anton Schneider najpierw kupił ziemię, a potem wybudował na niej hotel, który po otwarciu w 1870 roku szybko pokochała wiedeńska śmietanka towarzyska. Bajeczny wówczas Grand oferował 300 pokoi, 200 łazienek, salę balową, windy parowe i biuro telegraficzne, co na ówczesne czasy było absolutną sensacją. Spotykali się tutaj artyści, dziennikarze, politycy. Rozkochany w tym miejscu król walca Johann Strauss w 1894 roku świętował 50 lat pracy artystycznej. Po II wojnie światowej hotel został zamknięty. Później przez 20 lat był siedzibą Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej, która wyprowadziła się z imponującego gmachu w 1989 roku. Kolejni właściciele kosztem 100 milionów euro przywrócili „Grandowi” dawny blask. Dobre to miejsce do zamieszkania nie tylko ze względu na fascynującą historię, ale też samo położenie właśnie przy Ringstrasse. Kawa po wiedeńsku Nie chcę wam niczego narzucać, ale… Uwielbiam wiedeńskie kawiarnie za panującą w nich atmosferę, wspaniałe wnętrza, za te wszystkie ciasta i ciasteczka. I za zapach świeżo mielonej kawy, który roznosi się po salach, ale też w pobliżu kawiarni. Wabi przechodniów tak skutecznie, że po prostu tam wchodzę. Rozsiadam się na wygodnych sprężynowych kanapach, zanurzam w lekturze gazety albo książki i zamawiam filiżankę czarnego aromatycznego naparu. Tak też było w jednej z najbardziej znanych kawiarni w mieście – Café Landtmann działającej od 1873 r. (była wówczas największą w Wiedniu), ulokowanej na parterze neobarokowego pałacu Lieben-Auspitz, w pobliżu Uniwersytetu Wiedeńskiego i ratusza. Jej gośćmi byli Zygmunt Freud, Marlena Dietrich, Paul McCartney czy Hillary Clinton i pewnie jeszcze wiele innych mniej lub bardziej znanych postaci nieodnotowanych w księdze gości. Lubię tu zaglądać w sobotę rano. Lubię też przyglądać się szarmanckim kelnerom w białych smokingach i czarnych muszkach poruszających się po sali z taką elegancją, że trudno oderwać od nich wzrok. Zamawiam kawę i kawałek czekoladowego ciasta. I to mi zawsze wystarczy, bym poczuł się jak w niebie. Co zjeść w Wiedniu Jeśli jednak poczujecie duży głód, to już spieszę ze sprawdzonymi adresami na obiad czy kolację. I pewnie nie będę oryginalny w swych polecajkach, ale nic na to nie poradzę, że uwielbiam sznycle wiedeńskie i tafelspitz, czyli austriacką sztukę mięsa. I to sztukę, że palce lizać! Wiedeńskiego sznycla chyba nikomu nie muszę przedstawiać. Właściwie pobyt w tym mieście bez zjedzenia tego kotleta dla mnie nie istnieje. Zazwyczaj rezerwuję stolik w restauracji Figlmüller przy Bäckerstraße, nazywanej domem sznycla wiedeńskiego. Kiedy w 1905 r. Johann Figlmüller otwierał małą winiarnię w pobliżu katedry św. Szczepana, nie mógł przypuszczać, że po latach będą to dwie restauracje, do których codziennie ustawi się ogonek gości, a stoliki trzeba będzie rezerwować z co najmniej kilkudniowym wyprzedzeniem. Wszystko po to, by skosztować cieniutko rozbitego kotleta cielęcego lub wieprzowego w delikatnej panierce, idealnie odchodzącej od mięsa oraz ziemniaczanej sałatki. Dziś to sztandarowe danie serwują potomkowie Figlmüllera w czwartym pokoleniu, bracia Hans Jr i Thomas Figlmüller. Podczas ostatniej podróży do Wiednia odkryłem jeszcze jedną restaurację ze sznyclami. Nazywa się Praterwirt i mieści przy Praterstrasse 45. To właściwie połączenie sklepu mięsnego z restauracją oraz barem, do którego na kufel piwa chętnie wpadają sąsiedzi tego miejsca. Atmosfera panuje tu swobodna, a w karcie dań oprócz sznycli są też steki, a na przystawkę zupa wołowa, smalec ze skwarkami i marynowaną cebulą, tatar wołowy czy kości szpikowe podawane z ciemnym chrupiącym pieczywem. Jeśli jednak wolicie mięso, ale w zdecydowanie lżejszym wydaniu, to polecam wspomniany tafelspitz. Wołowina duszona przez trzy godziny na wolnym ogniu to typowe austriackie danie. Uwielbiał je cesarz Franciszek Józef I, dlatego często podawane było na przyjęciach. A tym samym stało się niezwykle popularną potrawą. Na tafelspitz wybrałem się do restauracji Plachutta po sąsiedzku z zamkiem Schönbrunn, znanej z klasycznej kuchni wiedeńskiej. Jej właścicielami jest rodzina Plachuttów prowadząca kilka restauracji w Wiedniu. Nestor rodu, prof. Ewald Plachutta to jeden z najsłynniejszych kucharzy w Austrii (jego książki kucharskie sprzedały się w nakładzie ponad 1,5 mln egzemplarzy). Tak więc lepszego miejsca na pożegnalną kolację nie mogłem wybrać. Zasiadłem przy stoliku nakrytym białym obrusem. Chwilę później pojawiło się cesarskie danie, serwowane tradycyjnie w miedzianym garnku i z dodatkami, takimi jak szpinak, tarte i pieczone ziemniaki oraz sosami: jabłkowo-chrzanowym i szczypiorkowym. Mięso wyjęte z rosołu było delikatne i bardzo smaczne, podobnie jak sam bulion wołowy. Po tej kolacji obiecałem sobie, że następnym razem też zajrzę do rodziny Plachuttów, by spróbować innych tradycyjnych dań. Tak więc znów mam powód, by do Wiednia powrócić. Nasz autor Michał Cessanis Wicenaczelny „National Geographic Traveler", autor podróżniczej serii telewizyjnej „Do zobaczenia” w Dzień Dobry TVN oraz książek „Opowieści z pięciu stron świata” i „Made in China”.
Hallstatt to najpiękniejsze miasteczko Austrii. Z czego słynie i co warto zobaczyć na miejscu?
Hallstatt, niewielkie austriackie miasteczko nad Jeziorem Halsztackim, zdobywa serca turystów z całego świata. Zachwyca swoją malowniczą architekturą, historią wydobycia soli oraz otaczającymi je górskimi krajobrazami. Czy to pocztówkowa sceneria, kopalnia soli, czy wyjątkowe ossuarium, Hallstatt przyciąga jak magnes.
Spis treści: Historia Hallstattu i jego rola w wydobyciu soli Ossuarium w Hallstatt – niezwykłe miejsce zadumy Rejs po Jeziorze Halsztackim Atrakcje w okolicach Hallstatt – wodospady, Skywalk i więcej Położone w regionie Salzkammergut, Hallstatt wygrywa wszystkie plebiscyty na najpiękniejsze miejsce w Austrii. Ta malownicza miejscowość, licząca niespełna 800 mieszkańców, przyciąga rocznie aż 2 miliony turystów. Jej urok tkwi nie tylko w naturalnym krajobrazie – jeziorze i górach – ale również w średniowiecznej architekturze. Brukowane uliczki, kościoły z wieżami sięgającymi nieba, domy z drewnianymi fasadami i kwiatami na balkonach tworzą prawdziwą scenerię jak z baśni. „Jeszcze sto lat temu do Hallstatt nie prowadziła żadna utwardzona droga” – mówi Michael Stranz, lokalny przewodnik. „Można było się tu dostać wyłącznie pieszo lub łodzią.” Historia Hallstattu i jego rola w wydobyciu soli Wzgórza otaczające Hallstatt kryją jedną z największych atrakcji turystycznych – Salzwelten, najstarszą kopalnię soli na świecie. Zorganizowane wydobycie soli rozpoczęło się tu około 1500 r. p.n.e., jednak znaleziska wskazują, że sól pozyskiwano już 7 tysięcy lat temu. Odkrycie cennego minerału było kluczowe dla rozwoju miejscowej społeczności, a przez wieki sól stanowiła niemal bezcenny skarb, umożliwiający konserwację żywności. Podczas zwiedzania kopalni turyści mają okazję przebyć 20 km podziemnych korytarzy, a także zjechać wąską drewnianą platformą do niższego poziomu, co pozwala poczuć atmosferę dawnych górniczych dni. Szczególnie niezwykłym zabytkiem są drewniane schody liczące ponad 3,4 tysiąca lat – najstarsze zachowane schody w Europie. Ossuarium w Hallstatt – niezwykłe miejsce zadumy Nad brzegiem Jeziora Halsztackiego, na niewielkim cmentarzu, znajduje się miejsce, które wzbudza refleksje nad przemijalnością ludzkiego życia. Ossuarium, zlokalizowane w małej kapliczce, skrywa prawie 1,2 tysiąca czaszek dawnych mieszkańców Hallstattu. Każda czaszka została ręcznie ozdobiona – kwiatami w przypadku kobiet oraz bluszczem dla mężczyzn. Niektóre są opisane gotyckim pismem, co stanowi hołd dla zmarłych. Najstarsze szczątki pochodzą z XVIII wieku, a najnowsza czaszka została złożona w ossuarium w 1995 roku. Rejs po Jeziorze Halsztackim Jednym z najpiękniejszych sposobów na poznanie Hallstattu jest rejs po Jeziorze Halsztackim. Z pokładu łodzi można podziwiać widoki na miasteczko, które błyszczy w promieniach zachodzącego słońca. Refleksy wież kościołów i drewnianych domów odbijające się w tafli wody tworzą malowniczy obraz, który pozostaje w pamięci na długo. Niemiecki przyrodnik i podróżnik Aleksander von Humboldt, zwiedzając pół świata, uznał Hallstatt za „najpiękniejszy kurort nad jeziorem na świecie.” Atrakcje w okolicach Hallstatt – wodospady, Skywalk i więcej Oprócz samego Hallstatt, okolica oferuje wiele innych atrakcji, które przyciągają miłośników przyrody. Warto wybrać się na pieszą wycieczkę do wodospadu Waldbachstrub, którego wody spadają z wysokości prawie 100 metrów. Cała trasa w obie strony liczy około 8 km i jest doskonałym sposobem na obcowanie z naturą. Dodatkowo można odwiedzić taras widokowy Skywalk, który zawieszony nad przepaścią pozwala na panoramiczny widok na Hallstatt. Nieopodal znajdują się także słynne Jaskinie Dachstein – lodowe komnaty stanowiące wyjątkową atrakcję, szczególnie w gorące letnie dni.
Rejs po Dunaju – wyjątkowa podróż wzdłuż największej rzeki Europy
Rejs po Dunaju to nie tylko podróż po jednej z największych rzek Europy, ale także okazja do odkrycia pięknych miast, zamków i krajobrazów. Zobacz, jakie atrakcje czekają na trasie od Budapesztu, przez Wiedeń, aż po malowniczą dolinę Wachau i Ratyzbonę.
Spis treści: Dlaczego warto wybrać rejs po Dunaju? Trasa rejsu po Dunaju – od Budapesztu do Ratyzbony Atrakcje na trasie rejsu po Dunaju Dostosowanie rejsu dla rodzin Koszty i szczegóły organizacyjne Rejs po Dunaju to nie tylko podróż, ale i wyjątkowe doświadczenie, które pozwala odkryć najpiękniejsze miejsca Europy w komfortowych warunkach. Od Budapesztu, przez Wiedeń, aż po Ratyzbonę, każdy przystanek oferuje niezapomniane atrakcje, a podróżowanie po rzece daje wyjatkową możliwość cieszenia się krajobrazami w pełnym relaksie. To doskonały wybór dla każdego – od rodzin z dziećmi po miłośników historii i wina. Dlaczego warto wybrać rejs po Dunaju? Rejs po Dunaju to doskonała opcja zarówno dla miłośników historii, rodzin z dziećmi, jak i pasjonatów wina i natury. Dunaj, druga pod względem długości rzeka Europy, przepływa przez serce kontynentu, oferując unikatową perspektywę na różnorodność kulturową, architektoniczną i przyrodniczą krajów, które przecina. Podczas tej podróży możesz podziwiać barokowe miasta, średniowieczne zamki i winnice doliny Wachau. W odróżnieniu od tradycyjnych wycieczek, rejs po rzece zapewnia relaksujący sposób podróżowania. Statek pełni funkcję mobilnego hotelu, co oznacza, że pasażerowie mogą cieszyć się widokami z pokładu, bez konieczności codziennego pakowania się czy organizowania transportu. To idealna opcja dla osób poszukujących komfortu i wrażeń turystycznych w jednym. Trasa rejsu po Dunaju – od Budapesztu do Ratyzbony Rejs po Dunaju oferuje kilka popularnych tras. Jedną z najczęściej wybieranych jest ośmiodniowa podróż z Budapesztu do Ratyzbony, z przystankami w Wiedniu, dolinie Wachau i Pasawie. Oto kluczowe punkty tej trasy: Budapeszt: rejs rozpoczyna się w Budapeszcie, gdzie można podziwiać wspaniałą panoramę miasta, w tym neogotycki parlament oraz zamek na wzgórzu. Wieczorny widok na rozświetlone miasto stanowi idealne wprowadzenie do podróży​. Wiedeń: stolica Austrii oferuje pasażerom bogactwo barokowej architektury oraz liczne atrakcje turystyczne, takie jak katedra św. Szczepana, pałac Hofburg czy opera wiedeńska. Podczas wolnego popołudnia warto odwiedzić park Prater, znany z Diabelskiego Młyna​. Dolina Wachau: jeden z najbardziej malowniczych odcinków Dunaju, otoczony winnicami produkującymi renomowane austriackie wina. W Krems, jednym z miasteczek doliny, warto wypożyczyć rower i zwiedzić lokalne winnice​. Pasawa: miasto położone u zbiegu trzech rzek – Dunaju, Inn i Ilz – przyciąga turystów uroczymi brukowanymi uliczkami oraz bogatą ofertą gastronomiczną. Warto tu także zapoznać się z lokalnymi tradycjami, np. wziąć udział bawarskiej zabawie w karczmie​. Ratyzbona: uznawana za jedno z najlepiej zachowanych średniowiecznych miast w Europie, Ratyzbona stanowi ostatni przystanek rejsu. Jej gotyckie katedry i brukowane ulice zapraszają do odkrywania bogatej historii​. Atrakcje na trasie rejsu po Dunaju Każdy przystanek na trasie rejsu po Dunaju oferuje wyjątkowe atrakcje: Zamki i pałace: podczas rejsu mijasz liczne zamki, osadzone na nadbrzeżnych wzgórzach, które przypominają o średniowiecznej historii regionu. Jednym z najciekawszych punktów jest Zamek Wyszehrad na Węgrzech, z którego roztacza się piękny widok na Zakole Dunaju​. Kultura wina: dolina Wachau to region znany z produkcji win, szczególnie rieslinga i grüner veltlinera. Warto skorzystać z okazji, aby odwiedzić lokalne winnice i skosztować tych wyjątkowych trunków​. Lokalne tradycje: w Pasawie można poczuć ducha bawarskich tradycji, uczestnicząc w lokalnych imprezach i degustując regionalne przysmaki, takie jak kiełbaski czy pieczona wieprzowina​. Dostosowanie rejsu dla rodzin Rejs po Dunaju jest również idealnym rozwiązaniem dla rodzin z dziećmi. Statki oferują liczne udogodnienia i zajęcia dla najmłodszych, dzięki czemu dzieci nie nudzą się podczas podróży. Na pokładzie dostępni są animatorzy, a w trakcie przystanków organizowane są specjalne atrakcje dla najmłodszych, co pozwala rodzicom w pełni cieszyć się podróżą​. Koszty i szczegóły organizacyjne Koszt rejsu po Dunaju zaczyna się od 8 tys. zł za osobę za ośmiodniową wyprawę, obejmującą pełne wyżywienie oraz pięć wycieczek lądowych. Warto również zwrócić uwagę na elastyczność rezerwacji, którą oferuje coraz więcej operatorów, co pozwala na swobodne planowanie podróży w zależności od okoliczności​.
Pokochacie to austriackie miasteczko. To idealne miejsce nie tylko na narty
Filzmoos to urokliwa miejscowość położona w sercu Alp, oferująca bogaty wybór zimowych atrakcji. Oprócz doskonałych warunków do narciarstwa, można tu spróbować lotów balonem, zimowych wędrówek w rakietach śnieżnych i wielu innych form aktywnego wypoczynku. Dowiedz się, dlaczego Filzmoos warto odwiedzić zimą i jakie atrakcje czekają na turystów.
Spis treści: Narty i sporty zimowe Zimowe loty balonem – wyjątkowe widoki na Alpy Rakiety śnieżne – wędrówki wśród górskich szczytów Kuchnia Alp – czego warto spróbować? Dlaczego warto odwiedzić Filzmoos zimą? Filzmoos to niewielkie, malownicze miasteczko położone w landzie salzburskim. To raj dla miłośników sportów zimowych i zapierających dech w piersiach widoków, zwłaszcza podczas zimy. Filzmoos jest idealnym miejscem zarówno dla rodzin, jak i dla osób szukających spokojniejszego ośrodka narciarskiego. W porównaniu z bardziej znanymi austriackimi kurortami, takimi jak Ischgl czy Kitzbühel, jest tu znacznie spokojniej. Bynajmniej jednak nie będziecie się w Filzmoos nudzić. Narty i sporty zimowe Jedną z głównych atrakcji zimowych Filzmoos są oczywiście doskonałe warunki narciarskie. Miasteczko jest częścią renomowanej austriackiej organizacji Ski amadé, która zrzesza ośrodki narciarskie. To oznacza, że turyści mogą korzystać z połączonych tras narciarskich w całym regionie. Filzmoos oferuje około 20 kilometrów nartostrad, które obsługiwane są przez 8 wyciągów narciarskich. Znajdziesz tu trasy o różnym stopniu trudności – od łatwych szlaków dla początkujących po bardziej wymagające trasy dla zaawansowanych narciarzy. Trasa FIS czyni Filzmoos miejscem atrakcyjnym dla narciarzy szukających wyzwań. Pomimo mniejszej liczby tras, w porównaniu z bardziej rozbudowanymi ośrodkami, na stokach Filzmoos nie ma tłumów, a do wyciągów rzadko ustawiają się kolejki. Dla miłośników nart biegowych Filzmoos jest rajem. High Alpine Trail, który biegnie przez zbocza szczytu Rossbrand na wysokości ponad 1700 m n.p.m., to wyjątkowa 16-kilometrowa trasa, która zachwyca zarówno doświadczonych biegaczy, jak i amatorów. Łącznie, w Filzmoos dostępnych jest 50 km oznakowanych tras do narciarstwa biegowego, co sprawia, że każdy znajdzie coś dla siebie. Zimowe loty balonem – wyjątkowe widoki na Alpy Filzmoos to jedno z niewielu miejsc w Austrii, gdzie można doświadczyć lotów balonem zimą. Widoki, jakie roztaczają się z balonu, zapierają dech w piersiach. W zimie stają się jeszcze bardziej spektakularne, gdy Alpy pokryte są magicznym białym puchem. View Ediplayer on the source website Co roku, w styczniu, Filzmoos organizuje Tydzień Balonów, który przyciąga ponad 50 zespołów z różnych krajów. To niezapomniane przeżycie, kiedy na niebie można zobaczyć dziesiątki balonów naraz. Loty balonem w tym regionie oferują możliwość podziwiania masywu Dachstein, który wznosi się na 2995 metrów n.p.m. Loty odbywają się zazwyczaj w godzinach porannych, gdy warunki atmosferyczne są najbardziej sprzyjające. Po wylądowaniu ekipa naziemna szybko zabezpiecza balon i zapewnia powrót na miejsce startu. Rakiety śnieżne – wędrówki wśród górskich szczytów Dla tych, którzy szukają mniej tradycyjnych form aktywności zimowych, Filzmoos oferuje możliwość wędrówek w rakietach śnieżnych. Rakiety śnieżne to idealne rozwiązanie dla osób, które chcą spacerować po głębokim śniegu i podziwiać piękno natury. Dzięki specjalnym wiązaniom nawet osoby bez wcześniejszego doświadczenia mogą cieszyć się spacerami wśród zimowych krajobrazów. Trasy są oznakowane i przystosowane zarówno dla początkujących, jak i dla bardziej zaawansowanych wędrowców. Przejście przez lasy porastające zbocza Rossbrand lub spacer po alpejskich dolinach to doskonały sposób na spędzenie dnia na świeżym powietrzu, z dala od zatłoczonych tras narciarskich. Kuchnia Alp – czego warto spróbować? Podczas zimowego pobytu w Filzmoos nie można zapomnieć o skosztowaniu lokalnych specjałów. Miasteczko słynie z doskonałej kuchni, a restauracje oferują dania, które zachwycają swoim smakiem i wielkością porcji. Jednym z najbardziej rozpoznawalnych dań jest Kaiserschmarrn, czyli omlet cesarski. Jak głosi legenda, potrawa ta powstała przez przypadek, kiedy kucharz cesarza Franciszka Józefa I nieudolnie przygotował omlet, który rozpadł się na kawałki. Dodał wówczas rodzynki, polał całość sosem jabłkowym, a omlet stał się jednym z ulubionych dań w regionie. Najlepsze Kaiserschmarrn w Filzmoos można zjeść w restauracji Unterhofalm, która mieści się u podnóża góry Bischofsmütze. Restauracja powstała w 1776 roku, co dodaje jej niepowtarzalnego klimatu i tradycji. Dlaczego warto odwiedzić Filzmoos zimą? Filzmoos to idealne miejsce na zimowy wypoczynek dla osób szukających spokoju, niesamowitych widoków oraz zróżnicowanej oferty sportów zimowych. Dzięki niewielkim tłumom, braku kolejek do wyciągów i szerokiej ofercie atrakcji, Filzmoos jest doskonałą alternatywą dla bardziej znanych ośrodków narciarskich. To świetny kierunek także dla rodzin, które chcą spędzić aktywne ferie zimowe w otoczeniu pięknych, alpejskich krajobrazów. Źródło: National Geographic Traveler. Nasza autorka Joanna Kopka Kartografka National Geographic Polska i National Geographic Traveler. Podróżuje konfrontując z rzeczywistością to co przeczyta i zobaczy na zdjęciach, a szczególnie zwierzęta oraz architekturę.
„Wielki Dzwonnik” to najwyższy szczyt Austrii. Mimo statusu łatwej góry, budzi respekt
Najwyższy szczyt Austrii uważany jest za łatwy do zdobycia. Podczas wspinaczki wymaga jednak największego skupienia. Do pokonania jest lodowiec i eksponowane ścieżki. Początkujący wspinacze muszą mieć asystę przewodnika z licencją.
W tym artykule: Czy Grossglockner jest trudny do zdobycia? Wyprawa na Grossglockner, czyli najwyższy szczyt Austrii Grossglockner – informacje praktyczne Ponoć trzask pękających lodowców dochodzi do wioski Heiligenblut, a potężny huk lawin schodzących ze zboczy odbija się echem w dolinie Ködnitztal niczym dźwięk wielkiego dzwonu. Dodając do tego regularny kształt przypominający dzwon, staje się jasne, dlaczego mieszkańcy Tyrolu Wschodniego nazwali tę górę Grossglockner, czyli Wielki Dzwonnik. Mnie ten alpejski szczyt przypominał jednak ząb rekina z drobnymi kolcami, kiedy wyłonił się zza chmur, odsłaniając swoje poszarpane granie przyprószone śniegiem. Był środek lata. Szedłem przepiękną doliną Ködnitztal i zastanawiałem się, czy góra okaże się łaskawa, czy pokaże zęby. Czy Grossglockner jest trudny do zdobycia? Legenda głosi, że na szczycie tej najwyższej góry Austrii (3798 m n.p.m.) koncentruje się moc, rodzaj naturalnej energii występującej w przyrodzie. Kto stanie na jej wierzchołku, może zaczerpnąć odrobinę z tej siły. Nie trzeba bać się Grossglocknera. Wystarczy mieć przed nim respekt i nie lekceważyć go, jak każdej alpejskiej góry otoczonej lodowcami i strzelistymi skałami. Wielki Dzwonnik mimo swojego rozmiaru i spektakularnego kształtu ma status łatwej góry, choć raczej dla osób obeznanych z technikami wspinaczkowymi. Kierowca podwiózł mnie z Kals do pensjonatu Lucknerhaus na 1918 m (prawie wysokość Kasprowego). Idąc doliną Ködnitztal, mijałem alpejskie łąki, słychać było świst świstaków, a po zboczach przemykały kozice. Niby sielanka, ale w pogodny dzień przez całą drogę do schroniska Stüdlhutte na 2801 m (ok. 4 godz. spokojnego marszu z Lucknerhaus) towarzyszył mi widok na majestatyczny szczyt Wielkiego Dzwonnika omiatany chmurami. W myślach pokonywałem poszarpaną grań prowadzącą na szczyt. Schronisko Stüdlhutte jest bardzo ekologiczne – ma swoją oczyszczalnię ścieków, a dach pokrywają panele słoneczne. To stąd rozpoczyna się wspinaczka granią Stüdlgrad lub trekking przez lodowiec drogą „normalną” i schronisko Erzherzog-Johann-Hütte. O świcie w Stüdlhutte czekał już przewodnik Matthias Wurzer. Dzwonił jeszcze do znajomych meteorologów, żeby potwierdzić prognozę pogody. Nie była idealna, ale meteorolodzy dali zielone światło. Glock był cały we mgle, zacinał do tego drobny śnieg. Jednak przewodnik upewnił mnie, że z jego pomocą dam radę wspiąć się trudniejszą drogą przez grań Stüdlgrad. Nie polecam jednak tego wariantu początkującym ze względu na trudności wspinaczkowe na poziomie IV w VII-stopniowej skali alpejskiej. Matthias zarzucił na ramię plecak szturmowy. – Czeka nas prawdziwa alpejska wspinaczka w trudnym terenie – mówił przed wyjściem. Mimo środka lata grań pokrywała mieszanka lodu i skał, a do tego cała góra przyprószona była śniegiem. Po stromym, kamienistym podejściu i pokonaniu krawędzi lodowca Tei­schnitz rozpoczęła się wspinaczka na grani. Raki dawały dobre tarcie na pokrytych śniegiem i lodem blokach skalnych. Asekurowaliśmy się nawzajem liną, a przewodnik bezbłędne odnajdywał w skałach gotowe punkty asekuracyjne – sam nigdy bym ich nie znalazł. „Jeżeli do tego miejsca dotarłeś w więcej niż 3 godz., zawróć!”– głosiła tabliczka na występie skalnym. Uff, nasz czas do tej pory wyniósł 2 godz. Na szczyt nie wiedzie szlak, a skał nie znaczą malunki, dlatego przy złej pogodzie łatwo zgubić drogę. W pewnym momencie Matthias wskazał na przesmyk w skałach. – Zobacz, to miejsce wygląda, jakby prowadziła tędy droga, ale to pułapka, bo kilka metrów dalej jest przepaść. Tutaj zgubili się polscy wspinacze. Uczestniczyłem w tej akcji ratowniczej, ale niestety trójka zginęła. Poszli mimo złej pogody – powiedział. Po tej lekcji pokory koncentrowałem się jeszcze bardziej na tym, żeby moje kroki i chwyty były pewne. Wyprawa na Grossglockner, czyli najwyższy szczyt Austrii We wspinaczkę po ośnieżonych i pokrytych lodem skałach włożyłem wszystkie zdobyte umiejętności. Dałem radę, ale dzięki asyście naprawdę świetnego przewodnika. Nigdy widok kopuły szczytowej wyłaniającej się z mgły nie sprawił mi tyle radości. 3798 m – wyżej w Austrii nie można. Na szczyt zwieńczony wielkim krzyżem weszliśmy w 4 godz. i 40 min, licząc od schroniska Stüdlhutte. Delektowałem się czystym, rozrzedzonym powietrzem, ale wewnątrz rozsadzała mnie petarda radości. Tej euforii nie można z niczym porównać. Schodziliśmy drogą „normalną”, której najtrudniejszym punktem było pokonanie siodła Małego Dzwonnika ubezpieczonego jednak na stałe liną. Kolejne metry na eksponowanej grani Małego Dzwonnika to najbardziej malowniczy odcinek trasy, choć prowadzący nad przepaścią po lewej i prawej stronie. Zejście po lodowcu było już samą przyjemnością, choć dla bezpieczeństwa byliśmy związani liną. Najwięcej wypadków zdarza się przy zejściu, kiedy z braku sił i z powodu dekoncentracji dochodzi do tragedii. Dla nas ta góra okazała się jednak łaskawa i nie pokazała zębów. Grossglockner – informacje praktyczne Dojazd Najszybciej samolotem do Innsbrucka lub Monachium. Stamtąd transfer do miejscowości Kals (kilkadziesiąt euro) lub wynajętym autem. Parking jest u podnóża doliny Ködnitztal, przy pensjonacie Lucknerhaus na 1918 m. Ile czasu zajmuje wejście na Grossglockner? Wspinaczka na Grossglockner zajmuje od 2 do 3 dni przy dobrej pogodzie. Początkujący powinni wybrać drogę tzw. normalną (Normalnstieg). Wejście granią Stüdlgrad dla zaawansowanych turystów górskich w asyście przewodnika. Kiedy najlepiej wejść na Grossglockner? Sezon letni rusza w czerwcu, ale sprawdź, czy schroniska wysokogórskie Stüdlhutte i Erzherzog-Johann-Hütte są otwarte. Dogodnymi miesiącami do wspinaczki są sierpień, wrzesień i początek października, ale przez całe lato mogą zdarzyć się opady śniegu. Źródło: National Geographic Traveler.
Najcieplejszy region Austrii jest marzeniem wielu turystów. Oferuje widoki nie z tej ziemi
Najcieplejszy region Austrii nikomu nie pozwala się nudzić. Niezależnie od pory roku, czy świeci słońce, czy pada deszcz, oferuje piękne krajobrazy, masę atrakcji i niezapomniane przeżycia.
Spis treści: Górskie widoki i relaks nad wodą Jeszcze bliżej natury Leć, leć jak najdalej! „Hakuna Makaka” Lekkim krokiem przez miasto Makaronowy zawrót głowy Villach – informacje praktyczne Słyszysz Karyntia, myślisz zima? Nic bardziej mylnego. Ten kojarzony wyłącznie z białym szaleństwem – nomen omen najcieplejszy – region Austrii potrafi zachwycić także latem i wczesną jesienią, o czym przekonaliśmy się na własnej skórze. Jeśli ty także marzysz o aktywnym urlopie blisko natury, to dobrze trafiłeś. Nasz miniprzewodnik zabierze cię w podróż po mniej znanych karynckich atrakcjach, których z pewnością zapragniesz zasmakować. I to dosłownie! Górskie widoki i relaks nad wodą Krystalicznie czysta woda, zachwycająca natura i niepowtarzalny górski krajobraz na wyciągnięcie ręki. To wszystko oferuje jezioro Faaker See, które stanowi idealne miejsce na chwilę wytchnienia. Jego uroki docenią przede wszystkim osoby chcące uciec od miejskiego zgiełku i tłumów turystów. Ten niezwykle malowniczy zakątek zachwyci również miłośników aktywnego wypoczynku na świeżym powietrzu. Jedną z popularniejszych letnich aktywności nad „jeziorem południowym” są oczywiście kajaki. Odwiedzający równie chętnie sięgają także po jednoślady. Podczas wycieczki rowerowej mogą rozkoszować się cudownymi widokami i podziwiać piękno rozkwitającej przyrody. Jeszcze bliżej natury Punkt obowiązkowy podczas wizyty w Karyntii? Przejazd trasą Villacher Apentraße na Dobratsch, czyli pierwszy park natury w regionie, wznoszący się na wysokość 2167 metrów. I zapewniamy, że mijane po drodze widoki to nic przy tym, co czeka na nas górze. Samochodem docieramy do Rosstratte (1732 m), następnie można kontynuować pieszą wycieczkę i zagłębić się w piękno otaczającego świata. Szlaki są bardzo dobrze oznakowane i, co najważniejsze, często uczęszczane, dlatego jakiekolwiek obawy o wybór właściwej drogi są nieuzasadnione. Leć, leć jak najdalej! XIV-wieczne ruiny zamku Landskron, skąd można podziwiać zapierające dech w piersiach widoki na największe jezioro regionu Villach – Ossiacher See – przyciągają nie tylko miłośników historii. Na terenie średniowiecznego obiektu, na specjalnie wybudowanej arenie, regularnie od lat odbywają się pokazy lotów ptaków drapieżnych – orłów, sępów i sokołów. Pokaz trwa 40 minut i w trakcie jego trwania sokolnicy przybliżają odwiedzającym tajemnice życia poszczególnych, niekiedy zagrożonych wyginięciem, gatunków. Warto wspomnieć, że zamek w 2023 r. został nagrodzony w organizowanym przez telewizję ORF plebiscycie 9 miejsc – 9 skarbów (9 Plätze – 9 Schätze), będący odpowiednikiem naszych Cudów Polski. „Hakuna Makaka” Kojarzona głównie z malowniczymi jeziorami i pięknymi widokami Karyntia stanowi również dom dla ponad 180 makaków japońskich. U podnóża zamku Landakron, na „Małpiej Górze”, znajduje się jeden z nielicznych rezerwatów na świecie, w którym ten fascynujące, przybyłe z drugiego końca globu ssaki żyją w warunkach jak najbardziej zbliżonych do tych wolnościowych. Wizyta w parku Affenberg to niepowtarzalna okazja, by z bliska zobaczyć nie jednego i nie dwa makaki, ale ich całą gromadę, a także poznać ich codzienne zwyczaje i najskrytsze sekrety. Nie wolno jednak zapominać o obowiązujących na terenie ogrodu zasadach. Zabronione jest dotykanie małpek oraz ich dokarmianie. Przewodnicy przed rozpoczęciem oprowadzania ostrzegają też zwiedzających, aby unikali zbyt długiego kontaktu wzrokowego ze zwierzęciem, ponieważ może to zostać odebrane jako agresja. Jak zaznaczają opiekunowie makaków, ze względów bezpieczeństwa, zwiedzanie odbywa się tylko pod okiem przewodnika, w grupie zorganizowanej lub indywidualnie. Lekkim krokiem przez miasto Zachwycająca o każdej porze roku Karyntia słynie nie tylko ze zniewalających górskich krajobrazów oraz pięknych i czystych jezior. W tej części Austrii znajdziemy także wiele urokliwych miast i miasteczek. Do jednych z najchętniej odwiedzanych należy niespełna 70-tysięczne Villach, które cieszy się ogromną popularnością szczególnie w okresie Bożego Narodzenia. To właśnie wtedy drugie co do wielkości miasto regionu rozbłyska magicznym blaskiem kolorowych świateł, a wieża znajdującego się na Starym Mieście kościoła parafialnego „świeci jak zapalona świeca nad dachami”. Spektakularna górska sceneria, połączona z lśniącymi wodami, sprawia, że wyjątkowy klimat Villach poczujesz także latem. Przemierzając malownicze uliczki można natrafić na wspaniałe zabytki i poczuć ducha trzech współistniejących ze sobą kultur – włoskiej, słoweńskiej i karynckiej. Makaronowy zawrót głowy O niego nietrudno zważywszy na bliskość włoskiej granicy. Przedsmak tego, co czeka nas w słonecznej Italii, poczujemy, a właściwie zasmakujemy w restauracji Marktcafè, będącej częścią znanej w całym regionie fabryki makaronów Finkensteiner. W menu wszystko, czego tylko makaronowa dusza zapragnie. Lasagne, tagiatelle, spaghetti, cannelloni, ravioli… Po kulinarnej uczcie chętni mogą zaopatrzyć się w tamtejsze wyroby. W ofercie połączonego z restauracją sklepiku – oprócz makaronów – znajdziemy także najwyższej jakości przyprawy, duży wybór herbat, naturalne kosmetyki oraz gotowe prezentowniki. Villach – informacje praktyczne Villach nie posiada własnego lotniska, dlatego planując urlop w tej części Austrii należy sprawdzać połączenia z Okęcia do Wiednia, realizowane przez linie Austrian Airlines. Alternatywną opcją może być lot do oddalonej o ok. 80 km Lublany. Do stolicy Słowenii lata nasz narodowy przewoźnik, PLL LOT. Osobom spoza Warszawy, planującym wcześniejszy przyjazd do stolicy, proponujemy pobyt w usytuowanym w samym centrum, przy ulicy Kruczej, czterogwiazdkowym hotelu Mercure Warszawa Grand. Obiekt oferuje noclegi ze śniadaniem w klimatycznych i, co najważniejsze, klimatycznych pokojach. Ponadto hotel objęty jest programem Mercure Discover Local, który zachęca przyjezdnych do odkrywania uroków miasta i jego mniej znanych atrakcji. Do Villach bez problemu dostaniemy się pociągiem z Wiednia (czas podróży to ok. 4 godziny); dla wszystkich pasażerów dostępna jest bezpłatna sieć Wi-Fi, a ponadto w pociągu znajduje się wagon gastronomiczny, gdzie zasmakować można pierwszych miejscowych potraw, w tym słynnego omletu cesarzowej Sissi – Kaiserschmarrn. Chcesz cieszyć się pięknymi okolicznościami przyrody oraz atrakcjami regionu przez cały pobyt w Karyntii? Nie zwlekaj i już teraz zarezerwuj nocleg w malowniczo położonym obiekcie Naturel Hoteldorf Schönleitn nad jeziorem Faaker See; ceny zaczynają się od 1 tys. zł (schoenleitn.at). Odwiedzając Villach i okoliczne miejscowości nie sposób nie spróbować najbardziej znanej austriackiej potrawy, czyli sznycla wiedeńskiego z cielęciny (Wiener Schnitzel), karynckich pierogów nadziewanych serem (Kärntner Nudel) oraz wspominanego już omletu cesarskiego, a także strudla jabłkowego (Apfelstrudel). Na turystów odwiedzających Karyntię latem czeka wiele udogodnień. Wśród nich m.in. Sommer Kärnten Card. Karta umożliwia darmowe wejście do części miejscowych atrakcji i zniżki w wielu pozostałych. Po więcej informacji odsyłamy na oficjalną stronę regionu – visitvillach.at. Źródło: National Geographic Traveler, visitvillach.at.
Klagenfurt to renesansowa perła Austrii. Czym zachwyca serce Karyntii?
Odwieczny dylemat – woda czy góry? Klagenfurt stanowi doskonałe połączenie obu opcji dla osób niezdecydowanych. Dzięki śródziemnomorskim klimatowi oraz wyraźnemu wpływowi trzech różnych kultur miasto emanuje południową atmosferą. Miłośnicy słońca z pewnością odnajdą ukojenie na największym wewnętrznym kąpielisku w Europie.
treści: Magia Klagenfurtu Wielka Trójka Karyntii Klagenfurt – rowerowo-pieszy raj Jak się dostać do Klagenfurtu? Klagenfurt – informacje praktyczne Usytuowany w południowej części Austrii, nad jeziorem Wörthersee Klagenfurt jest miastem dobrze znanym Polakom. To właśnie tutaj, podczas piłkarskich Mistrzostw Europy w 2008 roku, dwa z trzech meczów fazy grupowej (przeciwko Chorwatom i Niemcom) rozgrywała nasza reprezentacja. Choć oba spotkania nie poszły po myśli Biało-Czerwonych, uroki stolicy Karyntii z pewnością wynagrodziły niejednemu kibicowi znad Wisły rozczarowanie na boisku. Łączący w sobie bogatą historię, urzekającą przyrodę i malownicze zakątki Klagenfurt co roku przyciąga masę turystów z kraju i coraz częściej ze świata. Położenie blisko granicy z Włochami i Słowenią wpływa jednak nie tylko na większe zainteresowanie ze strony zagranicznych gości, ale także na codziennie funkcjonowanie miasta. Włoskie akcenty widać w miejskiej architekturze, słoweński wpływ znaleźć można na lokalnych targach, zaś charakterystyczne cechy karynckie przejawiają się w łagodnym, melodyjnym tonie mowy i poczuciu humoru mieszkańców. Wzajemne przenikanie się kultur ma swoje odzwierciedlenie również w lokalnej kuchni, tworzącej wykwintną mieszankę alpejsko-adriatycką. – Uwielbiam to miasto za jego różnorodność. Trzy kultury przenikają się i tworzą jedną płynnie zgraną całość. Na każdym kroku podkreślana jest ich ścisła współpraca, która tylko pcha miasto do przodu. Wszystko czego dusza zapragnie. Spokój i piękne widoki – przyznaje jedna z mieszkanek Klagenfurtu. Co jeszcze wpływa na popularność tego miejsca? Dlaczego urlop spędzony tutaj z pewnością będzie można zaliczyć do udanych? Na te i inne pytania odpowiadamy w dalszej części artykułu, będącego przewodnikiem po największych atrakcjach Klagenfurtu. Magia Klagenfurtu Renesansowa perła Karyntii i jedno z najpiękniejszych – zdaniem mieszkańców – miejsc w całej Austrii, w którym nie sposób się nie zakochać. Klagenfurckie Stare Miasto, bo o nim mowa, to obowiązkowy punkt każdej wizyty. Jego niepowtarzalny klimat i zachwycająca architektura sprawiają, że z każdym krokiem pragniemy jeszcze więcej. Stałym elementem staromiejskiego krajobrazu Klagenfurtu są urzekające renesansowe dziedzińce, które przywędrowały do Karyntii wraz z włoskimi architektami. Obecnie w tych malowniczych miejscach możemy wypić przepyszną kawę, zasmakować regionalnych potraw czy zaopatrzyć się produkty od tamtejszych producentów. Przemierzając ulice miasta, natrafimy na secesyjny budynek Teatru Miejskiego, Landhaus i jego niesamowity zbiór 665 herbów w starym budynku Zamku Królewskiego. Dalej mijamy Muzeum Sztuki Nowoczesnej, Muzeum Krajowe oraz wiele innych miejsc, które stanowią niesamowitą ucztę dla miłośników historii i kultury. Na Neuer Platz znajdziemy fontannę z podobizną kamiennego smoka, będącego symbolem miasta. Z fantastycznym stworzeniem wiąże się interesująca legenda o powstaniu Klagenfurtu, o której więcej opowiedzą wam lokalni przewodnicy. Zagłębiając się w kolejne zakamarki Stare Miasta natrafiamy na miejski kościół parafialny, zlokalizowany na Placu Pfarrplatz. To właśnie tutaj wzniesiona została wieża o wysokości 90 metrów, z której roztacza się piękna panorama 360 stopni, obejmująca jeziora Wörthersee i pasmo górskie Karawanken. By podziwiać te zapierające dech w piersiach widoki wystarczy wejść po 225 schodach. Choć ich ilość może co niektórych przyprawić o zawrót głowy, to zapewniamy, że wspinaczka jest tego warta. W ramach ciekawostki wspomnijmy, że Stare Miasto w Klagenfurcie trzykrotnie było wyróżnione dyplomem Europa Nostra, czyli europejskiej federacji stowarzyszeń na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego Starego Kontynentu. Wielka Trójka Karyntii Wielką Trójkę Karyntii tworzą, jak sama nazwa wskazuje, trzy wyjątkowe atrakcje regionu, które cieszą się ogromną popularnością szczególnie wśród osób lubiących aktywny wypoczynek w przepięknych okolicznościach przyrody. Pierwszy punkt wycieczki? Niezapomniany rejs statkiem, umożliwiający podziwianie Klagenfurtu i okolic z zupełnie innej perspektywy. Krystalicznie czysta, turkusowa woda z pewnością zrobi wrażenie na każdym z was. Na pokładzie serwowane są posiłki oraz różnego rodzaju napoje. W poszukiwaniu kolejnej atrakcji należy wysiąść na stacji Renfilz. Pyramidenkogel to największa drewniana wieża widokowa na świecie, skąd rozprzestrzenia się piękny widok na jezioro oraz góry Karawanken. Licząca blisko 100 m wysokości konstrukcja zlokalizowana jest w miejscowości Keutschach. Trzy platformy obserwacyjne pozwalają dostrzec wszystkie pobliskie miasteczka wzdłuż jeziora, a także najwyższe szczyty regionu, w tym słoweński Triglav (2864 m n.p.m.) Zejść z niej można w całkiem oryginalny sposób, używając tyrolki lub najdłuższej w Europie zjeżdżalni. Pod samą wieżę dojeżdża bezpłatny autobus, a na szczyt prowadzi winda. Podróż dookoła globu w mniej niż kilka godzin? W Klagenfurcie jest to możliwe za sprawą Parku Miniatur „Minimundus”, będącego zwieńczeniem tej niezapomnianej wycieczki. Świat w pigułce, bo tak w skrócie można opisać to wyjątkowe na mapie Karyntii miejsce, składa się z 170 miniatur najsłynniejszych budowli z każdego zakątku Ziemi. Wśród nich m.in. paryska wieża Eiffla, Pałac Watykański czy warszawski Zamek Królewski. Co ważne, wszystkie z trzech wymienionych atrakcji można zwiedzić na jednym bilecie. Klagenfurt – rowerowo-pieszy raj Ekscytujące, wypełnione pięknymi widokami i słońcem. Dodatkowo otoczone górami oraz jeziorem – tak scharakteryzować można wycieczki rowerowe po regionie jeziora Wörthersee. Nie jest tajemnicą, że jednoślady są nieodłącznym elementem Klagenfurtu. Bogata infrastruktura rowerowa miasta pozwala na swobodne poruszanie się wokół najważniejszych atrakcji. My szczególnie polecamy wycieczkę wzdłuż całego jeziora. Bardzo malownicza trasa liczy niecałe 50 km, a pokonać ją można w niespełna trzy godziny. Teren jest bardzo płaski i zawiera niewiele podjazdów, przez co szlak rowerowy robi się dostępny praktycznie dla każdego, kto chciałby spróbować swoich sił. Po drodze warto zatrzymać się na krótki odpoczynek w Velden i Maria Wörth, gdzie – tak jak na całej trasie – czekają na nas niesamowite widoki. Z kolei osobom lubiącym piesze wycieczki Klagenfurt oferuje wiele pięknych, widokowych szlaków o różnym stopniu zaawansowania. Jedną z najbardziej uczęszczanych jest 8-kilometrowa trasa wiodąca na punkt widokowy Zillhöhe, położony na wysokości 536 metrów. Jak się dostać do Klagenfurtu? Najwygodniejszym i najszybszym sposobem na dostanie się do Klagenfurtu jest oczywiście podróż samolotem. Warto jednak zaznaczyć, że nie ma bezpośrednich lotów na tej trasie. Konieczna jest przesiadka w Wiedniu. Na szczęście stolica Austrii jest doskonale skomunikowana, co pozwala na łatwe dotarcie na miejsce w dogodny sposób. Zarówno do Wiednia, jak i Klagenfurtu dolecimy za pośrednictwem linii Austrian Airlines, które oferują codzienne loty na tych trasach. Przesiadka nie powinna jednak stanowić żadnego problemu, ponieważ port Flughafen Wien-Schwechat uznawany jest przez pasażerów za jeden z najlepszych w Europie. Obsługiwane przez Austrian Airlines loty do Wiednia realizowane są z lotniska Chopina, dlatego osobom spoza Warszawy polecamy zatrzymać się przed (niezapomnianą) podróżą do Karyntii w czterogwiazdkowym hotelu Mercure Grand przy ulicy Kruczej, nieopodal Al. Jerozolimskich i Traktu Królewskiego. Obiekt – oprócz dogodnej lokalizacji, umożliwiającej szybkie dostanie się na stołeczny port – oferuje także komfortowe pokoje wraz z wyśmienitym śniadaniem. Ponadto warto zaznaczyć, że ceniony przez gości z całego świata hotel objęty jest programem Mercure Discover Local, który zachęca przyjezdnych do odkrywania uroków miasta i zasmakowania lokalnej kuchni. Klagenfurt – informacje praktyczne Neuer Platz 5 – pod tym adresem znajduje się Punkt Informacji Turystycznej. Na miejscu czekają broszury i mapy w języku polskim, ułatwiające zwiedzanie oraz poruszanie się po mieście, a także wykwalifikowany zespół ludzi, który odpowie na wszystkie nasze pytania dotyczące Klagenfurtu i okolic; Dla maniaków nowinek technologicznych stworzona została bezpłatna aplikacja mobilna „All in one“, która pozwala odkryć nieznane zakamarki miasta. Cyfrowy przewodnik po Klagenfurcie to zbiór informacji zarówno w formie tekstowej, jak i graficznej na temat wszystkich miejsc znajdujących się na terenie perły Karyntii. Co ciekawe, są one automatycznie aktywowane, gdy zbliżasz się do danego obiektu. Spędzając urlop w tej części Austrii warto pomyśleć o wyrobieniu Wörthersee Plus Card. Całkowicie bezpłatna i wydawana głównie w sezonie wiosenno-letnim karta przysługuje każdemu, kto zdecyduje się na nocleg w regionie. Umożliwia ona korzystanie ze wszystkich regionalnych atrakcji w dużo niższej cenie lub całkowicie za darmo; Więcej informacji o Klagenfurcie znajdziesz na oficjalnej stronie największego miasta Karyntii – visitklagenfurt.at. Źródło: National-Geographic.pl. Nasz ekspert Filip Nowek Z wykształcenia dziennikarz, chociaż na co dzień zajmuje się komunikacją marketingową. Pasjonat podróżowania. Autor przewodników po europejskich krajach i ciekawostek o największych miastach świata. Prywatnie miłośnik tenisa i wypadów do kina.
Nietypowe wniebowstąpienie Chrystusa na artefakcie sprzed 1500 lat. W Austrii odkryto unikatowy relikwiarz
Moment wniebowstąpienia Chrystusa z rydwanu zaprzęgniętego w dwa konie można zobaczyć na zabytku z VI wieku, który odkryto wśród ruin kościoła w Austrii. Takie przedstawienie jest unikatowe.
W tym artykule: Relikwiarz z kości słoniowej Żmudny proces konserwacji – to też część archeologii Biblijne przedstawienia na relikwiarzu O wielu spektakularnych zabytkach wydobytych w czasie wykopalisk dowiadujemy się w momencie dokonania znaleziska. Jednak nie zawsze archeolodzy mogą się od razu czym chwalić. Czasami obiekty najpierw należy poddać konserwacji, by zaprezentować je w pełni. Dwa lata temu naukowcy prowadzili wykopaliska w późnoantycznej osadzie na wzgórzu w Burgbichl w gminie Irschen w południowej Austrii. Natknęli się tam na chrześcijański relikwiarz ukryty wśród ruin nieznanego wcześniej kościoła. Zabytek ten odzyskał właśnie blask dzięki konserwatorom. Relikwiarz z kości słoniowej Dla archeologów było to niespodziewane odkrycie. Pod ołtarzem w bocznej części kaplicy natknęli się na fragmenty przedmiotu wykonanego z bardzo drogiego wówczas materiału – kości słoniowej. Uznali, że był to relikwiarz, czyli ozdobna skrzyneczka na relikwię (szczątki osoby uznanej przez Kościół za świętą). Ściany tego okrągłego pojemnika były bardzo bogato zdobione. Relikwiarze uznawane są jako „najświętsza” część świątyni i wraz z jej opuszczeniem były zabierane. Tak nie stało się w tym przypadku. Jest to pierwszy taki obiekt znaleziony w kontekście archeologicznym w Austrii. Odkrywcy określają zabytek również łacińskim termin pyxis (puszka). Ta druga nazwa sugeruje, że naczynie mogło pełnić rolę pojemnika na konsekrowane komunikanty. Nie wspominają nic o odkryciu prochów. Odkryto części drewna, ale nie jest jasne, czy mogła być to jakaś relikwia, na przykład z Krzyża Pańskiego. – Znamy około 40 tego typu pojemników z kości słoniowej na całym świecie. O ile mi wiadomo, ostatni raz jeden z nich znaleziono podczas wykopalisk około 100 lat temu – opowiada archeolog, który dokonał odkrycia, Gerald Grabherr. Żmudny proces konserwacji – to też część archeologii Konserwacji dokonano na Uniwersytecie w Innsbrucku. Jak wyjaśnia konserwatorka Ulrike Töchterle, kość słoniowa pochłania wilgoć z otoczenia. Tym samym staje staje się bardzo miękka i podatna na uszkodzenia. Dlatego zabytek z austriackiego kościoła zachował się słabo. Odnaleziono zaginiony relikwiarz św. Swituna. „Dla Kościoła jest to sensacja” W katedrze w Stavanger w Norwegii archeolodzy natknęli się na relikwiarz, w którym przechowywano szczątki św. Swituna. To archeologiczna sensacja, bo miał być zniszczony 500 lat temu. Konserwacja trwała dwa lata. Problem stanowiło zawilgocenie. W marmurowej kapliczce panowała wysoka wilgotność – 90%. Dlatego ryzyko kondensacji i powstawania pleśni było bardzo wysokie. Jednocześnie zabytek nie mógł wyschnąć za szybko, by nie popękał. – Oznaczało to, że musieliśmy zapewnić bardzo ostrożny i długotrwały proces suszenia – precyzuje Töchterle. Większa część artefaktu jest już nieodwracalnie zniszczona. Jednak naukowcy pracują nad rekonstrukcją 3D. Biblijne przedstawienia na relikwiarzu Wśród wyrzeźbionych na ściankach pojemnika motywów widoczna jest postać u podnóża góry. To mężczyzna odwracający wzrok. Ręka sięgająca z nieba nad nim, umieszcza coś między ramionami mężczyzny. – Jest to typowe przedstawienie przekazania praw Mojżeszowi na górze Synaj, początku przymierza między Bogiem a człowiekiem ze Starego Testamentu – wyjaśnia Gerald Grabherr. Dalej widoczne są inne postacie biblijne. Widać mężczyznę na rydwanie z dwoma zaprzężonymi do niego końmi. I tutaj również widoczna jest ręka wychodząca z chmur, która ciągnie tę postać do nieba. – Zakładamy, że jest to przedstawienie wniebowstąpienia Chrystusa, wypełnienia przymierza z Bogiem. Przedstawienie scen ze Starego Testamentu i ich powiązanie ze scenami z Nowego Testamentu jest typowe dla późnej starożytności – mówi Grabherr. Jednak przedstawienie wniebowstąpienia Chrystusa z tak zwaną bigą, czyli dwukonnym rydwanem, jest – jak podkreśla ekspert – szczególne i wcześniej nieznane. Źródło: Uniwersytet w Innsbrucku. Nasz ekspert Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
LOT zapowiedział prawdziwy hit. Polscy pasażerowie już zacierają ręce
Na taką wiadomość czekali wszyscy miłośnicy białego szaleństwa w kraju. Polskie Linie Lotnicze LOT zapowiedziały uruchomienie połączenia do Innsbrucka. Pierwszy rejs zaplanowano na listopad tego roku.
W tym artykule: Zimą polecimy do Innsbrucka Co warto zobaczyć w Innsbrucku? Polskie Linie Lotnicze LOT ponownie zaskoczyły pasażerów. Po uruchomieniu egzotycznych rejsów do Uzbekistanu i Arabii Saudyjskiej, przyszła pora na zimowy kierunek. Narodowy przewoźnik zapowiedział – ku uciesze miłośników białego szaleństwa – że pod koniec listopada rozpocznie regularne loty z Warszawy do Innsbrucka. Jak czytamy w przesłanym do naszej redakcji komunikacie prasowym, „nowe połączenie jest odpowiedzią na potrzeby pasażerów, poszukujących komfortowego transportu do austriackiego serca sportów zimowych”. Zimą polecimy do Innsbrucka To już pewne. Jeszcze w tym roku Polskie Linie Lotnicze LOT otworzą nową trasę, łączącą Warszawę z Innsbruckiem. Loty będą odbywały się raz w tygodniu (w każdy piątek) i, co ważne, przez cały sezon zimowy, do 28 marca 2025 r. włącznie. Pierwszy rejs zaplanowano na 29 listopada 2024 r., czyli ostatni piątek miesiąca. Pasażerowie będą podróżować samolotami typu Boeing 737, startując ze stołecznego lotniska o godz. 10:25. Wylot ze stolicy Tyrolu zaplanowano na piątkowe popołudnia, na godz. 13:35. Ze względu na niedużą odległość między oboma miastami, czas lotu nie powinien przekroczyć półtorej godziny. – Innsbruck jest kolejną po Taszkencie, Atenach, Oradei i Rijadzie trasą, którą LOT zainauguruje jeszcze w tym roku. Innsbruck oferuje nie tylko doskonałe warunki narciarskie, ale także wiele atrakcji kulturalnych i turystycznych. Jesteśmy pewni, że nowe połączenie spotka się z dużym zainteresowaniem – podkreśla Michał Fijoł, prezes zarządu Polskich Linii Lotniczych LOT. Zainteresowani nowym połączeniem mogą nabyć bilety za pośrednictwem oficjalnej strony przewoźnika, a także w LOT Contact Center i w biurach LOT Travel. Gdy trwa spór o CPK, czołowe lotnisko ogłasza rozbudowę. Port ma obsługiwać 7 mln pasażerów Kolejne polskie lotnisko planuje rozbudowę. Prace mają się rozpocząć najpóźniej wiosną 2025 roku i potrwać niespełna dwa lata. Czy to wpłynie na finalną decyzję ws. budowy CPK? Co warto zobaczyć w Innsbrucku? Innsbruck od lat uchodzi za europejską mekkę narciarstwa. Perła Tyrolu oferuje wszystkim miłośnikom szusowania po białych stokach ponad 350 km tras, o różnym stopniu trudności. Teren położony jest na wysokości 820–3210 m n.p.m., dzięki czemu idealne warunki śniegowe utrzymują się tu od końca listopada do marca włącznie. – Na tutejszej skoczni Bergisel, z charakterystycznym przeciwstokiem, co roku odbywają się również zawody wchodzące w skład Turnieju Czterech Skoczni, dostarczając odwiedzającym kibicom niezapomnianych emocji – przypomina LOT. Warto podkreślić, że austriacki kurort skrywa również wiele cennych zabytków. Wśród nich m.in. dwa zamki – Hofburg i Ambras, obok których trudno przejść obojętnie ze względu na bajkowy wygląd zarówno na zewnątrz, jak i w środku. – Wieczorami z kolei proponujemy pooddychać górskim powietrzem, przechadzając się po średniowiecznej starówce z urokliwymi kamieniczkami. Skarbem tutejszych okolic jest także fabryka i muzeum najsłynniejszych na świecie kryształów – kryształów Swarovskiego – zachęca przewoźnik. Co ciekawe, Innsbruck dwukrotnie był organizatorem zimowych igrzysk olimpijskich – w 1964 i 1976 r. Obserwuj National Geographic Traveler Poland na Facebooku i podziel się z nami swoją opinią. Znajdziesz nas także na Instagramie – @natgeopl. Źródło: lot.com.
Zygmunt III Waza zaproponował Habsburgom, że odda im polski tron. Czy władca zdradził Polaków?
Zygmunt III Waza zdobył polski tron, rywalizując z Maksymilianem III Habsburgiem. A jednak zgodził się na oddanie korony jego bratu arcyksięciu Ernestowi. Habsburg ten był już zresztą wcześniej kandydatem do polskiego tronu.
W tym artykule: Początki panowania Zygmunta III Wazy Plan przekazania korony Habsburgowi Przygotowania do porzucenia Polski Przyczyny układu z Habsburgami Kogo próbował oszukać Zygmunt III? Sprawa „kupczenia” koroną przez Zygmunta III urosła do rangi jednej z największych afer w okresie jego rządów. Chodziło o negocjacje władcy z Habsburgami w sprawie ewentualnego przekazania polskiego tronu któremuś z nich. Waza wolał ponoć zapewnić sobie sukcesję w rodzimej Szwecji! Prof. Henryk Wisner, biograf króla, nie wierzy w zapewnienia Wazy. Uważa, że jego działania poważnie nadszarpnęły zaufanie szlachty. Paweł Jasienica pisał wręcz, że „król zdradził poddanych”, w dodatku skuszony pieniędzmi. Z kolei prof. Stanisław Grzybowski wątpił w nikczemność zamiarów Wazy. Przemysław Piotr Szpaczyński w książce „Mocarstwowe dążenia Zygmunta III w latach 1587–1618” odrzucił teorię mówiącą, że władca naprawdę chciał „sprzedać” polską koronę. Jak więc było naprawdę? Początki panowania Zygmunta III Wazy Zygmunt III Waza wstępował na polski tron w burzliwych okolicznościach. Jego rywal do korony arcyksiążę Maksymilian Habsburg został pokonany pod Byczyną (1588 r.) i wzięty do niewoli przez kanclerza wielkiego koronnego Jana Zamoyskiego. Dynastia Habsburgów nie zamierzała zbrojnie upominać się o prawa niedoszłego króla Polski. W marcu 1589 r. doszło do podpisania układów bytomsko-będzińskich, na których mocy arcyksiążę miał zrzec się roszczeń do korony polskiej. Dodatkowo Habsburgowie zobowiązali się do niezawierania przymierzy z carem. Większość z nich, na czele z cesarzem Rudolfem II i arcyksięciem Ernestem, zaprzysięgła układy. Nie uczynił tego jednak po wyjściu na wolność sam arcyksiążę Maksymilian. Nie podpisał układu także potężny król Hiszpanii Filip II Habsburg. Zygmunt miał niewielkie doświadczenie w sprawowaniu władzy. Po drugie, stan jego finansów był opłakany. Do tego stopnia, że ponoć zmuszał go do jadania obiadów u ciotki – Anny Jagiellonki! Po trzecie ,narastał spór między nim a Zamoyskim, który stawał się głównym oponentem. Po czwarte wreszcie, ojcu Zygmunta, Janowi III Wazie, zależało na zapewnieniu synowi sukcesji w Szwecji. Plan przekazania korony Habsburgowi Te wszystkie czynniki miały doprowadzić do powstania planów porzucenia tronu polskiego. O ich stworzenie posądzano członków szwedzkiego dworu władcy: braci Gustawa i Erika Brahe. Zygmunt nie zamierzał brać przykładu z Henryka Walezego i uciekać z Polski. W maju 1589 r. polecił Gustawowi Brahe nawiązać kontakt z arcyksięciem Ernestem, którego kandydatura padała podczas każdej dotychczasowej wolnej elekcji. Brahe sporządził list królewski, w którym Waza zaproponował Ernestowi cesję polskiej korony. Oferta dotarła do Habsburga (za pośrednictwem posła) w czerwcu 1589 r. Habsburgowie przyjęli propozycję z rezerwą, ale też z nadzieją. W szczerość oferty Zygmunta od początku nie wierzył król Hiszpanii Filip II. Poza tym oferta cesji mogła doprowadzić do sporu między arcyksiążętami Ernestem i Maksymilianem. Trudno nie zauważyć, że dobór adresata oferty cesji z miejsca mógł skłócić członków domu Habsburgów. Maksymilian wciąż używał tytułu króla polskiego i początkowo liczył na pomoc Moskwy w przejęciu tronu. Ernest brał to pod uwagę. I dlatego nawet po sfinalizowaniu rokowań proponował, że ustąpi na rzecz Maksymiliana. Zygmunt przekazałby Ernestowi koronę pod pewnymi warunkami. Rzeczpospolita pod rządami Habsburga musiałaby zrezygnować z pretensji do Estonii. Ernest miałby zawrzeć ze Szwecją antyrosyjski sojusz, spłacić długi Rzeczypospolitej i jej władców wobec Szwecji (400 000 zł), umożliwić Zygmuntowi przejęcie spadku po Annie Jagiellonce (ciotce króla). A także pomóc w odzyskaniu spadku po Bonie (tzw. sumy neapolitańskie: prawie pół miliona dukatów w złocie). Przygotowania do porzucenia Polski Po ucieczce Henryka Walezego polska szlachta była przewrażliwiona nawet na punkcie wyjazdów władców z kraju. Potęgowały jej lęki ciągłe nagabywania ze strony Jana III Wazy, by Zygmunt przybył do Szwecji w celu zapewnienia sobie sukcesji. Zagrażał mu jego stryj Karol, książę sudermański. Gdy ruszał na spotkanie z ojcem w Rewlu jesienią 1589 r., obawiano się, że już nie wróci. Zygmunt wrócił do Rzeczypospolitej, ale pogłoski o jego rokowaniach z Habsburgami nie ustały. Mimo to Waza dalej prowadził rozmowy z Habsburgami. W listopadzie Ernest przyjął oferowane warunki. Porozumienie miało jednak wejść w życie dopiero za zgodą sejmu – i to był największy problem. To znaczyło, że Zygmunt ze swej strony mógł zapewnić jedynie, że abdykuje, natomiast wcale nie gwarantował, że sejm uzna cesję. Równie dobrze szlachta mogłaby przeprowadzić następną wolną elekcję. Zygmunt przy tym na każdym kroku wypierał się kontaktów z Ernestem i jego rodziną. Po zawarciu umowy z Habsburgami król przystąpił do walki o wzmocnienie swojej pozycji w Polsce. Przejawem tego było zaognienie sporu z Janem Zamoyskim. Już latem 1590 r. król powiadomił go o swoich planach odnośnie do tronu. Kanclerz zaś błagał monarchę o nieopuszczanie Rzeczypospolitej. Na zjeździe szlachty w Jędrzejowie w czerwcu 1592 roku poseł Maksymiliana Jan Ducker ujawnił, jak Zygmunt negocjował z Ernestem. Król zaprzeczył, lecz to nie wystarczyło. O praktykach monarchy gorąco dyskutowano także podczas sejmu nazwanego inkwizycyjnym jesienią 1592 r. Przyczyny układu z Habsburgami Dziś w kwestii „kupczenia” koroną historycy zgadzają się co do faktów, ale rozbieżna jest ich ocena. Na przykład Przemysław Piotr Szpaczyński uważa, że rokowania z Habsburgami były jedynie blefem ze strony Zygmunta III. Według tego historyka polski tron dawał Wazie oparcie w rywalizacji ze stryjem Karolem Sudermańskim. Uzasadniał też katolickie wyznanie Zygmunta w oczach szwedzkich poddanych. Co mogłoby skłaniać króla do rezygnowania z Polski? Czy może chodziło o sprawę Estonii? Zygmunt na mocy pacta conventa był zobowiązany do jej inkorporacji do Rzeczypospolitej, ale tego nie uczynił. Nikt (poza Janem Zamoyskim) nigdy nie robił jednak z tego wielkiego problemu. Przeciwnie, przeważał pogląd, że należy odłożyć tę sprawę do czasu koronacji Zygmunta na króla Szwecji. Może chodziło więc o przyczyny bardziej osobiste? Ojciec króla Jan III Waza nie przepadał za Polakami. Jednak Zygmunt już do nich przywykł. Miał też swoich szwedzkich dworzan (oskarżanych później o zainicjowanie afery, bo to głównie ich król używał do kontaktowania się z Habsburgami). Tęsknotę za Szwecją łagodziła obecność ciotki – Anny Jagiellonki i siostry – Anny Wazówny. Przemysław Piotr Szpaczyński podkreśla, że Zygmuntowi szczególnie zależało na polsko-szwedzkiej akcji przeciw Rosji. Tymczasem zagrożenie dla niej stanowił ewentualny alians Habsburgów z carem. Aby tego uniknąć, król czynił starania o rękę Anny Habsburżanki. To jednak mogło nie wystarczyć. Stąd intryga dyplomatyczna, by utrzymać przychylność Habsburgów. I faktycznie, po wystąpieniu króla polskiego z propozycją cesarz wstrzymał wysłanie wielkiego poselstwa do cara! Kogo próbował oszukać Zygmunt III? Zdaniem prof. Grzybowskiego ocena królewskich działań sprowadza się do odpowiedzi na pytanie: kogo Zygmunt chciał oszukać? Według profesora „jeśli rzeczywiście chciał oszukać i skłócić Habsburgów, to mu się to udało, ale zbyt wielkim kosztem”. Owszem, król zdobył przychylność Habsburgów. Zapoczątkował okres w miarę poprawnych wzajemnych stosunków i zapobiegł ewentualnym układom habsbursko-carskim. Jednakże rozmowy z arcyksięciem Ernestem okazały się dla Zygmunta wizerunkową porażką w Polsce. Na tym zaś skorzystał kanclerz Zamoyski. Nie udało mu się wprawdzie doprowadzić do sądu nad królem. Jednak sejm inkwizycyjny był porażką monarchy, bo podkopał do niego zaufanie. Nawet jeśli planował cesję korony, to żadne pakty z Habsburgami nie weszłyby w życie bez aprobaty stanów Rzeczypospolitej. Jeżeli więc działania króla mogły się okazać szkodliwe dla Rzeczypospolitej – to tylko za zgodą jej elit. Jakie były rzeczywiste plany króla? Prawdopodobnie nigdy nie będziemy mieli pewności. Jego listy do Ernesta zostały spalone przez teściową w 1594 r. Źródło: archiwum NG.
Sölden: perła Tyrolu. Dlaczego wyjazd tam warto planować przez cały rok, a nawet z dwuletnim wyprzedzeniem?
To jeden z najsłynniejszych ośrodków narciarskich na świecie. Ale Sölden ma do zaoferowania znacznie więcej, niż tylko narty – choć można tu jeździć przez 8 miesięcy w roku.
W tym artykule: W Sölden sezon narciarski trwa 8 miesięcy Wyciągiem nie tylko zimą Spa przez cały rok Samochodem z Sölden na lodowiec Droga, którą jechał James Bond 007 Elements: miejsce nie tylko dla fanów Bonda Tylko w Sölden: teatr pod gołym niebem na 3 tys. metrów Położone w Alpach Ötztalskich Sölden to miejsce, które przyciąga nie tylko narciarzy – i nie tylko zimą. Tu Austria i Tyrol proponują nam wszystko to, co mają najlepszego – spektakularne Alpy, 150 km tras narciarskich, świetną kuchnię, gorące źródła i nieoczekiwane atrakcje. W Sölden sezon narciarski trwa 8 miesięcy Sölden to przede wszystkim jeden z najbardziej znanych i najciekawszych ośrodków narciarskich. Nie tylko w Austrii i Tyrolu, ale i w całej Europie. Sezon trwa tutaj od września lub października do końca kwietnia. Sölden ma to szczęście, że na jego terenie znajdują się 2 lodowce – Rettenbach i Tieffenbach. Najwyższy punkt, w jaki dowożą narciarzy wyciągi, leży ponad 3200 m.n.p.m. Zatem prawie przez cały rok warto planować narciarski wypad, szczególnie na początek i koniec sezonu. O świetnych warunkach w Sölden świadczy tez fakt, że to właśnie tu zawsze rozpoczyna się Puchar Świata w narciarstwie alpejskim. Pierwsze zawody sezonu rozgrywane są zawsze na słynnej czarnej pucharowej trasie na lodowcu Rettenbach, na wysokości 2684 m.n.p.m. Pucharowy weekend ściąga do Sölden nie tylko zawodników i narciarzy, ale i mnóstwo widzów. 5 powodów, by odwiedzić Tyrol latem Austriacki Tyrol latem przyciąga miłośników górskich wędrówek, kąpieli na świeżym powietrzu i znakomitej alpejskiej kuchni. Wyciągiem nie tylko zimą Miłośników pieszych wędrówek nie trzeba zachęcać do letniej podróży w Alpy. Sölden i okolice to dla nich świetny kierunek. Ale także dla tych mniej ambitnych góry nie pozostają niedostępne. Sölden niemal przez cały rok korzysta ze swojej narciarskiej infrastruktury. Latem działa przynajmniej 7 gondol i wyciągów krzesełkowych, którymi komfortowo można się dostać w wiele ciekawych miejsc. Np. na szczyty Gaislachkogl i Giggijoch czy na zawieszoną na linach platformę widokową na lodowcu Tieffenbach. Spa przez cały rok Sölden leży w dolinie dolinę Ötztal. Na jej początku przejdziemy przez miasteczko Längenfeld. Warto się tu zatrzymać lub zrobić wypad z Sölden. Mieści się tu jedno z najlepszych spa w Europie. Aqua Dome – bo o nim mowa – to wielki kompleks basenów, saun i łaźni, czerpiący wodę z lokalnych gorących źródeł. Na 65 tys. metrów kwadratowych mieści się imponująca liczba 12 krytych i odkrytych basenów oraz 11 saun. Jest także siłownia, gabinety zabiegów spa i specjalny park rozrywki dla dzieci. Architektura kompleksu Aqua Dome także jest wyjątkowa. Kilka basenów mieści się w ogromnych misach na zewnątrz. Można z nich podziwiać surowe piękno doliny Ötztal. Oprócz spa stoi tu także 4-gwiazdkowy hotel. Ze spa można jednak korzystać bez noclegu, wykupując np. bilet całodzienny za 61 euro lub 3-godzinny za 12 euro. Samochodem z Sölden na lodowiec W Europie jest kilkadziesiąt dróg asfaltowych biegnących powyżej 2 tys.m.n.p.m. Ale tylko kilka zbliża się do wysokości 3 tys. m. Wśród nich Ötztaler Gletscherstraße – szosa biegnąca z Sölden na dwa lodowce: Rettenbach i Tieffenbach. Jej najwyższy punkt to 2829 m.n.p.m. Jest pod tym względem druga w Europie. Przewyższa ją tylko droga na szczyt Veleta w Hiszpanii, w górach Sierra Nevada. Przejażdżka Ötztaler Gletscherstraße to unikatowa możliwość łatwego dostania się samochodem na taką wysokość. Można przy tej okazji zobaczyć dwa lodowce. Między jednym a drugim, na końcu trasy, wykuto także tunel. Rosi-Mittermaier to najwyżej położony tunel w Alpach. Ma prawie 3 km. Wjazd na Ötztaler Gletscherstraße jest płatny, chyba że mamy wykupiony karnet narciarski. Jeśli go nie posiadamy, zapłacimy 24,5 euro za samochód osobowy. Droga ma średnie nachylenie 11%. Ośrodek Sölden zaleca wjazd na oponach zimowych niezależnie od pory roku oraz posiadanie łańcuchów na wszelki wypadek. Zimą Ötztaler Gletscherstraße często bywa zamknięta, ze względu na zagrożenie lawinowe. Innsbruck – atrakcje i ciekawostki. Wszystko, co warto wiedzieć przed podróżą do perły Tyrolu Kto myśli, że Tyrol jest najlepszy zimą, ten ma tylko część racji. Najlepszy jest… zarówno zimą, jak i latem. Sporty zimowe ściągają tu zapalonych narciarzy, snowboardzistów i… fan.. Droga, którą jechał James Bond Ötztaler Gletscherstraße warto się przejechać także z innego powodu. Zagrała bowiem w jednej z najsłynniejszych scen w filmach o Jamesie Bondzie. W zimie 2014 roku nakręcono na niej scenę pościgu do filmu „Spectre”. Niemal 7-minutowa, pełna akcji sekwencja, w której Bond samolotem ściga kilka samochodów, została w całości nagrana w okolicach Sölden. Większość – na Ötztaler Gletscherstraße. Reszta w pobliskich wioskach oraz przeszklonej restauracji Ice Q, położonej na wysokości 3048 m.n.p.m., na szczycie Gaislachkogl. 007 Elements: miejsce nie tylko dla fanów Bonda Ponieważ Sölden i okolica odegrały w „Spectre” tak dużą rolę, zdecydowano się jakoś ten fakt upamiętnić. Tak powstało oryginalne muzeum 007 Elements. To niezwykła, nowoczesna, wykuta w skale konstrukcja ze szkła i betonu. W jej 9 surowych wnętrzach można obejrzeć ekspozycję poświęconą całej serii filmów o Jamesie Bondzie. Ale oczywiście najważniejszą rolę odgrywa „Spectre” i słynna scena pościgu. W 007 Elements skonstruowano szczegółową makietę, pokazującą wszystkie elementy słynnej sekwencji. Jej zwieńczeniem jest oryginalny samolot z filmu. Zgromadzono też sporo gadżetów z innych, wcześniejszych filmów o Bondzie. Bilet kosztuje 59 euro, z wjazdem gondolą na szczyt. W skalnych wnętrzach jest zimno – trzeba ze sobą zabrać ciepłe ubranie. Muzeum jest czynne od 7 czerwca do 6 października w sezonie letnim oraz od 14 listopada do 27 kwietnia w sezonie zimowym. Tylko w Sölden: teatr pod gołym niebem na 3 tys. metrów Jeden z dwóch lodowców w Sölden – Rettenbach – oraz wiodąca do niego droga Ötztaler Gletscherstraße grają główną rolę w jeszcze jednym niezwykłym wydarzeniu. Co dwa lata na tym właśnie lodowcu odbywa się jeden z największych spektakli teatralnych pod gołym niebem na świecie. „Hannibal” – bo o nim mowa – to opowieść o słynnym starożytnym wodzu z Kartaginy, który wsławił się podczas tzw. II wojny punickiej z Rzymem. A szczególnie lądową przeprawą przez Alpy, w której uczestniczyło 50 tysięcy żołnierzy pieszych, 9 tysięcy konnych i kilkadziesiąt słoni bojowych. Historię Hannibala postanowił opowiedzieć w Sölden reżyser Hubert Lepka z grupą artystyczną Lawine Torren. Spektakularny spektakl, którego sceną jest lodowiec Rettenbach, co dwa lata przyciąga około 8 tysięcy widzów. Rolę słoni grają ratraki. Wykorzystano także: samoloty, helikoptery, motocykle, skutery śnieżne. W spektaklu występują paralotniarze, spadochroniarze, piloci akrobatyczni freeriderzy, tancerze i oczywiście aktorzy. Nie brakuje eksplozji, a nawet sztucznie wywołanej lawiny. Najbliższy spektakl odbędzie się w kwietniu 2026. I już teraz warto planować podróż do Sölden na to wyjątkowe wydarzenie. Bilety rozchodzą się na pniu – najtańsze kosztują 53 euro. Widzów na lodowiec dowożą darmowe autobusy.