National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-04-27T13:01:44.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Dziobak jest jeszcze dziwniejszy, niż sądziliśmy. Oprócz dzioba ma też inne cechy ptaków
items: Legendarny wilk tasmański przetrwał. Na skałach odnaleziono jego wizerunki
items: Apokaliptyczne niebo nad Australią. Krwistoczerwony kolor zdumiał mieszkańców kontynentu
items: Uznano go za wymarłego, ale powrócił. Poznaj kanguroszczura – niezwykłego „ogrodnika” Australii
items: W mózgu kobiety zagnieździł się pasożyt, którego wcześniej nie widziano u ludzi. Intruz wywołał niezwykłe choroby i niepamięć
items: Myślały, że to wrak. Matka i córka odkryły największą kolonię korali na świecie
items: Świat ma dość turystów? Tu tego nie odczujesz. Oto 10 najbardziej gościnnych miejsc
items: Nie czekają na towarzystwo, wyjeżdżają w pojedynkę. Te miejsca w 2026 wybierają solo podróżnicy
items: Czym były kangury-giganty? Naukowcy odkryli tajemnicę skaczących kolosów sprzed tysięcy lat
items: Seria ataków rekinów w Australii. Zamknięto ponad 40 plaż
items: Archeolodzy odkryli najstarsze malowidło naskalne na świecie. Tajemnicza dłoń sprzed 70 000 lat
items: Najgroźniejszy ptak świata: czy zasłużył na swoją złą sławę? Nowe fakty o gigancie z lasów deszczowych
items: Te tradycje świąteczne łamią schematy. Tak wygląda Boże Narodzenie na świecie
items: Kiedy ludzie zasiedlili Australię? Dotarli tam wcześniej niż do Europy – nowe badania zmieniają historię
items: Australia straciła kolejnego ssaka. Ten gatunek został oficjalnie uznany za wymarły
items: „Nie bało się mnie!” – maleństwa z australijskiego buszu uratowane od wyginięcia
items: Torbacze – ssaki z antypodów, które nie rozstają się ze swoją torebką
items: Tych roślin zostało tylko 150. Dlaczego australijscy urzędnicy chcą wyciąć aż 40 z nich?
items: Gigantyczny 40-centrymetrowy patyczak odkryty w wysokogórskich lasach w Australii
items: Szczeniak i gepard w australijskim zoo – niezwykła historia przybranego rodzeństwa
items: „Nie śpij, bo przegapisz!” – jak recepcjonistka wciągnęła mnie w wir Mardi Gras w Sydney
items: Zaginęła w australijskim buszu. Niemiecka turystka przeżyła 12 dni bez jedzenia i butów
items: Przypomina kieszonkowego kangura. Tupaniem ostrzega innych przed zagrożeniem
items: Ćma z Australii zaskoczyła naukowców. Jej kompasem są… gwiazdy
items: Opera w Sydney – ikona Australii, która zmieniła oblicze nowoczesnej architektury

Dziobak jest jeszcze dziwniejszy, niż sądziliśmy. Oprócz dzioba ma też inne cechy ptaków
type: item
date: 2026-05-01T07:14:08.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: australia
subject: ssaki
subject: zwierzęta
description: Dziobak od zawsze był biologiczną zagadką. Kiedy w 1799 roku pierwszy wypchany okaz dotarł do Europy, przyrodnicy byli przekonani, że to oszustwo – zszyta z różnych zwierząt hybryda. Dziś, ponad dwieście lat później, to niewielkie zwierzę z rzek wschodniej Australii wciąż potrafi zszokować świat nauki. Najnowsze badania opublikowane w czasopiśmie „Biology Letters” ujawniają, że dziobak posiada cechę, której nie ma żaden inny znany ssak na Ziemi.
encoded: Do znanej listy dziwactw dziobaka – dzioba kaczki, ogona bobra, gadziego składania jaj (dziobaki to obok kolczatek jedyne żyjące stekowce – ssaki składające jaja) oraz jadowitych ostróg u samców jak u węża – naukowcy dopisali właśnie kolejny punkt. Okazuje się, że dziobak jest jedynym ssakiem posiadającym puste struktury melaniny, co dotychczas uznawano wyłącznie za domenę ptaków. Zagadka ukryta w sierści U kręgowców pigment zwany melaniną odpowiada nie tylko za kolor skóry, futra czy piór, ale również chroni przed promieniowaniem UV i pomaga regulować temperaturę ciała. Melanina jest zamknięta w mikroskopijnych strukturach wewnątrz komórek, zwanych melanosomami. Ich kształt zazwyczaj zdradza barwę. Eulomelanina odpowiada za odcienie czerni i ciemnego brązu i znajduje się zwykle melanosomach podłużnych. Za kolory czerwone, żółte i pomarańczowe odpowiada feomelanina, która występuje w melanosomach sferycznych. U wszystkich badanych dotąd ssaków – od gryzoni po naczelne – struktury te są zawsze lite (pełne). Tymczasem u ptaków melanosomy bywają puste lub płaskie, co pozwala im tworzyć olśniewające, opalizujące kolory, jak w przypadku pawich piór. Na pewno nie zaskoczy was, że dziobaki mają zupełnie inaczej niż pozostałe ssaki. Zaskakujące i ekscytujące dziobaki Zespół pod kierownictwem Jessiki Leigh Dobson z Uniwersytetu w Gandawie dokonał odkrycia podczas tworzenia bazy danych melanosomów ssaków. Badacze zauważyli dwie anomalie: Melanosomy dziobaka są głównie sferyczne, co teoretycznie powinno dawać rudawe futro, tymczasem zwierzę jest ciemnobrązowe. Część tych struktur jest całkowicie pusta w środku, dokładnie tak jak u ptaków. – Według naszej najlepszej wiedzy to jedyny przykład pustych melanosomów u ssaków – przyznała Dobson. W przeciwieństwie do ptaków, u dziobaka są one jednak rozmieszczone losowo w korze włosa, co oznacza, że nie tworzą efektu opalizacji (zmiennych barw w zależności od kąta padania światła). Dlaczego dziobaki mają melanosomy jak ptaki? To pytan…

GettyImages-92544834-36d1be0.jpg
width: 5100
height: 3414

Legendarny wilk tasmański przetrwał. Na skałach odnaleziono jego wizerunki
type: item
date: 2026-04-01T14:14:52.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Przyroda
subject: archeologia
subject: australia
subject: dzikie zwierzęta
subject: odkrycia archeologiczne
description: Wilki tasmańskie wyginęły w Australii 3000 lat temu? Nowe odkrycia sugerują coś innego. To legendarne zwierzę „żyje” w postaci malowideł sprzed zaledwie tysiąca lat. Archeolodzy dowodzą, że drapieżnik dzielił przestrzeń z ludźmi znacznie dłużej, niż sądzili przyrodnicy.
encoded: W powszechnej opinii archeolodzy zajmują się bardzo odległymi dziejami człowieka. Czasem jednak ich praca dotyczy również dawnych gatunków zwierząt. Tak też jest w tym przypadku. Legendarne stworzenia na skałach Zespół badaczy pod kierunkiem prof. Paula Taçona, szefa Katedry Badań nad Sztuką Naskalną Uniwersytetu Griffith, we współpracy z organizacją Traditional Owners udokumentował 14 nieznanych wizerunków wilka tasmańskiego (określanego też wilkoworem) oraz dwa wizerunki diabłów tasmańskich na skałach w północno-zachodniej Ziemi Arnhema w australijskim Terytorium Północnym. Artykuł na ten temat opublikowano w czasopiśmie „Archaeology in Oceania”. W ocenie prof. Taçona wilki tasmańskie były bardziej rozpowszechnione i miały większe znaczenie kulturowe w kontynentalnej Australii niż diabły tasmańskie. Znanych jest w sumie tylko 25 wizerunków naskalnych diabłów tasmańskich w porównaniu z ponad 160 przedstawieniami wilków tasmańskich. Co sztuka naskalna mówi o zagadkowych zwierzętach? Analizując wiek przedstawień naskalnych badacze sugerują, że wielki tasmańskie mogły przetrwać na kontynencie australijskim znacznie dłużej niż sądzono. Powszechnie uważa się, że wymarły w kontynentalnej Australii 3000 lat temu, a przetrwały do XX w. na Tasmanii. Teraz eksperci postulują, że być może znalazły schronienie w odizolowanych regionach Australii, takich jak Arnhem Land czy Kimberley. Stąd pojawiły się jako bohaterowie sztuki naskalnej. Wilk tasmański był największym współczesnym drapieżnym torbaczem. Zwierzę to osiągało wagę od 15 do 35 kg przy długości ciała wynoszącej 85–118 cm. Jego cechą charakterystyczną była płowa sierść z kilkunastoma poprzecznymi pręgami. Jako drapieżnik prowadzący nocny tryb życia, polował głównie na wombaty i kangury. Znaczenie legendarnego zwierzęcia dla ludności rdzennej Joey Nganjmirra, mężczyzna z plemienia Djalama z zachodniej Ziemi Arnhema i współautor badania, powiedział, że te wilki tasmańskie były nieodłączną częścią życia jego przodków. – O…

wilk-458e7c2.jpg
width: 1575
height: 1050

Apokaliptyczne niebo nad Australią. Krwistoczerwony kolor zdumiał mieszkańców kontynentu
type: item
date: 2026-03-30T13:15:15.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Przyroda
subject: Traveler
subject: australia
subject: burza piaskowa
subject: cyklon
subject: niebo
description: Nagrania z Australii Zachodniej obiegły media na całym świecie – niebo przybrało intensywnie czerwony, niemal nienaturalny kolor, który wielu internautów określało jako „apokaliptyczny”. Zdjęcia i filmy z tego zjawiska wywołały ogromne poruszenie i lawinę komentarzy w sieci. Co tak naprawdę wydarzyło się nad Australią?
encoded: Spektakularne obrazy czerwonego nieba nad Australią Zachodnią pojawiły się tuż przed nadejściem tropikalnego cyklonu Narelle, który uderzył w region z silnym wiatrem i intensywnymi opadami. Mieszkańcy m.in. Shark Bay obserwowali niezwykłe zjawisko atmosferyczne, gdy powietrze wypełniła gęsta warstwa pyłu, a niebo rozświetliły intensywne odcienie pomarańczu i czerwieni. Cyklon kilkukrotnie docierał do lądu, przynosząc dynamiczne zmiany pogody, jednak to właśnie niecodzienny wygląd nieba przyciągnął największą uwagę. Skąd wzięły się te niezwykłe kolory i czy rzeczywiście było się czego obawiać? Dlaczego niebo nad Australią zrobiło się czerwone? Świadkowie opisują zjawisko Niezwykłe zjawisko, które rozegrało się 27 marca nad Australią Zachodnią, szczególnie w rejonie Shark Bay, zaskoczyło zarówno mieszkańców, jak i obserwatorów na całym świecie. W miarę zbliżania się cyklonu powietrze zaczęło wypełniać się gęstym pyłem unoszonym przez silne podmuchy wiatru, co zmieniało kolor nieba z jasnopomarańczowego na intensywnie czerwony. Relacje świadków wskazują, że proces ten następował stopniowo – najpierw pojawiła się delikatna poświata, która z czasem przybrała bardziej nasycony odcień. – Niebo robiło się coraz bardziej pomarańczowe w miarę upływu popołudnia, aż w końcu wyszliśmy na zewnątrz i zobaczyliśmy ten niezwykły kolor – relacjonowała Kerrie Shepherd z Shark Bay Caravan Park, podkreślając, że nigdy wcześniej nie widziała podobnego zjawiska. Warunki atmosferyczne były przy tym wyjątkowo trudne – unoszący się pył był wyraźnie odczuwalny, ograniczał widoczność i dostawał się do oczu oraz dróg oddechowych. Jak opisywali mieszkańcy, drobiny były obecne niemal wszędzie, co potęgowało wrażenie obcowania z czymś niecodziennym. – Pył był wyczuwalny w ustach i gardle, czuć go było nawet między zębami i w oczach – wspominała Shepherd w rozmowie z Australian Broadcasting Corporation (ABC). Choć w innych częściach regionu zjawisko przybrało łagodniejszą formę, a niebo miało racze…

zdj-51-af7b873.jpg
width: 5120
height: 3410

Uznano go za wymarłego, ale powrócił. Poznaj kanguroszczura – niezwykłego „ogrodnika” Australii
type: item
date: 2026-03-29T08:02:20.000Z
creator: Marzena Wardyn-Kobus
subject: Przyroda
subject: australia
subject: dzikie zwierzęta
subject: ochrona zwierząt
subject: ssaki
description: Kanguroszczur to jedno z mniej znanych, a jednocześnie najbardziej intrygujących zwierząt Australii. Przez dekady wiele jego populacji zniknęło z mapy kontynentu, a jeden z gatunków uznano nawet za wymarły, zanim ponownie odkryto go pod koniec XX wieku. Dziś kanguroszczury są symbolem kruchości australijskich ekosystemów i przykładem tego, jak szybko zmiany środowiskowe mogą wpłynąć na los całej grupy ssaków.
encoded: Spis treści: Występowanie i tryb życia Gatunki należące do rodzaju kanguroszczurów Zagrożenia i status ochrony Kanguroszczur to potoczna nazwa przedstawicieli rodzaju Potorous, należącego do rodziny Potoroidae w obrębie torbaczy. Został on opisany naukowo w 1804 roku, a jego nazewnictwo było przedmiotem sporów taksonomicznych w XIX wieku. Rodzaj ten obejmuje cztery gatunki, z których trzy żyją współcześnie, a jeden uznawany jest za wymarły. Są to niewielkie torbacze o zwartej sylwetce, stosunkowo długich tylnych kończynach i ogonie pełniącym funkcję stabilizującą podczas poruszania się skokami. Ich masa ciała zależy od gatunku i waha się od 0,66 kg w przypadku kanguroszczurów myszatych do nawet 2,2 kg w przypadku kanguroszczurów długonogich. Charakterystyczną cechą kanguroszczurów jest budowa czaszki i uzębienia. Współczesne gatunki mają wydłużoną i wąską czaszkę, natomiast forma wymarła wyróżniała się szerszym, spłaszczonym profilem. Silnie rozwinięte kły oraz wyspecjalizowane przedtrzonowce pozwalają im skutecznie przetwarzać pokarm roślinny i grzybowy. Występowanie i tryb życia Kanguroszczur występuje wyłącznie w Australii. Współczesne populacje są rozproszone i zajmują ograniczone obszary południowo-wschodniej oraz południowo-zachodniej części kontynentu, a także Tasmanii. Dawniej zasięg rodzaju był znacznie szerszy, jednak presja środowiskowa i działalność człowieka doprowadziły do jego drastycznego zmniejszenia. Środowiskiem życia kanguroszczurów są przede wszystkim lasy i zarośla. Najchętniej bytują w leśnym poszyciu. Zwierzęta te prowadzą głównie nocny tryb życia. W ciągu dnia ukrywają się, a po zmroku wyruszają na poszukiwanie pokarmu. Ich dieta opiera się w dużej mierze na grzybach, korzonkach, trawach i larwach. Kanguroszczury wykorzystują silnie rozwinięty węch. Po zlokalizowaniu potencjalnego źródła pożywienia kopią w celu wydobycia pokarmu. W ten sposób przyczyniają się do rozprzestrzeniania zarodników grzybów i odgrywają istotną rolę w funkcjonowaniu …

kanguroszczur-77141f3.jpg
width: 1800
height: 1200

W mózgu kobiety zagnieździł się pasożyt, którego wcześniej nie widziano u ludzi. Intruz wywołał niezwykłe choroby i niepamięć
type: item
date: 2026-02-27T12:59:42.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: australia
subject: mózg
subject: pasożyty
subject: węże
description: Wyobraź sobie, że zwyczajny spacer po dzikiej łące i zerwanie rosnących tam ziół całkowicie zmienia twoje życie. Tak zaczęła się historia 64-letniej kobiety z Australii, która przez długie miesiące zmagała się z niewyjaśnionymi dolegliwościami: bólem brzucha, suchym kaszlem, nawracającą gorączką a z czasem z zanikami pamięci. Żadne leki nie pomagały, a badania – zamiast przynosić odpowiedzi – dodawały tylko coraz więcej pytań. Odpowiedź kryła się w mózgu.
encoded: W głowie kobiety zagnieździł się pasożyt, którego nigdy wcześniej nie widziano u ludzi. Lekarze nie przypuszczali, że mógł być on powodem wszystkich dolegliwości, które na przestrzeni miesięcy dotykały Australijkę. Nicień dosłownie niszczył cały jej organizm. Jak pasożyt zagnieździł się w mózgu kobiety i jak udało się go odkryć? Po miesiącach przewlekłego bólu brzucha i kaszlu pojawiły się kolejne symptomy, których nie można było zbagatelizować. Kobieta zaczęła mieć problemy z pamięcią, zaburzenia nastroju, zapadła na depresję. Zaczęły występować zmiany na wątrobie. Coraz częściej zapominała prostych rzeczy, traciła orientację. Lekarze niemal przez rok szukali przyczyny, a australijka bezskutecznie krążyła pomiędzy specjalistami. Wreszcie zlecono rezonans magnetyczny – i wtedy zobaczyli w jej mózgu niepokojącą zmianę. Biopsja przyniosła przełom: z tkanki wydobyto żywego, czerwonego nicienia. Pasożyt, dotąd spotykany jedynie u pytonów dywanowych, zamieszkał w ludzkim mózgu. Jak pasożyt przeniknął do mózgu kobiety? Ophidascaris robertsi, długi na 8 centymetrów i cienki jak sznurówka, przedostał się do ciała kobiety najprawdopodobniej wraz z dzikimi ziołami zebranymi w okolicy zamieszkałej przez węże. Jego obecność tłumaczyła wszystkie dotychczasowe objawy – od przewlekłego zapalenia płuc po zaburzenia pamięci. Leczenie i powrót do zdrowia po zakażeniu pasożytem Zespół neurochirurgów usunął pasożyta podczas operacji mózgu. Po zabiegu wdrożono leczenie przeciwpasożytnicze – albendazol oraz iwermektynę – i długotrwałą terapię sterydową. W ciągu kilku miesięcy zmiany w płucach i wątrobie ustąpiły, a kobieta powoli odzyskiwała sprawność umysłową. Jak dochodzi do zakażenia Ophidascaris robertsi? Jaja Ophidascaris robertsi trafiają na rośliny wraz z odchodami pytonów. Nawet nieświadomy kontakt z zanieczyszczonymi liśćmi czy ziemią może wystarczyć, by stać się żywicielem tego nietypowego pasożyta. Lekarze zaznaczają, że najważniejsza jest więc profilaktyka: dokładne mycie dzi…

Kabang-3-e58e6a0.jpg
width: 2700
height: 1800

Myślały, że to wrak. Matka i córka odkryły największą kolonię korali na świecie
type: item
date: 2026-02-27T07:47:12.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: australia
subject: biologia
subject: nurkowanie
subject: oceany
subject: odkrycia
subject: wielka rafa koralowa
description: Największy koral na świecie został odkryty przez matkę i córkę podczas nurkowania u wybrzeży Australii. Znalezisko na Wielkiej Rafie Koralowej zaskoczyło nawet doświadczonych badaczy i może zmienić sposób, w jaki patrzymy na odporność raf koralowych.
encoded: Jan Pope i Sophie Kalkowski-Pope to matka i córka działające w programie nauki obywatelskiej. Podczas nurkowania niedaleko Cairns w Australii, natknęły się na strukturę koralową o tak ogromnych rozmiarach, że przebiła wszystkie znane do tej pory. Znalezisko to przesuwa granice naszej wiedzy o tym, jak duże mogą być pojedyncze kolonie koralowców. Wszystko zaczęło się od pasji Jan Pope do fotografii podwodnej. Podczas nurkowania na mało znanym fragmencie Wielkiej Rafy Koralowej, zauważyła ciemny kształt, który przypominał wrak statku. Okazało się jednak, że to nie stal, a żywy organizm. Jan wróciła na miejsce ze swoją córką Sophie, która zawodowo zajmuje się ochroną mórz w organizacji Citizens of the Reef. Sophie spędziła kilka godzin dokumentując znalezisko. Przepłynięcie wzdłuż całego koralowca zajęło jej aż trzy minuty i natychmiast uświadomiło, że ma do czynienia z czymś wyjątkowym na skalę światową. Rekordowe wymiary i precyzyjne mapowanie 3D Dalsze badania, przeprowadzone we współpracy z naukowcami, potwierdziły skalę odkrycia. Gigantyczny koralowiec należy do gatunku Pavona clavus. Kolonia ma kształt litery „J”, mierzy aż 111 metrów długości i zajmuje powierzchnię blisko 4000 metrów kwadratowych – co można porównać do rozmiaru boiska piłkarskiego. Aby dokładnie zmierzyć obiekt, wykorzystano zaawansowaną technikę fotogrametrii, wykonując tysiące zdjęć, z których złożono trójwymiarowy model kolonii. Jest to obecnie najdokładniej zmapowana wielka struktura koralowa na świecie. Eksperci, m.in. dr Andy Ridley, podkreślają niezwykłość znaleziska i fakt, że koralowiec-gigant tak długo pozostawał nieodkryty. Poprzedni rekord wielkości kolonii także należał do korala Pavona clavus, żyjącego w wodach Wysp Salomona. Nadzieja ukryta w głębinach Odkryta kolonia Pavona clavus jest w doskonałym stanie, jakby zupełnie nie dotknęło jej zjawisko masowego blaknięcia raf koralowych. Naukowcy przypuszczają, że było to możliwe dzięki specyficznej lokalizacji, w której chłodne prądy …

matka-corka-koral-6a930de.jpg
width: 1575
height: 1050

Świat ma dość turystów? Tu tego nie odczujesz. Oto 10 najbardziej gościnnych miejsc
type: item
date: 2026-02-15T08:12:45.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: argentyna
subject: australia
subject: brazylia
subject: japonia
subject: litwa
subject: namibia
subject: ranking
subject: stany zjednoczone
subject: tajwan
subject: turystyka
subject: wielka brytania
subject: włochy
description: W czasach, gdy w wielu popularnych kurortach coraz częściej mówi się o nadmiarze turystów, gościnność przestaje być oczywistością, a staje się wartością samą w sobie. Nikt nie chce przyjechać na wymarzony urlop tylko po to, by poczuć, że jest nieproszonym gościem. Dlatego przy wyborze kierunku coraz więcej osób zwraca uwagę nie tylko na krajobrazy czy atrakcje, lecz także na nastawienie mieszkańców. Gdzie więc podróżni mogą liczyć na autentycznie życzliwe przyjęcie i poczucie, że są naprawdę mile widziani?
encoded: Rosnące zjawisko overtourismu sprawia, że w części najpopularniejszych regionów świata relacje między turystami a lokalnymi społecznościami stają się napięte. W niektórych miejscach wprowadzane są dodatkowe opłaty, limity odwiedzających czy restrykcje mające ograniczyć napływ gości – jak dzieje się to choćby w niektórych regionach Hiszpanii czy w alpejskich obszarach północnych Włoch. Równocześnie istnieją destynacje, które wciąż budują swoją markę na otwartości i wysokiej jakości obsługi. To właśnie one znalazły się w najnowszym zestawieniu najbardziej gościnnych miejsc na świecie na 2026 rok, przygotowanym w ramach corocznego plebiscytu Booking.com Traveller Review Awards. Montepulciano, Toskania – gościnność w sercu włoskiej krainy wina Montepulciano to przykład miejsca, w którym turysta od pierwszych chwil czuje się bardziej gościem niż klientem. Położone na wzgórzu w południowej Toskanii miasto zachowało średniowieczny układ ulic i kamienną zabudowę, dzięki czemu spacer po jego stromych zaułkach ma niemal filmowy charakter. Gościnność budowana jest tu wokół lokalnych tradycji – od rodzinnych trattorii po niewielkie enoteki, w których właściciele chętnie opowiadają o winie Vino Nobile di Montepulciano. Region uchodzi za jeden z najważniejszych obszarów winiarskich we Włoszech, ale mimo renomy nie zatracił kameralności. Mieszkańcy przyzwyczajeni są do odwiedzających, lecz wciąż utrzymują bezpośredni, serdeczny kontakt, co sprawia, że pobyt ma charakter osobisty, a nie anonimowy. Otaczające miasto wzgórza, gaje oliwne i winnice dodatkowo wzmacniają poczucie spokoju i autentyczności. Warto dodać, że właśnie tu kręcono sceny „włoskiego miasta” w filmie „Zmierzch: Księżyc w nowiu”, choć w fabule miejsce to występowało jako Volterra. Magong na Tajwanie – tradycja, świątynie i azjatycka serdeczność Magong, położone na archipelagu Penghu, łączy nadmorskie krajobrazy z silnie zakorzenioną kulturą religijną i społeczną. Jednym z najważniejszych punktów miasta jest świątyn…

Montepulciano-750c9be.jpg
width: 8051
height: 4926

Nie czekają na towarzystwo, wyjeżdżają w pojedynkę. Te miejsca w 2026 wybierają solo podróżnicy
type: item
date: 2026-02-01T14:23:44.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Lifestyle
subject: Traveler
subject: australia
subject: japonia
subject: nowa zelandia
subject: podróże
subject: ranking
description: Podróżowanie w pojedynkę przestaje być niszowym wyborem, a staje się jednym z najszybciej rosnących trendów w turystyce. Coraz więcej osób stawia na niezależność, własne tempo i swobodę decyzji zamiast kompromisów typowych dla wyjazdów grupowych. Gdzie w 2026 roku najchętniej ruszą solo podróżnicy?
encoded: Okres po pandemii wzmocnił potrzebę autonomii i komfortu płynącego z samodzielnego odkrywania świata, a podróże solo dają możliwość skupienia się na własnych potrzebach, zainteresowaniach i rytmie dnia, bez konieczności dostosowywania planu do innych. Branża turystyczna szybko odpowiedziała na te oczekiwania, rozwijając ofertę elastycznych usług, spersonalizowanych doświadczeń i rozwiązań sprzyjających osobom podróżującym samotnie. Nic dziwnego, że segment ten rośnie w imponującym tempie – globalna wartość rynku podróży solo wyniosła w 2024 roku ponad 482 mld dolarów, a prognozy wskazują, że do 2030 roku może przekroczyć 1 bilion dolarów. Dlaczego coraz więcej osób rusza w świat w pojedynkę? Dynamiczny wzrost popularności podróży w pojedynkę nie jest już chwilową modą, lecz wyraźnym kierunkiem rozwoju całego rynku turystycznego. Zjawisko to napędza kilka grup jednocześnie: rosnąca liczba singli, cyfrowi nomadzi pracujący zdalnie z różnych zakątków świata, a także aktywni seniorzy, którzy po zakończeniu kariery zawodowej decydują się realizować długo odkładane plany podróżnicze. Szczególnie widoczne jest to wśród milenialsów i przedstawicieli pokolenia Z, dla których wyjazd solo staje się formą inwestycji w siebie – sposobem na doświadczenie przygody, wyjście poza strefę komfortu i budowanie poczucia sprawczości. Badania Solo Traveler World pokazują, że aż 75% osób podróżujących samotnie wskazuje na korzyści osobiste, takie jak poprawa dobrostanu psychicznego i troska o siebie. Tendencję tę potwierdzają również dane Skyscanner, według których ponad połowa respondentów deklaruje preferencję dla samodzielnego odkrywania świata. Raport FTLO Travel, analizujący plany osób w wieku 25–39 lat, wskazuje dodatkowo, że motywacją nr 1 jest po prostu chęć zobaczenia świata – taką odpowiedź wybrało blisko 74,6% ankietowanych. Zainteresowanie koncentruje się głównie na regionach Australii i Oceanii, Azji oraz Europy, a w dalszej kolejności Ameryki Południowej i Afryki. Co istotne,…

shutterstock2397663857-08bf210.jpg
width: 7008
height: 4672

Czym były kangury-giganty? Naukowcy odkryli tajemnicę skaczących kolosów sprzed tysięcy lat
type: item
date: 2026-01-26T07:55:23.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Przyroda
subject: australia
subject: dzikie zwierzęta
subject: ewolucja
subject: kangury
description: Kangury większe niż niedźwiedzie? Takie zwierzęta żyły w Australii tysiące lat temu. Choć przez lata wątpiono w ich zdolność do skakania, teraz pojawił się przełom. Ćwierćtonowe kangury być może kicały, chociaż inaczej niż ich dzisiejsi krewni.
encoded: Dzisiejsze kangury to największe żyjące ssaki poruszające się za pomocą skoków. Samce kangura rudego ważą maksymalnie około 90 kilogramów. Są one ponad dwukrotnie lżejsze niż ich wymarli, gigantyczni krewni z plejstocenu, którzy żyli jeszcze kilkanaście tysięcy lat temu. Czy gigantyczne kangury naprawdę potrafiły skakać jak dzisiejsze? Ścięgna współczesnych kangurów działają jak sprężyny, które bardzo wydajnie magazynują energię. Dzięki temu potrafią skakać na bardzo długie dystanse. Kości ich stóp posiadają specjalne wzmocnienia strukturalne odporne na duże przeciążenia. W porównaniu do swoich przodków, dzisiejsze kangury są mistrzami szybkości. Naukowcy długo sądzili, że wymarłe olbrzymy nie potrafiły kicać. W publikacji na łamach „Scientific Reports” dowodzą jednak czegoś innego. Kangury wielkości niedźwiedzi W epoce plejstocenu, trwającej od około 2,6 miliona do 11 700 lat temu, po Australii chodziły kangury z rodzaju Protemnodon, które ważyły nawet 250 kilogramów. Dla porównania, dzisiejszy największy kangur rudy waży zaledwie około 90 kilogramów. Przez lata badacze sądzili, że tak wielkie zwierzęta po prostu nie mogły skakać. Starsze modele matematyczne sugerowały, że granica masy dla dwunożnego skoku to około 160 kilogramów. Powyżej tej wagi kości i ścięgna miałyby rzekomo pękać pod wpływem ogromnych przeciążeń. Uważano więc, że te olbrzymy były skazane na powolne kroczenie na czterech nogach lub specyficzny chód. Teorie te stawiały Protemnodona w roli powolnego, ociężałego kolosa. Biomechaniczne śledztwo w skamieniałościach Zespół pod kierownictwem Megan Jones z Uniwersytetu w Manchesterze, postanowił sprawdzić te założenia bezpośrednio na materiale kopalnym. Naukowcy zbadali 134 okazy, w tym 40 cennych kości wymarłych gatunków. – Wcześniejsze szacunki opierały się na prostym powiększeniu współczesnych kangurów (…). Nasze odkrycia pokazują, że te zwierzęta nie były po prostu większymi wersjami dzisiejszych kangurów, ale miały inną budowę, która pomagała im r…

gigantyczne-kangury-a3c868d.jpg
width: 2813
height: 1875

Seria ataków rekinów w Australii. Zamknięto ponad 40 plaż
type: item
date: 2026-01-22T11:56:02.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Kierunki
subject: Przyroda
subject: Traveler
subject: australia
subject: plaże
subject: pogoda
subject: rekiny
description: Do niezwykle rzadkiej sytuacji doszło w Australii. W ciągu zaledwie dwóch dni rekiny zaatakowały cztery osoby. Eksperci tłumaczą zachowanie rekinów ekstremalnymi warunkami pogodowymi w Nowej Południowej Walii.
encoded: Rekiny zaatakowały w: Vaucluse, Dee Why i Manly (Sydney) oraz w Point Plomer, około 460 kilometrów na północ od Sydney. Ta niespotykana fala zmusiła władze do zamknięcia blisko 40 plaż i wywołała burzliwą debatę na temat bezpieczeństwa wód. Gdzie i jak zaatakowały rekiny? Pierwszy i najpoważniejszy atak miał miejsce w niedzielę 18 stycznia w Sydney, w pobliżu Shark Beach w parku Nielsen w dzielnicy Vaucluse. Ofiarą był 12-latek z klubu North Bondi Surf Life Saving Club, który skakał ze znajomymi do wody z popularnego miejsca, znanego jako „Jump Rock”. Chłopak doznał poważnych obrażeń obu nóg i walczy o życie w szpitalu w Randwick. Przeżył tylko dzięki poświęceniu przyjaciół, którzy wyciągnęli go na brzeg i udzielili pierwszej pomocy. Kolejne trzy nastąpiły niedługo potem, w ciągu zaledwie 48 godzin. W poniedziałek rano na plaży Dee Why rekin odgryzł fragment deski surfingowej 11-letniego chłopca, który na szczęście nie odniósł obrażeń. Tego samego dnia po południu, na pobliskiej plaży North Steyne w Manly, 25-letni surfer został dotkliwie pogryziony w nogę i trafił do szpitala. Ostatni atak miał miejsce we wtorek rano w Point Plomer, gdzie 39-letni mężczyzna doznał na szczęście tylko drobnych skaleczeń – ochroniła go jego własna deska surfingowa. Co wstąpiło w żarłacze tępogłowe? Eksperci wskazują, że za ataki najprawdopodobniej odpowiada jeden garunek rekina: żarłacz tępogłowy (Carcharhinus leucas , ang. bull shark). Ryby te latem migrują na południe, w okolice Sydney. Zachowanie rekinów prawdopodobnie wynika z ekstremalnej pogody: rekordowe opady deszczu, najsilniejsze od 10 lat, spłukały do oceanu zanieczyszczenia i osady, a woda zrobiła się mętna. Żarłacze tępogłowe potrafią żyć zarówno w wodzie słonej, jak i słodkiej, zatem wahania zasolenia po opadach nie zrobiły na nich wrażenia. Rekiny te potrafią polować także w mętnej wodzie – polegają wtedy na zmyśle dotyku i stosują taktykę „próbnych ugryzień”. Właśnie takie zachowanie może odpowiadać za serię ataków. No…

ataki-rekinow-c477261.jpg
width: 5783
height: 3855

Archeolodzy odkryli najstarsze malowidło naskalne na świecie. Tajemnicza dłoń sprzed 70 000 lat
type: item
date: 2026-01-22T07:00:45.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: australia
subject: homo sapiens
subject: sztuka
subject: wyspy indonezji
description: Malowidło naskalne, które przedstawia ludzką dłoń, powstało tysiące lat przed przedstawieniami zwierząt z jaskini w Lascaux. To najstarsze takie dzieło sztuki na świecie ma około 68 tysięcy lat. Archeolodzy ustalili, że zostało wykonane przez Homo sapiens. Dlaczego to odkrycie może być przełomowe?
encoded: W naszym kręgu kulturowym najbardziej znane malowidła naskalne pochodzą z zachodniej Europy. Szczególnie popularne są te z jaskini Lascaux czy Chauveta. Jednak w porównaniu do sztuki naskalnej odkrytej właśnie w Indonezji, są one zdecydowanie późniejsze – bo aż o kilkadziesiąt tysięcy lat. Nowe odkrycie opublikowano na łamach „Nature”. Pierwszym autorem artykułu jest Adhi Agus Oktaviana z australijskiego Griffith University oraz indonezyjskiej Narodowej Agencji Badań i Innowacji. Dłoń jak pazur dzikiego zwierzęcia Indonezyjskie malowidło, odkryte w jaskini Liang Metanduno w południowo-wschodniej części wyspy Sulawesi, jest niemal niewidoczne gołym okiem. Obok malowidła dłoni widoczne są zdecydowanie bardziej wyraźne malowidła z późniejszych okresów, w tym takie ukazujące być może kurę. Nie jest zatem tak spektakularne, jak sztuka naskalna z jaskini Lascaux z wieloma przedstawieniami dzikich zwierząt. Co dostrzegli naukowcy? W ich ocenie jest to negatyw dłoni człowieka. Wykonano go techniką szablonu, przykładając dłoń bezpośrednio do powierzchni wapiennej ściany. Wokół tak ułożonej dłoni rozpylano czerwony pigment, co po jej zabraniu utworzyło jasny zarys dłoni na kolorowym tle. Archeolodzy sugerują, że pigment wypluwano na dłoń. Po stworzeniu podstawowego obrysu, artysta celowo zwęził kontury palców, sprawiając, że dłoń zaczęła przypominać drapieżny pazur. Efekt ten mógł zostać osiągnięty albo poprzez precyzyjne domalowanie pigmentu, albo przez specyficzne przesuwanie dłoni w trakcie procesu rozpylania farby. „Zaawansowana metoda” – Ta sztuka może symbolizować ideę ścisłego związku między ludźmi a zwierzętami, co wydaje się być widoczne już w bardzo wczesnej sztuce malarskiej z Sulawesi, z co najmniej jednym przykładem sceny przedstawiającej postacie, które interpretujemy jako przedstawienia istot częściowo ludzkich, częściowo zwierzęcych – powiedział prof. Adam Brumm z Griffith University, jeden z autorów publikacji. Zastosowanie tak zaawansowanych i złożonych meto…

dlon-d159542.png
width: 1800
height: 1200

Najgroźniejszy ptak świata: czy zasłużył na swoją złą sławę? Nowe fakty o gigancie z lasów deszczowych
type: item
date: 2026-01-07T08:01:32.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: australia
subject: nowa gwinea
subject: ochrona gatunkowa
subject: ochrona przyrody
subject: ptaki
subject: zagrożenia
subject: zagrożone gatunki
description: Czy kazuar to naprawdę najniebezpieczniejszy ptak na świecie? Jego ataki są niezwykle rzadkie, ale przyczyniły się do nadania mu etykiety zabójcy. Jednak dziś to on jest w opałach. Największym zagrożeniem dla przetrwania kazuarów jest utrata siedlisk i działalność człowieka.
encoded: Spis treści: Współczesny dinozaur z lasów deszczowych Jak kazuary zyskały złą sławę? Kazuar: troskliwy ojciec Bohaterowie mitów i ekosystemów Kazuary znikają. Jak je chronić? Kazuary mierzą ponad półtora metra wysokości, potrafią biec z prędkością do 50 km/godz. i skakać na wysokość dwóch metrów. Ważą do 80 kg i posiadają ostre jak brzytwa szpony o długości 12 centymetrów, a ich potężne kopnięcie może łamać kości, uszkadzać narządy wewnętrzne, a nawet być śmiertelne. Dwa odnotowane w historii przypadki śmierci ludzi sprawiły, że ptak ten trafił do Księgi Rekordów Guinnessa jako „najniebezpieczniejszy na świecie”. Współczesny dinozaur z lasów deszczowych Naukowcy twierdzą jednak, że skupianie się na ich potencjalnej agresji przysłania fakt, jak ważne są one dla nauki, historii i równowagi ekosystemów. Kazuary, podobnie jak większość współczesnych ptaków, są bezpośrednimi potomkami teropodów (dwunożnych dinozaurów), a ich hełmiasta narośl na głowie wybitnie przypomina prehistorycznych przodków. Jak mówi Todd Green, paleontolog z New York Institute of Technology, badanie tych ptaków działa niczym wehikuł czasu, pomagając paleontologom wyobrazić sobie, jak mogły zachowywać się wymarłe dinozaury. Jak kazuary zyskały złą sławę? Allen Sheather z Cassowary Recovery Team uważa, że przez ponad 30 lat pracy z tymi ptakami błędnie je ocenialiśmy. Twierdzi on, że kazuary to ptaki bardzo ciekawskie, co bywa mylnie interpretowane jako agresja. Już podczas II wojny światowej ostrzegano żołnierzy stacjonujących w Nowej Gwinei, aby trzymali się od nich z daleka. Sheather wspomina jedno ze swoich spotkań z kazuarem: ptak podszedł do niego, gdy pracował przy domu – jedynie go obserwował, podniósł kilka owoców i odszedł. W historii odnotowano tylko dwa śmiertelne ataki kazuarów na ludzi: w 1926 roku w Australii (nastolatek zaatakował ptaka kijem) oraz w 2019 roku na Florydzie (właściciel ptaka w niewoli). Badanie 150 ataków w Queensland wykazało, że w większości przypadków ptaki broniły…

kazuar-167c710.jpg
width: 3504
height: 1971

Te tradycje świąteczne łamią schematy. Tak wygląda Boże Narodzenie na świecie
type: item
date: 2025-12-20T09:46:35.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: australia
subject: boże narodzenie
subject: Czas na święta
subject: dania
subject: finlandia
subject: islandia
subject: japonia
subject: święta
subject: tradycje
subject: ukraina
subject: wenezuela
description: Zbliżają się Święta Bożego Narodzenia, a wraz z nimi tak dobrze znane nam tradycje, jak dwanaście wigilijnych potraw, dzielenie się opłatkiem, prezenty pod choinką czy spotkania z bliskimi. Choć dla wielu z nas to stały element grudniowych celebracji, w niektórych miejscach na świecie obchody wyglądają zupełnie inaczej. W wielu krajach Boże Narodzenie zaskakuje nieoczywistymi zwyczajami, które potrafią zdumiewać, wzruszać, a czasem nawet bawić.
encoded: Spis treści: Islandia Australia Finlandia Ukraina Dania Wenezuela Japonia Choć często narzekamy, że współczesne święta zdominowały pośpiech, konsumpcja i listy zakupów, spojrzenie na to, jak celebrują je inne kultury, potrafi przywrócić perspektywę. Świąteczne tradycje – ukształtowane przez historię, klimat, lokalne wierzenia i rodzinne wspólnoty – bywają zaskakująco różnorodne. W wielu miejscach świata Boże Narodzenie wciąż zachowuje charakter głęboko symboliczny, a nacisk kładzie się nie tyle na prezenty, ile na wspólnotę, rytuał i tradycje przekazywane z pokolenia na pokolenie. To właśnie ta różnorodność pokazuje, że święta mogą przybierać wiele form, a ich istota pozostaje uniwersalna i obejmuje budowanie więzi, pamięć o bliskich oraz poszukiwanie chwili wytchnienia w rytmie codzienności. Islandia – świąteczna tradycja czytania w ramach jólabókaflóð Islandia od dekad pielęgnuje wyjątkowy zwyczaj, który nie ma odpowiednika w innych częściach świata – jólabókaflóð, czyli „świąteczny zalew książek”. To tradycja głęboko osadzona w historii kraju: narodziła się w czasach II wojny światowej, kiedy przywożenie większości dóbr było ściśle ograniczone, a papier nie podlegał reglamentacji. Książki stały się więc najpraktyczniejszym, a zarazem najbardziej symbolicznym podarunkiem. Dziś rytuał ten wspiera lokalny rynek wydawniczy, a także dbałość o język islandzki, który – mimo silnych instytucjonalnych starań – uznawany jest za jeden z najbardziej zagrożonych zanikiem w Europie w perspektywie długoterminowej. W Wigilię, tuż po uroczystej kolacji, rodziny obdarowują się książkami i spędzają wieczór na lekturze – często przy świetle świec, z gorącą czekoladą lub tradycyjnymi słodyczami w zasięgu ręki. To rytuał na tyle uniwersalny, że można go odtworzyć w każdym zakątku świata. W kraju, w którym zimowa noc trwa niemal bez końca, a literatura od pokoleń buduje poczucie wspólnoty, Boże Narodzenie staje się zatem chwilą wyciszenia – czasem, w którym słowo pisane ponownie zbliża…

swieta-91eecf0.jpg
width: 5760
height: 3840

Kiedy ludzie zasiedlili Australię? Dotarli tam wcześniej niż do Europy – nowe badania zmieniają historię
type: item
date: 2025-12-03T07:49:27.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Historia
subject: australia
subject: homo sapiens
subject: ludzie
subject: ludzkość
subject: migracje
description: Przez dziesięciolecia naukowcy próbowali określić, kiedy i w jaki sposób ludzie znaleźli się w poszczególnych skrawkach globu. Szczególnie interesująca jest Australia – oddalona od reszty świata wyspa, której zagadkę udało się rozwiązać dzięki nowoczesnym analizom DNA. Jak ludzie znaleźli się na Sahul – pradawnym superkontynencie, z którego powstała Australia?
encoded: Najnowsze badania archeologiczne wskazują, że pierwsi Homo sapiens dotarli na tereny dzisiejszej Australii już około 60 tys. lat temu, czyli wcześniej niż do Europy. Mieli wykorzystać dwa różne szlaki migracyjne z Azji Południowo-Wschodniej, a pomogły im… lodowce. Jak Homo sapiens dotarli do Australii? Podczas ostatniej epoki lodowcowej, gdy poziom mórz był o około 120 metrów niższy niż obecnie, Australia, Nowa Gwinea i Tasmania stanowiły część jednego lądu – superkontynentu Sahul. Od dawna toczą się dyskusje dotyczące nie tylko daty pierwszego osadnictwa ludzi na tym terenie, ale także sposobu, w jaki Homo sapiens udało się dotrzeć na ten daleki ląd. Połączenie Australii i sąsiednich wysp ułatwiło żeglarskie migracje ludzi przez rozproszone archipelagi Azji Południowo-Wschodniej. Różnorodność genetyczna dzisiejszych Aborygenów jest jednak świadectwem, że pierwsi osadnicy przybyli przynajmniej dwoma różnymi drogami. Przodkowie Aborygenów przybyli zarówno przez północne obszary Azji Południowo-Wschodniej, jak i przez bardziej południowe szlaki, m.in. przez Indonezję, Malezję i Indochiny. Pierwsi żeglarze byli Aborygenami Badania wskazują, że szczególnie ważną rolę w migracji do Sahul odegrały Nowa Gwinea oraz wyspa Timor, stanowiąc kluczowe etapy „przeprawy” przez tzw. Wallaceę. Przodkowie Aborygenów byli jednymi z pierwszych przedstawicieli Homo sapiens, którzy opanowali sztukę dalekomorskiej żeglugi, umożliwiającej przekraczanie nawet kilkudziesięciokilometrowych barier wodnych. Wyspa za wyspą, wyspa za wyspą, aż w końcu dotarli do Australii. Kiedy ludzie pojawili się w Australii? Najstarsze ślady obecności człowieka w Australii pochodzą z rejonu jeziora Mungo na południowym wschodzie kraju. Wiek tych znalezisk oceniany jest na około 50–60 tys. lat. Odkrycia te obejmują szczątki ludzkie oraz ślady osadnictwa, takie jak narzędzia, paleniska czy świadectwa obróbki zwierząt. Badania pozwoliły stwierdzić, że człowiek pojawił się na tym kontynencie bardzo wcześnie w ska…

FABRIC-KOLAZ-32-25-496bdb7.jpg
width: 2700
height: 1800

Australia straciła kolejnego ssaka. Ten gatunek został oficjalnie uznany za wymarły
type: item
date: 2025-11-04T08:54:48.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Przyroda
subject: australia
subject: wyginięcie gatunków
subject: wyspy
subject: zwierzęta
description: Kolejny endemiczny ssak został oficjalnie uznany za gatunek wymarły. Tym razem ofiarą działań człowieka padło zwierzę, które żyło jedynie na odległej wyspie kontrolowanej przez Australię.
encoded: Wyspa Bożego Narodzenia, położona na południowy-wschód od Jawy na Oceanie Indyjskim, przez lata zmieniała przynależność — od Wielkiej Brytanii, przez administrację japońską i singapurską, aż po dzisiejsze terytorium Australii. Jej izolacja i brak ludzkich osad aż do końca XIX wieku stworzyły idealne warunki dla ewolucji unikatowych gatunków. Teraz jednak naukowcy ogłosili, że na tej wyspie wyginął kolejny z nich, a główną winą obciążono działalność człowieka. Jak człowiek doprowadził do wyginięcia ryjówki z Wyspy Bożego Narodzenia? Kilka dni temu na Czerwoną Listę IUCN w kategorii „wymarły” wpisano ryjówkę z Wyspy Bożego Narodzenia (Crocidura trichura), co dla australijskich biologów stało się symbolem kolejnej porażki w ochronie przyrody. Jak podkreślił prof. John Woinarski z Uniwersytetu Karola Darwina: „To kolejny gatunek, którego nie możemy przekazać naszym wnukom i ich potomkom. Zawiedliśmy ryjówkę, zawiedliśmy wiele innych gatunków i nadal zawodzimy”. Jeszcze pod koniec XIX wieku była ona jednym z najczęściej spotykanych zwierząt na wyspie – nocą jej przenikliwy pisk niósł się po całym lesie deszczowym. Wszystko zmieniło się, gdy w 1888 roku rozpoczęto komercyjne wydobycie fosforytów i pojawili się pierwsi osadnicy. Z każdym statkiem przybywały też gatunki obce, które okazały się dla miejscowej fauny śmiertelnym zagrożeniem. Na wyspę przypadkowo trafił wówczas m.in. szczur śniady (Rattus rattus), a wraz z nim pasożyty, które w krótkim czasie doprowadziły do wyginięcia dwóch endemicznych gatunków gryzoni – szczura Macleara (Rattus macleari) i szczura z Wyspy Bożego Narodzenia (Rattus nativitatis). Utrata naturalnej równowagi ekosystemu była dla ryjówki początkiem końca. Choć przetrwała jeszcze kilka dekad, jej liczebność dramatycznie spadła. W ciągu 120 lat odnotowano zaledwie cztery potwierdzone przypadki jej występowania (dwa w 1958 roku, jeden w 1984 i ostatni w 1985 roku), mimo licznych prób odnalezienia gatunku w kolejnych latach. Dodatkowym ciosem okazały…

IMG8693-5aebe96.jpeg
width: 3730
height: 2798

„Nie bało się mnie!” – maleństwa z australijskiego buszu uratowane od wyginięcia
type: item
date: 2025-10-25T08:45:29.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Przyroda
subject: australia
subject: zagrożone gatunki
description: Numbaty, czyli mrówkożery workowate, to niewielkie ssaki żywiące się termitami. Do XX wieku można je było spotkać na rozległych suchych obszarach Australii. Jednak w latach 70. XX wieku niemal całkowicie zniknęły, do czego przyczyniło się drapieżnictwo ze strony lisów i kotów oraz utrata siedlisk na rzecz człowieka. Ale jest iskierka nadziei. W dwóch rezerwatach zaobserwowano pojawienie się młodych tego gatunku.
encoded: Spis treści: Numbat: rzadki jak panda wielka Powrót numbatów możliwy dzięki izolacji od drapieżników Nadzieja na powrót numbatów po latach suszy Fotoreporter Australian Wildlife Conservancy (AWC) – niezależnej australijskiej organizacji non-profit, której celem jest ochrona zagrożonej dzikiej przyrody i ekosystemów w Australii – nagrał pięć młodych numbatów wychodzących ze swojej nory w Parku Narodowym Mallee Cliffs. Kolejne dwa udało mu się zaobserwować w rezerwacie Scotia Wildlife Sanctuary. Chociaż to zaledwie siedem kilkunastocentymetrowych maluchów, specjaliści zajmujący się odnowieniem populacji gatunków zagrożonych nie kryją swojego zachwytu. Numbat: rzadki jak panda wielka – To wyjątkowe odkrycie, zwłaszcza że mówimy o gatunku, który tak trudno dostrzec na wolności. Zaobserwowanie siedmiu młodych świadczy o tym, że populacja rozmnaża się w sprzyjających warunkach i coraz lepiej się stabilizuje – skomentowała zdarzenie Rachel Ladd, ekolożka z AWC. Organizacja AWC ściśle współpracuje z zarządem australijskich parków narodowych, prowadząc projekty ponownego wprowadzania numbatów na tereny wolne od drapieżników. W 2020 roku, gdy AWC – we współpracy z ministrem środowiska Nowej Południowej Walii Mattem Keanem – uruchomiło pilotażowy program odnowy populacji, gatunek ten był na granicy wyginięcia. – Mrówkożery workowate to niezwykle efektowny i bardzo rzadki gatunek, który niegdyś występował od południowo-zachodniej części Nowej Południowej Walii po południowo-zachodnią Australię Zachodnią. Obecnie na świecie żyje zaledwie około 1000 osobników, co czyni numbata gatunkiem rzadszym niż czarny nosorożec czy panda wielka – mówił wówczas minister Kean. Powrót numbatów możliwy dzięki izolacji od drapieżników Dzięki rozbudowie sieci ogrodzonych obszarów wolnych od drapieżników, udało się stworzyć bezpieczne schronienie dla tak zagrożonych wyginięciem gatunków jak numbaty, bilby (torbacze królicze) i szczury gniazdowe większe. Według ekspertów z AWC, numbaty zaobserwowane…

numbaty-e9420c0.jpg
width: 2813
height: 1875

Torbacze – ssaki z antypodów, które nie rozstają się ze swoją torebką
type: item
date: 2025-10-05T08:00:02.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Przyroda
subject: ameryka południowa
subject: australia
subject: dzikie zwierzęta
subject: ssaki
description: Kangury, koale, oposy i diabły tasmańskie to chyba najbardziej znane torbacze na świecie. Ale grupa ta liczy ponad 330 gatunków zwierząt, z których dwie trzecie żyje w Australii, a pozostała jedna trzecia zasiedla głównie Amerykę Południową.
encoded: Spis treści: Z Ameryki do Australazji Torby lęgowe Monogamia i haremy Torbacze zawładnęły wyobraźnią milionów. Głównie ze względu na niezwykły sposób, w jaki opiekują się swoimi młodymi. Sposób, który kojarzy się z ciepłem, bliskością i absolutnym bezpieczeństwem. Torbacze są ssakami, jednak charakteryzuje je unikatowy proces rozrodczy. Mają krótką ciążę, a ich młode przychodzą na świat słabo rozwinięte. Następnie dojrzewają w specjalnej torbie lęgowej przyczepione do sutków matki. Właśnie ta strategia rozrodcza plasuje torbacze pomiędzy składającymi jaja stekowcami a ssakami łożyskowymi. Z Ameryki do Australazji Historia ewolucji torbaczy sugeruje, że wywodzą się one z Ameryki Północnej. Następnie migrowały, by rozwinąć się w Australazji, czyli na terenie Australii, Nowej Zelandii i Nowej Gwinei. Najwcześniejsze torbacze znalezione w Australii datowane są na około 23 miliony lat temu. Większość współczesnych rodzin i form ugruntowała się właśnie w tym okresie. Najbardziej prawdopodobną drogą migracji z Ameryki do Australii jest Antarktyda. W tamtym czasie wszystkie trzy południowe kontynenty były zjednoczone w masywie lądowym znanym jako Gondwana. Masa ta zaczęła się rozpadać 135 milionów lat temu, a Ameryka Południowa i Antarktyda były połączone jeszcze około 30 milionów lat temu. Na Antarktydzie znaleziono skamieniałość jednego ssaka lądowego – torbacza datowanego na 40 milionów lat. Płyta australijska stopniowo przesuwała się na północ przez kolejne 30 milionów lat, zanim osiągnęła obecną szerokość geograficzną. Ta długa izolacja umożliwiła rozległy rozwój torbaczy w Australii przy braku konkurencji ze strony łożyskowców. Torby lęgowe Nazwa „torbacze” wzięła się oczywiście od charakterystycznej torby lęgowej. Zarodki torbaczy rozwijają się w macicy, ale w przeciwieństwie do ssaków łożyskowych, potomstwo rodzi się na bardzo wczesnym etapie rozwoju. Rozwój embrionalny kończy poza ciałem matki. Słabo rozwinięty torbacz przyczepia się do sutków brzusznych, które czę…

Torbacze-2d1ab23.jpg
width: 1000
height: 750

Tych roślin zostało tylko 150. Dlaczego australijscy urzędnicy chcą wyciąć aż 40 z nich?
type: item
date: 2025-09-08T10:58:35.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: australia
subject: ekologia
subject: rośliny
description: Pomaderris vacciniifolia to niezwykle rzadka, endemiczna roślina z Australii. Mimo że przetrwało zaledwie 150 okazów, lokalne władze planują inwestycję, która grozi wycięciem aż 40 z nich. Decyzja wywołała sprzeciw ekologów i obawy o całkowite wyginięcie gatunku.
encoded: Ta roślina jest tak rzadka, że ma tylko łacińską nazwę. Pomaderris vacciniifolia to występujący w Australii krzew z rodziny szakłakowatych. Choć to liczna i kosmopolityczna rodzina roślin, ten akurat krzew jest krytycznie zagrożony. Roślina ta, o charakterystycznych kremowych kwiatach, rośnie tylko w kilku miejscach stanu Wiktoria w Australii. Według szacunków ekologów pozostało już zaledwie około 150 krzewów. A jednak urzędnicy chcą wyciąć aż 40 z nich. Dlaczego planuje się wycinkę? Agencja Forest Fire Management Victoria (departament Straży Pożarnej zapobiegający pożarom lasów), zapowiada budowę pasa przeciwpożarowego o długości 23 kilometrów i szerokości 20 metrów. Choć „budowa” to w tym przypadku niewłaściwe słowo. Chodzi po prostu o wycinkę roślinności, aby uniemożliwić szerzenie się ewentualnym pożarom w tym rejonie. Ekolodzy biją na alarm Organizacja ekologiczna Kinglake Friends of the Forest zapowiada pozew przeciw strażakom. Prezeska grupy, Sue McKinnon, podkreśla, że prace powinny być ocenione i zatwierdzone na szczeblu federalnym zgodnie z ustawą Environment Protection and Biodiversity Conservation Act. W lipcu członkowie stowarzyszenia stwierdzili w planowanym miejscu robót ponad 40 krzewów Pomaderris vacciniifolia. Eksperci ostrzegają, że skutki mogą być katastrofalne. Irene Proebsting z organizacji Latrobe Valley Field Naturalists zaznacza, że krzew i tak został już wypchnięty poza swoje siedliska i obecnie występuje głównie przy drogach i ścieżkach – dokładnie tam, gdzie samorząd planuje wycinkę. W jej opinii nie ma dowodów, że takie pasy istotnie zwiększają bezpieczeństwo pożarowe. Pewne jest natomiast to, że mogą doprowadzić do dalszej utraty siedlisk. To nie pierwszy protest ekologów przeciwko pasom przeciwpożarowym w Australii – organizacja Warburton Environment założyła w sądzie federalnym sprawę przeciw programowi ich budowy. Zdaniem przyrodników niszczą one stare drzewa będące siedliskiem gatunków zagrożonych. Departament Energii, Środowiska i …

original-56852ab.jpeg
width: 1024
height: 768

Gigantyczny 40-centrymetrowy patyczak odkryty w wysokogórskich lasach w Australii
type: item
date: 2025-08-01T12:56:55.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: australia
subject: odkrycia
subject: owady
subject: rekordy
description: Po dwóch ekspedycjach naukowcy odkryli ogromny, nieznany gatunek patyczaka w lasach stanu Queensland w Australii. Impulsem do poszukiwań nowego gatunku było zdjęcie nadesłane przez amatora.
encoded: Spis treści: Ogromna samica i jej jaja znalezione w koronach drzew Czy naukowcy odnajdą też samca? Patyczaków-gigantów w Australii jest więcej Nazwany Acrophylla alta ogromny owad mierzy aż 40 cm długości i waży około 40 gramów. Najprawdopodobniej jest najcięższym znanym owadem Australii — cięższym nawet niż endemiczny dla Queensland olbrzymi karaczan Macropanesthia rhinoceros. Ogromna samica i jej jaja znalezione w koronach drzew Odkrycia dokonali profesor Angus Emmott z James Cook University oraz jego współpracownik Ross Coupland. Impulsem do poszukiwań była fotografia otrzymana przez Couplanda za pośrednictwem mediów społecznościowych, która wskazywała na możliwość istnienia nieznanego wcześniej gatunku w deszczowych lasach stanu Queensland w Australii. Po wielodniowych nocnych poszukiwaniach w listopadzie 2024 roku badacze odnaleźli dużą samicę w niedostępnym terenie, w pobliżu osady Millaa Millaa i krateru Mount Hypipamee. Owad znajdował się tak wysoko, że potrzebna była długa gałąź, aby go ściągnąć z drzewa. Naukowcy zebrali również jaja owada, które są istotnym elementem identyfikacyjnym wśród patyczaków — każdy gatunek ma jaja o unikatowym kształcie. Kolejną samicę udało się zaobserwować w lutym 2025. View oEmbed on the source website Emmott wyjaśnił, że patyczak mógł pozostać nieodkryty, bo zamieszkuje nie tylko trudny teren, ale same korony drzew. Tylko wiatr lub ptaki mogą zagonić te owady niżej, gdzie mogłyby łatwiej zostać zauważone przez ludzi. Czy naukowcy odnajdą też samca? Następnym krokiem w badaniach jest odnalezienie samca, co jednak będzie trudne. Samce patyczaków są zazwyczaj dużo mniejsze i wyglądają zupełnie inaczej niż samice, przez co nierzadko mylnie klasyfikuje się je jako przedstawicieli innego gatunku, a nawet rodzaju. Emmott podkreślił, że najlepszym sposobem na potwierdzenie zgodności gatunkowej jest obserwacja pary podczas kopulacji i zebranie jaj. Samice, póki co, zamieszkały w muzeum w Queensland Museum w Brisbane i być może doczek…

AcrophyllaaltaHolotypefemaleinnature-8230ebb.jpg
width: 1920
height: 1280

Szczeniak i gepard w australijskim zoo – niezwykła historia przybranego rodzeństwa
type: item
date: 2025-07-30T10:10:49.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: australia
subject: gepardy
subject: psy
subject: zoo
description: Gepard Rozi i kundelek Ziggy, choć należą do dwóch całkowicie różnych gatunków, stali się silnie związanym „rodzeństwem” w australijskim ZOO. Ziggy świetnie się sprawdził jako pomoc w socjalizacji rozdzielonego z matką gepardziątka.
encoded: Spis treści Maleńki gepard w potrzebie Pies w roli terapeuty i towarzysza Co będzie dalej z nietypowym rodzeństwem? Australijskie zoo „zatrudniło” szczeniaka, aby pomógł w socjalizacji młodego geparda. Pomysł sprawdził się doskonale, a nietypowe rodzeństwo pokazuje że silne więzi mogą przekraczać granice gatunków. Maleńki gepard w potrzebie Samiczka geparda Rozi przyszła na świat pod koniec lutego, w zoo Western Plains w Dubbo (Australia). Poród odbył się przez cesarskie cięcie, po tym jak jej matka, Siri, zaczęła rodzić przedwcześnie. Dwoje rodzeństwa Rozi niestety nie przeżyło. Komplikacje sprawiły, że Siri nie wytworzyła mleka. Stan Rozi tuż po porodzie i w pierwszych tygodniach życia był krytyczny. Podjęto trudną decyzję o rozdzieleniu matki i córki. Pies w roli terapeuty i towarzysza Opiekunowie zdecydowali, że jeśli Rozi ma się prawidłowo rozwijać i socjalizować – co zwiększy jej szanse na zostanie mamą w przyszłości – będzie potrzebowała przybranego rodzeństwa. Dziesięć lat wcześniej matka Rozi miała psa jako towarzysza. Szczenięta były z powodzeniem łączone z gepardami również kilkukrotnie w USA. Wybór był więc prosty: postanowiono że Rozi będzie wychowywała się z psem. Jordan Michelmore, opiekunka gepardów w zoo w Dubbo, tłumaczy że np. kot domowy nie nadawałby się do tej roli. Towarzysz Rozi musi być na tyle silny, by przez co najmniej rok dorównywać jej podczas coraz bardziej szalonych zabaw. Psy mają zarówno dużo chęci do zabawy, jak i odpowiedni rozmiar. Dla Rozi wybrano Ziggy’ego - mieszańca labradora, kelpie i collie. Zwierzaki zostały sobie przedstawione, gdy obydwa miały około dwóch miesięcy. Ziggy musiał najpierw przejść kwarantannę i zostać zaszczepiony. Początkowo był trzymany na smyczy, ale po dwóch tygodniach pies i gepard zaczęli się swobodnie bawić, a nawet razem spać. Opiekunowie mówią, że idealnie się uzupełniają pod względem poziomu energii i sposobu zabawy. View oEmbed on the source website Co będzie dalej z nietypowym rodzeństwem? Około …

SEI260416006-23465c0.jpg
width: 1100
height: 733

„Nie śpij, bo przegapisz!” – jak recepcjonistka wciągnęła mnie w wir Mardi Gras w Sydney
type: item
date: 2025-07-19T10:55:24.000Z
creator: Michał Cessanis
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: australia
subject: Michał Cessanis
subject: sydney
description: Sydney atrakcje potrafią zaskoczyć nawet najbardziej doświadczonych podróżników. Wystarczyła krótka rozmowa z recepcjonistką, bym – po niemal 30 godzinach w podróży – zamiast odpoczynku, trafił na największą imprezę na południowej półkuli.
encoded: Spis treści: Tęczowe szaleństwo na ulicach Sydney – jak wygląda Mardi Gras? Jak wygląda wspinaczka na Sydney Harbour Bridge? Zielone oblicze Sydney – gdzie odpocząć wśród kawiarni i kolonialnej architektury? Papugi na parapecie i spotkania z kakadu – dzikie Sydney z bliska Od portu po ogrody – jak Sydney budzi się do życia o poranku? Zielony raj i białe żagle – spacerem od ogrodu botanicznego do Opery The Rocks – zabytkowa dzielnica Sydney, która skradła mi serce Bondi czy Mandly – która plaża w Sydney naprawdę robi wrażenie? Gelato, luz i „no worries" – smak życia w Manly Beach Pożegnanie z widokiem – Sydney, do którego chce się wracać To miasto biegaczy, hałaśliwych papug, ikonicznej opery, szalonej zabawy i wiecznych wakacji.Wystarczyły dwa zdania wypowiedziane przez recepcjonistkę niewielkiego hotelu w dzielnicy Potts Point, gdzie zatrzymałem się na kilka dni, bym trafił w sam środek gigantycznej imprezy, choć po 27 godzinach w podróży do Australii marzyłem jedynie o wygodnym łóżku. Tęczowe szaleństwo na ulicach Sydney – jak wygląda Mardi Gras? – Przyleciałeś do Sydney w idealnym momencie, bo właśnie odbywa się parada z okazji Mardi Gras, to nasz tęczowy karnawał, największy na południowej półkuli. Szkoda czasu na sen, idź i baw się! – zachęciła mnie Peggy, od której właśnie dostałem klucz do pokoju. I wierzcie mi lub nie, ale w tym momencie zapomniałem o zmęczeniu, bo dobrej zabawy nie odmawiam nigdy. Ta noc okazała się absolutnym szaleństwem. Mardi Gras jest bowiem największym świętem społeczności LGBTQIA+ w Australii. Ten karnawał odbywający się na przełomie lutego i marca, a obchodzony w tym roku po raz 47., od lat przyciąga dziesiątki tysięcy uczestników, którzy przez dwa tygodnie mają jeden cel: wybawić się za wszystkie czasy i pokazać, jak kolorowa, otwarta i kreatywna jest społeczność, która od pierwszego marszu w 1978 r. walczyła o prawa mniejszości seksualnych (od 2018 r. w Australii legalne są małżeństwa osób tej samej płci). W kulminacyjnej paradzie …

sydney-harbour-bridge-71aa0cd.jpg
width: 3500
height: 2500

Zaginęła w australijskim buszu. Niemiecka turystka przeżyła 12 dni bez jedzenia i butów
type: item
date: 2025-07-17T06:56:30.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Adventure
subject: Traveler
subject: akcja ratunkowa
subject: australia
subject: turyści
description: Odludne tereny Australii Zachodniej należą do najbardziej surowych i nieprzewidywalnych na świecie. To właśnie tam zaginęła 26-letnia Caroline Wilga, niemiecka turystka podróżująca w pojedynkę. Przez niemal dwa tygodnie była zdana wyłącznie na siebie, bez kontaktu ze światem i dostępu do podstawowych środków przetrwania.
encoded: Spis treści: Jak doszło do zaginięcia? Wypadek w australijskim buszu i walka o ratunek 12 dni samotności, odwodnienia i ukąszeń W czasach powszechnego dostępu do nawigacji GPS i stałego połączenia ze światem za pośrednictwem smartfonów rzadko dochodzi do sytuacji, w której ktoś znika bez śladu. A jednak dokładnie to przydarzyło się 26-letniej niemieckiej turystce, która samotnie przemierzała Australię Zachodnią. Przez niemal dwa tygodnie Caroline Wilga była zdana wyłącznie na siebie w jednym z najbardziej nieprzyjaznych obszarów kontynentu. Przeżyła dzięki determinacji, ogromnej sile woli i... przypadkowi. Jak doszło do zaginięcia? Wypadek w australijskim buszu i walka o ratunek Do dramatycznego zdarzenia doszło na odludziu w rejonie Karroun Hill, około dwóch godzin jazdy od miejscowości Beacon i z dala od utwardzonych dróg. Według ustaleń policji, Caroline Wilga straciła panowanie nad samochodem, który stoczył się z bocznej trasy. Uderzyła się w głowę, a pojazd uległ poważnej awarii. – Straciła kontrolę nad autem. Następnie doszło do usterki mechanicznej i utknęła – poinformowała detektyw Jessica Securo z policji stanu Australia Zachodnia. Turystka spędziła w aucie pierwszą dobę. Bez możliwości wezwania pomocy i bez kontaktu ze światem, postanowiła opuścić pojazd. Wyruszyła pieszo, licząc na to, że odnajdzie ludzi lub sygnał telefoniczny. – Miała przy sobie jedynie niewielką ilość wody i jedzenia. Powiedziała mi później, że mogła przygotować się lepiej – relacjonowała Securo. Zaniepokojona brakiem kontaktu rodzina powiadomiła lokalne władze o zaginięciu. Wówczas okazało się, że po raz ostatni Wilga została zarejestrowana przez monitoring 29 czerwca, gdy robiła zakupy w jednym ze sklepów w pobliżu Beacon. Poszukiwania rozpoczęły się niemal natychmiast. W akcję zaangażowano policję, śledczych z wydziału zabójstw oraz jednostki powietrzne. Rozległy, słabo zaludniony teren przeszukiwano przy użyciu śmigłowców i samolotów, publikując w mediach nagrania oraz fotografie p…

Projekt-bez-nazwy-5-06951c3.jpg
width: 4608
height: 3069

Przypomina kieszonkowego kangura. Tupaniem ostrzega innych przed zagrożeniem
type: item
date: 2025-06-27T10:30:24.000Z
creator: Artur Białek
subject: Przyroda
subject: australia
subject: biologia
subject: Edukacja
subject: kangury
subject: przyroda
subject: ssaki
subject: zwierzęta
description: Pademelon to wyjątkowy przedstawiciel australijskiej fauny. Choć wyraźnie mniejszy od swoich krewniaków, jego budowa i postura nie pozostawiają wątpliwości, do jakiej rodziny należy. W razie niebezpieczeństwa błyskawicznie alarmuje swoich pobratymców.
encoded: W tym artykule: Podział rodzaju Systematyka rodzaju Jak wygląda pademelon czerwonoszyi? Gdzie występuje pademelon? Jaki tryb życia prowadzi pademelon? Czym żywi się pademelon? Zagrożenia dla pademelona Żadne inne zwierzę nie kojarzy się z australijską fauną tak bardzo, jak kangur. Nic dziwnego. W końcu to właśnie ten torbacz znajduje się w herbie tego kraju. Warto jednak wiedzieć, że na tę podrodzinę nie składają się wyłącznie duże gatunki, jak kangur olbrzymi, szary, rudy czy antylopi, ale także znacznie mniejsze. Do takich należy zaliczyć przedstawicieli rodzaju pademelon. Podział rodzaju Na rodzaj pademelon składa się sześć gatunków, z czego cztery to gatunki monotypowe: pademelon rudobrzuchy (Thylogale billardierii), pademelon czerwonoszyi (Thylogale thetis), pademelon czerwononogi (Thylogale stigmatica), pademelon nowogwinejski (Thylogale browni), pademelon śniady (Thylogale brunii), pademelon stokowy (Thylogale calabyi). Do gatunków monotypowych należy zaliczyć pademelona rudobrzuchego, czerwonoszyjego, śniadego i stokowego. W obrębie gatunków Thylogale stigmatica i Thylogale browni wyróżnia się odpowiednio cztery i dwa podgatunki. Systematyka rodzaju Rodzaj pademelon został zdefiniowany w 1837 roku przez Johna Edwarda Graya. Brytyjski zoolog opisał go w artykule na temat nowych ssaków, opublikowanym w „The Magazine of Natural History and Journal of Zoology, Botany, Mineralogy, Geology and Meteorology”. Jako gatunek typowy wskazał pademelona czerwonoszyjego, którego dziewięć lat wcześniej opisał René Lesson, francuski chirurg i przyrodnik. Jak wygląda pademelon czerwonoszyi? Pademelon czerwonoszyi jest przedstawicielem średniej wielkości torbaczy. Długość ciała dojrzałego samca zamyka się w przedziale od 30 do 63 cm. Długość ogona takiego osobnika to 27–51 cm, a masa ciała – od 2,5 do 9,1 kg. Samice są nieco mniejsze. Osiągają od 29 do 50 cm długości bez ogona (długość ogona to 27–37 cm) i masę ciała od 1,8 do 4,3 kg. Hapalochlaena jest niewielka, ale śmiertel…

pademelon-981181f.jpg
width: 5335
height: 3640

Ćma z Australii zaskoczyła naukowców. Jej kompasem są… gwiazdy
type: item
date: 2025-06-23T09:29:19.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Przyroda
subject: australia
subject: ćmy
subject: Gwiazdy
subject: migracje
description: Mierzy zaledwie kilka centymetrów i waży poniżej jednego grama. Ale jej umiejętności nawigacyjne zaskoczyły naukowców. Okazało się, że australijska ćma Bogong wykorzystuje do corocznej 1000-kilometrowej podróży nie tylko pole magnetyczne Ziemi, ale też gwiazdy!
encoded: Spis treści: Ćma wędrowniczka Eksperymenty: od symulatora lotu po obserwacje w terenie Co to oznacza dla nauki i technologii? To, że tak niewielkie zwierzęta bezkręgowe wykorzystują jako „kompas” ciała niebieskie, jest dla naukowców sporym zaskoczeniem. Do tej pory sądzono, że z takiej opcji korzystają niektóre ptaki migrujące w nocy i oczywiście ludzie, korzystając z odpowiednich narzędzi, na przykład sekstantu. Ćma wędrowniczka Nowego ustalenia dokonał międzynarodowy zespół badaczy pod kierunkiem prof. Erica Warranta z Uniwersytetu w Lund. Wnioski opublikowano na łamach prestiżowego periodyku „Nature”. Przełomowe badania ujawniają, że australijska ćma Bogong (Agrotis infusa) wykorzystuje gwiazdy i Drogę Mleczną jako kompas podczas swojej corocznej podróży o długości 1000 kilometrów do chłodnych jaskiń w głębi lądu. Okazało się również, że pole magnetyczne Ziemi odgrywa ważną rolę w nawigacji tej tajemniczej ćmy. Biorąc pod uwagę długość podróży, jest to absolutnie niesamowite dokonanie tych bezkręgowców. Odpowiada to dwukrotnej podróży człowieka dookoła świata przy wykorzystaniu wyłącznie własnych zmysłów. Eksperymenty: od symulatora lotu po obserwacje w terenie Aby dojść do takich wniosków naukowcy wykonali badania zarówno w kontrolowanych laboratoryjnych warunkach, jak i obserwowali ćmy w ich naturalnym środowisku. W tym pierwszym przypadku umieszczono zwierzęta w symulatorze lotu, aby wykonać eksperymenty behawioralne. Schwytano je podczas migracji wiosennej i jesiennej. Symulator ten znajdował się w laboratorium wolnym od ferromagnetyków, gdzie pole magnetyczne Ziemi było wyzerowane. W ten sposób „zagłuszono” znany już wcześniej zmysł magnetyczny ćmy. View oEmbed on the source website Ćmom wyświetlano na ekranie bezksiężycowe australijskie nocne niebo. W tych warunkach ćmy latały w kierunkach odpowiednich dla ich pory migracji: mniej więcej na południe wiosną (kierunek migracji do Alp Australijskich) i na północ-północny zachód jesienią (kierunek migracji powr…

cmy-4263b82.png
width: 949
height: 539

Opera w Sydney – ikona Australii, która zmieniła oblicze nowoczesnej architektury
type: item
date: 2025-06-20T09:29:16.000Z
creator: Marzena Wardyn-Kobus
subject: Technologia
subject: architektura
subject: australia
subject: opera
subject: sydney
description: Opera w Sydney to jeden z najbardziej rozpoznawalnych budynków na świecie. Jego futurystyczna forma, przypominająca rozpostarte żagle, przyciąga rocznie ponad 8 milionów turystów, a wpisanie go na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO potwierdza jego kulturową i architektoniczną wartość. Jak powstał ten wyjątkowy gmach? Jak wygląda opera w Sydney w środku? Poznaj fascynujące ciekawostki i odkryj kulisy jednego z najsłynniejszych budynków XX wieku.
encoded: Spis treści: Historia powstania Sydney Opera House Konstrukcja budynku i zastosowane rozwiązania Opera w Sydney – wnętrze i funkcje Ciekawostki o Operze w Sydney Pomysł stworzenia gmachu Opery w Sydney narodził się pod koniec lat 40. XX wieku. Ówczesne władze stanu Nowa Południowa Walia zdecydowały, że metropolia potrzebuje nowoczesnego centrum kultury, które stanie się jej wizytówką. Na lokalizację wybrano miejsce po dawnej zajezdni tramwajowej na półwyspie Bennelong Point. Historia powstania Sydney Opera House W 1956 roku ogłoszono międzynarodowy konkurs architektoniczny. Spośród 233 zgłoszeń z 32 krajów jury wybrało projekt duńskiego architekta Jørna Utzona. Co ciekawe, jego propozycja była jedynie szkicem – nie spełniała więc wszystkich formalnych wymogów konkursowych. Mimo to wizjonerska koncepcja zachwyciła jurorów do tego stopnia, że postanowili oni postawić na jej realizację. Projekt był prowadzony we współpracy z inżynierem Ovem Arupem. Budowę rozpoczęto w 1959 roku, a prace trwały aż do 1973. Projektowanie i wykonanie skomplikowanego dachu okazało się ogromnym wyzwaniem inżynieryjnym. Koszty wzrosły z planowanych 7 milionów do ponad 100 milionów dolarów, a czas budowy wydłużył się o około 8 lat. Spowodowało to spięcia architekta z władzami, w wyniku których Utzon opuścił Australię w 1966 roku, a budowę kontynuowała grupa młodych australijskich architektów. Konstrukcja budynku i zastosowane rozwiązania Opera w Sydney to monumentalny budynek wykonany z betonu, stali i szkła. Gmach ma 183 metry długości, 120 metrów szerokości, a jego najwyższy punkt sięga 67 metrów. Na uwagę zasługuje dach, który przypomina rozpostarte żagle. Pokrycie dachu zostało wykonane z tysięcy białych płytek ceramicznych, które lśnią w słońcu i nadają całości oryginalny i wyjątkowy wygląd. Dach w kształcie żagli okazał się bardzo wymagający na etapie budowy. Konieczne było zastosowanie rozbudowanego systemu stalowych lin, dzięki któremu możliwe stało się utrzymanie ciężkich elementów d…

opera-w-sydney-1aa87c6.jpg
width: 1000
height: 667