National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-12-03T07:50:09.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Kiedy ludzie zasiedlili Australię? Dotarli tam wcześniej niż do Europy – nowe badania zmieniają historię
items: Australia straciła kolejnego ssaka. Ten gatunek został oficjalnie uznany za wymarły
items: „Nie bało się mnie!” – maleństwa z australijskiego buszu uratowane od wyginięcia
items: Torbacze – ssaki z antypodów, które nie rozstają się ze swoją torebką
items: Tych roślin zostało tylko 150. Dlaczego australijscy urzędnicy chcą wyciąć aż 40 z nich?
items: Gigantyczny 40-centrymetrowy patyczak odkryty w wysokogórskich lasach w Australii
items: Szczeniak i gepard w australijskim zoo – niezwykła historia przybranego rodzeństwa
items: „Nie śpij, bo przegapisz!” – jak recepcjonistka wciągnęła mnie w wir Mardi Gras w Sydney
items: Zaginęła w australijskim buszu. Niemiecka turystka przeżyła 12 dni bez jedzenia i butów
items: Przypomina kieszonkowego kangura. Tupaniem ostrzega innych przed zagrożeniem
items: Ćma z Australii zaskoczyła naukowców. Jej kompasem są… gwiazdy
items: Opera w Sydney – ikona Australii, która zmieniła oblicze nowoczesnej architektury
items: Z Australii do Papui-Nowej Gwinei – czapla strojna zaskoczyła badaczy
items: To jezioro pojawia się tylko raz na kilkadziesiąt lat. Właśnie można je zobaczyć
items: Ptaki z tej australijskiej wyspy są pełne plastiku. Przy poruszaniu się aż chrzęszczą
items: Archeolodzy zlokalizowali w Australii wielki statek handlowy. Zaginął w 1857 roku
items: Gatunek inwazyjny może zagrozić całemu ekosystemowi. Przykładów negatywnego oddziaływania jest cała masa
items: Miniaturowy jamnik przeżył sam 16 miesięcy na wyspie. W końcu wrócił do domu
items: Australia ma swój Cracow. Co łączy to miasteczko z Polską?
items: Za oceanem na świat przyszedł ptak jak kameleon. Nazywa się Pierogi
items: Ten ptak jest farmerem i strażakiem. Ma jeszcze jeden talent
items: Pierwszy australijski karcharodontozaur, czyli „jaszczur z zębami rekina”. Jego rozmiary zaskakują
items: Zagadkowe kręgi sprzed setek lat. Archeolodzy w końcu poznali ich znaczenie
items: Uluru to jeden z najcharakterystyczniejszych symboli Australii. Święta góra Aborygenów robi niesamowite wrażenie
items: Lew workowaty był sprawnym drapieżnikiem. Nie miał jednak wiele wspólnego z dużymi kotami

Kiedy ludzie zasiedlili Australię? Dotarli tam wcześniej niż do Europy – nowe badania zmieniają historię
type: item
date: 2025-12-03T07:49:27.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Historia
subject: australia
subject: homo sapiens
subject: ludzie
subject: ludzkość
subject: migracje
description: Przez dziesięciolecia naukowcy próbowali określić, kiedy i w jaki sposób ludzie znaleźli się w poszczególnych skrawkach globu. Szczególnie interesująca jest Australia – oddalona od reszty świata wyspa, której zagadkę udało się rozwiązać dzięki nowoczesnym analizom DNA. Jak ludzie znaleźli się na Sahul – pradawnym superkontynencie, z którego powstała Australia?
encoded: Najnowsze badania archeologiczne wskazują, że pierwsi Homo sapiens dotarli na tereny dzisiejszej Australii już około 60 tys. lat temu, czyli wcześniej niż do Europy. Mieli wykorzystać dwa różne szlaki migracyjne z Azji Południowo-Wschodniej, a pomogły im… lodowce. Jak Homo sapiens dotarli do Australii? Podczas ostatniej epoki lodowcowej, gdy poziom mórz był o około 120 metrów niższy niż obecnie, Australia, Nowa Gwinea i Tasmania stanowiły część jednego lądu – superkontynentu Sahul. Od dawna toczą się dyskusje dotyczące nie tylko daty pierwszego osadnictwa ludzi na tym terenie, ale także sposobu, w jaki Homo sapiens udało się dotrzeć na ten daleki ląd. Połączenie Australii i sąsiednich wysp ułatwiło żeglarskie migracje ludzi przez rozproszone archipelagi Azji Południowo-Wschodniej. Różnorodność genetyczna dzisiejszych Aborygenów jest jednak świadectwem, że pierwsi osadnicy przybyli przynajmniej dwoma różnymi drogami. Przodkowie Aborygenów przybyli zarówno przez północne obszary Azji Południowo-Wschodniej, jak i przez bardziej południowe szlaki, m.in. przez Indonezję, Malezję i Indochiny. Pierwsi żeglarze byli Aborygenami Badania wskazują, że szczególnie ważną rolę w migracji do Sahul odegrały Nowa Gwinea oraz wyspa Timor, stanowiąc kluczowe etapy „przeprawy” przez tzw. Wallaceę. Przodkowie Aborygenów byli jednymi z pierwszych przedstawicieli Homo sapiens, którzy opanowali sztukę dalekomorskiej żeglugi, umożliwiającej przekraczanie nawet kilkudziesięciokilometrowych barier wodnych. Wyspa za wyspą, wyspa za wyspą, aż w końcu dotarli do Australii. Kiedy ludzie pojawili się w Australii? Najstarsze ślady obecności człowieka w Australii pochodzą z rejonu jeziora Mungo na południowym wschodzie kraju. Wiek tych znalezisk oceniany jest na około 50–60 tys. lat. Odkrycia te obejmują szczątki ludzkie oraz ślady osadnictwa, takie jak narzędzia, paleniska czy świadectwa obróbki zwierząt. Badania pozwoliły stwierdzić, że człowiek pojawił się na tym kontynencie bardzo wcześnie w ska…

FABRIC-KOLAZ-32-25-496bdb7.jpg
width: 2700
height: 1800

Australia straciła kolejnego ssaka. Ten gatunek został oficjalnie uznany za wymarły
type: item
date: 2025-11-04T08:54:48.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Przyroda
subject: australia
subject: wyginięcie gatunków
subject: wyspy
subject: zwierzęta
description: Kolejny endemiczny ssak został oficjalnie uznany za gatunek wymarły. Tym razem ofiarą działań człowieka padło zwierzę, które żyło jedynie na odległej wyspie kontrolowanej przez Australię.
encoded: Wyspa Bożego Narodzenia, położona na południowy-wschód od Jawy na Oceanie Indyjskim, przez lata zmieniała przynależność — od Wielkiej Brytanii, przez administrację japońską i singapurską, aż po dzisiejsze terytorium Australii. Jej izolacja i brak ludzkich osad aż do końca XIX wieku stworzyły idealne warunki dla ewolucji unikatowych gatunków. Teraz jednak naukowcy ogłosili, że na tej wyspie wyginął kolejny z nich, a główną winą obciążono działalność człowieka. Jak człowiek doprowadził do wyginięcia ryjówki z Wyspy Bożego Narodzenia? Kilka dni temu na Czerwoną Listę IUCN w kategorii „wymarły” wpisano ryjówkę z Wyspy Bożego Narodzenia (Crocidura trichura), co dla australijskich biologów stało się symbolem kolejnej porażki w ochronie przyrody. Jak podkreślił prof. John Woinarski z Uniwersytetu Karola Darwina: „To kolejny gatunek, którego nie możemy przekazać naszym wnukom i ich potomkom. Zawiedliśmy ryjówkę, zawiedliśmy wiele innych gatunków i nadal zawodzimy”. Jeszcze pod koniec XIX wieku była ona jednym z najczęściej spotykanych zwierząt na wyspie – nocą jej przenikliwy pisk niósł się po całym lesie deszczowym. Wszystko zmieniło się, gdy w 1888 roku rozpoczęto komercyjne wydobycie fosforytów i pojawili się pierwsi osadnicy. Z każdym statkiem przybywały też gatunki obce, które okazały się dla miejscowej fauny śmiertelnym zagrożeniem. Na wyspę przypadkowo trafił wówczas m.in. szczur śniady (Rattus rattus), a wraz z nim pasożyty, które w krótkim czasie doprowadziły do wyginięcia dwóch endemicznych gatunków gryzoni – szczura Macleara (Rattus macleari) i szczura z Wyspy Bożego Narodzenia (Rattus nativitatis). Utrata naturalnej równowagi ekosystemu była dla ryjówki początkiem końca. Choć przetrwała jeszcze kilka dekad, jej liczebność dramatycznie spadła. W ciągu 120 lat odnotowano zaledwie cztery potwierdzone przypadki jej występowania (dwa w 1958 roku, jeden w 1984 i ostatni w 1985 roku), mimo licznych prób odnalezienia gatunku w kolejnych latach. Dodatkowym ciosem okazały…

IMG8693-5aebe96.jpeg
width: 3730
height: 2798

„Nie bało się mnie!” – maleństwa z australijskiego buszu uratowane od wyginięcia
type: item
date: 2025-10-25T08:45:29.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Przyroda
subject: australia
subject: zagrożone gatunki
description: Numbaty, czyli mrówkożery workowate, to niewielkie ssaki żywiące się termitami. Do XX wieku można je było spotkać na rozległych suchych obszarach Australii. Jednak w latach 70. XX wieku niemal całkowicie zniknęły, do czego przyczyniło się drapieżnictwo ze strony lisów i kotów oraz utrata siedlisk na rzecz człowieka. Ale jest iskierka nadziei. W dwóch rezerwatach zaobserwowano pojawienie się młodych tego gatunku.
encoded: Spis treści: Numbat: rzadki jak panda wielka Powrót numbatów możliwy dzięki izolacji od drapieżników Nadzieja na powrót numbatów po latach suszy Fotoreporter Australian Wildlife Conservancy (AWC) – niezależnej australijskiej organizacji non-profit, której celem jest ochrona zagrożonej dzikiej przyrody i ekosystemów w Australii – nagrał pięć młodych numbatów wychodzących ze swojej nory w Parku Narodowym Mallee Cliffs. Kolejne dwa udało mu się zaobserwować w rezerwacie Scotia Wildlife Sanctuary. Chociaż to zaledwie siedem kilkunastocentymetrowych maluchów, specjaliści zajmujący się odnowieniem populacji gatunków zagrożonych nie kryją swojego zachwytu. Numbat: rzadki jak panda wielka – To wyjątkowe odkrycie, zwłaszcza że mówimy o gatunku, który tak trudno dostrzec na wolności. Zaobserwowanie siedmiu młodych świadczy o tym, że populacja rozmnaża się w sprzyjających warunkach i coraz lepiej się stabilizuje – skomentowała zdarzenie Rachel Ladd, ekolożka z AWC. Organizacja AWC ściśle współpracuje z zarządem australijskich parków narodowych, prowadząc projekty ponownego wprowadzania numbatów na tereny wolne od drapieżników. W 2020 roku, gdy AWC – we współpracy z ministrem środowiska Nowej Południowej Walii Mattem Keanem – uruchomiło pilotażowy program odnowy populacji, gatunek ten był na granicy wyginięcia. – Mrówkożery workowate to niezwykle efektowny i bardzo rzadki gatunek, który niegdyś występował od południowo-zachodniej części Nowej Południowej Walii po południowo-zachodnią Australię Zachodnią. Obecnie na świecie żyje zaledwie około 1000 osobników, co czyni numbata gatunkiem rzadszym niż czarny nosorożec czy panda wielka – mówił wówczas minister Kean. Powrót numbatów możliwy dzięki izolacji od drapieżników Dzięki rozbudowie sieci ogrodzonych obszarów wolnych od drapieżników, udało się stworzyć bezpieczne schronienie dla tak zagrożonych wyginięciem gatunków jak numbaty, bilby (torbacze królicze) i szczury gniazdowe większe. Według ekspertów z AWC, numbaty zaobserwowane…

numbaty-e9420c0.jpg
width: 2813
height: 1875

Torbacze – ssaki z antypodów, które nie rozstają się ze swoją torebką
type: item
date: 2025-10-05T08:00:02.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Przyroda
subject: ameryka południowa
subject: australia
subject: dzikie zwierzęta
subject: ssaki
description: Kangury, koale, oposy i diabły tasmańskie to chyba najbardziej znane torbacze na świecie. Ale grupa ta liczy ponad 330 gatunków zwierząt, z których dwie trzecie żyje w Australii, a pozostała jedna trzecia zasiedla głównie Amerykę Południową.
encoded: Spis treści: Z Ameryki do Australazji Torby lęgowe Monogamia i haremy Torbacze zawładnęły wyobraźnią milionów. Głównie ze względu na niezwykły sposób, w jaki opiekują się swoimi młodymi. Sposób, który kojarzy się z ciepłem, bliskością i absolutnym bezpieczeństwem. Torbacze są ssakami, jednak charakteryzuje je unikatowy proces rozrodczy. Mają krótką ciążę, a ich młode przychodzą na świat słabo rozwinięte. Następnie dojrzewają w specjalnej torbie lęgowej przyczepione do sutków matki. Właśnie ta strategia rozrodcza plasuje torbacze pomiędzy składającymi jaja stekowcami a ssakami łożyskowymi. Z Ameryki do Australazji Historia ewolucji torbaczy sugeruje, że wywodzą się one z Ameryki Północnej. Następnie migrowały, by rozwinąć się w Australazji, czyli na terenie Australii, Nowej Zelandii i Nowej Gwinei. Najwcześniejsze torbacze znalezione w Australii datowane są na około 23 miliony lat temu. Większość współczesnych rodzin i form ugruntowała się właśnie w tym okresie. Najbardziej prawdopodobną drogą migracji z Ameryki do Australii jest Antarktyda. W tamtym czasie wszystkie trzy południowe kontynenty były zjednoczone w masywie lądowym znanym jako Gondwana. Masa ta zaczęła się rozpadać 135 milionów lat temu, a Ameryka Południowa i Antarktyda były połączone jeszcze około 30 milionów lat temu. Na Antarktydzie znaleziono skamieniałość jednego ssaka lądowego – torbacza datowanego na 40 milionów lat. Płyta australijska stopniowo przesuwała się na północ przez kolejne 30 milionów lat, zanim osiągnęła obecną szerokość geograficzną. Ta długa izolacja umożliwiła rozległy rozwój torbaczy w Australii przy braku konkurencji ze strony łożyskowców. Torby lęgowe Nazwa „torbacze” wzięła się oczywiście od charakterystycznej torby lęgowej. Zarodki torbaczy rozwijają się w macicy, ale w przeciwieństwie do ssaków łożyskowych, potomstwo rodzi się na bardzo wczesnym etapie rozwoju. Rozwój embrionalny kończy poza ciałem matki. Słabo rozwinięty torbacz przyczepia się do sutków brzusznych, które czę…

Torbacze-2d1ab23.jpg
width: 1000
height: 750

Tych roślin zostało tylko 150. Dlaczego australijscy urzędnicy chcą wyciąć aż 40 z nich?
type: item
date: 2025-09-08T10:58:35.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: australia
subject: ekologia
subject: rośliny
description: Pomaderris vacciniifolia to niezwykle rzadka, endemiczna roślina z Australii. Mimo że przetrwało zaledwie 150 okazów, lokalne władze planują inwestycję, która grozi wycięciem aż 40 z nich. Decyzja wywołała sprzeciw ekologów i obawy o całkowite wyginięcie gatunku.
encoded: Ta roślina jest tak rzadka, że ma tylko łacińską nazwę. Pomaderris vacciniifolia to występujący w Australii krzew z rodziny szakłakowatych. Choć to liczna i kosmopolityczna rodzina roślin, ten akurat krzew jest krytycznie zagrożony. Roślina ta, o charakterystycznych kremowych kwiatach, rośnie tylko w kilku miejscach stanu Wiktoria w Australii. Według szacunków ekologów pozostało już zaledwie około 150 krzewów. A jednak urzędnicy chcą wyciąć aż 40 z nich. Dlaczego planuje się wycinkę? Agencja Forest Fire Management Victoria (departament Straży Pożarnej zapobiegający pożarom lasów), zapowiada budowę pasa przeciwpożarowego o długości 23 kilometrów i szerokości 20 metrów. Choć „budowa” to w tym przypadku niewłaściwe słowo. Chodzi po prostu o wycinkę roślinności, aby uniemożliwić szerzenie się ewentualnym pożarom w tym rejonie. Ekolodzy biją na alarm Organizacja ekologiczna Kinglake Friends of the Forest zapowiada pozew przeciw strażakom. Prezeska grupy, Sue McKinnon, podkreśla, że prace powinny być ocenione i zatwierdzone na szczeblu federalnym zgodnie z ustawą Environment Protection and Biodiversity Conservation Act. W lipcu członkowie stowarzyszenia stwierdzili w planowanym miejscu robót ponad 40 krzewów Pomaderris vacciniifolia. Eksperci ostrzegają, że skutki mogą być katastrofalne. Irene Proebsting z organizacji Latrobe Valley Field Naturalists zaznacza, że krzew i tak został już wypchnięty poza swoje siedliska i obecnie występuje głównie przy drogach i ścieżkach – dokładnie tam, gdzie samorząd planuje wycinkę. W jej opinii nie ma dowodów, że takie pasy istotnie zwiększają bezpieczeństwo pożarowe. Pewne jest natomiast to, że mogą doprowadzić do dalszej utraty siedlisk. To nie pierwszy protest ekologów przeciwko pasom przeciwpożarowym w Australii – organizacja Warburton Environment założyła w sądzie federalnym sprawę przeciw programowi ich budowy. Zdaniem przyrodników niszczą one stare drzewa będące siedliskiem gatunków zagrożonych. Departament Energii, Środowiska i …

original-56852ab.jpeg
width: 1024
height: 768

Gigantyczny 40-centrymetrowy patyczak odkryty w wysokogórskich lasach w Australii
type: item
date: 2025-08-01T12:56:55.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: australia
subject: odkrycia
subject: owady
subject: rekordy
description: Po dwóch ekspedycjach naukowcy odkryli ogromny, nieznany gatunek patyczaka w lasach stanu Queensland w Australii. Impulsem do poszukiwań nowego gatunku było zdjęcie nadesłane przez amatora.
encoded: Spis treści: Ogromna samica i jej jaja znalezione w koronach drzew Czy naukowcy odnajdą też samca? Patyczaków-gigantów w Australii jest więcej Nazwany Acrophylla alta ogromny owad mierzy aż 40 cm długości i waży około 40 gramów. Najprawdopodobniej jest najcięższym znanym owadem Australii — cięższym nawet niż endemiczny dla Queensland olbrzymi karaczan Macropanesthia rhinoceros. Ogromna samica i jej jaja znalezione w koronach drzew Odkrycia dokonali profesor Angus Emmott z James Cook University oraz jego współpracownik Ross Coupland. Impulsem do poszukiwań była fotografia otrzymana przez Couplanda za pośrednictwem mediów społecznościowych, która wskazywała na możliwość istnienia nieznanego wcześniej gatunku w deszczowych lasach stanu Queensland w Australii. Po wielodniowych nocnych poszukiwaniach w listopadzie 2024 roku badacze odnaleźli dużą samicę w niedostępnym terenie, w pobliżu osady Millaa Millaa i krateru Mount Hypipamee. Owad znajdował się tak wysoko, że potrzebna była długa gałąź, aby go ściągnąć z drzewa. Naukowcy zebrali również jaja owada, które są istotnym elementem identyfikacyjnym wśród patyczaków — każdy gatunek ma jaja o unikatowym kształcie. Kolejną samicę udało się zaobserwować w lutym 2025. View oEmbed on the source website Emmott wyjaśnił, że patyczak mógł pozostać nieodkryty, bo zamieszkuje nie tylko trudny teren, ale same korony drzew. Tylko wiatr lub ptaki mogą zagonić te owady niżej, gdzie mogłyby łatwiej zostać zauważone przez ludzi. Czy naukowcy odnajdą też samca? Następnym krokiem w badaniach jest odnalezienie samca, co jednak będzie trudne. Samce patyczaków są zazwyczaj dużo mniejsze i wyglądają zupełnie inaczej niż samice, przez co nierzadko mylnie klasyfikuje się je jako przedstawicieli innego gatunku, a nawet rodzaju. Emmott podkreślił, że najlepszym sposobem na potwierdzenie zgodności gatunkowej jest obserwacja pary podczas kopulacji i zebranie jaj. Samice, póki co, zamieszkały w muzeum w Queensland Museum w Brisbane i być może doczek…

AcrophyllaaltaHolotypefemaleinnature-8230ebb.jpg
width: 1920
height: 1280

Szczeniak i gepard w australijskim zoo – niezwykła historia przybranego rodzeństwa
type: item
date: 2025-07-30T10:10:49.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: australia
subject: gepardy
subject: psy
subject: zoo
description: Gepard Rozi i kundelek Ziggy, choć należą do dwóch całkowicie różnych gatunków, stali się silnie związanym „rodzeństwem” w australijskim ZOO. Ziggy świetnie się sprawdził jako pomoc w socjalizacji rozdzielonego z matką gepardziątka.
encoded: Spis treści Maleńki gepard w potrzebie Pies w roli terapeuty i towarzysza Co będzie dalej z nietypowym rodzeństwem? Australijskie zoo „zatrudniło” szczeniaka, aby pomógł w socjalizacji młodego geparda. Pomysł sprawdził się doskonale, a nietypowe rodzeństwo pokazuje że silne więzi mogą przekraczać granice gatunków. Maleńki gepard w potrzebie Samiczka geparda Rozi przyszła na świat pod koniec lutego, w zoo Western Plains w Dubbo (Australia). Poród odbył się przez cesarskie cięcie, po tym jak jej matka, Siri, zaczęła rodzić przedwcześnie. Dwoje rodzeństwa Rozi niestety nie przeżyło. Komplikacje sprawiły, że Siri nie wytworzyła mleka. Stan Rozi tuż po porodzie i w pierwszych tygodniach życia był krytyczny. Podjęto trudną decyzję o rozdzieleniu matki i córki. Pies w roli terapeuty i towarzysza Opiekunowie zdecydowali, że jeśli Rozi ma się prawidłowo rozwijać i socjalizować – co zwiększy jej szanse na zostanie mamą w przyszłości – będzie potrzebowała przybranego rodzeństwa. Dziesięć lat wcześniej matka Rozi miała psa jako towarzysza. Szczenięta były z powodzeniem łączone z gepardami również kilkukrotnie w USA. Wybór był więc prosty: postanowiono że Rozi będzie wychowywała się z psem. Jordan Michelmore, opiekunka gepardów w zoo w Dubbo, tłumaczy że np. kot domowy nie nadawałby się do tej roli. Towarzysz Rozi musi być na tyle silny, by przez co najmniej rok dorównywać jej podczas coraz bardziej szalonych zabaw. Psy mają zarówno dużo chęci do zabawy, jak i odpowiedni rozmiar. Dla Rozi wybrano Ziggy’ego - mieszańca labradora, kelpie i collie. Zwierzaki zostały sobie przedstawione, gdy obydwa miały około dwóch miesięcy. Ziggy musiał najpierw przejść kwarantannę i zostać zaszczepiony. Początkowo był trzymany na smyczy, ale po dwóch tygodniach pies i gepard zaczęli się swobodnie bawić, a nawet razem spać. Opiekunowie mówią, że idealnie się uzupełniają pod względem poziomu energii i sposobu zabawy. View oEmbed on the source website Co będzie dalej z nietypowym rodzeństwem? Około …

SEI260416006-23465c0.jpg
width: 1100
height: 733

„Nie śpij, bo przegapisz!” – jak recepcjonistka wciągnęła mnie w wir Mardi Gras w Sydney
type: item
date: 2025-07-19T10:55:24.000Z
creator: Michał Cessanis
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: australia
subject: Michał Cessanis
subject: sydney
description: Sydney atrakcje potrafią zaskoczyć nawet najbardziej doświadczonych podróżników. Wystarczyła krótka rozmowa z recepcjonistką, bym – po niemal 30 godzinach w podróży – zamiast odpoczynku, trafił na największą imprezę na południowej półkuli.
encoded: Spis treści: Tęczowe szaleństwo na ulicach Sydney – jak wygląda Mardi Gras? Jak wygląda wspinaczka na Sydney Harbour Bridge? Zielone oblicze Sydney – gdzie odpocząć wśród kawiarni i kolonialnej architektury? Papugi na parapecie i spotkania z kakadu – dzikie Sydney z bliska Od portu po ogrody – jak Sydney budzi się do życia o poranku? Zielony raj i białe żagle – spacerem od ogrodu botanicznego do Opery The Rocks – zabytkowa dzielnica Sydney, która skradła mi serce Bondi czy Mandly – która plaża w Sydney naprawdę robi wrażenie? Gelato, luz i „no worries" – smak życia w Manly Beach Pożegnanie z widokiem – Sydney, do którego chce się wracać To miasto biegaczy, hałaśliwych papug, ikonicznej opery, szalonej zabawy i wiecznych wakacji.Wystarczyły dwa zdania wypowiedziane przez recepcjonistkę niewielkiego hotelu w dzielnicy Potts Point, gdzie zatrzymałem się na kilka dni, bym trafił w sam środek gigantycznej imprezy, choć po 27 godzinach w podróży do Australii marzyłem jedynie o wygodnym łóżku. Tęczowe szaleństwo na ulicach Sydney – jak wygląda Mardi Gras? – Przyleciałeś do Sydney w idealnym momencie, bo właśnie odbywa się parada z okazji Mardi Gras, to nasz tęczowy karnawał, największy na południowej półkuli. Szkoda czasu na sen, idź i baw się! – zachęciła mnie Peggy, od której właśnie dostałem klucz do pokoju. I wierzcie mi lub nie, ale w tym momencie zapomniałem o zmęczeniu, bo dobrej zabawy nie odmawiam nigdy. Ta noc okazała się absolutnym szaleństwem. Mardi Gras jest bowiem największym świętem społeczności LGBTQIA+ w Australii. Ten karnawał odbywający się na przełomie lutego i marca, a obchodzony w tym roku po raz 47., od lat przyciąga dziesiątki tysięcy uczestników, którzy przez dwa tygodnie mają jeden cel: wybawić się za wszystkie czasy i pokazać, jak kolorowa, otwarta i kreatywna jest społeczność, która od pierwszego marszu w 1978 r. walczyła o prawa mniejszości seksualnych (od 2018 r. w Australii legalne są małżeństwa osób tej samej płci). W kulminacyjnej paradzie …

sydney-harbour-bridge-71aa0cd.jpg
width: 3500
height: 2500

Zaginęła w australijskim buszu. Niemiecka turystka przeżyła 12 dni bez jedzenia i butów
type: item
date: 2025-07-17T06:56:30.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Adventure
subject: Traveler
subject: akcja ratunkowa
subject: australia
subject: turyści
description: Odludne tereny Australii Zachodniej należą do najbardziej surowych i nieprzewidywalnych na świecie. To właśnie tam zaginęła 26-letnia Caroline Wilga, niemiecka turystka podróżująca w pojedynkę. Przez niemal dwa tygodnie była zdana wyłącznie na siebie, bez kontaktu ze światem i dostępu do podstawowych środków przetrwania.
encoded: Spis treści: Jak doszło do zaginięcia? Wypadek w australijskim buszu i walka o ratunek 12 dni samotności, odwodnienia i ukąszeń W czasach powszechnego dostępu do nawigacji GPS i stałego połączenia ze światem za pośrednictwem smartfonów rzadko dochodzi do sytuacji, w której ktoś znika bez śladu. A jednak dokładnie to przydarzyło się 26-letniej niemieckiej turystce, która samotnie przemierzała Australię Zachodnią. Przez niemal dwa tygodnie Caroline Wilga była zdana wyłącznie na siebie w jednym z najbardziej nieprzyjaznych obszarów kontynentu. Przeżyła dzięki determinacji, ogromnej sile woli i... przypadkowi. Jak doszło do zaginięcia? Wypadek w australijskim buszu i walka o ratunek Do dramatycznego zdarzenia doszło na odludziu w rejonie Karroun Hill, około dwóch godzin jazdy od miejscowości Beacon i z dala od utwardzonych dróg. Według ustaleń policji, Caroline Wilga straciła panowanie nad samochodem, który stoczył się z bocznej trasy. Uderzyła się w głowę, a pojazd uległ poważnej awarii. – Straciła kontrolę nad autem. Następnie doszło do usterki mechanicznej i utknęła – poinformowała detektyw Jessica Securo z policji stanu Australia Zachodnia. Turystka spędziła w aucie pierwszą dobę. Bez możliwości wezwania pomocy i bez kontaktu ze światem, postanowiła opuścić pojazd. Wyruszyła pieszo, licząc na to, że odnajdzie ludzi lub sygnał telefoniczny. – Miała przy sobie jedynie niewielką ilość wody i jedzenia. Powiedziała mi później, że mogła przygotować się lepiej – relacjonowała Securo. Zaniepokojona brakiem kontaktu rodzina powiadomiła lokalne władze o zaginięciu. Wówczas okazało się, że po raz ostatni Wilga została zarejestrowana przez monitoring 29 czerwca, gdy robiła zakupy w jednym ze sklepów w pobliżu Beacon. Poszukiwania rozpoczęły się niemal natychmiast. W akcję zaangażowano policję, śledczych z wydziału zabójstw oraz jednostki powietrzne. Rozległy, słabo zaludniony teren przeszukiwano przy użyciu śmigłowców i samolotów, publikując w mediach nagrania oraz fotografie p…

Projekt-bez-nazwy-5-06951c3.jpg
width: 4608
height: 3069

Przypomina kieszonkowego kangura. Tupaniem ostrzega innych przed zagrożeniem
type: item
date: 2025-06-27T10:30:24.000Z
creator: Artur Białek
subject: Przyroda
subject: australia
subject: biologia
subject: Edukacja
subject: kangury
subject: przyroda
subject: ssaki
subject: zwierzęta
description: Pademelon to wyjątkowy przedstawiciel australijskiej fauny. Choć wyraźnie mniejszy od swoich krewniaków, jego budowa i postura nie pozostawiają wątpliwości, do jakiej rodziny należy. W razie niebezpieczeństwa błyskawicznie alarmuje swoich pobratymców.
encoded: W tym artykule: Podział rodzaju Systematyka rodzaju Jak wygląda pademelon czerwonoszyi? Gdzie występuje pademelon? Jaki tryb życia prowadzi pademelon? Czym żywi się pademelon? Zagrożenia dla pademelona Żadne inne zwierzę nie kojarzy się z australijską fauną tak bardzo, jak kangur. Nic dziwnego. W końcu to właśnie ten torbacz znajduje się w herbie tego kraju. Warto jednak wiedzieć, że na tę podrodzinę nie składają się wyłącznie duże gatunki, jak kangur olbrzymi, szary, rudy czy antylopi, ale także znacznie mniejsze. Do takich należy zaliczyć przedstawicieli rodzaju pademelon. Podział rodzaju Na rodzaj pademelon składa się sześć gatunków, z czego cztery to gatunki monotypowe: pademelon rudobrzuchy (Thylogale billardierii), pademelon czerwonoszyi (Thylogale thetis), pademelon czerwononogi (Thylogale stigmatica), pademelon nowogwinejski (Thylogale browni), pademelon śniady (Thylogale brunii), pademelon stokowy (Thylogale calabyi). Do gatunków monotypowych należy zaliczyć pademelona rudobrzuchego, czerwonoszyjego, śniadego i stokowego. W obrębie gatunków Thylogale stigmatica i Thylogale browni wyróżnia się odpowiednio cztery i dwa podgatunki. Systematyka rodzaju Rodzaj pademelon został zdefiniowany w 1837 roku przez Johna Edwarda Graya. Brytyjski zoolog opisał go w artykule na temat nowych ssaków, opublikowanym w „The Magazine of Natural History and Journal of Zoology, Botany, Mineralogy, Geology and Meteorology”. Jako gatunek typowy wskazał pademelona czerwonoszyjego, którego dziewięć lat wcześniej opisał René Lesson, francuski chirurg i przyrodnik. Jak wygląda pademelon czerwonoszyi? Pademelon czerwonoszyi jest przedstawicielem średniej wielkości torbaczy. Długość ciała dojrzałego samca zamyka się w przedziale od 30 do 63 cm. Długość ogona takiego osobnika to 27–51 cm, a masa ciała – od 2,5 do 9,1 kg. Samice są nieco mniejsze. Osiągają od 29 do 50 cm długości bez ogona (długość ogona to 27–37 cm) i masę ciała od 1,8 do 4,3 kg. Hapalochlaena jest niewielka, ale śmiertel…

pademelon-981181f.jpg
width: 5335
height: 3640

Ćma z Australii zaskoczyła naukowców. Jej kompasem są… gwiazdy
type: item
date: 2025-06-23T09:29:19.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Przyroda
subject: australia
subject: ćmy
subject: Gwiazdy
subject: migracje
description: Mierzy zaledwie kilka centymetrów i waży poniżej jednego grama. Ale jej umiejętności nawigacyjne zaskoczyły naukowców. Okazało się, że australijska ćma Bogong wykorzystuje do corocznej 1000-kilometrowej podróży nie tylko pole magnetyczne Ziemi, ale też gwiazdy!
encoded: Spis treści: Ćma wędrowniczka Eksperymenty: od symulatora lotu po obserwacje w terenie Co to oznacza dla nauki i technologii? To, że tak niewielkie zwierzęta bezkręgowe wykorzystują jako „kompas” ciała niebieskie, jest dla naukowców sporym zaskoczeniem. Do tej pory sądzono, że z takiej opcji korzystają niektóre ptaki migrujące w nocy i oczywiście ludzie, korzystając z odpowiednich narzędzi, na przykład sekstantu. Ćma wędrowniczka Nowego ustalenia dokonał międzynarodowy zespół badaczy pod kierunkiem prof. Erica Warranta z Uniwersytetu w Lund. Wnioski opublikowano na łamach prestiżowego periodyku „Nature”. Przełomowe badania ujawniają, że australijska ćma Bogong (Agrotis infusa) wykorzystuje gwiazdy i Drogę Mleczną jako kompas podczas swojej corocznej podróży o długości 1000 kilometrów do chłodnych jaskiń w głębi lądu. Okazało się również, że pole magnetyczne Ziemi odgrywa ważną rolę w nawigacji tej tajemniczej ćmy. Biorąc pod uwagę długość podróży, jest to absolutnie niesamowite dokonanie tych bezkręgowców. Odpowiada to dwukrotnej podróży człowieka dookoła świata przy wykorzystaniu wyłącznie własnych zmysłów. Eksperymenty: od symulatora lotu po obserwacje w terenie Aby dojść do takich wniosków naukowcy wykonali badania zarówno w kontrolowanych laboratoryjnych warunkach, jak i obserwowali ćmy w ich naturalnym środowisku. W tym pierwszym przypadku umieszczono zwierzęta w symulatorze lotu, aby wykonać eksperymenty behawioralne. Schwytano je podczas migracji wiosennej i jesiennej. Symulator ten znajdował się w laboratorium wolnym od ferromagnetyków, gdzie pole magnetyczne Ziemi było wyzerowane. W ten sposób „zagłuszono” znany już wcześniej zmysł magnetyczny ćmy. View oEmbed on the source website Ćmom wyświetlano na ekranie bezksiężycowe australijskie nocne niebo. W tych warunkach ćmy latały w kierunkach odpowiednich dla ich pory migracji: mniej więcej na południe wiosną (kierunek migracji do Alp Australijskich) i na północ-północny zachód jesienią (kierunek migracji powr…

cmy-4263b82.png
width: 949
height: 539

Opera w Sydney – ikona Australii, która zmieniła oblicze nowoczesnej architektury
type: item
date: 2025-06-20T09:29:16.000Z
creator: Marzena Wardyn-Kobus
subject: Technologia
subject: architektura
subject: australia
subject: opera
subject: sydney
description: Opera w Sydney to jeden z najbardziej rozpoznawalnych budynków na świecie. Jego futurystyczna forma, przypominająca rozpostarte żagle, przyciąga rocznie ponad 8 milionów turystów, a wpisanie go na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO potwierdza jego kulturową i architektoniczną wartość. Jak powstał ten wyjątkowy gmach? Jak wygląda opera w Sydney w środku? Poznaj fascynujące ciekawostki i odkryj kulisy jednego z najsłynniejszych budynków XX wieku.
encoded: Spis treści: Historia powstania Sydney Opera House Konstrukcja budynku i zastosowane rozwiązania Opera w Sydney – wnętrze i funkcje Ciekawostki o Operze w Sydney Pomysł stworzenia gmachu Opery w Sydney narodził się pod koniec lat 40. XX wieku. Ówczesne władze stanu Nowa Południowa Walia zdecydowały, że metropolia potrzebuje nowoczesnego centrum kultury, które stanie się jej wizytówką. Na lokalizację wybrano miejsce po dawnej zajezdni tramwajowej na półwyspie Bennelong Point. Historia powstania Sydney Opera House W 1956 roku ogłoszono międzynarodowy konkurs architektoniczny. Spośród 233 zgłoszeń z 32 krajów jury wybrało projekt duńskiego architekta Jørna Utzona. Co ciekawe, jego propozycja była jedynie szkicem – nie spełniała więc wszystkich formalnych wymogów konkursowych. Mimo to wizjonerska koncepcja zachwyciła jurorów do tego stopnia, że postanowili oni postawić na jej realizację. Projekt był prowadzony we współpracy z inżynierem Ovem Arupem. Budowę rozpoczęto w 1959 roku, a prace trwały aż do 1973. Projektowanie i wykonanie skomplikowanego dachu okazało się ogromnym wyzwaniem inżynieryjnym. Koszty wzrosły z planowanych 7 milionów do ponad 100 milionów dolarów, a czas budowy wydłużył się o około 8 lat. Spowodowało to spięcia architekta z władzami, w wyniku których Utzon opuścił Australię w 1966 roku, a budowę kontynuowała grupa młodych australijskich architektów. Konstrukcja budynku i zastosowane rozwiązania Opera w Sydney to monumentalny budynek wykonany z betonu, stali i szkła. Gmach ma 183 metry długości, 120 metrów szerokości, a jego najwyższy punkt sięga 67 metrów. Na uwagę zasługuje dach, który przypomina rozpostarte żagle. Pokrycie dachu zostało wykonane z tysięcy białych płytek ceramicznych, które lśnią w słońcu i nadają całości oryginalny i wyjątkowy wygląd. Dach w kształcie żagli okazał się bardzo wymagający na etapie budowy. Konieczne było zastosowanie rozbudowanego systemu stalowych lin, dzięki któremu możliwe stało się utrzymanie ciężkich elementów d…

opera-w-sydney-1aa87c6.jpg
width: 1000
height: 667

Z Australii do Papui-Nowej Gwinei – czapla strojna zaskoczyła badaczy
type: item
date: 2025-06-17T11:00:54.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: australia
subject: migracje
subject: papua nowa gwinea
subject: ptaki
description: Czapla strojna obserwowana przez ornitologów w Nowej Południowej Walii pobiła rekord lotu. Podczas migracji leciała bez przerwy przez 38 godzin. To najdalszy kiedykolwiek zarejestrowany lot czapli.
encoded: Spis treści: Rekordowy lot czapli strojnej Czapla strojna – elegantka z australijskich bagien Najdalszy znany lot ptaka Australijscy badacze użyli nadajników GPS do śledzenia ośmiu czapli strojnych oraz dziesięciu czapli białych przez kilka miesięcy. Podczas badań udało im się zarejestrować najdłuższy znany lot wśród czapli. Artykuł opisujący obserwację opublikowano w czasopiśmie „Pacific Conservation Biology”. Rekordowy lot czapli strojnej Ptaki obserwowano od początku corocznej migracji rozpoczynającej się na bagnach Macquarie w Nowej Południowej Walii w Australii. Czaple białe migrowały we wszystkich kierunkach, a strojne głównie na północ. Jedna z nich przebyła niemal 2400 kilometrów w ciągu kilku miesięcy, ostatecznie osiedlając się w pobliżu miasta Kalo, na południowy wschód od Port Moresby w Papui-Nowej Gwinei. Ptak ten pokonał ponad 700 km nad Morzem Koralowym w czasie 38-godzinnego nieprzerwanego lotu. Był to pierwszy przypadek, gdy naukowcom udało się zarejestrować migrację czapli strojnych. Czapla strojna – elegantka z australijskich bagien Czapla strojna (Ardea plumifera) to elegancki, średniej wielkości ptak brodzący z rodziny czaplowatych występujący głównie we wschodniej i północnej Australii, Papui-Nowej Gwinei i na niektórych wyspach Indonezji. Dawniej uważany za podgatunek czapli czarnorogiej (Ardea intermedia), obecnie traktowany jako odrębny gatunek. Upierzony całkowicie na biało, wyróżnia się długimi, ozdobnymi piórami godowymi na piersi i grzbiecie – stąd nazwa „strojna”. W okresie rozrodczym dziób czapli ciemnieje, a skóra na głowie może przybierać intensywnie różowy kolor. Zamieszkuje słodkowodne mokradła, bagna i rozlewiska, gdzie żeruje na rybach, płazach i owadach. Gniazduje kolonijnie, często z innymi gatunkami czapli. Najdalszy znany lot ptaka Czapli strojnej daleko jednak do ptasich rekordzistów w długości lotu. Inny mieszkaniec Australii, szlamnik zwyczajny, jest rekordzistą świata w nieprzerwanym locie migracyjnym. Pokonał ponad 13 50…

AdobeStock894076536-0d128c4.jpeg
width: 3600
height: 2808

To jezioro pojawia się tylko raz na kilkadziesiąt lat. Właśnie można je zobaczyć
type: item
date: 2025-06-13T09:01:50.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: australia
subject: jeziora
description: Po raz czwarty od 1860 roku australijskie jezioro wypełnia się wodą, przekształcając się z pustynnej równiny w tętniącą życiem oazę. Teren ten przyciąga teraz miliony ptaków i turystów z całego świata.
encoded: Spis treści: Jezioro Eyre – od pustyni do tętniącej życiem oazy Kati Thanda–Lake Eyre w 2025 roku: co, gdzie i kiedy zobaczyć? Natura nieustannie ewoluuje, zmieniając swoje oblicze pod wpływem procesów naturalnych i czynników zewnętrznych. Zdarza się, że w niektórych obszarach krajobraz wydaje się martwy i pustynny, by po kilku miesiącach zaskoczyć eksplozją życia. Jednym z najbardziej spektakularnych przykładów tej cykliczności są jeziora endoreiczne. To bezodpływowe zbiorniki, które nie mają ujścia do mórz ani oceanów. Ich istnienie zależy niemal wyłącznie od opadów i parowania, a powierzchnie zmieniają się w zależności od kaprysów pogody. Kiedy woda zaczyna się cofać, zostają jedynie zasolone równiny i ślady dawnych nurtów. Raz na jakiś czas te miejsca, przez większość roku suche i białe, nagle się odradzają. To dzieje się właśnie teraz w Australii. Jezioro Eyre – od pustyni do tętniącej życiem oazy Przez większość czasu jezioro Eyre (lub też Kati Thanda–Lake Eyre) to ogromna, oślepiająco biała pustynia solna o powierzchni około 9500 km kw. Kiedy ten teren – w rzadkich momentach – wypełnia się wodą, staje się jednak największym słonym jeziorem w Australii. I jednym z najbardziej niezwykłych krajobrazów tego kontynentu. Położone w najniższym punkcie geograficznym kraju jezioro (ok. 15 m p.p.m.), przez większość czasu pozostaje niemal całkowicie wyschnięte. Jednak co kilkadziesiąt lat, gdy w odległych regionach Queenslandu i Terytorium Północnego spadną intensywne deszcze, ich wody spływają setkami kilometrów w dół rzekami Warburton, Diamantina i Cooper Creek – aż do centrum Australii. To właśnie wtedy jezioro Eyre ożywa. Pojawia się woda, a wraz z nią życie: migrujące ptaki (m.in. pelikany, rybitwy oraz czaple), roślinność i barwy. Z kolei gdy woda zaczyna parować, słona tafla przybiera delikatny różowo-pomarańczowy odcień, co jest efektem obecności mikroalg i dużego zasolenia. Dla przyrodników, fotografów i podróżników to jedno z najbardziej poruszających zjawisk…

jezioro-b00ef46.jpg
width: 5688
height: 3784

Ptaki z tej australijskiej wyspy są pełne plastiku. Przy poruszaniu się aż chrzęszczą
type: item
date: 2025-05-28T08:01:00.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: australia
subject: badania naukowe
subject: mikroplastik
subject: ochrona przyrody
subject: ochrona środowiska
subject: plastik
subject: ptaki
description: Pisklęta burzyków bladodziobych z wyspy Lord Howe na Morzu Tasmana miały w żołądkach tyle plastiku, że było go słychać, gdy się poruszały. Wyspa leży w odległości ok. 600 km od wybrzeży Australii. Skąd tyle plastiku na tak odległych wodach i dlaczego znalazł się w ptasich żołądkach?
encoded: Spis treści: Makabryczne ilości plastiku w żołądkach ptaków Dlaczego burzyki jedzą plastik? Skąd plastik na odległej australijskiej wyspie? Badacze z Wielkiej Brytanii odkryli ogromne ilości plastiku w żołądkach młodych osobników oraz martwych ptaków z rodziny burzykowatych zamieszkujących odizolowaną wyspę Lord Howe. Jeden z ptaków połknął aż 778 fragmentów plastiku, które całkowicie wypełniły jego żołądek, tworząc zwartą masę. Skąd tak dramatyczna sytuacja na odległej, zdawałoby się niemal dziewiczej, wyspie? Makabryczne ilości plastiku w żołądkach ptaków Burzyki bladodziobe zamieszkujące wyspę Lord Howe były badane przez zespół biologów z Wielkiej Brytanii, m.in. ekologa Alexa Bonda z Muzeum Historii Naturalnej w Londynie. Dokonali oni niemal makabrycznych obserwacji: młode burzyki miały w przewodach pokarmowych niesamowitą ilość plastiku. I nie chodzi tu o mikroplastik, ale duże kawałki tworzyw sztucznych – zakrętki od butelek, klamerki, sztućce czy pojemniki na sos sojowy. Zespół naukowców bada wpływ plastiku na ekosystemy oceaniczne. Od blisko dwóch dekad skupia się na burzyku bladodziobym (Ardenna carneipes), który gniazduje na wyspie Lord Howe należącej do Australii. Rocznie rozmnaża się tam około 44 tysięcy tych ptaków. Trzymiesięczne młode mogą już latać i migrują do Japonii, a następnie spędzają kilka lat na morzu, by wrócić na wyspę i rozpocząć własny cykl rozrodczy. Dlaczego burzyki jedzą plastik? Naukowcy badali martwe ptaki znalezione na brzegu oraz żywe osobniki, którym płukano żołądki. W niektórych przypadkach plastik stanowił aż 20% masy ciała ptaka, czyli nawet 60 gramów! Jak to możliwe, zwłaszcza że były to duże kawałki, które na pewno nie znalazły się w ptasim układzie pokarmowym przypadkiem? Alex Bond tłumaczy, że ptaki mylą plastik z pożywieniem i karmią nim swoje pisklęta, nieświadome jego toksycznego działania. Plastik w ciele ptaków wydawał charakterystyczny „chrzęszczący” dźwięk, słyszalny przy lekkim ucisku. Jack Rivers-Auty z Uniwersytet…

AdobeStock613273045-619b3ba.jpeg
width: 5710
height: 3924

Archeolodzy zlokalizowali w Australii wielki statek handlowy. Zaginął w 1857 roku
type: item
date: 2025-05-16T10:42:45.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: australia
subject: holandia
subject: wrak statku
description: Archeolodzy zlokalizowali miejsce katastrofy wielkiego statku handlowego i pasażerskiego Koning Willem de Tweede. Okręt o tonażu 800 ton zatonął w 1857 roku w niejasnych okolicznościach.
encoded: Spis treści: Ocaleni górnicy i tragiczny finał rejsu W jaki sposób zlokalizowano wrak? Przyczyny zatonięcie holenderskiego okrętu Poszukiwania okrętu rozpoczęły się już trzy lata temu, w kwietniu 2022 r. Wiadomo było tylko tyle, że zatonął gdzieś w zatoce Guichen w pobliżu miasta Robe w Australii Południowej w czerwcu 1857 roku. W poszukiwania zaangażowani byli między innymi eksperci z Australijskiego Narodowego Muzeum Morskiego, Fundacji Silentworld oraz Uniwersytetu Flinders. Ocaleni górnicy i tragiczny finał rejsu Z tym holenderskim okrętem związana jest ciekawa historia. Otóż na kilka dni przed katastrofą jego pokład opuściło 400 chińskich górników. Celem ich podróży były kopalnie złota w Bendigo i Ballarat w stanie Wiktoria. W momencie zatopienia na okręcie przebywało 25 osób załogi. Szesnastu osób nie udało się uratować. Pochowano ich na wydmach Long Beach, które tworzą wschodnią linię brzegową zatoki Guichen. W jaki sposób zlokalizowano wrak? W umiejscowieniu zatopionego szlaku pomocne były metody nieinwazyjne. Zastosowano aparaturę, która jest połączeniem magnetometru i wykrywacza metalu. W ten sposób namierzono coś, co badacze uznali ze żelazne elementy wciągarki do podnoszenia kotwic statku na jego dziobie. Pod tą windą kotwiczną archeolodzy dostrzegli dobrze zachowaną drewnianą deskę. To sugeruje, że większa część konstrukcji kadłuba wraku spoczywa poniżej, ale jest pokryta mułem i piachem. Z pomocą specjalistycznej aparatury namierzono też więcej anomalii, które świadczą o tym, że pod piachem znajduje się więcej metalowych artefaktów i zapewne elementów kadłuba. Zasięg występowania anomalii jest zgodny z długością statku wynosząca blisko 43 m. Jest tez inny dowód, że to ten wrak. W 2023 roku na nieodległej od wraku plaży znaleziono chińską gruboziarnistą ceramikę z XIX wieku. To może być pozostałość po obecności górników, którzy szczęśliwie opuścili pokład Koning Willem de Tweede. Przyczyny zatonięcie holenderskiego okrętu Po tym jak Chińczycy opuścili s…

RMMKoning-Willem-de-TweedeCROPPED-234b487.jpg
width: 4314
height: 3042

Gatunek inwazyjny może zagrozić całemu ekosystemowi. Przykładów negatywnego oddziaływania jest cała masa
type: item
date: 2025-05-01T06:32:26.000Z
creator: Artur Białek
subject: Przyroda
subject: australia
subject: Czas na naturę
subject: dzikie zwierzęta
subject: ekologia
subject: ekosystem
subject: inwazja
subject: polska
description: Gatunek inwazyjny to taki, który introdukowany na danym obszarze, stanowi poważną konkurencję dla gatunków autochtonicznych. Nawet niewielki bezkręgowiec może poważnie zagrozić całemu ekosystemowi, w którym się znalazł. Wydaje się to niedorzeczne? A jednak. Nie brakuje przykładów na to, że rodzime gatunki mogą przegrać konkurencję z inwazyjnymi.
encoded: Spis treści: Gatunek inwazyjny, czyli właściwie jaki? Gatunki inwazyjne niemal zniszczyły australijską przyrodę Nie każdy gatunek obcy stanowi zagrożenie Gatunki inwazyjne w Polsce, czyli kłopotliwi goście kontra rodzima przyroda Gościnność nie sprawdza się w świecie przyrody. O ile bioróżnorodność jest wysoce pożądana w każdym ekosystemie, to zwiększanie jej poprzez wprowadzanie gatunków obcych czasami ma poważne konsekwencje. Status niektórych z nich może bowiem zmienić się na „inwazyjny”, a to zawsze wiąże się z wystąpieniem mniej lub bardziej poważnych problemów. Gatunek inwazyjny, czyli właściwie jaki? Mówiąc o gatunkach inwazyjnych, na myśli trzeba mieć rośliny, zwierzęta, patogeny i wszystkie inne organizmy, które nie są rodzime dla ekosystemów, a ich obecność może powodować poważne szkody w środowisku lub gospodarce. Do takich zaliczane są także te, których oddziaływanie ma negatywne konsekwencje dla zdrowia ludzi. Najbardziej negatywne oddziaływanie gatunków inwazyjnych dotyczy ograniczenia bioróżnorodności poprzez zmniejszenie populacji lub całkowite eliminowanie gatunków autochtonicznych. Dochodzi do tego w następstwie konkurencji pokarmowej i środowiskowej, drapieżnictwa lub przekazywania patogenów. Brzmi poważnie, ale czy ta definicja nie wyolbrzymia nieco skali problemu? Otóż nie. Gatunki inwazyjne niemal zniszczyły australijską przyrodę Najlepszym dowodem na to, jak destrukcyjne dla rodzimej przyrody mogą być gatunki inwazyjne, jest ich wpływ na Australia. Prawdopodobnie na całym świecie nie ma drugiego obszaru, który w tak dużym stopniu jest narażony na dewastację ekosystemów pod wpływem introdukcji (zamierzonej lub przypadkowej) obcych roślin i zwierząt. Przykładem niech będą króliki, które do Australii przybyły w 1859 roku. Sprowadzone przez Thomasa Austina w celach łowieckich, zaczęły mnożyć się na potęgę i niemal doszczętnie zdemolowały tamtejsze środowisko. Prawdopodobnie najstarszy gatunek inwazyjny w Australii Gatunki inwazyjne pojawiły się w …

gatunek-inwazyjny-bb48660.png
width: 900
height: 600

Miniaturowy jamnik przeżył sam 16 miesięcy na wyspie. W końcu wrócił do domu
type: item
date: 2025-04-30T06:54:40.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: australia
subject: pies
subject: psy
subject: wolontariat
subject: wyspy
description: Jamniczka o imieniu Valerie uciekła właścicielom w listopadzie 2023 roku, podczas wycieczki na australijskiej Wyspie Kangura. Nie tylko przeżyła, ale długo nie dawała się złapać.
encoded: Spis treści: Historia jamniczki Valerie Jamniki potrafią polować Jak działa trauma u psa? Psy to nasi ukochani pupile, ale przecież wciąż pozostają potomkami wilków, przystosowanymi do życia w naturze. Udowodniła to dzielna jamniczka z Australii. 4-kilogramowa Valerie rasy jamnik miniaturowy uciekła właścicielom podczas wakacji i przez 16 miesięcy żyła samotnie. Ta „domowa księżniczka”, rozpieszczona i przyzwyczajona do spania w łóżku, okazała się twardzielką zdolną do przetrwania w dziczy. Historia jamniczki Valerie W listopadzie 2023 roku Valerie pojechała na wakacje na Wyspę Kangura w Australii ze swoimi kochającymi opiekunami: Joshem Fishlockiem i Georgią Gardner. Piesek miał wówczas tylko rok. Drugiego dnia pobytu cała trójka biwakowała na wyspie w okolicach Stokes Bay, ciesząc się jej piękną przyrodą. Valerie pozostawiona w kojcu, gdy opiekunowie poszli na plażę, wydostała się z niego i próbowała do nich dołączyć. Lokalni mieszkańcy zauważyli zagubionego jamnika z różową obrożą i, w dobrej wierze, próbowali złapać Valerie. Pies niestety przestraszył się i uciekł w zarośla. Jego poszukiwania, prowadzone zarówno przez Josha i Georgię, jak i wielu miejscowych, trwały aż do końca ich urlopu. Valerie nie została już więcej zauważona, a jej zrozpaczona rodzina musiała opuścić wyspę bez niej i wrócić z urlopu do pracy. Opiekunowie nie mieli wielkich nadziei na odzyskanie psiaka. Wyspę Kangura zamieszkują m.in. dwa gatunki jadowitych węży oraz orły australijskie, które polują nawet na jagnięta. Poza tym Valerie to kanapowy piesek, uwielbiający swoich opiekunów i nie lubiący nawet spacerów w deszczu. Nikt nie przypuszczał, że mała rozpieszczona jamniczka przetrwa sama na wolności, ale ponad 12 miesięcy po jej zaginięciu zaczęły napływać wieści o jamniku z różową obrożą, widywanym około 15 kilometrów od Stokes Bay. Relacji było coraz więcej. Jednak wszelkie próby złapania Valerie kończyły się niepowodzeniem. Uciekała, jak tylko zobaczyła ludzi, a nawet zbliżający się sa…

jamnik-valerie-ee5d0a3.jpg
width: 1229
height: 820

Australia ma swój Cracow. Co łączy to miasteczko z Polską?
type: item
date: 2025-04-28T14:04:38.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: australia
subject: ciekawostki
subject: podróże
description: Tysiące kilometrów od Polski istnieje miasteczko o nazwie Cracow. Leży na bezkresnych pustkowiach Australii, a kryje w sobie historię poszukiwaczy złota.
encoded: Spis treści: To było dosłownie złote miejsce Jak dziś wygląda Cracow? Kraków i Sydney dzieli prawie 14 tysięcy kilometrów. Lot z Polski do Australii, z uwzględnieniem przesiadek, trwa od około 20 do nawet 30 godzin. Możnaby stwierdzić, że to dwa zupełnie różne światy. Zwłaszcza, jeśli dodatkowo porównamy australijską faunę z polską. Istnieją jednak pewne punkty wspólne łączące nasz kraj ojczyzną kangurów i bumerangu. Jednym z takim – nieoczywistych miejsc – jest Cracow. To było dosłownie złote miejsce Cracow leży w samym sercu australijskiego interioru, w stanie Queensland. To nieco zapomniane miejsce na mapie najmniejszego kontynentu świata jest prawdziwą perełką dla miłośników historii, złota i bezkresnych, pustynnych przestrzeni. Polaków najbardziej interesuje oczywiście jego nazwa. Miasteczko zostało tak nazwane przez szkockiego osadnika Johna Rossa w 1851 roku. Ewidentnie inspirował się Krakowem, ówczesnym symbolem walki o niepodległość. Do dziś nie wiadomo jednak, dlaczego ze wszystkich miast w Polsce i na świecie Ross wybrał właśnie Kraków. Obecnie Cracow nie tętni już życiem jak dawniej. Według danych z 2011 roku miasteczko zamieszkuje zaledwie 114 osób. Choć dziś trudno w to uwierzyć, jeszcze 100 lat temu zjeżdżały tam tłumy. Powód? Złoto. Miasteczko Cracow zasłynęło z bogatych złóż tego metalu. Odkryte je już w 1875 roku, jednak prawdziwy boom rozpoczął się po znalezieniu spektakularnego samorodka przez aborygeńskiego pasterza Johnny’ego Nippsa w 1916 roku. Wkrótce potem, w 1931 roku, na miejscu otwarto kopalnię Golden Plateau, która przez 45 lat nieprzerwanie dostarczała cennego kruszcu. Łącznie wydobyto tam prawie 20 ton złota. Jak dziś wygląda Cracow? Pewne ślady po gorączce złota zachowały się tam do dziś. Odwiedzający mogą zwiedzać stare kopalnie, spacerować po pustych uliczkach czy zajrzeć do zabytkowego pubu Cracow Hotel. Właścicielem knajpki przez wiele lat był popularny australijski promotor boksu Fred Brophy. Organizował tam walki na pięści w prz…

Australia-ma-swoj-Cracow-0d17aaa.jpg
width: 8108
height: 5405

Za oceanem na świat przyszedł ptak jak kameleon. Nazywa się Pierogi
type: item
date: 2025-03-26T07:03:05.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Przyroda
subject: australia
subject: ptaki
subject: zwierzęta
description: Ten niezwykły ptak potrafi tak dobrze wtopić się w otoczenie, że trudno go dostrzec nawet z bliska. Jego nietypowe imię oraz uroczy wygląd podbiły serca internautów na całym świecie.
encoded: Spis treści: Ptak o imieniu Pierogi Paszczak australijski podbija świat Od jakiegoś czasu ciekawostki o ptakach cieszą się rosnącą popularnością w polskim internecie. Kolejne odkrycia i doniesienia ornitologów dowodzą, że te zwierzęta intrygują nie tylko tym, jak wyglądają, ale też niektórymi swoimi zachowaniami. Nie tak dawno temu serca Polaków podbił niewielkich rozmiarów ptaszek junko. Maluch przyleciał na Podklasie aż zza oceanu, pokonując tysiące kilometrów. Tym razem to w USA pojawił się na polski akcent. Dość nieoczywisty. Ptak o imieniu Pierogi 24 lutego 2025 roku w Zoo Atlanta na świat przyszedł niezwykły mieszkaniec. Chodzi o pisklę paszczaka australijskiego, które otrzymało imię Pierogi. To ptak znany ze swojej niezwykłej zdolności do kamuflażu. Dzięki upierzeniu w odcieniach szarości i brązu doskonale wtapia się w otoczenie, przypominając gałąź drzewa. Ta cecha pozwala mu pozostać niezauważonym nawet przez najbardziej czujnych drapieżników. Z tego samego powodu zaobserwowanie paszczaka australijskiego w środowisku naturalnym jest nie lada gratką dla ornitologów. Opiekunowie ogrodu zoologicznego w Atlancie podzielili się radosną nowiną w mediach społecznościowych. Obok zdjęć pisklęcia dopisali, że Pierogi szybko rośnie i wkrótce stanie się podlotem. Na tym etapie rozwoju nadal będzie jeszcze doskonalił swoje umiejętności latania i wymagał opieki. Nie wiadomo, dlaczego pracownicy zoo w Atlancie postanowili nadać mu tak osobliwe imię. Pierogi to oczywiście jedna z najbardziej znanych polskich potraw na świecie. Jak widać, sympatię do smaków z nad Wisły można wyrażać na różne sposoby. Paszczak australijski podbija świat Zdjęcia malucha szybko zdobyły popularność w sieci. I nie ma się co dziwić. Internauci zwrócili uwagę na jego puchate upierzenie, przypominające bawełnianą kulkę. Taki wygląd wraz z oryginalnym imieniem okazały się dla pisklęcia przepustką do sławy w sieci. Ta popularność może przynieść coś dobrego dla paszczaków australijskich. Te ptaki nie …

Za-oceanem-na-swiat-przyszedl-ptak-jak-kameleon-5c0733e.jpg
width: 5000
height: 3333

Ten ptak jest farmerem i strażakiem. Ma jeszcze jeden talent
type: item
date: 2025-03-11T09:18:14.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Przyroda
subject: australia
subject: ptaki
subject: zwierzęta
description: Lirogon wspaniały już samą nazwą zachwyca i zwraca uwagę zarówno badaczy, jak i amatorów. Ten australijski ptak jest jednak wspaniały (i to dosłownie) także z inny powodów. Słynie m.in. z niezwykłych zdolności naśladowczych.
encoded: Spis treści: Lirogon wspaniały i to dosłownie Ptak o wielu talentach Ptasie radio w naturze Lirogon wspaniały zamieszkuje wilgotne lasy eukaliptusowe południowo-wschodniej Australii. To jeden z największych przedstawicieli rzędu wróblowatych. Może mierzyć nawet metr długości, z czego znaczną część stanowi jego imponujący ogon. Ptak ten słynie ze zdolności naśladowania różnorodnych dźwięków, takich jak śpiew innych ptaków, odgłosy maszyn czy sygnały alarmowe. Lirogon wspaniały i to dosłownie Najnowsze badania wykazały jednak, że lirogon wspaniały posiada również zdolności rolnicze i hodowlane. Potrafi tworzyć mikrosiedliska sprzyjające rozwojowi bezkręgowców, którymi się żywi. Naukowcy z australijskiego La Trobe University odkryli, że lirogony aktywnie manipulują leśną ściółką i glebą. W ten sposób tworzą dogodne warunki dla swoich ofiar. Poprzez grabienie i przemieszczanie materiału organicznego zwiększają dostępność pożywienia dla bezkręgowców, co prowadzi do ich liczniejszego występowania. W ten sposób lirogony dosłownie „hodują” swoje ofiary, zapewniając sobie obfite źródło pokarmu. Aby potwierdzić tezę o nietypowym zachowaniu lirogonów, badacze przeprowadzili eksperyment. Polegał on na odgrodzeniu niewielkich obszarów lasu, co stworzyło środowiska wolne od lirogonów. W niektórych z tych obszarów zagrabiono ściółkę i glebę, aby symulować obecność ptaków. W miejscach, gdzie przeprowadzono grabienie, zaobserwowano większą liczebność i różnorodność bezkręgowców w porównaniu z obszarami, gdzie nie symulowano żerowania lirogonów. Ptak o wielu talentach Działalność lirogonów ma istotny wpływ na ekosystemy leśne południowo-wschodniej Australii. Poprzez przemieszczanie dużych ilości ściółki i gleby, ptaki te wpływają na strukturę roślinności oraz dostępność zasobów dla innych gatunków. Ponadto ich aktywność może przyczyniać się do zmniejszenia ryzyka pożarów. To dlatego, że usuwanie nadmiaru materiału organicznego z powierzchni gleby redukuje ilość łatwopalnej biomasy. L…

Lirogon-wspanialy-b1669b0.jpg
width: 3547
height: 2662

Pierwszy australijski karcharodontozaur, czyli „jaszczur z zębami rekina”. Jego rozmiary zaskakują
type: item
date: 2025-02-21T11:30:15.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Przyroda
subject: australia
subject: dinozaury
subject: dzikie zwierzęta
subject: gatunki
subject: kontynenty
subject: kreda
subject: Odkrywca
subject: prehistoria
description: Paleontolodzy odkryli w Australii pierwsze skamieniałości należące do karcharodontozaurów. Ich cechą szczególną były ostre zęby, stąd nazwa: jaszczury o zębach rekina. Ich szczątki zdradzają tajemnicę superkontynentu Gondwana.
encoded: Spis treści: Pierwsze dowody na występowanie karcharodontozaurów Jaszczur z zębami rekina nie była sam Dinozaury zdradzają tajemnicę superkontynentu Nieznany do tej pory w Australii dinozaur należy do teropodów. Zwierzęta te żyły od początku późnego triasu, czyli około 228 mln lat temu, aż do końca okresu kredy, czyli 65 milionów lat temu. Wówczas doszło do impaktu, który zmiótł z powierzchni Ziemi wiele form życia, w tym dinozaury. Pierwsze dowody na występowanie karcharodontozaurów Artykuł na temat znalezienia szczątków karcharodontozaurów opublikowano właśnie na łamach „Journal of Vertebrate Paleontology”. Ich nazwę można tłumaczyć jako „jaszczur z zębami rekina”. W artykule opisano badania prowadzone przez Museums Victoria Research Institute i doktoranta Monash University Jake'a Kotevskiego. Do odkrycia doszło w południowo-wschodnim stanie Wiktoria, na jego wybrzeżu. Skamieniałości znajdowały się w warstwach sprzed około 121-108 mln lat. Choć karcharodontozaury uznawane są za jednych z największych mięsożerców wszech czasów, osobniki z Australii były mniejsze niż te odkrywane dziś na innych kontynentach, co jest dość zaskakujące. Jaszczur z zębami rekina nie była sam – Odkrycie karcharodontozaurów w Australii jest przełomowe – mówi Jake Kotevski. Z jakiego powodu? Bo w tym samych warstwach paleontolodzy dostrzegli skamieniałości najstarszego znanego na świecie megaraptora (jego nazwa to „duży rabuś” – z gr. mega i łac. rapto) – dużego mięsożernego dinozaura znanego z Ameryki Południowej. – Fascynujące jest zobaczyć, jak hierarchia drapieżników w stanie Wiktoria różniła się od tej w Ameryce Południowej, gdzie karcharodontozaury osiągały rozmiary podobne do Tyrannosaurus rex, do 13 metrów, górując nad megaraptorydami. Tutaj role się odwróciły, co podkreśla wyjątkowość ekosystemu Australii z okresu kredy – dodaje Kotevski. Dinozaury zdradzają tajemnicę superkontynentu Na podstawie nowych znalezisk naukowcy sądzą, że prehistoryczny krajobraz stanu Wiktoria sprzed 12…

Low-ResCretaceous-Australia-Landscape.-Artwork-by-Jonathan-Metzger.-Source-Museums-Victoria-1-84aac9f.jpg
width: 700
height: 440

Zagadkowe kręgi sprzed setek lat. Archeolodzy w końcu poznali ich znaczenie
type: item
date: 2025-01-22T11:27:27.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: aborygeni
subject: archeologia
subject: australia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: wierzenia
description: Archeolodzy podsumowali pierwsze w historii badania przeprowadzone na jednym ze stu zagadkowych kręgów ziemnych w Australii. Dla rdzennej aborygeńskiej ludności były to święte miejsca, w których dochodziło do rytuałów inicjacji.
encoded: Spis treści: Australijskie kręgi zdradzają tajemnice Święte miejsca Aborygenów badane przez nich samych Czego dowiedzieliśmy się o ziemnym kręgu? Na pierwszy rzut oka wyglądają niepozornie. Można nawet zastanawiać się, czy nie powstały w sposób naturalny. Jednak nie. Owalne lub koliste w planie założenia wykonane z ziemi lub kamieni są fenomenem znanym z wielu krajów na świecie. Mowa o ziemnych kręgach, które znane są z Anglii, Amazonii czy Kambodży, ale też z Australii. Te monumenty obrosły wieloma mitami. Nadal często niewiele o nich wiadomo. Australijskie kręgi zdradzają tajemnice Badacze szacują, że we wschodniej Australii w stanach Queensland, Nowa Południowa Walia i Wiktoria istniało niegdyś nawet 400 ziemnych kręgów, które powstały przed setkami lub tysiącami lat. Wiele z nich zostało zniszczonych po europejskiej kolonizacji i zagospodarowaniu terenu. Do dziś pozostało ich około stu. Jednak do tej pory archeolodzy nie przeprowadzili badań wykopaliskowych w obrębie żadnego z nich. Teraz się to zmieniło. Na łamach czasopisma naukowego „Australian Archaeology” podsumowali badania jednego z ziemnych kręgów w Wurundjeri Woi-wurrung Country na przedmieściach Sunbury, niedaleko Melbourne. Określono go Sunbury Ring G. Święte miejsca Aborygenów badane przez nich samych We wschodniej Australii ziemne kręgi uważane są za święte miejsca inicjacji i ceremonii dla różnych grup lokalnych społeczności aborygeńskich. Ten właśnie przebadany należy do ludu Wurundjeri Woi-wurrung. Tego typu założenia mają dla niego bardzo duże znaczenie i wartość emocjonalną związaną z historią brutalnej kolonizacji europejskiej i oporu przeciwko przybyszom. To Aborygeni byli inicjatorami nowych badań i je przeprowadzili, aby lepiej poznać swoją przeszłość. Pierwsze, bardzo ograniczone badania kręgu pod Sunbury odbyły się w 1979 roku, kolejne – w 2022 roku. To jedyny obiekt tego typu w Australii zbadany w sposób wykopaliskowy. Czego dowiedzieliśmy się o ziemnym kręgu? W Sunbury Ring G. znalezion…

Zakagdkowe-kregi-w-Australii-febbd7f.png
width: 1012
height: 668

Uluru to jeden z najcharakterystyczniejszych symboli Australii. Święta góra Aborygenów robi niesamowite wrażenie
type: item
date: 2025-01-13T09:29:06.000Z
creator: Artur Białek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: aborygeni
subject: australia
subject: geologia
subject: góry
description: Uluru należy do najbardziej znanych atrakcji przyrodniczo-geologicznych Australii. O ile dla turystów ta wielka formacja skalna jest wyłącznie ciekawostką, dla rdzennej ludności, zamieszkującej ten teren od dziesiątek tysięcy lat, stanowi miejsce święte, z którym wiąże się legenda o powstaniu świata. Gdzie znajduje się Uluru? Jakie ma wymiary? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: Spis treści: Co to jest Uluru? Historia Uluru Gdzie znajduje się Uluru? Jak wygląda Uluru? Legenda Uluru Wejście na Uluru Turystyka wokół Uluru Ciekawostki o Uluru Wyrasta z płaskiej pustyni, zaburzając harmonię piaszczystej równiny. Igra ze zmysłem wzroku, co chwilę przybierając inny kolor. Jest dosłownie usiana jaskiniami, a na jej zboczach pojawiają się tymczasowe strumienie i wodospady. Góra Uluru to bez wątpienia jedna z najniezwyklejszych formacji w Australii i jeden z najcharakterystyczniejszych symboli tego kraju. Co to jest Uluru? Uluru (Ayers Rock) to charakterystyczna formacja skalna w centralnej części Australii. Masywna góra, samotnie wznosząca się na płaskim terenie, jest zbudowana z prekambryjskiej arkozy. Przez długi czas sądzono, że Uluru jest największym monolitem świata. Dziś wiemy, że to nieprawda, z dwóch powodów. Po pierwsze, większy (niemal dwukrotnie) jest Mount Augustus, znajdujący się w zachodniej części Australii Zachodniej, a po drugie – Uluru wcale nie jest monolitem. Dziś wiemy, że to twardzielec, który wraz z Kata Tuja i Mount Conner stanowi część większej formacji skalnej. Historia Uluru Niezwykła skała istnieje od około 550 milionów lat. Po raz pierwszy została opisana w 1872 roku, przez Ernesta Gilesa. Brytyjski podróżnik określił ją jako „the remarkable pebble”, czyli „niezwykły kamyk”. Europejscy osadnicy nazwali ją „Ayers Rock”, oddając w ten sposób hołd Henry'emu Ayersowi, premierowi Australii Południowej. W 1958 roku obszar Uluru (i Kata Tjuta) został usunięty z rezerwatu Aborygenów. Powstał wówczas park narodowy, wbrew woli rdzennej ludności, która sprzeciwiała się wykorzystywaniu ich świętego miejsca do celów turystycznych. 25 października 1985 roku australijski rząd przekazał prawo własności ziemi, na której wznosi się Uluru, Aborygenom z plemienia Anangu. Święta góra powróciła wówczas do prawowitych właścicieli. W dowód poszanowania rdzennej tradycji, historii i kultury przywrócono wówczas oryginalną nazwę. Gdzie znajduje s…

Uluru-2c15212.jpg
width: 1000
height: 667

Lew workowaty był sprawnym drapieżnikiem. Nie miał jednak wiele wspólnego z dużymi kotami
type: item
date: 2025-01-06T10:27:40.000Z
creator: Artur Białek
subject: Przyroda
subject: australia
subject: drapieżniki
subject: dzikie zwierzęta
subject: ssaki
description: Lew workowaty należał do najniezwyklejszych przedstawicieli australijskiej megafauny. W plejstocenie był największym mięsożernym ssakiem, jaki przemierzał ten niezwykły pod względem faunistycznym kontynent. Mimo że nazwa gatunkowa sugeruje, że przynależał do kotowatych, miał z nimi niewiele wspólnego i dotyczy to zarówno machajrodontów, jak i współczesnych gatunków. Jak wyglądał lew workowaty? Jaką rodzinę reprezentował? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: Spis treści: Kiedy żył i gdzie występował lew workowaty? Czym był lew workowaty? Jak wyglądał lew workowaty? Lew workowaty był gatunkiem mięsożernym Czym żywił się lew workowaty? Dlaczego lew workowaty wyginął? Znane powiedzenie mówi, że w Australii wszystko chce cię zabić. To oczywiście hiperbola, jednak nie sposób nie zgodzić się, że najmniejszy kontynent świata dosłownie obfituje w gatunki drapieżne, stanowiące realne zagrożenie dla ludzi. Należy natomiast zauważyć, że duże mięsożerne ssaki właściwie tam nie występują. Największym australijskim przedstawicielem tej gromady jest pies dingo, który zarówno pod względem wymiarów, jak i pokroju, przypomina średniej wielkości wielorasowca. Nie zawsze tak było. W czasach, gdy Australię przemierzały gatunki, które dziś są klasyfikowane jako megafauna, głównym australijskim drapieżnikiem był duży i silny lew workowaty. Kiedy żył i gdzie występował lew workowaty? Odkryte przez paleontologów skamieniałości dowodzą, że lew workowaty żył w plejstocenie, od 1,6 mln do 46 tys. lat temu. Niewątpliwie cechował go szeroki zasięg występowania. Pozostałości po tych zwierzętach odkryto w wielu australijskich stanach, które kiedyś były obszarami porośniętymi niską roślinnością, terenami suchymi i półsuchymi. To dowodzi, że lwy workowate dobrze czuły się w różnych środowiskach. Czym był lew workowaty? Wbrew temu, co sugeruje nazwa tego zwierzęcia, lew workowaty (Thylacoleo carnifex) nie był przedstawicielem kotowatych. Wymarłego ssaka zalicza się do nadrzędu torbaczy. Oznacza to, że bliżej jest mu do współczesnych roślinożerców niż do lwów czy tygrysów. Z wymarłym lwem workowatym najbardziej spokrewnione są dwie rodziny, reprezentujące australijską faunę – koalowate i wombatowate (wombat tasmański, australijski i szerokogłowy). Jak wyglądał lew workowaty? Thylacoleo carnifex był jednym z największych torbaczy i największym ssakiem drapieżnym Australii. Przeciętnej wielkości osobniki mierzyły około 150 cm długości i około 75 cm wysokośc…

GettyImages-181826087-c1f8e2d.jpg
width: 2018
height: 1486