National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-06-26T21:33:42.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Przez miesiąc przejechała 4000 kilometrów przez Australię. Jak wygląda życie w vanie?
items: 22 godziny w powietrzu. Tak będzie wyglądał najdłuższy lot pasażerski świata
items: Czy można żyć całkowicie bez słońca? Ci ludzie udowadniają, że tak. Cena jest jednak ogromna
items: Samice delfinów dobrze wiedzą, których samców unikać. Odkryto ich niezwykłą strategię
items: Chcesz zacząć nowe życie w Australii? Możesz zostać właścicielem całego miasta. Cena jest zaskakująco niska
items: Ciche wymieranie symbolu Australii. Zaledwie 27 stopni staje się dla koali wyrokiem śmierci
items: Czarny scenariusz się spełnia. Zapomniana śmiertelna choroba powraca z potężną siłą, a to wszystko nasza wina
items: Grób tego psa otoczony był kultem przez stulecia. Jego kości zdradziły jeszcze inną tajemnicę
items: Harry Potter naprawdę istnieje? Te miejsca pokażą ci świat magii poza ekranem
items: Dziobak jest jeszcze dziwniejszy, niż sądziliśmy. Oprócz dzioba ma też inne cechy ptaków
items: Legendarny wilk tasmański przetrwał. Na skałach odnaleziono jego wizerunki
items: Apokaliptyczne niebo nad Australią. Krwistoczerwony kolor zdumiał mieszkańców kontynentu
items: Uznano go za wymarłego, ale powrócił. Poznaj kanguroszczura – niezwykłego „ogrodnika” Australii
items: W mózgu kobiety zagnieździł się pasożyt, którego wcześniej nie widziano u ludzi. Intruz wywołał niezwykłe choroby i niepamięć
items: Myślały, że to wrak. Matka i córka odkryły największą kolonię korali na świecie
items: Świat ma dość turystów? Tu tego nie odczujesz. Oto 10 najbardziej gościnnych miejsc
items: Nie czekają na towarzystwo, wyjeżdżają w pojedynkę. Te miejsca w 2026 wybierają solo podróżnicy
items: Czym były kangury-giganty? Naukowcy odkryli tajemnicę skaczących kolosów sprzed tysięcy lat
items: Seria ataków rekinów w Australii. Zamknięto ponad 40 plaż
items: Archeolodzy odkryli najstarsze malowidło naskalne na świecie. Tajemnicza dłoń sprzed 70 000 lat
items: Najgroźniejszy ptak świata: czy zasłużył na swoją złą sławę? Nowe fakty o gigancie z lasów deszczowych
items: Te tradycje świąteczne łamią schematy. Tak wygląda Boże Narodzenie na świecie
items: Kiedy ludzie zasiedlili Australię? Dotarli tam wcześniej niż do Europy – nowe badania zmieniają historię
items: Australia straciła kolejnego ssaka. Ten gatunek został oficjalnie uznany za wymarły
items: „Nie bało się mnie!” – maleństwa z australijskiego buszu uratowane od wyginięcia

Przez miesiąc przejechała 4000 kilometrów przez Australię. Jak wygląda życie w vanie?
type: item
date: 2026-06-26T05:48:00.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Podcasty
subject: Traveler
subject: australia
subject: kobiety
subject: nowa zelandia
subject: podcasty
subject: podróże
subject: samotność
description: Podróżowanie solo wciąż budzi wiele emocji, szczególnie gdy w drogę rusza kobieta. Anna Małysa od lat pokazuje jednak, że świat nie jest tak niebezpieczny, jak często próbują przekonać nas nagłówki i internetowe komentarze. W rozmowie z Sabiną Ziębą opowiada o samotności, która przestała ją przerażać, o stereotypach, z którymi mierzy się jako podróżniczka oraz o wyprawach, które nauczyły ją większej niezależności niż jakiekolwiek kursy czy szkolenia.
encoded: Od studenckiego wyjazdu do Danii po wielotygodniowe podróże przez Australię i Nową Zelandię – Anna Małysa wybiera drogę, która dla wielu osób wydaje się zbyt ryzykowna lub po prostu zbyt trudna. W podcaście „Solo przez świat” podróżniczka opowiedziała Sabinie Ziębie o doświadczeniach, które najbardziej ją ukształtowały. Nie zabrakło tematów związanych z samotnością, internetowymi ocenami oraz życiem w trasie, gdzie nie wszystko da się zaplanować. To rozmowa o podróżowaniu, ale również o budowaniu pewności siebie i zaufania do własnych decyzji. „A nie boisz się sama?”. Samotność, stereotypy i życie poza cudzymi oczekiwaniami Jednym z pytań, które Anna Małysa słyszy najczęściej, jest dobrze znane wielu podróżniczkom: „A nie boisz się sama?”. Jak przyznaje, podobne wątpliwości pojawiają się nie tylko wśród bliskich, lecz także w sieci, gdzie samotnie podróżujące kobiety często stają się obiektem komentarzy i nieuzasadnionych ocen. – Jeżeli chodzi o tego typu insynuacje, to myślę, że tego jest najwięcej w internecie – mówiła w podcaście. Z czasem nauczyła się jednak nie brać odpowiedzialności za wyobrażenia innych ludzi. – To nie jest mój problem, że ktoś robi jakieś insynuacje na mój temat. Ja nie mam poczucia, że muszę obcym osobom coś udowadniać – podkreślała. W rozmowie z Sabiną Ziębą zwróciła również uwagę, że samotność nie zawsze oznacza to samo. Kiedy wyjechała na studia do Danii, po raz pierwszy doświadczyła jej w trudnym, przytłaczającym wymiarze. Z perspektywy czasu uważa jednak, że właśnie tamten okres nauczył ją samodzielności i sprawił, że dziś potrafi czerpać przyjemność z własnego towarzystwa. – Ja teraz myślę o samotności w taki sposób uwalniający, że jestem sama i w sumie super – przyznała. Jej zdaniem podróżowanie solo ma jeszcze jedną zaletę – otwiera na ludzi. Osoby podróżujące samotnie częściej nawiązują rozmowy, szybciej wychodzą poza swoją bańkę i częściej trafiają na historie, które nigdy nie wydarzyłyby się podczas wyjazdu w większej grupie. Van…

zdj-94-3dfad31.jpg
width: 5376
height: 3581

22 godziny w powietrzu. Tak będzie wyglądał najdłuższy lot pasażerski świata
type: item
date: 2026-06-23T12:23:44.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: australia
subject: loty samolotem
subject: samoloty
description: Gdy planujemy podróż na drugi koniec świata, często musimy przygotować się na długie oczekiwanie na lotniskach, przesiadki i wielogodzinne międzylądowania. Linie lotnicze coraz śmielej próbują jednak skracać czas podróży, uruchamiając ultradługie połączenia bezpośrednie. Już wkrótce na niebie może pojawić się trasa, która pobije wszystkie dotychczasowe rekordy i stanie się najdłuższym regularnym lotem bez międzylądowania na świecie.
encoded: Obecnie najdłuższym regularnym lotem pasażerskim bez międzylądowania na świecie jest połączenie Singapore Airlines między Singapurem a nowojorskim lotniskiem JFK. Trasa liczy około 15,3 tys. kilometrów, a podróż trwa blisko 19 godzin. Rejsy obsługiwane są przez specjalnie przystosowane samoloty Airbus A350-900ULR, zaprojektowane z myślą o lotach ultradalekiego zasięgu. Choć dla wielu podróżnych już taki czas spędzony w powietrzu wydaje się wyzwaniem, branża lotnicza nie zamierza się zatrzymywać. Linie lotnicze od lat inwestują w samoloty zdolne pokonywać coraz większe odległości bez tankowania, ograniczając konieczność przesiadek i skracając całkowity czas podróży. Wszystko wskazuje na to, że już w 2027 roku obecny rekordzista straci swój tytuł. Planowane połączenie ma być jeszcze dłuższe i ustanowić nowy standard w kategorii lotów bezpośrednich. Najdłuższy lot świata ruszy w 2027 roku. Sydney i Londyn bez międzylądowania Przez dekady podróż między Australią a Europą była synonimem wielogodzinnych przesiadek i wyczerpujących podróży rozciągniętych nawet na ponad dobę. Teraz ma się to zmienić. Australijskie linie Qantas potwierdziły, że w październiku 2027 roku uruchomią bezpośrednie połączenie między Sydney a Londynem, które stanie się najdłuższym regularnym lotem pasażerskim na świecie. Trasa licząca ponad 16 tys. kilometrów będzie obsługiwana przez specjalnie zmodyfikowane samoloty Airbus A350-1000ULR, zaprojektowane z myślą o lotach ultradługodystansowych. W zależności od warunków atmosferycznych i kierunku lotu pasażerowie spędzą na pokładzie od 19 do nawet 22 godzin. Projekt, nazwany „Sunrise”, jest efektem kilku lat testów i analiz dotyczących zarówno możliwości technicznych samolotów, jak i wpływu tak długiej podróży na zdrowie oraz samopoczucie pasażerów i załogi. Przewoźnik zapowiada, że nowa era lotnictwa ma pozwolić mieszkańcom Australii dotrzeć do najważniejszych światowych metropolii bez konieczności zatrzymywania się po drodze. – Od czasu pierwszego lo…

qantas-2-16fda33.jpg
width: 7416
height: 5096

Czy można żyć całkowicie bez słońca? Ci ludzie udowadniają, że tak. Cena jest jednak ogromna
type: item
date: 2026-06-21T10:15:19.000Z
creator: Kuba Stasiak
subject: Lifestyle
subject: australia
subject: las vegas
subject: mieszkanie
subject: stany zjednoczone
description: Nie potrzebują klimatyzacji, nie płacą czynszu i żyją z dala od oczu policji oraz miejskich służb. W całych Stanach Zjednoczonych i spalonej słońcem Australii tysiące ludzi podjęło decyzję, którą reszta świata uznałaby za czyste szaleństwo – przenieśli swoje życie pod ziemię. Choć budują tam sypialnie, a nawet prowizoryczne prysznice, ich codzienność to tykająca bomba. Gdy nadchodzi katastrofa, tracą wszystko w kilka minut.
encoded: Spis treści: Ludzie nazywani „kretami” Tajemnicze kopce z piasku Podziemne „schrony” i technologiczna prowizorka Jakie są skutki życia w ciemnościach Zmieniający się klimat, ubóstwo i trudne warunki geograficzne popychają ludzi w kierunku decyzji, które większość świata może w najlepszym razie uznać za fanaberię. Z dala od słońca, pod powierzchnią ziemi, toczy się jednak życie wcale nieróżniące się od naszego. Ludzie nazywani „kretami” W całych Stanach Zjednoczonych żyje nawet do 800 tys. osób w kryzysie bezdomności. Tam, gdzie człowieka zawodzi system, ludzie znajdujący się w potrzasku wynajdują sposoby na przetrwanie, które budzą strach i podziw jednocześnie. „Ludzie-krety” z Las Vegas schodzą do podziemi z konieczności, gdy na zewnątrz panują ekstremalne temperatury, lub dla bezpieczeństwa – z dala od oczu służb miejskich i policji. Wybór pada najczęściej na stare zajezdnie kolejowe, opuszczone stacje metra czy nawet zamknięte kanały burzowe. To tam powstają prowizoryczne osady, które służą za schronienie tysiącom ludzi. W jednym z takich tuneli bohaterowie reportażu ABC News urządzili sobie własne pokoje. W przedzielonej dyktą przestrzeni można było znaleźć łóżko, stare meble, a nawet prowizoryczny prysznic. Cała konstrukcja miała jednak charakter tymczasowy, jako że z powodu regularnych podtopień – samych w sobie niebezpiecznych dla mieszkańców – większość z nich regularnie traci cały swój dobytek. Pomimo tego wielu z nich konsekwentnie odmawia pomocy ze strony organizacji charytatywnych. Tajemnicze kopce z piasku W centralnej Australii, gdzie dzienne temperatury przekraczają 40 stopni Celsjusza, a pokryte pyłem, niekończące się równiny urozmaicają tajemnicze kopce z piasku, znajduje się miejscowość Coober Pedy – nieformalna stolica wydobycia opali w tej części kraju. Wyjątkowość miasteczka, poza surowym klimatem, polega na alternatywnej wersji mieszkalnictwa, które zostało przeniesione pod powierzchnię ziemi. Koszt budowy „w skale” jest zbliżony do ceny zakupu…

coober-pedy-GettyImages-2205261276-43939f3.jpg
width: 3969
height: 2646

Samice delfinów dobrze wiedzą, których samców unikać. Odkryto ich niezwykłą strategię
type: item
date: 2026-06-18T07:43:40.000Z
creator: Bethany Augliere
subject: Przyroda
subject: australia
subject: delfiny
subject: kopulacja
subject: psychologia zwierząt
subject: zachowania
subject: zwierzęta
description: Nowe badania sugerują, że samice delfinów butlonosych mogą prowadzić w pamięci swoisty rejestr zachowań samców ze swojego otoczenia. Rozpoznają ich unikatowe gwizdy sygnaturowe i dzięki temu pamiętają, których samców należy unikać.
encoded: Według nowych badań samice delfinów butlonosych bacznie obserwują i zapamiętują zachowania samców ze swojego otoczenia, rozpoznając ich unikalne gwizdy podpisowe – i dzięki temu wiedzą, których osobników unikać. Uwięzione samice delfinów Badanie przeprowadzone w Shark Bay w Australii wykazało, że samice delfinów indopacyficznych częściej unikały samców, które miały już na koncie agresywne pilnowanie i przetrzymywanie partnerek. Strategia ta polega na tym, że koalicje samców współpracują ze sobą, aby przez wiele tygodni więzić przy sobie samicę i móc się z nią kopulować. Wówczas samice bywają gryzione, uderzane lub taranowane przez samce, które dodatkowo ścigają je i wydają odgłosy gróźb. Wszystko to ma na celu zastraszenie partnerek i pełną kontrolę nad ich ruchami. – Wszystko wskazuje na to, że samce delfinów posiadają dość zaawansowane zdolności poznawczo-społeczne, które pozwalają im na tworzenie sojuszy i współpracę w celach rozrodczych. A co z samicami? – pyta dr Alice Bouchard, główna autorka badania opublikowanego w czasopiśmie „Proceedings of the National Academy of Sciences” i badaczka zachowań zwierząt na Uniwersytecie Bristolskim w Wielkiej Brytanii. Jak dodaje, o ile męskie koalicje i ich zachowania zostały w Zatoce Rekina wnikliwie przeanalizowane, o tyle wciąż niewiele wiadomo o reakcjach samic wobec samców. To badanie przynosi zupełnie nowe spojrzenie w tej kwestii. – Samice wykorzystują wiedzę o konkretnych osobnikach. To dla mnie absolutnie fascynujące – komentuje dr Laela Sayigh, badaczka zajmująca się komunikacją delfinów w Instytucie Oceanograficznym w Woods Hole w Massachusetts. Samice delfinów rozpoznają samce po „imieniu” Aby zbadać, jak samice reagują na samców, naukowcy zwrócili się ku dźwiękom. Delfiny butlonose (Tursiops truncates) słyną ze swoich gwizdów sygnaturowych – unikatowych odgłosów, które działają podobnie jak imiona. Delfiny używają tych gwizdów do identyfikowania samych siebie, a inne osobniki potrafią rozpoznawać się nawzajem …

delfiny-butlonose-6e21508.jpg
width: 5373
height: 3583

Chcesz zacząć nowe życie w Australii? Możesz zostać właścicielem całego miasta. Cena jest zaskakująco niska
type: item
date: 2026-06-15T13:27:57.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: australia
subject: miasta
subject: wioska
description: Jeśli marzycie o wyprowadzce za granicę, rozpoczęciu nowego życia z dala od tłumów i zamieszkaniu w miejscu, gdzie czas płynie znacznie wolniej, ta oferta może wydawać się wyjątkowo kusząca. Na sprzedaż wystawiono niewielką australijską osadę, której przyszły właściciel będzie musiał wcielić się jednocześnie w kilka ról – od lokalnego gospodarza, po osobę odpowiedzialną za funkcjonowanie najważniejszych usług dla mieszkańców i przyjezdnych. Co ciekawe, cena całej miejscowości jest niższa niż wartość wielu mieszkań w dużych europejskich miastach.
encoded: Cooladdi, położone w australijskim stanie Queensland, od lat uchodzi za jedno z najmniejszych miasteczek w kraju. Mieszka tu zaledwie garstka osób, działa niewielki zajazd, sklep oraz punkt obsługujący lokalną społeczność i podróżnych przemierzających odludne tereny australijskiego interioru. Teraz miejscowość szuka nowych właścicieli gotowych podjąć się nietypowego wyzwania i prowadzić życie zupełnie inne od tego, które znamy z dużych miast. W pakiecie znajduje się nie tylko nieruchomość, lecz także wyjątkowy styl życia, w którym codzienne obowiązki mogą obejmować zarówno obsługę gości, jak i dbanie o funkcjonowanie całej osady. Cooladdi było kiedyś ważnym punktem na mapie Australii. Dziś zostało niemal całkowicie opuszczone Historia Cooladdi pokazuje, jak bardzo potrafią zmienić się losy niewielkich osad na australijskim interiorze. Miejscowość, położona około 800 kilometrów na zachód od Brisbane, jeszcze kilkadziesiąt lat temu odgrywała znacznie ważniejszą rolę niż obecnie. Przez lata funkcjonowała jako lokalny węzeł kolejowy obsługujący okoliczne gospodarstwa i rozwijający się przemysł owczarski, który stanowił podstawę gospodarki regionu. Sytuacja zaczęła się jednak zmieniać w drugiej połowie XX wieku. Gdy w 1967 roku przez Cooladdi przestały kursować pociągi, a znaczenie hodowli owiec zaczęło stopniowo maleć, mieszkańcy zaczęli opuszczać miejscowość w poszukiwaniu pracy i nowych możliwości. W kolejnych dekadach populacja systematycznie się kurczyła, a wiele rodzin przeniosło się do pobliskiego Charleville i innych większych ośrodków. Mimo to Cooladdi nie zniknęło z mapy. Dawni mieszkańcy i ich potomkowie nadal wracają tu z sentymentem, odwiedzając miejsca związane z dzieciństwem i historią swoich rodzin. Osada pozostaje również rozpoznawalnym punktem na trasie podróżnych przemierzających odległe tereny Queenslandu. Jak podkreślała w rozmowie z „The Guardian” Carol Yarrow, jedna z obecnych mieszkanek miejscowości, wielu ludzi przyjeżdża tu właśnie po to, by zob…

GettyImages-1465200413-1853a48.jpg
width: 6633
height: 4422

Ciche wymieranie symbolu Australii. Zaledwie 27 stopni staje się dla koali wyrokiem śmierci
type: item
date: 2026-05-28T06:51:43.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: australia
subject: globalne ocieplenie
subject: koala
subject: stres
subject: wymieranie gatunków
subject: zmiany klimatyczne
description: Nowe badanie opublikowane w „Biology Letters” po raz pierwszy na taką skalę powiązało śmiertelność puchatego symbolu Australii z falami upałów. Okazało się, że koale radzą sobie z nimi gorzej niż sądziliśmy – analiza naukowców z Sydney dowiodła, że już temperatura powyżej 27 stopni Celsjusza wywołuje u tych zwierząt niebezpieczny stres cieplny, drastycznie zwiększając liczbę hospitalizacji i zgonów. Wizja koali beztrosko przeżuwających eukaliptusa na tle słonecznego, australijskiego nieba na naszych oczach staje się właśnie przeszłością.
encoded: Choć koale wykształciły ewolucyjne mechanizmy radzenia sobie z gorącem, tempo współczesnych zmian klimatycznych drastycznie obnaża granice ich wytrzymałości fizjologicznej. Skrupulatne badanie tysięcy przypadków klinicznych pokazuje, że te bezbronne, nadrzewne ssaki przegrywają walkę z rosnącym słupkiem rtęci, co zmusza ekologów do natychmiastowego przeformułowania strategii ich ochrony. Zabójcza granica 27 stopni Chociaż od lat wiedzieliśmy, że upały wyniszczają koale, to wnioski te opierały się głównie na anegdotycznych i jednostkowych obserwacjach. Naukowcy pod kierownictwem dr Valentiny Melli ze Szkoły Nauk Weterynaryjnych Uniwersytetu w Sydney postanowili to zmienić. Przeanalizowali niemal 12 tysięcy przypadków przyjęć koali do trzech szpitali dla zwierząt oraz jednego serwisu ratunkowego w Nowej Południowej Walii w latach 2020–2022. Każdy przypadek uratowanego lub martwego zwierzęcia zestawiono z dokładną lokalizacją oraz średnimi temperaturami poprzedzającymi interwencję. Wyniki wyłaniające się z danych są alarmujące. Ryzyko trafienia do szpitala lub nagłej śmierci dorosłego osobnika drastycznie rośnie, gdy maksymalna średnia temperatura z ostatnich siedmiu dni przekracza próg zaledwie 27 stopni Celsjusza. W sytuacjach, gdy torbacze były wystawione na działanie temperatur przekraczających 30°C, stawały się one od 1,5 do nawet 3,5 raza bardziej narażone na śmierć lub hospitalizację w porównaniu do osobników żyjących w temperaturze 25°C. Stres cieplny u koali występuje, gdy generowane wewnątrz ciała ciepło przewyższa zdolności ssaka do jego utraty. Gatunki nadrzewne są na to szczególnie podatne ze względu na ograniczone możliwości migracji i ukrycia się przed słońcem. „Koalowa stolica świata” w tarapatach Szczególnie narażone na przegrzanie są populacje zamieszkujące rolnicze i suche tereny w głębi lądu, w północno-zachodniej części Nowej Południowej Walii. Niegdyś potężna populacja w rejonie Gunnedah na równinach Liverpool Plains, powszechnie uważana za „koalo…

GettyImages-a0034-000002-bf779f5.jpg
width: 5060
height: 3386

Czarny scenariusz się spełnia. Zapomniana śmiertelna choroba powraca z potężną siłą, a to wszystko nasza wina
type: item
date: 2026-05-26T07:42:38.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: antyszczepionkowcy
subject: australia
subject: choroby zakaźne
subject: szczepionki
description: Australia zmaga się obecnie z najpoważniejszym od dekad wybuchem błonicy (dyfterytu), wywołanym gwałtownym spadkiem wyszczepialności populacji. Jak ostrzega ekspertka ds. bezpieczeństwa biologicznego prof. Raina MacIntyre w analizie opublikowanej w maju 2026 roku, lekceważenie tej groźnej choroby bakteryjnej grozi powtórzeniem katastrofalnego scenariusza z 1991 roku, kiedy upadek Związku Radzieckiego doprowadził do największej nowoczesnej epidemii na świecie.
encoded: Wydawało się, że dzięki masowym programom profilaktycznym najgroźniejsze plagi przeszłości zostały już okiełznane. Sukcesy współczesnej medycyny uśpiły jednak czujność opinii publicznej, a mikroorganizmy, które niegdyś dziesiątkowały całe narody, dziś powracają. Przykład z antypodów boleśnie obnaża naszą delikatność i pokazuje, jak szybko zapomniany patogen potrafi odzyskać utracone terytorium. Wykorzystuje popularność chwytliwych, antyszczepionkowych haseł. Alarm na antypodach – błonica uderza w Australii W ostatnich miesiącach Australia przechodzi niepokojący kryzys zdrowotny. Od grudnia 2025 roku w kraju zidentyfikowano najbardziej dramatyczny przyrost zachorowań na błonicę w nowożytnej historii tego państwa. Oficjalne dane rządowe oraz doniesienia opublikowane w połowie maja 2026 roku przez platformy informacyjne SBS News i Scimex wskazują na ponad 225 potwierdzonych przypadków. Najtrudniejsza sytuacja panuje w Terytorium Północnym (134 zachorowania) oraz Australii Zachodniej (80 zachorowań), a lekarze odnotowali już co najmniej jedną ofiarę śmiertelną. Choć infekcja uderzyła przede wszystkim w odizolowane i gorzej sytuowane społeczności rdzennych mieszkańców (Aborygenów), eksperci medyczni alarmują, że zagrożone jest całe społeczeństwo. Główną przyczyną powrotu patogenu jest załamanie profilaktyki – w 2024 roku ogólnokrajowy wskaźnik szczepień dzieci spadł poniżej 90% po raz pierwszy od 2016 roku. Tak wyraźne pęknięcie w odporności zbiorowej otworzyło drzwi mikroorganizmowi, o którym świat zachodni zdążył już niemal zapomnieć. Koszmar z czasów ZSRR, czyli niczego się nie nauczyliśmy Aby uświadomić opinii publicznej powagę sytuacji, epidemiolodzy przypominają wydarzenia sprzed trzydziestu pięciu lat. Globalnie największa epidemia błonicy od czasu wprowadzenia rutynowych szczepień niemowląt wybuchła w państwach byłego Związku Radzieckiego tuż po rozwiązaniu bloku w 1991 roku. Chaos polityczny, głęboki kryzys ekonomiczny i wynikające z nich drastyczne przerwanie p…

GettyImages-842486542-f9a6e77.jpg
width: 5472
height: 3648

Grób tego psa otoczony był kultem przez stulecia. Jego kości zdradziły jeszcze inną tajemnicę
type: item
date: 2026-05-20T06:50:11.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: aborygeni
subject: archeologia
subject: australia
subject: dzikie psy
subject: grobowce
subject: odkrycia archeologiczne
subject: zwierzęta
description: W Australii archeolodzy natrafili na niezwykły pochówek. W grobie psa dingo znaleziono dary w postaci muszli, które składano nawet kilkaset lat po śmierci czworonoga. O bliskiej relacji ludzi ze zwierzęciem świadczą też niezwykłe ślady na jego kościach.
encoded: Dingo, w języku rdzennej ludności Barkindji nazywany garli, zajmuje w tej kulturze miejsce szczególne. Choć w Europie dingo często postrzega się jako „dzikie psy”, w dawnej Australii były one istotami, które żyły obok ludzi jako członkowie wspólnoty. Te czworonogi z wyglądu są bardzo podobne do psów domowych. Ich sierść koloru brązowego lub żółtawego jest krótka. Ważą około 20 kg. Trwa dyskusja, kiedy pojawiły się w Australii. Z nowych analiz wynika, że już ponad 3300 lat temu. Badania dowodzą, że dingo nie były zwierzętami tolerowanymi w pobliżu obozowisk, ale relacja z ludźmi była od wieków bardzo bliska. Świadczy o tym również nowe znalezisko. Pies na drodze Odkrycia dokonano w zachodniej części stanu Nowa Południowa Walia. Szczątki znajdowały się w wykopie szykowanym na potrzeby budowy drogi na terenie Parku Narodowego Kinchega, w pobliżu jezior Menindee nad rzeką Baaka (Darling). Zlokalizował je członek lokalnej starszyzny. Świadectwo czułości zapisane w kościach Szczegółowa analiza szkieletu psa nazwanego przez badaczy Garli ujawniła poruszającą historię empatii. Zwierzę dożyło zaawansowanego wieku (4–7 lat), mimo że w ciągu życia odniosło poważne obrażenia: miało połamane żebra i nogę, co mogło być wynikiem kopnięcia przez kangura. Fakt, że kości te zrosły się i zagoiły, świadczy o tym, że ludzie musieli opiekować się rannym zwierzęciem. Dostarczali mu pożywienia i chronili je, gdy nie było w stanie samo polować. Dodatkowo jego zęby były mocno starte, co sugeruje długie życie u boku człowieka i spożywanie pokarmów dostarczanych przez opiekunów. Dzięki datowaniu radiowęglowemu ustalono, że dingo został pochowany między 963 a 916 lat temu. Rytuał karmienia przodka Garli po śmierci nie został po prostu zakopany lub porzucony. Jego zwłoki złożono z szacunkiem w specjalnie przygotowanym kopcu wykonanym z licznych muszli. Przez kolejne stulecia lokalna społeczność dodawała do grobu muszle małży rzecznych. Zdaniem współcześnie żyjącej w okolicy rdzennej ludności, są…

FABRIC-KOLAZ-32-0f15bc4.jpg
width: 1575
height: 1050

Harry Potter naprawdę istnieje? Te miejsca pokażą ci świat magii poza ekranem
type: item
date: 2026-05-14T11:47:00.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Kierunki
subject: Lifestyle
subject: Traveler
subject: australia
subject: bułgaria
subject: filmy
subject: irlandia
subject: rumunia
subject: szkocja
subject: wielka brytania
description: Od londyńskiego King’s Cross, przez szkockie wiadukty, po zamki, które współtworzyły filmowy Hogwart – świat Harry’ego Pottera ma swoje bardzo realne adresy. Sprawdź, gdzie powstawały kultowe sceny, które miejsca naprawdę pojawiły się na ekranie, a które jedynie inspirowały J.K. Rowling i twórców serii. To podróż obowiązkowa nie tylko dla fanów magii.
encoded: Spis treści: Odwiedź plany zdjęciowe Harry'ego Pottera w Wielkiej Brytanii W tych krajach w Europie również kręcono Harry'ego Pottera Harry Potter na Antypodach Inne miejsca związane z powstawaniem książek i filmów o Harrym Potterze Harry Potter – kolejność filmów „Harry Potter” to jedna z najbardziej dochodowych i rozpoznawalnych serii filmowych w historii kina. Choć od premiery „Harry’ego Pottera i Kamienia Filozoficznego”, pierwszej ekranizacji bestsellerowej powieści J.K. Rowling, minęło już ponad 20 lat, popularność tego filmowego uniwersum wciąż nie słabnie. Kolejne pokolenia widzów nadal z zainteresowaniem śledzą losy Harry’ego Pottera oraz jego najbliższych przyjaciół z Hogwartu. Na grudzień tego roku zaplanowana jest nowa serialowa wersja cyklu. Wraz z dziennikarzami Travelera zapraszamy w podróż śladami świata wykreowanego na ekranie i do miejsc, które posłużyły jako plany zdjęciowe lub inspiracje dla filmowej serii. Oto wybrane lokalizacje związane z produkcją filmów o Harrym Potterze – od słynnych brytyjskich zabytków po mniej oczywiste zakątki, które mogą zaskoczyć nawet oddanych fanów sagi. Co ciekawe, poza miejscami, gdzie kręcono filmy, można też odwiedzić specjalne parki rozrywki, a nawet hotel Harry'ego Pottera! Odwiedź plany zdjęciowe Harry'ego Pottera w Wielkiej Brytanii Dworzec King’s Cross w Londynie Świat Pottera: Peron 9¾ to legendarne miejsce, z którego Harry Potter i jego przyjaciele co roku wyruszają Ekspresem Hogwart do Szkoły Magii i Czarodziejstwa. Świat rzeczywisty: Londyn to jedno z najciekawszy miast dla kinomanów. W filmach o Harrym Potterze sceny związane z odjazdem do Hogwartu realizowano głównie w rejonie peronów 4 i 5 londyńskiej stacji King’s Cross, a nie przy rzeczywistych peronach 9 i 10. Z czasem dworzec stał się ważnym punktem na mapie fanów serii – ustawiono tam tabliczkę „Peron 9¾” oraz charakterystyczny wózek „znikający” w ścianie, upamiętniający filmowy fenomen. Goathland, North Yorkshire Świat Pottera: Stacja Hogsmeade…

gdzie-krecono-harry-ego-pottera-8fd8583.jpg
width: 2813
height: 1875

Dziobak jest jeszcze dziwniejszy, niż sądziliśmy. Oprócz dzioba ma też inne cechy ptaków
type: item
date: 2026-05-01T07:14:08.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: australia
subject: ssaki
subject: zwierzęta
description: Dziobak od zawsze był biologiczną zagadką. Kiedy w 1799 roku pierwszy wypchany okaz dotarł do Europy, przyrodnicy byli przekonani, że to oszustwo – zszyta z różnych zwierząt hybryda. Dziś, ponad dwieście lat później, to niewielkie zwierzę z rzek wschodniej Australii wciąż potrafi zszokować świat nauki. Najnowsze badania opublikowane w czasopiśmie „Biology Letters” ujawniają, że dziobak posiada cechę, której nie ma żaden inny znany ssak na Ziemi.
encoded: Do znanej listy dziwactw dziobaka – dzioba kaczki, ogona bobra, gadziego składania jaj (dziobaki to obok kolczatek jedyne żyjące stekowce – ssaki składające jaja) oraz jadowitych ostróg u samców jak u węża – naukowcy dopisali właśnie kolejny punkt. Okazuje się, że dziobak jest jedynym ssakiem posiadającym puste struktury melaniny, co dotychczas uznawano wyłącznie za domenę ptaków. Zagadka ukryta w sierści U kręgowców pigment zwany melaniną odpowiada nie tylko za kolor skóry, futra czy piór, ale również chroni przed promieniowaniem UV i pomaga regulować temperaturę ciała. Melanina jest zamknięta w mikroskopijnych strukturach wewnątrz komórek, zwanych melanosomami. Ich kształt zazwyczaj zdradza barwę. Eulomelanina odpowiada za odcienie czerni i ciemnego brązu i znajduje się zwykle melanosomach podłużnych. Za kolory czerwone, żółte i pomarańczowe odpowiada feomelanina, która występuje w melanosomach sferycznych. U wszystkich badanych dotąd ssaków – od gryzoni po naczelne – struktury te są zawsze lite (pełne). Tymczasem u ptaków melanosomy bywają puste lub płaskie, co pozwala im tworzyć olśniewające, opalizujące kolory, jak w przypadku pawich piór. Na pewno nie zaskoczy was, że dziobaki mają zupełnie inaczej niż pozostałe ssaki. Zaskakujące i ekscytujące dziobaki Zespół pod kierownictwem Jessiki Leigh Dobson z Uniwersytetu w Gandawie dokonał odkrycia podczas tworzenia bazy danych melanosomów ssaków. Badacze zauważyli dwie anomalie: Melanosomy dziobaka są głównie sferyczne, co teoretycznie powinno dawać rudawe futro, tymczasem zwierzę jest ciemnobrązowe. Część tych struktur jest całkowicie pusta w środku, dokładnie tak jak u ptaków. – Według naszej najlepszej wiedzy to jedyny przykład pustych melanosomów u ssaków – przyznała Dobson. W przeciwieństwie do ptaków, u dziobaka są one jednak rozmieszczone losowo w korze włosa, co oznacza, że nie tworzą efektu opalizacji (zmiennych barw w zależności od kąta padania światła). Dlaczego dziobaki mają melanosomy jak ptaki? To pytan…

GettyImages-92544834-36d1be0.jpg
width: 5100
height: 3414

Legendarny wilk tasmański przetrwał. Na skałach odnaleziono jego wizerunki
type: item
date: 2026-04-01T14:14:52.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Przyroda
subject: archeologia
subject: australia
subject: dzikie zwierzęta
subject: odkrycia archeologiczne
description: Wilki tasmańskie wyginęły w Australii 3000 lat temu? Nowe odkrycia sugerują coś innego. To legendarne zwierzę „żyje” w postaci malowideł sprzed zaledwie tysiąca lat. Archeolodzy dowodzą, że drapieżnik dzielił przestrzeń z ludźmi znacznie dłużej, niż sądzili przyrodnicy.
encoded: W powszechnej opinii archeolodzy zajmują się bardzo odległymi dziejami człowieka. Czasem jednak ich praca dotyczy również dawnych gatunków zwierząt. Tak też jest w tym przypadku. Legendarne stworzenia na skałach Zespół badaczy pod kierunkiem prof. Paula Taçona, szefa Katedry Badań nad Sztuką Naskalną Uniwersytetu Griffith, we współpracy z organizacją Traditional Owners udokumentował 14 nieznanych wizerunków wilka tasmańskiego (określanego też wilkoworem) oraz dwa wizerunki diabłów tasmańskich na skałach w północno-zachodniej Ziemi Arnhema w australijskim Terytorium Północnym. Artykuł na ten temat opublikowano w czasopiśmie „Archaeology in Oceania”. W ocenie prof. Taçona wilki tasmańskie były bardziej rozpowszechnione i miały większe znaczenie kulturowe w kontynentalnej Australii niż diabły tasmańskie. Znanych jest w sumie tylko 25 wizerunków naskalnych diabłów tasmańskich w porównaniu z ponad 160 przedstawieniami wilków tasmańskich. Co sztuka naskalna mówi o zagadkowych zwierzętach? Analizując wiek przedstawień naskalnych badacze sugerują, że wielki tasmańskie mogły przetrwać na kontynencie australijskim znacznie dłużej niż sądzono. Powszechnie uważa się, że wymarły w kontynentalnej Australii 3000 lat temu, a przetrwały do XX w. na Tasmanii. Teraz eksperci postulują, że być może znalazły schronienie w odizolowanych regionach Australii, takich jak Arnhem Land czy Kimberley. Stąd pojawiły się jako bohaterowie sztuki naskalnej. Wilk tasmański był największym współczesnym drapieżnym torbaczem. Zwierzę to osiągało wagę od 15 do 35 kg przy długości ciała wynoszącej 85–118 cm. Jego cechą charakterystyczną była płowa sierść z kilkunastoma poprzecznymi pręgami. Jako drapieżnik prowadzący nocny tryb życia, polował głównie na wombaty i kangury. Znaczenie legendarnego zwierzęcia dla ludności rdzennej Joey Nganjmirra, mężczyzna z plemienia Djalama z zachodniej Ziemi Arnhema i współautor badania, powiedział, że te wilki tasmańskie były nieodłączną częścią życia jego przodków. – O…

wilk-458e7c2.jpg
width: 1575
height: 1050

Apokaliptyczne niebo nad Australią. Krwistoczerwony kolor zdumiał mieszkańców kontynentu
type: item
date: 2026-03-30T13:15:15.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Przyroda
subject: Traveler
subject: australia
subject: burza piaskowa
subject: cyklon
subject: niebo
description: Nagrania z Australii Zachodniej obiegły media na całym świecie – niebo przybrało intensywnie czerwony, niemal nienaturalny kolor, który wielu internautów określało jako „apokaliptyczny”. Zdjęcia i filmy z tego zjawiska wywołały ogromne poruszenie i lawinę komentarzy w sieci. Co tak naprawdę wydarzyło się nad Australią?
encoded: Spektakularne obrazy czerwonego nieba nad Australią Zachodnią pojawiły się tuż przed nadejściem tropikalnego cyklonu Narelle, który uderzył w region z silnym wiatrem i intensywnymi opadami. Mieszkańcy m.in. Shark Bay obserwowali niezwykłe zjawisko atmosferyczne, gdy powietrze wypełniła gęsta warstwa pyłu, a niebo rozświetliły intensywne odcienie pomarańczu i czerwieni. Cyklon kilkukrotnie docierał do lądu, przynosząc dynamiczne zmiany pogody, jednak to właśnie niecodzienny wygląd nieba przyciągnął największą uwagę. Skąd wzięły się te niezwykłe kolory i czy rzeczywiście było się czego obawiać? Dlaczego niebo nad Australią zrobiło się czerwone? Świadkowie opisują zjawisko Niezwykłe zjawisko, które rozegrało się 27 marca nad Australią Zachodnią, szczególnie w rejonie Shark Bay, zaskoczyło zarówno mieszkańców, jak i obserwatorów na całym świecie. W miarę zbliżania się cyklonu powietrze zaczęło wypełniać się gęstym pyłem unoszonym przez silne podmuchy wiatru, co zmieniało kolor nieba z jasnopomarańczowego na intensywnie czerwony. Relacje świadków wskazują, że proces ten następował stopniowo – najpierw pojawiła się delikatna poświata, która z czasem przybrała bardziej nasycony odcień. – Niebo robiło się coraz bardziej pomarańczowe w miarę upływu popołudnia, aż w końcu wyszliśmy na zewnątrz i zobaczyliśmy ten niezwykły kolor – relacjonowała Kerrie Shepherd z Shark Bay Caravan Park, podkreślając, że nigdy wcześniej nie widziała podobnego zjawiska. Warunki atmosferyczne były przy tym wyjątkowo trudne – unoszący się pył był wyraźnie odczuwalny, ograniczał widoczność i dostawał się do oczu oraz dróg oddechowych. Jak opisywali mieszkańcy, drobiny były obecne niemal wszędzie, co potęgowało wrażenie obcowania z czymś niecodziennym. – Pył był wyczuwalny w ustach i gardle, czuć go było nawet między zębami i w oczach – wspominała Shepherd w rozmowie z Australian Broadcasting Corporation (ABC). Choć w innych częściach regionu zjawisko przybrało łagodniejszą formę, a niebo miało racze…

zdj-51-af7b873.jpg
width: 5120
height: 3410

Uznano go za wymarłego, ale powrócił. Poznaj kanguroszczura – niezwykłego „ogrodnika” Australii
type: item
date: 2026-03-29T08:02:20.000Z
creator: Marzena Wardyn-Kobus
subject: Przyroda
subject: australia
subject: dzikie zwierzęta
subject: ochrona zwierząt
subject: ssaki
description: Kanguroszczur to jedno z mniej znanych, a jednocześnie najbardziej intrygujących zwierząt Australii. Przez dekady wiele jego populacji zniknęło z mapy kontynentu, a jeden z gatunków uznano nawet za wymarły, zanim ponownie odkryto go pod koniec XX wieku. Dziś kanguroszczury są symbolem kruchości australijskich ekosystemów i przykładem tego, jak szybko zmiany środowiskowe mogą wpłynąć na los całej grupy ssaków.
encoded: Spis treści: Występowanie i tryb życia Gatunki należące do rodzaju kanguroszczurów Zagrożenia i status ochrony Kanguroszczur to potoczna nazwa przedstawicieli rodzaju Potorous, należącego do rodziny Potoroidae w obrębie torbaczy. Został on opisany naukowo w 1804 roku, a jego nazewnictwo było przedmiotem sporów taksonomicznych w XIX wieku. Rodzaj ten obejmuje cztery gatunki, z których trzy żyją współcześnie, a jeden uznawany jest za wymarły. Są to niewielkie torbacze o zwartej sylwetce, stosunkowo długich tylnych kończynach i ogonie pełniącym funkcję stabilizującą podczas poruszania się skokami. Ich masa ciała zależy od gatunku i waha się od 0,66 kg w przypadku kanguroszczurów myszatych do nawet 2,2 kg w przypadku kanguroszczurów długonogich. Charakterystyczną cechą kanguroszczurów jest budowa czaszki i uzębienia. Współczesne gatunki mają wydłużoną i wąską czaszkę, natomiast forma wymarła wyróżniała się szerszym, spłaszczonym profilem. Silnie rozwinięte kły oraz wyspecjalizowane przedtrzonowce pozwalają im skutecznie przetwarzać pokarm roślinny i grzybowy. Występowanie i tryb życia Kanguroszczur występuje wyłącznie w Australii. Współczesne populacje są rozproszone i zajmują ograniczone obszary południowo-wschodniej oraz południowo-zachodniej części kontynentu, a także Tasmanii. Dawniej zasięg rodzaju był znacznie szerszy, jednak presja środowiskowa i działalność człowieka doprowadziły do jego drastycznego zmniejszenia. Środowiskiem życia kanguroszczurów są przede wszystkim lasy i zarośla. Najchętniej bytują w leśnym poszyciu. Zwierzęta te prowadzą głównie nocny tryb życia. W ciągu dnia ukrywają się, a po zmroku wyruszają na poszukiwanie pokarmu. Ich dieta opiera się w dużej mierze na grzybach, korzonkach, trawach i larwach. Kanguroszczury wykorzystują silnie rozwinięty węch. Po zlokalizowaniu potencjalnego źródła pożywienia kopią w celu wydobycia pokarmu. W ten sposób przyczyniają się do rozprzestrzeniania zarodników grzybów i odgrywają istotną rolę w funkcjonowaniu …

kanguroszczur-77141f3.jpg
width: 1800
height: 1200

W mózgu kobiety zagnieździł się pasożyt, którego wcześniej nie widziano u ludzi. Intruz wywołał niezwykłe choroby i niepamięć
type: item
date: 2026-02-27T12:59:42.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: australia
subject: mózg
subject: pasożyty
subject: węże
description: Wyobraź sobie, że zwyczajny spacer po dzikiej łące i zerwanie rosnących tam ziół całkowicie zmienia twoje życie. Tak zaczęła się historia 64-letniej kobiety z Australii, która przez długie miesiące zmagała się z niewyjaśnionymi dolegliwościami: bólem brzucha, suchym kaszlem, nawracającą gorączką a z czasem z zanikami pamięci. Żadne leki nie pomagały, a badania – zamiast przynosić odpowiedzi – dodawały tylko coraz więcej pytań. Odpowiedź kryła się w mózgu.
encoded: W głowie kobiety zagnieździł się pasożyt, którego nigdy wcześniej nie widziano u ludzi. Lekarze nie przypuszczali, że mógł być on powodem wszystkich dolegliwości, które na przestrzeni miesięcy dotykały Australijkę. Nicień dosłownie niszczył cały jej organizm. Jak pasożyt zagnieździł się w mózgu kobiety i jak udało się go odkryć? Po miesiącach przewlekłego bólu brzucha i kaszlu pojawiły się kolejne symptomy, których nie można było zbagatelizować. Kobieta zaczęła mieć problemy z pamięcią, zaburzenia nastroju, zapadła na depresję. Zaczęły występować zmiany na wątrobie. Coraz częściej zapominała prostych rzeczy, traciła orientację. Lekarze niemal przez rok szukali przyczyny, a australijka bezskutecznie krążyła pomiędzy specjalistami. Wreszcie zlecono rezonans magnetyczny – i wtedy zobaczyli w jej mózgu niepokojącą zmianę. Biopsja przyniosła przełom: z tkanki wydobyto żywego, czerwonego nicienia. Pasożyt, dotąd spotykany jedynie u pytonów dywanowych, zamieszkał w ludzkim mózgu. Jak pasożyt przeniknął do mózgu kobiety? Ophidascaris robertsi, długi na 8 centymetrów i cienki jak sznurówka, przedostał się do ciała kobiety najprawdopodobniej wraz z dzikimi ziołami zebranymi w okolicy zamieszkałej przez węże. Jego obecność tłumaczyła wszystkie dotychczasowe objawy – od przewlekłego zapalenia płuc po zaburzenia pamięci. Leczenie i powrót do zdrowia po zakażeniu pasożytem Zespół neurochirurgów usunął pasożyta podczas operacji mózgu. Po zabiegu wdrożono leczenie przeciwpasożytnicze – albendazol oraz iwermektynę – i długotrwałą terapię sterydową. W ciągu kilku miesięcy zmiany w płucach i wątrobie ustąpiły, a kobieta powoli odzyskiwała sprawność umysłową. Jak dochodzi do zakażenia Ophidascaris robertsi? Jaja Ophidascaris robertsi trafiają na rośliny wraz z odchodami pytonów. Nawet nieświadomy kontakt z zanieczyszczonymi liśćmi czy ziemią może wystarczyć, by stać się żywicielem tego nietypowego pasożyta. Lekarze zaznaczają, że najważniejsza jest więc profilaktyka: dokładne mycie dzi…

Kabang-3-e58e6a0.jpg
width: 2700
height: 1800

Myślały, że to wrak. Matka i córka odkryły największą kolonię korali na świecie
type: item
date: 2026-02-27T07:47:12.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: australia
subject: biologia
subject: nurkowanie
subject: oceany
subject: odkrycia
subject: wielka rafa koralowa
description: Największy koral na świecie został odkryty przez matkę i córkę podczas nurkowania u wybrzeży Australii. Znalezisko na Wielkiej Rafie Koralowej zaskoczyło nawet doświadczonych badaczy i może zmienić sposób, w jaki patrzymy na odporność raf koralowych.
encoded: Jan Pope i Sophie Kalkowski-Pope to matka i córka działające w programie nauki obywatelskiej. Podczas nurkowania niedaleko Cairns w Australii, natknęły się na strukturę koralową o tak ogromnych rozmiarach, że przebiła wszystkie znane do tej pory. Znalezisko to przesuwa granice naszej wiedzy o tym, jak duże mogą być pojedyncze kolonie koralowców. Wszystko zaczęło się od pasji Jan Pope do fotografii podwodnej. Podczas nurkowania na mało znanym fragmencie Wielkiej Rafy Koralowej, zauważyła ciemny kształt, który przypominał wrak statku. Okazało się jednak, że to nie stal, a żywy organizm. Jan wróciła na miejsce ze swoją córką Sophie, która zawodowo zajmuje się ochroną mórz w organizacji Citizens of the Reef. Sophie spędziła kilka godzin dokumentując znalezisko. Przepłynięcie wzdłuż całego koralowca zajęło jej aż trzy minuty i natychmiast uświadomiło, że ma do czynienia z czymś wyjątkowym na skalę światową. Rekordowe wymiary i precyzyjne mapowanie 3D Dalsze badania, przeprowadzone we współpracy z naukowcami, potwierdziły skalę odkrycia. Gigantyczny koralowiec należy do gatunku Pavona clavus. Kolonia ma kształt litery „J”, mierzy aż 111 metrów długości i zajmuje powierzchnię blisko 4000 metrów kwadratowych – co można porównać do rozmiaru boiska piłkarskiego. Aby dokładnie zmierzyć obiekt, wykorzystano zaawansowaną technikę fotogrametrii, wykonując tysiące zdjęć, z których złożono trójwymiarowy model kolonii. Jest to obecnie najdokładniej zmapowana wielka struktura koralowa na świecie. Eksperci, m.in. dr Andy Ridley, podkreślają niezwykłość znaleziska i fakt, że koralowiec-gigant tak długo pozostawał nieodkryty. Poprzedni rekord wielkości kolonii także należał do korala Pavona clavus, żyjącego w wodach Wysp Salomona. Nadzieja ukryta w głębinach Odkryta kolonia Pavona clavus jest w doskonałym stanie, jakby zupełnie nie dotknęło jej zjawisko masowego blaknięcia raf koralowych. Naukowcy przypuszczają, że było to możliwe dzięki specyficznej lokalizacji, w której chłodne prądy …

matka-corka-koral-6a930de.jpg
width: 1575
height: 1050

Świat ma dość turystów? Tu tego nie odczujesz. Oto 10 najbardziej gościnnych miejsc
type: item
date: 2026-02-15T08:12:45.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: argentyna
subject: australia
subject: brazylia
subject: japonia
subject: litwa
subject: namibia
subject: ranking
subject: stany zjednoczone
subject: tajwan
subject: turystyka
subject: wielka brytania
subject: włochy
description: W czasach, gdy w wielu popularnych kurortach coraz częściej mówi się o nadmiarze turystów, gościnność przestaje być oczywistością, a staje się wartością samą w sobie. Nikt nie chce przyjechać na wymarzony urlop tylko po to, by poczuć, że jest nieproszonym gościem. Dlatego przy wyborze kierunku coraz więcej osób zwraca uwagę nie tylko na krajobrazy czy atrakcje, lecz także na nastawienie mieszkańców. Gdzie więc podróżni mogą liczyć na autentycznie życzliwe przyjęcie i poczucie, że są naprawdę mile widziani?
encoded: Rosnące zjawisko overtourismu sprawia, że w części najpopularniejszych regionów świata relacje między turystami a lokalnymi społecznościami stają się napięte. W niektórych miejscach wprowadzane są dodatkowe opłaty, limity odwiedzających czy restrykcje mające ograniczyć napływ gości – jak dzieje się to choćby w niektórych regionach Hiszpanii czy w alpejskich obszarach północnych Włoch. Równocześnie istnieją destynacje, które wciąż budują swoją markę na otwartości i wysokiej jakości obsługi. To właśnie one znalazły się w najnowszym zestawieniu najbardziej gościnnych miejsc na świecie na 2026 rok, przygotowanym w ramach corocznego plebiscytu Booking.com Traveller Review Awards. Montepulciano, Toskania – gościnność w sercu włoskiej krainy wina Montepulciano to przykład miejsca, w którym turysta od pierwszych chwil czuje się bardziej gościem niż klientem. Położone na wzgórzu w południowej Toskanii miasto zachowało średniowieczny układ ulic i kamienną zabudowę, dzięki czemu spacer po jego stromych zaułkach ma niemal filmowy charakter. Gościnność budowana jest tu wokół lokalnych tradycji – od rodzinnych trattorii po niewielkie enoteki, w których właściciele chętnie opowiadają o winie Vino Nobile di Montepulciano. Region uchodzi za jeden z najważniejszych obszarów winiarskich we Włoszech, ale mimo renomy nie zatracił kameralności. Mieszkańcy przyzwyczajeni są do odwiedzających, lecz wciąż utrzymują bezpośredni, serdeczny kontakt, co sprawia, że pobyt ma charakter osobisty, a nie anonimowy. Otaczające miasto wzgórza, gaje oliwne i winnice dodatkowo wzmacniają poczucie spokoju i autentyczności. Warto dodać, że właśnie tu kręcono sceny „włoskiego miasta” w filmie „Zmierzch: Księżyc w nowiu”, choć w fabule miejsce to występowało jako Volterra. Magong na Tajwanie – tradycja, świątynie i azjatycka serdeczność Magong, położone na archipelagu Penghu, łączy nadmorskie krajobrazy z silnie zakorzenioną kulturą religijną i społeczną. Jednym z najważniejszych punktów miasta jest świątyn…

Montepulciano-750c9be.jpg
width: 8051
height: 4926

Nie czekają na towarzystwo, wyjeżdżają w pojedynkę. Te miejsca w 2026 wybierają solo podróżnicy
type: item
date: 2026-02-01T14:23:44.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Lifestyle
subject: Traveler
subject: australia
subject: japonia
subject: nowa zelandia
subject: podróże
subject: ranking
description: Podróżowanie w pojedynkę przestaje być niszowym wyborem, a staje się jednym z najszybciej rosnących trendów w turystyce. Coraz więcej osób stawia na niezależność, własne tempo i swobodę decyzji zamiast kompromisów typowych dla wyjazdów grupowych. Gdzie w 2026 roku najchętniej ruszą solo podróżnicy?
encoded: Okres po pandemii wzmocnił potrzebę autonomii i komfortu płynącego z samodzielnego odkrywania świata, a podróże solo dają możliwość skupienia się na własnych potrzebach, zainteresowaniach i rytmie dnia, bez konieczności dostosowywania planu do innych. Branża turystyczna szybko odpowiedziała na te oczekiwania, rozwijając ofertę elastycznych usług, spersonalizowanych doświadczeń i rozwiązań sprzyjających osobom podróżującym samotnie. Nic dziwnego, że segment ten rośnie w imponującym tempie – globalna wartość rynku podróży solo wyniosła w 2024 roku ponad 482 mld dolarów, a prognozy wskazują, że do 2030 roku może przekroczyć 1 bilion dolarów. Dlaczego coraz więcej osób rusza w świat w pojedynkę? Dynamiczny wzrost popularności podróży w pojedynkę nie jest już chwilową modą, lecz wyraźnym kierunkiem rozwoju całego rynku turystycznego. Zjawisko to napędza kilka grup jednocześnie: rosnąca liczba singli, cyfrowi nomadzi pracujący zdalnie z różnych zakątków świata, a także aktywni seniorzy, którzy po zakończeniu kariery zawodowej decydują się realizować długo odkładane plany podróżnicze. Szczególnie widoczne jest to wśród milenialsów i przedstawicieli pokolenia Z, dla których wyjazd solo staje się formą inwestycji w siebie – sposobem na doświadczenie przygody, wyjście poza strefę komfortu i budowanie poczucia sprawczości. Badania Solo Traveler World pokazują, że aż 75% osób podróżujących samotnie wskazuje na korzyści osobiste, takie jak poprawa dobrostanu psychicznego i troska o siebie. Tendencję tę potwierdzają również dane Skyscanner, według których ponad połowa respondentów deklaruje preferencję dla samodzielnego odkrywania świata. Raport FTLO Travel, analizujący plany osób w wieku 25–39 lat, wskazuje dodatkowo, że motywacją nr 1 jest po prostu chęć zobaczenia świata – taką odpowiedź wybrało blisko 74,6% ankietowanych. Zainteresowanie koncentruje się głównie na regionach Australii i Oceanii, Azji oraz Europy, a w dalszej kolejności Ameryki Południowej i Afryki. Co istotne,…

shutterstock2397663857-08bf210.jpg
width: 7008
height: 4672

Czym były kangury-giganty? Naukowcy odkryli tajemnicę skaczących kolosów sprzed tysięcy lat
type: item
date: 2026-01-26T07:55:23.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Przyroda
subject: australia
subject: dzikie zwierzęta
subject: ewolucja
subject: kangury
description: Kangury większe niż niedźwiedzie? Takie zwierzęta żyły w Australii tysiące lat temu. Choć przez lata wątpiono w ich zdolność do skakania, teraz pojawił się przełom. Ćwierćtonowe kangury być może kicały, chociaż inaczej niż ich dzisiejsi krewni.
encoded: Dzisiejsze kangury to największe żyjące ssaki poruszające się za pomocą skoków. Samce kangura rudego ważą maksymalnie około 90 kilogramów. Są one ponad dwukrotnie lżejsze niż ich wymarli, gigantyczni krewni z plejstocenu, którzy żyli jeszcze kilkanaście tysięcy lat temu. Czy gigantyczne kangury naprawdę potrafiły skakać jak dzisiejsze? Ścięgna współczesnych kangurów działają jak sprężyny, które bardzo wydajnie magazynują energię. Dzięki temu potrafią skakać na bardzo długie dystanse. Kości ich stóp posiadają specjalne wzmocnienia strukturalne odporne na duże przeciążenia. W porównaniu do swoich przodków, dzisiejsze kangury są mistrzami szybkości. Naukowcy długo sądzili, że wymarłe olbrzymy nie potrafiły kicać. W publikacji na łamach „Scientific Reports” dowodzą jednak czegoś innego. Kangury wielkości niedźwiedzi W epoce plejstocenu, trwającej od około 2,6 miliona do 11 700 lat temu, po Australii chodziły kangury z rodzaju Protemnodon, które ważyły nawet 250 kilogramów. Dla porównania, dzisiejszy największy kangur rudy waży zaledwie około 90 kilogramów. Przez lata badacze sądzili, że tak wielkie zwierzęta po prostu nie mogły skakać. Starsze modele matematyczne sugerowały, że granica masy dla dwunożnego skoku to około 160 kilogramów. Powyżej tej wagi kości i ścięgna miałyby rzekomo pękać pod wpływem ogromnych przeciążeń. Uważano więc, że te olbrzymy były skazane na powolne kroczenie na czterech nogach lub specyficzny chód. Teorie te stawiały Protemnodona w roli powolnego, ociężałego kolosa. Biomechaniczne śledztwo w skamieniałościach Zespół pod kierownictwem Megan Jones z Uniwersytetu w Manchesterze, postanowił sprawdzić te założenia bezpośrednio na materiale kopalnym. Naukowcy zbadali 134 okazy, w tym 40 cennych kości wymarłych gatunków. – Wcześniejsze szacunki opierały się na prostym powiększeniu współczesnych kangurów (…). Nasze odkrycia pokazują, że te zwierzęta nie były po prostu większymi wersjami dzisiejszych kangurów, ale miały inną budowę, która pomagała im r…

gigantyczne-kangury-a3c868d.jpg
width: 2813
height: 1875

Seria ataków rekinów w Australii. Zamknięto ponad 40 plaż
type: item
date: 2026-01-22T11:56:02.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Kierunki
subject: Przyroda
subject: Traveler
subject: australia
subject: plaże
subject: pogoda
subject: rekiny
description: Do niezwykle rzadkiej sytuacji doszło w Australii. W ciągu zaledwie dwóch dni rekiny zaatakowały cztery osoby. Eksperci tłumaczą zachowanie rekinów ekstremalnymi warunkami pogodowymi w Nowej Południowej Walii.
encoded: Rekiny zaatakowały w: Vaucluse, Dee Why i Manly (Sydney) oraz w Point Plomer, około 460 kilometrów na północ od Sydney. Ta niespotykana fala zmusiła władze do zamknięcia blisko 40 plaż i wywołała burzliwą debatę na temat bezpieczeństwa wód. Gdzie i jak zaatakowały rekiny? Pierwszy i najpoważniejszy atak miał miejsce w niedzielę 18 stycznia w Sydney, w pobliżu Shark Beach w parku Nielsen w dzielnicy Vaucluse. Ofiarą był 12-latek z klubu North Bondi Surf Life Saving Club, który skakał ze znajomymi do wody z popularnego miejsca, znanego jako „Jump Rock”. Chłopak doznał poważnych obrażeń obu nóg i walczy o życie w szpitalu w Randwick. Przeżył tylko dzięki poświęceniu przyjaciół, którzy wyciągnęli go na brzeg i udzielili pierwszej pomocy. Kolejne trzy nastąpiły niedługo potem, w ciągu zaledwie 48 godzin. W poniedziałek rano na plaży Dee Why rekin odgryzł fragment deski surfingowej 11-letniego chłopca, który na szczęście nie odniósł obrażeń. Tego samego dnia po południu, na pobliskiej plaży North Steyne w Manly, 25-letni surfer został dotkliwie pogryziony w nogę i trafił do szpitala. Ostatni atak miał miejsce we wtorek rano w Point Plomer, gdzie 39-letni mężczyzna doznał na szczęście tylko drobnych skaleczeń – ochroniła go jego własna deska surfingowa. Co wstąpiło w żarłacze tępogłowe? Eksperci wskazują, że za ataki najprawdopodobniej odpowiada jeden garunek rekina: żarłacz tępogłowy (Carcharhinus leucas , ang. bull shark). Ryby te latem migrują na południe, w okolice Sydney. Zachowanie rekinów prawdopodobnie wynika z ekstremalnej pogody: rekordowe opady deszczu, najsilniejsze od 10 lat, spłukały do oceanu zanieczyszczenia i osady, a woda zrobiła się mętna. Żarłacze tępogłowe potrafią żyć zarówno w wodzie słonej, jak i słodkiej, zatem wahania zasolenia po opadach nie zrobiły na nich wrażenia. Rekiny te potrafią polować także w mętnej wodzie – polegają wtedy na zmyśle dotyku i stosują taktykę „próbnych ugryzień”. Właśnie takie zachowanie może odpowiadać za serię ataków. No…

ataki-rekinow-c477261.jpg
width: 5783
height: 3855

Archeolodzy odkryli najstarsze malowidło naskalne na świecie. Tajemnicza dłoń sprzed 70 000 lat
type: item
date: 2026-01-22T07:00:45.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: australia
subject: homo sapiens
subject: sztuka
subject: wyspy indonezji
description: Malowidło naskalne, które przedstawia ludzką dłoń, powstało tysiące lat przed przedstawieniami zwierząt z jaskini w Lascaux. To najstarsze takie dzieło sztuki na świecie ma około 68 tysięcy lat. Archeolodzy ustalili, że zostało wykonane przez Homo sapiens. Dlaczego to odkrycie może być przełomowe?
encoded: W naszym kręgu kulturowym najbardziej znane malowidła naskalne pochodzą z zachodniej Europy. Szczególnie popularne są te z jaskini Lascaux czy Chauveta. Jednak w porównaniu do sztuki naskalnej odkrytej właśnie w Indonezji, są one zdecydowanie późniejsze – bo aż o kilkadziesiąt tysięcy lat. Nowe odkrycie opublikowano na łamach „Nature”. Pierwszym autorem artykułu jest Adhi Agus Oktaviana z australijskiego Griffith University oraz indonezyjskiej Narodowej Agencji Badań i Innowacji. Dłoń jak pazur dzikiego zwierzęcia Indonezyjskie malowidło, odkryte w jaskini Liang Metanduno w południowo-wschodniej części wyspy Sulawesi, jest niemal niewidoczne gołym okiem. Obok malowidła dłoni widoczne są zdecydowanie bardziej wyraźne malowidła z późniejszych okresów, w tym takie ukazujące być może kurę. Nie jest zatem tak spektakularne, jak sztuka naskalna z jaskini Lascaux z wieloma przedstawieniami dzikich zwierząt. Co dostrzegli naukowcy? W ich ocenie jest to negatyw dłoni człowieka. Wykonano go techniką szablonu, przykładając dłoń bezpośrednio do powierzchni wapiennej ściany. Wokół tak ułożonej dłoni rozpylano czerwony pigment, co po jej zabraniu utworzyło jasny zarys dłoni na kolorowym tle. Archeolodzy sugerują, że pigment wypluwano na dłoń. Po stworzeniu podstawowego obrysu, artysta celowo zwęził kontury palców, sprawiając, że dłoń zaczęła przypominać drapieżny pazur. Efekt ten mógł zostać osiągnięty albo poprzez precyzyjne domalowanie pigmentu, albo przez specyficzne przesuwanie dłoni w trakcie procesu rozpylania farby. „Zaawansowana metoda” – Ta sztuka może symbolizować ideę ścisłego związku między ludźmi a zwierzętami, co wydaje się być widoczne już w bardzo wczesnej sztuce malarskiej z Sulawesi, z co najmniej jednym przykładem sceny przedstawiającej postacie, które interpretujemy jako przedstawienia istot częściowo ludzkich, częściowo zwierzęcych – powiedział prof. Adam Brumm z Griffith University, jeden z autorów publikacji. Zastosowanie tak zaawansowanych i złożonych meto…

dlon-d159542.png
width: 1800
height: 1200

Najgroźniejszy ptak świata: czy zasłużył na swoją złą sławę? Nowe fakty o gigancie z lasów deszczowych
type: item
date: 2026-01-07T08:01:32.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: australia
subject: nowa gwinea
subject: ochrona gatunkowa
subject: ochrona przyrody
subject: ptaki
subject: zagrożenia
subject: zagrożone gatunki
description: Czy kazuar to naprawdę najniebezpieczniejszy ptak na świecie? Jego ataki są niezwykle rzadkie, ale przyczyniły się do nadania mu etykiety zabójcy. Jednak dziś to on jest w opałach. Największym zagrożeniem dla przetrwania kazuarów jest utrata siedlisk i działalność człowieka.
encoded: Spis treści: Współczesny dinozaur z lasów deszczowych Jak kazuary zyskały złą sławę? Kazuar: troskliwy ojciec Bohaterowie mitów i ekosystemów Kazuary znikają. Jak je chronić? Kazuary mierzą ponad półtora metra wysokości, potrafią biec z prędkością do 50 km/godz. i skakać na wysokość dwóch metrów. Ważą do 80 kg i posiadają ostre jak brzytwa szpony o długości 12 centymetrów, a ich potężne kopnięcie może łamać kości, uszkadzać narządy wewnętrzne, a nawet być śmiertelne. Dwa odnotowane w historii przypadki śmierci ludzi sprawiły, że ptak ten trafił do Księgi Rekordów Guinnessa jako „najniebezpieczniejszy na świecie”. Współczesny dinozaur z lasów deszczowych Naukowcy twierdzą jednak, że skupianie się na ich potencjalnej agresji przysłania fakt, jak ważne są one dla nauki, historii i równowagi ekosystemów. Kazuary, podobnie jak większość współczesnych ptaków, są bezpośrednimi potomkami teropodów (dwunożnych dinozaurów), a ich hełmiasta narośl na głowie wybitnie przypomina prehistorycznych przodków. Jak mówi Todd Green, paleontolog z New York Institute of Technology, badanie tych ptaków działa niczym wehikuł czasu, pomagając paleontologom wyobrazić sobie, jak mogły zachowywać się wymarłe dinozaury. Jak kazuary zyskały złą sławę? Allen Sheather z Cassowary Recovery Team uważa, że przez ponad 30 lat pracy z tymi ptakami błędnie je ocenialiśmy. Twierdzi on, że kazuary to ptaki bardzo ciekawskie, co bywa mylnie interpretowane jako agresja. Już podczas II wojny światowej ostrzegano żołnierzy stacjonujących w Nowej Gwinei, aby trzymali się od nich z daleka. Sheather wspomina jedno ze swoich spotkań z kazuarem: ptak podszedł do niego, gdy pracował przy domu – jedynie go obserwował, podniósł kilka owoców i odszedł. W historii odnotowano tylko dwa śmiertelne ataki kazuarów na ludzi: w 1926 roku w Australii (nastolatek zaatakował ptaka kijem) oraz w 2019 roku na Florydzie (właściciel ptaka w niewoli). Badanie 150 ataków w Queensland wykazało, że w większości przypadków ptaki broniły…

kazuar-167c710.jpg
width: 3504
height: 1971

Te tradycje świąteczne łamią schematy. Tak wygląda Boże Narodzenie na świecie
type: item
date: 2025-12-20T09:46:35.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: australia
subject: boże narodzenie
subject: Czas na święta
subject: dania
subject: finlandia
subject: islandia
subject: japonia
subject: święta
subject: tradycje
subject: ukraina
subject: wenezuela
description: Zbliżają się Święta Bożego Narodzenia, a wraz z nimi tak dobrze znane nam tradycje, jak dwanaście wigilijnych potraw, dzielenie się opłatkiem, prezenty pod choinką czy spotkania z bliskimi. Choć dla wielu z nas to stały element grudniowych celebracji, w niektórych miejscach na świecie obchody wyglądają zupełnie inaczej. W wielu krajach Boże Narodzenie zaskakuje nieoczywistymi zwyczajami, które potrafią zdumiewać, wzruszać, a czasem nawet bawić.
encoded: Spis treści: Islandia Australia Finlandia Ukraina Dania Wenezuela Japonia Choć często narzekamy, że współczesne święta zdominowały pośpiech, konsumpcja i listy zakupów, spojrzenie na to, jak celebrują je inne kultury, potrafi przywrócić perspektywę. Świąteczne tradycje – ukształtowane przez historię, klimat, lokalne wierzenia i rodzinne wspólnoty – bywają zaskakująco różnorodne. W wielu miejscach świata Boże Narodzenie wciąż zachowuje charakter głęboko symboliczny, a nacisk kładzie się nie tyle na prezenty, ile na wspólnotę, rytuał i tradycje przekazywane z pokolenia na pokolenie. To właśnie ta różnorodność pokazuje, że święta mogą przybierać wiele form, a ich istota pozostaje uniwersalna i obejmuje budowanie więzi, pamięć o bliskich oraz poszukiwanie chwili wytchnienia w rytmie codzienności. Islandia – świąteczna tradycja czytania w ramach jólabókaflóð Islandia od dekad pielęgnuje wyjątkowy zwyczaj, który nie ma odpowiednika w innych częściach świata – jólabókaflóð, czyli „świąteczny zalew książek”. To tradycja głęboko osadzona w historii kraju: narodziła się w czasach II wojny światowej, kiedy przywożenie większości dóbr było ściśle ograniczone, a papier nie podlegał reglamentacji. Książki stały się więc najpraktyczniejszym, a zarazem najbardziej symbolicznym podarunkiem. Dziś rytuał ten wspiera lokalny rynek wydawniczy, a także dbałość o język islandzki, który – mimo silnych instytucjonalnych starań – uznawany jest za jeden z najbardziej zagrożonych zanikiem w Europie w perspektywie długoterminowej. W Wigilię, tuż po uroczystej kolacji, rodziny obdarowują się książkami i spędzają wieczór na lekturze – często przy świetle świec, z gorącą czekoladą lub tradycyjnymi słodyczami w zasięgu ręki. To rytuał na tyle uniwersalny, że można go odtworzyć w każdym zakątku świata. W kraju, w którym zimowa noc trwa niemal bez końca, a literatura od pokoleń buduje poczucie wspólnoty, Boże Narodzenie staje się zatem chwilą wyciszenia – czasem, w którym słowo pisane ponownie zbliża…

swieta-91eecf0.jpg
width: 5760
height: 3840

Kiedy ludzie zasiedlili Australię? Dotarli tam wcześniej niż do Europy – nowe badania zmieniają historię
type: item
date: 2025-12-03T07:49:27.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Historia
subject: australia
subject: homo sapiens
subject: ludzie
subject: ludzkość
subject: migracje
description: Przez dziesięciolecia naukowcy próbowali określić, kiedy i w jaki sposób ludzie znaleźli się w poszczególnych skrawkach globu. Szczególnie interesująca jest Australia – oddalona od reszty świata wyspa, której zagadkę udało się rozwiązać dzięki nowoczesnym analizom DNA. Jak ludzie znaleźli się na Sahul – pradawnym superkontynencie, z którego powstała Australia?
encoded: Najnowsze badania archeologiczne wskazują, że pierwsi Homo sapiens dotarli na tereny dzisiejszej Australii już około 60 tys. lat temu, czyli wcześniej niż do Europy. Mieli wykorzystać dwa różne szlaki migracyjne z Azji Południowo-Wschodniej, a pomogły im… lodowce. Jak Homo sapiens dotarli do Australii? Podczas ostatniej epoki lodowcowej, gdy poziom mórz był o około 120 metrów niższy niż obecnie, Australia, Nowa Gwinea i Tasmania stanowiły część jednego lądu – superkontynentu Sahul. Od dawna toczą się dyskusje dotyczące nie tylko daty pierwszego osadnictwa ludzi na tym terenie, ale także sposobu, w jaki Homo sapiens udało się dotrzeć na ten daleki ląd. Połączenie Australii i sąsiednich wysp ułatwiło żeglarskie migracje ludzi przez rozproszone archipelagi Azji Południowo-Wschodniej. Różnorodność genetyczna dzisiejszych Aborygenów jest jednak świadectwem, że pierwsi osadnicy przybyli przynajmniej dwoma różnymi drogami. Przodkowie Aborygenów przybyli zarówno przez północne obszary Azji Południowo-Wschodniej, jak i przez bardziej południowe szlaki, m.in. przez Indonezję, Malezję i Indochiny. Pierwsi żeglarze byli Aborygenami Badania wskazują, że szczególnie ważną rolę w migracji do Sahul odegrały Nowa Gwinea oraz wyspa Timor, stanowiąc kluczowe etapy „przeprawy” przez tzw. Wallaceę. Przodkowie Aborygenów byli jednymi z pierwszych przedstawicieli Homo sapiens, którzy opanowali sztukę dalekomorskiej żeglugi, umożliwiającej przekraczanie nawet kilkudziesięciokilometrowych barier wodnych. Wyspa za wyspą, wyspa za wyspą, aż w końcu dotarli do Australii. Kiedy ludzie pojawili się w Australii? Najstarsze ślady obecności człowieka w Australii pochodzą z rejonu jeziora Mungo na południowym wschodzie kraju. Wiek tych znalezisk oceniany jest na około 50–60 tys. lat. Odkrycia te obejmują szczątki ludzkie oraz ślady osadnictwa, takie jak narzędzia, paleniska czy świadectwa obróbki zwierząt. Badania pozwoliły stwierdzić, że człowiek pojawił się na tym kontynencie bardzo wcześnie w ska…

FABRIC-KOLAZ-32-25-496bdb7.jpg
width: 2700
height: 1800

Australia straciła kolejnego ssaka. Ten gatunek został oficjalnie uznany za wymarły
type: item
date: 2025-11-04T08:54:48.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Przyroda
subject: australia
subject: wyginięcie gatunków
subject: wyspy
subject: zwierzęta
description: Kolejny endemiczny ssak został oficjalnie uznany za gatunek wymarły. Tym razem ofiarą działań człowieka padło zwierzę, które żyło jedynie na odległej wyspie kontrolowanej przez Australię.
encoded: Wyspa Bożego Narodzenia, położona na południowy-wschód od Jawy na Oceanie Indyjskim, przez lata zmieniała przynależność — od Wielkiej Brytanii, przez administrację japońską i singapurską, aż po dzisiejsze terytorium Australii. Jej izolacja i brak ludzkich osad aż do końca XIX wieku stworzyły idealne warunki dla ewolucji unikatowych gatunków. Teraz jednak naukowcy ogłosili, że na tej wyspie wyginął kolejny z nich, a główną winą obciążono działalność człowieka. Jak człowiek doprowadził do wyginięcia ryjówki z Wyspy Bożego Narodzenia? Kilka dni temu na Czerwoną Listę IUCN w kategorii „wymarły” wpisano ryjówkę z Wyspy Bożego Narodzenia (Crocidura trichura), co dla australijskich biologów stało się symbolem kolejnej porażki w ochronie przyrody. Jak podkreślił prof. John Woinarski z Uniwersytetu Karola Darwina: „To kolejny gatunek, którego nie możemy przekazać naszym wnukom i ich potomkom. Zawiedliśmy ryjówkę, zawiedliśmy wiele innych gatunków i nadal zawodzimy”. Jeszcze pod koniec XIX wieku była ona jednym z najczęściej spotykanych zwierząt na wyspie – nocą jej przenikliwy pisk niósł się po całym lesie deszczowym. Wszystko zmieniło się, gdy w 1888 roku rozpoczęto komercyjne wydobycie fosforytów i pojawili się pierwsi osadnicy. Z każdym statkiem przybywały też gatunki obce, które okazały się dla miejscowej fauny śmiertelnym zagrożeniem. Na wyspę przypadkowo trafił wówczas m.in. szczur śniady (Rattus rattus), a wraz z nim pasożyty, które w krótkim czasie doprowadziły do wyginięcia dwóch endemicznych gatunków gryzoni – szczura Macleara (Rattus macleari) i szczura z Wyspy Bożego Narodzenia (Rattus nativitatis). Utrata naturalnej równowagi ekosystemu była dla ryjówki początkiem końca. Choć przetrwała jeszcze kilka dekad, jej liczebność dramatycznie spadła. W ciągu 120 lat odnotowano zaledwie cztery potwierdzone przypadki jej występowania (dwa w 1958 roku, jeden w 1984 i ostatni w 1985 roku), mimo licznych prób odnalezienia gatunku w kolejnych latach. Dodatkowym ciosem okazały…

IMG8693-5aebe96.jpeg
width: 3730
height: 2798

„Nie bało się mnie!” – maleństwa z australijskiego buszu uratowane od wyginięcia
type: item
date: 2025-10-25T08:45:29.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Przyroda
subject: australia
subject: zagrożone gatunki
description: Numbaty, czyli mrówkożery workowate, to niewielkie ssaki żywiące się termitami. Do XX wieku można je było spotkać na rozległych suchych obszarach Australii. Jednak w latach 70. XX wieku niemal całkowicie zniknęły, do czego przyczyniło się drapieżnictwo ze strony lisów i kotów oraz utrata siedlisk na rzecz człowieka. Ale jest iskierka nadziei. W dwóch rezerwatach zaobserwowano pojawienie się młodych tego gatunku.
encoded: Spis treści: Numbat: rzadki jak panda wielka Powrót numbatów możliwy dzięki izolacji od drapieżników Nadzieja na powrót numbatów po latach suszy Fotoreporter Australian Wildlife Conservancy (AWC) – niezależnej australijskiej organizacji non-profit, której celem jest ochrona zagrożonej dzikiej przyrody i ekosystemów w Australii – nagrał pięć młodych numbatów wychodzących ze swojej nory w Parku Narodowym Mallee Cliffs. Kolejne dwa udało mu się zaobserwować w rezerwacie Scotia Wildlife Sanctuary. Chociaż to zaledwie siedem kilkunastocentymetrowych maluchów, specjaliści zajmujący się odnowieniem populacji gatunków zagrożonych nie kryją swojego zachwytu. Numbat: rzadki jak panda wielka – To wyjątkowe odkrycie, zwłaszcza że mówimy o gatunku, który tak trudno dostrzec na wolności. Zaobserwowanie siedmiu młodych świadczy o tym, że populacja rozmnaża się w sprzyjających warunkach i coraz lepiej się stabilizuje – skomentowała zdarzenie Rachel Ladd, ekolożka z AWC. Organizacja AWC ściśle współpracuje z zarządem australijskich parków narodowych, prowadząc projekty ponownego wprowadzania numbatów na tereny wolne od drapieżników. W 2020 roku, gdy AWC – we współpracy z ministrem środowiska Nowej Południowej Walii Mattem Keanem – uruchomiło pilotażowy program odnowy populacji, gatunek ten był na granicy wyginięcia. – Mrówkożery workowate to niezwykle efektowny i bardzo rzadki gatunek, który niegdyś występował od południowo-zachodniej części Nowej Południowej Walii po południowo-zachodnią Australię Zachodnią. Obecnie na świecie żyje zaledwie około 1000 osobników, co czyni numbata gatunkiem rzadszym niż czarny nosorożec czy panda wielka – mówił wówczas minister Kean. Powrót numbatów możliwy dzięki izolacji od drapieżników Dzięki rozbudowie sieci ogrodzonych obszarów wolnych od drapieżników, udało się stworzyć bezpieczne schronienie dla tak zagrożonych wyginięciem gatunków jak numbaty, bilby (torbacze królicze) i szczury gniazdowe większe. Według ekspertów z AWC, numbaty zaobserwowane…

numbaty-e9420c0.jpg
width: 2813
height: 1875