Eindhoven – miasto światła, technologii i nowoczesnego stylu życia
Eindhoven to jedno z najbardziej nieoczywistych miast w Niderlandach. Nie znajdziesz tu pocztówkowych kanałów ani historycznych kamienic znanych z Amsterdamu czy Utrechtu. Zamiast tego miasto oferuje coś innego: przestrzeń zaprojektowaną z myślą o mieszkańcach, silne zaplecze technologiczne i pochwałę współczesności. Dla wielu podróżnych Eindhoven wciąż pozostaje nieoczywistym kierunkiem, ale właśnie to czyni je tak atrakcyjnym.
Spis treści: Jak Eindhoven stało się centrum technologii? Co zobaczyć w Eindhoven? Wydarzenia i festiwale w Eindhoven Nowoczesność na każdym kroku Położone w południowej części kraju, w prowincji Brabancja Północna, Eindhoven powstało u zbiegu rzek Dommel i Gender. Jego rozwój od początku był związany z handlem i rzemiosłem, jednak prawdziwa transformacja przyszła dopiero wraz z industrializacją. Nazwa miasta wywodzi się prawdopodobnie od słów eind („koniec”) i hoeve („gospodarstwo”), co można interpretować jako „osadę na skraju ziem” lub „zagrodę przy rzece”. Dobrze oddaje to jego pierwotny, peryferyjny charakter. Jak Eindhoven stało się centrum technologii? Eindhoven przez stulecia pozostawało niewielkim ośrodkiem, wielokrotnie niszczonym przez wojny i pożary. Prawa miejskie uzyskało w 1232 roku, ale jeszcze na początku XIX wieku było raczej prowincjonalnym miasteczkiem niż znaczącym punktem na mapie. Przełom nastąpił w 1891 roku, kiedy Gerard i Anton Philips założyli tu fabrykę żarówek. Rozwijające się przedsiębiorstwo szybko zaczęło przyciągać kolejne inwestycje i pracowników, a miasto weszło na ścieżkę intensywnej industrializacji. W XX wieku dołączył do niego m.in. producent samochodów ciężarowych DAF. II wojna światowa przyniosła poważne zniszczenia. Eindhoven było bombardowane, a w 1944 roku wyzwolone podczas operacji Market Garden. Powojenna odbudowa nie odtwarzała jednak dawnej tkanki miejskiej, lecz stworzyła nową, nowoczesną strukturę przestrzenną. Dziś Eindhoven jest jednym z filarów jednego z najważniejszych europejskich ośrodków innowacji opartej na wiedzy – Brainport. To tutaj rozwijają się technologie przyszłości, a współpraca między uczelniami, biznesem i instytutami badawczymi jest jednym z fundamentów lokalnej gospodarki. Co zobaczyć w Eindhoven? Eindhoven to kierunek dla tych, którzy chcą poznać mniej oczywiste oblicze Holandii. Choć miasto nie imponuje liczbą zabytków, nadrabia nowoczesnym charakterem i kreatywnymi przestrzeniami, które sprawiają, że jest jednym z najlepszych miejsc na city break w Europie dla osób ceniących design i technologię. Miasto ma kompaktowy układ, dzięki czemu można je zwiedzać spokojnie, bez pośpiechu, obserwując współczesne życie mieszkańców i odkrywając, jak nowoczesna architektura łączy się tu z tradycją przemysłowego dziedzictwa. Eindhoven to raczej miejsce do doświadczenia niż odhaczania kolejnych atrakcji turystycznych. Strijp-S – od fabryki do dzielnicy kreatywnej Dawne tereny przemysłowe Philipsa zostały przekształcone w jedną z najciekawszych przestrzeni miejskich w Holandii. Strijp-S to dziś mieszanka architektury postindustrialnej, designu i życia miejskiego – z kawiarniami, galeriami i przestrzeniami pracy kreatywnej. Van Abbemuseum Jedno z ważniejszych muzeów sztuki współczesnej w kraju. W kolekcji znajdują się prace m.in. Picassa, Kandinsky’ego czy Mondriana. To miejsce dla tych, którzy chcą zobaczyć, jak sztuka XX i XXI wieku funkcjonuje w kontekście społecznym. Muzeum Philipsa Pokazuje drogę od niewielkiej fabryki żarówek do globalnego koncernu technologicznego. Ekspozycja dobrze oddaje skalę przemian, jakie firma wywołała w samym mieście. Evoluon Futurystyczny budynek z połowy lat 60., przypominający statek kosmiczny. Dawniej mieściło się tu muzeum nauki, dziś pełni funkcję centrum konferencyjno-wystawienniczego i pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli Eindhoven. Muzeum DAF Interesujące nie tylko dla pasjonatów motoryzacji. Pokazuje rozwój holenderskiego przemysłu transportowego i jego znaczenie dla regionu. Catharinaplein To jeden z centralnych placów Eindhoven, łatwo rozpoznawalny dzięki neogotyckiemu kościołowi św. Katarzyny, który dominuje nad przestrzenią. Plac tętni życiem miejskim – znajdują się tu liczne kawiarnie i restauracje, a latem organizowane są wydarzenia plenerowe. Wydarzenia i festiwale w Eindhoven Eindhoven słynie z dynamicznego kalendarza wydarzeń, które przyciągają mieszkańców i turystów. Dużą popularnością cieszy się Dutch Design Week, czyli kilkudniowy festiwal designu, podczas którego całe miasto zamienia się w przestrzeń wystawową dla innowacyjnych projektów. Niebanalną propozycją jest także festiwal światła GLOW, podczas którego Eindhoven wieczorami staje się olbrzymią instalacją artystyczną. Wyznaczona każdego roku trasa spacerowa ma aż około 5 km długości i jest pełna iluminacji i interaktywnych instalacji. W mieście regularnie odbywają się także koncerty, targi technologiczne i wydarzenia kulturalne, dzięki którym Eindhoven pokazuje swoje nowoczesne, kreatywne oblicze przez cały rok. Nowoczesność na każdym kroku Eindhoven nie konkuruje z najbardziej znanymi miastami Holandii, takimi jak Amsterdam czy Rotterdam. Nie próbuje odtwarzać historycznego klimatu ani wpisywać się w turystyczne schematy. Jego siłą jest współczesność – widoczna w architekturze, sposobie organizacji przestrzeni i roli, jaką odgrywa technologia. To propozycja dla tych, którzy podczas urlopu wolą zobaczyć, jak wygląda dzisiejsza Europa, niż zwiedzać jej muzealną wersję. Eindhoven pokazuje, że miasto może być funkcjonalne, innowacyjne i przyjazne mieszkańcom, a jednocześnie atrakcyjne dla odwiedzających. Spacerując po jego ulicach, widać, jak dawne tereny przemysłowe zamieniły się w kreatywne przestrzenie pełne designu, kawiarni i galerii. To miejsce, które inspiruje i zachęca do odkrywania współczesnej kultury miejskiej w praktyce, a nie tylko w przewodnikach. Nasza autorka Marzena Wardyn-Kobus Autorka tekstów z pogranicza przyrody, kultury i podróży. W serwisie tworzy artykuły popularnonaukowe o otaczającym nas świecie, łącząc rzetelną wiedzę z przystępnym językiem i dbałością o szczegóły. Pisze, by zachęcać innych do uważnego kontaktu z przyrodą – nawet tą najbliższą, tuż za domem. Kaszubka mieszkająca na Kujawach, zakochana w górskich szlakach i leśnych bezdrożach. Jej przydomowy ogródek to strefa zrównoważonego eksperymentowania – dąży do tego, by uprawiać rośliny ekologicznie, z szacunkiem dla natury. Wolne chwile spędza z książką, wędrując po lesie lub tworząc makramy.
Warszawa to nie tylko Starówka. 10 miejsc, które zachwycają turystów z zagranicy
Warszawa to miasto, którego nie da się zrozumieć, patrząc jedynie na mapę – trzeba poczuć jego puls, ukryty pod warstwami historii i nowoczesnego betonu. Dla zagranicznych gości stolica Polski bywa na początku zagadką, jednak to właśnie jej nieoczywiste kontrasty, od wojennych gruzów Muranowa po tętniące życiem Bulwary Wiślane, budują jej unikatową magnetyczność. Odkryj 10 subiektywnych doświadczeń i miejsc, które sprawią, że każdy obcokrajowiec przestanie widzieć w Warszawie tylko przystanek na trasie, a zobaczy w niej najbardziej fascynującego „feniksa” współczesnej Europy.
W 2025 roku Warszawę odwiedziło około 8,7 miliona osób. Stolica Polski nie jest miastem, które odsłania się od razu. Nie olśniewa jedną, nienaruszoną dominantą jak Paryż czy Rzym – zamiast tego opowiada swoją historię warstwami, wymagając od gościa cierpliwości i spostrzegawczości. To właśnie ta „nieoczywistość” czyni ją fascynującą dla przyjezdnych, którzy po początkowym szoku wywołanym architektonicznym eklektyzmem zaczynają dostrzegać w niej niezwykłą energię. Oto subiektywny przewodnik po miejscach i doświadczeniach, które pozwalają zrozumieć charakter jedynej w swoim rodzaju „Europy Środkowej”. 1. Muranów – miasto zbudowane na pamięci i gruzach To prawdopodobnie najbardziej symboliczna przestrzeń w Polsce. Dla obcokrajowca wizyta na Muranowie jest lekcją z zakresu urbanistyki emocjonalnej. Osiedle to powstało po wojnie na gruzach warszawskiego getta – dosłownie i w przenośni. Architekt Bohdan Lachert zaprojektował je jako modernistyczny pomnik: nowe bloki stanęły na nasypach usypanych z gruzów zniszczonej dzielnicy żydowskiej. Spacerując dzisiaj między zielonymi podwórkami a monumentalnym gmachem Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, warto uświadomić gościowi, że poziom gruntu, po którym stąpa, jest o kilka metrów wyższy niż przed 1939 rokiem. Muranów to miejsce, gdzie tragiczna historia spotyka się z codziennym życiem, tworząc unikatową tkankę „miasta-pomnika”. W ubiegłym roku pisaliśmy o dziennikarzu brytyjskiego dziennika „The Telegraph”, którego właśnie ta część Warszawy zachwyciła najbardziej. 2. Trakt Królewski – spacer przez epoki i style Od Zamku Królewskiego na Starym Mieście, po Belweder i Łazienki – Trakt Królewski to kręgosłup Warszawy. Prowadząc gościa tą trasą, pokazujemy mu proces rekonstrukcji miasta. Stare Miasto, wpisane na listę UNESCO jako przykład niemal całkowitej odbudowy z ruin, robi na obcokrajowcach piorunujące wrażenie, gdy dowiadują się, że w 1945 roku nie istniało. Dalej, wzdłuż Krakowskiego Przedmieścia i Nowego Światu, mijamy barokowe kościoły, klasycystyczne pałace oraz eleganckie kamienice. To tutaj Warszawa pokazuje swoją najbardziej „europejską” i salonową twarz, będąc jednocześnie miejscem najważniejszych wydarzeń społecznych i politycznych. 3. Pałac Kultury i Nauki – kontrowersyjna ikona i „szczypta” socrealizmu Żadna wizyta nie jest kompletna bez konfrontacji z „Darem Narodu Radzieckiego” i jego niezwykłymi podziemiami. Dla jednych to symbol radzieckiej dominacji, dla innych – integralna część sylwetki miasta, przypominająca nowojorskie wieżowce w stylu art déco. Warto zabrać obcokrajowca na taras widokowy na 30. piętrze. Stamtąd najlepiej widać kontrast między socrealistyczną architekturą a wyrastającymi wokół szklanymi wieżowcami zaprojektowanymi przez światowej sławy architektów. Ten widok najlepiej tłumaczy tempo, w jakim Warszawa goni światowe metropolie. 4. Muzeum Powstania Warszawskiego – klucz do polskiego kodu DNA To nie jest zwykłe muzeum – to immersyjne doświadczenie, które pozwala zrozumieć, dlaczego Warszawa jest dziś taka, jaka jest. Nowoczesna narracja, wykorzystująca dźwięk, światło i multimedia, opowiada o 63 dniach walki o wolność w 1944 roku. Dla obcokrajowca, który często myli Powstanie Warszawskie z Powstaniem w Getcie, ta wizyta jest momentem „eureka”. Zrozumienie traumy totalnego zniszczenia miasta i heroizmu jego mieszkańców jest niezbędne, by docenić współczesną witalność stolicy. To tutaj wyjaśnia się polska duma i specyficzna, niepokorna tożsamość warszawiaków. 5. Praga – autentyczność i „sznyt” starej Warszawy Praga, położona na prawym brzegu Wisły, to dzielnica, która przetrwała wojnę w znacznie lepszym stanie niż lewobrzeżna część miasta. Dla turysty to szansa na spotkanie z „prawdziwą” Warszawą. Surowa, miejscami zaniedbana, ale niezwykle klimatyczna. Warto wejść w podwórka kamienic przy ulicy Ząbkowskiej czy Brzeskiej, by zobaczyć charakterystyczne kapliczki, które jednoczyły mieszkańców w trudnych czasach. Praga to dziś także centrum alternatywnej kultury – stare fabryki zmieniają się w galerie sztuki, a rzemieślnicze zakłady sąsiadują z modnymi klubami. To tutaj bije serce autentyczności, której próżno szukać w odnowionym centrum. 6. Bulwary Wiślane i Wisła – fenomen dzikiej rzeki w środku miasta Wisła w Warszawie jest ewenementem na skalę europejską. Podczas gdy lewy brzeg to nowoczesne, tętniące życiem bulwary z restauracjami, amfiteatrami i Centrum Nauki Kopernik, prawy brzeg pozostaje naturalny, dziki i zalesiony, z piaszczystymi plażami miejskimi. Rejs motorówką o zachodzie słońca (np. z przystani Miami Wars) pozwala spojrzeć na panoramę miasta z perspektywy wody. To moment, w którym obcokrajowcy orientują się, że Warszawa to nie tylko beton i historia, ale też niesamowita przestrzeń rekreacyjna, która latem staje się największym klubem pod gołym niebem w tej części Europy. 7. Centrum Praskie Koneser – nowe życie industrialnej historii Rewitalizacja dawnej Warszawskiej Wytwórni Wódek „Koneser” to dowód na to, że Warszawa potrafi z klasą łączyć ceglaną przeszłość z nowoczesnym stylem życia. To tutaj znajduje się Muzeum Polskiej Wódki, które dla wielu turystów jest punktem obowiązkowym. Przestrzeń Konesera to nie tylko gastronomia i design, ale przykład udanego nadania nowej funkcji obiektom postindustrialnym. To miejsce pokazuje obcokrajowcom, że polskie dziedzictwo przemysłowe jest równie fascynujące co pałace królów. 8. Łazienki Królewskie – salon w ogrodzie Jeśli Trakt Królewski to kręgosłup, Łazienki są zielonymi płucami i sercem kultury. Ten klasycystyczny zespół pałacowo-ogrodowy zachwyca harmonią. Pałac na Wyspie, amfiteatr wzorowany na rzymskim i spacerujące pawie tworzą atmosferę spokoju. Obowiązkowym punktem w sezonie letnim są koncerty chopinowskie pod pomnikiem kompozytora. Dla obcokrajowca to szansa na obcowanie z muzyką klasyczną w najbardziej demokratyczny i przyjemny sposób – na trawie, w otoczeniu stuletnich drzew. 9. Smaki Warszawy – od baru mlecznego po fine dining Warszawę poznaje się także przez kuchnię. Aby zrozumieć to miasto, trzeba spróbować pierogów w legendarnym barze mlecznym, gdzie czas zatrzymał się w epoce PRL-u. Z drugiej strony warto pokazać gościowi zapiekankę u Lussi pod Pałacem Kultury – symbol transformacji – lub zabrać go do jednej z nowoczesnych restauracji nagrodzonych przez przewodnik Michelin. Warszawa jest obecnie jedną z najciekawszych stolic kulinarnych świata, oferującą zarówno tradycyjne smaki, jak i jedną z najlepszych ofert dla wegan. 10. Stary Mokotów – spacer poza oczywistym szlakiem Z dala od turystycznego centrum, Stary Mokotów pokazuje bardziej kameralne oblicze Warszawy. Przedwojenne kamienice, spokojne ulice i ślady dawnej inteligencji tworzą klimat miasta, które żyje własnym rytmem. Spacer ulicą Narbutta czy wizyta w kinie Iluzjon pozwalają poczuć autentyczność dzielnicy, która uniknęła totalnego zniszczenia. To tutaj najlepiej widać, jak Warszawa mogłaby wyglądać, gdyby nie tragedia wojny – to miasto eleganckie, zielone i komfortowe. Źródło: PoWarszawsku.com Nasz autor Łukasz Ostoja-Kasprzycki Jestem storytellerem i twórcą projektu „PoWarszawsku”. Z pasją odkrywam mniej oczywiste, często „szemrane” historie stolicy, prowadząc autorskie spacery po Warszawie, które łączą rzetelną wiedzę z barwną narracją. Specjalizuję się w opowieściach o przedwojennej i powojennej codzienności miasta, jego mieszkańcach oraz zapomnianych miejscach. Na co dzień dzielę się swoją wiedzą także w mediach społecznościowych, budując społeczność osób ciekawych prawdziwej, nieoczywistej Warszawy.
Przewodnik po najpopularniejszym kurorcie Czarnogóry
Budva to jedno z tych miejsc, które na pierwszy rzut oka kojarzą się przede wszystkim z wakacyjnym relaksem, ale przy bliższym poznaniu odsłaniają znacznie więcej. To miasto o ponad 2500-letniej historii, gdzie warstwy dziejów nakładają się na siebie bardzo wyraźnie – od śladów osad iliryjskich, przez wpływy greckie i rzymskie, aż po wyraźne dziedzictwo weneckie. Dziś Budva przyciąga nie tylko plażami i intensywnym życiem nocnym, ale także dobrze zachowaną starówką i zróżnicowanym krajobrazem.
Spis treści: Historia miasta Z czego słynie Budva? Stare miasto – najważniejsza część Budvy Co poza starówką zobaczyć w Budvie? Budva leży na wybrzeżu Morza Adriatyckiego. Miasto znajduje się około 20 kilometrów od lotniska w Tivacie, co czyni je łatwo dostępnym zarówno dla turystów przylatujących samolotem, jak i podróżujących samochodem. Geograficznie Budva jest osadzona pomiędzy morzem a pasmem górskim, które niejako „zamyka” ją od strony lądu. To położenie ma duże znaczenie – zarówno dla krajobrazu, jak i klimatu. Region charakteryzuje się typową roślinnością śródziemnomorską oraz długim sezonem turystycznym, z gorącymi, suchymi latami i łagodnymi zimami. Miasto stanowi centrum Riwiery Budvańskiej – najważniejszego i najbardziej rozwiniętego turystycznie fragmentu wybrzeża Czarnogóry. To właśnie tutaj koncentruje się największa liczba hoteli, apartamentów, restauracji i atrakcji, co bezpośrednio wpływa na popularność regionu. Historia miasta Pierwsze wzmianki o mieście pochodzą z V wieku p.n.e., kiedy istniała tu osada iliryjska. Później pojawili się Grecy, którzy założyli w tym miejscu kolonię handlową, a następnie region został włączony do państwa rzymskiego. W czasach rzymskich Budva (znana jako Butua) rozwijała się jako ośrodek handlowy i rolniczy. Uprawiano tu winorośl i oliwki, a miasto korzystało z dogodnego położenia na trasach handlowych Adriatyku. Po podziale Cesarstwa Rzymskiego Budva znalazła się w strefie wpływów zarówno wschodnich, jak i zachodnich, co wpłynęło na jej zróżnicowane dziedzictwo kulturowe. W średniowieczu miasto przechodziło pod panowanie różnych władców – od Bizancjum, przez lokalne dynastie słowiańskie, aż po Serbię. Przełomowym okresem było panowanie Republiki Weneckiej, które trwało niemal 400 lat (XV–XVIII wiek). To właśnie wtedy powstały mury obronne, układ urbanistyczny starówki i wiele budynków, które do dziś stanowią wizytówkę miasta. Po upadku Wenecji Budva znalazła się pod kontrolą Austrii, a następnie Austro-Węgier. W XX wieku przeszła przez kolejne etapy politycznych zmian – od Jugosławii po niepodległą Czarnogórę (od 2006 roku). Z czego słynie Budva? Budva słynie przede wszystkim z połączenia trzech elementów: zabytkowej architektury, rozwiniętej infrastruktury turystycznej oraz intensywnego życia nocnego. To właśnie ta kombinacja sprawia, że miasto ma wyraźnie inny charakter niż bardziej spokojne ośrodki Czarnogóry, takie jak Kotor czy Perast. To jeden z najbardziej dynamicznych kurortów regionu. W sezonie letnim miasto przyciąga tłumy turystów, oferując szeroki wybór plaż, klubów, restauracji i wydarzeń kulturalnych. Nie bez powodu określa się ją jako „stolicę życia nocnego” czarnogórskiego wybrzeża. Miasto wyróżnia się również jako centrum kultury i wydarzeń sezonowych. Co roku organizowane są tu festiwale muzyczne i teatralne, przyciągające artystów z całego świata. Przykładem jest coroczny Międzynarodowy Festiwal Teatralny, podczas którego wydarzenia odbywają się zarówno na otwartych scenach, jak i w zabytkowych budynkach. Stare miasto – najważniejsza część Budvy Starówka Budvy położona na skalistym półwyspie wysuniętym w Adriatyk. Jej historia sięga czasów przedgreckich, jednak obecny wygląd zawdzięcza głównie okresowi panowania Wenecjan. Otoczona kamiennymi murami obronnymi, zachowała układ typowy dla średniowiecznych miast nadmorskich – z wąskimi uliczkami, niewielkimi placami i systemem bram. Na południu góruje cytadela, w której zachowały się ruiny kościoła Santa Maria de Castello, a wokół centralnego placu znajdują się najważniejsze świątynie. Choć starówka została poważnie zniszczona podczas trzęsienia ziemi w 1979 roku, dziś jest starannie odbudowana i stanowi główną atrakcję turystyczną Budvy, pełną restauracji, kawiarni i spacerowych zaułków. Co poza starówką zobaczyć w Budvie? Choć stare miasto jest największą atrakcją, warto wyjść poza jego mury. Współczesna Budva to przede wszystkim dynamiczny kurort nadmorski, w którym turystyka odgrywa kluczową rolę. Największą atrakcją są oczywiście plaże. W samym mieście warto zwrócić uwagę na Mogren – malowniczo położoną u stóp klifów i podzieloną na dwie części, do której prowadzi ścieżka wzdłuż wybrzeża. Popularnością cieszy się także długa Slovenska Plaža, będąca główną miejską plażą, oraz mniejsze odcinki wybrzeża tuż przy murach starego miasta. Jeszcze więcej przestrzeni oferują okolice Budvy. Na zachód rozciąga się szeroka plaża Jaz, znana nie tylko z kąpielisk, ale także z dużych wydarzeń muzycznych. Z kolei na południowy wschód leży Bečići – spokojniejszy kurort z piaszczystą plażą. Dalej zaczyna się bardziej luksusowa część Riwiery Budwańskiej, z takimi miejscami jak Sveti Stefan czy Pržno, które uchodzą za jedne z najbardziej ekskluzywnych fragmentów wybrzeża. Ciekawym urozmaiceniem pobytu jest wycieczka na wyspę Sveti Nikola, położoną naprzeciwko miasta. To dobre miejsce na jednodniowy wypad – mniej zatłoczone i oferujące inne spojrzenie na panoramę Budvy. Życie nocne i hazard Miasto słynie z intensywnego życia nocnego – szczególnie latem promenada i okolice starówki zamieniają się w tętniące życiem centrum rozrywki. Uzupełnieniem jest port pełen jachtów oraz wydarzenia plenerowe. Budva jest też centrum turystyki hazardowej w Czarnogórze, a wiele hoteli oferuje swoje własne kasyna, przyciągając miłośników gier z całej Europy. Miasto zyskało także rozgłos dzięki popkulturze – w filmie o Jamesie Bondzie z 2006 roku („Casino Royale”) część akcji rozgrywa się w fikcyjnym czarnogórskim kasynie, co dodatkowo pobudza wyobraźnię fanów hazardu. Nasza autorka Marzena Wardyn-Kobus Autorka tekstów z pogranicza przyrody, kultury i podróży. W serwisie tworzy artykuły popularnonaukowe o otaczającym nas świecie, łącząc rzetelną wiedzę z przystępnym językiem i dbałością o szczegóły. Pisze, by zachęcać innych do uważnego kontaktu z przyrodą – nawet tą najbliższą, tuż za domem. Kaszubka mieszkająca na Kujawach, zakochana w górskich szlakach i leśnych bezdrożach. Jej przydomowy ogródek to strefa zrównoważonego eksperymentowania – dąży do tego, by uprawiać rośliny ekologicznie, z szacunkiem dla natury. Wolne chwile spędza z książką, wędrując po lesie lub tworząc makramy.
Zapomnij o zagranicy. Te 3 egzotyczne zakątki Polski to hit na Majówkę 2026
Turkusowa woda jak na Malediwach, wydmy jak na Saharze i krajobrazy jak z południa Europy… brzmi jak zagraniczna podróż? A to wszystko znajdziesz w Polsce. Te niezwykłe miejsca to idealny kierunek na tegoroczną Majówkę.
Spis treści: Polska jak południe Europy – ten rezerwat ma klimat rodem Znad Morza Śródziemnego Palmy w Polsce? Ten park w Ciechocinku wygląda jak egzotyczny kurort „Suwalski Atol” istnieje naprawdę. To jezioro wygląda jak z tropików O „polskich Malediwach”, „małej Chorwacji” czy „polskiej Toskanii” słyszała już większość turystów. W naszym kraju jest jednak znacznie więcej miejsc, które zachwycają nietypową architekturą, klimatem czy roślinnością. Jedno z nich znajduje się w województwie zachodniopomorskim. Polska jak południe Europy – ten rezerwat ma klimat rodem Znad Morza Śródziemnego Rezerwat Bielinek to prawdziwa „śródziemnomorska wyspa” znajdująca się w gminie Cedynia, w województwie zachodniopomorskim. Wyjątkowy obszar na mapie Polski został objęty ochroną już w 1927 roku. Głównym celem było zachowanie niezwykłej flory i zbiorowisk muraw kserotermicznych będących siedzibą wielu gatunków motyli, ciepłolubnej dąbrowy oraz zespołu łęgu wiązowo-jesionowego. Rezerwat jest położony na wale morenowym stanowiącym krawędź Odry. „Zbocza moreny mają ekspozycję południową i są nachylone pod kątem od 20 do 50 stopni, a ich zasobne w węglan wapnia gleby podobne są do gleb cynamonowych obszarów śródziemnomorskich” – dowiadujemy się z oficjalnej strony gminy Cedynia. Latem temperatura podłoża jest wysoka, co sprzyja powstawaniu charakterystycznych zespołów roślinności ciepłolubnej. Wyjątkowy mikroklimat tego regionu i bogata roślinność sprawa, że rezerwat jest prawdziwą przyrodniczą perłą na mapie Polski. W rezerwacie znajdują się gatunki, których nie ma nigdzie indziej w Polsce i są w niewielu innych miejscach w Europie. Palmy w Polsce? Ten park w Ciechocinku wygląda jak egzotyczny kurort Kolejnym miejscem na mapie Polski, które wyróżnia się egzotycznym klimatem, jest słynny Park Zdrojowy w Ciechocinku. To prawdziwy magnes na kuracjuszy i turystów. Oprócz wielu atrakcji, zacisznych miejsc i malowniczych ścieżek park cechuje bogaty układ różnorodnych roślin. W XIX wieku pojawiły się pierwsze drzewa: trzyletnie morwy i siedmioletnie akacje. W 1883 r. posadzono około 6 tysięcy drzew. Jak poinformowano na oficjalnej stronie Ciechocinka, oprócz licznych klonów, kasztanowców, dębów, lip, brzóz i świerków występuje tu wiele rzadko spotykanych drzew: surmia, miłorząb dwuklapowy, kłęk kanadyjski, skrzydłorzech kanadyjski, tulipanowiec amerykański. Niegdyś latem na klombach wystawiano agawy i palmy, przechowywane zimą w oranżerii. W tej części parku znajduje się również woliera z egzotycznymi ptakami: pawiami i bażantami. Turystów zachwyca również perła drewnianej architektury miejscowości, dawna galeria spacerowa zaprojektowana przez Edwarda Cichockiego. Wszystko to sprawia, że park zdecydowanie wyróżnia się aurą spośród innych miejsc na turystycznej mapie Polski. „Suwalski Atol” istnieje naprawdę. To jezioro wygląda jak z tropików Na egzotyczne wakacje w Polsce zaprasza również Suwalszczyzna. To właśnie tam znajduje się jedno z najbardziej wyjątkowych jezior w Polsce nieoficjalnie okrzyknięte „suwalskim atolem”. Zlokalizowane jest w województwie podlaskim, w Puszczy Augustowskiej. Kadry z tego rejonu zapierają dech w piersi. Na pierwszy rzut oka zbiornik przypomina bowiem wyspę koralową na Pacyfiku. Wyróżnia się przede wszystkim nietypowym kształtem, turkusową barwą wody i malowniczą okolicą. Gratką dla podróżnych jest również niewielka, piaszczysta plaża w okolicy. To połączenie tworzy spektakularny krajobraz. Jezioro Płaskie po raz pierwszy zyskało ogromną sławę w 2019 roku. Wówczas polski podróżnik Adam Budnik podzielił się w sieci niezwykłą fotografią wykonaną z drona. Warto zaznaczyć, że w pobliżu wije się inne, mniejsze jezioro Krejwelanek. Z góry wygląda jakby oplatało tamtejszą okolicę jak wstęga. Źródła: Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Zachodniopomorskiego, Muzeum Ciechocinek Nasza ekspertka Wiktoria Szydło Dziennikarka i miłośniczka dalekich wypraw rowerowych, okazjonalnie poetka. Z pasją pisze o ciekawych miejscach, zapomnianych szlakach oraz niestworzonych – i tych realnych – historiach.
Warna to miasto, w którym kultywuje się pamięć o polskim królu-bohaterze. Nie brak tu też niezwykłej przyrody
Letnia stolica Bułgarii pod betonową fasadą skrywa antyczne skarby i tętniącą życiem nowoczesność. Warna bawi się smakiem i formą.
Spis treści: Zginął czy zwiał? Portowe życie Najstarsze złoto ludzkości Złote Piaski nowej ery Mnisi w skale i Kamienny Las Warna – informacje praktyczne Czy to Dunaj? – dziwię się tylko przez chwilę, obserwując przez okienko w samolocie szeroką, srebrzystą wstęgę tej drugiej co do długości europejskiej rzeki. Oczywiście! Wszak płynie ona przez 10 krajów naszego kontynentu, by tutaj, na styku Rumunii i Ukrainy, rozlać się w potężną, liczącą 800 tys. ha deltę. Z tej wysokości woda wygląda niewinnie, ale to ona przez tysiąclecia kształtowała losy tutejszych cywilizacji. Rzeka w końcu wpada do Morza Czarnego, które z góry rzeczywiście jawi się niczym wielka atramentowa plama. To właśnie ono jest moim celem. Zmierzam do letniej stolicy Bułgarii, miasta, które – jak się wkrótce okaże – ma do zaoferowania znacznie więcej niż tylko plażowy relaks. Ląduję pośród zielonych wzgórz na obrzeżach 350-tysięcznej metropolii. Już w towarzystwie mojej lokalnej przewodniczki, Swietłany Wojczuk, wsiadam do taksówki. Pierwsze minuty w Warnie to zazwyczaj zderzenie z estetyką, która może być myląca. Miasto na dzień dobry funduje istny kalejdoskop wrażeń. Na początek uderza surowa architektura: dominują bloki z wielkiej płyty, na wskroś socjalistyczne w treści przypominające czasy, gdy przez siedem lat (1949–1956) miasto nosiło imię Stalin. Jednak byłoby błędem oceniać to miasto tylko przez pryzmat tych fasad. Pomiędzy socmodernistycznymi bryłami wibruje energia. Szare ściany coraz częściej stają się płótnem dla kolorowych murali – to krzyk młodego pokolenia, które chce nadać miastu własny rytm. Na parterach bloków tętnią życiem hipsterskie kawiarnie, rzemieślnicze piekarnie i małe galerie sztuki. Warna nie jest skansenem minionej epoki. Zginął czy zwiał? Po kwadransie czeka mnie jednak kolejna radykalna „zmiana dekoracji”. Zza ogrodzenia, przed którym parkuje taxi, widać morze bujnej, niemal dzikiej zieleni. Ta zielona enklawa, mająca wielkość kilkunastu boisk piłkarskich i obsadzona potężnymi egzotycznymi drzewami, to jedna z najważniejszych atrakcji miasta – Park-Mauzoleum Władysława Warneńczyka. Miejsce to jest ewenementem: kurhan usypany na polu bitwy, która zmieniła losy Europy. Mauzoleum zostało otwarte 90 lat temu, w 1935 r., przez cara Borysa III. Data i miejsce nie są przypadkowe. Tutaj 10 listopada 1444 r. rozegrała się krwawa bitwa, w której raptem 20-letni polski władca, Władysław III, tragicznie zginął, stając się ostatnim wielkim krzyżowcem. Wchodzę do wnętrza mauzoleum. Przy śnieżnobiałej kopii nagrobka (oryginał znajduje się na Wawelu) leżą świeże kwiaty. Rzeźba przedstawia króla śpiącego snem wiecznym w pełnej zbroi. Władysław dzierży w dłoniach słynny miecz koronacyjny, Szczerbiec, a u jego stóp waruje lew. To bardzo symboliczne przedstawienie króla, który stanął w obronie wolności narodów europejskich przeciw nawale tureckiej i zapłacił za to najwyższą cenę. Spacerując alejkami parku, docieramy do miejsca, gdzie historia staje się niemal namacalna. Przewodnik wskazuje dokładnie punkt u podnóża pagórka – dawnego trackiego kurhanu – gdzie króla rozsiekli janczarzy. Władysław dosłownie stracił głowę, brawurowo, a może wręcz samobójczo, szarżując na pozycje sułtana Murada II. Fakt ten, potwierdzony przez historyków, przeczy uwłaczającym, choć romantycznym legendom, jakoby władca miał uciec przed rzezią aż na Maderę i żyć tam jako Rycerz z Synaju. Choć Jan III Sobieski pokona Turków pod Wiedniem dopiero po 200 latach z okładem, tutejsze muzeum w osobnym pawilonie sprawiedliwie uwypukla wcześniejsze zwycięstwa Władysława, łącznie ze spektakularnym zdobyciem Sofii. Klęska pod Warną była w znacznej mierze efektem zdrady i opuszczenia go przez sojuszników – floty wenecka i genueńska, zamiast zablokować Turków, przewiozły ich armię do Europy. W efekcie tej klęski Bułgaria i całe Bałkany do XIX w. znalazły się pod panowaniem osmańskim. Teraz, stojąc w ciszy tego parku, rozumiem głęboką wdzięczność Bułgarów wobec Jagiellona. Bił się nie tylko o chrześcijaństwo, ale także o ich wolność. Portowe życie Na portowym nabrzeżu, gdzie dowozi mnie taxi, najlepiej wyczuwam puls nowoczesnej Warny. Wchodzę do jednej ze stylowych tawern. Wnętrze utrzymane jest w morsko-rustykalnym stylu – dużo drewna, sieci, mapy – ale to, co dzieje się na talerzu, to już zupełnie inna bajka. Tutejsi szefowie kuchni śmiało łączą bułgarskie tradycje z modną kuchnią fusion. Na stole nie mogło zabraknąć klasyki: sałatki szopskiej. Ach, te pomidory! Pachnące, mięsiste, słodkie, wyraźnie całowane słońcem! W towarzystwie jędrnych ogórków i ostrej cebuli, wszystko przykryte pierzynką słonego sera sirene, smakują wybornie. Pochłaniam je, popijając zacną rakiję, której 50-procentowy wolumen od razu uderza mi do głowy, rozgrzewając krew szybciej niż słońce. No i ta góra ryb wprost z porannego połowu – chrupiące szprotki, makrele, okonie morskie. Mogłabym się tu stołować codziennie! Ale prawdziwym zaskoczeniem jest finał. Ten spektakularny deser molekularny serwuje mi kelner na koniec obfitego obiadu. Pucharek z lodami otacza obłok buzującej białej pary, która spływa po obrusie. To efekt błyskawicznego zamrożenia w ciekłym azocie. Smak tradycji zamknięty w futurystycznej formie. Za oknem pyszni się kilka podrasowanych galeonów, które za dnia oferują rejsy widokowe, a nocą zamieniają się w imprezowe pokłady. Warna nie śpi, Warna bawi się smakiem i formą. Najstarsze złoto ludzkości Jadąc dalej przez miasto, odkrywam, ile w nim oaz zieleni na czele z 80-hektarowym Parkiem Nadmorskim. Wśród setek gatunków roślin i kwiatów, eksponowanych na zadbanych trawnikach-rabatach, w podróż do podwodnego świata Morza Czarnego zaprasza jedyne w kraju akwarium. Jednak spektakularne wrażenia fundują mi dopiero wnętrza okazałego budynku Muzeum Archeologicznego w centrum. Bułgarzy są niezwykle dumni z przechowywanego w nim słynnego Złotego Skarbu z Warny. I mają rację. To nie jest po prostu biżuteria. To najstarsze na świecie przedmioty z obrobionego cennego kruszcu. Podziwiam zamknięte w pancernych szklanych gablotach, grube na dwa palce bransolety, kolczyki, pierścionki i naszyjniki. Wszystko to wydobyto ze starożytnej podwarneńskiej nekropolii. Historia tego znaleziska brzmi jak scenariusz filmowy. Przypadkowo odkryć miał je operator koparki w 1972 r. podczas prac w strefie przemysłowej. Ponoć archeolodzy, mierzący się z ogromem pracy w blisko 300 grobach, do szukania precjozów w ziemi musieli wynająć więźniów z miejskiej placówki detencyjnej. – Pokazywane na wystawie 3 tys. sztuk kosztowności wykonano, zanim na tronie Egiptu zasiedli faraonowie, między 4600 a 4200 r. p.n.e. – podkreśla z dumą przewodniczka Irena Dobreva. Te przedmioty są starsze niż piramidy! Mnie marzy się piękna, wyrafinowana złota zawieszka z bawołem, ale uwagę przykuwa rekonstrukcja grobu wodza, który zabrał w zaświaty kilogramy złota. Trafiam w objęcia antyku. Pomniki dawnych bogów, fragmenty kolumn i mozaik w dalszych salach przybliżają mi historię miasta jako greckiej kolonii Odessos (założonej w 580 r. p.n.e.), a potem ważnego ośrodka imperium rzymskiego. Wspomnieniem po rzymskiej potędze są rozległe ruiny starożytnych term – czwartych co do wielkości w Europie rzymskich łaźni i największych na Bałkanach. Oczywiście ze względu na moje włoskie pasje muszę je odwiedzić. Choć część z nich zniknęła pod nowszymi zabudowaniami, zachowały się potężne ściany parteru i gdzieniegdzie oryginalne marmurowe portale. Spaceruję po hypocaustum – antycznym ogrzewaniu podłogowym. Rzędy ceglanych słupków uświadamiają mi, że luksus nie jest wynalazkiem współczesności. Jakże bogate dzieje miała Warna – w starożytności kolonia grecka Odessos, potem pod panowaniem rzymskim, bizantyjskim, wreszcie miasto słowiańskie, którego współczesna nazwa znaczy Czarny. Złote Piaski nowej ery Jadę na północ. Złote Piaski to nazwa, która nie jest tylko chwytem marketingowym. Plaże kurortu oddalonego o 17 km od Warny rzeczywiście pokrywa mięciutki, lśniący w słońcu piasek. To idealne tło dla nowoczesnego wypoczynku na najwyższym poziomie. Dziś kurort zachwyca rozmachem i elegancją. Wzdłuż linii brzegowej, w otulinie parku krajobrazowego, wznoszą się imponujące hotele o futurystycznych bryłach. Architektura śmiało korzysta ze szkła i stali, otwierając wnętrza na morską panoramę. Tutejsza baza noclegowa to światowa czołówka – obiekty wellness i spa oferują standardy, które śmiało konkurują z najlepszymi adresami nad Morzem Śródziemnym. Delektuję się wykwintnym śniadaniem dostarczonym mi do pokoju. Na tacy ułożone w artystyczną kompozycję egzotyczne owoce, sery i świeże warzywa. Jem je, siedząc w podłużnym minibasenie zainstalowanym na... moim prywatnym balkonie z widokiem na morze. Istna kwintesencja hedonizmu w najlepszym wydaniu. Luksusowe kompleksy otaczają hektary wypielęgnowanych ogrodów dających cień i wytchnienie. Szerokie schody prowadzą stąd wprost na nadmorski deptak – tętniące życiem serce kurortu. Na nim koncentruje się wakacyjna energia: od miniatury wieży Eiffla i diabelskiego młyna, po eleganckie bary i sklepiki sprzedające ubóstwiane przeze mnie różane galaretki lokum – słodką pamiątkę po dominacji tureckiej. Mnisi w skale i Kamienny Las Luksus luksusem, ale natura wzywa. Jedziemy ze Swietłaną do monastyru Aładża położonego na terenie Parku Narodowego Złotych Piasków. Z powodzi zielonego buszu stopniowo wyłania się pionowa, 40-metrowa wapienna skała. Uformowała ją miliony lat temu jurajska Paratetyda – prehistoryczne Morze Sarmackie. W średniowieczu pracowite ręce mnichów wykuły w niej na dwóch poziomach klasztor. Wspinam się do niego po metalowych ażurowych schodach. Barierki oddzielają mnie od wielometrowej przepaści, gdy sunę wydrążonym w skale korytarzem. Mijam kościół klasztorny, ciasne cele mnichów, kuchnie. Zamiast sprzętów – mnóstwo świętych obrazków i świec w skalnych niszach. Jak można było tak mieszkać? W zimnej litej skale wystawionej na wiatr? To było skrajne ubóstwo na miarę św. Franciszka z Asyżu. Aby dotrzeć do kolejnego cudu natury, muszę opuścić wybrzeże i skierować się w głąb lądu. Kamienny Las (Pobiti Kamani) położony jest w zupełnie innej scenerii, po drugiej stronie miasta, ok. 18 km na zachód od centrum Warny. Z szosy filary wyglądają intrygująco, niby las greckich kolumn jakiejś zrujnowanej świątyni. Dopiero z bliska widzę, że to dzieło natury, nie człowieka. Przede mną rozciągają się całe hektary niezliczonych skalnych filarów. Większość pikuje na kilka metrów w górę, są puste w środku, ale niektóre powalił na ziemię upływ czasu. Ściągam buty i zanurzam stopy w rozgrzanym słońcem drobnym piasku, z którego wyrastają słupy. Niektóre z nich noszą „oficjalne” nazwy wskazane w miniprzewodniku w kształcie harmonijki sprzedawanym w kasie przy wejściu. Formacja ta, podobnie jak monastyr, powstała w czasach Morza Sarmackiego, wyrzeźbiona przez wodę i czas. Natykam się na otoczaki wyznaczające granicę tajemnego kręgu mocy, gdzie wiatr zda się szeptać do ucha opowieści o olbrzymach i bojach zapomnianych bóstw. Zaczerpniętą tutaj energię zachowam w sobie na długo. Warna – informacje praktyczne Dojazd Bezpośrednie połączenia lotnicze z Warszawy do Warny (zazwyczaj sezonowe: czerwiec–wrzesień) oferują m.in. Wizz Air oraz LOT, a także linie czarterowe. Ceny zaczynają się od 352 zł w obie strony. Z lotniska do centrum Warny i do Złotych Piasków kursuje autobus linii 409 (bilet 1–2 euro). Taksówka do Złotych Piasków to koszt rzędu 25–40 euro. Waluta 1 stycznia 2026 r. Bułgaria zmieniła walutę na euro. Nocleg Melia Grand Hermitage (Złote Piaski): 5-gwiazdkowy gigant otoczony parkiem, położony na wzgórzu blisko plaży. Oferuje strefy spa i baseny. Cena: od 495 zł za pokój 2-os. w opcji all inclusive. Sieć Grifid (Złote Piaski): hotele znane z formuły ultra all inclusive. Do wyboru m.in. rodzinny Grifid Hotel Bolero, położony przy samej plaży Grifid Vistamar lub nowoczesny Grifid Noa. Cena: od 464 zł za pokój 2-osobowy. Jedzenie Tarator: orzeźwiający chłodnik na bazie jogurtu, ogórków, czosnku, kopru i orzechów włoskich. Idealny na upały. Cena: ok. 4–6 euro. Banica: tradycyjny placek z ciasta listkowego (kori) przekładany serem, szpinakiem lub dynią. Najlepsza na śniadanie w małych piekarniach. Cena: ok. 2–3 euro. Kawarma to sycące danie jednogarnkowe (gulasz) z wieprzowiny i warzyw, wolno duszone i zapiekane w glinianym naczyniu. Cena: ok. 10–15 euro. Źródło: archiwum NG
Z sensacyjnego odkrycia w atrakcję turystyczną. Toruń pokaże turystom innowacyjną ekspozycję
Spektakularne odkrycie, którego dokonano na dziedzińcu Domu Kopernika w Toruniu, już wkrótce stanie się nową atrakcją miasta słynnego astronoma. Podziemna wystawa ma eksponować relikty jednych z najstarszych miejskich zabudowań, które udało się odnaleźć pod betonową powierzchnią. Władze tamtejszego Muzeum Okręgowego oznajmiają, że zapowiadana ekspozycja stanie się czymś zupełnie nowym dla stolicy województwa kujawsko-pomorskiego.
Jesienią 2025 roku doszło do sensacyjnych odkryć na dziedzińcu tzw. Domu Kopernika. Obok budynku, w którym w 1473 roku urodził się słynny astronom, natrafiono na drewniane konstrukcje mogące stanowić jedne z najstarszych reliktów zabudowy w całym Toruniu. Pod ziemią zachowały się m.in. konstrukcje dawnego przejazdu oraz studnia wykonana z grubych dranic. Znamy już wstępny projekt, według którego miasto planuje wyeksponować głośne odkrycia. Podziemna ekspozycja ma być zupełnie nową atrakcją dla Torunia, a jednocześnie pozwoli turystom zobaczyć relikty dokładnie w miejscu, w którym zostały odnalezione. Dzięki nowej atrakcji odwiedzający będą mogli spojrzeć na historię miasta z „zupełnie nowej perspektywy”. Ekspozycja „in situ” Dyrektorka Muzeum Okręgowego w Toruniu podkreśla, że wiekowe budowle mają być pokazywane „in situ”, czyli w miejscu, gdzie zostały odnalezione. Taka forma ekspozycji ma pozwolić odwiedzającym nie tylko lepiej zrozumieć kontekst przestrzenny i historyczny reliktów, ale również zaobserwować różnice i kontrasty, jakie przez lata utworzyły się w mieście Mikołaja Kopernika. Podziwianie tak starych obiektów w przestrzeni miejskiej, zamiast w muzealnej sali, pozwoli na lepsze zrozumienie charakteru odkrytych pozostałości. Plan budowy ekspozycji zakłada powstanie czterech podziemnych komór, które stałyby się zarazem przestrzenią wystawienniczą, jak i stabilizatorem gruntu podtrzymującym mury oraz piwnice. Takie rozwiązanie pomogłoby rozwiązać – odkryty w trakcie prac archeologicznych – problem osuwającego się gruntu. Nowa inwestycja dla miasta Łączna powierzchnia podziemnej trasy miałaby wynosić – jak mówi w rozmowie z PAP projektant koncepcji Maciej Stawarz – ok. 55 m kw. Taka forma ekspozycji byłaby pierwszym tego typu projektem w całym mieście. Rozwiązania technologiczne użyte na wystawie mają być czymś innowacyjnym, niespotykanym do tej pory w Toruniu. Już samo miejsce planowanej ekspozycji jest nietypowym wyborem, gdyż w Polsce nieczęsto decyduje się na przedstawianie znalezisk archeologicznych w miejscach, gdzie zostały one odkryte. Na wystawę wrócą również odkryte pod poziomem oficyny przy Domu Kopernika drewniane belki, które obecnie znajdują się w Muzeum Archeologicznym w Biskupinie. Ich konserwacja potrwa przynajmniej rok. Czy wyjątkowa atrakcja przyciągnie turystów? Władze Muzeum Okręgowego nie ukrywają entuzjazmu, jakim darzą realizację projektu podziemnej ekspozycji. Według dyrektorki Aleksandry Mierzejewskiej, cytowanej przez PAP: „taki sposób wyeksponowania zabytku (…) powinien przyciągnąć nie tylko osoby zainteresowane historią i archeologią”. Widzimy więc, że zapowiada się zupełnie nowa atrakcja turystyczna w Toruniu, która wkrótce może stać się jedną z najbardziej obleganych w całym mieście. Wsparcie dla projektu deklarują również władze miasta. Prezydent Paweł Gulewski zapewnia, że urząd „podejmie wszelkie działania, aby projekt mógł przejść z etapu koncepcji do realizacji”. Projekt na okrągłą rocznicę Mierzejewska zapowiada również, że podziemna ekspozycja mogłaby stać się jednym z elementów obchodów 800-lecia Torunia. Jedne z najstarszych pozostałości po miejskiej zabudowie stałyby się namacalnymi śladami kilkusetletniej historii, jaką ma to kujawsko-pomorskie miasto. Na razie jednak taka forma i czas premiery to wstępna koncepcja, a sam pomysł jest analizowany w zespole muzealnym i konsultowany z archeologami, konserwatorami oraz konstruktorami współpracującymi przy projekcie. Wiemy jedynie, że prace nad budową ekspozycji zajmą przynajmniej dwa lata. Dopiero potem będziemy mogli zejść pod powierzchnię, by zobaczyć kilkusetletnie budowle. Źródła: Radio Zet, torun.pl Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Te miejsca lada dzień zakwitną na różowo. Spektakularne wiśnie zobaczysz blisko Polski
Kwitnące wiśnie to niekwestionowany symbol japońskiej wiosny, który co roku przyciąga tysiące turystów spragnionych widoku różowych płatków. Choć tradycja hanami wywodzi się z Azji, podobne spektakle przyrody można dziś podziwiać w sercu Nowego Jorku czy na ulicach europejskich miast.
W tym artykule: Gdzie oglądać kwitnące wiśnie w Japonii? Tak wygląda Central Park wiosną Tam w Europie zobaczysz kwitnące wiśnie Japonia przywodzi na myśl na wiele skojarzeń, ale wiosną są to przede wszystkim kwitnące wiśnie. Różowawe kwiaty symbolizują efemeryczną naturę życia i piękno nowych początków. Każdej wiosny, poza pandemiczną przerwą, do Japonii przylatują tysiące turystów aby na własne oczy zobaczyć ten wyjątkowy spektakl w przyrodzie. W parkach, świątyniach i sanktuariach robi się wtedy tłoczno. Gdzie oglądać kwitnące wiśnie w Japonii? Sezon kwitnienia wiśni w Japonii zwykle rozpoczyna się na południu, a następnie przesuwa się na północ. Zaczyna się na przełomie marca i kwietnia i zazwyczaj trwa około pięciu tygodniu. Szczyt kwitnienia przypada w różnym czasie w zależności od regionu i pogody. Najpopularniejszym miejscem do oglądania kwitnących wiśni w Japonii jest park Ueno w Tokio. Inne sprawdzone miejscówki to: Ścieżka Filozofów w Kioto, park Nakanoshima w Osace, ogród Shukkeien w Hiroszimie. Oglądanie kwitnących wiśni to nie tylko atrakcja turystyczna. To wiekowa tradycja, nazywana przez Japończyków hanami. Pod koniec marca i na początku kwietnia ludzie zbierają się w parkach, aby śpiewać, pić sake, a nawet pisać wiersze. Wszystko ku chwale otaczającego piękna. Współcześnie zakochani i całe rodziny wykorzystują ten czas na sesje fotograficzne w plenerze. Kwiat wiśni jest integralną częścią kultury japońskiej. Motyw ten pojawia się w dziełach sztuki, literaturze, a nawet na monetach jenów. Przypomina o kruchości życia i docenianiu każdej chwili. Tak wygląda Central Park wiosną Nie tylko w Japonii wiosna patrzy przez różowe okulary. Kwitnące wiśnie są również symbolem nowojorskiego Central Parku. Jedna z odmian (Okame) rosnących wzdłuż zachodniej strony zbiornika wodnego zdążyła już zakwitnąć. Kolejne dopiero czekają na swój szczyt. Nowojorczycy i turyści mogą śledzić, gdzie w Central Parku jest już różowo za pomocą aplikacji przygotowanej przez Central Park Conservancy. David Bayne, kierownik ds. zarządzania krajobrazem wytłumaczył w komunikacie prasowym, że łagodne przejście z zimowej aury na wiosenno-letnią sprzyja wczesnemu kwitnięciu wiśni. Nagłe upały mogłyby zaburzyć rytm przyrody. Łącznie w Central Parku na ponad 340 hektarach rosną cztery rodzaje wiśni: Kwanzan (znany z ciemnoróżowego odcienia), Higan (białe i różowe kwiaty), Yoshino (białe kwiaty), Okame (różowe kwiaty). Tam w Europie zobaczysz kwitnące wiśnie Pola Marsowe w Paryżu Trudno o bardziej malownicze miejsce na piknik niż Pola Marsowe w Paryżu. Szczególnie wiosną robi się tam jeszcze bardziej fotogenicznie. To zasługa kwitnących wiśni. Co prawda nie ma ich tam tak wiele jak w Central Parku, ale to nie szkodzi. Okolica, w tym wieża Eiffla, dopełnia wrażenia estetyczne. Bonn w Niemczech Mniej oczywistym wyborem jest Bonn położone w zachodnich Niemczech. W kwietniu turystyka sprowadza się tam do dwóch ulic: Heerstrasse i Breite Straße. Rosnące wzdłuż nich wiśnie zostały przywiezione z Japonii po zjednoczeniu Niemiec. Heerstrasse jest nazywana przez mieszkańców „Aleją Kwitnącej Wiśni” i nie ma co się dziwić. Wiosną wygląda jak różowy tunel. Taka sceneria przyciąga fotografów z całego kraju i zagranicy. Kersenbloesempark w Amstelveen/Amsterdamie Znanym i sprawdzony miejscem jest również Kersenbloesempark położony niedaleko lotniska Amsterdam Schiphol. Podarowane miastu przez Japanese Women’s Club w 2000 roku prawdziwe japońskie drzewa sakura tworzą jeden z najlepszych ogrodów kwitnących wiśni w Europie. Każde drzewo ma nawet swoją własną nazwę – są to imiona kobiet w języku japońskim lub holenderskim. Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Molo w Kołobrzegu – od XIX-wiecznego pomostu do współczesnej konstrukcji
Molo w Kołobrzegu to jeden z najbardziej rozpoznawalnych obiektów polskiego wybrzeża i zarazem ważny element tożsamości uzdrowiskowej miasta. Choć współczesna konstrukcja powstała w drugiej połowie XX wieku, pierwsze drewniane molo funkcjonowało w Kołobrzegu już w XIX stuleciu. Dziś pełni ono jednocześnie funkcję rekreacyjną i turystyczną, stanowiąc naturalne przedłużenie nadmorskiej promenady.
Spis treści: Od drewnianego pomostu do żelbetowej konstrukcji Rewitalizacja i nowe funkcje po 2014 roku Kawiarnia na końcu mola Molo jako element uzdrowiskowego krajobrazu Kołobrzegu Latarnia morska – naturalne dopełnienie spaceru Kołobrzeskie molo zlokalizowane jest w sercu Dzielnicy Uzdrowiskowej, na przedłużeniu ulicy Mickiewicza, w sąsiedztwie sanatorium Bałtyk oraz Plaży Centralnej. Takie położenie sprawia, że obiekt jest łatwo dostępny zarówno dla kuracjuszy, jak i turystów wypoczywających w centrum miasta. Molo w Kołobrzegu liczy 220 metrów długości i 9 metrów szerokości, a pomost spacerowy znajduje się około 4,5 metra nad poziomem morza. Molo zostało zaprojektowane z myślą o odporności na trudne warunki hydrologiczne Bałtyku, a jego konstrukcję wykonano z żelbetu. Znajdująca się na końcu dwupoziomowa głowica pełni funkcję punktu widokowego oraz przystani dla niewielkich statków wycieczkowych. Molo nie jest wyłącznie atrakcją turystyczną. Budowle tego typu od ponad stu lat towarzyszą kołobrzeżanom, nic więc dziwnego, że to przestrzeń codzienna – miejsce spotkań, spacerów i obserwacji morza. Od drewnianego pomostu do żelbetowej konstrukcji Historia mola w Kołobrzegu sięga 1881 roku, kiedy wybudowano w tym mieście drewniany pomost. Miał on formę litery T i liczył około 100 metrów długości. Na jego końcu funkcjonowała przystań dla małych jednostek pływających. Konstrukcja ta była typowym elementem nadmorskich kurortów końca XIX wieku, łączącym funkcje spacerowe i komunikacyjne. Pierwsze molo zostało jednak zniszczone w czasie II wojny światowej, podobnie jak znaczna część infrastruktury miasta. Do idei pomostu powrócono dopiero w okresie powojennym, gdy Kołobrzeg zaczął odbudowywać swoją pozycję jako ośrodek uzdrowiskowy. Współczesne molo zostało oficjalnie otwarte 19 czerwca 1971 roku. Zamiast drewna zastosowano żelbet, co miało zapewnić większą trwałość obiektu i możliwość całorocznego użytkowania. Od tego momentu molo stało się jednym z centralnych punktów przestrzeni publicznej miasta. Rewitalizacja i nowe funkcje po 2014 roku Przez wiele lat obiekt nie przechodził gruntownego remontu. Dopiero w 2014 roku rozpoczęto kompleksową rewitalizację mola spacerowego, której koszt wyniósł około 3 mln zł, przy znaczącym udziale środków unijnych. Zakres prac objął modernizację elementów konstrukcyjnych, wymianę poszycia części spacerowej, montaż nowych siedzisk, koszy oraz systemu oświetlenia. Szczególną uwagę poświęcono głowicy mola, gdzie wyremontowano pomieszczenia i przystosowano je do funkcji gastronomicznych. Po zakończeniu prac obiekt został ponownie oddany do użytku 27 listopada 2014 roku, zyskując nową jakość estetyczną i użytkową. Iluminacja świetlna sprawiła, że molo stało się atrakcyjne również po zmroku, a spacery nocą nabrały zupełnie innego charakteru. Molo jest administrowane przez Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji w Kołobrzegu i udostępnione całodobowo przez cały tydzień. Wstęp na molo w sezonie jest płatny. Warto też wiedzieć, że obowiązuje tu zakaz m.in. spożywania alkoholu, wędkowania, wprowadzania pojazdów oraz zwierząt (z wyjątkiem psów asystujących). Kawiarnia na końcu mola Jednym z elementów wprowadzonych podczas rewitalizacji była kawiarnia, zlokalizowana na dwupoziomowej głowicy mola. W sprzyjających warunkach pogodowych z zewnętrznego tarasu może korzystać nawet 200 osób, podziwiając malownicze zachody słońca i otwarte morze. Dostępne jest także przeszklone wnętrze, które mieści około 50 gości. Samo przebywanie w kawiarni, szczególnie podczas wzburzonego morza, stanowi dla wielu odwiedzających ciekawe doświadczenie – pozwala dosłownie „poczuć” żywioł Bałtyku. Oferta lokalu obejmuje kawę, desery, lody produkowane według lokalnych receptur oraz wydarzenia kulturalne, takie jak kameralne koncerty. Molo jako element uzdrowiskowego krajobrazu Kołobrzegu Kołobrzeg od XIX wieku posiada status uzdrowiska i słynie z korzystnego mikroklimatu, bogatego w jod i aerozol morski. Spacer po molo stanowi naturalne uzupełnienie terapii klimatycznych, szczególnie polecanych osobom z problemami układu oddechowego czy schorzeniami reumatycznymi. Z tego względu obiekt od lat pełni ważną funkcję nie tylko turystyczną, ale również zdrowotną. Molo w Kołobrzegu jest także miejscem chętnie odwiedzanym przez rodziny z dziećmi oraz fotografów. Otwarta perspektywa morza sprzyja obserwacji wschodów i zachodów słońca, a zmieniające się warunki atmosferyczne sprawiają, że każda wizyta wygląda inaczej. Latarnia morska – naturalne dopełnienie spaceru W odległości około 650 metrów od mola, czyli mniej więcej 10 minut spacerem plażą, znajduje się Latarnia Morska w Kołobrzegu – kolejny symbol miasta. Jej obecna forma powstała w 1945 roku na fundamentach dawnych umocnień fortecznych i pełni zarówno funkcję nawigacyjną, jak i pamiątkową. Bliskość tych dwóch obiektów sprawia, że molo i latarnia tworzą spójną trasę spacerową, szczególnie popularną wśród odwiedzających miasto po raz pierwszy. Nasza autorka Marzena Wardyn-Kobus Autorka tekstów z pogranicza przyrody, kultury i podróży. W serwisie tworzy artykuły popularnonaukowe o otaczającym nas świecie, łącząc rzetelną wiedzę z przystępnym językiem i dbałością o szczegóły. Pisze, by zachęcać innych do uważnego kontaktu z przyrodą – nawet tą najbliższą, tuż za domem. Kaszubka mieszkająca na Kujawach, zakochana w górskich szlakach i leśnych bezdrożach. Jej przydomowy ogródek to strefa zrównoważonego eksperymentowania – dąży do tego, by uprawiać rośliny ekologicznie, z szacunkiem dla natury. Wolne chwile spędza z książką, wędrując po lesie lub tworząc makramy.
Jedna linia, od której zależą wszystkie zegarki – to wzgórze nad Tamizą uporządkowało globalną nawigację
Greenwich to miejsce, w którym nowoczesny świat spotyka się z wiekami królewskiej potęgi, naukowych odkryć i morskiej dominacji. To bez wątpienia coś więcej niż tylko jedna z wielu dzielnic Londynu. To właśnie tam narodził się czas, a przynajmniej sposób, w jaki go mierzymy. To tam przebiega południk zerowy, dzieląc świat na wschód i zachód. Tam biło serce morskiej potęgi Wielkiej Brytanii, o czym przypomina majestatyczna architektura nad brzegiem Tamizy.
Spis treści: Jedna z najbardziej urokliwych dzielnic Londynu Linia, która definiuje świat Morskie Greenwich, czyli wspaniały krajobraz historii Królewskie Obserwatorium i Greenwich Park Greenwich to miejsce niezwykłe – jednocześnie królewskie i naukowe, lokalne i globalne, stare i nowoczesne. To właśnie te sprzeczności definiują jego charakter i niezaprzeczalny urok. Niezwykłą atmosferę i wspaniałą historię tego miejsca doceniło UNESCO, wpisując wiele tamtejszych zabytków na Listę światowego dziedzictwa. Z punktu widzenia turysty, jest to miejsce, którego po prostu nie można nie odwiedzić, będąc w Londynie. Jedna z najbardziej urokliwych dzielnic Londynu Dzielnica Greenwich znajduje się w południowo-wschodniej części Londynu, na południowym brzegu Tamizy. Historycznie obszar ten znajdował się w granicach hrabstwa Kent. Dopiero w 1889 roku, gdy utworzono hrabstwo Londyn, miejscowość weszła w skład nowo powstałej jednostki administracyjnej – Metropolitan Borough of Greenwich – stając się częścią Wielkiego Londynu. Mimo że w kontekście administracyjnym i prawnym Greenwich zostało włączone w struktury metropolitarne, do dziś zachowało swój unikatowy charakter, ale zyskało też nowe, drugie oblicze. Z jednej strony jest to urokliwa, niemal wiejska dzielnica Londynu, z historycznym rynkiem, krętymi uliczkami i przytulnymi pubami. Z drugiej, jest to miejsce o ogromnym znaczeniu globalnym, punkt zerowy na mapie świata, który organizuje całą planetę. Linia, która definiuje świat O globalnym znaczeniu Greenwich decyduje przede wszystkim południk zerowy. Jego ustanowienie nie było przypadkowe. Stanowiło kulminację wieków pracy naukowej i rosnącej dominacji morskiej Wielkiej Brytanii. W XIX wieku, wraz z rozwojem handlu i podróży, pojawiła się pilna potrzeba ujednoliconego systemu nawigacji i pomiaru czasu. Ponieważ brytyjskie mapy morskie, oparte na obserwacjach z Greenwich, były najpowszechniej używane na świecie, wybór tego miejsca jako globalnego punktu odniesienia był naturalnym krokiem. Decyzja została formalnie przypieczętowana podczas Międzynarodowej Konferencji Południkowej w Waszyngtonie w 1884 roku. Greenwich zostało wówczas oficjalnie uznane za lokalizację południka głównego, a średni czas słoneczny Greenwich (Greenwich Mean Time, GMT) stał się globalnym standardem czasu. Ten akt nie tylko ugruntował pozycję Greenwich jako centrum naukowej precyzji, ale także symbolicznie umieścił je w samym środku świata, który Wielka Brytania w tamtym czasie zdominowała. Umowna linia przez sto lat przebiegała przez dziedziniec Królewskiego obserwatorium, dzieląc Ziemię na półkulę wschodnią i zachodnią. Obecna tam do dziś mosiężna listwa nadal symbolizuje południk zerowy, będąc czymś w rodzaju linii historycznej. W 1984 roku, w wyniku ewolucji technologii pomiarowych, linię geograficzną przesunięto o około 102,5 metra na wschód od historycznej i od tamtej pory przechodzi ona przez tereny Greenwich Park. Morskie Greenwich, czyli wspaniały krajobraz historii Wymieniając atrakcje tej niezwykłej dzielnicy, należy zacząć od „Morskiego Greenwich”. Mowa o wyjątkowym zespole architektury, który w 1997 roku, w uznaniu jego „wyjątkowej uniwersalnej wartości”, doczekał się wpisu na Listę światowego dziedzictwa UNESCO. Zespół tworzy harmonijną całość, opowiadającą historię morskiej potęgi i wybitnych osiągnięć naukowych. Old Royal Naval College Centralnym punktem tego kompleksu jest Old Royal Naval College, określany mianem jednego z najwybitniejszych zespołów budowli barokowych w Anglii. Zespół zaprojektowany przez sir Christophera Wrena, z istotnym wkładem Nicholasa Hawksmoora, działał w latach 1696–1869 jako Królewski Szpital dla Marynarzy. W 1873 roku jego funkcję zmieniono, przekształcając go w Królewską Szkołę Marynarki Wojennej (Royal Naval College), która funkcjonowała tam aż do 1998 roku. Dziś w jego murach mieszczą się Uniwersytet Greenwich i prestiżowe konserwatorium muzyczno-taneczne Trinity Laban. Kiedy królowa Maria II zleciła budowę, postawiła jeden warunek: nowy budynek nie mógł zasłaniać widoku na rzekę z Queen’s House. Wren rozwiązał ten problem w genialny sposób, dzieląc główną bryłę na dwie symetryczne części, zwieńczone bliźniaczymi kopułami. Klejnotem w koronie kompleksu jest Painted Hall, często nazywana „brytyjską Kaplicą Sykstyńską”. Jej monumentalne malowidła ścienne i sufitowe, dzieło sir Jamesa Thornhilla, są olśniewającą alegorią triumfu brytyjskiej potęgi morskiej i chwały monarchii. To właśnie w tej sali, w 1806 roku, wystawiono na widok publiczny trumnę ze zwłokami admirała Horatio Nelsona, bohatera spod Trafalgaru, zanim złożono ją w katedrze św. Pawła. The Queen’s House Idealnie wkomponowany w perspektywę stworzoną przez Wrena Queen’s House jest budynkiem o fundamentalnym znaczeniu dla brytyjskiej architektury. Zaprojektowany przez Inigo Jonesa w XVII wieku dla Anny Duńskiej, był pierwszym budynkiem palladiańskim w Anglii. Jego pojawienie się było rewolucją – radykalnym zerwaniem z ciężkim, ceglanym stylem Tudorów na rzecz klasycznej harmonii, symetrii i proporcji inspirowanych architekturą włoskiego renesansu. Dziś Queen’s House, jako część Royal Museums Greenwich, jest miejscem, gdzie eksponowana jest imponująca kolekcja sztuki. Wymieniając najcenniejsze zbiory, należy wskazać na słynny „Portret Armady”, upamiętniający zwycięstwo Anglii nad hiszpańską Wielką Armadą w 1588 roku i przedstawiający królową Elżbietę I u szczytu potęgi. National Maritime Museum Narodowe Muzeum Morskie jest największą tego typu instytucją na świecie. W jego rozległych galeriach można prześledzić historię brytyjskiej żeglugi, dzieje Royal Navy oraz życie jej największego bohatera, admirała Nelsona. Jednym z najcenniejszych eksponatów jest mundur, który Nelson miał na sobie w chwili śmierci podczas bitwy pod Trafalgarem. Cutty Sark Zwieńczeniem morskiego dziedzictwa Greenwich jest zacumowany w suchym doku Cutty Sark – ostatni zachowany kliper herbaciany. Statek zwodowany w 1869 roku został zaprojektowanym do jak najszybszego transportu herbaty z Chin. Co prawda w „herbacianym wyścigu” nie odniósł spektakularnego sukcesu, jednak zdobył ogromną sławę na trasie do Australii, bijąc rekordy prędkości w transporcie wełny. Królewskie Obserwatorium i Greenwich Park Najbardziej wyjątkowym obiektem w Greenwich bez wątpienia jest obserwatorium, które otacza najstarszy królewski park w Londynie. To właśnie tam narodziła się nowoczesna nawigacja i globalny standard czasu. Mapowanie nieba i mórz Królewskie Obserwatorium zostało założone w 1675 roku, z polecenia Karola II. Powstanie tego obiektu miało w praktyczny sposób rozwiązać najbardziej palący problem epoki – jak precyzyjnie określić długość geograficzną na morzu? Błąd w nawigacji mógł oznaczać katastrofę statku, utratę ładunku i załogi. Rozwiązanie tego problemu było kluczem do bezpiecznej i zyskownej dominacji na oceanach. Misję tę powierzono pierwszemu astronomowi królewskiemu, Johnowi Flamsteedowi, którego praca nad skatalogowaniem gwiazd położyła podwaliny pod przyszłe przełomy. Wybór miejsca nie był przypadkowy. Wysokie wzgórze, na którym niegdyś stała wieża księcia Humphreya, oferowało idealny, niezaburzony horyzont do obserwacji astronomicznych. Ponadto park stanowił coś w rodzaju naturalnej strefy buforowej, chroniącej wrażliwe instrumenty przed dymem i światłami rozwijającego się Londynu. Miejsce wypełnione atrakcjami Wizyta w Królewskim Obserwatorium w Greenwich to bez wątpienia niezwykłe doświadczenie. Zwiedzający mogą tam zobaczyć lśniącą mosiężną linię południka zerowego, zajrzeć do wnętrza Flamsteed Housce, oryginalnego budynku obserwatorium, i zobaczyć Wielki Teleskop Równikowy, czyli jeden z największych na świecie tego typu instrumentów (umiejscowiony w Meridian Building). Niemałą atrakcją jest też nowoczesne Centrum Astronomiczne z Planetarium Petera Harrisona, które zabiera widzów w zapierające dech w piersiach podróże po kosmosie. Greenwich Park Ogromną atrakcją jest też otaczający obserwatorium park. To idealne miejsce na spacer i odpoczynek. Wśród jego atrakcji znajduje się piękny ogród różany, a także historyczne pamiątki, takie jak Dąb Królowej Elżbiety – wiekowe drzewo, w którego wydrążonym pniu, według legendy, królowa Elżbieta I jadała posiłki. Jednak największą nagrodą dla tych, którzy wejdą na szczyt wzgórza, jest spektakularny widok. Stojąc obok pomnika generała Wolfe’a, można podziwiać jedną z najsłynniejszych panoram Londynu, która łączy historyczne dziedzictwo Greenwich z nowoczesną sylwetką miasta. Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
To jeden z ulubionych parków warszawiaków – w tym roku kończy 120 lat
Park Skaryszewski w Warszawie to jedno z najpiękniejszych i najbardziej różnorodnych przyrodniczo miejsc w stolicy. Choć bywa kojarzony głównie jako duży teren rekreacyjny, w rzeczywistości łączy w sobie funkcję parku miejskiego, siedliska wielu gatunków zwierząt i przestrzeni kulturowej z licznymi rzeźbami, pomnikami i układami wodnymi. To miejsce, które zachwyca zarówno spacerowiczów, jak i osoby zainteresowane botaniką, architekturą krajobrazu czy historią Warszawy.
Spis treści: Park Skaryszewski i jego historia Co zobaczyć w Parku Skaryszewskim? Wypoczynek w parku Park Skaryszewski – dlaczego warto odwiedzić? Park Skaryszewski powstał na początku XX wieku. Jego założenie jest datowane na 1905 r., choć prace przy jego zagospodarowaniu trwały aż do 1922 roku. Zaprojektował go jeden z najwybitniejszych polskich ogrodników i architektów zieleni miejskiej tamtych czasów, Franciszek Szanior, który postawił na park w stylu angielskim. Jego układ i dobór roślinności w dużej mierze nawiązuje więc do naturalnych krajobrazów. Park Skaryszewski i jego historia Co wyróżnia park na tle innych założeń urbanistycznych? Od początku miał on pełnić nie tylko funkcję rekreacyjną, ale również edukacyjną i reprezentacyjną. Zakładano bogactwo roślinności, liczne nasadzenia gatunków obcych i rodzimych, większe otwarcia przestrzenne niż w starszych parkach oraz rozbudowany system wodny. Park o wielu nazwach Pierwsza oficjalna nazwa to Park Skaryszewski, która nawiązywała wprost do jurydyki Skaryszew na gruntach wsi Kamion, która została zlikwidowana w XVIII wieku. Na tych terenach w latach późniejszych został założony park. W gwarze warszawskiej park od dawna jest nazywany Skaryszakiem. W dwudziestoleciu międzywojennym nadano mu imię Ignacego Jana Paderewskiego, stąd druga oficjalna nazwa – Park Paderewskiego. Po wojnie nazwisko kompozytora i działacza niepodległościowego zostało usunięte z nazwy parku z powodów politycznych. Zostało ono jednak przywrócone w 1980 roku. Powierzchnia i sposób zagospodarowania parku Powierzchnia Parku Skaryszewskiego liczy około 50 hektarów, co czyni go jednym z największych parków w mieście. Jego przestrzeń jest na tyle zróżnicowana, że w ciągu jednej wizyty można przejść wprost od eleganckich alei do dzikiej, niemal leśnej roślinności, by chwilę później znaleźć się nad malowniczym stawem lub przy niewielkim wodospadzie. Nic dziwnego, że park stale pojawia się w zestawieniach ciekawostek o Warszawie. Co zobaczyć w Parku Skaryszewskim? Niewątpliwym atutem Parku Skaryszewskiego jest jego położenie – w sercu warszawskiej Pragi, która w ostatnich latach przechodzi intensywną rewitalizację i zyskuje na znaczeniu kulturalnym. Park jest duży, urozmaicony i pełen zakątków, których nie sposób odkryć podczas jednego spaceru. Najbardziej charakterystycznym elementem jest Jezioro Kamionkowskie. Spacerując wokół niego, trafia się na pomosty, punkty widokowe i zaciszne miejsca idealne do obserwowania ptaków. Najpopularniejsze atrakcje parku Jednym z najpopularniejszych punktów w Parku Skaryszewskim jest wodospad. Ten niewielki, ale malowniczy element krajobrazu, który powstał jako część zaprojektowanych układów wodnych, zaskakuje wielu odwiedzających, bo trudno spodziewać się takiego miejsca w środku dużego miasta. Oprócz tego w parku znajdziemy: rzeźby i pomniki, m.in. rzeźbę „Rytm” Henryka Kuny czy popiersie Ignacego Jana Paderewskiego, starannie utrzymane aleje spacerowe, prowadzące do różnych stref parku, ogrody kwiatowe i rabaty sezonowe, zmieniające się w zależności od pory roku. Dla osób zainteresowanych przyrodą to także świetne miejsce do obserwacji ptaków wodnych i parkowych. Występuje tu aż 60 gatunków ptaków, z czego ponad 30 zakłada w parku gniazda. Wypoczynek w parku Park Skaryszewski to przestrzeń zaprojektowana w taki sposób, by każdy, niezależnie od wieku i sposobu spędzania wolnego czasu, znalazł coś dla siebie. Liczne alejki, wytyczone trasy spacerowe oraz naturalne otoczenie sprzyjają relaksowi i wyciszeniu. Jest to świetne miejsce zarówno na szybki spacer, jak i dłuższe, spokojne przechadzki z dala od miejskiego gwaru. Dla rodzin z dziećmi park oferuje: duże, zielone polany idealne do zabaw, liczne ławki i miejsca piknikowe, możliwość obserwacji dzikiej przyrody. Park jest także chętnie odwiedzany przez osoby szukające spokojnego miejsca do pracy z laptopem, czytania książek albo medytacji. Dzięki dużej powierzchni można łatwo znaleźć mniej uczęszczane miejsca, nawet w słoneczne weekendy. Czy do parku Skaryszewskiego można wejść z psem? Tak, wejście z psem jest dozwolone, jednak obowiązują standardowe zasady bezpieczeństwa i współkorzystania z przestrzeni publicznej. Czworonoga należy prowadzić na smyczy, a w miejscach bardziej uczęszczanych warto zadbać o dodatkową kontrolę. Czy w Parku Skaryszewskim można zrobić piknik? Piknik to popularna forma spędzania czasu w Parku Skaryszewskim. Najczęściej wybierane są polany w pobliżu jeziora oraz okolice alei głównych. Trzeba jedynie pamiętać o pozostawieniu porządku i stosowaniu się do zakazu używania otwartego ognia. Park cieszy się dużym zainteresowaniem amatorów piknikowania szczególnie w sezonie wiosenno-letnim. Coś dla aktywnych, czyli ile ma pętla w Parku Skaryszewskim? Osoby uprawiające sport często wybierają park jako miejsce treningów biegowych i spacerów nordic walking. Pętla wokół Parku Skaryszewskiego ma około 1,8 km długości, choć długość trasy można łatwo modyfikować, korzystając z licznych bocznych alejek. Park ceniony jest przez biegaczy z uwagi na sporą szerokość alejek i równą nawierzchnię. Na jego plus działa też zacienienie tras i zróżnicowanie krajobrazu – dzięki temu nawet dłuższe treningi nie są tak nużące. To dobre miejsce zarówno na spokojne wybieganie, jak i intensywniejszy trening wśród zieleni. Park Skaryszewski – dlaczego warto odwiedzić? Park Skaryszewski to nie tylko przestrzeń rekreacyjna, ale przede wszystkim wyjątkowy przykład myślenia o zieleni miejskiej jako integralnej części życia mieszkańców. Choć znajduje się w jednej z najstarszych części Warszawy, nadal pozostaje nowoczesnym, funkcjonalnym i stale rozwijającym się parkiem. To miejsce, w którym można odpocząć, pobiegać, poczytać książkę, odbyć rodzinny spacer, zrobić zdjęcia przy sztucznym wodospadzie, odkryć mniej znane zakątki prawobrzeżnej Warszawy i zwyczajnie złapać oddech od codzienności. Nasza autorka Marzena Wardyn-Kobus Autorka tekstów z pogranicza przyrody, kultury i podróży. W serwisie tworzy artykuły popularnonaukowe o otaczającym nas świecie, łącząc rzetelną wiedzę z przystępnym językiem i dbałością o szczegóły. Pisze, by zachęcać innych do uważnego kontaktu z przyrodą – nawet tą najbliższą, tuż za domem. Kaszubka mieszkająca na Kujawach, zakochana w górskich szlakach i leśnych bezdrożach. Jej przydomowy ogródek to strefa zrównoważonego eksperymentowania – dąży do tego, by uprawiać rośliny ekologicznie, z szacunkiem dla natury. Wolne chwile spędza z książką, wędrując po lesie lub tworząc makramy.
Perfumy, drapacze chmur, restauracje, muzea. A jednak prawdziwy Dubaj zaczyna się tam, gdzie kończą się wieżowce, a zaczyna pustynia.
Spis treści: Burj Khalifa Zapach orientu Deira Al Fahidi Sonara Camp Muzeum Przyszłości Podróż po smakach świata Atrakcje w Dubaju Dubaj: informator praktyczny Unoszę się nad miastem, oddając się totalnemu relaksowi. Pływam w jednym z najwyższych na świecie basenów typu infinity – Aura Skypool, położonym na 50. piętrze wieżowca The Palm Tower. Jego krawędź jest ukryta i tworzy złudzenie, że woda przelewa się w nieskończoność łącząc się z krajobrazem. Stąd rozciąga się zapierający dech w piersiach, 360-stopniowy widok na panoramę Dubaju: las szklanych wieżowców, słynną wyspę Palm Jumeirah i turkusowe wody Zatoki Perskiej. Po raz kolejny przyglądam się temu krajobrazowi z niedowierzaniem, że na środku pustyni wyrosła metropolia, która nie tylko istnieje, ale wciąż się rozrasta. To uczucie niedowierzania towarzyszyło mi każdego dnia tej podróży – podobnie jak mojej mamie, którą zabrałem tutaj, by mogła na własne oczy zobaczyć „cuda na pustyni”, o których tyle słyszała. Teraz odpoczywa na leżaku, ale dopiero co zakończyliśmy intensywne zwiedzanie. Mieliśmy zaledwie kilka dni, więc każdy był starannie zaplanowany – nie po to, by „zaliczać” atrakcje, lecz by doświadczać ich wszystkimi zmysłami. Burj Khalifa Jeszcze niespełna siedemdziesiąt lat temu była tu niewielka wioska rybacka, żyjąca z połowu pereł i handlu daktylami. Wtedy nikt nie przypuszczał że z tej sennej osady wrośnie miasto, w którym wizje architektów stają się rzeczywistością szybciej niż gdziekolwiek indziej. Widać to najlepiej z tarasu widokowego najwyższego budynku świata, jakim jest mierzący 828 metry Burj Khalifa. Oglądaliśmy go najpierw z dołu, wysoko zadzierając głowy, a potem już z góry, w kilkadziesiąt sekund wjeżdżając windą na 124 piętro. Jego budowa trwała zaledwie sześć lat i pochłonęła 1,5 mld dolarów. Dzisiaj są tu biura, luksusowy hotel, a także apartamenty z widokiem na cztery strony świata. Ten drapacz chmur był spełnieniem marzeń szejków, którzy chcieli pokazać reszcie świata, gdzie dziś jest jego centrum. Od chwili otwarcia w 2010 roku Burj Khalifa niezmiennie jest największą atrakcją Dubaju, co udowadniają długie kolejki turystów chcących spojrzeć na miasto z wysokości (największy tłok jest popołudniu). A po zjechaniu na poziom zero, obejrzeniu spektaklu tańczących fontann, znaleźć się w kolejnym miejscu, którego nie sposób pominąć będąc tu po raz pierwszy. Bo Dubai Mall określany mianem największego centrum handlowego świata, jest zdecydowanie czymś więcej niż tylko miejscem zakupów. W jego wnętrzach mieszczą się także galerie sztuki, lodowisko, interaktywne wystawy i ogromne akwarium – żyjące w nim rekiny, płaszczki i kolorowe ryby można oglądać przez ogromną szklaną ścianę. Zapach orientu Przyznaję, że spędziliśmy tu sporo czasu, jednak nie na oglądaniu podwodnego świata, lecz w poszukiwaniu arabskich zapachów. Nie wiem, ile jest tutaj perfumerii, nam wystarczyła jedna, na wystawie której ustawionych były setki, jeśli nie tysiące kolorowych flakoników w najróżniejszych kształtach, które najpierw przyciągały wzrok, by za chwilę obezwładnić nas swymi aromatami. Arabskie perfumy znane są z niesamowitej trwałości – często utrzymują się na skórze przez wiele godzin. A ich sekret kryje się w naturalnych składnikach o mocnym charakterze, takich jak oud, piżmo, róża damasceńska, ambra czy sandałowiec. Oud (agarwood), żywiczny olejek z rzadkiego drzewa agarowego uważany jest zaś za ich serce. Nazywany „płynnym złotem Bliskiego Wschodu”, uchodzi wręcz za duchowy zapach. Jest ciężki, drzewny, lekko dymny i balsamiczny. To on nadaje perfumom kadzidlany aromat, który tak lubię. I za każdym razem to na perfumy wydaję chyba najwięcej pieniędzy w Dubaju. Tym bardziej, że za każdym razem dostaję na nie sporą zniżkę. Nie inaczej było i w tym przypadku – wystarczył bowiem argument, że w internecie te same zapchamy tańsze są nawet o połowę… Po dobiciu targu, już odpowiednio pachnący, mogliśmy ruszać dalej, do nieco mniej obleganych przez turystów miejsc. Deira W Deirze, jednej z najstarszych części miasta, czuję się najlepiej. Lubię gwar i chaos panujący na tutejszym targu przypraw oraz na bazarze złota, na którym w sklepowych witrynach prezentowana jest nie tylko biżuteria, w tym największy na świecie złoty pierścień wpisany do księgi rekordów Guinnessa, lecz całe złote stroje kosztujące setki tysięcy dirhamów – i znajdują swych nabywców. Spaceruję tu bez celu, zaglądając w boczne uliczki, targując się z lokalnymi sprzedawcami szafranu, kardamonu, cynamonu, wanilii, mydeł, olejków i kadzideł z oudem lub żywicami – nazywanych bakhoor, które nadają wnętrzom, ubraniom i włosom przyjemny aromat. Lubię też popływać tradycyjną łodzią abra po kanale Dubai Creek, by odbyć krótką podróż do czasów, gdy Dubaj był portem handlowym, a jego bogactwem przed odkryciem ropy były perły wydobywane z dna zatoki. Wtedy życie toczyło się właśnie wokół wąskiej cieśniny, która pozostała sercem miasta. Rejs po wodach zatoki jest jak powrót do źródeł – do czasów, gdy ludzie żyli tu w rytmie wiatru i przypływów, a nie cywilizacyjnego pędu. Może dlatego za każdym razem, gdy tu jestem, przestaję się spieszyć? A może to wynik upału, bo choć to listopad, temperatura przekracza 34 st. C w cieniu? Al Fahidi Przepływamy na południowy brzeg, do Al Fahidi, zrekonstruowanej, zabytkowej dzielnicy, znanej z wąskich uliczek przy których stoją tradycyjne domy budowane z gliny i koralowca z wieżami wiatrowymi służącymi niegdyś jako naturalna klimatyzacja. Zachowała ona urok starego emiratu, dlatego warto tu przysiąść w jednej z kawiarenek, zamówić mocną kawę z kardamonem i pomyśleć nad zmieniającym się światem – przynajmniej ja tak robię. A po chwili refleksji znikam, tym razem z mamą, w kolejnych perfumeriach, bo tutaj ceny są zdecydowanie lepsze od tych w Dubai Mall. Jedzenie też jest tańsze, tak więc po perfumeryjnym zawrocie głowy jedziemy na obiad do restauracji Aroos Damascus przy ulicy Al Muraqqabat, gdzie oddajemy się bliskowschodniej uczcie. Delektujemy się świeżymi, chrupiącymi warzywami podawanymi na wielkiej srebrnej paterze, hummusem, sałatką tabbouleh z kaszy bulgur, z dużą ilością posiekanej natki pietruszki, pomidorów, doprawionej sokiem z cytryny i oliwą z oliwek, chrupiącymi i niezwykle delikatnymi falafelami oraz baraniną, na koniec wypijając intensywną, mocną miętową herbatę. Płacę rachunek – 117 zł. Sonara Camp Jest takie powiedzenie, że prawdziwy Dubaj zaczyna się tam, gdzie kończą się wieżowce, a zaczyna pustynia. Choć żeby jej doświadczyć, trzeba coraz bardziej oddalać się od rozrastającego się miasta liczącego już ponad 4 miliony mieszkańców, a dążącego do stania się ponad dwa razy większym megapolis. Po południu ruszamy do oddalonej o niecałą godzinę jazdy autem oazy Sonara Camp, by wreszcie pochodzić po i poleżeć na piasku i odpocząć od szybkiego rytmu miasta. Do dyspozycji gości są tu hamaki, huśtawki, a także pufy i sofy, na których można wygodnie się umościć, zamówić przekąski i napoje i oczekiwać na najważniejszy spektakl dnia –zachód słońca, jeden z najpiękniejszych, jaki widzieliśmy. Rozciągające się po horyzont wydmy znikające słońce maluje w odcieniach pomarańczy i złota. A potem w świetle pochodni, pod niebem gęstym od gwiazd, przy stołach nakrytych białymi obrusami, zasiedliśmy do eleganckiej kolacji. Muzeum Przyszłości Przyznaję, że w Dubaju nieraz zadawaliśmy sobie to pytanie. Także w miejscu, które wydaje się do tego stworzone. To Muzeum Przyszłości stojące przy głównej arterii – drodze szejka Zayeda, obok którego mieszkaliśmy i zanim przekroczyliśmy jego próg, wielokrotnie podróżując czerwoną linią metra, przyglądaliśmy się uważnie futurystycznej bryle, kryjącej w sobie wiele symboliki. Z daleka przypomina oko, które spogląda w przyszłość, choć dla niektórych to też pierścień, w środku którego pulsuje nieznane. Srebrzysta elewacja pokryta jest misterną arabską kaligrafią. Wzory wycięte w metalu nie są przypadkowe. To słowa szejka Mohammeda bin Rashida Al Maktouma, premiera Zjednoczonych Emiratów Arabskich: „Przyszłość należy do tych, którzy potrafią ją wyobrazić, zaprojektować i zrealizować”. Ale czy przyszłość naprawdę można zaprojektować? Szejkowie wierzą, że tak. Będąc na tarasie widokowym i patrząc na pustą przestrzeń w centrum budynku, która symbolizuje to, czego jeszcze nie wiemy – trudno nie pomyśleć, że każda przyszłość zaczyna się od pustki, w której rodzi się pomysł. Budynek stoi na zielonym wzgórzu – Ziemi, symbolu przeszłości i tego, co już poznane – czytam w przewodniku po muzeum. W skarbcu życia Nie tylko bryła jest ciekawa, lecz także pomysł na wystawę. Otóż nasza przygoda zaczyna się od lotu… w kosmos. Winda zabiera nas z poziomu ziemi, zmieniając się w symulator startu rakiety. Przez panoramiczne okna obserwujemy jak Dubaj znika pod nami, by po chwili wylądować na OSS Hope, stacji orbitalnej z roku 2071. Na ekranach przesuwają się hologramy planet, mapy trajektorii, są też punkty, w których można przejść wirtualną rekrutację do zamieszkania w kosmicznej wiosce. Chodzimy po tej niezwykłej stacji, obserwujemy Ziemię z orbity. I w tym momencie łapię się na myśli, że przecież tak może wyglądać zwykły dzień człowieka z XXII wieku. Tylko czy będzie wtedy Dubaj, jaki dziś znamy? Miasto z piasku, szkła i światła? Z kosmosu wracamy na Ziemię. Na ogromnych ekranach pokrywających ściany oglądamy lasy i rafy koralowe, a także modele dronów zapylających, prototypy filtrów powietrza i biotechnologicznych systemów upraw. Najwięcej czasu spędzamy jednak w miejscu, które nazwano The Vault of Life – Skarbiec Życia. W ciemnym pomieszczeniu w powietrzu zawieszono 2400 przezroczystych cylindrów, w równych odstępach, niczym w laboratorium przyszłości. W każdym z nich zamknięty jest inny gatunek: roślina, ryba, owad, fragment koralowca – dzięki specjalnym skanerom można przeczytać opisy każdego eksponatu. Wszystko pulsuje delikatnym światłem, jakby w środku tliło się życie. Początkowo myśleliśmy, że to tylko wystawa. Ale z czasem przyszło inne wrażenie – że to coś pomiędzy pamięcią a przestrogą, wyglądające jak archiwum Ziemi, jaką znamy, ale której kiedyś może nie być… Podróż po smakach świata Kiedy wyszliśmy z Muzeum Przyszłości, Dubaj tonął w miękkim popołudniowym świetle. Znów patrzyliśmy na stalową bryłę za naszymi plecami. Rozmawialiśmy o tym, że przecież przyszłość nigdy nie jest czymś odległym – że zaczyna się tu i teraz, często od najprostszej decyzji, albo od jednego kroku, jak mawiają Chińczycy wybierający się w podróż. Może właśnie dlatego kolejnym miejscem, do którego trafiliśmy, była Amelia – restauracja inspirowana postacią Amelii Earhart, kobiety, która przed prawie stuleciem postanowiła dosłownie wzlecieć ponad granice epoki i jako pierwsza kobieta na świecie w 1932 roku samotnie przeleciała Ocean Atlantycki. W tym miejscu odbyliśmy podróż nie po niebie lecz po smakach świata – króluje tu kuchnia typu Nikkei, czyli fuzja japońskich technik przygotowywania dań i peruwiańskich przysmaków. Niezwykły jest także wystrój wnętrza: nad barem wisi wielkie śmigło i skrzydła, także kompas i fragmenty starych map, a na ścianach są cytaty o wolności i odwadze. Pomyślałem, że to miejsce jest naturalnym przedłużeniem wizyty w muzeum. Cały wieczór rozmawialiśmy o podróżach, o tym, że nie ma sensu odkładać marzeń „na potem”. W końcu jeśli Amelii udało się polecieć w czasach, gdy nie było GPS-u ani gwarancji powrotu, to może i my jeszcze gdzieś polecimy? I to nie tylko w sensie dosłownym, ale także życiowym – by spróbować czegoś nowego, zanim przyszłość nas dogoni. Atrakcje w Dubaju Global Village Dubai Międzynarodowy park kultury i rozrywki z pawilonami przedstawiającymi kraje z całego świata. Oferuje zakupy, kuchnie narodowe i występy na żywo. Idealne miejsce na wieczorny spacer i odkrywanie różnorodnych tradycji. Miracle Garden Największy na świecie ogród kwiatowy z tysiącami kolorowych instalacji. Znajdziesz tu imponujące kwiatowe rzeźby, m.in. samolot Emirates A380. To świetne miejsce na zdjęcia i spokojny spacer wśród zapachu kwiatów. AYA Universe Immersyjne doświadczenie multimedialne z wykorzystaniem światła, dźwięku i projekcji. Zwiedzający przemieszczają się przez fantastyczne, futurystyczne światy. Idealne dla fanów efektownych zdjęć i nowoczesnych atrakcji. Sky View Punkt widokowy z przeszklonym tarasem i szklaną zjeżdżalnią wysoko nad miastem. Z tarasu roztacza się panorama Downtown Dubai i Burj Khalifa. To szybka, ale pełna adrenaliny atrakcja. Kite Beach Popularna plaża z widokiem na Burj Al Arab i idealnymi warunkami do kitesurfingu. Oferuje ścieżki spacerowe, food trucki i aktywności sportowe. Świetne miejsce na relaks nad morzem. Madinat Jumeirah Kompleks stylizowany na tradycyjny arabski souk z kanałami i widokiem na Burj Al Arab. Znajdziesz tu restauracje, butiki i klimatyczne alejki. To jedno z najbardziej malowniczych miejsc na wieczorny spacer. Dubaj: informator praktyczny Dolot Bezpośredni lot z Warszawy do Dubaju trwa około sześciu godzin. Najwygodniej lecieć liniami LOT, Emirates oraz flyDubai. Bilety w dwie strony, kupione z wyprzedzeniem, kosztują zazwyczaj od 1500 do 3500 zł, choć w promocjach mogą być tańsze. Wiza Polacy nie potrzebują wizy przy pobytach turystycznych do 90 dni. Paszport musi być ważny minimum sześć miesięcy od daty wjazdu. Po przylocie przechodzi się jedynie standardową kontrolę paszportową. Waluta W Dubaju obowiązuje dirham emiracki (AED), którego kurs wynosi około 1,15–1,20 zł za 1 AED. Kartą zapłacisz praktycznie wszędzie, jednak w starszych częściach miasta, zwłaszcza w Deirze, przydaje się niewielka ilość gotówki. Ceny są wyższe niż w Polsce, porównywalne z dużymi miastami Europy Zachodniej. Kiedy jechać Najlepszy czas na podróż do Dubaju przypada od listopada do marca, kiedy temperatury są przyjemne, wynoszą około 23–30°C. W kwietniu i październiku bywa gorąco, ale wciąż komfortowo. Od maja do września temperatury potrafią przekraczać 40°C, co utrudnia zwiedzanie. Noclegi Ceny noclegów zależą od standardu i lokalizacji: hotele trzygwiazdkowe kosztują około 350–500 zł za noc, czterogwiazdkowe 500–800 zł, a pięciogwiazdkowe 900–1500 zł. Apartamenty są często bardziej opłacalne – można je znaleźć już od 350–700 zł za dobę. Największą różnicę w kosztach robi wybór dzielnicy. Najlepsze dzielnice do mieszkania Najwygodniej mieszka się w Dubai Marina, JBR oraz Downtown Dubai – to droższe, ale świetnie zlokalizowane okolice. Palm Jumeirah to strefa luksusowa, idealna na wyjątkowy pobyt. Tańsze i wciąż bardzo dobre lokalizacje to Deira, pełna lokalnego klimatu i niskich cen, oraz Al Barsha, która oferuje szeroki wybór hoteli i dobre połączenia metrem. Jedzenie Dubaj zachwyca kuchnią arabską i bliskowschodnią – warto spróbować hummusu, falafeli, tabbouleh, grillowanej baraniny oraz świeżych warzywnych przystawek. Popularnym napojem jest intensywna herbata miętowa, idealna na zakończenie posiłku. Moją ulubioną siecią restauracji jest syryjska Aroos Damascus. Najczęściej jadam w tej przy Al Muraqqabat Road w Deirze, obiad dla dwóch osób można tam zjeść już za 70–100 zł. Ceny atrakcji Wjazd na taras widokowy Burj Khalifa na 124. i 125. piętro kosztuje 199 AED, natomiast wejście do Muzeum Przyszłości – 169 AED. Pobyt w Aura Skypool na 50. piętrze Palm Tower kosztuje od 225 do 600 AED, w zależności od pory dnia i wybranego pakietu. Koszt safari na pustyni to wydatek od ok. 250 AED do nawet 800 AED za pobyt w oazie Sonara, gdzie w cenę wliczone są także wieczorne występy artystów oraz elegancka kolacja. Nasz autor Michał Cessanis Wicenaczelny „National Geographic Traveler". Autor podróżniczej serii telewizyjnej „Do zobaczenia” w Dzień Dobry TVN i TVN Style oraz książek „Opowieści z pięciu stron świata” i „Made in China”. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o podróżach, miejscach, które odwiedził i restauracjach. Więcej: cessanis.com
Erfurt i Würzburg: dwa zupełnie odmienne miasta. Pomysł na weekend w Niemczech
Odwiedziłem dwa niemieckie miasta z odmienną duszą. Erfurt to gotyk i średniowiecze, Würzburg – barok i frankońskie wina.
Spis treści: Erfurt: stolica Turyngii Würzburg: barokowa perła Frankonii Erfurt i Würzburg – informacje praktyczne Miasto pachnie kawą i wilgotnym kamieniem. Poranny chłód nie odstrasza jednak gości siedzących przed kawiarniami. Katedra Marii Panny, monumentalna gotycka budowla z potężnymi schodami, i stojący obok kościół Świętego Sewera od wieków tworzą duchowe serce Erfurtu. Do dziś historycy zadają sobie pytanie, po co dawni włodarze miasta postawili dwie tak potężne świątynie jedną tuż obok drugiej. Niebawem mam się przekonać, że to nie jedyna tajemnica, którą skrywa położona niemal w sercu Niemiec stolica Turyngii. Erfurt: stolica Turyngii Erfurt, dziś nieco na uboczu głównych szlaków, kryje zaułki, o jakich wiele miast może pomarzyć. To jedna z nielicznych niemieckich metropolii, która z II wojny światowej wyszła niemal bez zniszczeń. Starówka zachowała historyczny układ urbanistyczny i setki oryginalnych budynków pamiętających późne średniowiecze. Nie tego się spodziewam, przyjeżdżając tu po raz pierwszy. Po Niemczech podróżuję dużo i miasta w tym kraju rzadko mnie zaskakują. Kiedy więc wcześniej tego dnia wysiadłem na dworcu w Erfurcie i zagubiłem się w labiryncie uliczek, gdzie brukowane drogi pamiętają czasy Marcina Lutra, czułem, że trafiłem do jednego z ciekawszych miast w tej części Europy. Średniowieczny most ze sklepikami Krämerbrücke (most Kupców) to jeden z najdłużej stale zamieszkanych mostów Europy. Zabudowany urokliwymi domami o konstrukcji szkieletowej kryje warsztaty rzemieślnicze, galerie, sklepy z winem i przyprawami. W tym roku most będzie hucznie obchodził swoje 700-lecie. Tuż obok znajduje się Wenigemarkt – niewielki trójkątny plac w historycznym centrum miasta. Jego nazwa oznacza dosłownie „mały rynek” i odróżnia go od większego Domplatz, głównego skweru targowego Erfurtu – Wenigemarkt to idealne miejsce, aby delektować się najlepszymi lodami lub drinkiem, usiąść wygodnie i podziwiać widok na słynny średniowieczny most. To jedno z moich ukochanych miejsc w mieście – opowiada mi Romy z lokalnej organizacji turystycznej. Będąc w okolicy, warto również wstąpić do niewielkiego lokalu Goldhelm Schokoladen. To tu powstaje jeden ze słodkich symboli Erfurtu – lokalne pralinki zdobione płatkami róż. Zaglądam do środka, gdzie dowiaduję się, że słodkie przysmaki są tu przygotowywane ręcznie, a sama czekolada pochodzi z upraw zrównoważonych w Peru. Wszystkie drogi na erfurckim Starym Mieście prowadzą w kierunku Rynku Rybnego (Fishmarkt). Dominują tu elegancki neogotycki gmach ratusza i renesansowe pałace dawnych mieszczan. Bogato zdobione przypominają mi kamienice dawnego Gdańska. Uwagę przykuwa wyjątkowo urokliwy Dom pod Szerokim Paleniskiem. Fasada budynku jest na nim zdobiona niezwykłymi płaskorzeźbami. Podchodzę bliżej, bo potrzebuję chwili, aby rozszyfrować ich znaczenie. Ależ oczywiście! To alegoria pięciu zmysłów. Z zamyślenia wyrywa mnie jeden w moich własnych – powonienie. W powietrzu wyczuwam bowiem dymny zapach pieczonego na ogniu mięsa. Czas na obiad! Tuż obok Rynku Rybnego stoi niepozorna budka z napisem Thüringen Bratwurst. Ta grillowana, koniecznie na węglu, a nigdy nieopiekana elektrycznie, kiełbaska to kolejny kulinarny symbol Erfurtu. Wursty z tego miasta podaje się w bułce i z lokalną musztardą. Co ciekawe, erfurcka musztarda okryta jest w całych Niemczech sławą tej najznakomitszej. Można ją dostać w rozsianych po mieście sklepach wyspecjalizowanych właśnie w sprzedaży musztardy. Zapomniana synagoga i klasztor ciszy Kilka minut późnej trafiam do Starej Synagogi – jednej z najstarszych zachowanych w Europie. Mury tej gotyckiej świątyni pamiętają IX w. Historia miejsca jest równie zaskakująca, co historia całego regionu. Pierwsza bożnica działała tu przynajmniej do XIV w., kiedy w następstwie epidemii dżumy w Erfurcie nastąpiła seria pogromów na Żydach. Wyznawcy Mojżesza byli zmuszeni opuścić miasto, a gmach synagogi przerobiono na miejską kamienicę. Co ciekawe, z czasem o dawnym przeznaczeniu tego budynku zapomniano. W latach 30. XX w. w dawnej żydowskiej świątyni działała restauracja, w której stołowali się członkowie partii nazistowskiej zupełnie nieświadomi historii tego miejsca. Prawdziwą przeszłość budynku odkryto dopiero 1993 r. Dziś jest to jeden z najciekawszych zabytków otwartych dla zwiedzających. Warto tu zajrzeć zwłaszcza, aby zobaczyć słynny „skarb erfurcki” (Erfurter Schatz). To zbiór monet, klejnotów i złotych pierścieni ukrytych przez żydowskich mieszkańców przed XIV-wiecznymi pogromami. Tuż obok można zajrzeć do mykwy – rytualnej łaźni z XIII w., kolejnego świadka wielokulturowej przeszłości miasta. Nieopodal stoi kolejny gmach ważny dla duchowej historii Erfurtu. Duży budynek z czerwonej cegły i łupkowego dachu – surowy, bez ozdób, jakby nie chciał zwracać na siebie uwagi. To klasztor augustianów. Miejsce, w którym zaczęła się reformacja – zanim jeszcze rozległo się pierwsze słowo buntu. Tu, w 1505 r., młody student prawa Marcin Luter złożył śluby zakonne, ogolił głowę i uciszył sumienie. Przez pięć lat modlił się, jadł w ciszy, spał w celi z drewnianym łóżkiem i krzyżem nad głową. Właśnie ta cela – odtworzona z pieczołowitością – robi dziś największe wrażenie. Mała izba, stolik, Pismo Święte. Zaglądając do celi, łatwiej zrozumieć, że rewolucje rodzą się w ciszy. Zwiedzanie klasztoru zaczynam od krużganków – chłodnych i pustych. Później sala kapituły, biblioteka, skryptorium. W jednej z sal próbuję swoich sił w minuskule karolińskiej – średniowiecznym stylu pisma. Atrament gęsty, stalówka skrzypi. Nie byłby ze mnie dobry mnich. W letnie wieczory klasztor zamienia się w dom gościnny. Można wynająć celę na noc za niecałe 100 euro. Prosto, ale czysto. Choć nie ma tu telewizorów, a dostęp do internetu jest ograniczony, gości przyciąga cisza przerywana jedynie regularnymi uderzeniami w dzwon. Mroczni świadkowie przeszłości W którymkolwiek kierunku Erfurtu się nie udaję, stale widzę ją nad sobą. Ogromna cytadela Petersberg góruje nad miastem. Tę kamienną fortecę służącą do kontrolowania okolicy wznieśli po wojnie trzydziestoletniej Prusacy. Mnie przypomina gotową do ciosu pięść. Gdy wchodzę przez potężną bramę z herbem, przewodnik tłumaczy: „Budowniczym nie chodziło o to, żeby bronić miasta. Chcieli je trzymać w ryzach”. Najciekawsze nie są jednak ani działa, ani mury. Największe wrażenie robią stare, zawilgotniałe tunele. Zaprojektowane tak, by wykrywać, czy wróg nie próbuje podkopać fundamentów. Schodzę pod ziemię. Powietrze zimne i suche, pachnie pleśnią i historią. Po chwili przewodnik gasi światło. – Teraz słuchajcie – mówi. Ciemność. Ktoś porusza się 3 m dalej – słychać to, jakby był tuż obok. Cisza, która boli uszy. Jeśli ktoś myśli, że to tylko kamienie – niech przyjdzie tu nocą. Do cytadeli najłatwiej dostać się pieszo ze starówki, zajmuje to ok. 15 min, a wejście do podziemi kosztuje 6 euro. Po południu ruszam na Andreasstraße. Dawniej siedziba Stasi – służby bezpieczeństwa z czasów NRD – dziś centrum pamięci o ofiarach tejże organizacji. Z zewnątrz niepozorny, szary budynek, jakich wiele w byłych Niemczech Wschodnich. Wewnątrz zaś – krzyk. Cichy, uporczywy. Cele bez klamek, lampy jarzeniowe, wąskie korytarze, które prowadzą donikąd. Wchodzę do pokoju przesłuchań. Przy stole siedzi manekin. Głowa spuszczona. Nad nim portret Honeckera. W jednej z dawnych cel słucham nagrania ze świadectwem więźnia z lat 80. Skromny, spokojny głos. Mówi powoli. „Zabrali mnie za ulotki. Trzy lata bez procesu. Moja matka dowiedziała się po miesiącu, gdzie jestem”. Nagle wszystkie gabloty, zdjęcia, hasła stają się niepotrzebne. Wystarczy spojrzeć w oczy mężczyzny na pozostawionej fotografii. Wstęp do centrum jest bezpłatny. Wystawy są tłumaczone na język angielski. Dla tych, którzy chcą zrozumieć współczesne Niemcy – to w Erfurcie przystanek obowiązkowy. Würzburg: barokowa perła Frankonii Z Erfurtu pociągiem jadę na południe. Niepozorny, biało-czerwony skład sunie przez wzgórza Turyngii, potem przez lasy Hesji, by w końcu wtoczyć się do winnej Frankonii. Zaledwie godzina podróży wystarcza, aby poczuć się w zupełnie innej krainie. Pierwsze, co mnie uderza w Würzburgu, to powietrze. Rześkie, ale zauważalnie cieplejsze. Jakbym się znalazł gdzieś w środkowej Francji. O tym, że jestem w jednej ze stolic niemieckiego wytwórstwa winnego, nie dają mi zapomnieć nazwy kolejnych mijanych ulic: Weingartenstraße, Rebenring – wszystko tu kręci się wokół wina. W porównaniu ze śpiesznym Erfurtem Würzburg sprawia wrażenie miejsca, gdzie żyje się wolniej. Najnowsza historia w obu miastach również potoczyła się inaczej. Podczas gdy Erfurtu prawie nie tknęły wojenne bomby, Würzburg został w 1945 r. doszczętnie zniszczony, a następnie odbudowany. Jeśli istnieje barokowy wzorzec z Sèvres, to ma on marmurowe schody, sklepienie pełne chmur i wizerunków książąt, którzy chcieli rządzić nie tylko duszami, ale i estetyką całego regionu. Würzburga nie sposób zrozumieć bez tej rezydencji – monumentalnego pałacu, który jak mało które miejsce w Niemczech łączy włoską fantazję z niemiecką precyzją. Powstały w XVIII w. budynek miał być lokalną odpowiedzią na podparyski Wersal. Do pracy zaproszono mistrzów: architekta Balthasara Neumanna, malarza Giovanniego Battistę Tiepolo, rzeźbiarzy z Włoch i Austrii. Zwiedzanie zaczynam od westybulu – chłodnego, ozdobionego płaskorzeźbami. Potem monumentalna klatka schodowa, nad którą rozciąga się gigantyczny fresk Tiepola. Aby ukończyć tak potężne dzieło, artysta wchodził na rusztowania codziennie przez dwa lata. Malowidło przedstawia cztery kontynenty znane ówczesnym Europejczykom. Europa z insygniami władzy. Azja z tygrysem. Afryka z lampartem. Ameryka z pierzastym pióropuszem. Nie ma tu przypadku – każda poza, kolor, detal ma swoje znaczenie. Jeszcze większe wrażenie robi Gabinet Lustrzany – perła rokokowej doskonałości. Pokój nie większy od salonu w mieszkaniu w bloku, ale odbija światło w taki sposób, że czuję się jak wewnątrz klejnotu. Choć nie jest to zabronione, nikt tu nie robi zdjęć, lepiej jest napawać oczy tym niepowtarzalnym widokiem. Gabinet Lustrzany to perfekcyjna rekonstrukcja. Ten oryginalny nie przetrwał II wojny światowej, choć większość pałacu pozostała nietknięta. Bilety do rezydencji kosztują 9 euro. Warto wybrać opcję z przewodnikiem. Zwiedzanie trwa około godziny, ale można zostać dłużej – w ogrodach czy w przyklasztornej winiarni. Na moście w Würzburgu Prawdziwe serce Würzburga bije nad rzeką. Alte Main­brücke, czyli Stary Most na Menie, został zbudowany w XV w., następnie – wbrew losom pisanym tej części Europy – przetrwał wojny, powodzie i kolejne epoki. Dziś dalej łączy dwie strony miasta i służy jako miejski deptak, na którym mieszkańcy i turyści spotykają się latem i wspólnie piją – a jakże! – frankońskie wino. Na balustradach mostu stoją barokowe figury świętych – patrzą na mnie i na światło odbite w rzece. Oddaję się lokalnym zwyczajom i kupuję kieliszek rieslinga w pobliskiej winiarni Alte Mainmühle, która znajduje się tuż przy wejściu na most. Szkło – tak, prawdziwe szkło – dźwięczy cicho, gdy kelnerzy podają je z okienka. Nie ma tu krzyku, nie ma pośpiechu. Tylko rozmowy, uśmiechy, klikanie kieliszków. Niektórzy przynoszą książki. Inni wystawiają twarze w kierunku pierwszych wiosennych promieni słońca. Erfurt i Würzburg – informacje praktyczne Dojazd Do Erfurtu i Würzburga z Polski najłatwiej dotrzeć lotem do Frankfurtu – LOT-em (od 700 zł) i Lufthansą (z Warszawy), a także tanimi liniami jak Ryanair i Wizz Air (z Warszawy, Krakowa i Gdańska; od 400 zł). Z Frankfurtu do Würzburga i Erfurtu kursują szybkie pociągi ICE (ok. 1–2 godz.). Nocleg Hote Alma am Anger – butikowy hotel w sercu Erfurtu, tuż przy zabytkowym Krämerbrücke. Jasne wnętrza z lokalnymi akcentami. Pokoje 2-os. od 140 euro Best Western Premier Hotel Rebstock – elegancki hotel w barokowej kamienicy, kilka minut spacerem od rezydencji w Würzburgu. Stylowe pokoje 2-os. od 130 euro ze śniadaniem. Jedzenie Thüringer rostbratwurst – ikona Erfurtu i całej Turyngii. To długa, cienka kiełbasa z grubo mielonego mięsa wieprzowego, doprawiona majerankiem, czosnkiem i pieprzem, grillowana na ogniu z drewna bukowego i tradycyjnie podawana w bułce z musztardą. Spróbujesz jej na jarmarku, ulicznym stoisku albo w lokalnej knajpie. Fränkischer schäufele – specjalność Frankonii, czyli także Würzburga. To pieczone wieprzowe łopatki z chrupiącą skórką podawane z sosem piwnym, kluskami ziemniaczanymi (kloß) i kapustą. Danie ciężkie, ale obowiązkowe – najlepiej smakuje w regionalnej gospodzie popite lokalnym białym winem silvaner. Atrakcje Godzinny spacer z przewodnikiem po średniowiecznym Starym Mieście w Erfurcie, 12 euro; erfurt-tourismus.de. Rejs statkiem po Menie z widokiem na twierdzę Marienberg i winnice Wurzburga, idealny na zachód słońca, ok. 45 minut, 14 euro; schifffahrt-wuerzburg.de. Źródło: archiwum NG Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska” i National-Geographic.pl. Dziennikarz podróżniczy i popularnonaukowy z 20-letnim stażem. Wcześniej odpowiedzialny m.in. za magazyny „Focus”, „Focus Historia” i „Sekrety Nauki”. Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów podróżniczych. Inicjator projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Miłośnik tenisa, książek kryminalnych i europejskich stolic.
To najstarsze miasto w Hiszpanii. Ma ponad 3 tysiące lat i nazywane jest „Kubą Europy"
Kadyks to prawdziwa perła Andaluzji i jedno z najstarszych miast w Europie. Jego historia sięga 3 tysięcy lat, a położenie nad Atlantykiem uczyniło go niegdyś morską potęgą. Dziś zachwyca turystów muzyką, kuchnią i atmosferą.
Spis treści: Najważniejsze atrakcje Kadyksu Kadyks dla miłośników historii Kuchnia Kadyksu – co i gdzie warto spróbować? Wino sherry – lokalny specjał Kadyks to miejsce, gdzie historia splata się z codziennym życiem. Odkrywanie zabytków, spacer po wąskich uliczkach czy degustacja lokalnych przysmaków to tylko niektóre z atrakcji, które czekają na turystów. Bez względu na to, czy jesteś miłośnikiem historii, czy smakoszem, Kadyks z pewnością dostarczy Ci niezapomnianych wrażeń. Najważniejsze atrakcje Kadyksu Katedra w Kadyksie – arcydzieło architektury barokowej i klasycystycznej Jednym z najbardziej charakterystycznych zabytków Kadyksu jest katedra, której budowa trwała 116 lat. Rozpoczęta w 1722 roku w stylu barokowym, zakończona została w stylu klasycystycznym, co sprawia, że jest to unikatowe dzieło architektury. Złocista kopuła góruje nad zabudową, będąc punktem rozpoznawczym, który doskonale widać z wielu części miasta. Zwiedzanie wnętrza katedry oraz wspinaczka na jej wieżę pozwalają podziwiać widok na miasto i zatokę​. Teatro Romano – ślad rzymskiego dziedzictwa W sercu miasta znajdują się pozostałości Teatru Rzymskiego, odkrytego przypadkowo w 1980 roku podczas pożaru. Ten starożytny teatr, zbudowany prawdopodobnie w I wieku p.n.e., był jednym z największych w imperium rzymskim i mógł pomieścić około 20 tysięcy widzów. Choć dziś zachowały się jedynie fragmenty widowni, miejsce to przypomina o wielkiej przeszłości Kadyksu. Torre Tavira – najwyższy punkt widokowy Kadyksu Torre Tavira to najwyższa z ponad 130 wież strażniczych, które kiedyś służyły do obserwacji portu i nadciągających okrętów. Wieże te były nieodłącznym elementem codziennego życia Kadyksu w XVIII wieku, kiedy miasto pełniło rolę ważnego centrum handlowego. Torre Tavira została zbudowana w 1778 roku i szybko stała się najważniejszym punktem obserwacyjnym. Na szczycie wieży znajduje się camera obscura, czyli specjalne urządzenie, które dzięki systemowi soczewek rzuca obraz miasta na ekran, tworząc efekt realistycznej projekcji na żywo. To interaktywne doświadczenie pozwala podziwiać miasto w czasie rzeczywistym z zupełnie nowej perspektywy​. Widok z samego szczytu wieży oferuje niesamowity pejzaż Kadyksu – śnieżnobiałe budynki, złocistą kopułę katedry, a także rozległą panoramę Atlantyku i portu. Kadyks dla miłośników historii Krzysztof Kolumb i wyprawy z Kadyksu Kadyks odegrał kluczową rolę w wyprawach odkrywczych Krzysztofa Kolumba. To właśnie z tego portu wyruszył na swoje drugą i czwartą wyprawę do Nowego Świata. Miasto, położone nad Atlantykiem, przez wieki było jednym z najważniejszych ośrodków handlowych Hiszpanii. Dzięki bliskości morza Kadyks rozkwitł jako port handlowy, a historia związana z Kolumbem dodaje mu niezwykłego prestiżu​. La Pepa – krok w stronę nowoczesności Na Plaza de San Antonio w marcu 1812 roku w Kadyksie uchwalono pierwszą hiszpańską konstytucję, zwaną „La Pepa”. Dokument ten stał się symbolem walki o wolność i zmiany społeczne w Hiszpanii, wprowadzając zasady, które były niezwykle postępowe na tamte czasy. To ważne wydarzenie miało ogromny wpływ na rozwój państwa. Wprowadzono m.in. trójpodział władzy, zniesienie inkwizycji oraz gwarantując prawa obywatelskie. Mimo że konstytucja nie została na dłużej wprowadzona, zapisała się na stałe w historii jako pierwszy krok ku modernizacji Hiszpanii​. Kuchnia Kadyksu – co i gdzie warto spróbować? Freidurias – smażone owoce morza Freidurias to charakterystyczne dla Kadyksu smażalnie, gdzie serwowane są świeżo złowione owoce morza, takie jak krewetki, kalmary czy sardele. Potrawy te podawane są w prostych papierowych rożkach, co sprawia, że można je spożywać na ulicy, delektując się widokami miasta. Dania są przygotowywane w panierce z mąki pszennej i ciecierzycy, co stanowi lokalną specjalność​. Restauracje i tapas bary – od El Faro do Mercado Central W Kadyksie znajdziesz zarówno eleganckie restauracje, jak Restaurante El Faro, słynącą z wykwintnych owoców morza, jak i proste, ale urokliwe freidurias. Warto również odwiedzić Mercado Central de Abastos. Poza zakupami świeżych ryb, owoców i warzyw, można skosztować tam lokalnych specjałów, takich jak krokiety z cukinii czy empanady​. Wino sherry – lokalny specjał Sherry, czyli jerez, to andaluzyjski specjał znany na całym świecie. Trunek ten, początkowo wytwarzany przez Maurów, jest wzmacniany destylatem wina, co sprawia, że charakteryzuje się bogatym, złożonym smakiem. Długowieczność sherry sprawia, że wino to nigdy nie osiąga ostatecznej formy – każda beczka zawiera mieszankę młodego i starzejącego się wina​. Gdzie spróbować najlepszego wina sherry w Kadyksie? Jednym z miejsc, gdzie warto spróbować sherry, jest Taberna La Manzanilla, prowadzona przez rodzinę Garcia od trzech pokoleń. Tradycyjne beczki o pojemności 500 litrów przechowują wino, które zyskuje na smaku wraz z upływem lat. Degustacja tego wina to obowiązkowy punkt wizyty w Kadyksie​.
To jedna z najbardziej zaskakujących krain w Europie – leży zaledwie 300 km od granic Polski
Frankonia, kraina położona w północnej Bawarii, to wyjątkowe połączenie natury, kultury i historii. Wędrując przez Bayreuth, Bamberg i Szwajcarię Frankońską, odkrywamy barokowe rezydencje, legendarne opery i bajkowe formacje skalne, które inspirowały samego Wagnera. To przewodnik po jednym z najpiękniejszych regionów Niemiec.
Spis treści: Bayreuth – teatr iluzji, kaprysy margrabiów i wizje Wagnera Szwajcaria Frankońska – krajobraz jak z opery i baśni Wagnera Bamberg – cesarskie pałace, romańska katedra i dymne piwo tradycji Jak zaplanować podróż do Frankonii Punktualnie o godz. 17 tryska woda. Strumienie kreślą w powietrzu eleganckie łuki – na tle parkowej zieleni, figur rzymskich cesarzy na fasadzie Nowego Pałacu i wieńczącej ją kwadrygi Apollina, zza której bije blask zniżającego się słońca. Spektakl godny boga piękna, ale nasz przewodnik marszczy brwi. – Wiosną, gdy wody jest więcej, wygląda to okazalej – przekonuje. Fontanny Ermitażu działają jednak w rytmie natury, bez wsparcia pomp. – Napędza je grawitacja – wyjaśnia Richard. Tak samo jak w XVIII w. Bayreuth – teatr iluzji, kaprysy margrabiów i wizje Wagnera Z fontanny przy Nowym Pałacu woda spływa kaskadą stawków, by wytrysnąć raz jeszcze przed pustelnią Georga Wilhelma. – Margrabia kazał też zainstalować ukryte sikawki przy Starym Pałacu. Lubił znienacka opryskiwać dworzan – opowiada Richard. Niepoważne jak na władcę księstwa? Cały Ermitaż powstał z myślą o podobnych rozrywkach. Georg Wilhelm i jego małżonka Wilhelmina urządzali w parku oryginalne zabawy, przy pałacyku Fantaisie damy dworu przebierały się za pastereczki, w Teatrze Ruin margrabina wystawiała modne sztuki, a niekiedy sama wkładała kostium. Zaskoczenie, zwodniczość, iluzja – tym 300 lat temu żyło Bayreuth pod rządami Wilhelminy i Georga Wilhelma. Książęca para uczyniła z księstwa artystyczną perełkę, a ukształtowany przez nią styl zapisał się w historii jako bayreuckie rokoko. Pierwsze skrzypce w ekstrawaganckim małżeństwie grała Wilhelmina. Pochodziła z rodu znaczniejszego niż jej mąż. Jako córka króla Prus była szykowana do wydania za następcę angielskiego tronu i odebrała świetne wykształcenie: znała kilka języków, pisała poezję, grała na pięciu instrumentach, komponowała. Ambitne plany matrymonialne spaliły jednak na panewce, a niedoszła królowa Anglii trafiła do prowincjonalnego księstwa. Opera Margrabiów w Bayreuth Ale nie wyszła na tym źle: miała mocną pozycję na dworze, pełny skarbiec i nieograniczoną swobodę. Spożytkowała ją w służbie swej największej pasji: teatru. Wybudowana przez nią Opera Margrabiów też zwodzi i zaskakuje – z zewnątrz wydaje się tak zwyczajna, że można ją wziąć za elegantszą kamienicę. Ale gdy uchylamy drzwi jednej z lóż, otwiera się przed nami świat jak z baśni. Kolumienki, poręcze i empory oplata gęstwa złotych pnączy, pyzate amorki dokazują nad widownią, anioły dmą w trąby, na suficie Apollo rozsiadł się na obłoku wśród muz. Nawet bez scenografii sala jest wymarzoną sceną do spektaklu prestiżu i splendoru. Wilhelmina niewiele o nie dbała – zamiast w książęcej loży siadała w pierwszym rzędzie, jak najbliżej śpiewaków i muzyków. Może wiedziała, że cały ten blichtr to gra pozorów – tak jak zdobiące operę złocenia i marmury, które wykonano z… drewna. Świetność Bayreuth też okazała się iluzją i po śmierci Wilhelminy w 1758 r. ulotniła się jak sen. Artyści wyjechali; opera i skarbiec zaczęły świecić pustkami. Pod koniec stulecia księstwo przyłączono do Prus, wkrótce kupiła je Bawaria. Bayreuth na powrót stało się jednym z wielu prowincjonalnych miasteczek. Kilkadziesiąt lat później okazało się to jego atutem. Willa Wahnfried i Festspielhaus „Cóż za przyjemne odludzie, z dala od zaczadzenia i zgniłego fabrycznego smrodu naszej miejskiej cywilizacji!” – zachwycał się w 1870 r. Richard Wagner. Słynny kompozytor przyjechał do Bayreuth, poszukując miejsca na teatr do wystawienia swego cyklu „Pierścień Nibelunga”. Operę Margrabiów uznał jednak za zbyt małą i zbyt efektowną – marzył mu się skromniejszy teatr, by nic nie odciągało uwagi widzów od jego dzieł. Prywatnie nie był jednak zwolennikiem surowości. Przekonujemy się o tym, zwiedzając jego willę Wahnfried, dziś muzeum kompozytora. Wysoki hol, biblioteka ze złoconym sufitem, wychodzący na ogród salon z żyrandolem i fortepianem Steinwaya. W porównaniu z przepychem rezydencji pobliski Festspielhaus zaskakuje prostotą. Przedsionek z drewna i cegły, jak w dworcowej poczekalni. Sala ogromna, ale prawie 2 tys. miejsc na widowni upakowano gęsto; pod sufitem płótno, jak w namiocie cyrkowym. Wrażenie prowizoryczności nie jest przypadkowe. Wagner zaprojektował najdrobniejsze detale budynku, ale planował zburzyć go po kilku edycjach festiwalu. Do śmierci kompozytora impreza odbyła się jednak tylko dwukrotnie: w 1876 i 1882 r. Mimo to obiekt przetrwał i dziś ciągną tu tłumy. Na listę oczekujących na bilety na letni festiwal, podczas którego wystawiane są wyłącznie inscenizacje 10 oper kompozytora, trzeba się wpisać z kilkuletnim wyprzedzeniem – bez gwarancji sukcesu! Szwajcaria Frankońska – krajobraz jak z opery i baśni Wagnera Białe mury nakryte rudym dachem, schodkowe szczyty, jedna smukła wieża. Średniowieczny zameczek w Gössweinstein jest urokliwy, ale zaskakująco skromny jak na pierwowzór Zamku Graala z „Parsifala” Wagnera. Za to sceneria wokół ma operowy rozmach. Garby gór dźwigają się jak wyspy z morza mgieł w dolinach, z zieleni lasów sterczą jasne zęby skał. Świt, który podziwiamy z urwiska Krezubergu nad miasteczkiem, ma nawet muzyczną oprawę – dźwięki organów z bazyliki św. Trójcy. Jej wieże z piaskowca o miodowym odcieniu jarzą się w pierwszych promieniach słońca złocistym blaskiem. Magiczny świat Szwajcarii Frankońskiej kompozytor miał na wyciągnięcie ręki – i chętnie z tego korzystał. Co chwilę natykamy się tu a to na punkt widokowy Wagnershöhe, a to na Skałę Brunhildy. Kraina ta – ulubiony cel wspinaczy i wędrowców – rozciąga się w trójkącie pomiędzy Bayreuth, Bambergiem a Norymbergą; w wapiennym płaskowyżu woda pożłobiła doliny i jaskinie, rzeźbiąc przy okazji tysiące iglic i maczug. Najsłynniejsze podziwialiśmy we wsi Tüchersfeld, gdzie szachulcowe domy przycupnęły u stóp skalnych grzybów. Ale skalne miasto, przez które schodzimy w dolinę, niewiele im ustępuje. Ścieżka wije się zakosami, lawiruje wśród załomów, urwisk i srebrzystych pni buków, zmuszając nas niekiedy do przeciskania się przez wąskie szczeliny. Na dnie doliny, w Behringersmühle, wita nas wesoły gwizd i kłęby jasnej pary. Wagner skrzywiłby się na widok parowozu, uznając go za symbol zgniłej nowoczesności pośród nieskalanej natury, nam jednak jazda staroświeckim pociągiem bardzo się podoba. Z podestu wagonu patrzymy na zieloną dolinę wartko płynącego Wiesentu – jedną z najbardziej malowniczych w Szwajcarii Frankońskiej. Ze stacyjki w Muggendorfie lipowa aleja prowadzi nas na zbocze. Po chwili odbijamy na ścieżkę; ta wije się pośród omszałych buków i łanów bluszczu, gramoli na skalne grzebienie, odbija na zawieszoną nad doliną wychodnię. Na krzaku dzikiej róży czerwienią się owoce. Mrużymy oczy: samotna baszta zamku Neideck strzeże zakola rzeki w dole. Zieleń gęstnieje – a potem nagle ziemia wybrzusza się, unosząc ze sobą kępę drzew. Kilka metrów w górę dźwiga je wapienny łuk Schwingenbogen. Zadzieramy głowy, by objąć wzrokiem zarwane sklepienie groty i obramowany jego skłonem las. I nagle przypominamy sobie, że już to gdzieś widzieliśmy. Właśnie tak wyglądała grota, w której mityczny Zygfryd przekuł na nowo miecz swego ojca – na ilustracji sprzed półtora wieku, która posłużyła Wagnerowi do zaprojektowania scenografii trzeciej części „Pierścienia Nibelunga” na premierę w Bayreuth. Bamberg – cesarskie pałace, romańska katedra i dymne piwo tradycji Z paryskich tapiserii spoglądają radżowie i wąsaci mandaryni, ukryte pośród palm ary stroszą pióra, na honorowym miejscu złoci się ananas. – To była obsesja XVIII-wiecznej Europy. Jeden owoc potrafił kosztować tyle, co rozpłodowy ogier! – twierdzi nasz przewodnik Hubert. Ale nie chodziło wcale o smak: – Nawet bogacze jedli ananasy rzadko. Ustawiano je raczej pośrodku stołu i podziwiano jako symbol luksusu. Ananasa nie mogło tu zabraknąć, bo luksusowe jest w zasadzie wszystko: wazy z alabastru i stół bilardowy z Włoch, gigantyczne zwierciadła i żyrandole, podłogi z wzorami ułożonymi z klonu, orzecha czy dębu i złote tapety w rajskie ptaki. No i zdobne piece w większości sal – przypominające o tym, że mimo przepychu lokatorzy niemiłosiernie tu marzli. – Zimą temperatura nie przekraczała 7–9 stopni – opowiada Hubert. Nic dziwnego, że gospodarza uwieczniono w futrze. – Gronostaj przede wszystkim podkreślał jego pozycję. Lothar Franz von Schönborn jako jedyny z arcybiskupów Bambergu został cesarskim elektorem. Władający Bambergiem na przełomie XVII i XVIII w. dostojnik zamarzył o godnym lokum. Dokończył budowę Nowej Rezydencji, urządzając w niej oszałamiającą Salę Cesarską. Mierzącą przeszło 20 na 12 m komnatę zdobią wizerunki cesarzy rzymskich i niemieckich, sufit pokrywa monumentalna alegoria dobrych rządów. – Lothar Franz chciał być gotów na wizytę monarchy. Ale nigdy jej nie doczekał, podobnie jak jego następcy. Jedynym cesarzem, który przechadzał się po tej sali, był… Napoleon – śmieje się Hubert, bo to wódz Francuzów przyłączył w 1802 r. biskupie księstwo do Bawarii, kładąc kres jego wielowiekowej historii. O potędze średniowiecznego Bambergu przekonujemy się w archikatedrze św. Piotra i św. Jerzego. Świątynia wznosząca się naprzeciw rezydencji także jest ozdobna – dekoracja jej czterech portali uchodzi za arcydzieło romańskiej rzeźby. Ale cała budowla, konsekrowana w 1111 r., jest surowa, dostojna. Z czterema wieżami mierzącymi po przeszło 80 m wygląda jak górujący nad miastem zamek. Aura solidności towarzyszy nam, gdy schodzimy z katedralnego wzgórza na starówkę. Mieszczańskie kamienice tłoczą się przy brukowanych uliczkach, z gospód pachnie pieczoną wieprzowiną, przed browarem Schlenkerla tłoczą się piwosze z kuflami ciemnego, wędzonego piwa. To bamberski rarytas. I żadna tam kraftowa fanaberia, tylko przejaw przywiązania do tradycji. W średniowieczu słód wędzono, by się nie psuł – i tak już zostało. Piwo jest świetne, a dymny, ziemisty aromat pasuje do stojącego mocno na nogach miasta. Niecałe 200 m dalej przekonujemy się jednak, że i bamberskim mieszczanom nieobca była fantazja. Oto przed nami Stary Ratusz z XV w. – nie dość, że cały w kolorowych freskach, to przycupnął… pośrodku rzeki. Ponoć arcybiskup nie chciał przyznać mieszczanom ziemi, więc ci wzięli sprawy w swoje ręce – i usypali wyspę. To tylko legenda, ale przecież południowe skrzydło budynku, wiszące nad rzeką niczym gigantyczny zegar z kukułką, jest jakby rodem z baśni albo pokazu iluzjonisty. Tak jak bayreuckie pałace i opera, tak jak labirynt zaczarowanych skał. Jak zaplanować podróż do Frankonii Dojazd Z Warszawy, Gdańska, Poznania, Wrocławia, Krakowa i Rzeszowa dolecicie do Monachium liniami Lufthansa, a z Warszawy także LOT-em (od 600 zł w dwie strony). Podróż pociągiem z lotniska do Bayreuth lub Bambergu trwa 3 godz. (od 28 euro w jedną stronę). Przejazd koleją z Warszawy przez Berlin do Bambergu zajmie 8–9 godz. (od 59 euro w jedną stronę); db.de. Transport Transport publiczny w okolicach Bayreuth, Bambergu i Norymbergi, w tym całej Szwajcarii Frankońskiej, należy do sieci VGN. Bilet dzienny za 19,80 euro uprawnia do nieograniczonej liczby przejazdów 2 os. dorosłych i 4 dzieci (lub rowerów – łączna liczba ludzi i jednośladów nie może być większa niż 6) oraz 1 psa. Bilety sobotnie zachowują ważność w niedzielę; vgn.de. Nocleg B&B Hotel, dogodnie położony w centrum Bayreuth (od 350 zł/2 os.). Znakomitą lokalizację u stóp wzgórza katedralnego w Bambergu ma Hotel Am Dom (od 350 zł/2 os.). Świetną bazą do eksploracji Szwajcarii Frankońskiej jest Aparthotel Minderlein w Pottensteinie serwujący śniadania z lokalnych produktów (od 500 zł/2 os.). Jedzenie Popularnego piwa Maisel, a także współczesnej kuchni niemieckiej spróbujecie w restauracji Liebesbier w Bayreuth. Tradycyjna gospoda Goldene Krone w Pottensteinie specjalizuje się w daniach z Frankonii, jak käsespätzle (kluski z serem) czy schweineschäuferle (pieczona łopatka wieprzowa z kapustą). Browar Schlenkerla w Bambergu słynie z wędzonego piwa i pasujących do niego dań: faszerowanej cebuli czy pieczonych kiełbasek. Gasthof Resengörg w Ebermannstadt serwuje znakomite karpie. Źródło: National Geographic Traveler, Germany Travel Nasz ekspert Bartek Kaftan dziennikarz, podróżnik, autor książek. Stały współpracownik magazynu „National Geographic Traveler”.
Cape Greco to malowniczy przylądek na Cyprze. Turyści pokochali to miejsce
Cape Greco należy do najchętniej odwiedzanych miejsc na Cyprze. Wspaniały park narodowy stwarza idealne warunki dla wszystkich, którzy stawiają na piesze wędrówki i inne formy aktywnego wypoczynku. To niezwykłe miejsce warto odwiedzić z jeszcze jednego powodu. Stanowi namacalny dowód na to, jak bardzo destrukcyjna dla natury może być działalność człowieka. Jakie atrakcje skrywa Cape Greco? Na to i inne pytania odpowiadamy poniżej.
Spis treści: Śródziemnomorski raj na skraju wyspy Unikatowa przyroda jest wizytówką tego miejsca Jakie atrakcje czekają tam na przyjezdnych? Krajobraz Cape Greco prezentuje się niezwykle surowo, niemal pierwotnie. Pagórkowaty teren jest usiany skałami, klifami i niską roślinnością. Drzew praktycznie tam nie uświadczymy. Okazałych krzewów i drzew praktycznie tam nie uświadczymy. Jeszcze na początku XX wieku, obszar niewielkiego przylądka porastał gęsty las, w którym dominował jałowiec fenicki. Dziś ten gatunek niemal tam nie występuje, a to za sprawą działalności człowieka. Cały teren został wyeksploatowany w ciągu zaledwie kilku lat i natura nadal nie powróciła tam do stanu pierwotnego. Śródziemnomorski raj na skraju wyspy Na szczęście nie oznacza to, że niewielki półwysep nie jest wart uwagi. Przeciwnie, krajobraz zdominowany przez wapienne klify, usiane jaskiniami morskimi, fantazyjne formacje skalne i turkusową wodę Morza Śródziemnego. Gdzie znajduje się ten rajski zakątek? Przylądek Cape Greco jest zlokalizowany na południowo-wschodnim wybrzeżu Cypru, u wschodniego krańca zatoki Famagusta. Stanowi najdalej wysunięty na południe punkt wyspy i Republiki Cypryjskiej, ale nie tylko. Skalisty skrawek lądu jest też najdalej wysuniętym na południe punktem Unii Europejskiej. Półwysep sąsiaduje z dwoma popularnymi kurortami. Na zachód od cypla, w odległości około 10 km, znajduje się Ayia Napa. Na wschodzie, w podobnej odległości, zlokalizowany jest Protaras. Unikatowa przyroda jest wizytówką tego miejsca Co prawda ludzie zdewastowali gęsto zadrzewiony półwysep, ale to paradoksalnie dało szansę nowym formom roślinnym. Od 18 lutego 1993 roku obszar Cape Greco podlega ochronie jako Etniko Dasiko Parko Kawo Greco. Teren ten został też włączony do obszaru Natura 2000. Działania ochronne służą zachowaniu krajobrazu, środowiska naturalnego i bioróżnorodności tego niezwykłego obszaru. Park narodowy ma powierzchnię 385 hektarów. Flora Cape Greco Cały półwysep pokrywają przede wszystkim zimozielone zarośla i suchorośla. Występuje tam ponad 400 gatunków roślin, z czego 14 to cypryjskie endemity. Wśród nich znajdują się: Anthemis plutonia – gatunek z rodziny astrowatych, Cyclamen cyprium – gatunek z rodziny pierwiosnkowatych. Warto wspomnieć, że w wodach otaczających półwysep znajdują się rozległe podmorskie łąki z trawą neptuna. Podlegają one ochronie jako siedlisko przyrodnicze w ramach obszaru Natura 2000. Fauna Cape Greco Królestwo ssaków na półwyspie jest reprezentowane przede wszystkim przez lisa rudego, stepojeża uszatego i zająca szaraka. Można tam spotkać liczne gady, w tym jadowitą żmiję lewantyńską, która w Europie odpowiada za niemal wszystkie zgony, będące następstwem ukąszenia przez węża. Na szczęście nie ma tam zbyt wielu przedstawicieli tego gatunku. Znacznie łatwiej można spotkać na półwyspie jednego z niejadowitych węży. Prawdziwą ciekawostką jest malpolon, jeden z największych, bo osiągający do 2 metrów długości, węży w Europie. Wygląda groźnie i jest klasyfikowany jako warunkowo jadowity, ale dla człowieka nie stanowi śmiertelnego niebezpieczeństwa. Capo Greco znajduje się na jednym z głównych szlaków migracyjnych ptaków i należy do kluczowych przystanków dla wielu gatunków podróżujących między Europą a Afryką. Zidentyfikowano tam około 87 gatunków. Wśród gatunków charakterystycznych dla tego obszaru zidentyfikowano dwa endemity – pokrzewkę cypryjską i białorzytkę cypryjską. Jakie atrakcje czekają tam na przyjezdnych? Władze tego terenu wygospodarowały 16 km pieszych szlaków turystycznych. Trasy nie są wymagające, jednak należy wspomnieć, że nie brakuje tam stromych podejść, będących sprawdzianem dla kondycji. Jest też szlak rowerowy i konny, więc park narodowy można zwiedzać na wiele sposobów. Co warto tam zobaczyć? Kaplica Agioi Anargyroi Nie jest niespodzianką, że na terenie parku narodowego nie znajdziemy wielu zabudowań. Jednym z nielicznych budynków jest kaplica Agioi Anargyroi, której patronami są dwaj święci wczesnochrześcijańscy – bracia Damian i Kosma. Nie imponuje wyszukanym stylem. Ot, zwykły biały budynek z niebieskim dachem, jakich wiele w krajach śródziemnomorskich. Dlaczego więc znalazła miejsce na liście ciekawych miejsc? Po pierwsze, ze względu na lokalizację. Kaplica wznosi się na końcu klifu, w wyjątkowo malowniczej scenerii. Po drugie, za kaplicą znajdują się schody, które prowadzą wprost do wspaniałej morskiej jaskini. Według miejscowej legendy, woda pokrywająca jej dno ma właściwości lecznicze. Jaskinie morskie i klify A skoro o jaskiniach morskich mowa, tych nie brakuje na terenie Cape Greco. Wydrążone w klifach, są jedną z największych naturalnych atrakcji parku. Najciekawsze znajdują się przy zachodniej granicy Cape Greco. Kolejnym naturalnym atutem tego miejsca są wapienne klify. Wysokie na około 10 metrów urwiska tworzą niezwykle malowniczą scenerię. Most Kamara Tou Koraka Niezwykłym tworem natury jest też słynny most skalny. Naturalny łuk formował się przez tysiąclecia pod wpływem erozyjnej działalności wody i wiatru. Prezentuje się niesamowicie, ale czas nie stoi w miejscu i stan tej wspaniałej formacji pogarsza się z roku na rok. Jaskinie cyklopów Wróćmy na chwilę do tamtejszych morskich jaskiń. Według legendy, w jednej z nich mieszkała rodzina cyklopów – mitycznych jednookich olbrzymów. Prowadzi do niej szlak biegnący wzdłuż wybrzeża, który rozpoczyna się na plaży Konnos. Plaża Konnos To jedna z najbardziej urokliwych plaż na południu wyspy. Znajduje się w na północnym wybrzeżu parku. Poza sezonem jest cicha i kameralna, ale w sezonie urlopowym trudno tam znaleźć wolne miejsce. Błękitna Laguna Jedną z największych atrakcji Cape Greco bez wątpienia jest Błękitna Laguna. Naturalny basen, wypełniony turkusową wodą, stwarza doskonałe warunki do pływania i nurkowania. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Miasto zamienione w kamień – turyści zachwyceni atrakcją w Małopolsce: „Jesienią zachwyca szczególnie”
Rezerwat Skamieniałe Miasto to turystyczna perełka Małopolski, która wciąż czeka na odkrycie. Fantazyjne miejsce owiane legendami można zwiedzać przez cały rok. Jesienią zachwyca szczególnie. „Malownicze formacje skalne robią ogromne wrażenie” – czytamy w opiniach zamieszczanych przez internautów.
Skamieniałe Miasto to hit tego roku! Jest położone w województwie małopolskim. Rozrzucone gęsto na stoku wzniesienia na południe od centrum Ciężkowic zgrupowanie skał to miejsce, które przez okolicznych mieszkańców niegdyś było uznawane za „owiane złą energią”. „Ci, którzy zapuszczali się w to ustronne miejsce, opowiadali o fantastycznych kształtach skał, przyrównując je do postaci ludzkich, zwierzęcych, wiążąc ich powstanie z niezwykłymi wydarzeniami” – czytamy na oficjalnej stronie rezerwatu. Dziś obiekt przyciąga miłośników tajemnic, legend i nietypowych atrakcji. „Miasto zamienione w kamień”. Turyści mogą je odwiedzać przez cały rok Obecnie Skamieniałe Miasto bez wątpienia jest uznawane za największą atrakcję przyrodniczą Pogórza i symbol Ciężkowicko-Rożnowskiego Parku Krajobrazowego. To miejsce magiczne nie tylko dla geologów. Znajdziemy tam kilkadziesiąt form skałkowych, których proces powstawania rozpoczął się miliony lat temu. Występują w postaci baszt, ambon, progów, platform lub grzybów skalnych. W 1931 roku Skamieniałe Miasto zostało uznane za zabytek przyrody. Ochroną objęto wówczas obszar o powierzchni ponad 30 hektarów. Niezwykle urokliwe miejsce znajduje się we wschodniej Małopolsce, w granicach miejscowości Ciężkowice, 700 metrów od centrum. Legenda głosi, że powstało w wyniku klątwy za hulaszczy tryb życia włodarzy. Lejący się litrami alkohol sprawił, że zapomnieli sprawować pieczę nad miastem i dlatego skamieniało. W trakcie dwugodzinnego spaceru można po drodze poznać wiele podobnych legend i ciekawostek. Obiekt jest otwarty przez cały rok, jednak tajemnicza aura okolicy będzie najlepiej wyczuwalna wczesną jesienią. Turyści zachwyceni atrakcją: „Robi ogromne wrażenie” Skały, które przybrały swe kształty pod wpływem erozji, noszą ciekawe nazwy. Wejścia strzeże ogromna Czarownica z haczykowatym nosem. Jest też Ratusz, Baszta, Maczuga, Piramida, Borsuk, a ile skał, tyle samo legend. W pobliżu rezerwatu znajduje się również 70-metrowy Wąwóz Czarownic. Ze Skalnego Miasta prowadzi do niego szlak. Najbardziej zachwyca tam wodospad, który zimą tworzy tam niesamowitą lodową ścianę - wiosną z impetem pędzi w dół. Normalny bilet wstępu na teren rezerwatu kosztuje 7 zł, a ulgowy 5 zł. Na miejscu do wyboru są różne warianty tras, szczególnie warto rozważyć przejście przez Skamieniałe Miasto, Wąwóz Czarownic, a następnie rynek w Ciężkowicach. Zwiedzanie nie powinno zająć dłużej niż 2 godziny 30 minut. Trasa ma około 4,5 km. Skamieniałe Miasto – „Jak w bajkowym krajobrazie" Biorąc pod uwagę opinie zamieszczane przez internautów, atrakcję tę z pewnością warto zobaczyć na własne oczy. „To naprawdę wyjątkowe miejsce! Malownicze formacje skalne robią ogromne wrażenie i dają poczucie, jakby spacerowało się po bajkowym krajobrazie. Ścieżki są przyjemne do przejścia, a otaczająca przyroda sprawia, że to idealna wycieczka nawet w upalne dni – w lesie można znaleźć dużo cienia i przyjemnego chłodu. Świetne miejsce, zarówno na spokojny spacer, jak i na rodzinną wyprawę. Zdecydowanie warto odwiedzić” – napisała pani Mariola. „Ciekawe miejsce, dużo ścieżek i tak naprawdę ciężko wszystko zwiedzić za jednym podejściem. Formacje skalne przybierają przeróżne formy, w zależności od miejsca, w którym stoimy lub od tego, jak pada na nie światło – jedna osoba zobaczy Lwią Skałę, a kolejna sędziwego żółwia – dodał pan Piotr. Źródło: skamienialemiasto.pl, visitmalopolska.pl, muzeum.ciezkowice.pl Nasza ekspertka Wiktoria Szydło Dziennikarka i miłośniczka dalekich wypraw rowerowych, okazjonalnie poetka. Z pasją pisze o ciekawych miejscach, zapomnianych szlakach oraz niestworzonych – i tych realnych – historiach.
Nowa atrakcja w Trójmieście. Panoramę Gdańska zobaczymy z innej perspektywy
Popularne koło widokowe AmberSky po 9 latach funkcjonowania zostanie zatrzymane na zawsze. Na miejscu dotychczasowej atrakcji ma stanąć jednak nowy diabelski młyn. Rozmiarem będzie przewyższać poprzednika, który ma trafić za ocean.
Spis treści: Nowe koło w miejsce starego Co się stanie z AmberSky? Ile trzeba będzie zapłacić za korzystanie z nowego koła? Przez lata funkcjonowania AmberSky zyskało miano jednej z najpopularniejszych atrakcji Gdańska. Dane opublikowane przez portal Gdańsk.tv ukazują, że w rekordowym sezonie 2023 z koła skorzystało ponad 100 tys. pasażerów. Nic więc dziwnego, że trwałe zlikwidowanie atrakcji mogłoby wzbudzić liczne sprzeciwy nadmorskich turystów. Nowe koło w miejsce starego Na szczęście od przyszłego roku na Wyspie Spichrzów turyści nadal będą mogli podziwiać panoramę Gdańska z wysokości kilkudziesięciu metrów. Wszystko za sprawą nowego AmberSky, które stanie w miejscu zasłużonego poprzednika. Rzeczniczka prasowa AmberSky Gdańsk Anna Barbasiewicz zapowiada projekt nadchodzącej atrakcji. Podwyższenie koła o 10 m, większe, 12-osobowe gondole czy samoobsługowe kasy to tylko część nowości. Władze koła zaznaczają, że nowa inwestycja powstanie w duchu nowoczesności oraz będzie przyjazna środowisku. Wokół AmberSky powstaną pokryte trawą zadaszenia, które mają za zadanie m.in. pochłaniać promienie słoneczne i filtrować powietrze z kurzu i innych zanieczyszczeń. Poza zmianą wysokości wpływającą na nowe doznania widokowe, nowe koło ma być obrócone o 35 stopni w stronę gdańskiego śródmieścia. Ma to wpłynąć na poprawę miejskiej panoramy oraz sprawić, że nowa atrakcja będzie lepiej wyglądać na tle wyspy i rzeki Motławy. Co się stanie z AmberSky? Stare koło nie przestanie służyć turystom. Tylko, że od przyszłego roku będzie to robić nie w Polsce, a w USA – w San Antonio w stanie Teksas. Po pracach demontażowych, które rozpoczną się we wrześniu, konstrukcja wyruszy za ocean i otrzyma drugie życie. Po ponownym zmontowaniu będzie pełnić tę samą funkcję, co w Gdańsku: wozić turystów i mieszkańców, oferując im panoramiczne widoki na okolicę. Dla Amerykanów będzie to egzotyczna ciekawostka, bo koło już ma swoją historię i markę zbudowaną w Europie. Ile trzeba będzie zapłacić za korzystanie z nowego koła? Choć nowa trakcja ma być nowocześniejsza, to ceny pozostają bez zmian. Obecnie na stronie operatora widnieją następujące opłaty za korzystanie z koła: bilet normalny – 42 zł, bilet ulgowy (dzieci do 1,40 m wzrostu) – 32 zł, bilet bezpłatny – dzieci do lat 3, wynajem kabiny VIP – 379 zł (przejazd 30 minut), osoby z niepełnosprawnością – 32 zł, opiekun osób z niepełnosprawnością – 32 zł, studenckie poniedziałki –32 zł. Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Atrakcje tego regionu są związane przede wszystkim z przyrodą. Tu można uciec do natury
Jest tu najwięcej słonecznych dni w roku w Polsce. Zachwyt budzą tutejsze lasy. A rzeka Wieprz to taka mała Amazonka. Oto atrakcje na Roztoczu.
Spis treści: Zagroda Guciów Spływ po Wieprzu Zwierzyniec Rowerem przez puszczę Roztocze – informacje praktyczne Z mgielnego woalu wyłaniają się drzewa na łące. U ich stóp – ule. To widok z okolicy Zagrody Guciów w dolinie Wieprza. Fani „Leśniczówki” rozpoznają go z czołówki. Otwiera i kończy każdy odcinek serialu. Wita mnie klekot bocianów, które uwiły sobie gniazdo na latarni przy wejściu. Przechodzę przez zadaszoną bramkę, która wieńczy zbudowany z konarów płot. Wśród gęstej zieleni stoją zabudowania zagrody: kryta strzechą chałupa o ścianach pomalowanych na jasny błękit z XIX w., stodoła i obora o konstrukcji zrębowej na jaskółczy ogon z początku ubiegłego wieku. Zagroda Guciów – Przyjechaliśmy do Guciowa jako studenci geografii w latach 80. Tu mieściła się stacja badawcza – zaczyna Stanisław Jachymek, który wraz z żoną Anną założył to magiczne miejsce. – Zauroczył nas tak bardzo, że kupiliśmy najstarszą chatę we wsi i postanowiliśmy tu zostać – dodaje. – To było jak powrót do sielskiego dzieciństwa – wtóruje mu pani Anna. Zdecydowali, że chcą się podzielić swoim odkryciem ze światem. Tak powstała Zagroda Guciów. Z biegiem lat na wiejskim podwórku wyrastały kolejne budynki. – Sprowadzaliśmy je z okolicznych wsi – ciągnie swą opowieść gospodarz, prowadząc mnie do najstarszego zabudowania. – Tak trafił tu drewniany, kryty dranicą lamus z 1762 r. Prywatne muzeum Zanurzam się w jego wnętrzu i przecieram oczy ze zdumienia. Pan Stanisław zgromadził tu niesamowitą kolekcję meteorytów, tektytów i innych skał. Wśród nich wypatruję skałę w kształcie ostrosłupa. Ma rdzawy kolor i waży ponad 5 kg. To słynny meteoryt Zakłodzie. – Wiedziałem, że w 1897 r. zaobserwowano przelatujący nad Lubelszczyzną świetlisty meteor – opowiada pan Jachymek – więc jego odłamki musiały też gdzieś tutaj trafić. Od dawna marzyłem, by je odszukać. No i udało się. We wrześniu 1998 r. na poboczu lessowej drogi w Zakłodziu dostrzegłem dużą rdzawo-burą skałę. Nie wyglądała wyjątkowo, ale czułem, że to może być to. Naukowcy potwierdzili, że odnalazł osiemnasty „polski” meteoryt. Słuchając opowieści, podziwiam pozostałe eksponaty w jego kolekcji: skamieniałe amonity i paproć drzewiastą w kredzie sprzed 70 mln lat. Ale także imponujący zbiór starych narzędzi, mebli oraz przedmiotów codziennego użytku. Są tu więc piły, słomiane buty, sanie do kuligów i tornister, który należał do dziadka pana Stanisława. Szary i niewielki, bo jak tłumaczy gospodarz, w tamtych czasach, uczniowie nie używali zeszytów ani książek, tylko tabliczek i rysików. Na podwórku zaś stoi stary wóz. – To nim mój tata zwoził do zagrody zboże i ziemniaki. Kolekcję uzupełniają przedmioty z okresu PRL-u: radioodbiorniki tranzystorowe, meble, a nawet motocykl. – To już zasługa naszego syna Jana – wyjaśnia pani Anna. Niesamowite wrażenie robi również XVIII-wieczny spichlerz z okolic Tarnogrodu. To najstarszy, po lamusie, budynek w zagrodzie. Do środka prowadzą dębowe drzwi, a ściany powstały z solidnych bali. Warsztaty garncarskie Nie przyjechałem tutaj jednak tylko zwiedzać. Biorę udział w warsztacie garncarskim. Zakasuję rękawy i zanurzam ręce w glinie. Kręcę kołem i próbuję nadać jej kształt. Powoli rośnie mój wazonik. Nawet nie zauważam, jak mija 90 min i warsztat dobiega końca. Nic tak nie odpręża jak lepienie. W zimnej wodzie myję ręce i podziwiam swoje pierwsze w życiu dzieło. Gospoda w Guciowie Zanim ruszę w dalszą drogę, posilam się w gospodzie. Wygląda jak dawna karczma. Serwuje się tu dania kuchni regionalnej. – Częstujemy gości kuchnią chłopską – mówi gospodyni. – Kuchnią naszego dzieciństwa. Prostą, pożywną i smaczną. Na pierwszy ogień idzie zupa z pokrzyw zerwanych po sąsiedzku, w dolinie rzeki. Palce lizać. Potem kolej na podpłomyki z ręcznie zagniatanego ciasta pieczone na fajerkach. Przepis jest banalnie prosty. Wystarczą cztery składniki: mąka pszenna, zsiadłe mleko, szczypta soli i sody. Gospodyni ugniata ciasto, a ja wsłuchuję się w kojący trzask płomieni, cieszę wzrok widokiem z okna i podziwiam tradycyjne wnętrze: grube belki stropowe, pobielone ściany i piec chlebowy z okapem. Pełno tu zieleni, kwitną żółte kwiaty dziewanny, brzęczą pszczoły. Prawdziwa sielanka. Po chwili placki lądują na talerzu przede mną. Skądś znam ten zapach i smak… Tak, jadłem je dawno temu u babci. Z masłem, ręcznie robioną konfiturą i kubkiem ciepłego mleka. Niebo w gębie! Spływ po Wieprzu W doskonałym nastroju wsiadam w samochód i ruszam rzez gęsty las na zachód. Po kilku minutach drzewa rozstępują się i wjeżdżam do Obroczy. Na łące tuż obok drogi piętrzą się kolorowe kajaki. Kwadrans później meandruję już niesiony spokojnym nurtem i siłą własnych mięśni. Wiosłuję bez pośpiechu. Otacza mnie rozkoszna cisza, którą zakłócają jedynie bzyczenie owadów, śpiew ptaków i plusk zanurzających się w wodzie wioseł. W nurcie rzeki wypatruję pstrągów i lipieni, w koronie drzew zauważam wiewiórki. To z perspektywy kajakarza najlepiej widać, jak malownicza jest dolina Wieprza. Zatrzymuję się na krótki postój na jednej z przystani. Gdy ruszam w dalszą drogę, żegnają mnie łabędzia rodzina i stadko cyranek. Wkrótce docieram do Zalewu Rudka. Już nie niesie mnie nurt. Chwytam mocniej za wiosła i prę do przodu. Na przeciwległym brzegu czeka mnie przenoska. Potem znów płynę rzeką wśród drzew. Wkrótce wpływam do Zwierzyńca. Czas znów zejść na ląd. Zwierzyniec Zwierzyniec uważany jest za stolicę Roztocza, krainy wciąż jeszcze dzikiej, nieokiełznanej. Miasto jest nieduże, skąpane w zieleni i ciche. Gwarno robi się tylko w sierpniu, kiedy Zwierzyniec we władanie biorą kinomani. Letnia Akademia Filmowa to nie tylko pokazy starych i nowych hitów filmowych, ale także warsztaty, spotkania z twórcami, lekcje mistrzowskie i dyskusje do późnej nocy czy wreszcie koncerty. Wieczorem ruszam w stronę jednego z symboli miasta – browaru Zwierzyniec. Z ustawionej na jego dziedzińcu sceny płynie muzyka. Trafiam na występ zespołu Hańba. „Zbuntowana orkiestra podwórkowa” rozgrzewa publiczność do czerwoności. Wystarczą do tego jedynie bandżo, akordeon, tuba, no i głos wokalisty. Teksty znanych poetów wykrzykiwane z punkowymi aranżacjami niosą się echem przez uliczki. Rozciągam się na łące i poddaję urokowi chwili. Na czarnym niebie podziwiam morze gwiazd. Spacer po mieście Kolejny dzień zaczynam od spaceru po Zwierzyńcu. W 2023 roku miasto świętowało 430-lecie. Na początku powstał tu dwór myśliwski, potem założyciele – rodzina Zamoyskich – wybudowali tu pałacyk, a także przenieśli siedzibę ordynacji Zamoyskich. Do dziś przetrwał budynek jej zarządu. Z daleka widać jego klasycystyczną bryłę. Tuż obok, na niewielkiej wyspie na urokliwym stawie, stoi słynny Kościół na wodzie. Jego barokowa sylwetka z białą fasadą i czerwonym dachem odbija się w tafli stawu. Jak mówi legenda, zbiornik wykopać mieli jeńcy tatarscy i tureccy na polecenie królowej Marysieńki, żony Jana III Sobieskiego. Browar Zwierzyniec Zamoyscy w Zwierzyńcu założyli także tartak, manufakturę bryczek oraz browar. Z daleka widać białą sylwetkę głównego budynku tego ostatniego, wybudowanego na planie podkowy i przykrytego dwuspadowym blaszanym dachem, a także wieżę dawnej słodowni z czerwonej cegły. Dołączam do wycieczki, która zwiedza wnętrza zakładu. Browar powstał na początku XIX w., a pierwszy pracujący tu piwowar, John McDonald, pochodził ze Szkocji. Słuchając opowieści o krętych losach zakładu, przechodzimy przez kolejne pomieszczenia. Olbrzymie kotły w warzelni i lśniące kadzie w fermentowni robią niesamowite wrażenie. Rowerem przez puszczę Następnego dnia przesiadam się na rower. Moim celem jest Florianka. To tam żyją potomkowie wymarłych tarpanów, które niegdyś zamieszkiwały okoliczną puszczę i lasy Europy Środkowej. Do przejechania mam 15 km. Trasę, która należy do szlaku rowerowego Green Velo, wyznaczają żółte znaki. Jazda aleją przez las to czysta przyjemność. Jest ciepło, słonecznie. Pięknie. Roztocze jest zresztą znane z tego, że doświadcza największej liczby słonecznych dni w roku w Polsce. Pierwszy przystanek to stawy Echo. Pokryta złotym piaskiem plaża kusi, ale tym razem wybieram szybką, odświeżającą kąpiel w chłodnej wodzie i jadę dalej. Mijam wiekowe klony i jawory i po 45 minutach docieram na miejsce. Idę do Izby Leśnej. W odrestaurowanej leśniczówce należącej niegdyś do ordynacji Zamoyskich pieczołowicie odtworzono dawne wnętrze. Spaceruję po kancelarii, kuchni i sypialni leśniczego. W stodole oglądam używany dawniej sprzęt leśny i rolny. Stąd jadę do Ostoi Rezerwatowej Hodowli Konika Polskiego. Hodowane są tu rumaki wywodzące się od legendarnych tarpanów. Te ostatnie trafiły na Roztocze w 1780 r. z Puszczy Białowieskiej – oczywiście za sprawą Zamoyskich. Wkrótce konie przekazane zostały okolicznym rolnikom i przez następne stulecie wykorzystywano je w pracach na roli. W drugiej dekadzie XX w. odkrył je profesor Uniwersytetu Poznańskiego Tadeusz Vetulani. To on nazwał je konikami polskimi. W roztoczańskich lasach żyje ich kilkadziesiąt. Co roku rodzi się kilka źrebiąt. Zwierzęta żyją tu w naturalnym środowisku. Same zdobywają pokarm, z wyjątkiem zimy, gdy dokarmiają je pracownicy. Wytrawni obserwatorzy wypatrzeć mogą je w lesie. We Floriance możemy zaś stanąć z nimi twarzą w pysk, a nawet ich dotknąć. Hasają po rozległym wybiegu. Są przyjazne i towarzyskie. Głaszcząc ich grzywy, czuję, że niczego więcej mi w tym momencie nie potrzeba. Roztocze – informacje praktyczne Noclegi Gościniec w Zagrodzie Guciów – w drewnianym domu znajdują się 4 pokoje. Agroturystyka Siedlisko Łozowica. Można tutaj zapalić ognisko i skorzystać z wędzarni. Kemping Echo w Zwierzyńcu to dobre miejsce na namiot. W sezonie bywa tu dość tłoczno, za to blisko stąd nad Staw Kościelny i do Browaru. Atrakcje Jedną z głównych atrakcji wypadu na Roztocze jest spływ kajakiem po Wieprzu. Kajaki wypożyczymy od ręki np. na przystani w Obroczy, gdzie operuje wiele firm. W lipcu i sierpniu warto wcześniej dokonać rezerwacji. W Zagrodzie Guciów warto również wziąć udział w pokazie pieczenia podpłomyków czy warsztatach tkackich, podczas których poznać można stare techniki i stworzyć własny kilim. Roztoczańska przyroda od wieków nie tylko żywiła, ale także chroniła mieszkańców. Bartnicy zbierali w lasach naturalny miód, drwale pozyskiwali drewno. Zielarki i znachorzy wyszukiwali składniki swoich receptur. Jak wyglądała dziewicza przyroda, dowiemy się, wędrując ścieżką przez Rezerwat Szum. Źródło: archiwum NG
Po 20 latach do Poznania wraca słynna atrakcja. Na turystów czeka zapierający dech w piersi widok
Poznaniacy i turyści długo na to czekali. Po blisko 20 latach przerwy ponownie będzie można podziwiać panoramę Poznania z najwyższego budynku Uniwersytetu Ekonomicznego. Taras widokowy na 18. piętrze Collegium Altum oficjalnie rusza 16 czerwca.
Spis treści: Nowa atrakcja w Poznaniu. Wraca słynny taras widokowy Pierwszy gość odwiedził już poznański taras Perła turystyczna Wielkopolski wzbogaci się o kolejną atrakcję. Po latach wraca słynny taras widokowy, z którego będzie można podziwiać panoramę Poznania. Mimo że obiekt oficjalnie do 16 czerwca pozostaje zamknięty, odwiedził go już pierwszy gość. Nowa atrakcja w Poznaniu. Wraca słynny taras widokowy Taras widokowy Collegium Altum funkcjonował już pod koniec lat 90., jednak przez wiele lat był zamknięty dla turystów i mieszkańców. „Ze względu na konieczność pozyskania większej powierzchni na działalność naukowo-dydaktyczną podjęto decyzję o przekształceniu tej powierzchni na laboratoria komputerowe z siedzibą Katedry Informatyki Ekonomicznej. Pomysłodawcą przywrócenia funkcjonowania na 18. piętrze tarasu był ówczesny prezes SARP, Piotr Kostka” – czytamy na oficjalnej stronie obiektu. Inicjatywę przywrócenia tej przestrzeni poparli zarówno mieszkańcy, jak i władze uczelni. Uroczyste otwarcie obiektu odbyło się 11 czerwca, jednak dla odwiedzających taras będzie dostępny dopiero od 16 czerwca. Atrakcja pozostanie otwarta przez wszystkie dni tygodnia. Taras zlokalizowany jest na 18. piętrze Collegium Altum. Budynek górujący nad centrum Poznania to ikona architektury i wizytówka miasta. Imponujący, liczący 18 pięter wieżowiec stanowi charakterystyczny element panoramy Poznania. Jego czerwona elewacja oraz geometryczna sylwetka sprawiają, że jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych budynków w mieście. Z tarasu rozpościera się panoramiczny widok na całe miasto. Do dyspozycji odwiedzających pozostaje również kawiarnia, a także lunety widokowe. Teren został przystosowany do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Jeśli chodzi o ceny biletów, prezentują się one następująco: bilet normalny – 20 zł, bilet ulgowy – 15 zł, bilet grupowy (zakup online) – 15 zł, dzieci do 3. roku życia oraz osoby z niepełnosprawnościami wejdą na taras bezpłatnie. Bilety będzie można zakupić na miejscu – w biletomatach zlokalizowanych na 18. piętrze. Liczba miejsc jest ograniczona ze względów bezpieczeństwa. Pierwszy gość odwiedził już poznański taras Taras widokowy UEP zwiedził już pierwszy gość, jeszcze przed oficjalnym otwarciem. Wszystko w ramach akcji charytatywnej Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Panu Danielowi towarzyszyli rektor UEP – prof. dr hab. Barbara Jankowska i kanclerz UEP – dr Wojciech Zalewski. Pan Daniel otrzymał certyfikat pierwszego zwiedzającego i usłyszał wiele ciekawych historii o UEP i samej budowie tarasu. Niebawem do listy gości dołączą tłumy kolejnych turystów. Będzie to nowe, ogólnodostępne miejsce z panoramą miasta, a także przestrzeń kulturalna – planowane są wystawy, spotkania autorskie i wydarzenia śniadaniowe. „Wspaniała wiadomość”, „Z pewnością się wybiorę”, „Czekamy” – piszą internauci w mediach społecznościowych. Źródła: UE w Poznaniu, taras.ue.poznan.pl, UM w Poznaniu
Nie musisz czekać na wakacje. W tym aquaparku „lato przez cały rok”
28 zjeżdżalni, 14 basenów i gwarancja „lata przez cały rok”. Zaledwie godzinę od polskiej granicy czeka jeden z największych parków wodnych w Europie, który kusi turystów z całego kontynentu.
W tym artykule: Brytyjczycy zachwyceni aquaparkiem blisko Polski Co oferuje aquapark Tatralandia? Tatralandia – cennik Jakiś czas temu informowaliśmy, że położony niedaleko Warszawy park wodny Suntago został zauważony przez brytyjski dziennik „The Sun”. Autorzy publikacji zaznaczali wówczas, że do dyspozycji odwiedzających jest aż 35 zjeżdżalni i 18 basenów, a temperatura przez cały rok wynosi powyżej 30 stopni Celsjusza. Jak się jednak okazuje, to niejedyny tego typu obiekt w Europie Środkowo-Wschodniej, który zrobił na redakcji wrażenie. Tym razem dziennikarze z Wysp wyróżnili dobrze znany Polakom park rozrywki wodnej Tatralandia. To największy aquapark na Słowacji, gdzie „lato trwa przez cały rok”. Brytyjczycy zachwyceni aquaparkiem blisko Polski Nasi południowi sąsiedzi od lat cieszą się dużą popularnością wśród turystów, szczególnie miłośników białego szaleństwa. Narty na Słowacji – co nie powinno być dla nikogo zaskoczeniem, zważywszy na bliskość obu krajów – upodobali sobie głównie Polacy. Coś dla siebie znajdują tutaj również osoby lubiące wodne atrakcje. Zaledwie godzinę drogi od polskiej granicy ulokowana jest Tatralandia, czyli jeden z największych aquaparków w Europie. W ostatnim czasie o położonym w regionie Liptów parku zrobiło się głośno za sprawą artykułu, który ukazał się na łamach dziennika „The Sun”. Brytyjczycy nie kryli słów zachwytu i nie szczędzili pochwał pod adresem słowackiego obiektu. Co oferuje aquapark Tatralandia? Tatralandia to miejsce, w którym z pewnością każdy znajdzie coś dla siebie. Największy aquapark na Słowacji oferuje bowiem aż 28 zjeżdżalni na czele z Trio, czyli jedyną zjeżdżalnią wodną w kraju, na której mogą jeździć jednocześnie trzy osoby. Ponadto na gości czeka 14 basenów oraz stała temperatura powietrza niespadającą poniżej 30 stopni Celsjusza. I to przez cały rok. Obiekt można odwiedzić zarówno latem, jak i zimą. Niezależnie od warunków atmosferycznych. Gdy pogoda za oknem nie rozpieszcza, spragnieni zabawy turyści mogą skorzystać z całorocznego kompleksu Tropical Paradise, ulokowanego pod przezroczystym dachem. Osobom szukającym relaksu dedykowane są strefa odnowy biologicznej i SPA. – Jeden dzień to zdecydowanie za mało, żeby nacieszyć się Tatralandią. Jest to bowiem idealne miejsce na letni i zimowy wypoczynek dla osób w każdym wieku – czytamy na oficjalnej stronie obiektu. „The Sun” zaznacza, że park cieszy się bardzo wysokimi ocenami i dobrymi opiniami. Średnia ocena na podstawie na podstawie ponad 1100 recenzji na TripAdvisor wynosi 4/5. Tatralandia – cennik Ceny biletów do parku Tatralandia nie są tak wysokie, jak mogłoby się wydawać. W wejściówki warto zaopatrzyć na kilka dni przed zaplanowaną wizytą za pośrednictwem strony gopass.travel, dzięki czemu możemy zaoszczędzić nawet do 5 euro. Dorośli za całodniowy pobyt w aquaparku zapłacą 34 euro (ok. 145 zł). Studenci, seniorzy oraz osoby z niepełnosprawnościami – 28 euro (niespełna 120 zł); natomiast dzieci – 24 euro (niewiele ponad 100 zł). Jeśli wejściówki zakupimy na dzień przed pobytem w Tatralandii, cena każdej z nich wzrośnie o 3 euro, i o kolejne 2 euro, gdy bilety kupowane będą w kasach biletowych na terenie obiektu. PArk rozrywki Tatralandia otwarty jest od poneidizałk do piątku w godzinach 10:00 – 21:00. Dodajmy, że chętni goście mogą skorzystać z bazy noclegowej oferowanej przez aquapark. Kompleks Holiday Village Tatralandia zapewnia m.in. zakwaterowanie w prywatnych domkach o różnym standardzie, wejście na teren aquaparku w cenie, pierwszeństwo wstępu kwadrans przed otwarciem obiektu oraz masę dodatkowych atrakcji, jak kręgle czy bilard. Źródła: „The Sun”, tatralandia.sk, WP Turystyka Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Polska ma swoją krzywą wieżę. Mówią na nią „Śląska Piza”
Największa krzywa wieża w Polsce znajduje się na południu kraju. Choć nie dorównuje rozmiarami słynnej włoskiej konstrukcji z Pizy, przyciąga masę turystów i zachwyca swoją niezwykłą formą.
W tym artykule: Krzywa Wieża w Ząbkowicach Śląskich Dlaczego wieża w Ząbkowicach Śląskich jest krzywa? Krzywa Wieża w Pizie to jedna z najbardziej znanych i najczęściej odwiedzanych budowli globu. Wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO zabytek odwiedza rocznie blisko 10 milionów turystów. Prawdziwym grzechem byłoby nieuwiecznienie wizyty na Placu Cudów (wł. Piazza del Duomo) na zdjęciu. Oczywiście w charakterystyczny sposób, czyli „podpierając” budynek wyciągniętymi rękami. W 2023 roku mierząca niespełna 55 metrów wysokości wieża w Pizie obchodziła 850-lecie. Budowa Torre pendente di Pisa rozpoczęła się dokładnie 9 sierpnia 1173 r. i podzielono ją na trzy etapy. Podczas trwających niemal 200 lat prac dzwonnica niespodziewanie zaczęła się lekko przechylać, czego powodem był wybór niewłaściwego podłoża. Wykorzystał to m.in. Galileusz w swoim eksperymencie z przełomu XV i XVI w. Włoski uczony zrzucający kule o różnych masach z Krzywej Wieży, udowodnił, że czas trwania spadku swobodnego nie zależy od masy ciała. Pierwsze próby „wyprostowania” wieży rozpoczęły się w XIX wieku. Niestety, okazało się to kompletnie nieskuteczne i przyniosło skutek dokładnie odwrotny od zamierzonego. Pod koniec XIX w. odchylenie osiągnęło 5,24 stopnia. Eksperci ostrzegali, że jeśli przechylenie przekroczy 5,44 st., budynek może runąć. Tak się jednak nie stało, ale gdy nachylenie wyniosło 5,5 st., podjęto decyzję o zamknięciu obiektu w celu jego wzmocnienia i ustabilizowania. Przeprowadzenie prac powierzono grupie inżynierów pod kierunkiem profesora geotechniki Michele Jamiolkowskiego z Politechniki w Turynie. Jak zaznaczają przedstawiciele Opera Primaziale Pisana, organizacji opiekującej się budowlą, obecnie „stan zdrowia Krzywej Wieży w Pizie jest znakomity”. Odchylenie wieży od pionu wynosi niecałe 4 stopnie. Krzywa Wieża w Ząbkowicach Śląskich Niewiele osób wie, że aby zobaczyć krzywą wieżę wcale nie trzeba jechać do Włoch. Podobną konstrukcję znajdziemy również w Polsce, a dokładniej w Ząbkowicach Śląskich, oddalonych o ok. 70 km od Wrocławia. „Śląska Piza” jest największym tego typu obiektem w kraju. Mierzy 34 metry wysokości, czyli o 20 m mniej niż jej pizański odpowiednik. Z kolei jej obecne odchylenie od pionu wynosi 2,12 m. Choć dziś Krzywa Wieża w Ząbkowicach Śląskich uchodzi za jedną z największych atrakcji regionu, nie wiadomo, kiedy dokładnie powstała i dlaczego. Wśród historyków pojawiła się teoria, że budowla jest pozostałością przedlokacyjnego zamku. Inny natomiast twierdzą, że wieża była częścią bramy miejskiej. Ostatnia koncepcja zakłada, że śląska wieża – podobnie jak ta znajdująca się w Pizie – miała służyć jako dzwonnica. Co zresztą miało miejsce od XV wieku aż do czasów II wojny światowej. W 1858 roku w wyniku pożaru wieża uległa zniszczeniu, szczególnie jej górna część. Początkowo władzę miasta chciałby rozebrać budynek, jednak ostatecznie podjęto decyzję o odbudowie uszkodzonych fragmentów. Wówczas „śląska Piza” otrzymała zwieńczenie w kształcie jaskółczych ogonów, które możemy podziwiać do dzisiaj. W ramach zakończonych w 1860 r. prac remontowych dobudowano od strony południowej także niewielką wieżyczkę ze spiralną klatką schodową. Dlaczego wieża w Ząbkowicach Śląskich jest krzywa? Pytanie o to, dlaczego wieża w Ząbkowicach Śląskich jest krzywa, również od wieków zostaje bez odpowiedzi. Powodem miały być wstrząsy tektoniczne, które nawiedziły tę część Polski 15 września 1590 roku. Do takiego obrotu spraw mogło doprowadzić również rozmoknięcie gruntu, przyczyniające się do osiadania budynku. Do ciekawych wniosków doszli eksperci prowadzący badania tuż po pożarze. Dowiedli oni, że wieża od samego początku była pochylona. Autorzy projektu chcieli w ten sposób wyróżnić się na tle innych polskich miast. Co więcej, przed wydarzeniami z 1858 r. w górnej części budynku, która uległa zniszczeniu, widniał napis: „Nazywam się Johannes Gleiß, wybudowałem tę wieżę krzywą z pilnością” (niem. Ich heiß Johannes Gleiß, hab diesen Turm schieff gebaut mit Fleiß). Nie ma jednak żadnych dokumentów potwierdzających te słowa. Przypomnijmy, że Krzywą Wieżę znajdziemy również w mieście Mikołaja Kopernika. Toruńska baszta ochronna wybudowana została w drugiej połowie XIII wieku. Jej odchylenie do pionu – spowodowane przesunięciem się gliniastego podłoża – wynosi 1,46 m. Legenda głosi, że kto bez zachwiania stanie przy wieży, ma czyste sumienie. Źródło: dolnyslask.travel. Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Brama Brandenburska to klasycystyczny symbol pokoju. Długo jednak kojarzyła się z podziałami
Brandenburger Tor, czyli Brama Brandenburska to paradna brama miejska będąca jednym z najbardziej charakterystycznych zabytków Berlina. Wzorowana na Propylejach, monumentalnej bramie prowadzącej do Akropolu w Atenach, miała być symbolem pokoju i umacniania się Królestwa Prus. W zamian stała się symbolem trudnej historii XX wieku i Europy odradzającej się ze zgliszczy totalitarnych reżimów.
Spis treści: Klasycystyczna Brama Brandenburska Berlińska kwadryga Między Berlinem Wschodnim i Zachodnim Symbol pokoju i jedności Ma 26 metrów wysokości, 65,5 metra szerokości i 11 metrów głębokości. Zbudowana została z piaskowca łabskiego i piaskowca wydobywanego w okolicach Lwówka Śląskiego, Brama Brandenburska jest jedną z najbardziej charakterystycznych budowli nie tylko Niemiec, ale całej Europy. Została wzniesiona w latach 1788–1791 i była pierwszym budynkiem w Berlinie w stylu greckiego odrodzenia. Zaprojektowana przez Carla Gottharda Langhansa, architekta dworu pruskiego, została zainspirowana monumentalną bramą przy wejściu na Akropol w Atenach. Pierwotnie nadano jej nazwę Bramy Pokoju. Klasycystyczna Brama Brandenburska Brama Brandenburska składa się z pięciu przejść. Centralne przejście jest najszersze. Niegdyś było zarezerwowane jedynie dla króla i rodziny królewskiej. Po obu stronach Bramy znajduje się po sześć kolumn utrzymanych w stylu doryckim z jońskim rowkowaniem. Miała również specjalne przybudówki dla straży i celników, które w 1868 roku zastąpiono kolumnadami autorstwa Heinricha Stracka. Brama Brandenburska została zbudowana na polecenie króla Prus Fryderyka Wilhelma II. Miała niejako symbolicznie ukazać rosnącą potęgę państwa po okresie wojny siedmioletniej, która toczyła się w Europie w latach 1756–1763. Brama stanęła na drodze prowadzącej do Brandenburga – aleją Unter den Linden ze Schlossplatz przez królewskie tereny łowieckie w Großer Tiergarten. Gmach stanowił część większego planu urbanistycznego, mającego na celu przekształcenie Berlina w reprezentacyjną stolicę europejską. Berlińska kwadryga W 1793 roku brama została zwieńczona kwadrygą – posągiem przedstawiającym rzymski wóz dwukołowy, zaprzężony w cztery konie. Kwadrygą powozi bogini zwycięstwa – Nike. Klasycystyczny posąg zaprojektowany został przez Johanna Gottfrieda Schadowa. Kwadryga, mająca symbolizować zwycięstwo Prus, została w pewnym momencie przejęta przez Francuzów. W 1806 roku, gdy armia francuska zajęła Berlin, Napoleon kazał zdemontować berlińską kwadrygę i przetransportować ją do Paryża jako łup wojenny i znak jego zwycięstwa. Na szczęście w 1814 roku, po wymuszonej abdykacji Napoleona, dzieło powróciło do Berlina, gdzie ponownie zostało umieszczone na zwieńczeniu Bramy Brandenburskiej. Po powrocie, kwadryga została dodatkowo zmodyfikowana: dodano do niej pruskiego orła oraz Żelazny Krzyż, co miało podkreślać narodową dumę i siłę Prus. Między Berlinem Wschodnim i Zachodnim W czasie II wojny Brama Brandenburska, podobnie jak wiele innych budynków w Berlinie, została poważnie uszkodzona. W wyniku ostrzału kwadryga uległa niemal całkowitemu zniszczeniu. Zachowała się jedynie głowa jednego z koni. Artefakt znajduje się obecnie w Märkisches Museum w Berlinie. Po II wojnie światowej, kiedy Berlin został podzielony na cztery strefy okupacyjne, brama znalazła się w pobliżu granicy między sektorami radzieckim a brytyjskim. W 1956 roku podjęto decyzję o odbudowie Bramy Brandenburskiej. Obie zwaśnione strony podzielonego miasta współpracowały przy odbudowie. Prace trwały ponad rok i zostały zakończone 14 grudnia 1957. Na odbudowanej bramie brakowało jednak orła i Żelaznego Krzyża, które uznano za symbol pruskiego militaryzmu. Po wybudowaniu Muru Berlińskiego, do czego doszło w 1961 roku, świeżo odbudowana Brama Brandenburska znalazła się w strefie niedostępnej zarówno dla mieszkańców Wschodniego, jak i Zachodniego Berlina. Symbol pokoju i zwycięstwa stał się mimowolnym zakładnikiem zimnej wojny. 2 czerwca 1987 prezydent USA Ronald Reagan podczas swej wizyty w Berlinie powiedział słynne słowa: „Panie Gorbaczow, niech pan otworzy tę bramę! Panie Gorbaczow, niech pan zburzy ten Mur!”. Symbol pokoju i jedności Po upadku Muru Berlińskiego aż 100 tys. osób zgromadziło się 22 grudnia 1989 r. na oficjalnym otwarciu Bramy Brandenburskiej. Niedługo później berlińczycy świętowali przy Bramie pierwszego wspólnego Sylwestra od lat. Brama ponownie łączyła, zamiast dzielić. Po zjednoczeniu Niemiec, Brama Brandenburska została odrestaurowana i ponownie otwarta dla ruchu pieszego. Dziś jest popularnym miejscem turystycznym, miejscem spotkań, ale przede wszystkim symbolem wolności i jedności. Jest również miejscem organizacji wielu ważnych wydarzeń kulturalnych i politycznych, w tym corocznych obchodów Sylwestra, które przyciągają tysiące ludzi z całego świata. Jej historia odzwierciedla burzliwe dzieje Berlina i Niemiec. Od 1994 roku w północnej przybudówce znajduje się pokój do medytacji zwany Pokojem Ciszy. Jest to specjalne miejsce, mające łączyć ludzi różnych kultur przekonanych o tym, że pokój jest wartością wyrastającą ponad podziały geograficzne, ekonomiczne, historyczne i narodowościowe. Nasza autorka Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Pisze przede wszystkim o eksploracji kosmosu, astronomii i historii. Związana z Centrum Badań Kosmicznych PAN oraz magazynami portali Gazeta.pl i Wp.pl. Ambasadorka Śląskiego Festiwalu Nauki. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Craco to włoskie miasto duchów. Turyści zakochali się w tym urokliwym miejscu
Craco zostało opuszczone przez mieszkańców kilkadziesiąt lat temu. Dziś przeżywa prawdziwy renesans. Turyści chętnie odwiedzają ruiny miasta, które stało się jedną z największych atrakcji w regionie Basilicata. Trudno się temu dziwić. Miejsca, w których czas dosłownie się zatrzymał, zawsze wzbudzają największe zainteresowanie. Poniżej przedstawiamy historię tego niezwykłego miasta.
Spis treści: Gdzie znajduje się Craco? Historia Craco Dlaczego mieszkańcy opuścili Craco? Zwiedzanie Craco Craco jako plan filmowy Craco przetrwało zjednoczenie Włoch i I wojnę światową. Nawet II wojna światowa nie położyła kresu istnieniu miasteczka. Zrobiła to natura, której niszczycielska siła dała o sobie znać w latach 40. XX wieku. Wówczas Craco zaczęło się wyludniać, aż kilka dekad później stało się „miastem duchów”. Gdzie znajduje się Craco? Basilicata to region w południowej części Włoch, na krańcu Półwyspu Apenińskiego. Pod względem walorów turystycznych, nie jest tak atrakcyjny i ciekawy jak choćby Toskania, ale i tam można znaleźć prawdziwe perełki. To właśnie tam, wśród wzgórz i wąwozów, w odległości około 58 kilometrów od Matery i około 40 kilometrów od Zatoki Tarenckiej rozpościera się Craco. Usytuowane na najbardziej stromym wzniesieniu w okolicy, pośród łagodnych pagórków i pól uprawnych, od razu przyciąga uwagę starą zabudową. Zabudową, która coraz bardziej chyli się ku ruinie. Historia Craco Craco było niewielkim, ale tętniącym życiem miasteczkiem. Dziś, niczym amerykańska Centralia, jest wyludnionym „miastem duchów”. Co sprawiło, że mieszkańcy tego urokliwego miasteczka musieli opuścić swoje domy? Początki osadnictwa Pierwsza pisemna wzmianka na temat Craco jest datowana na 1060 rok, gdy władzę w regionie sprawował biskup Arnaldo di Tricarico. Należy jednak podkreślić, że pierwsi osadnicy pojawili się tam już w VI wieku. Mowa o Grekach, którzy przenieśli się tam z obszaru Metaponto. Kolejni właściciele W 1154 roku w mieście rozpoczął się czas feudalnego zwierzchnictwa. Wówczas Craco stało się własnością szlachcica Eberto i pozostawało w jego rękach przez czternaście lat. W 1179 roku właścicielem tamtejszych ziem został Roberto z Pietrapertosy, a po nim – sycylijski władca Fryderyk II. Czas dynamicznego rozwoju Miasteczko zyskało wówczas na znaczeniu jako strategiczny punkt obronny, do czego niewątpliwie przyczyniła się korzystna lokalizacja. Strome zbocze stanowiło świetny punkt obserwacyjny i ułatwiało odparcie ewentualnego ataku. W czasie panowania Fryderyka II w Craco wzniesiono zamek, który dodatkowo podniósł walory obronne wzgórza. Czas największej prosperity Craco rozpoczął się w XIII stuleciu. W 1276 roku w mieście założono uniwersytet. W kolejnych latach populacja zaczęła wzrastać. W 1277 roku mieszkało tam 450 osób. Dwieście lat później liczba mieszkańców sięgnęła 655. W 1532 roku mieszkały tam 1532 osoby. Trzydzieści lat później Craco było domem dla 2590 osób, a populacja osiągnęła apogeum. Wraz ze wzrostem zaludnienia, w mieście przybywało zabudowań. Początkowo domy mieszkalne wznoszono na szczycie stromego wzgórza. Gdy mieszkańców przybyło, Craco zaczęło rozrastać się ku podnóżu. W 1815 roku miasteczko było już na tyle duże, że można było wprowadzić podział dzielnicowy. Obszar położony najwyżej, w pobliżu zamku, otrzymał nazwę Torrevecchia. Niższą część miasta, którego centralnym punktem był kościół San Nicola, nazwano Quarter della Chiesa Madre. Czarne rozdziały w historii Craco Na przestrzeni lat, miasto zmagało się z wieloma problemami. W 1656 roku Craco nawiedziła epidemia czarnej śmierci, która pochłonęła setki istnień. W 1807 roku miasteczko najechały bandy wspierane przez Burbonów. 54 lata później opanowały je zbrojne grupy, którym przewodził Carmine Crocco. Konflikty w końcu ucichły, ale to nie oznaczało końca problemów. Cały region zmagał się z ubóstwem spowodowanym suszą. Wielu mieszkańców postanowiło wyemigrować do Ameryki Północnej. Najgorsze miało jednak dopiero nadejść. Dlaczego mieszkańcy opuścili Craco? W latach 40. XX wieku w Craco zaczęła osuwać się ziemia. Najprawdopodobniej było to spowodowane nieprzemyślanymi pracami, związanymi z budową sieci wodociągowo-kanalizacyjnej. Problem powtarzał się i w 1963 roku zadecydowano o ewakuacji mieszkańców. Nie wszyscy opuścili swoje domy. Tymczasem sytuacja stawała się coraz gorsza. W latach 70. obszar nawiedziła powódź, a w kolejnej dekadzie – trzęsienie ziemi. Ostatni mieszkańcy opuścili miasto w 1991 roku. Wszyscy przenieśli się do nowego miasteczka w dolinie. Zwiedzanie Craco Ruiny Craco wzbudzają ogromne zainteresowanie. Nie umknęło to uwadze władz regionu. Obecnie organizowane są wycieczki, podczas których można zwiedzić stare miasto. Do Craco wchodzi się wyłącznie z przewodnikiem i obowiązkowo z kaskiem na głowie. Eksplorować można tylko nieliczne budynki, pod warunkiem, że opiekun grupy wyrazi na to zgodę. Craco jako plan filmowy Urok wyludnionego miasta doceniają nie tylko przyjezdni, ale także filmowcy. W Craco filmowano scenę śmierci Judasza w „Pasji” Mela Gibsona. Było też scenerią dla „Quantum of Solace”, produkcji z serii filmów o agencie 007. Miasteczko pojawiło się też w kilku innych tytułach, między innymi w filmowej adaptacji powieści „Chrystus zatrzymał się w Eboli”. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Morze gwiazd na Malediwach to niezwykły spektakl natury. Gdy zachodzi, woda mieni się tysiącem światełek
Morze gwiazd na Malediwach urosło do rangi jednej z największych atrakcji wyspiarskiego państwa. Wspaniały spektakl światła niektórzy określają mianem magicznego i tajemniczego. W rzeczywistości nie ma w tym ani magii, ani tym bardziej tajemnicy, a „rozgwieżdżona woda” nie jest wyłączną domeną Malediwów. Skąd bierze się to zjawisko? Poniżej odpowiadamy na to pytanie.
Spis treści: Jak wygląda morze gwiazd na Malediwach? Czym jest morze gwiazd? Jak dotrzeć na wyspę Vaadhoo? Kiedy podziwiać morze gwiazd na Malediwach? Egzotyczna przyroda, białe rajskie plaże, turkusowa woda, gwarancja dobrej pogody, idealne warunki do nurkowania, luksusowe kurorty, interesująca architektura i zabytkowe meczety – atrakcje Malediwów można mnożyć i mnożyć, ale to najwyraźniej za mało. Tym, co jeszcze przyciąga turystów do egzotycznego raju, jest wyspa Vaadhoo, a konkretnie – tamtejsza plaża, przy której woda mieni się tysiącami świetlnych punktów, niczym niebo w bezchmurną noc. Jak wygląda morze gwiazd na Malediwach? Niektóre zjawiska dosłownie zapierają dech w piersiach i dają poczucie obcowania z czymś całkowicie nierealnym. Biała tęcza, widmo Brockenu, latarnia Maracaibo – to zaledwie kilka przykładów. Do tej listy należy dopisać także morze gwiazd. Ci, którzy mieli okazję obserwować ten niezwykły spektakl natury, określają go jako niebo rozpościerające się u stóp. Niebo, w którym można się zanurzyć, nie w przenośni, a dosłownie. Kiedy zapada noc, woda u wybrzeży wyspy Vaadhoo nabiera zielono-niebieskiego blasku. Można odnieść wrażenie, że w Oceanie Indyjskim odbija się rozgwieżdżone niebo, choć bliższe prawdy wydaje się stwierdzenie, że gwiazdy spadły z firmamentu i zanurzyły się w turkusowej wodzie. Czym jest morze gwiazd? Czasami można usłyszeć, że morze gwiazd na Malediwach to najniezwyklejsze miejsce w obrębie całego archipelagu. Wertując atlasy i przyglądając się mapom, nie można jednak znaleźć tego miejsca. To dlatego, że w rzeczywistości nie mówimy tu o obszarze geograficznym. Jak wspomnieliśmy wcześniej, morze gwiazd jest zjawiskiem. Nie pogodowym i nie optycznym, a wynikającym z zachodzących w wodzie reakcji chemicznych. W praktyce nie mówimy tu o niczym innym niż o efekcie bioluminescencji. Pod tym pojęciem kryje się zdolność niektórych organizmów do wytwarzania i emitowania światła. Gwiazdy w morzu to w rzeczywistości plankton W tym przypadku, za występowanie tego efektu odpowiadają bruzdnice – mikroskopijny fitoplankton. Te proste organizmy reagują na ruch wody, wywołany przez pływające zwierzęta, fale lub prąd. Pobudzone w ten sposób, zaczynają wydzielać lucyferynę – substancje chemiczną, która w kontakcie z tlenem emituje światło. Czemu służy to spektakularne zjawisko? W naturze, bioluminescencja ma kilka zastosowań. Czasami służy wabieniu ofiary, zwłaszcza w morskich głębinach, gdzie praktycznie nie dociera światło. W tym przypadku to jednak nic innego, jak mechanizm obronny. Plankton emituje światło wyłącznie w momencie, gdy ruch wody komunikuje mu, że może spodziewać się ataku. W ten sposób te drobne organizmy starają się odstraszyć potencjalnego drapieżnika. Jak dotrzeć na wyspę Vaadhoo? Wyspa Vaadhoo, zaliczana do atolu Raa, znajduje się w odległości około 190 kilometrów od Male, stolicy wyspiarskiego państwa. Żeby tam dotrzeć, na międzynarodowym lotnisku należy „złapać” krajowy lot do portu lotniczego na wyspie Ifuru. Tam można wynająć łódź, którą dopłynie się do Vaadhoo, lub skorzystać z oferty wycieczkowej jednego z wielu tamtejszych biur turystycznych. Jako że zjawisko morza gwiazd można zaobserwować nocą, najlepiej zarezerwować nocleg. Na wyspie działa kilka hoteli. Kiedy podziwiać morze gwiazd na Malediwach? Należy podkreślić, że morze gwiazd na Malediwach w żadnym wypadku nie jest zjawiskiem stałym. Nie pojawia się też cyklicznie. Można je zaobserwować wyłącznie wtedy, gdy w wodzie pojawia się odpowiednio duże nagromadzenie planktonu. Wpływ na to mają także inne czynniki, jak temperatura wody, pora roku, a nawet faza księżyca. Najdogodniejsza do obserwacji jest pora sucha, która na Malediwach trwa od grudnia do kwietnia. Niebo jest wówczas bezchmurne, a woda u wybrzeży archipelagu – stabilna. Szczególnie warto celować w luty i marzec, kiedy nagromadzenie planktonu jest największe. Z poziomu plaży świecący plankton prezentuje się wyjątkowo efektownie, ale czasami trzeba „pomóc” tym niewielkim organizmom. Żeby wzbudzić reakcję bioluminescencji, najlepiej po prostu zanurzyć się w wodzie. Morze gwiazd na Malediwach to „loteria” Podkreślamy nawet przebywanie na Malediwach w teoretycznie najdogodniejszym terminie nie daje żadnej gwarancji zaobserwowania morza gwiazd. Tak jak wspomnieliśmy, obecność fitoplanktonu u wybrzeży wyspy Vaadhoo nie jest stała, a w przypadku niewielkiego nagromadzenia tych mikroskopijnych organizmów, nie uda się zauważyć emitowanego przez nie światła. Gdzie jeszcze można podziwiać morze gwiazd? Warto zaznaczyć, że efekt rozgwieżdżonego morza nie pojawia się wyłącznie u wybrzeży wyspy Vaadhoo. W tym miejscu należy przypomnieć, że plankton nie ma zdolności do poruszania się w pełni kontrolowany sposób. Dryfuje niesiony prądami morskimi, przez co może dotrzeć w dowolne miejsce. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Mówiono o nim „mała Europa w Wielkopolsce”. To miasto szczyci się wspaniałymi zabytkami
Leszno to miasto, które zaskakuje już od pierwszych chwil. Bogata historia, zachowane zabytki i różnorodne atrakcje sprawiają, że każdy znajdzie tu coś dla siebie. Oto nasz redakcyjny przewodnik.
W tym artykule: Historia Leszna Co warto zobaczyć w Lesznie? Z czego słynie Leszno? Atrakcje Leszna i okolic Leszno – informacje praktyczne Wielkopolska to region z olbrzymim potencjałem turystycznym i masą fascynujących miejsc wartych odwiedzenia. Znajdą tu coś dla siebie zarówno miłośnicy historii, jak i ci lubiący przede wszystkim aktywną formę spędzania wolnego czasu. Aby jeszcze bardziej zachęcić do podróży w tę część Polski, przedstawiamy największe atrakcje województwa wielkopolskiego. Na pierwszy ogień bierzemy Leszno. Sprawdź, co warto wiedzieć o tym mieście oraz jakie atrakcje zobaczyć na miejscu. Historia Leszna „Wielkopolskie Ateny” i „Mała Europa w Wielkopolsce” – tak na przestrzeni wieków nazywane było Leszno. Na tle innych miast regionu, jak np. Gniezno, Kalisz czy Poznań, dawna stolica województwa leszczyńskiego jest stosunkowo młoda. Prawa miejskie otrzymała dopiero w 1547 roku z rąk Zygmunta Starego. Choć pierwsze wzmianki pochodzą z końcówki XIV w., gdy Leszno (wówczas Lesczno) było jeszcze wsią. Właściwie od samego początku Leszno rozwijało się jako miasto prywatne, od którego wywodzi się nazwisko rodu Leszczyńskich. To tu młodość spędził Stanisław Leszczyński, późniejszy królPolski oraz książę Lotaryngii i Baru. A także ojciec Marii Leszczyńskiej, królowej Francji w latach 1725–1768. Nic więc dziwnego, że w 1790 r. Leszno doczekało się statusu miasta królewskiego. Gdy w XVI i XVII wieku większość państw Europy borykała się z kolejnym klęskami i wojnami, Leszno przeżywało swój prawdziwy złoty okres. W tym samym czasie w mieście schronienie znalazła duża część uciekinierów religijnych z Czech, Węgier, a nawet Szkocji. Wszystko za sprawą lokalnej szlachty – m.in. Górków, Leszczyńskich czy Babskich. U niej uchodźcy mogli znaleźć azyl i swobodnie wyznawać swoją wiarę. Dzięki otwartości na inne kultury Leszno stało się nie tylko wielonarodowym miastem, gdzie żyli obok siebie Polacy, Czesi, Niemcy, Żydzi, Szkoci, Węgrzy i Włosi, tworząc tzw. „małą Europę w Wielkopolsce”. Ale także jednym z najważniejszych ośrodków gospodarczych i naukowych XVII-wiecznej Rzeczypospolitej (stąd określenie „Wielkopolskie Ateny”). Ród Leszczyńskich mocno wspierał rozwój edukacji w swych dobrach. Na terenie miasta znajdowały się liczne placówki edukacyjne, w tym biblioteki parafii ewangelickich, łacińska szkoła luterańska oraz niezwykle cenne archiwum Jednoty Braci Czeskich i gimnazjum kalwińskie przy ul. Chrobrego. W czasach swojej świetności Leszno było zamieszkiwane przez wielu wybitnych uczonych. M.in. przez czeskiego pedagoga Jana Amosa Komenskiego oraz mającego szkockie korzenia lekarza Jana Jontsona, który na stałe zapisał się w historii miasta. Świadczy o tym chociażby krótka sentencja wyryta na kamieniu nagrobnym, znajdująca się na terenie dawnego cmentarza, a obecnie parku noszącego imię uczonego: – Tu leżą kości najznakomitniejszego uczonego i lekarza Jana Jontsona, pochodzącego ze znakomitego rodu szkockiego, zasłużonego sławnymi dziełami świeckimi i duchownymi. Potomni podziwiać będą jego ustawiczne dążenia do poznania świata. Przechodniu zatrzymaj się i zmów modlitwę. Największą plagą dawnej Polski były częste pożary miast, w tym również Leszna, które trzykrotnie walczyło z żywiołem (1656, 1767 i 1790 r.). Podczas drugiego rozbioru Polski w 1793 r. Leszno zostaje wcielone do Prus. Z kolei w 1815 r., na mocy postanowień Kongresu Wiedeńskiego miasto znalazło się w granicach Wielkiego Księstwa Poznańskiego. W 1975 r. Leszno zostało miastem wojewódzkim, a po przeprowadzonej 24 lata później reformie administracyjnej miastem na prawach powiatu. Dziś liczy sobie niespełna 60 tysięcy mieszkańców (z czego 15% stanowią obcokrajowcy). Jest największym miastem południowo-zachodniej Wielkopolski. Co warto zobaczyć w Lesznie? Bogata historia Leszna przekłada się na wiele niezwykle cennych zabytków, które przypominają o dawnych dziejach. Aby jeszcze mocniej poczuć ducha minionych lat, warto zaplanować zwiedzanie miasta śladami króla Stanisława Leszczyńskiego. Trasa prowadzi przez najważniejsze dla leszczynian miejsca. Na liście znajdują się między innymi: Pałac Sułkowskich, Dawna Synagoga, Ratusz, Kolegiata św. Mikołaja, Kościół św. Jana Chrzciciela, Kościół św. Krzyża, Dawne Gimnazjum. Pałac Sułkowskich W 1738 roku Stanisław Leszczyński, po przymusowym zrzeczeniu się polskiej korony na rzecz Augusta III Sasa, sprzedał swoje dobra rodowe hrabiemu Aleksandrowi Józefowi Sułkowskiemu. To z rozkazu arystokraty pod koniec XVIII wieku rozpoczęto odbudowę renesansowego pałacu, który spłonął ponad sześć dekad wcześniej. Nad całością prac czuwał słynny architekt Karol Marcin Frantz. Początkowo mieściło się tutaj Królewsko-Pruskie Gimnazjum, a następnie sąd okręgowy i obwodowy. Dziś znajdujący się na pl. Tadeusza Kościuszki Pałac Sułkowskich pełni funkcję siedziby władz wojewódzkich Dawna Synagoga Diaspora żydowska stanowiła ważną część dawnego Leszna. Najsłynniejszym przedstawicielem owej społeczności był rabin, ceniony filozof i absolwent słynnego gimnazjum Braci Czeskich, Leo Baeck. Najważniejszą pamiątką po miejscowych Żydach jest dawna synagoga przy ul. Narutowicza. Bożnica jest uznawana za najstarszą, a zarazem najlepiej zachowaną w regionie (przerwała II wojnę światową). Została wybudowana w latach 1796–1799 na miejscu starej synagogi, która spłonęła w pożarze. Dziś pełni funkcję Galerii Sztuki Muzeum Okręgowego. Ratusz W centrum leszczyńskiego rynku znajduje się jeden z symboli miasta, czyli barokowy ratusz, uznawany za jeden z najpiękniejszych w województwie. Jego autorem był ceniony włoski architekt epoki baroku Pompeo Ferrari. Budynek ma trzy piętra i wieżę liczącą 60 metrów wysokości, skąd kilka razy dziennie wybrzmiewają różne melodie z umieszczonego tu kuranta. Ratusz zwieńczony jest zegarem i barokowym hełmem. W pobliżu znajduje się podcieniowa kamienica z połowy XVII w. pod numerem 29. Kolegiata św. Mikołaja Barokowy Kościół św. Mikołaja (potocznie nazywany leszczyńską farą) w Lesznie do 1939 roku był jedyną świątynią katolicką w mieście. Za jego budowę odpowiedzialny był włoski duet – Jan Catenazzi oraz Pompeo Ferrari, twórca miejscowego ratusza. Kościół do dzisiaj zachował swój pierwotny charakter oraz bogate wyposażenie z niezwykle cennym obrazem Świętej Trójcy na czele i pięknie zdobioną amboną z rzeźbą św. Jana Nepomucena. W 2013 r. Kościół św. Mikołaja został podniesiony do rangi bazyliki mniejszej. W ramach ciekawostki dodajmy, że jednym z warunków, jakie świątynia musi spełnić, by otrzymać ten honorowy tytuł, jest całodniowe otwarcie kościoła dla wiernych. Po zwiedzeniu wnętrz bazyliki kolegiackiej warto udać się do znajdującej się na przeciwko pracowni Artiszok, gdzie można – jak czytamy na stronie – „oddać się radosnej twórczości w glinie”. Kościół św. Jana Chrzciciela Początki dawnego zboru braci czeskich sięgają lat 50. XVII wieku. Zaledwie dwa lata po zakończeniu budowy ogień strawił świątynię po raz pierwszy. Historia powtórzyła się w 1707 roku. Po ponownej odbudowie służyła jedynie wspólnocie niemieckiej i polskiej, ponieważ gmina czeska przestała istnieć. Wraz z końcem II wojny światowej kościół został przejęty przez parafię św. Mikołaja. Kościół św. Krzyża Świątynia wybudowana za zgodą Rafała Leszczyńskiego i z inicjatywy przybyłych w pierwszej połowie XVII wieku do Leszna luteran. Niestety, kościół trzykrotnie uległ zniszczeniu w wyniku pożaru, ale za każdym razem został odbudowany. Po II wojnie światowej lokalne władze przekazały go pod opiekę parafii polskokatolickiej, a następnie parafii rzymskokatolickiej. Dawne Gimnazjum Narożny budynek mieszczący przy ul. Chrobrego 32 do 1845 roku był siedzibą gimnazjum kalwińskiego (od 1821. r. Królewsko-Pruskie Gimnazjum). Jego tradycje sięgają czasów braci czeskich i działalności pedagoga Jana Amosa Komeńskiego. Później szkołę przeniesiono do Pałacu Sułkowskich. Natomiast budynek, gdzie mieściło się leszczyńskie gimnazjum, przeznaczono na cele mieszkalne. Z czego słynie Leszno? Mówiąc o największych atrakcjach miasta, nie sposób nie wspomnieć o żużlu. Leszno to dla wielu „polska stolica żużla”. Przypomnijmy, że miejscowy klub, Unia Leszno, ma na swoim koncie aż osiemnaście tytułów drużynowego mistrza kraju. Zawody odbywają się na Stadionie im. Alfreda Smoczyka przy ul. Strzeleckiej 7, który w przeszłości czterokrotnie gościł Drużynowe Mistrzostwa Świata. Leszno słynie także z największego w Europie lotniska szybowcowego, gdzie miłośnicy podniebnych wrażeń mogą z lotu ptak podziwiać piękno miasta o każdej porze dnia i nocy. Bowiem leszczyński Aeroklub jako jedyny na Starym Kontynencie organizuje nocne loty szybowcem. Odbywające się corocznie w czerwcu pokazy lotnicze Antidotum Airshow Leszno przyciągają tłumy entuzjastów z kraju i zagranicy. W 2023 roku jedna z najbardziej spektakularnych imprez lotniczych na świecie otrzymała tytuł„Cudu Polski”w plebiscycie magazynu National Geographic Traveler. Dość wyjątkowym miejscem na mapie Leszna jest otwarta w 2022 roku pierwsza w Polsce Biblioteka Jazzu. Mieści się w gmachu Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Stanisława Grochowiaka. Celem biblioteki, jak zaznaczają jej pomysłodawcy, jest pozyskiwanie, gromadzie i archiwizowanie zasobów kolekcjonerskich od osób prywatnych oraz we współpracy z zarówno krajowymi, jaki europejskimi instytucjami. Odwiedzający mogą na miejscu oddać się lekturze z jazzem w tle, a także wziąć udział w wykładach prowadzonych przez topowych polskich dziennikarzy jazzowych. Odwiedzając Leszno warto udać się również do fabryki bombek CELTIC, które w całości wytwarzanych są ręcznie. Turyści oprócz zwiedzania i zaopatrzenia się w piękne ozdoby świąteczne, mogą też wziąć udział w warsztatach z dekoracji bombek. Atrakcje Leszna i okolic Ciekawe atrakcje czekają na zwiedzający także poza miastem. Region leszczyński ma niezwykle zróżnicowaną ofertę, która z pewnością przypadnie do gustu każdemu, kto postanowi spędzić w południowej-zachodniej Wielkopolsce krótszy lub dłuższy urlop. Miłośnikom wodnych szaleństw polecamy 37-kilometrowy Konwaliowy Szlak Kajakowy lub alternatywną „Pętlę Cysterską”. Do dyspozycji kolarzy jest aż 34 wyznaczonych i oznakowanych tras rowerowycho łącznej długości ponad 600 km. Z kolei pasjonaci jeździectwa mogą ruszyć w niezapomnianą przygodę, jaką jest 7-dniowy rajd konny „Szlakiem króla Stanisława”, liczącym 150 km. Leszno pod wodzą rodziny Sułkowskich stało się ważnym ośrodkiem młynarstwa. Pod koniec XVIII wieku w okolicach miasta znajdowało się ponad 80 wiatraków. Do naszych czasów zachowało się ich niewiele. Trzy zabytkowe wiatraki wciąż można podziwiać w oddalonej o niepełna 10 km od Leszna Osiecznej. Najstarszy z nich, środkowy, Józef Adam (nazwany na cześć ostatniego młynarza), zbudowany został w 1763 roku i był użytkowany aż do do 1983 r. Będąc w okolicach Leszna warto zobaczyć także: zamek w Rydzynie, zespół pałacowy w Pawłowicach, kościół i klasztor ojców Filipinów w Gostyniu, późnobarokowy kościół klasztorny w Osieczna. Leszno – informacje praktyczne Do Leszna bez problemu dostaniemy się pociągiem. Bezpośrednie połączenia realizowane są m.in. z Wrocławia czy Poznania. Podróż trwa ok. godziny. W Lesznie znajduje się klika baz noclegowych. Najczęściej wybierany przez turystów jest 3-gwiazdkowy Hotel Akwawit, znajdujący się w stosunkowo bliskiej odległości (ok. 10 min spacerem) od dworca kolejowego i rynku. Tuż obok hotelu nadal widać pozostałości po dawnym aquaparku, który przez lata był znakiem rozpoznawczym miasta. W Lesznie, podobnie jak w innych wielkopolskich miastach, nie może zabraknąć dobrej cukierni i kawiarni. W centrum miasta znajdziemy wiele miejsc, gdzie serwowana jest filiżanka dobrej kawy oraz słodkie smakołyki i przekąski. Centrum Informacji Turystycznej w Lesznie zlokalizowany jest przy ul. Słowiańskiej 24. Źródło: wielkopolska.travel. Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.