National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-02-06T14:30:39.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Możesz spać w pokoju jak z „Wichrowych Wzgórz”. Ten pobyt jest całkowicie darmowy
items: 4600 lat czy więcej? Izotopy węgla kontra mity o Wielkiej Piramidzie w Gizie
items: Tu turyści zapłacą fortunę za noc w więzieniu. Pobyt w tym hotelu to wyjątkowe przeżycie
items: Ta katedra miała być największa w Europie. Budowano ją przez pokolenia
items: Miasto przyszłości powstaje na naszych oczach. W miejscu dawnego lotniska rusza przełomowa inwestycja
items: „Atmosfera Barcelony przypominała dawniej Łódź z czasów Reymonta” – co zachwyca Polaków w stolicy Katalonii?
items: Porównują to znalezisko do odkrycia grobowca Tutanchamona. Chodzi o dzieło słynnego Witruwiusza
items: To najpiękniejszy hotel na świecie. Powstał w sercu historycznej dzielnicy
items: Jedno z najczęściej fotografowanych miejsc świata wygląda romantycznie. Jego historia jest znacznie mroczniejsza
items: Ten dom w latach 50. opisywał National Geographic. „Odwiedziłem go po latach. Wciąż zachwyca!”
items: Ten barokowy plac to jeden z symboli Rzymu – powstał w miejscu antycznego stadionu
items: Świątynia starsza niż chrześcijaństwo – zasłynęła ogromnym otworem w dachu
items: Zamek na Hradczanach pamięta najdawniejsze początki Czech. Turyści z Polski go uwielbiają
items: Pałac, który miał zachwycać gości, a zapisał się w politycznej historii. To tu powstała współczesna Austria
items: Pałac, w którym luksus spotykał się z intrygą i strachem – tu zapadały decyzje w republice potężniejszej niż królestwa
items: Tu rządzono Europą zza złoconych drzwi – dziś po dawnym najważniejszym pałacu na kontynencie spacerują turyści
items: Ten szkocki zamek nie należy do Wielkiej Brytanii. Od 170 lat jest prywatnym azylem monarchów
items: Polak odkrył średniowieczny kościół obok najstarszej piramidy świata. A to wszystko nawet bez wykopalisk
items: Tajemnice wzgórza Montmartre – dlaczego bazylika Sacré‑Cœur budziła kontrowersje, zanim jeszcze powstała
items: Na Ziemi stoi 2 750 000 000 budynków. W tym niezwykłym atlasie można obejrzeć je wszystkie
items: Architektura, która zachwyca. Krzywy Domek to surrealistyczna wizytówka Sopotu
items: Remont ambony ujawnił zamurowane przejście. Znalezisko w XIII-wiecznym kościele w Płocku
items: To nowy cud architektury. Najbardziej spektakularna księgarnia świata jest zawieszona nad przepaścią
items: Oto najpiękniejszy dworzec w Europie. Budowa nowej ikony trwała prawie 20 lat
items: „Stonehenge północy” – warto tu przyjechać właśnie teraz. To miejsce czekają duże zmiany

Możesz spać w pokoju jak z „Wichrowych Wzgórz”. Ten pobyt jest całkowicie darmowy
type: item
date: 2026-02-06T14:30:39.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: architektura
subject: filmy
subject: hotele
subject: książki
subject: wielka brytania
description: „Wichrowe Wzgórza” to jedna z najczęściej adaptowanych powieści w historii kina i telewizji, która na przestrzeni dekad doczekała się licznych interpretacji ekranowych. W najbliższych dniach do kin trafi kolejna wersja tej historii z Margot Robbie i Jacobem Elordi w rolach głównych. Fala zainteresowania nową produkcją sprawiła, że literacki świat wrzosowisk znów ożył – tym razem również poza ekranem. Fani mrocznej opowieści o namiętności i obsesji mogą bowiem przenieść się w jej klimat dosłownie, wygrywając nocleg w apartamencie Airbnb inspirowanym filmową wizją tej historii.
encoded: Niewielka miejscowość Haworth od lat buduje swoją tożsamość wokół dziedzictwa sióstr Brontë, a literacka przeszłość stała się fundamentem jej współczesnej turystyki. Dawne przemysłowe miasteczko przekształciło się w ważny punkt na mapie podróży tematycznych, przyciągając miłośników klasycznej literatury z całego świata. Centralną rolę odgrywa tu Brontë Parsonage Museum, mieszczące się w dawnym domu rodziny Brontë. Teraz, wraz z rosnącym oczekiwaniem na nową, mroczną interpretację historii w reżyserii Emerald Fennell, głośno jest o kolejnej atrakcji – stylizowanej przestrzeni noclegowej inspirowanej filmową estetyką, która pozwala gościom dosłownie zanurzyć się w atmosferze świata znanego z powieści. Apartament inspirowany „Wichrowymi Wzgórzami” Ekskluzywna przestrzeń noclegowa inspirowana filmową interpretacją powieści Emily Brontë mieści się na terenie jakobińskiej posiadłości Holdsworth House w Halifaxie – historycznego hotelu, w którym podczas pracy na planie zatrzymali się Margot Robbie oraz Jacob Elordi. Obiekt położony jest w samym centrum krajobrazu określanego mianem krainy Brontë, a od Haworth (czyli miejscowości związanej z życiem i twórczością sióstr) dzieli go zaledwie około dwadzieścia minut jazdy. Surowe wrzosowiska, kamienne zabudowania i otwarta przestrzeń północnej Anglii tworzą scenerię spójną z atmosferą literackiego pierwowzoru. Wejście do apartamentu prowadzi przez niepozorny, kamienny budynek stojący naprzeciw głównej bryły hotelu, co potęguje wrażenie przejścia do odrębnej, niemal scenicznej rzeczywistości. Wąski korytarz utrzymany w głębokich tonach czerwieni i oświetlony światłem świec buduje nastrój intymności oraz dramatyzmu, który znajduje kulminację w obszernej sypialni stylizowanej na pokój Cathy w Thrushcross Grange. Przestrzeń ta została pomyślana nie tylko jako luksusowe wnętrze, lecz jako wizualna interpretacja osobowości bohaterki – oddaje jej emocjonalną intensywność i oferuje gościom wgląd w jej wewnętrzny świat. Aranżacja nawiąz…

zdj-22-e3c4fa9.jpg
width: 4864
height: 3240

4600 lat czy więcej? Izotopy węgla kontra mity o Wielkiej Piramidzie w Gizie
type: item
date: 2026-02-05T08:51:52.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: architektura
subject: piramidy
subject: starożytność
subject: starożytny egipt
description: Wielka Piramida w Gizie od wieków rozpala wyobraźnię, ale jej dokładny wiek długo pozostawał w sferze domysłów. Zamiast ufać legendom i amatorom, współcześni naukowcy stosują precyzyjne metody fizykochemiczne. Kluczowa do poznania prawdy była… zawartość pudełka po cygarach.
encoded: Egiptolodzy ustalali daty powstania piramid na podstawie list królów i inskrypcji. Przyjmowano, że faraon Cheops (Chufu) panował około 2600 lat p.n.e. Te obliczenia zabrały badaczom trochę czasu, bo starożytni Egipcjanie nie znali kalendarza liczonego od jednego punktu w historii. Mierzyli czas latami panowania władców i regularnymi spisami bydła. Można to porównać do liczenia czasu kolejnymi kadencjami współczesnych prezydentów. Namacalne i fizyczne dowody na wiek piramidy Cheopsa Przez lata brakowało nam jednak bezpośrednich dokumentów z samego placu budowy. Sytuacja zmieniła się drastycznie w 2011 roku w Wadi al-Dzarf nad Morzem Czerwonym. Archeolodzy odkryli tam najstarsze papirusy świata, w tym dziennik nadzorcy o imieniu Merer. Opisał on transport bloków wapienia z kamieniołomów w Tura do „stawu Cheopsa” pod samą piramidę. Merer wspomniał o trzynastym spisie bydła za Cheopsa. Dzięki temu wiemy, że budowa trwała blisko trzy dekady i zakończyła się pod koniec panowania tego władcy. Śledztwo dotyczące zaprawy. Metoda radiowęglowa C14 Jak sprawdzić wiek kamiennej konstrukcji sprzed tysiącleci, jakimi są piramidy? W ich ścianach jest sporo materii organicznej, a tą można przebadać metodą radiowęglową i uzyskać przybliżony wiek obiektu. Naukowcy wykorzystali „brudy” pozostawione w zaprawie murarskiej. W tej twardej masie spajającej bloki przypadkowo zachowały się fragmenty węgla drzewnego i drewna. Były to resztki z ognisk służących do wyprażania gipsu. W 1984 roku przeprowadzono pierwsze duże badania metodą C14, mierząc rozpad izotopu węgla. Co ciekawe, projekt sfinansowała fundacja mistyka Edgara Cayce’a, który wierzył, że piramida ma ponad 12 tysięcy lat. Wyniki badania z 1984 roku były sensacyjne, ale nie po myśli amatorów archeologii. Z odczytów wynikało, że piramida może być starsza o około 370 lata, niż sądzili historycy, ale wciąż miała tysiące lat mniej niż w teoriach alternatywnych. Drugie badanie z 1995 roku, oparte na około 50 próbkach, również „postarzy…

chufu-2d54453.jpg
width: 5472
height: 3648

Tu turyści zapłacą fortunę za noc w więzieniu. Pobyt w tym hotelu to wyjątkowe przeżycie
type: item
date: 2026-02-01T11:14:08.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: architektura
subject: hotele
subject: japonia
subject: więzienie
description: Luksusowe hotele od lat prześcigają się w pomysłach, by zaskoczyć podróżnych. Jednak co się dzieje, gdy pięciogwiazdkowy komfort spotyka się z murami dawnego więzienia? Ten nietypowy projekt pokazuje, że nawet miejsca o trudnej historii mogą dostać drugie życie i stać się jedną z najbardziej intrygujących destynacji noclegowych.
encoded: Branża hotelarska coraz śmielej sięga po nietypowe przestrzenie, by zaoferować gościom doświadczenie wykraczające poza zwykły nocleg. W ostatnich latach popularność zdobywały hotele lodowe, obiekty ukryte pod wodą czy wnętrza wykute w soli. Teraz uwagę przyciąga zupełnie inna koncepcja – luksusowy hotel urządzony w murach dawnego więzienia, który zachował elementy oryginalnej architektury i połączył surową przeszłość z nowoczesnym designem. To miejsce, gdzie historia nie została wymazana, lecz stała się częścią wyjątkowej atmosfery. Historia więzienia Nara w Japonii Ponad sto lat temu, bo dokładnie w 1908 roku, w japońskim mieście Nara oddano do użytku jeden z najbardziej innowacyjnych kompleksów penitencjarnych tamtej epoki – więzienie, które miało stać się symbolem modernizacji japońskiego systemu sądowniczego. Zaprojektowane przez wybitnego architekta Keijiro Yamashitę obiekty były częścią tzw. „Pięciu Wielkich Więzień” z okresu Meiji – ambitnego programu, który łączył lokalne tradycje z wpływami zachodnimi. Charakterystyczny układ budynku, z promieniście rozchodzącymi skrzydłami wokół centralnej wartowni, był wzorowany na systemie Havilanda i miał na celu usprawnienie nadzoru i kontroli nad osadzonymi. Ceglane mury i stalowe elementy konstrukcyjne, nietypowe dla wcześniejszych japońskich więzień, świadczyły o ówczesnych aspiracjach modernizacyjnych oraz silnym wpływie architektury zachodniej. Kompleks pierwotnie projektowano tak, by pomieścić około 650 osadzonych, ale z czasem, w okresach największego obciążenia, liczba ta sięgała nawet ponad 900 osób, co znacząco przekraczało pierwotne założenia projektowe i odzwierciedlało wzrost populacji więźniów w pierwszej połowie XX wieku. Współczesne relacje i dokumenty wskazują, że warunki w „czterech skrzydłach” potrafiły być surowe, z niewielką przestrzenią do życia i z intensywnym reżimem porządkowym, co dziś zwiększa walor historyczny budynku jako świadectwa epoki. Przez ponad sto lat więzienie funkcjonowało jako je…

wizenieni-8554b63.jpg
width: 4508
height: 3108

Ta katedra miała być największa w Europie. Budowano ją przez pokolenia
type: item
date: 2026-01-25T13:22:34.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: architektura
subject: florencja
subject: katedra
subject: renesans
subject: włochy
description: Santa Maria del Fiore, powszechnie znana jako II Duomo, stanowi jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli włoskiego renesansu i gotyku. Historia katedry, sięgająca XIII wieku, odzwierciedla ambicje Florencji jako dumnej i zamożnej republiki miejskiej, która dążyła do ustanowienia swojej duchowej i politycznej dominacji na Półwyspie Apenińskim. Imponująca świątynia, która dziś jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych zabytków miasta, powstawała przez kilkaset lat. Jaka jest jej historia? Co można zobaczyć w jej wnętrzach? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: Spis treści: Symbol potężnej republiki Pięć dekad przerwy Genialna konstrukcja Brunelleschiego Ewolucja fasady Wnętrza katedry Zwiedzanie katedry Wzniesiona na fundamentach wcześniejszego kościoła, Santa Maria del Fiore miała symbolizować potęgę Florencji. Realizacja tej wizji trwała niemal sześć wieków. W efekcie tak długich prac powstała iście monumentalna świątynia. Santa Maria del Fiore dosłownie uderza tytanicznymi rozmiarami – mierzy 153 m długości i 90 m szerokości w przekroju. Kopuła, która jest najcharakterystyczniejszym elementem kompleksu, osiąga 114,5 m wysokości. Symbol potężnej republiki Do XIII stulecia duchowe potrzeby mieszkańców Florencji były zaspokajane przez kilka niewielkich kościołów i baptysterium San Giovanni. Decyzję o budowie nowej katedry podjęto w 1294 roku. Tamtejsza signoria zadecydowała o wzniesieniu kościoła godnego wspaniałego, potężnego miasta. Swoją skalą i wspaniałością katedra miała prześcignąć świątynie rywalizujących miast-państw, takich jak Siena czy Piza. Budowa rozpoczęła się 8 września 1296 roku, kiedy położono pierwszy kamień pod elewację. Katedra, której nazwa oznacza „Święta Maria od Kwiatu”, symbolicznie odwołuje się do Chrystusa jako „Kwiatu”, wyrastającego z łodygi Marii, wywodzącej się z rodu Dawida. Od samego początku Santa Maria del Fiore była finansowana przez gminę jako „kościół państwowy”, co zatarło tradycyjne granice między sferą sakralną a obywatelską. Pięć dekad przerwy Pierwotny projekt katedry został zatwierdzony w 1294 roku przez radę miejską. Arnolfo di Cambio zaprojektował monumentalny budynek na planie krzyża łacińskiego. Po jego śmierci w 1302 roku, prace zatrzymały się na ponad pięćdziesiąt lat. Wznowiono je dopiero w 1349 roku, pod kierownictwem Francesco Talentiego. Talenti nie tylko kontynuował prace, ale także powiększył ogólny projekt, wprowadzając zmiany w obrębie absydy i bocznych kaplic. Główny korpus katedry, pokryty już kolorowymi marmurami w typowym stylu włoskiego gotyku, został ukończon…

Santa-Maria-del-Fiore-9af1998.jpg
width: 1950
height: 1300

Miasto przyszłości powstaje na naszych oczach. W miejscu dawnego lotniska rusza przełomowa inwestycja
type: item
date: 2026-01-24T08:15:28.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: architektura
subject: Czas na miasta
subject: kanada
subject: lotniska
subject: miasta
subject: toronto
description: Opuszczone lotniska są jednym z największych wyzwań współczesnej urbanistyki. Rozległe, wybetonowane przestrzenie trudno wpisać w tkankę miejską, a ich ponowne zagospodarowanie wymaga ogromnych nakładów i długofalowej wizji. Okazuje się jednak, że takie tereny nie muszą pozostawać martwymi punktami na mapie. Jedno z nieczynnych lotnisk ma wkrótce stać się fundamentem zupełnie nowego miasta, a prace budowlane mają ruszyć jeszcze w tym roku.
encoded: Dawniej strategiczny ośrodek przemysłowy i lotniczy w czasie II wojny światowej, dziś zamknięta przestrzeń czekająca na nowe życie. Lotnisko Downsview zakończyło działalność w 2024 roku, zamykając wieloletni rozdział w historii północnej części miasta. Teraz teren o ogromnym znaczeniu historycznym i logistycznym ma zostać przekształcony w nową dzielnicę o skali porównywalnej z pełnoprawnym miastem. Inwestorzy zapowiadają projekt wart ponad 21 miliardów dolarów, który ma połączyć funkcje mieszkaniowe, społeczne i środowiskowe, redefiniując sposób myślenia o przyszłości terenów poprzemysłowych. Historia lotniska, które przez dekady napędzało kanadyjskie lotnictwo Lotnisko Downsview przez niemal cały XX wiek odgrywało kluczową rolę w historii kanadyjskiego lotnictwa i przemysłu obronnego. Obiekt został otwarty w 1929 roku na północno-zachodnich obrzeżach Toronto i szybko stał się jedną z najważniejszych baz lotniczych w kraju. W czasie II wojny światowej pełnił strategiczną funkcję zaplecza szkoleniowego i produkcyjnego dla Królewskich Kanadyjskich Sił Powietrznych, a na jego terenie powstawały i były testowane samoloty wykorzystywane przez aliantów. Po zakończeniu wojny Downsview nie straciło znaczenia – przeciwnie, jego rola ewoluowała wraz z rozwojem nowoczesnego lotnictwa. W kolejnych dekadach lotnisko stało się zapleczem badawczo-technicznym dla przemysłu lotniczego, a szczególnie dla firmy Bombardier, która wykorzystywała ten teren jako centrum testowe i montażowe swoich maszyn. Przez lata Downsview było miejscem premier nowych modeli samolotów, prób w locie i prac inżynieryjnych, pozostając jednocześnie zamkniętą przestrzenią o ograniczonym dostępie publicznym. Zmiany w globalnym przemyśle lotniczym, restrukturyzacja sektora oraz rosnące potrzeby urbanistyczne Toronto sprawiły jednak, że dalsze funkcjonowanie lotniska przestało być opłacalne. W 2024 roku obiekt został oficjalnie zamknięty, a jego teren przejęła spółka Northcrest Developments. Jak informował m.in…

lotnisko-d-20c35a2.jpg
width: 5888
height: 3922

„Atmosfera Barcelony przypominała dawniej Łódź z czasów Reymonta” – co zachwyca Polaków w stolicy Katalonii?
type: item
date: 2026-01-22T09:28:05.000Z
creator: Mirosław Ikonowicz
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: architektura
subject: hiszpania
subject: katalonia
subject: Kultura
subject: plac kataloński
subject: Travel
subject: zabytki
subject: zwiedzanie
description: Barcelona przyciąga turystów z całego świata, ale nie każdy wraca z niej tak samo oczarowany. Dla wielu to coś więcej niż miejsce – to stan ducha, który zostaje na długo.
encoded: Spis treści: Barcelona z góry i z dołu – gdzie naprawdę poczuć duszę miasta? Zobacz Barcelonę z dwóch perspektyw – z nieba i znad morza Cztery oblicza Barcelony – miasto jak mozaika historii i nowoczesności Dlaczego Barcelona to secesyjna perełka Europy? Jak Sagrada Familia stała się sercem Barcelony – i dlaczego budują ją do dziś? Barcelona oczami Don Kichota i współczesnych – miasto z charakterem Barcelona w cieniu polityki i blasku sztuki – miasto wspomnień i skojarzeń Czy można naprawdę stać się Barcelończykiem? Miasto cudów nie dla każdego Barcelona to nie tylko Sagrada Família, tapas i plaże – to miasto, które potrafi zaskoczyć w najmniej oczekiwanym momencie. Niewidoczne na pierwszy rzut oka emocje, historia ukryta w zaułkach i atmosfera, która wciąga jak powieść. Spacerując po jej ulicach, ma się wrażenie, że każdy zaułek opowiada własną historię – a niektóre z nich zostają z nami na zawsze. Barcelona z góry i z dołu – gdzie naprawdę poczuć duszę miasta? Tu, między Placem Katalońskim a kolumną Kolumba u wejścia do portu, możesz spotkać całą Barcelonę. I nasycić oczy widokiem wszystkich kolorowych kwiatów, ptaków i ryb świata w kioskach ustawionych pośrodku alei i sklepach po obu jej stronach. Z kawiarnianych tarasów lub rozstawionych wzdłuż alei kamiennych ławek godzinami patrzeć na ludzką rzekę, wyławiając wzrokiem najbardziej czarujące kobiety ze wszystkich kontynentów. Jeśli czujesz się zmęczony – jedź na Tibidabo. Dla mnie to już swoisty prywatny rytuał. Ilekroć wracam do Barcelony, po całym dniu dziennikarskich spotkań jadę metrem pod Tibidabo, by wsiąść do pnącego się mozolnie w górę wagonika Błękitnego Tramwaju – ostatniego w mieście. Na sam szczyt docieram kolejką zębatą. Nazwa Tibidabo jest bardzo trafna, zważywszy na widok, jaki się stąd roztacza. Nawiązuje do sceny kuszenia Chrystusa na górze (tibi dabo – dam ci), w której szatan ukazuje mu wszystkie wspaniałości tego świata. Podziwiam stąd, z wysokości ponad 500 metrów, całe miasto. W wiosenny wi…

barcelona-GettyImages-1395914604-5692c74.jpg
width: 5183
height: 3453

Porównują to znalezisko do odkrycia grobowca Tutanchamona. Chodzi o dzieło słynnego Witruwiusza
type: item
date: 2026-01-21T09:30:14.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: architektura
subject: starożytny rzym
description: Archeolodzy właśnie ogłosili ważne znalezisko pod rynkiem we włoskim Fano. Odkryta bazylika to jedyny budynek na świecie, który z całą pewnością można przypisać samemu Witruwiuszowi. To autor jedynego znanego nam antycznego podręcznika architektury.
encoded: Witruwiusz (ok. 70-20 lat p.n.e.), a właściwie Marcus Pollio Vitruvius, był rzymskim inżynierem. Zasłynął swoim dziełem „O architekturze ksiąg dziesięć”, w którym opisał budownictwo starożytnego Rzymu. Są w nim rodziały poświęcone porządkom architektonicznym i zakładaniu miast. Znajdziemy tam też informacje o machinach wojennych. Inne dzieła tego typu nie zachowały się do naszych czasów. Dlatego w późniejszych epokach miało ono silny wpływ na architekturę, zwłaszcza w okresie renesansu. Do naszych czasów nie było znane żadne zachowane dzieło architektoniczne Witruwiusza, mimo że o nich pisał. Jednak władze włoskiego regionu Marche poinformowały właśnie, że w mieście Fano archeolodzy zlokalizowali bazylikę zaprojektowaną przez Witruwiusza. Nie takie duże zaskoczenie W mieście Fano od dawna podejrzewano, że pod stopami mieszkańców kryją się skarby. Już w 2022 roku w pobliżu ulicy noszącej imię mistrza natrafiono na luksusowe marmury i potężne mury. Był to sygnał, że pod ziemią spoczywa ważny gmach publiczny z czasów starożytnego Rzymu. Badacze z różnych instytucji rozpoczęli żmudne śledztwo. Przełom nastąpił podczas prac na placu Andrea Costa. Archeolodzy dokopali się do fundamentów, które okazały się brakującym elementem historycznej układanki. Badanie polegało na zestawieniu odkrytych ruin z opisem technicznym pozostawionym przez samego Witruwiusza. Wynik wprawił naukowców w osłupienie. Odkryto prostokątną budowlę z kolumnadą, która idealnie odzwierciedlała antyczne zapiski. Jak wygląda budynek Witruwiusza? Obiekt okazał się antyczną bazyliką. Oznacza to, że nie była to budowla sakralna, ale hala przeznaczona na zebrania kupców czy posiedzenia sądowe. W Rzymie pierwsza taka budowla powstała już w 184 roku p.n.e. Bazylika w Fano posiadała osiem kolumn na dłuższych bokach i cztery na krótszych. Archeolodzy znaleźli kluczową, piątą kolumnę narożną, co pozwoliło ostatecznie potwierdzić orientację budynku. Każda z kolumn ma średnicę około 1,5 metra, co odpowiada dokładni…

witruwiusz-93f0f88.jpg
width: 1200
height: 926

To najpiękniejszy hotel na świecie. Powstał w sercu historycznej dzielnicy
type: item
date: 2026-01-18T10:32:56.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: architektura
subject: azja
subject: chiny
subject: hotele
subject: pekin
description: Współczesne hotele coraz rzadziej pełnią wyłącznie funkcję noclegową. Coraz częściej zaś oferują gościom doświadczenia wykraczające poza standardowe pobyty, już od progu wprowadzając w inną estetykę, kulturę i sposób myślenia o podróżowaniu. Tak jest również w przypadku obiektu, który niedawno został uznany za najpiękniejszy hotel na świecie. Co istotne, zwycięzca prestiżowego zestawienia znajduje się w Azji i czerpie inspirację z lokalnego dziedzictwa architektonicznego.
encoded: Niedawno jeden z hoteli został uhonorowany tytułem „Najpiękniejszego Hotelu Świata” w ramach międzynarodowego konkursu Prix Versailles, przyznającego nagrody za wybitne osiągnięcia w dziedzinie architektury i designu. Laureatów ogłoszono 4 grudnia 2025 roku podczas uroczystej ceremonii w siedzibie UNESCO w Paryżu. Jury, w którego skład w tym roku weszła między innymi aktorka Emma Watson, doceniło zwycięski obiekt za wyjątkową umiejętność uchwycenia ducha stolicy Chin. Kluczowe znaczenie miało tu harmonijne połączenie tradycyjnej architektury pekińskich hutongów z nowoczesną elegancją i współczesnym podejściem do luksusu. Luksus wpisany w historyczne hutongi Pekinu Kiedy Mandarin Oriental Qianmen otworzył się pod koniec 2024 roku, szybko stało się jasne, że ten hotel opowiada o Pekinie w zupełnie inny sposób. Zamiast dominować nad miastem nowoczesną, wielopiętrową bryłą, obiekt został wkomponowany w jedną z najstarszych i najbardziej autentycznych struktur urbanistycznych stolicy – sieć hutongów, czyli wąskich uliczek, które od wieków stanowią serce lokalnego życia. Hotel powstał w historycznej dzielnicy Caochang Hutong, zaledwie kilka minut spacerem od placu Tian’anmen, Zakazanego Miasta i Narodowego Muzeum Chin, a mimo to pozostaje niemal odcięty od miejskiego zgiełku. Jest to jeden z najmniejszych obiektów w globalnym portfolio marki Mandarin Oriental: składa się z 42 parterowych rezydencji rozproszonych wzdłuż kilku ulic, pomiędzy autentycznymi domami mieszkańców, niewielkimi restauracjami i lokalnymi barami. Każdy z domów zaprojektowano indywidualnie, z poszanowaniem oryginalnego układu architektonicznego, i wyposażono w prywatny dziedziniec – tradycyjny element chińskiej zabudowy, sprzyjający ciszy, intymności i naturalnemu rytmowi dnia. Renowację przeprowadzono we współpracy z lokalnymi mistrzami rzemiosła, wykorzystując techniki stolarskie, kamieniarskie i dekoracyjne stosowane od pokoleń, dzięki czemu obiekt nie imituje przeszłości, lecz jest jej świadomą ko…

Mandarin-Oriental-Qianmen-e588519.jpg
width: 1408
height: 924

Jedno z najczęściej fotografowanych miejsc świata wygląda romantycznie. Jego historia jest znacznie mroczniejsza
type: item
date: 2026-01-11T10:30:34.000Z
creator: Marzena Wardyn-Kobus
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: architektura
subject: wenecja
subject: włochy
description: Most Westchnień w Wenecji to zabytek owiany legendą, który pierwotnie miał funkcję wyłącznie praktyczną.
encoded: Spis treści: Gdzie znajduje się Most Westchnień? Historia Mostu Westchnień – połączenie pałacu i więzienia Wyjątkowa architektura mostu Skąd wzięła się nazwa „Most Westchnień”? Most Westchnień w kulturze i zbiorowej wyobraźni Ciekawostki o Moście Westchnień Most Westchnień to jeden z najbardziej rozpoznawalnych zabytków Wenecji, choć w przeciwieństwie do wielu innych mostów nigdy nie był ogólnodostępny dla mieszkańców miasta. Powstał jako element zaplecza sądowego Pałacu Dożów. Jego obecna popularność wynika w dużej mierze z późniejszych interpretacji, które nadały mu znaczenie wykraczające mocno poza pierwotną, ściśle użytkową rolę. Zestawienie faktów historycznych z narosłą wokół mostu narracją pozwala lepiej zrozumieć, skąd wzięła się jego wyjątkowa pozycja w krajobrazie Wenecji. Gdzie znajduje się Most Westchnień? Most Westchnień znajduje się w historycznym centrum Wenecji, w bezpośrednim sąsiedztwie Pałacu Dożów. Przerzucony jest nad wąskim kanałem Rio di Palazzo, który oddziela dawną siedzibę władzy republiki od budynku Nowego Więzienia. Lokalizacja mostu nie jest przypadkowa – stanowił on element wewnętrznej infrastruktury administracyjno-sądowej, a nie ogólnodostępną przeprawę dla mieszkańców miasta. Z zewnątrz most najlepiej widoczny jest z pobliskiego mostu Ponte della Paglia, a także z mostu Ponte della Canonica. Drugą perspektywą jest widok z poziomu wody podczas rejsu gondolą. Historia Mostu Westchnień – połączenie pałacu i więzienia Most Westchnień został ukończony w 1614 roku jako element rozbudowy kompleksu Pałacu Dożów. Jego zadaniem było połączenie sal sądowych z nowym skrzydłem więziennym wzniesionym po drugiej stronie kanału. Projekt mostu przypisuje się Antoniowi Continowi, architektowi działającemu w cieniu bardziej znanych twórców epoki, lecz doskonale zaznajomionemu z praktycznymi potrzebami weneckiej administracji. Konstrukcja miała umożliwiać bezpieczne i dyskretne przemieszczanie więźniów pomiędzy sądem a celami, bez ingerencji w życie pub…

most-westchnien-shutterstock2499429475-e239a37.jpg
width: 5759
height: 3839

Ten dom w latach 50. opisywał National Geographic. „Odwiedziłem go po latach. Wciąż zachwyca!”
type: item
date: 2026-01-03T09:45:49.000Z
creator: Michał Cessanis
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: architektura
subject: teneryfa
subject: wyspy kanaryjskie
description: Zajrzałem do jednego z najpiękniejszych domów na Teneryfie – miejsca, które zna niemal każdy, kto choć raz spacerował po miasteczku La Orotava na północy wyspy.
encoded: Casa de los Balcones przyciąga z daleka misternie rzeźbionymi, drewnianymi balkonami, uznawanymi za jedne z najpiękniejszych na wyspie. To one stały się wizytówką miasta i symbolem kanaryjskiej architektury. I to nimi zachwycał się w 1955 roku magazyn National Geographic w tekście „Hiszpańskie szczęśliwe wyspy”, w którym opisano Wyspy Kanaryjskie (okładka tego wydania nadal wisi w Casa de los Balcones). Kolonialny styl Casa de los Balcones Dom powstał w 1632 roku, w czasach gdy Teneryfa była ważnym punktem na handlowych szlakach Atlantyku. Zbudowany z wulkanicznego kamienia i drewna sosny kanaryjskiej należał do zamożnej rodziny, a jego forma doskonale oddaje kolonialny styl architektoniczny Wysp Kanaryjskich: zamknięta bryła od ulicy, wewnętrzny dziedziniec i balkony, które nie są jedynie ozdobą, ale też odpowiedzią na klimat – chronią przed słońcem, wiatrem i wilgocią. Przechodząc przez ciężkie, drewniane drzwi, trafiam na patio, które natychmiast wycisza gwar miasta. Kamienna posadzka, mnóstwo zieleni i drewniane galerie wokół tworzą przestrzeń, w której czas zdecydowanie zwalnia. Przyjechałem tu o poranku, zanim pojawiły się grupy turystów, co pozwala w pełni odczuć spokój tego miejsca. Wnętrza Casa de los Balcones tworzą dziś muzeum, ale nie sprawiają wrażenia martwej ekspozycji. Wręcz przeciwnie – każdy pokój wygląda tak, jakby domownicy wyszli tylko na chwilę. Wnętrza pełne historii. Życie na Teneryfie sprzed wieków Oglądam salon umeblowany masywnymi kredensami, skrzyniami posagowymi i stołami z XVII i XVIII wieku. A potem zaglądam do sypialni. Na ścianach wiszą obrazy religijne i portrety dawnych właścicieli, natomiast na podłogach skrzypią deski pamiętające kilka pokoleń. Świetnie zachowana jest także kuchnia: gliniane naczynia, kamienne moździerze i kaflowe palenisko pokazują, jak setki lat temu wyglądało codzienne życie na wyspie. Drewniane balkony jako symbol tradycyjnej architektury Teneryfy Szczególne wrażenie robią jednak balkony – rzeźbione ręcznie, …

zdj-9-2f49d44.jpg
width: 4608
height: 3069

Ten barokowy plac to jeden z symboli Rzymu – powstał w miejscu antycznego stadionu
type: item
date: 2025-12-29T07:04:09.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: architektura
subject: atrakcje turystyczne
subject: rzym
subject: włochy
description: Piazza Navona to bez wątpienia jedno z najbardziej efektownych miejsc w Rzymie. Bardziej niż zwykły plac przypomina dzieło sztuki pod otwartym niebem. Przyjrzyjmy się nieco bliżej placowi, gdzie historia płynnie przenika się z kulturą i sztuką.
encoded: Spis treści: Od stadionu, przez targowisko, do wystawnego placu Fontanna Czterech Rzek Kościół i pałac Salon Rzymu Stadion ukryty pod brukiem To miejsce, gdzie dźwięki muzyki ulicznych artystów mieszają się z szumem wody, wyrzucanej przez wspaniałe fontanny. Gdzie nad starożytnym rzymskim stadionem wznosi się barokowe dzieło, stworzone z papieskiej ambicji i wizji dwóch wielkich artystów. Nazwanie tego wyjątkowego placu salonem Rzymu w żadnym wypadku nie będzie nadużyciem. W niezwykłej scenerii, przypominającej o długiej historii Wiecznego Miasta, nieustannie toczy się życie towarzyskie. Od stadionu, przez targowisko, do wystawnego placu Historia tego niezwykłego miejsca sięga I wieku n.e. W 86 roku cesarz Domicjan zlecił budowę stadionu przeznaczonego do zawodów lekkoatletycznych w stylu greckim. W ten sposób władca chciał wprowadzić w Rzymie bardziej wyrafinowaną, hellenistyczną formę rozrywki, będącą przeciwwagą dla krwawych zmagań w Koloseum. Architektura i skala Stadion Domicjana był imponującym osiągnięciem architektonicznym. Wydłużony, eliptyczny obiekt, przypominający grecki stadion w Olimpii, mierzył około 275 metrów długości i 106 metrów szerokości. Zbudowany z trawertynu i cegły, mógł pomieścić około 30 000 widzów na dwóch poziomach trybun, wspartych na potężnych arkadach. Upadek i metamorfoza W V stuleciu, po upadku Cesarstwa Rzymskiego, wspaniały stadion podzielił los wielu innych budowli. Jego solidne arkady zaczęto wykorzystywać jako fundamenty dla średniowiecznych domów, a także jako przestrzeń dla warsztatów i sklepów. Choć kamienne trybuny z czasem rozebrano, otwarta przestrzeń areny przetrwała, stając się jednym z niewielu publicznych placów w średniowiecznym Rzymie. Papieska wizja W 1477 roku papież Sykstus IV przeniósł tam targ, który wcześniej działał na Kapitolu. Wspaniały niegdyś stadion przez kolejne dwa stulecia pozostawał miejscem wymiany handlowej. Ciekawostką jest, że przez niemal 100 lat teren placu pozostawał nieutwardzony. Dopiero w d…

piazza-navona-GettyImages-464420767-f12d08f.jpg
width: 5906
height: 2629

Świątynia starsza niż chrześcijaństwo – zasłynęła ogromnym otworem w dachu
type: item
date: 2025-12-28T09:01:10.000Z
creator: Marzena Wardyn-Kobus
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: architektura
subject: rzym
subject: starożytność
subject: starożytny rzym
subject: włochy
subject: zabytki
description: Panteon to świątynia poświęcona wszystkim bogom, która jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych i najlepiej zachowanych budowli starożytnego Rzymu. Wyróżnia się niezwykłą harmonią proporcji i rozwiązaniami konstrukcyjnymi, które przez stulecia stanowiły wzór dla architektów w całej Europie. Mimo że Panteon powstał niemal dwa tysiące lat temu, do dziś zachowuje integralność formy i funkcji, co czyni go unikatowym świadectwem rzymskiego geniuszu inżynieryjnego. Obecnie pełni rolę kościoła katolickiego, pozostając jednocześnie ikoną włoskiej kultury i historii.
encoded: Spis treści: Historia świątyni Niezwykła architektura Panteonu w Rzymie Wnętrze Panteonu – detale, materiały, dekoracje Panteon a architektura późniejszych epok Panteon od początku miał być czymś więcej niż zwykłą świątynią. Rzymianie poświęcili go wszystkim bogom, tworząc przestrzeń, która miała symbolizować jedność boskich sił i potęgę imperium. Ideę tę najlepiej wyraża geometryczna forma budowli: połączenie kwadratu i koła odczytywano jako metaforę harmonii między światem ludzi a sferą niebiańską, kopuła przypominająca sklepienie nieba miała odzwierciedlać kosmos, oculus, czyli otwór w jej zwieńczeniu, pełnił funkcję symbolicznego „oka bogów”, przez które do wnętrza wpada boskie światło. W epoce chrześcijańskiej dawną świątynię pogańską przekształcono w kościół Najświętszej Marii Panny od Męczenników. Ten zabieg nie tylko nadał jej nowe znaczenie religijne, lecz także uchronił ją przed zniszczeniem, jakie spotkało wiele antycznych budowli. Historia świątyni Pierwszy Panteon wzniósł w 27 r. p.n.e. Marek Agryppa, bliski współpracownik Oktawiana Augusta. Była to jednak budowla zupełnie inna od tej, którą znamy dziś – skromniejsza i wzniesiona na planie prostokąta. Po pożarze w 80 r. n.e. świątynię odbudowano, lecz również tę bryłę Panteonu strawił pożar. Przełom nastąpił dopiero za panowania cesarza Hadriana, kiedy na jego polecenie około 126 r. n.e. wzniesiono nowy, monumentalny Panteon. To właśnie on nadał budowli formę kolosalnej rotundy połączonej z klasycznym portykiem, tworząc kompozycję, jakiej nie widziano nigdy wcześniej. Co znamienne, Hadrian pozostawił na frontonie napis przypisujący fundację Agryppie. Gest ten był wyrazem szacunku dla tradycji i ciągłości republikańskiej pamięci, ale jednocześnie spowodował, że nie sposób jednoznacznie określić dokładnej daty powstania budynku. W VII wieku Panteon przekształcono w kościół chrześcijański, co paradoksalnie zapewniło mu przetrwanie. Z czasem Panteon stał się miejscem spoczynku wybitnych postaci włoskiej kul…

panteon-2e0b0ea.jpg
width: 1928
height: 1350

Zamek na Hradczanach pamięta najdawniejsze początki Czech. Turyści z Polski go uwielbiają
type: item
date: 2025-12-27T14:15:53.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: architektura
subject: czechy
subject: praga
subject: zabytki
subject: zamki
description: Zamek na Hradczanach – rozległy kompleks pałaców, kościołów i fortyfikacji – wieńczy wzgórze niczym korona i od tysiąca lat góruje nad czeską Pragą. Mówimy tu o swoistym „mieście w mieście”, największym spójnym kompleksie zamkowym na świecie. Panorama tego niezwykłego obiektu, wpisanego na listę światowego dziedzictwa UNESCO, tworzy jeden z najbardziej ikonicznych widoków w Europie.
encoded: Spis treści: Tysiąc lat historii Zamku Praskiego Architektoniczna mozaika na Hradczanach Zamek na Hradczanach to nie tylko polityczne centrum, ale także atrakcja turystyczna Hradczany to miejsce absolutnie wyjątkowe, ale nie tylko ze względu na skalę czy wiek kompleksu zamkowego. W odróżnieniu od wielu innych historycznych warowni i rezydencji, które dziś są tylko muzeami lub wkomponowanymi w krajobraz malowniczymi ruinami, Zamek Praski nigdy nie przestał pełnić swojej pierwotnej funkcji. Był siedzibą czeskich książąt i królów, cesarzy rzymskich, a dziś jest oficjalną rezydencją i miejscem pracy prezydenta Republiki Czeskiej. To właśnie ta nieprzerwana ciągłość sprawia, że obiekt ten jest „żywym organizmem”, a nie „skamieniałym reliktem zamierzchłej przeszłości”. Tysiąc lat historii Zamku Praskiego Historia zamku na Hradczanach jest nierozerwalnie związana z historią państwa czeskiego. To sprawia, że dziś ten niezwykły obiekt jest czymś w rodzaju zwierciadła, w którym odbijają się okresy świetności i upadku, polityczne wstrząsy, ambicje władców i zmieniająca się pozycja Czech na mapie Europy. Pierwsze budowle na hradczańskim wzgórzu Początki zamku sięgają IX wieku, kiedy na wzgórzu nad Wełtawą powstało ufortyfikowane grodzisko. Skromne, drewniane konstrukcje, wzniesione z prawdopodobnie z polecenia Spitygniewa I, wyznaczały strategiczne miejsce, które miało stać się centrum przyszłego państwa. Pierwsze murowane zabudowania powstały tam w X wieku. Około 920 roku książę Wratysław I ufundował bazylikę św. Jerzego. Ta świątynia przetrwała do dziś i pozostaje jednym z najstarszych, najlepiej zachowanych i najcenniejszych obiektów na wzgórzu. Drewniany pałac książęcy ustąpił miejsca solidnej, romańskiej budowli z kamienia w XII stuleciu, w czasie panowania Sobiesława I. Pozostałości tej budowli, będącej jednoznacznym świadectwem ówczesnej potęgi Przemyślidów, wciąż można podziwiać w podziemiach Starego Pałacu Królewskiego. Czas panowania Karola IV Apogeum średniowiecznej …

hradczany-shutterstock2482456525-a0d8a64.jpg
width: 12117
height: 6059

Pałac, który miał zachwycać gości, a zapisał się w politycznej historii. To tu powstała współczesna Austria
type: item
date: 2025-12-27T13:36:26.000Z
creator: Marzena Wardyn-Kobus
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: architektura
subject: austria
subject: muzeum
subject: pałace
subject: wiedeń
subject: zabytki
description: Belweder stanowi symbol wiedeńskiego baroku, sztuki i historii Austrii. Położony jest na łagodnym zboczu z widokiem na centrum miasta i składa się z dwóch głównych pałaców – Dolnego i Górnego Belwederu. Całość otacza rozległy ogród botaniczny, w którym znajdują się ozdobne fontanny, kaskady, rzeźby i majestatyczne bramy z kutego żelaza. Dziś Belweder pełni funkcję muzeum sztuki (Österreichische Galerie Belvedere), a jego bogata historia łączy w sobie dzieje dynastii Habsburgów, architektury barokowej oraz dramatyczne losy dzieł sztuki, które przetrwały wojny i grabieże.
encoded: Spis treści: Historia Belwederu Ogród Belwederu Belweder jako muzeum Belweder w XXI wieku Belweder w Wiedniu został zbudowany jako letnia rezydencja księcia Eugeniusza Sabaudzkiego, wybitnego dowódcy cesarskich wojsk austriackich, którego Napoleon uważał za jednego z najwybitniejszych wodzów w historii. Historia Belwederu Głównym architektem Belwederu został Johann Lukas von Hildebrandt, którego Eugeniusz poznał podczas kampanii wojskowej w Piemoncie. Hildebrandt był już doświadczonym twórcą pałaców i rezydencji. Architekt studiował w Rzymie u Carla Fontany, a od 1696 roku pracował na dworze wiedeńskim. Budowa Dolnego Belwederu rozpoczęła się w 1712 roku. Prace obejmowały zarówno pałac, jak i ogród, a dekoracje wnętrz, takie jak malowidła Marcantonio Chiariniego, rozpoczęły się w 1715 roku. Ogrody zaprojektował Dominique Girard, uczeń André Le Nôtre’a z Wersalu, który wprowadził do kompleksu barokową symetrię, fontanny, kaskady i rzeźby mitologiczne, nawiązujące do potęgi i chwały księcia Eugeniusza. W 1717 roku rozpoczęła się budowa Górnego Belwederu, który został zaprojektowany jako miejsce na bankiety i inne uroczystości. Już w 1719 roku pałac był wystarczająco gotowy, aby przyjąć tureckiego ambasadora, a dekorowanie wnętrz powierzone zostało włoskim mistrzom, takim jak Francesco Solimena, Gaetano Fanti i Carlo Carlone. Budowa zakończyła się w 1723 roku, choć sala Terrena wymagała późniejszej korekty konstrukcyjnej, wobec czego sklepienie wsparte na filarach Atlasa nadano dopiero w 1732–1733 roku. Belweder to przykład wiedeńskiego baroku w najczystszej formie. Pałace Dolny i Górny zachwycają symetrią, bogatymi elewacjami i zdobieniami. Bramy, balustrady i detale architektoniczne wykonane z kutego żelaza i kamienia nadają kompleksowi monumentalny charakter. Po śmierci księcia Eugeniusza w 1736 roku Belweder przeszedł w ręce jego siostrzenicy, Wiktorii, która jednak w 1752 roku sprzedała kompleks cesarzowej Marii Teresie. Od tego czasu pałac zaczął pełnić funkcje m…

belweder-w-wiedniu-12e40b3.jpg
width: 2813
height: 1875

Pałac, w którym luksus spotykał się z intrygą i strachem – tu zapadały decyzje w republice potężniejszej niż królestwa
type: item
date: 2025-12-27T10:27:24.000Z
creator: Marzena Wardyn-Kobus
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: architektura
subject: pałace
subject: wenecja
subject: włochy
subject: zabytki
description: Pałac Dożów to jedno z najbardziej rozpoznawalnych miejsc w Wenecji. Budowla ta przez wieki była siedzibą władzy jednej z najpotężniejszych republik morskich Europy. Jego mury pamiętają zarówno narodziny państwowości, jak i czasy największej świetności, kiedy Wenecja dominowała na morskich szlakach handlowych. Dziś pałac pełni rolę muzeum, ale wciąż zachwyca połączeniem gotyckiej lekkości, renesansowej harmonii i bogactwa artystycznych dekoracji.
encoded: Spis treści: Historia Pałacu Dożów Co jest w Pałacu Dożów? Dzieje Pałacu Dożów sięgają początków IX wieku, kiedy weneckie władze przeniosły swoją siedzibę z Malamocco do rejonu Rialto. Pierwotna konstrukcja, określana jako palatium duci miała charakter umocnionej rezydencji. Historia Pałacu Dożów Wczesne budynki nie przetrwały jednak do naszych czasów – zniszczyły je pożary i późniejsze przebudowy, które wielokrotnie zmieniały wygląd i funkcję kompleksu. Jedną z najważniejszych transformacji przeprowadzono w XII wieku za rządów Sebastiana Zianiego, gdy pałac przekształcono w bardziej reprezentacyjną strukturę z wyraźnymi wpływami bizantyjsko-weneckimi. Najbardziej rozpoznawalna dziś forma pałacu zaczęła powstawać w XIV wieku, kiedy Wenecja dynamicznie umacniała swoją pozycję morskiej potęgi. Stopniowo rozbudowywano skrzydła wychodzące na bazylikę i plac św. Marka, nadając im charakterystyczny gotycki wygląd. Katastrofalne pożary w XV wieku wymusiły kolejne przebudowy, tym razem w duchu renesansu, co sprawiło, że pałac stał się połączeniem różnych epok i stylów. Wnętrza wzbogacali najwybitniejsi artyści Republiki, a monumentalne wejście Porta della Carta podkreślało jego polityczną rangę. Po upadku Republiki Weneckiej w 1797 roku pałac przestał pełnić funkcję ośrodka władzy. W XIX i XX wieku przeprowadzono liczne prace konserwatorskie, a w 1923 roku budowla oficjalnie stała się muzeum. Dzięki temu Pałac Dożów zachował swoją niezwykłą warstwę historyczną i artystyczną, dokumentując wielowiekową ewolucję Wenecji – miasta, które przez stulecia decydowało o losach handlu i polityki w basenie Morza Śródziemnego. Kim byli dożowie w Wenecji? Dożowie stanowili najwyższą władzę Republiki Weneckiej i przez ponad tysiąc lat odgrywali kluczową rolę w funkcjonowaniu państwa. Ich urząd powstał już pod koniec VII wieku, a kandydatów wybierano spośród przedstawicieli wpływowych szlachciców. Z czasem zmieniały się zarówno kompetencje, jak i sposób wyboru. Na początku istnienia urzędu…

palac-dozow-243dc33.jpg
width: 1678
height: 1250

Tu rządzono Europą zza złoconych drzwi – dziś po dawnym najważniejszym pałacu na kontynencie spacerują turyści
type: item
date: 2025-12-26T08:16:42.000Z
creator: Marzena Wardyn-Kobus
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: architektura
subject: austria
subject: pałace
subject: wiedeń
description: Pałac Schönbrunn w Wiedniu to jedno z najważniejszych miejsc na mapie austriackiej stolicy i jednocześnie jeden z najpiękniejszych pałaców barokowych w Europie. Dawna letnia rezydencja Habsburgów zachwyca zarówno wystawnymi wnętrzami, jak i ogromnym parkiem z ogrodami, Palmiarnią, Gloriettą i najstarszym działającym ogrodem zoologicznym świata. To miejsce, w którym zapadały decyzje polityczne ważne dla losów Europy, gdzie dorastał Franciszek Józef i gdzie jako cudowne dziecko koncertował sześcioletni Mozart.
encoded: Spis treści: Historia pałacu Zachwycająca architektura doceniona przez UNESCO Co oprócz komnat warto zobaczyć w pałacu Schönbrunn? Najwcześniejsze wzmianki o tych terenach, na których został zbudowany Pałac Schönbrunn, pochodzą z 1311 roku. Funkcjonował tu wówczas klasztor kanoników regularnych w Klosterneuburgu. Historia pałacu Dopiero XVI stulecie przyniosło zmianę, kiedy to cesarz Maksymilian II wykupił rozległą posiadłość i przekształcił ją w tereny myśliwskie z ogrodem bażancim, stawami i dworem. Eleonora Gonzaga i narodziny Schönbrunn Właściwa historia pałacu zaczęła się jednak wraz z Eleonorą Gonzagą, wdową po Ferdynandzie II. To ona, w latach 1638–1643, poleciła przebudować dawny dwór na okazałą rezydencję i to za jej czasów nazwa „Schönbrunn” po raz pierwszy pojawiła się w dokumentach. Po zniszczeniach spowodowanych oblężeniem Wiednia w 1683 roku zabudowania nie nadawały się do zamieszkania i wymagały przebudowy. Wielki projekt Leopolda I i złoty wiek Marii Teresy Leopold I powierzył w 1687 roku Johannowi Bernhardowi Fischerowi von Erlachowi zaprojektowanie zupełnie nowego kompleksu, który miał być na tyle okazały, by konkurować z Wersalem. Pierwotne założenie okazało się jednak zbyt drogie w realizacji, wskutek czego ostatecznie powstała skromniejsza, ale bardzo harmonijna wersja projektu. Prawdziwy rozkwit przypadł jednak dopiero na czasy Marii Teresy. To ona przekształciła Schönbrunn w główną letnią rezydencję Habsburgów, nadała mu obecny barokowy charakter, rozbudowała ogrody i zainicjowała zmiany widoczne w pałacowych wnętrzach do dziś. Schönbrunn na tle wielkiej polityki W kolejnych stuleciach rezydencja wielokrotnie znajdowała się w centrum europejskich wydarzeń. W 1809 roku podpisano tu pokój pomiędzy Austrią a Francją, a w czasie kongresu wiedeńskiego w Wielkiej Galerii odbywały się uroczyste bale i przyjęcia. W Pałacu Schönbrunn nastąpił także symboliczny koniec epoki Habsburgów – w 1918 roku, w Błękitnym Salonie Chińskim, cesarz Karol I podpisał …

palac-schonrunn-GettyImages-158534872-180702d.jpg
width: 5138
height: 3425

Ten szkocki zamek nie należy do Wielkiej Brytanii. Od 170 lat jest prywatnym azylem monarchów
type: item
date: 2025-12-25T12:01:33.000Z
creator: Artur Białek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: architektura
subject: królowie
subject: szkocja
subject: wielka brytania
subject: zamki
description: Balmoral, potężna, granitowa budowla o surowej sylwetce, przez ponad 170 lat był najcenniejszym i najbardziej prywatnym domem brytyjskiej rodziny królewskiej. Jednak pod rządami Karola III zamek wkroczył w nową erę. Po raz pierwszy w historii jego wnętrza zostały otwarte dla zwiedzających. Tą historyczną decyzją król przekształcił odosobnione schronienie w publiczną atrakcję. Jaka jest historia tego zachwycającego zamku? Na to i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: Spis treści: Imponująca posiadłość na imponującym terenie Od domku myśliwskiego do królewskiej posiadłości Doskonały przykład stylu Scottish Baronial Zwiedzanie zamku Balmoral Przed 2024 rokiem, zwiedzający mogli zobaczyć jedynie wspaniałe zamkowe ogrody, teren otaczający posiadłość i salę balową, gdzie eksponowane są królewskie stroje i bogata kolekcja akwareli. Dzięki bezprecedensowej decyzji króla w wybrane miesiące w sezonie jesiennym zwiedzający mogą wejść do prywatnych pomieszczeń. Bilety nie są tanie, a mimo to wyprzedają się jak świeże bułeczki. To potwierdza ogromne zainteresowanie rodziną królewską, jak i wspaniałą posiadłością. Trudno się temu dziwić, bo Balmoral przyciąga nie tylko wspaniałą architekturą, ale i ciekawą historią. Imponująca posiadłość na imponującym terenie Zamek Balmoral jest zlokalizowany w północno-wschodniej Szkocji, w hrabstwie Aberdeenshire, na południowym brzegu rzeki Dee. Znajduje się mniej więcej w połowie drogi między malowniczymi wioskami Ballater i Braemar. Zlokalizowany na wysokości około 280 metrów n.p.m., jest dosłownie zanurzony w sercu szkockich wyżyn. Park Narodowy Cairngorms Posiadłość jest zlokalizowana na terenie Parku Narodowego Cairngorms, największego tego typu obszaru w Wielkiej Brytanii. Tamtejszy krajobraz maluje się jako rozległe pustkowie, na którym znajdują się wrzosowiska, pięć z sześciu najwyższych szczytów Wielkiej Brytanii, stare lasy i rwące rzeki. To właśnie ta majestatyczna, niemal dzika sceneria, uwieczniona w poezji George’a Byrona, który spędził tam dzieciństwo, urzekła niegdyś królową Wiktorię i księcia Alberta. Surowe piękno tego regionu stało się fundamentem, na którym zbudowano królewską więź z tym miejscem. O ile krajobraz tego obszaru przedstawia się surowo, to w żadnym wypadku nie można nazwać go „jałowym”. Park jest schronieniem dla wielu gatunków szkockiej fauny, między innymi dla jelenia szlachetnego, wiewiórki rudej, głuszca czy orła przedniego. Od domku myśliwskiego do królewskiej posiad…

balmoral-b473c68.jpg
width: 1800
height: 1200

Polak odkrył średniowieczny kościół obok najstarszej piramidy świata. A to wszystko nawet bez wykopalisk
type: item
date: 2025-12-22T15:01:53.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: architektura
subject: chrześcijaństwo
subject: kościoły
subject: odkrycia archeologiczne
subject: starożytny egipt
description: W samym sercu słynnej egipskiej nekropolii Sakkara, gdzie znajdują się faraońskie piramidy, zespół Tomasza Herbicha z Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk namierzył obszerną konstrukcję, prawdopodobnie kościół sprzed 1300 lat. Takiego odkrycia nikt się nie spodziewał.
encoded: Sakkara jest jednym z ważniejszych punktów programu dla turystów zwiedzających okolice Kairu. Głównie dlatego, że znajduję się tu pierwsza egipska piramida wzniesiona przez architekta Imhotepa dla faraona Neczericheta (Dżosera). Ale historia tego miejsca jest zdecydowanie dłuższa. Sakkara była tysiące lat później nekropolą zwykłych ludzi. A w czasach chrześcijańskich powstał tu klasztor św. Jeremiasza (Apa Jeremias). Okolice tego terenu postanowili przeszukać naukowcy w ramach The Leiden-Turin Archaeological Expedition to Saqqara (Wspólnej ekspedycji muzeów w Lejdzie i Turynie do Sakkary). Dokonano niespodziewanego odkrycia, które opisano w czasopiśmie „Rivista Del Museo Egizio”. Technologia, która widzi przez piach Podczas sezonów badawczych w 2022 i 2023 roku zespół pod kierunkiem Tomasza Herbicha z Instytutu Archeologii i Etnologii PAN przeprowadził szeroko zakrojone badania magnetyczne w południowo-wschodniej części nekropolii. Metoda magnetyczna to bezinwazyjna technika badawcza, która pozwala na precyzyjne obrazowanie struktur ukrytych pod ziemią bez konieczności prowadzenia wykopalisk. Działa ona poprzez pomiar subtelnych zmian w natężeniu ziemskiego pola magnetycznego za pomocą specjalistycznego urządzenia zwanego magnetometrem W warunkach egipskich jest ona szczególnie skuteczna, gdyż muł nilowy wykorzystywany do budowy różnych konstrukcji zawiera tlenki żelaza, które wykazują reaktywność magnetyczną. Dzięki temu archeolodzy mogą tworzyć dokładne mapy podziemnych murów i budowli skrywających się pod piaskiem. Tak też było i tym razem. Architektura wyczytana z magnetycznych map Celem badań było zlokalizowanie zasięgu nekropolii z okresu Nowego Państwa, czyli czasów, w których władali tacy władcy jak Ramzes II czy Hatszepsut. Jednak najbardziej spektakularnym efektem tych prac było zlokalizowanie ogromnego kompleksu otoczonego murem - i nie miał on nic wspólnego z faraonami. Centralnym punktem tego znaleziska jest budowla wzniesiona z wypalonej cegły, którą b…

klasztor-194ed19.jpg
width: 1575
height: 1050

Tajemnice wzgórza Montmartre – dlaczego bazylika Sacré‑Cœur budziła kontrowersje, zanim jeszcze powstała
type: item
date: 2025-12-21T08:56:40.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: architektura
subject: francja
subject: kościoły
subject: paryż
subject: zabytki
description: Sacre Coeur to jeden z najbardziej wyjątkowych obiektów na mapie Paryża. Z jednej strony, mówimy tu o miejscu nieustającej modlitwy, które od ponad stu lat gromadzi wiernych, natomiast z drugiej – o świątyni zbudowanej na narodowej traumie i ideologicznej wojnie, która na dziesięciolecia podzieliła kraj. Jest symbolem wiary, ale także zaciętych bitew, które ukształtowały nowoczesną Francję.
encoded: Spis treści: Ponad 100-letnia historia Sacre Coeur Powstała niezwykła budowla Zwiedzanie Sacre Coeur Niektórzy paryżanie nazywają ten kościół „bezą”, co odnosi się do kształtu kopuły i koloru kościelnych murów. Faktem jest, że bazylika Sacre Coeur wzbudzała ogromne kontrowersje jeszcze przed rozpoczęciem prac budowlanych i to nie zmieniło się do dziś. Mówimy tu jednak o świątyni, którą każdego roku odwiedza około 11 milionów osób. Pod względem popularności wśród zabytków sakralnych, wyżej w Paryżu plasowała się jedynie katedra Notre-Dame (przed pożarem). Co poza niezwykłą, całkowicie „nieparyską” architekturą ma do zaoferowania to niezwykłe miejsce? Niezwykłą historię. Ponad 100-letnia historia Sacre Coeur Historia bazyliki Sacre Coeur jest nierozerwalnie związana z jednym z najbardziej burzliwych okresów w dziejach Francji, kiedy kraj pogrążył się w chaosie po przegranej wojnie z Prusami. Góra Męczenników i artystów Wybór miejsca pod budowę bazyliki nie był przypadkowy. Wzgórze Montmartre, czyli „Góra Męczenników”, od wieków było przesycone duchowym znaczeniem. Jak głosi legenda, to właśnie tam, w III wieku, wraz ze swoimi towarzyszami został stracony św. Dionizy, pierwszy biskup Paryża i patron Francji. Przez stulecia miejsce to było celem pielgrzymek. Na wzgórzu wzniesiono też potężne opactwo benedyktynek, które zostało zniszczone podczas Rewolucji Francuskiej. W XIX stuleciu Montmartre przeszło istotną transformację. Wiejski charakter tego miejsca, gdzie nie brakowało winnic i lokali z niskimi czynszami, zaczął przyciągać artystyczną bohemę. Wąskie, brukowane uliczki stały się domem i pracownią dla takich artystów jak Pablo Picasso, Vincent van Gogh, Henri de Toulouse-Lautrec czy Amedeo Modigliani. Tym samym, wzgórze stało się synonimem artystycznej wolności. Tak oto powstało unikatowe tło dla projektu, który miał na zawsze odmienić oblicze wzgórza. „Ślub narodowy” W 1871 roku Francja poniosła druzgocącą klęskę w wojnie z Prusami. Upadek cesarza Napoleona III, o…

Sacre-Coeur-23fec09.jpg
width: 2010
height: 1340

Na Ziemi stoi 2 750 000 000 budynków. W tym niezwykłym atlasie można obejrzeć je wszystkie
type: item
date: 2025-12-16T11:59:58.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: Technologia
subject: architektura
subject: badania naukowe
subject: mapy
subject: niemcy
subject: Urbanizacja
description: GlobalBuildingAtlas to pierwsza na świecie trójwymiarowa mapa, która przedstawia wszystkie budynki na Ziemi. Dzięki niemieckim naukowcom możemy zobaczyć, jak naprawdę wygląda nasz zabudowany świat.
encoded: Naukowcy z Politechniki Monachijskiej (TUM) opublikowali GlobalBuildingAtlas – pierwszą na świecie kompletną mapę 3D pokazującą wszystkie budynki na Ziemi. Atlas zawiera dane o około 2,75 miliarda obiektów w wysokiej rozdzielczości. Po raz pierwszy przedstawia kompletny obraz środowiska zabudowanego: od metropolii po najmniejsze wioski w najodleglejszych regionach świata. Projekt powstał w oparciu o analizę zdjęć satelitarnych, gromadzonych od 2019 roku. Oferuje rozdzielczość nawet trzydziestokrotnie wyższą, niż wcześniejsze globalne mapy budynków. Co pokazuje Global Building Atlas? Każdy budynek został odwzorowany jako model 3D o maksymalnej rozdzielczości 3x3 metry. To pozwala precyzyjnie określić jego położenie, wysokość, objętość oraz relacje przestrzenne z sąsiednią zabudową. 97% budynków przedstawiono w standardzie LoD1, czyli w formie uproszczonych brył, odzwierciedlających podstawową geometrię i wysokość. Dzięki temu badacze mogą analizować nie tylko powierzchnię zabudowy, lecz także jej realną skalę przestrzenną, czyli faktyczną objętość infrastruktury. Zabudowany świat, jakiego nie widzieliśmy Autorzy atlasu podkreślają, że dane 3D dają znacznie dokładniejszy obraz urbanizacji i warunków życia niż tradycyjne mapy dwuwymiarowe. W atlasie wprowadzono nowy wskaźnik analityczny: objętość budynków na mieszkańca. Pozwala on w nowy sposób porównywać poziom rozwoju infrastruktury oraz nierówności społeczno-ekonomiczne między regionami świata. Obszary zamożniejsze charakteryzują się większą kubaturą zabudowy na osobę, większymi mieszkaniami i lepszą infrastrukturą, natomiast regiony uboższe – gęstą, niską zabudową i ograniczoną przestrzenią życiową. Zastosowania atlasu: od urbanistów po organizacje humanitarne GlobalBuildingAtlas jest projektem otwartym i publicznie dostępnym. Użytkownicy mogą przeglądać mapę online, przybliżać widok do poziomu pojedynczego budynku, wyszukiwać adresy oraz pobrać kod źródłowy. Atlas może być używany np. przez rządy państw, urbanistó…

GlobalBuildingAtlas-de404c3.jpg
width: 1920
height: 1080

Architektura, która zachwyca. Krzywy Domek to surrealistyczna wizytówka Sopotu
type: item
date: 2025-12-07T10:29:55.000Z
creator: Artur Białek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: architektura
subject: atrakcje turystyczne
subject: pomorze
subject: sopot
subject: trójmiasto
description: Krzywy Domek wywołuje różne reakcje. Wielu obserwujących wprawia w zdumienie, u innych wywołuje autentyczny zachwyt, a u niektórych – odrazę. Ta niezwykła konstrukcja stanowi architektoniczną zagadkę. Czy jest jedynie kapryśną fanaberią? A może postmodernistycznym arcydziełem lub budowlą skalkulowaną na przyciągnięcie turystów? Bez względu na postrzeganie, słynny Krzywy Domek jest jedną z największych atrakcji w mieście, które przecież ma naprawdę dużo do zaoferowania. A to mówi samo za siebie.
encoded: Spis treści: Kontrowersyjna abstrakcja w turystycznym sercu Sopotu Najdziwniejszy budynek świata Wizjonerzy i ich dzieło Tętniące życiem wnętrze Przemierzając „Monciak”, czyli główny deptak Sopotu, można niemal poczuć ducha kurortu z przełomu XIX i XX wieku. Eleganckie, historyczne kamienice, szum pobliskiego Bałtyku i gwar rozmów tworzą atmosferę nadmorskiej elegancji. W tym uporządkowanym krajobrazie nagle pojawia się coś, co zdaje się przeczyć prawom fizyki i logiki. To Krzywy Domek, budynek, który nie stoi, a zdaje się płynąć, falować i drżeć w letnim słońcu. Wygląda jak odbicie w krzywym zwierciadle, surrealistyczna wizja przeniesiona wprost z kart baśni do serca tętniącego życiem miasta. Kontrowersyjna abstrakcja w turystycznym sercu Sopotu Obiekt, o którym mowa, wznosi się na narożniku ulic Bohaterów Monte Cassino i Haffnera w Sopocie. To najbardziej uczęszczany punkt na mapie miasta i nic dziwnego. Mówimy tu przecież o deptaku, który prowadzi prosto do słynnego molo. Krzywy Domek jest częścią nowoczesnego centrum handlowego. Powstał w latach 2003–2004 i od razu stał się symbolem kreatywnego i odważnego Sopotu, ale także ikoną kontrowersji. Percepcja budynku od samego początku była spolaryzowana. Mówi się, że ma on tylu samo zwolenników, co przeciwników. Krytycy zarzucają mu, że nie pasuje do otaczającej przestrzeni, zaburzając historyczny charakter kurortu. Dla niektórych jest architektonicznym „koszmarem” i przykładem kiczu. Potoczna nazwa – „Pijany Domek” – odzwierciedla skojarzenia, jakie budzi jego chwiejna forma. Z drugiej strony, wielu mieszkańców i turystów docenia oryginalność budowli. Najdziwniejszy budynek świata Międzynarodową sławę Krzywy Domek zyskał w dużej mierze dzięki rankingowi opublikowanemu przez portal „Village of Joy”, który umieścił go na pierwszym miejscu listy 50 najdziwniejszych budynków świata. To wyróżnienie było wielokrotnie powielane przez media na całym świecie, w tym przez stacje BBC i CNN. Krzywy Domek jest często wymieniany …

krzywy-domek-014237a.jpg
width: 2087
height: 1400

Remont ambony ujawnił zamurowane przejście. Znalezisko w XIII-wiecznym kościele w Płocku
type: item
date: 2025-12-02T12:47:21.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: architektura
subject: kościoły
subject: mazowsze
subject: odkrycia archeologiczne
description: Remont w kościele pw. św. Dominika w Płocku przyniósł zaskakujące efekty. Pod współczesnymi warstwami tynku odsłonięto zamurowane przejście oraz symbole na ścianach. Czego jeszcze nie wiemy o tej jednej z najstarszych ceglanych budowli na Mazowszu?
encoded: Ta świątynia z pewnością skrywa wiele zagadek. Kościół pw. św. Dominika w Płocku (tzw. kościół „na Górkach”) powstał w XIII wieku. Budynek wzniesiono z cegły. Do naszych czasów zachowały się najstarsze części murów od strony północnej w prezbiterium i w portalu. Być może jest to najstarsza zachowana ceglana budowla na Mazowszu. Czas na remont! Zabytkowe budowle podlegają ochronie konserwatorskiej. W ostatnim czasie w kościele pw. św. Dominika prowadzono prace techniczne przy ambonie. Pochodzi ona z późniejszej, bo późnobarokowej fazy istnienia świątyni. W czasie remontu oczyszczono powierzchnię ambony, uzupełniono ubytki oraz odtworzono brakujące elementy. Jednak nawet przy tak niewielkim zakresie prac w obiektach zabytkowych dochodzi często do ciekawych odkryć. Tak też było i tym razem. Zamurowane przejście – jedno ze „znalezisk” „Warto wspomnieć, że w trakcie prowadzonych prac doszło do kilku odkryć. Podczas demontażu współczesnych stopni prowadzących na ambonę odkuto fragmenty tynku, pod którym ukazał się wątek ceglany sugerujący zamurowane przejście na ambonę. Kolejnym odkryciem były znajdujące się na fragmentach pierwotnego tynku znaki wykonane czarnym konturem” – czytamy w mediach społecznościowych Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Ten kościół z pewnością warto odwiedzić. Wewnątrz zobaczymy nie tylko ołtarz i ambonę w stylu rokokowym z połowy XVIII w., ale też krucyfiks z XVIII w. Uwagę zwraca również marmurowa chrzcielnica z 1. połowy XVIII wieku wykonana w stylu barokowym. Z kolei drewniana dzwonnica położona obok kościoła powstała po II wojnie światowej. Za jej wzór posłużyła konstrukcja, która stałą w tym miejscu 200 lat wcześniej. Do podobnych, zagadkowych odkryć dochodzi często w czasie remontów zabytkowych budowli. Kilka tygodni temu w czasie prac związanych z naprawą zapadającej się posadzi w Kolegiacie Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Kłodzku natknięto się na pochówek czeskiego arcybiskupa Arnoszta z Pardubic, który, choć nie …

ambona-019e36c.png
width: 1575
height: 1050

To nowy cud architektury. Najbardziej spektakularna księgarnia świata jest zawieszona nad przepaścią
type: item
date: 2025-11-29T12:45:13.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: architektura
subject: chiny
subject: książki
description: Choć czytanie książek z roku na rok traci na popularności, wciąż nie brakuje osób, które cenią zapach papieru i możliwość całkowitego zanurzenia się w literackim świecie. Z myślą o nich powstają coraz bardziej niezwykłe księgarnie – od tych ukrytych w zabytkowych kościołach, po te mieszczące się w dawnych teatrach. Najbardziej spektakularna z nich została otwarta zaledwie kilka miesięcy temu i już uchodzi za prawdziwy cud architektury.
encoded: Na świecie nie brakuje imponujących księgarni, które same w sobie stały się atrakcjami turystycznymi. Przykładowo w Buenos Aires miłośnicy literatury mogą kupować książki w przekształconym teatrze El Ateneo Grand Splendid, z kolei w Maastricht — w ponad 700-letnim kościele dominikańskim. W maju 2025 roku do grona tych unikatowych miejsc dołączyła jednak księgarnia absolutnie wyjątkowa, która powstała w samym sercu chińskiego leju krasowego. Tu futurystyczna architektura spotyka się z monumentalnym krajobrazem. Nic dziwnego, że już po kilku miesiącach od otwarcia uznano ją za najbardziej spektakularną księgarnię świata. Spektakularna księgarnia zawieszona na klifie Nowa księgarnia, zbudowana na skraju 326-metrowego leja krasowego Mianhua w północnym Guangxi, stała się jednym z najbardziej niezwykłych projektów architektonicznych otwartych dla zwiedzających w 2025 roku. Jej konstrukcję umieszczono bezpośrednio na skalnej ścianie, co wymagało skomplikowanych prac i wielomiesięcznego przygotowania. Ponieważ krasowe klify są strome i wyjątkowo kruche, inżynierowie musieli zastosować specjalne metody stabilizacji oraz tworzyć platformy robocze zawieszone nad przepaścią. Jak wspomina twórca projektu, He Zhijian, cały proces przypominał „akrobacje na klifie”. Najpierw powstawały dolne podpory, później montowano górną konstrukcję, a na końcu demontowano tymczasowe rusztowania. Efekt końcowy robi ogromne wrażenie. Wzdłuż skalnej ściany rozmieszczono ponad 10 tysięcy książek, tworząc „kanion wiedzy” o długości 150 metrów i wysokości około 10 metrów. W ciągu dnia półki wtapiają się w otoczenie, natomiast nocą – dzięki ledom – rozświetlają klif niczym świetlista wstęga. To połączenie surowej natury z minimalistyczną architekturą z drewna i szkła sprawia, że obiekt wygląda niczym zawieszony w powietrzu pawilon. Jednym z najbardziej spektakularnych elementów jest szklana podłoga, przez którą można zobaczyć dno ogromnego leja krasowego. To jednak nie wszystko, ponieważ miejsce zach…

IMG0665-fb90929.jpeg
width: 5616
height: 3744

Oto najpiękniejszy dworzec w Europie. Budowa nowej ikony trwała prawie 20 lat
type: item
date: 2025-11-28T12:48:17.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: architektura
subject: belgia
subject: kolej
subject: nagrody
description: Dla tego budynku warto pojechać do Belgii. W Mons, po wielu latach budowy, ukończono dworzec autorstwa jednego z najsłynniejszych współczesnych architektów: Santiago Calatravy. Choć to budynek nowy, już staje się ikoną europejskiej architektury – właśnie został uznany za jeden na najpiękniejszych dworców świata.
encoded: Dworzec jest modernizacją głównej stacji kolejowej w mieście Mons, w regionie Hainaut w Belgii. Choć jego wyjątkowy projekt był od dawna znany, a budowa ciągnęła się 20 lat – dopiero teraz, po ostatecznym ukończeniu, zbiera laury i zyskuje zasłużoną sławę. Właśnie trafił na listę siedmiu najpiękniejszych dworców świata 2025, otrzymując prestiżową nagrodę architektoniczną Prix Versailles. Nowa architektoniczna perła Belgii Projekt architekta z Hiszpanii, Santiago Calatravy, wygrał konkurs w 2006 r., proponując „monumentalny most” łączący historyczne centrum Mons z nową dzielnicą Grands Prés. Jego sercem jest centralna galeria o długości 165 m i wysokości 15 m, biegnąca ponad torami, pełniąca funkcję zarówno łącznika, jak i ważnego miejskiego pasażu. Jak zwykle w przypadku projektów Calatravy, budynek jest ażurowy, biały i pełen światła. Konstrukcja jest podzielona stalowymi żebrami, z dużymi przeszkleniami, akcentami z drewna i kamiennymi posadzkami. Naturalne światło dociera tu niemal wszędzie. Cały obiekt działa jako węzeł transportowy z 7 peronami kolejowymi, 29 stanowiskami autobusowymi, parkingiem podziemnym, miejscami dla rowerów i taksówek. Co wyróżnia projekt Calatravy? Projekt kładzie nacisk na dostępność: zastosowano windy, schody ruchome, prowadnice dotykowe i czytelne oznakowanie. Wokół dworca powstały nowe przestrzenie miejskie, w tym aż 12 000 m kw. terenów publicznych, co wpisuje stację w szerszy proces odnowy miasta – a Mons jest miastem dość małym. Choć początkowy budżet wynosił 37 mln euro, ostateczny koszt wzrósł ponad dziesięciokrotnie i sięgnął ok. 480 mln. Budowa trwała niemal dwie dekady, a oficjalne udostępnienie pasażerom nastąpiło 31 stycznia 2025 r. Od tego czasu dworzec zyskuje coraz większą sławę i zgarnia nagrody. Kim jest Santiago Calatrava? Santiago Calatrava to hiszpański architekt słynący z futurystycznych, rzeźbiarskich konstrukcji inspirowanych naturą. Jego realizacje wyróżnia lekkość, ekspresyjna geometria i wykorzystanie naturaln…

santiago-calatrava-gare-de-mons-belgia-172da90.jpg
width: 2364
height: 1577

„Stonehenge północy” – warto tu przyjechać właśnie teraz. To miejsce czekają duże zmiany
type: item
date: 2025-11-25T12:50:55.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: archeologia
subject: architektura
subject: neolit
subject: pradzieje
subject: szkocja
description: Z lotu ptaka wygląda jak olbrzymi celtycki krzyż. Tworzy go kilkadziesiąt smukłych kamieni. To jeden z najbardziej enigmatycznych zabytków archeologicznych Wielkiej Brytanii. Poznajcie Calanais w Szkocji. Warto odwiedzić to miejsce w najbliższym czasie, bo szykują się tam olbrzymie zmiany.
encoded: Najsłynniejszą megalityczną konstrukcją świata jest bez wątpienia Stonehenge w Wielkiej Brytanii. Ten krąg kamienny powstał około 2600–2500 lat p.n.e. W rzeczywistości zabytek ten tworzą dwa rzędy kręgów – ten bardziej wewnętrzy składa się z trylitów – w ten sposób określa się konstrukcje zbudowaną z trzech głazów: dwóch pionowych i trzeciego ułożonego poziomo. Jednak w czasach neolitu powstało zdecydowanie więcej podobnych konstrukcji. Słyną z nich wyspy brytyjskie. Jedną z najbardziej spektakularnych budowli tego typu jest, obok Stonehenge, Calanais na wyspie Lewis w Szkocji. Biletowane święte miejsce Do tej pory Calanais na wyspie Lewis na szkockich Hebrydach było dostępne dla zwiedzających nieodpłatnie. O miejsce to troszczy się od lat organizacja Historic Environment Scotland. Obok znajduje się centrum turystyczne, w którym można więcej dowiedzieć się o zabytku oraz niezbędna infrastruktura. Jednak te udogodnienia właśnie zamknięto. Trwa wielka przebudowa. A po niej wstęp do Calanais będzie biletowany. Jak wyjaśnia Historic Environment Scotland, wprowadzenie opłaty za wstęp wesprze długoterminową, zrównoważoną przyszłość zabytku, poprawi wrażenia zwiedzających i pomoże w ochronie dziedzictwa kulturowego na Hebrydach Zewnętrznych. Taką decyzję poprzedziły szerokie konsutacje społeczne wśród lokalnej ludności. Warto zaznaczyć, że wstęp na teren tego stanowiska archeologicznego po wprowadzonych zmianach będzie nadal darmowy dla miejscowych. Kiedy będzie wprowadzona opłata? Na stronie zabytku widnieje informacja o że zamknięcie centrum dla zwiedzających przewidziano do 2026 roku. Może to oznaczać, że nadal jest trochę czasu na bezpłatną wizytę. Calanais – „Stonehenge północy” Co prawda Calanais jest mniejsze od Stonehenge, to jednak robi spore wrażenie. Należy podkreślić, że powstało kilkaset lat przed brytyjskim kręgiem kamiennym, a poza tym w bardziej odosobnionym miejscu – na wyspie Lewis na północno-zachodnich krańcach Europy. Budowla powstała stopniowo: I faza…

calanais-65c3a4f.jpg
width: 5184
height: 3456