To najbardziej widowiskowa trasa kolejowa świata? Luksusowy pociąg przetnie pustynię
Luksusowe podróże koleją przeżywają globalny renesans i coraz częściej postrzegane są jako jeden z najmocniejszych trendów współczesnej turystyki. Rośnie zainteresowanie spektakularnymi trasami łączącymi komfort, widoki i wyjątkową scenerię. Dla wielu to symboliczny powrót do epoki, w której sama droga była równie ważna jak cel podróży. Nic więc dziwnego, że duże emocje wzbudziła zapowiedź nowej luksusowej linii kolejowej, która ma prowadzić przez rozległe obszary pustyni.
Segment luksusowych podróży kolejowych notuje wyraźny wzrost zainteresowania, szczególnie w porównaniu z okresem sprzed pandemii. według branżowych danych sprzedaż takich wypraw w 2024 roku wzrosła o ponad 40% rok do roku. Ze względu na to coraz więcej organizatorów łączy ekskluzywne trasy z ideą „slow travel”, w której podróż sama w sobie staje się doświadczeniem, a nie jedynie sposobem dotarcia do celu. W efekcie na mapie świata pojawiają się nowe, widowiskowe połączenia kolejowe projektowane z myślą o komforcie, krajobrazach i unikalnych wrażeniach. Renesans luksusowych podróży koleją i projekt Dream of the Desert W ostatnich latach wyraźnie widać zmianę w podejściu do podróżowania. Coraz więcej osób, zarówno z młodszych, jak i starszych pokoleń, odchodzi od masowej turystyki na rzecz doświadczeń bardziej świadomych, spokojniejszych i skoncentrowanych na jakości przeżyć. Właśnie w tym nurcie odradza się luksusowa kolej, łącząca komfort, spektakularne krajobrazy i poczucie podróży jako celu samego w sobie. Ten trend znajduje odzwierciedlenie także w kulturze i mediach. Powroty legendarnych marek inspirowanych dawnym Orient Expressem czy nowe projekty premium pokazują, że kolej znów staje się symbolem stylu życia, a nie jedynie środkiem transportu. Na tej fali powstają zupełnie nowe, ekskluzywne produkty kolejowe, szczególnie w krajach inwestujących w turystykę wysokiej klasy, takich jak Arabia Saudyjska czy Zjednoczone Emiraty Arabskie. Jednym z najgłośniejszych projektów jest zapowiedziana w Arabii Saudyjskiej luksusowa podróż pociągiem Dream of the Desert, którego inauguracja planowana jest na koniec 2026 roku. Trasa ma liczyć około 1300 km i prowadzić przez spektakularne pustynne krajobrazy, a na pokładzie jednocześnie podróżować będzie mogło zaledwie 66 pasażerów. Skład obejmie 14 wagonów mieszczących 33 apartamenty, dwa wagony restauracyjne oraz tradycyjny salon inspirowany arabską estetyką. Wnętrza, projektowane we Włoszech, odwołują się do saudyjskich tradycji poprzez rzeźbione drewno, tkaniny i paletę barw inspirowaną pustynią. Projektantka Aline Asmar d’Amman podkreślała, że „ziemiste tony i piaskowe brązy przełamano akcentami lawendy, zieleni oaz i wypalonych pomarańczy, by stworzyć atmosferę spokoju i arabskiej kultury”. Warto dodać, że w dwóch restauracjach serwowane będzie odmienne menu. Jedna skoncentruje się na smakach Arabii Saudyjskiej i lokalnych składnikach, druga na włoskich technikach kulinarnych. W cenę podróży wliczono nie tylko posiłki, lecz także program na pokładzie oraz atrakcje organizowane poza pociągiem. A co się wśród nich znajduje? Atrakcje i trasy pociągu Dream of the Desert Oferta Dream of the Desert nie ogranicza się do jednej przejażdżki – zapowiedziano pięć różnych programów podróży realizowanych między październikiem a majem, w tym dwie trasy o charakterze sezonowym. Rdzeniem projektu są dwudniowe wyprawy w obie strony z Rijadu do Dżubbah oraz dłuższe warianty prowadzące w kierunku północnych regionów, takich jak Al Jouf i słynna AlUla, znana z monumentalnych formacji skalnych i stanowisk archeologicznych. Każda z podróży ma mieć własny scenariusz doświadczeń, dopasowany do pory roku i kalendarza kulturowego. W czasie nocy ramadanowych planowane są m.in. postoje w rejonie Kassim, gdzie uczestnicy będą mogli obserwować rozgwieżdżone pustynne niebo z dala od sztucznego oświetlenia miast. Program obejmuje także obozowiska na pustyni, kameralne kolacje pod gołym niebem oraz wycieczki z przewodnikiem po miejscach dziedzictwa kulturowego. Na wybranych trasach w cenę wliczone jest również zakwaterowanie poza pociągiem, co rozszerza podróż o elementy pobytu w historycznych i przyrodniczych lokalizacjach. W wariancie Summer Mirage, realizowanym w cieplejszych miesiącach, goście pozostają natomiast głównie na pokładzie, korzystając z klimatyzowanych przestrzeni i programu przygotowanego wewnątrz składu. Projekt pociągu opracowała włoska grupa Arsenale – ta sama, która stoi za koncepcją La Dolce Vita Orient Express. Prezes firmy Paolo Barletta podkreślał, że Dream of the Desert jest pierwszym luksusowym pociągiem marki kursującym poza Włochami. Ceny odzwierciedlają ekskluzywny charakter przedsięwzięcia: zaczynają się od około 30 000 riali saudyjskich, czyli w przybliżeniu ok. 28-29 tys. zł za kabinę za noc, co plasuje podróż w segmencie najbardziej prestiżowych doświadczeń kolejowych na świecie. Źródła: The Sun, Dream of the Desert Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Powstają lotnicze giganty. Te porty zmienią sposób podróżowania, także w Polsce
Nadchodzące lata mogą całkowicie zmienić mapę światowego lotnictwa. W różnych częściach globu powstają gigantyczne porty lotnicze projektowane jako nowe międzynarodowe węzły przesiadkowe, które mają przejąć część ruchu od aktualnie dominujących hubów.
Nawet osoby, które latają sporadycznie, prawdopodobnie choć raz znalazły się na lotniskach takich jak Londyn Heathrow, Stambuł czy Dubai International. To właśnie tego typu porty pełnią rolę globalnych węzłów komunikacyjnych, przez które każdego roku przewijają się dziesiątki milionów pasażerów. Jednak układ sił w światowym lotnictwie nie jest stały. W najbliższych latach do tej elitarnej grupy dołączą nowe megaprojekty – budowane od podstaw lotniska i rozbudowywane porty, które mają nie tylko odciążyć istniejącą infrastrukturę, lecz także zmienić sposób planowania tras, przesiadek i całych podróży międzykontynentalnych. Największe przyszłe węzły lotnicze w Europie i w Afryce Nowe porty lotnicze mają potencjał, by w nadchodzącej dekadzie znacząco przestawić mapę globalnych połączeń lotniczych. W Europie jednym z najbardziej ambitnych projektów jest Port Polska – wcześniej znany jako Centralny Port Komunikacyjny (CPK). Planowany na lata 2030–2032, ma powstać między Warszawą a Łodzią i stać się nie tylko lotniskiem, ale także kluczowym węzłem multimodalnym dla całego kontynentu. Serce inwestycji stanowić będą dwa pasy startowe, które umożliwią obsługę około 40 milionów pasażerów rocznie, co z miejsca uplasuje Port Polska wśród największych lotnisk Europy. Projekt obejmuje również rozbudowaną infrastrukturę kolejową: nowoczesny dworzec połączy port lotniczy z największymi miastami (w tym Krakowem, Gdańskiem czy Wrocławiem) za sprawą szybkich połączeń kolejowych. Brytyjskie studio architektoniczne Foster + Partners odpowiada za koncepcję wizualną i funkcjonalną całego kompleksu, który ma stać się nową wizytówką transportową Polski i regionu środkowoeuropejskiego. Równolegle na innym kontynencie realizowany jest równie spektakularny projekt: Międzynarodowy port lotniczy Bishoftu w Etiopii, położony około 40 km na południe od Addis Abeby. To jedna z największych inwestycji infrastrukturalnych w Afryce, a jej pierwszy etap ma być ukończony już do 2030 roku. Lotnisko, zaprojektowane przez cenione studio Zaha Hadid Architects, ma obsłużyć 60 milionów pasażerów rocznie, z możliwościami rozbudowy do nawet 110 milionów w kolejnych fazach realizacji. Podobnie jak Port Polska, port w Bishoftu stanie się węzłem multimodalnym: planowane są połączenia szybkiej kolei, które zintegrują nowy port z stolicą i funkcjonującym obecnie lotniskiem w Addis Abebie, znacznie usprawniając przepływ pasażerów i towarów. W efekcie oba projekty – choć realizowane w zupełnie innych częściach świata – pokazują, jak dynamicznie zmienia się globalna infrastruktura lotnicza. Nowe huby nie tylko zwiększą przepustowość i komfort podróży, ale także wzmocnią pozycję swoich krajów jako kluczowych punktów przesiadkowych na międzynarodowej siatce połączeń. Nowe lotnicze huby w regionie Zatoki Perskiej i Bliskiego Wschodu W najbliższej dekadzie region Bliskiego Wschodu ma szansę całkowicie przedefiniować swoją rolę w globalnej siatce połączeń lotniczych, dzięki kilku ogromnym inwestycjom infrastrukturalnym. Obecnie Dubaj jest jednym z najbardziej ruchliwych lotnisk na świecie – według danych OAG międzynarodowy port lotniczy w Zjednoczonych Emiratach Arabskich zajmuje drugie miejsce pod względem liczby pasażerów. Jednak już wkrótce jego dominację mogą przejąć nowe ogromne węzły komunikacyjne. Jednym z najważniejszych jest Dubai World Central Al Maktoum (DWC) – port, który dziś obsługuje nieco ponad milion pasażerów rocznie, ale w ramach planów rozbudowy ma stać się największym lotniskiem na świecie. Projekt zakłada budowę pięciu pasów startowych i możliwość obsługi nawet 150 milionów pasażerów rocznie, co już teraz czyni go jednym z najbardziej ambitnych projektów lotniskowych na świecie. Podczas Dubai Airshow 2024 dyrektor generalny Dubai Airports, Paul Griffiths, potwierdził, że transformacja DWC ma zostać sfinalizowana około 2032 roku, co przesunie główny węzeł komunikacyjny z obecnego lotniska w Dubaju właśnie do Al Maktoum. Rywalizacja o pozycję globalnego hubu nie ogranicza się jednak tylko do ZEA. W sąsiedniej Arabii Saudyjskiej również powstają gigantyczne lotnicze projekty, które mogą znacząco wpłynąć na przyszłość podróży lotniczych międzykontynentalnych. Obecny port lotniczy im. Króla Fahda w Rijadzie jest największym lotniskiem świata pod względem powierzchni – jego kompleks zajmuje około 780 km², a w 2024 roku obsłużył blisko 12,8 miliona pasażerów. Plany ekspansji są jednak o wiele większe: władze kraju liczą, że liczba pasażerów wzrośnie niemal dziesięciokrotnie do 120 milionów rocznie już do 2030 roku, dzięki budowie nowego Międzynarodowego portu lotniczego im. Króla Salmana. Ten ambitny projekt przewiduje sześć równoległych pasów startowych i docelową przepustowość aż 185 milionów pasażerów rocznie do 2050 roku. Razem te inwestycje – zarówno w Dubaju, jak i Rijadzie – pokazują, że Bliski Wschód inwestuje gigantyczne środki w przekształcenie swojego lotniczego potencjału, kreując konkurencję dla dzisiejszych największych europejskich oraz azjatyckich hubów i przyciągając globalny ruch tranzytowy z całego świata. Źródło: Euronews Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
W Arabii Saudyjskiej odkryto mumie gepardów. Teraz pomogą wskrzesić gatunek
Naukowcy odkryli w saudyjskich jaskiniach naturalnie zmumifikowane gepardy, które spoczywały tam przez tysiące lat. Te niezwykłe znaleziska są genetycznymi kapsułami czasu, która rzucają nowe światło na historię tych wielkich kotów. Dzięki nim rodzi się nadzieja na ponowne wprowadzenie tych drapieżników do środowiska naturalnego.
Gepardy (Acinonyx jubatus) zamieszkują obecnie jedynie 9% swojego historycznego obszaru występowania na świecie. Globalna populacja tych drapieżników drastycznie spada przez niszczenie ich siedlisk i nielegalny handel. Podgatunek azjatycki jest krytycznie zagrożony, a na wolności w Iranie pozostało zaledwie 50–70 osobników. Około 60% dzikich gepardów stanowią obecnie osobniki z podgatunku południowoafrykańskiego. W wielu regionach, w tym na Półwyspie Arabskim, gatunek ten został uznany za lokalnie wymarły. To właśnie tego ostatniego podgatunku dotyczy poniższa niezwykła historia. Mumie nie tylko w Egipcie Wszystko zaczęło się od znaleziska dokonanego w północnej Arabii Saudyjskiej w czasie wypraw naukowych przeprowadzonych w 2022 i 2023 roku. Wówczas udało się znaleźć siedem zmumifikowanych gepardów w jaskiniach na północy tego kraju. Badacze opisują to znalezisko jako przypadkowe, bo dokonane podczas inwentaryzacji fauny w jaskiniach. Do pierwszej jaskini, w której znajdowała się większość szczątków gepardów, naukowcy dostali się przez 16-metrowy lej krasowy. Było to spore wyzwanie. Z datowania radiowęglowego wynika, że najstarsze z tych zwierząt żyły około 4200 lat temu. Wykonano też badania ich materiału genetycznego. Wyniki analiz opublikowano właśnie na łamach czasopisma „Communications Earth & Environment”. Największa grupa badaczy pochodzi z Arabii Saudyjskiej, ale znalazł się wśród autorów też prof. Francesco Maria Galassi afiliowany w Katedrze Antropologii Wydziału Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Łódzkiego. Co geny mówią o mumiach gepardów? Badania genetyczne mumii gepardów wykazały, że na Półwyspie Arabskim żyły w przeszłości co najmniej dwa różne podgatunki tych zwierząt. Wiemy to, bo naukowcom udało się po raz pierwszy w historii zsekwencjonować pełny genom naturalnie zmumifikowanych wielkich kotów. Analiza najmłodszego okazu sprzed około 130 lat potwierdziła jego bliskie pokrewieństwo z gepardem azjatyckim. Starsze szczątki, pochodzące sprzed kilku tysięcy lat, okazały się genetycznie najbliższe gepardom z Afryki Północno-Zachodniej. Interesującym wynikiem jest fakt, że choć jądrowe DNA starszych kotów wskazuje na Afrykę, to ich DNA mitochondrialne łączy je z linią azjatycką. Wyniki te obalają wcześniejsze przekonanie, że w Arabii Saudyjskiej występował wyłącznie podgatunek azjatycki. DNA z mumii na pomoc gatunkowi Wykrycie różnorodności gatunkowej wśród mumii oznacza, że do reintrodukcji tych zwierząt do środowiska można teraz wykorzystać szerszą pulę genetyczną zwierząt. Wcześniej błędnie sądzono, że pasuje tu wyłącznie krytycznie zagrożony podgatunek azjatycki. Teraz wiemy, że genetycznie pasują w rejonie Półwyspu Arabskiego także gepardy z Afryki Północno-Zachodniej. A większa dostępność różnych osobników sprawia, że plany powrotu są bardziej realne. Takie podejście do tematu stanowi przykład nowoczesnego modelu planowania ochrony dla wielu gatunków dzikich zwierząt. Źródło: Communications Earth & Environment Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
Archeolodzy na tropie starożytnych zapachów. Tak pachniała Arabia 2 tysiące lat temu
W suchych krajobrazach starożytnej Arabii powietrze było często wypełnione bogatym, intensywnym zapachem różnych substancji aromatycznych. Z nowych badań wynika, że kadzidła były używane nie tylko w świątyniach, ale także w domach mieszkalnych ponad 2 tysiące lat temu.
Półwysep Arabski i generalnie świat arabski często kojarzony jest z gwarnymi targami, na których można zakupić przeróżne aromatyczne przyprawy, ale też substancje zapachowe, w tym kadzidła. Ale od kiedy w tym rejonie świata zaczęto stosować różnorakie wonności? Czy stosując metody archeologiczne jesteśmy w stanie się tego dowiedzieć? Okazuje się, że odpowiedź na to pytanie – przynajmniej częściowo – jest twierdząca. Wyniki różnych analiz na ten temat ukazały się właśnie w tomie „Scents of Arabia: Interdisciplinary Approaches to Ancient Olfactory Worlds”. Węszący archeolodzy na tropie Archeolodzy przeanalizowali dane dotyczące wonności z kilku stanowisk archeologicznych na Półwyspie Arabskim, głównie z Arabii Saudyjskiej, ale też z Omanu czy Zjednoczonych Emiratów Arabskich. W tych czasach do takich badań nie wystarczy jednak tylko sprawny nos. Naukowcy użyli zaawansowanych metod: profilowanie metaboliczne – to archeologia biomolekularna. Pomaga ono identyfikować małe cząsteczki, które są unikatowymi biomarkerami dla określonych roślin, takich jak żywice; chromatografia gazowa sprzężona ze spektrometrią mas – jest to kluczowa technika chemiczna używana do analizy. Umożliwia rozpoznanie substancji organicznych poprzez ich rozdzielenie i identyfikację na podstawie masy cząsteczkowej; wysokosprawna chromatografia cieczowa sprzężona z tandemową spektrometrią mas – to kolejna zaawansowana technika biomolekularna. Jest ona bardzo czuła, co pozwala wykryć małe ilości związków, takich jak kwasy bosweliowe (markery kadzidła olibanowego) w próbkach archeologicznych. Co epoka, to inny zapach Interesujących wyników dostarczyły badania z Oazy Taymāʾ (północno-zachodnia Arabia Saudyjska). Analiza pozostałości kadzideł wykazała, że rodzaje używanych żywic zmieniały się w czasie. Najpierw w środkowej epoce brązu palono żywice iglaste, np. sosny. Potem, we wczesnej epoce żelaza, pojawiła się żywica z drzew typu Pistacia. A od drugiej połowy I tysiąclecia p.n.e. dominowało olibanum (żywica Boswellia), popularne do naszych czasów. Wykryto je nawet w zwykłych domach i magazynach, a nie tylko w świątyniach. To sugeruje, że mieszkańcy Taymāʾ byli aktywnymi konsumentami luksusowych towarów, które mogły być u nich tańsze niż np. w Rzymie. Z kolei na nekropoli w tej oazie w grobowcach z epoki żelaza (IX–V w. p.n.e.) znaleziono specjalne mieszanki aromatyczne. Głównym składnikiem była żywica typu Commiphora (jak mirra lub bdelium – ta ostatnia jest wymieniana w Biblii). Takie mieszanki te były używane wyłącznie w kontekstach pogrzebowych. Archeolodzy przypuszczają, że Commiphora miała właściwości antybakteryjne i pomagała maskować zapachy rozkładu. Aromaty roznoszone na dalekie odległości Archeolodzy zauważają w opublikowanym tomie, że aromatyczne substancje były eksportowane z Półwyspu Arabskiego do pobliskiej Mezopotamii. Tam szczególnie ceniono sobie bdelium. Na przykład asyryjski król Aszurbanipal otrzymał ogromną ilość bdelium jako daninę. Pochodziło ono prawdopodobnie z Dilmun (Bahrajn) lub z Omanu. Wiemy też, że Sargon II otrzymywał bardzo różne substancje aromatyczne z Arabii jako trybut władców tego regionu. Największe królestwo południowej Arabii, Saba, było głównym państwem handlującym olibanum i mirrą. Królowie Saby (XI–III wiek p.n.e.) składali daniny Asyrii. Aromatyczne substancje były bardzo ważne dla działalności świątyń w Mezopotamii. To za pomocą kadzideł można było zapewnić „most” pomiędzy światem śmiertelników z bóstwami. Źródło: Scents of Arabia: Interdisciplinary Approaches to Ancient Olfactory Worlds, red. Arnulf Hausleiter, Barbara Huber, Archaeopress Archaeology, Archaeopress 2025 Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
Gdzie najlepiej żyje się miliarderom? Rządy prześcigają się w oferowaniu im przywilejów
Miliarderzy i multimilionerzy stali się celem globalnej rywalizacji. Państwa na całym świecie prześcigają się w tworzeniu korzystnych programów podatkowych, wizowych i inwestycyjnych, które mają przyciągnąć najbogatszych rezydentów. Efekt? Powstaje mapa świata, na której wyraźnie widać kraje najbardziej przyjazne dla superbogatych.
Superbogaci, czyli osoby dysponujące majątkiem wartym co najmniej 30 milionów dolarów, stanowią niewielki odsetek populacji, ale ich decyzje inwestycyjne potrafią wpływać na całe gospodarki. Nic dziwnego, że coraz więcej państw stara się ich przyciągnąć, wprowadzając preferencyjne systemy podatkowe, specjalne programy rezydencyjne i zachęty do transferu kapitału. W efekcie powstała swoista mapa miejsc, które oferują najkorzystniejsze warunki dla najbogatszych. Gdzie zatem żyje im się najlepiej i jakie strategie stosują rządy, by przyciągnąć tę elitarną grupę? Gdzie najbogatsi czują się najlepiej? Oman numerem jeden Najnowsze badanie sklasyfikowało państwa, które oferują najwięcej zachęt dla superbogatych, wykorzystując tzw. Wskaźnik Komfortu Bogactwa, czyli złożony indeks oparty na różnych zmiennych, źródłach i parametrach. Pod uwagę wzięto siedem kluczowych kryteriów: poziom bezpieczeństwa, jakość życia, wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych, obciążenia podatkowe związane z zyskami kapitałowymi z inwestycji finansowych i nieruchomości, podatki od spadków i darowizn, koszty utrzymania, a także dostępność specjalnych programów wizowych lub rezydencyjnych dla osób o wysokich dochodach. Finalnie na czele zestawienia znalazł się Oman – kraj Półwyspu Arabskiego, który łączy wysoki poziom bezpieczeństwa i dobrą jakość życia z wyjątkowo niskimi podatkami oraz atrakcyjnymi programami dla zamożnych rezydentów. Niskie koszty życia w porównaniu z innymi rajami podatkowymi sprawiają, że Oman wyrasta na lidera globalnej konkurencji o względy superbogatych. Za nim w rankingu uplasowały się Andora (niewielkie księstwo między Francją a Hiszpanią), a także Katar i Brunei, które w Azji Południowo-Wschodniej od lat budują wizerunek bezpiecznych i zamożnych państw. Analiza wskazała również, że Zjednoczone Emiraty Arabskie oraz Arabia Saudyjska przyciągają superbogatych nie tylko dzięki korzystnym systemom podatkowym, lecz także niższym kosztom życia w porównaniu ze średnią zachodnią. Co ciekawe, w pierwszej dziesiątce znalazły się tylko dwa kraje europejskie – Estonia i Luksemburg, które łączą stabilność gospodarczą z atrakcyjnymi warunkami podatkowymi. Zestawienie zamykają Bahrajn (kolejny gracz z Półwyspu Arabskiego) oraz Wyspa Man, czyli autonomiczne terytorium Zjednoczonego Królestwa na Morzu Irlandzkim, od lat znane z przyjaznych rozwiązań dla inwestorów. Koniec złotych wiz w Europie. Dlaczego programy dla bogaczy budzą kontrowersje? Warto wspomnieć, że jednym z najbardziej kontrowersyjnych narzędzi przyciągania kapitału zagranicznego jest praktyka tzw. „złotych wiz”, czyli przyznawania obywatelstwa w zamian za znaczne inwestycje. Choć mechanizm ten początkowo funkcjonował w wielu krajach europejskich, z czasem zaczął budzić poważne zastrzeżenia. Przykładem są Węgry, które do 2017 roku zezwalały cudzoziemcom na uzyskanie specjalnych zezwoleń na co najmniej pięć lat w zamian za zakup obligacji rządowych o wartości powyżej 250 tys. euro. Łącznie z tej możliwości skorzystało około 20 tys. osób, głównie z Chin, Rosji i krajów arabskich, w tym Syrii. Problem w tym, że wśród beneficjentów znaleźli się także ludzie powiązani z przestępczością zorganizowaną oraz osoby objęte sankcjami UE i USA, jak Dmitrij Pawłow (były przywódca jednej z moskiewskich grup przestępczych) czy krewni Siergieja Naryszkina, szefa rosyjskich służb wywiadowczych. Ominięcie standardowych procedur wizowych sprawiło, że program ten uznano za zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego i europejskiego oraz narzędzie sprzyjające praniu pieniędzy. Podobna krytyka dotknęła Maltę, gdzie program „złotych paszportów” obowiązywał od 2015 roku i przyniósł państwu 1,4 mld euro. Minimalna inwestycja wynosiła 600 tys. euro i wymagała zamieszkania na wyspie. W lipcu br., po orzeczeniu Trybunału Sprawiedliwości UE, rząd Malty oficjalnie zakończył kontrowersyjny system, uznany za niezgodny z prawem. Zostanie on zastąpiony nowym mechanizmem, który ma bardziej selektywny charakter – obywatelstwo będą mogły otrzymać osoby wnoszące istotny wkład w naukę, kulturę, gospodarkę czy rynek pracy. Ostateczną decyzję podejmować będzie specjalna komisja, co ma zwiększyć transparentność i ograniczyć ryzyko nadużyć. Źródło: NSS Magazine Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Most Mojżesza połączy Afrykę z Azją. Oficjalna nazwa konstrukcji brzmi inaczej
W miejscu, gdzie według Biblii Mojżesz rozdzielił wody, ma powstać konstrukcja, która połączy narody. Kto za nią stoi i dlaczego właśnie teraz jest to możliwe?
Spis treści: Most połączy Egipt z Arabią Saudyjską Międzykontynentalna konstrukcja To nie będzie najdłuższy most na świecie, ale w tym przypadku nie rozmiar ma znacznie, a lokalizacja. Projekt budowy mostu nad Morzem Czerwonym nareszcie wchodzi w decydującą fazę. Przypomnijmy, że planowana od lat konstrukcja połączy Egipt z Arabią Saudyjską. Jak poinformował egipski minister transportu, „Most Mojżesza” ma kosztować ok. 4 miliardy dolarów. Budowę w całości sfinansuje Królestwo Arabii Saudyjskiej. Most połączy Egipt z Arabią Saudyjską Most będzie przebiegać przez Cieśninę Tirańską. Tym samym połączy Szarm el-Szejk w Egipcie z saudyjskim Ras Hamid. Inwestycja ma ogromne znaczenie nie tylko gospodarcze i strategiczne, ale też symboliczne. Choć oficjalnie konstrukcja ma nosić imię saudyjskiego króla Salmana ibn Abd al-Aziza, w przestrzeni publicznej przyjęła się nazwa „Most Mojżesza”. Według Biblii Mojżesz prowadził Izraelitów przez Morze Czerwone właśnie w tym rejonie. Konstrukcja wpisuje się w ambitną wizję rozwoju regionu. Będzie wspierać projekt NEOM. Chodzi o futurystyczne miasto budowane w północno-zachodniej Arabii Saudyjskiej. Szacuje się, że realizacja projektu pochłonie 500 miliardów dolarów. Mimo licznych kontrowersji związanych m.in. z prawami człowieka NEOM jest zapowiadane jako globalne centrum innowacji i nowoczesnych technologii. Pierwotny projekt przewiduje klasyczny most, ale niewykluczone jest także rozwiązanie tunelowe. Za drugą opcją stoją argumenty logistyczne i ekologiczne. Inwestycja ma znacząco zwiększyć ruch turystyczny i pielgrzymkowy. Będzie to nowa lądowa trasa do Mekki. Według wstępnych szacunków skorzysta z niej ponad milion pielgrzymów rocznie. Międzykontynentalna konstrukcja To nie pierwsze podejście do budowy przeprawy przez Morze Czerwone. Plany powstania mostu między Egiptem a Arabią Saudyjską pojawiały się już w 1988 roku. Były jednak wielokrotnie wstrzymywane z powodów politycznych i strategicznych. Przy obecnych warunkach geopolitycznych i gotowości finansowej Arabii Saudyjskiej, projekt nabiera realnych kształtów. Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, budowa ruszy w najbliższym czasie. Nie będzie to pierwszy międzykontynentalny most na świecie. Podobne konstrukcje już istnieją, na przykład mosty w Stambule – Bosforski, Fatih Sultan Mehmet i Yavuz Sultan Selim. Łączą one europejskie i azjatyckie części Turcji. Źródło: Business Insider Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Starożytne kadzielnice wypełnione narkotykiem. Niezwykłe odkrycie z Arabii Saudyjskiej
Najstarsze ślady stosowania ruty syryjskiej znaleźli archeolodzy na terenie Arabii Saudyjskiej. Ta psychoaktywna roślina służyła do okadzania domostw już 2500 lat temu. Miała też odganiać złe duchy.
Spis treści: Ruta syryjska – panaceum? Tradycja mająca wiele tysięcy lat Ludzie stosowali substancje odurzające już wiele tysięcy lat temu. Archeolodzy znaleźli dowody na używanie opium w Europie już 5700 lat p.n.e. Nasiona marihuany znane są ze stanowisk archeologicznych na terenie Azji datowanych na ponad 8000 lat p.n.e. Motywacje do ich zażywania były i są różne, np. uśmierzanie bólu czy dodawanie sobie odwagi. Ale jest też jeszcze inna, bardzo praktyczna możliwość. Ruta syryjska – panaceum? Dwie ekspertki: dr Barbara Huber (Instytut Geoantropologii Maxa Plancka) i prof. Marta Luciani (Uniwersytet Wiedeński) wykonały specjalistyczne analizy kilku naczyń ceramicznych ze starożytnej osady Qurayyah w północno-zachodniej Arabii Saudyjskiej. Wyniki opublikowały na łamach „Communications Biology”. Badaczki skupiły się na płaskich naczyniach, w których wnętrzu zachowały się ślady czarnej, organicznej substancji. Aby poznać skład szczątków organicznych, zastosowano nowoczesne analizy biomolekularne: wysokosprawną chromatografię cieczową z tandemową spektrometrią mas. Okazało się, że były to pozostałości po spopielonej roślinie – rucie syryjskiej (łac. Peganum harmala). Oznacza to – zdaniem ekspertek – że roślina ta była świadomie używana do okadzania już 2700 lat temu, bo z tego okresu pochodzi osada, na której znaleziono naczynia. Ich zdaniem starożytni mieszkańcy Arabii Saudyjskiej wdychając dym, korzystali z właściwości antybakteryjnych, psychoaktywnych i terapeutycznych ruty syryjskiej. Tradycja mająca wiele tysięcy lat Wygląda na to, że w tym rejonie świata ludzie korzystali z ruty syryjskiej (lub innych analogicznych substancji) jeszcze wcześniej. Podobną kadzielnicę znaleziono na cmentarzysku tej osady – ma 4 tysiące lat. Ale nie wykonano ekspertyz jej powierzchni, chociaż kształt jest zbliżony do tych późniejszych. Co ciekawe, ruta syryjska jest nadal stosowana w tym regionie w tradycyjnej medycynie i praktykach fumigacji gospodarstw domowych. Warto jednak zaznaczyć, że w Polsce jest to roślina zakazana i uważana za środek odurzający. – Nasze odkrycia stanowią chemiczny dowód na najwcześniejsze znane spalanie harmalu (ruty syryjskiej – przyp. red.) nie tylko w Arabii, ale na całym świecie – mówi dr Barbara Huber, główna autorka badania. – Te ustalenia rzucają światło na to, w jaki sposób starożytne społeczności korzystały z tradycyjnej wiedzy o roślinach i lokalnej farmakopei („listy” leków – przyp. red,), aby dbać o swoje zdrowie, oczyszczać przestrzenie i potencjalnie wywoływać efekty psychoaktywne – dodała. Źródło: Communications Biology Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Na pustyniach Namibii, Omanu i Arabii Saudyjskiej znaleziono ślady po nieznanym mikroorganizmie. Żył w marmurze
Równoległe rowki, które przecinają kawałki skał, nie powstały na skutek procesów geologicznych. Pozostawił je tajemniczy organizm, którego nie zna nauka. Nie wiadomo, czy wciąż żyje, czy też wymarł miliony lat temu.
W tym artykule: Co znaleziono w kawałkach marmuru Fenomen, za którym może stać nieznane życie Czy nieznany mikroorganizm jeszcze istnieje? Cees Passchier jest geologiem z Uniwersytetu Johannesa Gutenberga w Moguncji. Od 25 lat prowadzi badania terenowe w Namibii. Interesują go najstarsze formacje skalne, aż z okresu prekambryjskiego. Czyli od 4,5 mld do 542 mln lat temu. – Analizujemy strukturę skał, aby dowiedzieć się, jak kontynenty utworzyły superkontynent Gondwanę – wyjaśnia Passchier. Było to ok. 500 do 600 milionów lat temu. W tamtym szczególnym okresie powstawały również ziemskie zasoby marmuru – z osadów węglanowych, które formowały się w prehistorycznych oceanach, a następnie pod wpływem temperatury i ciśnienia przeobrażały w cenną skałę metamorficzną. Właśnie w czasie badania marmuru naukowiec wraz z zespołem zauważył coś nietypowego. – Dostrzegliśmy dziwne struktury w marmurze, które nie były efektem zjawisk geologicznych – wspomina geolog. Co znaleziono w kawałkach skał Zamiast wygładzonych na skutek erozji powierzchni naukowcy spostrzegli w marmurze niewielkie kanaliki. Miały tylko pół milimetra szerokości, za to aż do trzech centymetrów długości. Były ustawione równolegle jeden obok drugiego, tworząc pasma długości nawet trzech metrów. Na krawędziach marmuru odkładał się kalcyt. Po raz pierwszy prof. Passchier zauważył ten fenomen 15 lat temu w Namibii. Następnie na skały z takimi samymi kanalikami natknął się w Omanie i Arabii Saudyjskiej. W Omanie znajdowały się w wapieniu, natomiast na pustyniach Arabii Saudyjskiej – w marmurze, tak samo jak w Namibii. Passchier zainteresował sprawą innych badaczy, m.in. Trudy Wassenaar, szefową instytutu Molecular Microbiology and Genomics Consultants. Wspólnie doszli do wniosku, że kanaliki musiał utworzyć jakiś nieznany nauce mikroorganizm. Fenomen, za którym może stać nieznane życie Co ciekawe, niewielkie rowki nie były puste. Wypełniał je proszek, który okazał się czystym węglanem wapnia. Naukowcy podejrzewają, że ten proszek to pozostałość po poszukiwaniu przez nieznaną formę życia potrzebnych jej do funkcjonowania pierwiastków. Niestety, nie znaleziono nic poza nim. Wiek kanalików został oszacowany na milion–dwa miliony lat. To za długo, by w skałach zachowały się ślady DNA albo jakichkolwiek białek. Jak mówi Passchier, nietypowe struktury powstały nie na pustyni, ale w znacznie wilgotniejszym klimacie. Za ich uformowaniem stały najprawdopodobniej tzw. endolity – organizmy, które żyją wewnątrz skalnych porów. Mogą to być bakterie, grzyby, porosty czy archeony. Często występują na pustyniach, a energię i środki odżywcze czerpią właśnie ze skał. Czy nieznany mikroorganizm jeszcze istnieje? – To, co jest tak ekscytujące w naszym odkryciu, to fakt, że nie wiemy, jaki to endolityczny mikroorganizm – przyznaje Cees Passchier. Możliwe, że to zupełnie nieznana forma życia. Nie jest pewne, czy wymarła, czy też to jeden z żyjących gatunków, o którego istnieniu jeszcze nie wiemy. Co jest pewne? Passchier stwierdził, że organizmy te musiały radzić sobie bez światła, ponieważ kanaliki znajdują się głęboko w skałach. Naukowiec ma nadzieję, że specjaliści od organizmów endolitycznych w przyszłości przyjrzą się odkrytemu przez niego zjawisku. – Ta forma życia może być ważna dla globalnego obiegu węgla – zauważa badacz. Nie jest wykluczone, że miała wpływ na bilans węglowy planety, tak ważny dla przyszłości ziemskiego klimatu. Źródła: Geomicrobiology Journal, phys.org Nasza autorka Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Autorka powieści z gatunku fantastyki naukowej, ostatnio wydała „Płomień” i „Wściek”.
Tak wyglądało jedno z najstarszych miast północnej Arabii. Otaczały je rozległe fortyfikacje
Archeolodzy odkryli w Arabii Saudyjskiej jedno z najstarszych miast w tym rejonie świata. Istniało przez prawie tysiąc lat, a powstało około 2400 lat p.n.e. Jego obecność oznaczała rewolucję w sposobie życia.
Spis treści: Biała plama na archeologicznej mapie Bliskiego Wschodu Miasto w oazie otoczonej przez mur Jak wyglądało miasto sprzed tysiącleci i kto w nim mieszkał? Najstarsze miasta znane są obszaru Bliskiego Wschodu mają nawet 10 tysięcy lat. Jednak pierwsze ośrodki miejskie, które są związane z cywilizacjami egipską czy sumeryjską w tym rejonie świata, pochodzą z IV tysiąclecia p.n.e. To tam wykształciło się pismo, społeczności cechowała stratyfikacja społeczna – pojawili się władcy i zorganizowany stan kapłański. A jak sytuacja wyglądała na Półwyspie Arabskim, w jego interiorze, czyli na południowy zachód od rzek Tygrys i Eufrat, gdzie położona była Mezopotamia? Biała plama na archeologicznej mapie Bliskiego Wschodu Teren północnej Arabii, który obecnie wchodzi w granicę Arabii Saudyjskiej, przez wiele lat był niemal zupełnie nierozpoznany przez archeologów. Dopiero badania w ostatnich dwudziestu latach przyniosło mnóstwo nowych informacji na temat tego obszaru. Jedną z zagadek było to, kiedy zaczęły powstawać tam pierwsze miasta. Długo sądzono, że stało się to dopiero w II tysiącleciu p.n.e. Wcześniej mobilni nomadzi mieli wznosić tam jedynie grobowce w formie konstrukcji megalitycznych, ale mieszkać w obozowiskach. Wykopaliska prowadzone w ostatnich latach przyniosły masę nowych informacji i zweryfikowały ten pogląd. Miasto w oazie otoczonej przez mur Na początku 2024 roku zespół naukowców z francuskiego Narodowego Centrum Badań Naukowych (CNRS) i Komisji Królewskiej ds. Al-'Ula ogłosił ważne odkrycie archeologiczne. Były to pozostałości po fortyfikacjach, które w całości otaczały oazę Chajbar. Miejsce to położone jest około 150 km na północ do Medyny. Mury otaczały obszar o powierzchni blisko 1100 hektarów. Ta wielka konstrukcja zachowała się do dziś tylko częściowo, a jej przebieg namierzono również dzięki zdjęciom lotniczym. Teraz badacze ogłosili na łamach czasopisma „PLOS One”, że udało im się zlokalizować w rejonie al-Natah, w obrębie murów otaczających oazę, miasto sprzed 4500 lat. Jak wyglądało miasto sprzed tysiącleci i kto w nim mieszkał? Miasto zajmowało około 2,6 hektara, zatem nie było zbyt duże. Składało się z dwóch „dzielnic”: centralnej i mieszkalnej otoczonej wałami obronnymi. Ta pierwsza była nieco wyżej położona. Zachowały się tam dwa czworoboczne budynki. Pełniły zapewne ważną rolę i jak piszą autorzy, mógł to być „dominujący ośrodek strategiczny i polityczny dla całego terenu”. W części mieszkalnej znaleziono sporo fragmentów naczyń ceramicznych i kamienie żarnowe. Udało się też namierzyć nekropolię. Zdaniem archeologów z pochówków wynika, że można mówić o stratyfikacji społecznej. W południowej części fortyfikacji znajdowały się dwie wieże obronne. Miasto było zamieszkiwane przez około 500 osób. Zarówno jego wielkość i rozplanowanie są zbliżone do innych podobnych stanowisk archeologicznych w północnej Arabii. Miasto istniało prawie tysiąc lat – od ok. 2400 lat p.n.e. do 1500 roku p.n.e. Wszystkie są zdecydowanie mniejsze i mniej złożone społeczno-politycznie niż równoczasowe miasta z Lewantu i Mezopotamii. Nowością w przypadku al-Natah jest jednak to – zdaniem badaczy – że nowo zlokalizowane miasto jest połączone z rozległą siecią wałów obronnych. – A to rodzi pytania o wczesny rozwój lokalnej urbanistyki – uważają odkrywcy. Odkrycia archeologiczne wskazują, że północna Arabia była usiana małymi ufortyfikowanymi miastami we wczesnej i środkowej epoce brązu. W Arabii bardzo długo, w porównaniu do innych obszarów Bliskiego Wschodu, utrzymywał się mobilny styl życia. Odkryte przez archeologów miasto to dowód na postępującą zmianę stylu życia – z typowo pasterskiego na bardziej osiadły. Niezbyt imponująca wielkość miast z tego okresu pokazuje, że był to okres przejściowy w ich rozwoju. Mimo w dużej mierze koczowniczego trybu życia ówcześni mieszkańcy północnej Arabii aktywnie uczestniczyli w dalekosiężnym handlu. Archeolodzy uzyskali dowody na to w postaci różnych surowców znalezionych na przykład w nowo zlokalizowanym mieście. Źródło: PLOS One. Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Czy kobieta może wypożyczyć auto w Arabii Saudyjskiej?
Arabia Saudyjska stosunkowo późno otworzyła swoje granice dla turystów. Z powodu rzadkich wizyt podróżników z Europy, wokół mieszkańców tego kraju narosło wiele mitów i uprzedzeń. W najnowszym odcinku Podcastu National Geographic Polska, Mateusz Łysiak rozmawia z Anną Małysą o najczęstszych stereotypach dotyczących Saudyjczyków.
Spis treści: Arabia Saudyjska otwiera się na turystów Arabia Saudyjska – czego nie wolno? Arabia Saudyjska otworzyła się na turystów dopiero we wrześniu 2019 roku. Właśnie wtedy wprowadzony został nowy system wiz turystycznych. Wcześniej wjazd do kraju dla podróżnych zza granicy był bardzo ograniczony. Arabię Saudyjską najczęściej odwiedzały osoby podróżujące służbowo, pracownicy dyplomatyczni i oczywiście pielgrzymi. Ograniczenia w turystyce miały chronić tradycyjną kulturę i wartości religijne Saudyjczyków. Arabia Saudyjska otwiera się na turystów Otwarcie na turystykę jest częścią planu „Vision 2030”, który ma na celu uniezależnienie gospodarki Arabii Saudyjskiej od ropy naftowej. Kraj chce przyciągać inwestycje zagraniczne i rozwijać nowe sektory gospodarki, w tym właśnie turystykę. Plan zakłada promowanie bardziej przystępnego wizerunku Arabii Saudyjskiej na arenie międzynarodowej. Coraz więcej biur podróży – również w Polsce – organizuje wycieczki objazdowe po Królestwie Arabii Saudyjskiej. Wyprawę można również zorganizować na własną rękę. Tak zrobiła Anna Małysa, znana w sieci jako Anka Śmietanka. Podróżniczka po raz pierwszy odwiedziła Arabię Saudyjską w listopadzie 2023 r. Mimo upałów – temperatury w miastach sięgały nawet 40 stopni Celsjusza – wie, że wróci do tego kraju. I to jeszcze w tym roku. Arabia Saudyjska – czego nie wolno? W najnowszym Podcaście National Geographic Polska Anna Małysa opowiada o swojej podróży na Bliski Wschód. Na dobry początek warto zmierzyć się z różnymi mitami o Saudyjczykach. Jedno z najczęściej zadawanych pytań dotyczy tego, czy turystki mogą wypożyczyć tam auto. Samochód jest najlepszym środkiem transportu po pustynnym kraju o powierzchni ponad 2 milionów kwadratowych. Kobiety planujące podróże do krajów, gdzie dominująca religią jest islam, zastanawia też, czy muszą nosić hijab lub abaję. W rozmowie z Mateuszem Łysiakiem Anna Małysa rozwiewa i te wątpliwości. Poza pogodą i kwestiami ubioru znaczącą różnicą między Arabią Saudyjską, a np. Polską jest to, że Saudyjczycy – tak jak większość muzułmanów – nie piją alkoholu. Chętnie sączą za to kawy i herbaty podawane z przyprawami, m.in. z kardamonem i cynamonem. Jeśli chodzi o kuchnię, dominują potrawy mięsne, co może być wyzwaniem dla wegetarian i wegan. – Ja wiem, jak ten kraj brzmi i z czym się kojarzy, ale podróżując na własną rękę, naprawdę jest to wachlarz przygód, emocji i doznań, które na nas czekają, więc totalnie polecam – podsumowuje podróżniczka. Więcej o tym, jak się przygotować do podróży po Arabii Saudyjskiej, czy przyda się nam strój kąpielowy oraz, jak zorganizować nocleg za grosze, dowiesz się, słuchając całego nagrania. Nowy odcinek Podcastu National Geographic jest dostępny na national-geographic.pl, na YouTube oraz na Spotify. Źródło: National Geographic Polska. Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Tajemnicze kamienne kręgi sprzed 7000 lat. Badania wykazały, że niegdyś zamieszkiwali je ludzie
Archeolodzy w zachodniej Arabii Saudyjskiej zidentyfikowali osiem kamiennych kręgów jako dawne domostwa. Badacze twierdzą, że wiele tysięcy lat temu w regionie tym znajdowała się dużych rozmiarów osada.
W tym artykule: Kamienne kręgi na zachodzie Arabii Saudyjskiej Technologia neolitycznych budowniczych Kim byli ludzie, którzy zamieszkiwali tę osadę? Ḥarrat Khaybar to pole wulkaniczne położone na zachodzie Arabii Saudyjskiej i na północ od miasta Medyna. Zajmuje powierzchnię około 12 tys. km². Ostatnia erupcja wulkanu w tym miejscu wydarzyła się między 600 a 700 rokiem n.e. To właśnie tutaj archeolodzy odnaleźli enigmatyczne konstrukcje kamienne, które datowane są na okres neolitu. Kamienne kręgi na zachodzie Arabii Saudyjskiej Odkrycie zostało opublikowane w czasopiśmie naukowym „Levant”. Odpowiada za nie zespół naukowców kierowany przez archeolożkę Jane McMahon z Uniwersytetu w Sydney. W ramach badań przeanalizowano 431 kamiennych kręgów w różnych miejscach, które zlokalizowane były blisko miasta Al-Ula. Wnioski z badania są następujące. Kręgi te były niegdyś budynkami mieszkalnymi lub schronami. Stojące kamienie są jedynie pozostałościami po większych ścianach, a budowle miały posiadać dachy. Naukowcy twierdzą, że najstarsze konstrukcje mają nawet 7000 lat.– Badanie to pokazuje, że mieszkańcy regionu byli bardziej zaawansowani technologicznie, niż wcześniej sądzono – napisali autorzy w oświadczeniu. Technologia neolitycznych budowniczych Konstrukcje miały być zbudowane z pionowo wzniesionych płyt kamiennych. Średnica kręgów wynosiła od czterech do ośmiu metrów. – Na zewnątrz znajdowały się dwa rzędy płyt, które prawdopodobnie służyły jako fundamenty dla drewnianych kolumn, być może wykonanych z delikatnego materiału, który podtrzymywał dach – twierdzą badacze. Centralna płyta, która znajdowała się wewnątrz kamiennego kręgu, była podstawą dla głównej drewnianej kolumny. – Ta cecha architektoniczna sugeruje, jak dobrze pradawni budowniczy zdawali sobie sprawę z rozkładu ciężaru. Oraz z tego, jak ważne jest wsparcie poszczególnych elementów architektonicznych, aby cała konstrukcja się nie zawaliła – twierdzi prof. McMahon. Ponadto wśród pozostałości niektórych kręgów archeolodzy odnaleźli kamienne narzędzia, a także szczątki różnych stworzeń. Dowody te sugerują, że dachy mogły być wykonane ze skór zwierzęcych. Ponadto podczas wykopalisk odkryto narzędzia związane z hodowlą zwierząt. W tym urządzenia, które mogły być wykorzystywane do strzyżenia wełny i uboju owiec – twierdzą archeolodzy. Kim byli ludzie, którzy zamieszkiwali tę osadę? Wewnątrz kręgów lub w bliskiej odległości od nich badacze znaleźli także różnorodne muszle. Wszystkie z nich pochodziły z Morza Czerwonego, które znajduje się około 120 km na zachód od stanowiska archeologicznego. Odkryto tam również proste ozdoby i bransoletki wykonane z piaskowca i wapienia. Archeolodzy odkryli w Arabii Saudyjskiej potężne fortyfikacje sprzed 4 tysięcy lat. Ich funkcja nie jest oczywista Blisko 15 km długości miały fortyfikacje, które 4 tysięcy lat temu otaczały całą oazę Chajbar na Półwyspie Arabskim. Jakie było ich zastosowanie? <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/archeolodzy-odkryli-potezne-fortyfikacje-sprzed-4-tysiecy-lat-ich-funkcja-nie-jest-oczywista-3a8291e.png" width="938" height="492" alt="Archeolodzy odkryli potężne fortyfikacje sprzed 4 tysięcy lat. Ich funkcja nie jest oczywista" title="Archeolodzy odkryli potężne fortyfikacje sprzed 4 tysięcy lat. Ich funkcja nie jest oczywista" /> – Te konstrukcje mogły być wykorzystywane do wszelkich działań. Wewnątrz znaleźliśmy dowody wytwarzania obiektów kamiennych, gotowania i jedzenia. A także zagubione i połamane narzędzia używane do obróbki skór zwierzęcych – powiedziała prof. McMahon. Oznacza to, że wiele z tych kamiennych struktur mogło pełnić funkcję domostw, ale w niektórych mogły się także odbywać wyłącznie prace rzemieślnicze. Zespół przyznał, że tezę o tym, iż kręgi niegdyś były budynkami mieszkalnymi, potwierdzają nie tylko obiekty odnalezione wewnątrz, ale także podobieństwa do starożytnych domów odkopanych w Jordanii. McMahon tłumaczy, że neolityczni mieszkańcy tego regionu nie byli wyłącznie pasterzami. Mieli wyrafinowaną architekturę, udomowili zwierzęta, które hodowali, a także wytwarzali misterne ozdoby, dekoracje i tworzyli praktyczne narzędzia. Liczba i wielkość tych kamiennych kręgów sugeruje, że mamy do czynienia z większą osadą, którą zamieszkiwało bardzo dużo osób. Źródło: Uniwersytet w Sydney. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Wszystkie kolory piasku. Poleciałem LOT-em do Arabii Saudyjskiej
W czerwcu Polskie Linie Lotnicze LOT zainaugurowały nowe stałe połączenie między Warszawą a Rijadem. Do stolicy Arabii Saudyjskiej wybrałem się w poszukiwaniu orientalnej kultury i nieziemskich krajobrazów.
W tym artykule: Nawet kieliszka alkoholu W poszukiwaniu początków cywilizacji arabskiej Islam dla początkujących Co zjeść w Rijadzie? Zwiedzanie Rijadu Jak dolecieć do Arabii Saudyjskiej Monotonnie falujące gorące powietrze potęguje niesamowity widok. Mrużę powieki, starając się widzieć wyraźniej, ale to błąd bo kropla słonego potu szybko znajduje drogę do oka. Ognisty kolor zachodzącego słońca powoli zalewa każdy element nieziemskiej scenografii. Jest 46 st. C w cieniu, ale ja stoję jak zamurowany bojąc się stracić choćby sekundę tego spektaklu. – Welcome to Saudi! – donośny głos Jasira wyrywa mnie z letargu. – Wiedziałem że zaniemówisz z wrażenia. Nawet kieliszka alkoholu Saudyjczycy nazwali to miejsce „Krawędzią świata” i nie ma w tym przesady. Metr przede mną kamienista ziemia urywa się nagle, aby ponad 300 metrów niżej tworzyć płaską, niekończącą się pustynię. Wiele milionów lat temu było tu morze. Dzisiaj – stojąc na klifach gór Dżabal Tuwajk – można podziwiać pustynię w całej okazałości. Nieliczne drzewa akacjowe i wyschnięte koryta rzek urozmaicają krajobraz, który w promieniach zachodzącego słońca mieni się złotymi kolorami. To miejsce tylko fragment ogromnego pustynnego płaskowyżu Nadżd. Brakuje tu stałych rzek, a na nielicznych oazach uprawiane są palmy daktylowe i drzewa cytrusowe. Jest godzina 18, a temperatura osiąga niewyobrażalne dla Europejczyka 46 st. C. Chociaż terenowym autem można podjechać prawie pod krawędź klifu, niezbędnym ekwipunkiem jest czapka z daszkiem, koszula zasłaniająca ramiona i woda. Dużo wody. Wjazd na teren parku jest bezpłatny, ale po zmroku bramki wjazdowe są zamykane. Do Rijadu mamy około 120 km. Droga zajmuje nam prawie 2 godziny które wykorzystuję na rozmowę z Jasirem. Jest moim kierowcą i kopalnią niezbędnej wiedzy. Do zwiedzania Arabii Saudyjskiej trzeba się bowiem przygotować. Obowiązują tu zasady, których łamać naprawdę nie warto. – Nawet kieliszka wina do obiadu? – dopytuję z niedowierzaniem. – Żadnego alkoholu. Nie wolno sprzedawać i spożywać. Zakaz dotyczy każdego, nawet turystów. Za jego złamanie grożą wysokie kary. To samo dotyczy wieprzowiny. Zakazane są także publiczne tańce i muzyka. No i pamiętaj o tym żeby nie robić zdjęć saudyjskim kobietom. Prawo muzułmańskie, czyli szariat, jest podstawą ustroju prawnego. Musisz o tym pamiętać. W poszukiwaniu początków cywilizacji arabskiej Twierdza Al Masmak już z daleka robi spore wrażenie. Wielopiętrowa budowla w samym centrum Rijadu jest pozbawiona okien, za to wszędzie widać otwory strzelnicze. Grube mury obronne pokryte warstwą gliny w piaskowym kolorze zostały wzniesione w XIV wieku. Imam Abdullah bin Faisal kazał wybudować fortecę, która strzegła centrum władzy przed wrogami. Al Masmak w języku arabskim znaczy „gruby budynek". Kiedyś używany jako magazyn broni i amunicji, dzisiaj jest nowoczesnym muzeum. Eksponaty z przed tysięcy lat uświadamiają zwiedzającym, gdzie były początki cywilizacji, komu zawdzięczamy cyfry arabskie i kalendarz księżycowy. Wejście do muzeum jest bezpłatne, a klimatyzacja pozwala mi odetchnąć od wysokich temperatur. Powoli kieruję się do wyjścia. Mam jeszcze wiele do zobaczenia. Islam dla początkujących W drzwiach Al-Raihi, największego meczetu w Rijadzie, czeka na nas mułła. Nauczyciel i interpretator praw religijnych islamu uważnie przygląda się naszym strojom. Przed wejściem odkryte ramiona czy krótkie spodenki musimy pozakrywać. Dostajemy białe abaje. Wszyscy mężczyźni w świątyni są ubrani na biało. Kobiety zakrywają włosy. Wycieczka z przewodnikiem do Wielkiego Meczetu Al-Rajhi stanowi wprowadzenie do islamu dla nie-muzułmańskich gości. Co prawda wstęp do meczetu jest ograniczony wyłącznie do osób wyznających wiarę muzułmańską, ale dostępna dla turystów część kompleksu daje wyobrażenie jego ogromnego znaczenia dla mieszkańców Rajdu. Dwie biblioteki, w których znajduje się ponad 16 tys. książek i 50 tys. woluminów dostępne są dla każdego. Sala modlitewna dla mężczyzn pomieści 18 tys. osób, mniejsza przeznaczona jest dla 2500 kobiet. Ten ogromny kompleks służy nie tylko jako miejsce kultu muzułmanów, ale także miejsce spotkań społeczności podczas wydarzeń towarzyskich, takich jak Id al-Adha. To ważne święto wyznacza koniec Ramadanu. Oglądamy krótki film o meczecie. Co ciekawe, jest w języku polskim. Mułła oprowadza nas, cierpliwie odpowiadając na pytania. Na koniec wspólne zdjęcie i skromny prezent dla gości. Książka wyjaśniająca islam, oczywiście w języku polskim. Co zjeść w Rijadzie? Restauracja Najd Village to popularne w Rijadzie miejsce z tradycyjną lokalną kuchnią. Stoję w skarpetach przed lnianym obrusem leżącym na dywanie. Przecież nie będę chodził w butach po stole. To znaczy niby stole. Bo stołu nie ma. Nie ma też krzeseł. Na półmiskach u moich stóp parują gorąc potrawy, a ich zapach przypomina mi, że od dawna nic nie jadłem. Ale najpierw instrukcja arabskiego savoir-vivre. Siadam na lewym kolanie, prawe zostaje w górze. Można też usiąść po turecku, ale byłoby za łatwo. Teraz sięgam po potrawę. Tylko prawą ręką. Lewej ręki do jedzenia się nie używa. Jest nieczysta. Już po kilku minutach łapie mnie skurcz w łydce, a kolana i plecy przypominają o metryce. Siadam po swojemu i łapię za sztućce. Jedzenie jest pyszne. Pieczony kurczak w arabskich przyprawach, kibbeh – kulki z wołowego mięsa z kaszą bulgur i duszona jagnięcina z warzywami. No i oczywiście humus. Ciecierzyca, tahini, oliwa z oliwek, sok z cytryny i przyprawy. Ta kremowa pasta jest jednym z symboli Bliskiego Wschodu. W towarzystwie delikatnie wypieczonej pity podawana jest wszędzie i do każdego posiłku. Kelnerzy dwoją się, aby na stole niczego nie zabrakło. Gościnność to jedna z najwyższych wartości Saudyjczyków. To synonim hojności i troski. Nieodzowna część kultury arabskiej. LOT uruchomił stałe połączenie z Uzbekistanem. To będzie hit tego roku Bajkowa Samarkanda, plantacje pistacji i wielobarwne szale z kaszmiru. Nie potrzebowałem tysiąca i jednej nocy. Wystarczyły dwie, aby się przekonać, że Uzbekistan to podróżnicze „next bes... Zwiedzanie Rijadu Większość budynków w Rijadzie ma kolor ochry, która po zachodzie słońca ma piękny brązowy odcień. Temperatura spada do akceptowalnych 34 st.C i miasto zaczyna tętnić życiem. Centra handlowe zapełniają się mieszkańcami. Kupcy otwierają stragany na licznych soukach. Perfumy, kadzidełka, ręcznie robione pamiątki, można tu kupić wszystko. I koniecznie trzeba się targować. Na towarach nie ma cen i bardzo łatwo jest przepłacić kilkukrotnie. Przymierzam kefiję. To tradycyjna arabska chusta, zapewniająca ochronę przed słońcem. Sprzedawca cierpliwie uczy mnie, jak ją wiązać i ręcznie zaplata piękny sznur, pozwalający ją utrzymać na głowie podczas wiatru. Dowiaduję się, że wszystkie mają taką samą długość. Dopasowanie reguluje się jego grubością. Nie muszę martwić się przeliczaniem cen z riala na złotówki. Przelicznik jest 1:1. Chusty nie kupiłem, za to plecak mam wypchany brązową kawą z kardamonem, która bardzo przypadła mi do gustu i oczywiście brązowymi daktylami. Gotowy zestaw dla przyjaciół, których zaproszę po powrocie na moje kolorowe saudyjskie opowieści. Jak dolecieć do Arabii Saudyjskiej Arabia Saudyjska jest jednym z najbogatszych państw świata. Oczywiście za sprawą wydobycia ropy naftowej, ale również gazu, soli kamiennej i złota. W ciągu ostatnich kilkunastu lat kraj bardzo się zmienił i otworzył na inne sektory rozwoju. Turystyka jest jednym z nich, a Rijad to miasto nowoczesne i ciekawe. Można tu dolecieć samolotami Polskich Linii Lotniczych LOT. Podróż trwa około 6 godzin, a ceny biletów zaczynają się od 2600 zł w obie strony. Latem jest tu bardzo gorąco, ale od listopada do marca jest przyjemne 25 st. C. I to idealna temperatura na zwiedzanie tego ponad 7-milionowego miasta i jego okolic. Weekend w Arabii Saudyjskiej przypada na piątek i sobotę, a niedziela jest dniem pracującym. Karty płatnicze działają praktycznie wszędzie. Zakazane jest wykonywanie zdjęć obiektów wojskowych, rządowych i strategicznych oraz na obszarach zastrzeżonych. Obowiązuje również zakaz wwozu i posiadania dronów. Do tego potrzebna jest wcześniejsza zgoda miejscowych władz.
Dlaczego ramadan to najważniejszy miesiąc dla wyznawców islamu?
W trakcie ramadanu muzułmanie umacniają swoją wiarę w Allaha poprzez post, bezinteresowną postawę oraz modlitwę. To czas pobożności i autorefleksji.
W tym artykule: Kiedy wypada ramadan? Skąd pochodzi tradycja ramadanu? Jak obchodzony jest ramadan? Pięć filarów islamu Co roku muzułmanie z całego świata oczekują aż na niebie pojawi się półksiężyc w kształcie sierpa. Oznacza to, że oficjalnie rozpoczyna się pierwszy dzień ramadanu, dziewiątego miesiąca według kalendarza muzułmańskiego. To najważniejsze święto islamu. Kiedy wypada ramadan? Dzień, w którym rozpoczyna się ramadan zmienia się co roku. Wszystko dlatego, że kalendarz islamski oblicza się na podstawie faz Księżyca. Początek i koniec najważniejszego miesiąca muzułmanów określa specjalna komisja obserwacji Srebrnego Globu w Arabii Saudyjskiej. Niekiedy jest to bardzo trudne zadanie, ponieważ w tym okresie sierp Księżyca widać jedynie przez 20 minut. W przypadku, kiedy nie jest widoczny gołym okiem z powodu zachmurzenia, komisja dokonuje obliczeń, aby przewidzieć, czy może być już widzialny na niebie. W 2024 roku ramadan przypada od niedzieli 10 marca do poniedziałku 7 kwietnia. Skąd pochodzi tradycja ramadanu? Ramadan jest jednym z dwunastu miesięcy muzułmańskiego kalendarza, który był również częścią kalendarzy starożytnych Arabów. Nazwa pochodzi od arabskiego słowa „ar-ramad”, co oznacza upał. Muzułmanie wierzą, że w 610 roku anioł Gabriel ukazał się prorokowi Mahometowi i przekazał mu Koran, świętą księgę islamu. Islamska medycyna była niezwykle skuteczna. Współczesna ochrona zdrowia mogłaby się wiele nauczyć Już ponad tysiąc lat temu islamscy medycy leczyli ludzi, a nie choroby. Współczesna medycyna nadal mogłaby się od nich wiele nauczyć. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/1000-lat-temu-islamska-medycyna-byla-niezwykle-skuteczna-wspolczesna-sluzba-zdrowia-moglaby-sie-wiele-nauczyc-b7d7b4a.png" width="700" height="700" alt="1000 lat temu islamska medycyna była niezwykle skuteczna. Współczesna służba zdrowia mogłaby się wiele nauczyć" title="1000 lat temu islamska medycyna była niezwykle skuteczna. Współczesna służba zdrowia mogłaby się wiele nauczyć" /> Wyznawcy wierzą, że to objawienie, czyli Lajlat al-Kadr (Noc Siły lub Noc Przeznaczenia) wydarzyło się właśnie w trakcie ramadanu. W tym miesiącu wierni poszczą, aby upamiętnić objawienie Koranu. Święta księga islamu składa się ze 114 rozdziałów i uważa się, że są to słowa, które bezpośrednio wypowiedział sam Allah. Hadisy, czyli zapisy tradycji dotyczącej czynów i wypowiedzi Mahometa, są swoistym uzupełnieniem Koranu. Jak obchodzony jest ramadan? Podczas ramadanu muzułmanie pragną osiągnąć duchowy rozwój i chcą umocnić swoją więź z Allahem. W tym celu modlą się, recytują Koran i w ciągu tego miesiąca starają się zmienić swoje zachowanie na lepsze i bardziej moralne. Próbują powstrzymać się od interesownych działań, plotek, kłamstw lub walki. Przez cały miesiąc od wschodu aż do zachodu słońca muzułmanie mają obowiązek przestrzegać ścisłego postu. W tym czasie nie można spożywać żadnych pokarmów, pić napojów i uprawiać seksu. Zwolnione z postu są osoby chore, kobiety w ciąży i w trakcie miesiączki, podróżujący i starsi. Jeżeli muzułmanin opuści jakiś dzień postu, musi go odrobić w inny dzień roku. W trakcie ramadanu posiłki są dla muzułmanów okazją do spotkania z innymi członkami rodziny lub znajomymi, którzy również na chwilę przerywają post. Śniadanie, czyli suhur odbywa się przed świtem, ok. czwartej rano, przed pierwszą modlitwą dnia, zwaną fadżr. Kolację, czyli iftar, można rozpocząć po zakończonej modlitwie maghrib, po zachodzie słońca. Zwykle po godz. 21:30. Według Koranu, Mahomet przerywał swój post, jedząc daktyle i pijąc wodę. Dlatego wierni, idąc za przykładem proroka, również spożywają te owoce i piją ten napój zarówno w suhur, jak i w iftar. Daktyle są bardzo popularne na Bliskim Wschodzie. Są bogate w składniki odżywcze, lekkostrawne i dostarczają organizmowi cukier, który jest bardzo potrzebny po długim dniu poszczenia. Po ostatnim dniu ramadanu muzułmanie świętują jego zakończenie. Nadchodzi Id al-Fitr, czyli Święto Przerwania Postu. Rozpoczyna go wspólna modlitwa o świcie. W trakcie uroczystości muzułmanie spotykają się, pozdrawiają słowami "id mubarak", składają sobie życzenia, jedzą, modlą się, obdarowują prezentami i wspominają zmarłych krewnych. W niektórych miastach odbywają się również karnawały i duże spotkania modlitewne. Bez względu na to, co wierni zaplanowali sobie na tegoroczny okres ramadanu, duch tej wielowiekowej tradycji pozostanie niezmienny, tak samo jak i czas refleksji i pobożności. Pięć filarów islamu Oto wytyczne, które mają fundamentalne znaczenie dla życia wyznawców islamu: Sekrety muzułmańskiej alkowy. Kiedyś islam był bardziej liberalny niż chrześcijaństwo Jeszcze w XIX w. Europejczycy widzieli islam jako rozwiązłą religię, która pozwala muzułmanom baraszkować w haremie z licznymi żonami i nałożnicami. Obecnie sytuacja jest dokładnie odwro... Saum: post od świtu do zmierzchu podczas ramadanu; Szahada: Wyznanie wiary „Nie ma boga prócz Allaha, a Mahomet jest jego prorokiem”; Zakat: obowiązkowy podatek, jałmużna na cele charytatywne; Salah: modlitwa pięć razy dziennie; Hadżdż: pielgrzymka do świątyni Al-Kaba w Mekce przynajmniej raz w życiu (jeśli to możliwe). Opracowanie: Jakub Rybski
Archeolodzy odkryli w Arabii Saudyjskiej potężne fortyfikacje sprzed 4 tysięcy lat. Ich funkcja nie jest oczywista
Blisko 15 km długości miały fortyfikacje, które 4 tysięcy lat temu otaczały całą oazę Chajbar na Półwyspie Arabskim. Jakie było ich zastosowanie?
W tym artykule: Mury wokół oazy Nie tylko wykopaliska Znaczenie odkrycia i funkcja wałów Największy półwysep świata – Półwysep Arabski – kojarzony się z wielką pustynią. I słusznie, bo zajmuje ona 95 proc. tego obszaru. Mimo to od tysiącleci mieszkali tam ludzie. Archeolodzy ciągle rozpoznają ten obszar i napotykają na nieznane ślady po działalności człowieka. Mury wokół oazy Zespół naukowców z francuskiego Narodowego Centrum Badań Naukowych (CNRS) i Komisji Królewskiej ds. Al-'Ula ogłosił ważne odkrycie archeologiczne. Są to pozostałości po fortyfikacjach, które w całości otaczały oazę Chajbar. Oaza Chajbar znajduje się w Arabii Saudyjskiej, mniej więcej 150 km na północ do Medyny. Co ciekawe, fortyfikacje są naprawdę stare – pochodzą sprzed około 4 tysięcy lat i jest to jeden z najdłuższych takich systemów obronnych w tym regionie w epoce brązu. Zdaniem odkrywców jest to ważne odkrycie, bo rzuca nowe światło złożoność społeczności w okresie przedislamskim. Nie tylko wykopaliska W jaki sposób udało się wykryć przebieg murów? Wykopaliska byłyby zbyt czasochłonne i kosztowne. Rozkopany obszar miałby powierzchnię 8 na 7 km. Dlatego archeolodzy przyjrzeli się zdjęciom lotniczym i zobrazowaniom fotogrametrycznym. Jest to technika stosowana do precyzyjnego odtwarzania kształtów, rozmiarów i wzajemnego położenia obiektów w terenie na podstawie wykonanych fotografii oraz pomiarów geodezyjnych. Pozyskane w ten sposób dane są następnie przetwarzane do modeli trójwymiarowych. Wykopaliska przeprowadzono tylko punktowo. Poza tym część fortyfikacji znana była wcześniej. Jednak badacze nie zdawali sobie sprawy z tego, że otaczały całą oazę. Były sporych rozmiarów. Mierzyły około 5 m wysokości, a fundamenty miały od 1,7 do 2,4 m grubości. Mury otaczały terytorium o powierzchni prawie 1100 hektarów. Ta kolosalna budowla, zachowana do dziś ma nieco mniej niż połowie swojej pierwotnej długości. Wiek umocnień oszacowano na podstawie analizy radiowęglowej próbek pobranych w czasie wykopalisk. Powstały w latach 2250-1950 p.n.e. Inwestycja trwała długo. Społeczność, która zamieszkiwała oazę i licząca 500 osób, z której tylko połowa byłaby aktywnie zaangażowana w budowę wału przez sześć miesięcy w roku, mogłaby ukończyć wał w cztery lata. Takie szacunki są przybliżone, bo nie da się precyzyjnie określić pradziejowej populacji i systemu pracy. Znaczenie odkrycia i funkcja wałów Naukowcy podkreślają, że tak duży i złożony system umocnień na Półwyspie Arabskim epoki brązu jest wyjątkowy zarówno pod względem wielkości – jeden z dwóch największych w Arabii – jak i pod względem technicznym. Co było przyczyną ich wzniesienia? Otóż odpowiedź wcale nie jest bardzo oczywista. Naukowcy uważają, że fortyfikacje być może służyły nie tylko jako forma ochrony przed potencjalnym najazdem. Arabia Saudyjska to kraj budzący skrajne emocje. Jakie jest jej nowe oblicze? Do niedawna kojarzona jedynie z ogromnymi zasobami ropy naftowej i radykalnym odłamem islamu sunnickiego - Wahabizmem, dziś otwiera się na świat. Mury te mogły – jak podają badacze – być pomocne w walce z siłami przyrody: erozją czy z niszczycielskimi powodziami błyskawicznymi, w których trakcie suche koryta rzeczne gwałtownie wypełniają się wodą. Jest też trzecia potencjalna przyczyna tej inwestycji. Archeolodzy coraz częściej zwracają uwagę na pradziejowy krajobraz, który – w ich ocenie – należy traktować holistycznie. W przypadku oazy Chajbar mury miały być może w symboliczny sposób zamarkować obszar znajdujący się pod czyjąś kontrolą. Były zatem swego rodzaju „znacznikiem terytorialnym”. – W ten sposób to konkretne terytorium należało utożsamiać z lokalnym władcą, aby zrobić wrażenie na osobach przybywających do oazy i na pustynnych plemionach – wskazują badacze. Źródło: Journal of Archaeological Science Nasz ekspert Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Al Naslaa to najdziwniejsza skała na świecie. Jej kształt tłumaczą różne teorie – niektóre bardzo dziwne
Al Naslaa to skała, która wygląda, jakby została przecięta mieczem albo laserem. Tak przynajmniej twierdzą zwolennicy teorii spiskowych. Wyjątkowa formacja intryguje jednak nie tylko kształtem.
W tym artykule: Gdzie znajduje się Al Naslaa? Petroglify na skale Al Naslaa Jak powstała ta formacja skalna? Zwiedzanie skały Al Naslaa Wiele państw na świecie walczy o turystów, bijąc kolejne architektoniczne rekordy. Niemal co roku słyszymy o najwyższych, największych czy innych „naj” w budownictwie. Od zarania dziejów najsprawniejszymi budowniczymi są jednak siły natury. W odróżnieniu od dzieła ludzkich rąk nie zawsze jesteśmy w stanie wytłumaczyć, skąd wzięły się niektóre dzieła w przyrodzie. Jedna z największych zagadek geologicznych na Ziemi znajduje się w Arabii Saudyjskiej. Słyszeliście o skale Al Naslaa? Gdzie znajduje się Al Naslaa? Wyjątkowa formacja leży w północno-zachodniej Arabii Saudyjskiej. Jej dokładna lokalizacja to odległy region Tabuk otoczony rozległymi obszarami pustyni. W teorii takie miejsce nie zachęca do eksploracji. A jednak, dzięki Al Naslaa przybywa tam coraz więcej (choć o tłumy to nie są) osób zainteresowanych geologią, archeologią, a nawet... teoriami spiskowymi. To dlatego, że najbardziej intrygującym elementem skały jest wąska przestrzeń między dwiema jej częściami. Nie byłoby w tym nic nadzwyczajnego, gdyby nie to, że pasek wygląda jak odmierzony od linijki. Kiedy i w jaki sposób powstał? Spekuluje się, że skała pękła na skutek naturalnych procesów, takich jak erozja i korozje naprężeniowe. Nie brakuje też głosów, jakoby formacja powstała z udziałem ludzi lub istot pozaziemskich. Cała formacja mierzy około 6 metrów wysokości i 9 metrów szerokości. Podział na dwie niemal równe części to niejedyne, co w niej intryguje. Obie połówki skały stoją pionowo na małych cokołach, ponoć przecząc prawom grawitacji. Co ciekawe, południowo-wschodnia ściana Al Naslaa jest pokryta licznymi petroglifami. Tajemnicze skały sprzed 3,48 mld lat najstarszym dowodem istnienia życia na Ziemi Naukowcy przeprowadzili nowe analizy potwierdzające, że formacje skalne z północno-zachodniej Australii są pochodzenia biologicznego. Czyli że stanowią pozostałość mikroorganizmów, któr... Petroglify na skale Al Naslaa Petroglify, czyli wyryte w skale rysunki, na Al Naslaa są dla badaczy źródłem wiedzy o ludziach, którzy tysiące lat temu zasiedlali ten obszar lub przynajmniej go mijali. Są też ważnym elementem dziedzictwa archeologicznego i kulturowego Arabii Saudyjskiej. Prawdopodobnie pochodzą jeszcze z czasów prehistorycznych. Wiele z nich przedstawia zwierzęta, sceny polowań i postacie ludzkie. Niektóre z petroglifów można interpretować jako symbole religijne lub duchowe czczone przez ówczesne lokalne kultury. Eksperci wskazują również na ich znaczenie astronomiczne. Petroglify o geometrycznych kształtach mogły służyć do nawigacji lub śledzenia wydarzeń na niebie. Niewykluczone, że wykorzystywano je także podczas rytuałów związanych z kosmosem. Nadal nie zostały jednak w pełni odszyfrowane. Kiedy tak się stanie, możemy otrzymać zupełnie nową wiedzę o praktykach starożytnych astronomów i matematyków. Jak na razie o tych konkretnych petroglifach więcej jednak nie wiemy, niż wiemy. Badacze podkreślają, że rysunki są dowodem na to, że niemal od zawsze ludziom towarzyszyło pragnienie rejestrowania i przekazywania swoich doświadczeń, przekonań i historii poprzez sztukę. Jak powstała ta formacja skalna? Pomimo różnych teorii, dokładna przyczyna pęknięcia skały Al Naslaa pozostaje przedmiotem trwających badań geologicznych. Jedna z najpopularniejszych teorii (żadna nie została jeszcze potwierdzona) mówi o efekcie naturalnego wietrzenia i erozji zachodzącej przez miliony lat. Al Naslaa jest piaskowcem, a to rodzaj skały znany z warstw i uskoków. Połączenie wiatru, deszczu, wahań temperatury i sił geologicznych miało zdaniem ekspertów doprowadzić do pęknięć naprężeniowych wzdłuż istniejących linii. Ostatecznie pęknięcie mogło zatem wynikać z istniejących słabości w strukturze skały. Niektórzy geolodzy sugerują z kolei, że do pękania skały mogły przyczynić ruchy skorupy ziemskiej. Jest to możliwe, ponieważ Al Naslaa znajduje się regionie doświadczającym aktywności tektonicznej naszej planety. Jak wiadomo, pustynie to jedne z miejsc, gdzie amplitudy temperatur są najbardziej odczuwalne. Jedna z teorii sugeruje, że to właśnie wahania pogody miały doprowadzić do tego, że formacja skalna wygląda dziś tak, jak wygląda. Chodzi konkretnie o zjawisko nazywane w języku angielskim „frost wedging”. W tym przypadku miałoby ono polegać na tym, że woda przedostawała się do pęknięć w skale. Następnie zamarzała, a więc automatycznie zajmowała więcej miejsca, potencjalnie prowadząc do pękania skał. Brak jednoznacznych dowodów geologicznych i niezwykła precyzja pęknięcia przyczyniły się do tego, że część osób wierzy, iż Al Naslaa to zasługa ludzi lub kosmitów. Jest to jednak mało prawdopodobne. Zwiedzanie skały Al Naslaa Dzięki swoim unikalnym cechom skała Al Naslaa stała się jedną z największych atrakcji w kraju. Napływ turystów przyniósł Arabii Saudyjskiej zarówno możliwości, jak i wyzwania. Ważne jest, aby zachować i chronić to zagadkowe miejsce. Turyści muszą więc najpierw uzyskać zezwolenie na wycieczkę lub podróżować z autoryzowanymi przewodnikami. Taka praktyka pomaga monitorować liczbę odwiedzających oraz minimalizuje potencjalne szkody. Dodatkowo lokalne władze i organizacje przyrodnicze organizują akcje mające na celu wzrostu świadomości na temat znaczenia ochrony skały Al Naslaa i jej otoczenia. Programy te są skierowane zarówno do mieszkańców, jak i turystów. Formacja jest też stale monitorowana przez geologów badających to, jak wpływa na nią antropopresja. Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Na Półwyspie Arabskim archeolodzy odkryli pradawną broń. Ma ponad 200 tys. lat
Archeolodzy z Arabii Saudyjskiej odnaleźli zabytkową broń z epoki paleolitu. To tak zwany pięściak lub tłuk pięściowy. Wstępne datowanie wykazało, że może mieć nawet 200 tys. lat.
W tym artykule: Wyjątkowe znalezisko w Arabii Saudyjskiej Pięściak sprzed 200 tysięcy lat Artefakt wykonano z bazaltu Chociaż najstarsze narzędzia kamienne stworzone przez przodków człowieka pochodzą sprzed 3,39 mln lat, broń biała powstała znacznie później. Uważa się, że najstarsze przykłady przedmiotów służących do walki to cztery drewniane włócznie odkryte w niemieckim Schöningen. Odnalazł je w 1995 roku archeolog Hartmut Thieme. Stwierdzono wówczas, że artefakty miały nawet 400 tys. lat. Wyjątkowe znalezisko w Arabii Saudyjskiej Badacze ewolucji człowieka przyznają, że wykorzystanie broni było jednym z podstawowych czynników, które napędzały rozwój i ewolucję ludzkości. Umożliwił ludziom dominację nad zwierzętami, a niektórym kulturom dały przewagę nad innymi grupami hominidów. Teraz archeolodzy poinformowali o najnowszych niezwykłym odkryciu. W północnej części Arabii Saudyjskiej odnaleziono broń, której historia sięga okresu paleolitu. Badacze twierdzą, że artefakt mógł postać nawet 200 tys. lat temu. Za znalezisko odpowiada Królewska Komisja saudyjskiego miasta Al-Ula z prowincji Medyna. Pięściak sprzed 200 tysięcy lat Odkryta broń to tak zwany pięściak lub tłuk pięściowy. To najdłużej używane narzędzie w historii ludzkości. Wykonywano go zwykle krzemienia lub czertu. Większe fragmenty kamienia pomniejszano poprzez uderzanie np. o skałę. W ten sposób ludzie tworzyli kształty przypominające narzędzia bojowe takie jak topory. Broń nie z tej Ziemi. Badania wykazały, że prehistoryczną strzałę wykonano ją z kosmicznego materiału Najnowsze badania wykazały, że strzała, którą odkryto w XIX wieku, mogła zostać stworzona z pozaziemskiego materiału. Naukowcy twierdzą, że starożytni ludzie wykonali ją z żelaza odzy... Najczęściej miały migdałowaty, sercowaty lub owalny kształt. Podstawa była dobrze dopasowana do dłoni. Pierwsze pięściaki z kultury abwilskiej charakteryzowały się przypadkową formą i brakiem wyraźnej krawędzi tnącej. Były charakterystyczne dla dolnego i środkowego paleolitu i były używane przez Homo erectus i hominidów, ale rzadko przez Homo sapiens. Wykopaliska archeologiczne odbywały się na stanowisku Qurh. Pierwsze badania rozpoczęły się w tym miejscu w 1985 roku. Najstarsze arabskie źródła wskazują, że w przeszłości była to niezwykle żyzna dolina, w której znajdowało się wiele bogatych wiosek. Była to życiodajna osada, bogata w źródła wody pitnej. Archeolodzy odnaleźli tu również dowody na istnienie kanatu, czyli podziemnej instalacji wodnej używanej do zaopatrywania miast w wodę oraz nawadniania pól uprawnych. Artefakt wykonano z bazaltu Pięściak odkryty w pradawnej oazie został wykonany z bazaltu i jest wyjątkowo duży. Ostrze ma aż 51,3 cm długości. Badacze twierdzą, że został stworzony w taki sposób, który wskazuje, że wykorzystywany był do siekania. Wciąż jednak trwa analiza, która ma na celu dokładne ustalenie przeznaczenia tego artefaktu. – Odkrycie tego prehistorycznego topora stanowi znaczący kamień milowy w badaniu historii ludzkości. Znalezisko rzuca nowe światło na pradawne kultury, które zasiedlały Półwysep Arabski – przekazali w oświadczeniu autorzy odkrycia. Źródło: Królewska Komisja Al-Ula Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Naukowcy odnaleźli najstarszy projekt architektoniczny w historii. Pochodzi sprzed 8000 lat
Prehistoryczni ludzie wyryli na skałach plany tzw. pustynnych latawców. To enigmatyczne konstrukcje odkryte na Półwyspie Arabskim, które wykorzystywano jako pułapki na zwierzynę. Naukowcy twierdzą, że to najstarszy projekt architektoniczny, jaki kiedykolwiek odnaleziono.
W tym artykule: Dwa kamienie, na których wyryto prehistoryczne plany „Pustynne latawce” to dobrze przemyślane, wyrafinowane pułapki Wyjątkowe zdolności prehistorycznych myśliwych W ubiegłym roku na Półwyspie Arabskim archeolodzy odkryli kolejne nietypowe konstrukcje. Struktury nazwane „pustynnymi latawcami” składały się z niskich kamiennych ścian. Niektóre z nich miały nawet kilka kilometrów długości. Badania wykazały, że wykorzystywano je jako pułapki na zwierzynę, m.in. gazele. Okazuje się, że te ogromne budowle były dobrze przemyślane. W trakcie najnowszych wykopalisk naukowcy odnaleźli prehistoryczne ryciny, które przedstawiają architektoniczne plany arabskich pułapek. Dwa kamienie, na których wyryto prehistoryczne plany Naukowcy z francuskiego Narodowego Centrum Badań Naukowych twierdzą, że schematy wyryte na kamieniu, mogą mieć nawet 8000 lat. Oznacza to, że jest to prawdopodobnie najstarszy projekt lub wzór przyszłej konstrukcji, jaki kiedykolwiek stworzył człowiek. Archeolodzy znaleźli w sumie dwa kamienie, na których wyrzeźbiono plany. Pochodzą z Jordanii i Arabii Saudyjskiej i przedstawiają tamtejsze struktury. Badacze opublikowali swoje badania w czasopiśmie naukowym PLOS One. Autorzy zwracają uwagę, że w jordańskim obszarze Jibal al-Khasabiyeh znajduje się w sumie 8 latawców. W tej okolicy archeolodzy odnaleźli kamień z rycinami o długości 80 cm i szerokości 32 cm. Datowanie wykazało, że pochodzi sprzed ok. 7000 lat. Z kolei w Zebel az-Zilliyat w Arabii Saudyjskiej znajdują się dwa pustynne latawce, które oddalone są od siebie o ponad 3 kilometry. Badacze odnaleźli tam olbrzymi głaz o długości 382 cm i 235 cm szerokości. Rémy Crassard, jeden z autorów badania, przyznaje, że schemat na tym kamieniu został wyryty za pomocą narzędzia przypominającego kilof. Uczony przyznał, że dokonano tego ok. 8000 lat temu. „Pustynne latawce” to dobrze przemyślane, wyrafinowane pułapki Pustynne latawce zostały po raz pierwszy zidentyfikowane w latach 20. ubiegłego wieku, gdy zauważono je z lotu ptaka. Ze względu na rozległość i skalę tej konstrukcji, badacze nie zdawali sobie wcześniej sprawy z ich istnienia. Struktury były bowiem zaplanowane tak, aby nie rzucały się w oczy. Tak samo, jak inne pułapki z czasów późniejszych, „latawce” miały być dobrze zakamuflowane. Stworzenie takiej przestrzeni wymagało jednak wcześniejszej wizualizacji, która byłaby punktem wyjścia do dalszej budowy. Autorzy przyznają, że schematy widoczne na neolitycznych kamieniach są niezwykle precyzyjne. Archeolodzy w Jordanii odnaleźli kompleks rytualny sprzed 9000 lat. To najstarsza konstrukcja skalna, jaką wybudował człowiek Kompleks rytualny został odnaleziony na wschodniej pustyni Jordanii. Pochodzi z okresu neolitu. Naukowcy twierdzą, że to najstarsza tak duża konstrukcja zbudowana przez człowieka. Crassard i jego współpracownicy porównali plany wykute w skale ze schematami, które zostały opracowane na podstawie zdjęć satelitarnych i fotografii z lotu ptaka. Badacze wykonali obliczenia matematyczne i zauważyli, że ryciny z jordańskiego głazu przedstawiają latawiec, który oddalony był o ok. 2,3 km. Z kolei wykute symbole i linie odkryte w Arabii Saudyjskiej, były podobne do dwóch pułapek myśliwskich. Jedna była oddalona o ponad 16 km, a druga zaledwie 1,5 km. Wyjątkowe zdolności prehistorycznych myśliwych – Ryciny są zaskakująco realistyczne i bardzo dokładne. Na wykresie geometrycznym zauważyliśmy, że schematy mają bardzo podobne kształty do istniejących struktur, oczywiście w dużo mniejszej skali – opisują badacze w swoim artykule. – W naszych badaniach przedstawiliśmy najstarsze znane plany architektoniczne w historii ludzkości. Ryciny, mogą mieć 8000, a może nawet 9000 lat. Chociaż ludzie za pomocą różnych struktur i konstrukcji modyfikowali przestrzeń przez tysiąclecia, dotychczas odnaleziono niewiele planów, schematów lub map, które pochodzą sprzed okresu cywilizacji Mezopotamii i starożytnego Egiptu – dodają uczeni. Naukowcy uważają, że odkrycie rzuca nowe światło na naszą wiedzę o zdolnościach myśliwskich neolitycznych kultur na Półwyspie Arabskim, a także ich umiejętnościach szczegółowego planowania. Autorzy podejrzewają, że dawne społeczności mogły wyznaczać grupę ludzi, którzy wcześniej dokładnie omawiali strategię polowania. To wymagało od nich zarówno kreatywności i abstrakcyjnego myślenia, ale także wiedzy o zachowaniach zwierząt, które żyły na tym obszarze. Źródło: PLOS One Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Powstaje gigantyczny park rozrywki, jakiego jeszcze nie było. Projekt robi wrażenie
Arabia Saudyjska planuje ogromną inwestycję. Na platformie wiertniczej w Zatoce Perskiej ma powstać gigantyczny park rozrywki o łącznej powierzchni 150 tys. metrów kwadratowych.
W tym artykule: Saudyjczycy budują największe lotnisko świata Ogromny park rozrywki na platformie wiertniczej powstanie w Zatoce Perskiej Arabia Saudyjska to kraj położony w zachodniej części Azji, na Półwyspie Arabskim, z liczba ludności przekraczająca 35 milionów osób. Należy do najbogatszych państw świata. Jego gospodarka w dużej mierze opiera się na wydobyciu i sprzedaży ropy naftowej. Pod tym względem Arabowie nie mają sobie równych. Wystarczy wspomnieć, że przeszło 30% światowych zasobów tego surowca pochodzi właśnie z Zatoki Perskiej. W latach 80. tamtejsze koncerny musiały wręcz ograniczyć wydobycie, by ustabilizować ceny ropy na zagranicznych rynkach. Saudyjczycy budują największe lotnisko świata Władze Arabii Saudyjskiej zdają sobie jednak sprawę, że setki miliony dolarów płynących do Rijadu (stolica kraju) z wydobycia ropy naftowej wcześniej czy później się skończą. Od pewnego czasu Saudyjczycy mocno stawiają na rozwój sektora turystycznego. Aby zachęcić turystów z całego świata do podróży na Bliski Wschód, pod koniec ubiegłego roku, książę Mohammed bin Salman ogłosił książę Mohammed bin Salman ogłosił przebudowę stołecznego portu lotniczego im. Króla Chalida w największe lotnisko świata, o czym informowaliśmy na National-Geographic.pl. Według wstępnych prognoz, do 2030 r. port ma rocznie obsługiwać ok. 120 mln pasażerów, a w 2050 r. nawet nawet 185 mln. Szacuje się, że dzięki modernizacji lotniska krajowy budżet wzbogaci się o dodatkowe 27 mld rialów saudyjskich i stworzy ponad 100 tys. miejsc pracy. Koszt budowy ma ponieść Fundusz Inwestycji Publicznych. – Projekt lotniska jest zgodny z wizją Arabii Saudyjskiej, w której Rijad ma stać się jedną z dziesięciu największych gospodarek miejskich na świecie i wesprze wzrost populacji Rijadu do 15–20 milionów ludzi do 2030 r. – zaznacza państwowa agencja informacja SPA. Arabia Saudyjska wobec zmian. Co dalej z ropą naftową i prawami kobiet? Odpowiada były ambasador [Kawa z ambasadorem] Arabia Saudyjska często jest określana liderem krajów arabskich. Jak królestwo budowało swoją pozycję? Ogromny park rozrywki na platformie wiertniczej powstanie w Zatoce Perskiej Modernizacja King Salman International Airport to niejedyna inwestycja, którą w ostatnim czasie ogłosili Arabowie. Nieco wcześniej, bo na przełomie 2021 i 2022 roku, zapowiedziano powstanie pierwszego na świecie parku rozrywki, zbudowanego na platformie wiertniczej. Na „The Rig” w Zatoce Perskiej turyści dostaną się zarówno drogą morską (jacht lub prom), jak i drogą powietrzną (helikopter). – Ten projekt będzie wyjątkową atrakcją turystyczną, która przyciągnie turystów z całego świata – zapewnia inwestor. I dodaje, że na odwiedzających czekać będzie masa atrakcji, między innymi zjeżdżalnie wodne, kolejki górskie czy diabelski młyn. Co więcej, na terenie obiektu (łączna powierzchnia 150 tys. m kw), oprócz centrum rekreacyjnego, mają powstać również trzy hotele i jedenaście restauracji. View oEmbed on the source website Najbardziej luksusowe więzienie świata. To w nim książę-uzurpator umieścił swoich konkurentów Pięć lat temu świat obiegły nagłówki krzyczące o najbardziej luksusowym więzieniu w Arabii Saudyjskiej. Tę wiadomość potraktowano z przymrużeniem oka. Tam przecież wszystko musi być l... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/najbardziej-luksusowe-wiezienie-swiata-to-w-nim-ksiaze-uzurpator-umiescil-swoich-konkurentow-fot-javier-blas-bloomberg-via-getty-images-8f1a0b2.jpg" width="938" height="670" alt="Najbardziej luksusowe więzienie świata. To w nim książę-uzurpator umieścił swoich konkurentów (fot. Javier Blas/Bloomberg via Getty Images)" title="Najbardziej luksusowe więzienie świata. To w nim książę-uzurpator umieścił swoich konkurentów (fot. Javier Blas/Bloomberg via Getty Images)" /> Data zakończenia budowy na razie nie jest znana. Można jednak przypuszczać, że stanie się to do 2030 roku. Dlaczego? Ponieważ „The Rig” powstaje w ramach projektu „Saudi Vision 2030”, którego celem jest, aby rocznie Arabię Saudyjską odwiedzało 100 mln osób. W ten sposób ma się ona stać jednym z liderów światowej turystyki. Z danych Światowej Organizacji Turystyki ONZ (UNWTO) wynika, że w pierwszych trzech kwartałach 2022 roku do Arabii Saudyjskiej przyleciało ponad 18 milionów turystów. Najczęstszym celem odwiedzających jest Mekka, trzecie co do wielkości miasto w Arabii i najświętsze miasto muzułmanów. Każdy wyznawca islamu przynajmniej raz w życiu powinien odbyć pielgrzymkę do świątyni Al-Kaba w Mekce (hadżdż), by oddać hołd Allahowi. Źródło: <a data-ctbtn="0" data-cthref="/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=&ved=2ahUKEwiUhp6bx8f9AhWH-yoKHXtHC3YQFnoECAoQAQ&url=https%3A%2F%2Ftherig.sa%2F&usg=AOvVaw1fp7Gi5hnkoDFzQJucs1d4" data-jrwt="1" data-jsarwt="1" data-usg="AOvVaw1fp7Gi5hnkoDFzQJucs1d4" data-ved="2ahUKEwiUhp6bx8f9AhWH-yoKHXtHC3YQFnoECAoQAQ" href="https://www.google.com/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=&ved=2ahUKEwiUhp6bx8f9AhWH-yoKHXtHC3YQFnoECAoQAQ&url=https%3A%2F%2Ftherig.sa%2F&usg=AOvVaw1fp7Gi5hnkoDFzQJucs1d4" rel="nofollow">THE RIG Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Droga przez Mekkę. Jak wygląda pielgrzymka do Mekki?
Pielgrzymka do Mekki jest uznawana za obowiązek. Każdy z wyznawców islamu powinien ją odbyć przynajmniej raz w życiu. Najświętsze miasto muzułmanów jest dostępne wyłącznie dla mahometan.
W tym artykule: Gdzie jest Mekka? Gdzie znajduje się czarny kamień? Kim był Mahomet? Pielgrzymka do Mekki – Co warto wiedzieć Pielgrzymka do Mekki, czyli hadżdż, jest jednym z filarów Islamu. Każdy mężczyzna musi ją odbyć przynajmniej raz w życiu. Nic dziwnego, że w czasie tzw. miesiąca pielgrzymki władze Arabii Saudyjskiej od lat zmagają się z olbrzymim napływem ludzi. Każdego roku w uroczystościach bierze udział około 2,5 miliona muzułmanów. Gdzie jest Mekka? Mekka to miasto na zachodzie Arabii Saudyjskiej. Do wybrzeża Morza Czerwonego jest stąd zaledwie 180 km. Mekka jest stosunkowo dużym miastem. Na stałe mieszka tu ponad 1,5 miliona ludzi. Muzułmanie wierzą, że to w tym mieście właśnie w 571 roku przyszedł na świat prorok Mahomet, założyciel pierwszej wspólnoty islamu. Dlaczego ramadan to najważniejszy miesiąc dla wyznawców islamu? W trakcie ramadanu muzułmanie umacniają swoją wiarę w Allaha poprzez post, bezinteresowną postawę oraz modlitwę. To czas pobożności i autorefleksji. W arabskim manuskrypcie sprzed tysiąca lat słynne sanktuarium z Czarnym Kamieniem w Mekce pokazywano jako centrum świata. Dziś Mekka wygląda znacznie inaczej niż na starych zdjęciach. Meczet z sanktuarium wielokrotnie przebudowywano, aby pomieścić więcej pielgrzymów i zapewnić im bezpieczeństwo. Pomimo tych działań i tak dochodzi do tragedii. W 2006 roku stratowanych na śmierć zostało prawie 400 pielgrzymów, w 2015 roku – około tysiąca. Podczas pandemii koronawirusa świat zachwyciły jednak zdjęcia, na których widać było zachowywanie dystansu społecznego w najświętszym miejscu islamu. Współcześnie miasto Mekka nie ogranicza się tylko do sanktuarium. Dziś to wielkie, nieustannie rozbudowujące się miasto. Gdzie znajduje się czarny kamień? Sanktuarium nazywa się Al-Kaba, czyli sześcian. Ważnym jego elementem jest znajdujący się w narożniku Czarny Kamień. Wedle tradycji archanioł Gabriel przekazał go Abrahamowi. Pierwotnie nie był czarny, lecz stał się taki z powodu wchłaniania grzechów pielgrzymów. Badacze sądzą, że relikwia składa się z kawałków meteorytu lub lawy. Czarny Kamień jest umieszczony we wschodniej części Al-Kaby. Dla wyznawców to dar z nieba, który miał wskazać ludziom, gdzie składać ofiarę Bogu. Al-Kaba to zbudowany z granitu i drewna wielki relikwiarz, sanktuarium, dom Boga. Wokół wzniesiono największy meczet świata: Al-Masdżid al-Haram Zdaniem badaczy Czarny Kamień był przedmiotem kultu już w czasach przedislamskich, a w miejscu Al-Kaby pierwotnie znajdowała się świątynia dawnych arabskich bóstw plemiennych. Wojna i pokój. Islam: religia o wielu twarzach Irańczycy protestujący przeciwko wszechwładzy mułłów krzyczeli Allahu akbar – Bóg jest wielki. Z tym samym hasłem na ustach terroryści mordowali w Paryżu przechodniów. Islam to jedna ... Kim był Mahomet? Muhammad ibn Abd Allah ibn Abd al-Muttalib jest uznawany za założyciela islamu i głosiciela księgi „Koran". Tradycyjnie przyjmuje się, że prorok przyszedł na świat w 570 roku w Mekce, a zmarł w 632 roku w Medynie, dokąd musiał uciekać wraz ze swoimi pierwszymi zwolennikami w 632 roku. Stworzona i rozpowszechniona przez Mahometa religia nawiązywała do tradycji judaizmu i chrześcijaństwa. Sama nazwa „islam" oznacza „podporządkowanie się" człowieka Bogu. Najważniejszym pismem wyznawców islamu jest Koran. Zgodnie z tradycją święta księga została objawiona Mahometowi przez Boga. Więcej o tym, jak narodził się kult Allaha, przeczytasz tutaj. W 2022 roku na niecałe 2 miliardy ludzi uznaje się za wyznawców islamu. Pielgrzymka do Mekki – Co warto wiedzieć Każdy muzułmanin powinien odbyć pielgrzymkę do Mekki przynajmniej raz w życiu. Jeśli wyznawcy islamu zdrowie lub majątek nie pozwalają na odbycie pielgrzymki, ma prawo wyznaczyć swojego zastępcę. Pielgrzymki odbywają się w 12. miesiącu kalendarza muzułmańskiego (Zu al-hidżdża). Przed wejście do sanktuarium należy się obmyć, przybrać proste białe szaty i sandały. Pielgrzymi okrążają Al-Kabę 7 razy. Dostojni goście z gubernatorem Mekki na czele machają miotłami i czyszczą pomieszczenie wodą ze studni Zamzam z dodatkiem destylatu z płatków różanych. Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska". Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów w technologiach. Miłośnik tenisa i europejskich stolic.
To tutaj powstanie największe lotnisko świata. Rocznie ma obsługiwać nawet 185 mln pasażerów
Największe lotnisko świata od lat zlokalizowane jest w Atlancie. Już niedługo to się zmieni. Władze Arabii Saudyjskiej zapowiedziały budowę nowego portu, który ma przejąć palmę pierwszeństwa i zepchnąć z pozycji lidera Hartsfield-Jackson Atlanta International Airport.
W tym artykule: Największe lotnisko świata powstanie w Rijadzie Gdzie jest największe lotnisko świata? Arabia Saudyjska w ostatnim czasie nie schodzi z czołówek światowych gazet. Wszystko za sprawą tegorocznego mundialu w Katarze, gdzie Saudyjczycy sprawili jedną z największych sensacji, pokonując faworyzowaną Argentynę 2:1 w pierwszym meczu grupy C. Niespodziewane zwycięstwo nad dwukrotnymi mistrzami świata (Biało-Błękitni triumfowali w 1978 i 1986 roku) spowodowało wybuch euforii w całym kraju. Aby uczcić historyczną wygraną z wicemistrzami globu sprzed ośmiu lat, tamtejsze władze ogłosiły środę 23 listopada dniem wolnym od pracy. Ponadto każdy z zawodników otrzymał w nagrodę nowego Rolls-Royce. Arabia Saudyjska zakończyła jednak turniej na fazie grupowej z bilansem dwóch porażek (0:2 z Polską i 1:2 z Meksykiem) i jednym zwycięstwem. Największe lotnisko świata powstanie w Rijadzie O Arabii ponownie zrobiło się głośno po tym, jak saudyjski następca tronu, książę Mohammed bin Salman ogłosił przebudowę Międzynarodowego Portu Lotniczego Króla Chalida w Rijadzie. Efekt? Największe lotnisko świata, które według wstępnych prognoz, do 2030 r. ma rocznie obsługiwać ok. 120 mln pasażerów, do nawet 185 mln w 2050 r. Plany zakładają, że King Salman International Airport ma zostać wyposażone w sześć równoległych pasów startowych. To pozwoli zwiększyć ruch z 29 milionów do wspominanych, rekordowych 185 milionów obsłużonych turystów w ciągu roku. Co więcej, Saudyjczycy mają docelowo obsługiwać aż 3,5 mln ton ładunków rocznie. Lotnisko zajmie ponad 57 km kw. powierzchni. Na terenie portu mają znajdować się m.in. obiekty rekreacyjno-mieszkaniowe, a także siedziba nowej saudyjskiej linii lotniczej, RIA. Ma ona zostać uruchomiona w najbliższym czasie i stanowić bezpośrednią konkurencję dla Qatar Airways. View oEmbed on the source website Inwestycja ma pozytywnie odbić się na gospodarce całego kraju. Prognozuje się, że lotnisko wzbogaci krajowy budżet o 27 mld rialów saudyjskich i stworzy dodatkowe 103 tys. nowych miejsc pracy. Władze w Rijadzie liczą również na wzrost atrakcyjności turystycznej kraju, co finalnie przełoży się na większą liczbę turystów z zagranicy. Koszt budowy lotniska, który ma rywalizować z portami w Dubaju czy Dosze, ma ponieść Fundusz Inwestycji Publicznych. – Projekt lotniska jest zgodny z wizją Arabii Saudyjskiej, w której Rijad ma stać się jedną z dziesięciu największych gospodarek miejskich na świecie i wesprze wzrost populacji Rijadu do 15–20 milionów ludzi do 2030 r. – zaznacza państwowa agencja informacja SPA. Międzynarodowe Lotnisko Króla Chalida (władca Arabii Saudyjskiej w latach 1975–1982) jest największym portem lotniczym w kraju. Posiada dwa terminale i dwa równoległe pasy startowe. Port zlokalizowany jest w odległości ok. 35 km od centrum miasta. Opuszczone lotniska. Gdzie się znajduje 8 najsłynniejszych obiektów tego typu? Zobacz nasz ranking Na świecie jest kilkadziesiąt tysięcy portów lotniczych. Niektóre mają ponad 100 lat, a mimo to nadal funkcjonują. Innym się nie poszczęściło i – z różnych powodów – zostały zamk... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/2da4a44fcc0afcbf9eba771880bca90ea5b8573f-7896640.jpg" width="938" height="584" alt="Opuszczone lotniska. Gdzie się znajduje 8 najsłynniejszych obiektów tego typu? Zobacz nasz ranking (fot. Athanasios Gioumpasis/Getty Images)" title="Opuszczone lotniska. Gdzie się znajduje 8 najsłynniejszych obiektów tego typu? Zobacz nasz ranking (fot. Athanasios Gioumpasis/Getty Images)" /> Gdzie jest największe lotnisko świata? Przypomnijmy, że największym portem lotniczym świata od wielu lat jest Międzynarodowy Port Lotniczy Atlanta – Hartsfield–Jackson w stanie Georgia. Lotnisko w Atlancie było pierwszym na świecie, które przekroczyło milion obsłużonych pasażerów w ciągu roku. W 2019 r. amerykański port odnotował rekordowe 111 mln podróżujących. Dla porównania, Londyn-Heathrow, czyli największe lotnisko w Europie, trzy lata temu odnotowało 81 mln pasażerów. Łączna powierzchnia Hartsfield-Jackson Atlanta International Airport wynosi 1528 hektarów. Lotnisko posiada aż pięć pasów startowych. Jest jednym z nielicznych portów na świecie, gdzie lądować mogą trzy samoloty w tym samym czasie. Co ciekawe, znajdująca się na terenie lotniska wieża kontroli lotu (121,3 metrów) jest najwyższym tego typu obiektem w Stanach Zjednoczonych. Dużo podróżujesz? Poznaj najbardziej stresujące lotniska świata, których warto unikać – w czołówce niechlubnego rankingu aż dwa z Polski. Źródło: airport-technology.com.
Ciekawostki o Arabii Saudyjskiej – kraju słynącym z bogactwa i zakazów
Mundial w Katarze to nie tylko okazja do śledzenia najlepszych piłkarzy świata w akcji, ale także odkrywania nieznanych do tej pory faktów na temat poszczególnych reprezentacji. Polskich kibiców z pewnością zainteresują ciekawostki o Arabii Saudyjskiej, czyli jednym z grupowych rywali Biało-Czerwonych.
W tym artykule: O czym trzeba pamiętać przed wyjazdem do Arabii Saudyjskiej? Co jest zabronione w Arabii Saudyjskiej? Co warto zobaczyć w Arabii Saudyjskiej? Kiedy jechać do Arabii Saudyjskiej? Arabia Saudyjska jest bezpiecznym krajem? Arabia Saudyjska – ciekawostki Arabia Saudyjska, podobnie jak Katar, jest postrzegana przez Europejczyków jako kraj kontrastów. Miejsce, gdzie tradycyjne rozumienie religii współistnieje na co dzień z nowoczesnymi technologiami i niewyobrażalnym bogactwem państwa. Co warto zobaczyć w Arabii Saudyjskiej, jak przygotować się do wyjazdu i na co należy uważać? O czym trzeba pamiętać przed wyjazdem do Arabii Saudyjskiej? Arabia Saudyjska jest krajem surowych zasad, w których reguły postępowania podlegają dogmatom religijnym. Nawet jeśli norma nie jest ustalona przez prawo świeckie, musi być przestrzegana, jeśli przewiduje ją szariat (prawo islamskie). Przestrzeganie tych dogmatów jest monitorowane przez policję religijną Mutavva. Państwo stało się otwarte dla turystów stosunkowo niedawno, a nie-muzułmanie wciąż nie są wpuszczani do wielu miejsc. Wcześniej można było uzyskać jedynie wizę biznesową, wizę służbową lub wizę pielgrzymkową. Przy wsparciu rządzącego obecnie sułtana rozwija się infrastruktura turystyczna. Możliwe stało się uzyskanie wizy turystycznej, ale tylko za pośrednictwem agencji i dla grupy turystów. Przed wyjazdem należy dowiedzieć się, czego nie wolno kobietom w Arabii Saudyjskiej. Wszystkie kobiety w wieku powyżej 12 lat powinny być ubrane w zakrywające ciało ubrania, najlepiej abaya. Mężczyźni nie mogą również obnażać rąk i nóg powyżej łokci i kolan. „Krwawe Mistrzostwa Świata”. Ciemna strona mundialu w Katarze Mistrzostwa Świata w Katarze z wielu powodów czynią ten turniej wyjątkowym. To pierwszy mundial, który odbywa się na Bliskim Wschodzie i pierwszy w kraju islamskim. Po raz pierwszy w historii... Mężczyźni mogą być fotografowani za ich zgodą, kobiety w ogóle nie mogą być fotografowane. W Arabii Saudyjskiej surowo zabronione jest picie alkoholu. Nie można go znaleźć w sklepach i restauracjach, a jego użycie podlega surowej karze. Dorośli turyści nie muszą wykonywać specjalnych szczepień. Małe dzieci powinny być szczepione przeciwko polio, zapaleniu krztuśca i tężcowi. Nie wolno rozmawiać z mieszkańcami o prawach kobiet, polityce i religii. Nie trzymaj rąk w kieszeniach i nie dotykaj rozmówcy. Pozdrów mężczyzn uściskiem dłoni, kobiety – tylko za pozwoleniem. Większość mieszkańców porusza się taksówką i własnym samochodem. W taksówce mężczyzna siedzi obok kierowcy, a kobieta z tyłu. Poruszając się po kraju, zawsze musisz mieć przy sobie dokumenty tożsamości. Jeśli nie możesz pokazać dokumentów na żądanie, możesz trafić do więzienia. Co jest zabronione w Arabii Saudyjskiej? Arabia Saudyjska to osobliwy kraj, jeszcze niedawno zamknięty dla turystów. Religia nie jest oddzielona od państwa, prawo szariatu przeważa nad prawem świeckim. Turyści nie muszą nosić abaya, ale ich ubrania powinny zakrywać większość ciała, a ich głowy mają być zakryte. Arabia Saudyjska w sposób znaczny dyskryminuje kobiety. Dopiero niedawno zniesiono zasadę, że kobieta musi mieć męskiego opiekuna. Wcześniej kobieta była wpisana do paszportu ojca, a następnie męża. Kobiety bez opieki mogą nie mieć pozwolenia na wjazd do kraju. Kobiety mogą głosować tylko w wyborach lokalnych. Nie mogą komunikować się z nieznajomymi. Wszystkie miejsca i instytucje publiczne są podzielone na strefy dla kobiet i mężczyzn. Do niedawna kobiety nie mogły pracować. Doprowadziło to do tego, że sprzedawcami w sklepach z odzieżą damską byli także mężczyźni. Oznaczało to, że kobiety nie mogły przymierzać ubrań nawet w przymierzalni. Mężczyzna jest głową rodziny i może mieć kilka żon. Religia nakłada również pewne ograniczenia na mężczyzn, ale są one nieporównywalnie mniejsze niż w przypadku kobiety. Hazard i alkohol są zabronione. Raczej nie możemy oczekiwać, że zostaniemy zaproszeni do miejscowego domu. Jeśli tak się stanie, to kobiety nie będą obecne przy stole, ponieważ nie wolno im komunikować się z nieznajomymi. Spóźnienie jest uważane za normalne. W Arabii Saudyjskiej taniec z osobami płci przeciwnej jest surowo zabroniony. Wiele współczesnych tańców jest również zabronionych jako podważające zasady moralne. Niektóre zasady komunikacji są niezwykłe i dziwne dla Europejczyków: lewa ręka jest nieczysta; nie możesz skierować stóp w stronę osoby, z którą rozmawiasz; nie wypada trzymać rąk w kieszeniach; nie należy aktywnie gestykulować ani dotykać osoby, z którą rozmawiasz. Co warto zobaczyć w Arabii Saudyjskiej? Choć większość państwa pokrywa pustynia, to zwłaszcza osoby zainteresowane historią islamu znajdą w Arabii miejsca, które warto zobaczyć. Niestety, jeśli nie jesteśmy wyznawcami islamu, to nie dane nam będzie odwiedzić Mekki, gdzie znajduję się główna świątynia wszystkich muzułmanów na świecie. To święte miasto, w którym urodził się prorok Mahomet. Podczas corocznej pielgrzymki przybywają tu ponad 4 miliony wiernych. Cała infrastruktura i gospodarka Mekki jest związana z pielgrzymami. Przedstawicielom innych religii zabrania się wstępu, czego dowodem są odpowiednie znaki drogowe. Możemy jednak zobaczyć inne atrakcje: Meczet Al-Haram to jedna z trzech głównych świątyń muzułmańskich na świecie. Jego budowę rozpoczęto w VII wieku. W ciągu setek lat budynek był wielokrotnie przebudowywany, aż w XVII wieku uzyskał nowoczesny wygląd. Obecnie powierzchnia meczetu wynosi 357 tys. m kw., wieńczy go 9 minaretów o wysokości 100 metrów. Świątynia Kaaba ma kształt czarnego prostokąta w meczecie Al-Haram. Dla muzułmanów służy jako wskazówka, w którą stronę należy się zwrócić podczas modlitwy. W języku arabskim „kaaba” oznacza „kostkę”. Uważa się, że pierwszy budynek świątyni został zbudowany przez aniołów niebieskich. W przeszłości był kilkakrotnie przebudowywany przez ludzi. Meczet Al-Kuba to pierwsza świątynia muzułmańska. Sam Prorok również brał udział w jego budowie. Fontanna Fahda to najwyższa fontanna na świecie, nazwana na cześć piątego króla Arabii Saudyjskiej. Jest to potężny strumień wody wznoszący się w niebo o 312 metrów z prędkością prawie 400 km/godz. Efekt ten jest możliwy dzięki przebiegłej konstrukcji pompy, która pompuje ponad 600 litrów wody na sekundę. Arabia Saudyjska buduje pierwsze miasto linearne. Bez dróg, samochodów i emisji dwutlenku węgla Budowa 170-kilometrowego, futurystycznego miasta Neom ma być przykładem ekologicznej metropolii – bez ulic, samochodów i smogu. Pierwsi mieszkańcy mają się tu wprowadzić już za 2 lata Kiedy jechać do Arabii Saudyjskiej? Klimat Arabii Saudyjskiej jest suchy. W lecie temperatura tutaj prawie zawsze przekracza 50 s. C. Średnia temperatura w styczniu wynosi od 8 st. C do 20 st. C (w miastach i na obszarach pustynnych), od 20 st. C do 30 st. C (wybrzeże Morza Czerwonego). Zimą śnieg jest tylko w górach Jizan (zachodnia część kraju). Najlepszy czas na wizytę w kraju to wrzesień–październik i kwiecień–maj. W tych miesiącach temperatura nie jest tak wysoka, jak w lecie, a powietrze nie jest zbyt suche jak w pozostałych miesiącach roku. Arabia Saudyjska jest bezpiecznym krajem? Arabia Saudyjska jest uznawana za bardzo bezpieczny kraj, co wynika z panującej tam dyktatury. Kary za najdrobniejsze nawet przestępstwa są bardzo wysokie, a na ulicy możemy spotkać wielu funkcjonariuszy. W stolicy i innych dużych miastach praktycznie nie ma przestępstw ulicznych. Władze ściśle utrzymują porządek, a nawet tworzą specjalną bazę danych, w której zapisywane są wszystkie przestępstwa i ich sprawcy. A także statystyki dotyczące wynagrodzeń, podatków i wydatków, co pomaga wyeliminować korupcję. Jednak musimy przestrzegać wszelkich zasad prawa islamskiego, o czym szczególnie powinni pamiętać wypoczywający latem turyści. Przykład? Pływanie w miejscach publicznych dozwolone jest jedynie w kostiumie kąpielowym o specjalnym kroju, który obejmuje całe ciało. Tylko w hotelach wypoczynkowych na wybrzeżu Morza Czerwonego są specjalne zamknięte obszary, w których dozwolone są typowe kostiumy kąpielowe. Tradycje zachowań społecznych są tutaj wyjątkowo konserwatywne i nie należy ich w żadnym razie lekceważyć. Z powodu naruszenia lokalnych przepisów zwykle musimy się liczyć z natychmiastowym wydaleniem z kraju. Arabia Saudyjska – ciekawostki Z czego słynie Arabia Saudyjska? Jakie zwierzęta żyją w Arabii Saudyjskiej? Jaka kara może nas spotkać za drobne przestępstwo i co jest napisane na fladze Arabii Saudyjskiej? Poniżej przedstawiamy ciekawostki dotyczące tego kraju. Arabia Saudyjska jest jednym z ostatnich państw na świecie, gdzie panuje monarchia absolutna. Arabia Saudyjska to nie kontynent, ale powierzchnia tego kraju czyni go trzynastym największym państwem świata. Jest niemal 7 razy większa od Polski. Arabia Saudyjska jest jednym z trzech współczesnych krajów na świecie nazwanych na cześć władców (w tym przypadku dynastii saudyjskiej). W Arabii Saudyjskiej znajdują się dwa najświętsze muzułmańskie miasta na Ziemi – Medyna i Mekka. W Arabii Saudyjskiej tworzenie partii politycznych jest zabronione. W Arabii Saudyjskiej kradzież nadal podlega karze poprzez odcięcie dłoni w nadgarstku. Obywatelom królestwa skazanym za kontakty pozamałżeńskie grozi kara chłosty lub śmierć. Kara śmierci przeznaczona jest również dla morderców, bluźnierców, wróżbitów i czarowników. Półwysep Arabski, na którym znajduje się królestwo, jest jednym z kilku miejsc na planecie, gdzie w miesiącach letnich temperatura nigdy nie spada poniżej 50 stopni Celsjusza. Saudyjczycy mogą ożenić się z dziewczynkami, które mają 10 lat. Na fladze tego państwa umieszczona jest szahada. To wyznanie wiary – „Nie ma Boga prócz Allaha, a Mahomet jest jego prorokiem” Wbrew powszechnemu mniemaniu, na terenie Arabii Saudyjskiej żyje wiele gatunków zwierząt. M.in. gazele, kozy, szakale, jaszczurki.
Najbardziej luksusowe więzienie świata. To w nim książę-uzurpator umieścił swoich konkurentów
Pięć lat temu świat obiegły nagłówki krzyczące o najbardziej luksusowym więzieniu w Arabii Saudyjskiej. Tę wiadomość potraktowano z przymrużeniem oka. Tam przecież wszystko musi być luksusowe. Jednak kulisy tej sprawy są zdecydowanie bardziej poważne i, niestety, dość krwawe. Pisze o tym Marcin Margielewski w swojej najnowszej książce „Kłamstwa arabskich szejków”.
W tym artykule: Jak dziedziczono władzę w saudyjskiej monarchii Postępowanie króla oburzyło elity kraju Luksusowy hotel stał się więzieniem dla książąt Nagła śmierć księcia Mansoura Zabójcy pracują dla przyszłego władcy Zmieniając w więzienie najbardziej prestiżowy hotel w saudyjskiej stolicy, urzędujący książę koronny Mohammed bin Salman dokonał w swoim kraju przewrotu. Ten przewrót doskonale skonstruowana saudyjska machina propagandowa nazwała walką z korupcją, przysparzając mu milionów zwolenników. Mohammed bin Salman, oficjalny następca tronu Arabii Saudyjskiej, jest uzurpatorem. To nie on, zgodnie z tradycją, powinien zasiąść na tronie po śmierci obecnego króla Salmana. Jak dziedziczono władzę w saudyjskiej monarchii Od śmierci Abdula Aziza al Sauda, ojca narodu i pierwszego króla saudyjskiej monarchii, władza przechodziła na jego synów. Nie była dziedziczona, jak to zwykle bywa w przypadku monarchii europejskich, z ojca na syna. Przechodziła na następnego w kolejności żyjącego brata. Nie było to proste i nie obywało się bez poważnych problemów w rodzinie. Mimo to finalnie w Rijadzie przez dekady na tronie kolejno zasiadali synowie Abdula Aziza Sauda: Faisal, Khalid, Fahd, Abdullah, a od 2015 roku przedostatni z żyjących braci – Salman. Zaraz po tym, jak Salman objął władzę, niemal automatycznie mianował na stanowisko księcia koronnego Muqrina bin Abdul Aziza – swojego młodszego przyrodniego brata. Jednak zaledwie po trzech miesiącach zwolnił go z tego stanowiska, odbierając szansę na objęcie tronu. Jego miejsce zastąpił Muhammad bin Nayef, najstarszy z żyjących wnuków założyciela dynastii, czyli pierwszy do objęcia tronu w drugim pokoleniu. Syn obecnego króla, Mohammed bin Salman, objął wtedy nowo utworzony urząd wiceksięcia koronnego. To już wtedy zwiastowało dalsze plany króla. Niedługo potem Salman odebrał tytuł również swojemu bratankowi. Jego miejsce zajął Mohammed bin Salman, rodzony syn króla. Muhammad bin Nayef, wraz ze swoim wujkiem Ahmedem i przyrodnim bratem Nawafem, trafili do aresztu za krytykę decyzji króla. Postępowanie króla oburzyło elity kraju Co istotne, tym razem nikt nie zajął pozycji wiceksięcia koronnego, stworzonego specjalnie dla Mohammeda bin Salmana. Tytuł ten natychmiast zlikwidowano. MBS, bo tak jest powszechnie nazywany, nie ma swojego zastępcy i oczywistym jest, że po śmierci Salmana to on zostanie królem kraju, którym de facto i tak już rządzi. W rodzinie Saudów zawrzało. Zawrzało również wśród saudyjskich elit. Niektórzy szeptem, inni zdecydowanie głośniej krytykowali grę pozorów. Stworzył ją król tylko po to, by ostatecznie mógł on osadzić na tronie swojego syna, który bez tego miałby na to marne szanse, chyba że w późnym wieku. Mohammed bin Salman nie chciał czekać. Gdy został księciem koronnym, miał zaledwie trzydzieści jeden lat. Oraz, jak się wkrótce okazało, ogromny apetyt na władzę. Pikanterii sprawie dodaje także to, że MBS, mimo że daleki w kolejce do tronu, nawet wśród swojego rodzeństwa nie był pierwszym, bo ma dwóch starszych braci. Sprytem i umiejętnością manipulacji zdobył stanowisko. Ma jednak świadomość, że wraz ze śmiercią swojego ojca może zostać obalony. Dlatego postanowił zawczasu pozbyć się wszystkich potencjalnych spiskowców. Luksusowy hotel stał się więzieniem dla książąt W chwili śmierci blisko dziewięćdziesięcioletniego króla Salmana książęta będą musieli złożyć przysięgę nowemu królowi. Jej brak może utrudnić objęcie tronu. Żaden dotychczasowy kandydat do tej funkcji nie miał jednak tylu wrogów. Dlatego MBS postanowił wszystkich, którzy mogliby mu stanąć na drodze, zamknąć w luksusowym hotelu. Miejsce miało sprawić, by czuli, że książę jest skłonny zapewnić im dotychczasowy standard życia, ale warunkiem jest posłuszeństwo. Wielu książąt wykupiło się z niewoli przelaniem sporej części swoich fortun do królewskiego skarbca. Wielu innych, mimo konfiskaty ich majątku, nigdy nie wyszło na wolność. Oficjalnie zostali przeniesieni do regularnego więzienia, choć nie we wszystkich przypadkach udało się to potwierdzić. Nagła śmierć księcia Mansoura Metod postępowania z nieposłusznymi arystokratami dwór Mohammeda bin Salmana ma wiele. Niektóre są drastyczne. Taki los spotkał choćby księcia Mansoura bin Muqrina, najmłodszego syna szejka Muqrina bin Abdul Aziza. Król Salman mianował go na swojego następcę zaraz po objęciu tronu, a po trzech miesiącach odebrał mu tytuł. Dokładnie w chwili, gdy w hotelu w Rijadzie zaczęły się pierwsze negocjacje z więźniami, w Abha, stolicy graniczącego z Jemenem regionu Asir, rozbił się helikopter z księciem Mansourem i z siedmioma jego najbliższymi współpracownikami. Śmierć ponieśli wszyscy znajdujący się na pokładzie. Pałac Saudów oficjalnie zaprzeczył doniesieniom o tym, że śmierć księcia ma cokolwiek wspólnego z jego krytyką nowych władz kraju, a data wiązana z rozpoczęciem „oczyszczania” jest czysto przypadkowa. Wielu książąt zostało też celowo zarażonych wirusem HIV. Otrzymują leki powstrzymujące jego rozwój, ale jakakolwiek forma sprzeciwu zakończy ich dostawy, a na opuszczenie kraju nie mają szans. Zabójcy pracują dla przyszłego władcy MBS ma na swoje usługi grupę płatnych zabójców, nazywanych potocznie Tiger Squad. Udowodniono ponad wszelką wątpliwość, że Drużyna Tygrysa uczestniczyła w zabójstwie ostro krytykującego księcia dziennikarza Jamala Khashoggiego w saudyjskiej ambasadzie w Stambule. Jednak książę zaprzeczył, jakoby miał z jego śmiercią cokolwiek wspólnego. I świat zdaje się w to wierzyć. Tak jest wygodniej. Mohammed bin Salman do perfekcji doprowadził sztukę kłamania w żywe oczy światowej opinii publicznej. W walce o umacnianie swojej władzy nie cofa się przed niczym, nawet przed najbardziej brutalnymi morderstwami. I mimo bezsprzecznych dowodów na jego winę, wciąż okłamuje świat, zapewniając o swojej niewinności. A świat wierzy, bo dzięki temu ma dostęp do tańszej ropy.
Arabia Saudyjska buduje pierwsze miasto linearne. Bez dróg, samochodów i emisji dwutlenku węgla
Budowa 170-kilometrowego, futurystycznego miasta Neom ma być przykładem ekologicznej metropolii – bez ulic, samochodów i smogu. Pierwsi mieszkańcy mają się tu wprowadzić już za 2 lata
W tym artykule: Technologia na miarę XXI wieku Droga do sukcesu nie taka prosta Miasto linearne to miasto przyszłości? Neom w północno-zachodniej części Arabii Saudyjskiej ma być miastem idealnym, w którym mieszkańcy będą żyli wygodnie i w symbiozie z naturą. Tyle na ten temat można wyczytać w broszurach informacyjnych zachęcających do zainwestowania w projekt. Eksperci z innych części świata mają wątpliwości, czy miasto w ogóle powstanie. Jak zginął Michael Rockefeller? Zagadka śmierci amerykańskiego milionera rozwiązana Michael Rockefeller miał zostać zjedzony przez papuaskich kanibali. O tej historii mówił cały świat. Co tak naprawdę wydarzyło się w 1961 roku? Technologia na miarę XXI wieku Jeszcze większym zaskoczeniem jest projekt The Line. Miasto linearne to pomysł Muhammada ibn Salmana, księcia i następcy saudyjskiego tronu. Projekt zakłada budowę 170-kilometrowego pasa zabudowy, który ma prowadzić od miasta Neom po linii prostej na wschód w głąd Arabii Saudyjskiej. Miasto ma składać się z „modułów” i połączyć wybrzeże Morza Czerwonego z północno-zachodnimi regionami państwa. W linearnym mieście przyszłości ma nie być ani samochodów, ani ulic. Miasto ma za to być pełne zielonych parków, otwartych przestrzeni i ultraszybkiego transportu publicznego. Zgodnie z planem w The Line osiądzie milion ludzi z całego świata. Co ważne, wszyscy mieszkańcy mają osiedlać się w odległości zaledwie kilku minut spacerem od najważniejszych obiektów, a dojazd między węzłami ma zająć nie więcej niż 20 minut. Według ekspertów taka wizja miasta jest niemożliwa do realizacji. – Plan stworzenia miasta o szerokości jednego kilometra, który można będzie pokonać w zaledwie 5 minut, jest co najmniej wątpliwy – powiedziała Elizabeth Plater-Zyberk, profesorka architektury na Uniwersytecie w Miami. Zdaniem projektantki mało rzeczywiste są również same korzyści płynące z inwestycji. – Jeśli na każdym przystanku będzie czekało tylko kilkaset osób, samo utrzymanie inwestycji nie będzie możliwe – dodaje Plater-Zyberk. Najnowszy skaczący robot to rekordzista. Jest w stanie przeskoczyć pomnik Jezusa w Rio do Janeiro Skaczący robot zaprojektowany przez naukowców z Uniwersytetu Kalifornijskiego ma znaleźć zastosowanie nie tylko na Ziemi, ale także w kosmosie. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/najnowszy-skaczacy-robot-to-rekordzista-jest-w-stanie-przeskoczyc-pomnik-jezusa-w-rio-do-janeiro-04484d0.jpeg" width="938" height="522" alt="Najnowszy skaczący robot to rekordzista. Jest w stanie przeskoczyć pomnik Jezusa w Rio do Janeiro" title="Najnowszy skaczący robot to rekordzista. Jest w stanie przeskoczyć pomnik Jezusa w Rio do Janeiro" /> Droga do sukcesu nie taka prosta Pierwsze łopaty zostały wite w ziemię w październiku 2021 roku. Nie będzie to jednak łatwa budowa. Architekci zwracają uwagę, że budowanie ogromnych miast od podstaw jest obarczone wieloma wyzwaniami. Jeśli jednak wszystko pójdzie zgodnie z planem, pierwsi mieszkańcy wprowadzą się do The Line już w 2024 roku. Tak zwane „megaprojekty” zazwyczaj nie są zgodne z intencjami wizjonerów, ich realizacja często nie spełnia obiektywnych możliwości ekonomicznych regionu. Kończy się to kosztami znacznie przewyższającymi początkowe oczekiwania – powiedział w wywiadzie dla serwisu naukowego „Live Science” Stephen Wheeler, architekt krajobrazu i profesor projektowania środowiska na University of California. A co z ultraszybkim transportem? Eksperci wskazują, że przejazd 170 kilometrów w 20 minut wymagałby prędkości co najmniej 512 km/h. To zaś znacznie przewyższa możliwości kolei dużych prędkości. Weźmy dla przykładu szybkie pociągi Eurostar w Europie, które poruszają się z prędkością około 320 km/h. Kolej chińska pędzi z prędkością 380 km/h. Finansowany przez Elona Muska projekt Hyperloop teoretycznie może osiągać taką prędkość, ale na potrzeba na to jeszcze przynajmniej dekady. Dotychczas Hyperloop osiągnął maksymalną prędkość 463 km/h. I to bez pasażerów. Miasto linearne to miasto przyszłości? Pomysł księcia Ibn Salmana to nie pierwszy w historii projekt miasta linearnego. Już w 1882 roku podobny zamysł przedstawił hiszpański urbanista Arturo Soria Mata. W projekcie Ciudad Lineal wszystkie budynki i inne części miasta miały być budowane wzdłuż linii kolejowej. Podobne plany miała wprowadzić Brazylia. – Zazwyczaj lepiej jest wprowadzać przemyślane, stopniowe ulepszenia w już istniejących miastach, niż próbować projektować zupełnie nowe miasta od zera – mówi Stephen Wheeler. Nierzadko, gdy projektuje się przestrzeń od zera, w rzeczywistości kończy się to kuriozalnymi pomysłami socjourbanistycznymi, które nie mają szans dalszego rozwoju. Arabia Saudyjska na budowę ekologicznej metropolii ma przeznaczyć 500 miliardów dolarów. Zdaniem części urbanistów bardziej zrównoważoną strategią byłaby naprawa i ulepszanie już istniejących miast. – Po co wydawać ogromne zasoby na budowanie miasta na środku pustyni? Jaki ma to sens, skoro dookoła jest mnóstwo innych „miejskich problemów”, które wymagają rozwiązania? – dopytuje z kolei Emily Talen, ekspertka projektowania miejskiego na Uniwersytecie w Chicago. Pomysłodawcy The Line wskazują jednak, że nowy projekt ma przynosić korzyści nie tylko ekologiczne, ale także biznesowe. Przede wszystkim ma tworzyć nowe miejsca pracy i generować zyski dla budżetu państwa. O jakie kwoty chodzi? Wysokie, bo sięgające nawet 48 miliardów dolarów rocznie. Ekspertów to jednak nie przekonuje. Ich zdaniem wiele nowych pomysłów na miasta nie powstaje z myślą o ich przyszłych mieszkańcach, lecz o turystach i miliarderach. – To, czy mamy w tym przypadku do czynienia ze „zrównoważonym stylem życia”, jest co najmniej dyskusyjne – podsumowuje Wheeler. Źródło: https://www.livescience.com/saudi-arabia-sustainable-line-city.html Czytaj więcej fascynujących artykułów: Starożytna architektura może okazać się przydatna w tworzeniu budynków odpornych na globalne ocieplenie Tak zwana „architektura wernakularna” może okazać się sposobem na globalne ocieplenie, przynajmniej jeśli chodzi o wyzwania związane budownictwo. Starożytna świątynia Majów odkryta w Meksyku. Archeologom pomógł laser Badacze zidentyfikowali 478 starożytnych miejsc ceremonialnych w Meksyku. Udało się to dzięki połączeniu technologii lasera z teleskopem Czy Ziemia jest płaska? 10 dowodów obalających ten mit Przedstawiamy mocne argumenty do dyskusji z pseudonaukowcami, którzy wierzą, że Ziemia jest płaska.
Arabia Saudyjska wobec zmian. Co dalej z ropą naftową i prawami kobiet? Odpowiada były ambasador [Kawa z ambasadorem]
Arabia Saudyjska często jest określana liderem krajów arabskich. Jak królestwo budowało swoją pozycję?
W tym artykule: Arabia Saudyjska i Stany Zjednoczone. Czy kraje nadal żyją w sojuszu? Jak Arabia Saudyjska planuje zastąpić ropę naftową? Po przerwie wraca cykl „Kawa z ambasadorem”. Tym razem gośćmi będą byli ambasadorzy Polski w krajach pozaeuropejskich. To dobra okazja, żeby dowiedzieć się więcej o państwach, do których chcemy podróżować. Wiele wskazuje na to, że pandemia powoli się kończy, a to oznacza, że dalekie wyjazdy będą bardziej dostępne. W pierwszym odcinku dr Małgorzata Bonikowska, prezes Centrum Stosunków Międzynarodowych i THINKTANK, rozmawiała z Krzysztofem Płomińskim, byłym ambasadorem w Arabii Saudyjskiej i Iraku. Dlaczego ramadan to najważniejszy miesiąc dla wyznawców islamu? W trakcie ramadanu muzułmanie umacniają swoją wiarę w Allaha poprzez post, bezinteresowną postawę oraz modlitwę. To czas pobożności i autorefleksji. Arabia Saudyjska i Stany Zjednoczone. Czy kraje nadal żyją w sojuszu? Kraje arabskie od lat cieszą ogromną popularnością turystów z Europy i nie tylko. Do pozycji lidera w regionie aspiruje Arabia Saudyjska. Pan ambasador zwrócił uwagę na filary, które umacniają pozycję królestwa. Są to: dynastia Saudów, religia (w Arabii Saudyjskiej znajdują się dwa święte miejsca muzułmanów: Mekka i Medyna), ropa naftowa, silna armia i sojusz ze Stanami Zjednoczonymi. W kontekście stosunków międzynarodowych najciekawszym tematem jest ostatnio wojna w Ukrainie. Arabia Saudyjska konsekwentnie unika ustosunkowania się do agresji Rosjan. Czy to początek końca sojuszy między Arabią a USA? – Ten sojusz osłabł dlatego, że Stany Zjednoczone zadbały o swoje bezpieczeństwo energetyczne. Stały się samowystarczalne, jeśli chodzi o podstawowe surowce, czyli ropę i gaz – tłumaczy Krzysztof Płomiński. Dyplomata zwrócił też uwagę na to, że od prezydentury Baracka Obama priorytety USA przeniosły się z krajów arabskich w stronę Chin i Oceanu Indyjskiego. Jak Arabia Saudyjska planuje zastąpić ropę naftową? Arabia Saudyjska to ropa naftowa. Kraj planuje jednak zmiany w prowadzeniu polityki energetycznej. Co prawda ropa jeszcze długo będzie istotnym komponentem paliw, ale jest to okres schyłkowy jej wykorzystywania. Ropa ma zastępować jeszcze gorsze surowce (np. palone śmieci) w biedniejszych krajach. Królestwo planuje utrzymać swoją pozycję wielkiego międzynarodowego inwestora. Tu ważną rolę mogą odegrać złoża gazu, które na razie nie są jeszcze eksploatowane. Były ambasador przypomina, że Arabia Saudyjska posiada również inne zasoby surowcowe. – Przede wszystkim są to rudy żelaza, złoto, miedź, cynk, boksyty... Nie wszystko zostało jeszcze zbadane – wymienia. Kolejne zmiany, jakie czekają Arabię Saudyjską to modernizacja społeczeństwa, w tym zmiana roli kobiet. Co ciekawe, kobiety stanowią nie więcej niż 15 proc. siły roboczej w całym królestwie. Na uniwersytetach pań jest jednak więcej niż panów. Arabki często są również wysyłane na prestiżowe uczelnie za granicę. Ciekawe są również plany Arabii Saudyjskiej w kosmosie. Czego możemy się spodziewać? Cała rozmowa z ambasadorem Krzysztofem Płomińskim do obejrzenia w odtwarzaczu na początku artykułu.
Cmentarzysko we wnętrzu arabskiej jaskini. Naukowcy odkryli tysiące kości i ustalili, jak trafiły do podziemnego tunelu
Tysiące kości zwierząt i ludzi odnaleziono w najdłuższej jaskini lawowej w Arabii Saudyjskiej.
W tym artykule: Setki tysięcy kości należących do 14 gatunków Jak kości znalazły się w jaskini? Jaskinia Umm Jirsan to wrota do przeszłości Umm Jirsan to najdłuższa jaskinia lawowa w Arabii Saudyjskiej. Ten naturalny system tuneli, utworzony pod powierzchnią ziemi przez płynącą tu niegdyś lawę, rozciąga się na długości 1,5 km i jest ukryty pod polem wulkanicznym znanym jako Harrat Khaybar, położonym na północ od Medyny. Najdłuższa jaskinia na świecie jest jeszcze dłuższa. To odległość z Warszawy do Świnoujścia System podziemnych korytarzy, rzeki i wodospady, wyjątkowe nacieki i zwierzęta. Tak wygląda Jaskinia Mamucia. Gdzie znajduje się ta najdłuższa jaskinia na świecie? <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/9cd1c213823bfe59ee74c55c1ba027da95e17afc-068a84e.jpeg" width="938" height="613" alt="Najdłuższa jaskinia na świecie. Jej długość to 680 km – tyle, co szerokość Polski z zachodu na wschód (fot. Getty Images)" title="Najdłuższa jaskinia na świecie. Jej długość to 680 km – tyle, co szerokość Polski z zachodu na wschód (fot. Getty Images)" /> Setki tysięcy kości należących do 14 gatunków Na Umm Jirsan składa się wiele tuneli i jaskiń, a niektóre z nich przez lata doskonale sprawdzały się jako schronienie dla dzikich zwierząt. Potwierdza to ostatnie odkrycie, które opisano w czasopiśmie Archaeological and Anthropological Sciences. W nowym badaniu naukowcy donoszą o odkryciu szczątków należących do co najmniej 14 różnych gatunków zwierząt, takich jak bydło, konie, wielbłądy i gryzonie. Niektóre z tych kości – gromadzonych w jaskini na przestrzeni ostatnich 7 tys. lat – należały też do ludzi. Tysiące kości odnalezionych w jaskini przebadali naukowcy. „Ten 1,5-kilometrowy tunel lawowy jest wypełniony setkami tysięcy pięknie zachowanych szczątków zwierząt” – napisał na Twitterze główny autor badania, zooarcheolog Mathew Stewart z Instytutu Ekologii Chemicznej im. Maksa Plancka w Niemczech. Jak kości znalazły się w jaskini? Ta ogromna ilość kości nie oznacza jednak, że jaskinia była cmentarzyskiem dla setek ludzi i zwierząt albo miejscem składania krwawych ofiar. Naukowcy wyjaśniają, że kości najprawdopodobniej zostały przeniesione do jaskini przez hieny. W jaskini znaleziono szczątki kilku osobników hieny pręgowanej (Hyaena hyaena) oraz pozostawione przez te zwierzęta koprolity, czyli skamieniałe odchody. Prawdopodobnie hieny przynosiły do swojego siedliska kawałki ciał ludzi i zwierząt, które znajdowały w okolicy. – Hieny są znanymi zbieraczami kości. Przenoszą je do nor, aby je skonsumować i nakarmić młode, lub przechować jako zapasy – wyjaśnia Stewart, zauważając, że znaleziona w jaskini kolekcja kości jest tak liczna, bo była gromadzona przez „całe wieki”. Arabia Saudyjska to kraj budzący skrajne emocje. Jakie jest jej nowe oblicze? Do niedawna kojarzona jedynie z ogromnymi zasobami ropy naftowej i radykalnym odłamem islamu sunnickiego - Wahabizmem, dziś otwiera się na świat. – Materiał w Umm Jirsan gromadził się w ciągu ostatnich 7000 lat, co świadczy też o doskonałych warunkach konserwujących panujących w tunelu lawowym – zauważa naukowiec. Jaskinia Umm Jirsan to wrota do przeszłości Chociaż wciąż niewiele wiemy o Umm Jirsan, naukowcy mają nadzieję, że ten makabryczny grobowiec posłuży nam jako wrota do przeszłości. Tak liczny i bogaty zbiór szczątków może przynieść nauce wiele wskazówek na temat ewolucji różnych gatunków zwierząt. Stewart podkreśla, że badania w jaskini dopiero się zaczynają, mimo że pierwsze kości znaleziono tam przed kilkunastoma laty. – To badanie to tylko wierzchołek góry lodowej – mówi. Co ciekawe, tunele lawowe wciąż mogą być zamieszkiwane przez hieny lub inne dzikie zwierzęta. W czasie jednej z ekspedycji badawczych naukowcy zarejestrowali odgłosy warczenia dochodzące z głębi jaskini. Źródło: Archaeological and Anthropological Sciences Jak zginął Michael Rockefeller? Zagadka śmierci amerykańskiego milionera rozwiązana Michael Rockefeller miał zostać zjedzony przez papuaskich kanibali. O tej historii mówił cały świat. Co tak naprawdę wydarzyło się w 1961 roku? Tajemnicza rakieta uderzyła w Księżyc. Astronomowie już wiedzą, do kogo należała Tajemnicza rakieta uderzyła w Księżyc z prędkością ok. 9650 km/godz. Do niedawna wszyscy sądziliśmy, że może to fragment rakiety nośnej Falcon 9 miliardera i założyciela SpaceX Elona ... Sensacyjna sekcja zwłok wieloryba. Pod płetwą znaleziono "ludzką" dłoń Sekcja zwłok wieloryba, w której uczestniczył dr Mark Scherz. Zdjęcie, na którym trzyma ogromną pięciopalczastą dłoń, podbiło naukowego Twittera.