National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-12-16T08:54:53.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: To największy zabytek religijny na świecie – świątynia przez lata pozostawała ukryta w dżungli
items: Cywilizacje Majów i Angkor Wat – wspólna przyczyna ich upadku. Grozi też nam
items: To nie tylko ozdoba. "Święty tatuaż" ma moc [GALERIA]
items: Te malowidła do niedawna były niewidoczne. Miliony turystów przechodziły obok nieświadomie
items: Co łączy piramidy z całego świata? Tajemnicze budowle od Azji, przez Afrykę po Amerykę
items: Spodziewali się co najwyżej starej ceramiki, ale to ich zaskoczyło! W Angkor Wat odnaleziono tajemniczą statuę
items: Przez 8 stuleci leżała ukryta na dnie rzeki. Niedługo będzie można ją obejrzeć
items: Nowe odkrycia w Kambodży. Dżungla skrywa zaginione miasta

To największy zabytek religijny na świecie – świątynia przez lata pozostawała ukryta w dżungli
type: item
date: 2025-12-16T08:53:49.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: angkor
subject: angkor wat kambodża
subject: Edukacja
subject: kambodża
subject: khmerowie
subject: pola ryżowe
subject: susza
description: Angkor Wat, zaginione miasto Khmerów, przez wieki pozostawało ukryte w kambodżańskiej dżungli. Odkrycie monumentalnych ruin przez francuskiego podróżnika Henriego Mouhota wywołało sensację i zmieniło postrzeganie historii Azji Południowo-Wschodniej.
encoded: Spis treści: Angkor Wat – odkryj dziedzictwo zapomnianego imperium Khmerów Dlaczego upadło potężne Imperium Angkoru? Odkrycia, które zmieniają historię Złoty wiek Angkor Wat – codzienne życie i rytuały w sercu imperium Religia i władza w Angkorze – jak duchowość kształtowała losy imperium Hydrauliczny geniusz Khmerów – jak Angkor kontrolował wodę i klimat System tak sprytny, że zaskoczył współczesną naukę Strategiczne rolnictwo i melioracja – sekret potęgi Imperium Khmerów Klimatyczne przesilenie i koniec Angkoru – katastrofa, która zmieniła bieg historii Gdy w XIX wieku Europa z zapartym tchem śledziła relacje z dalekich wypraw, do serca Azji wyruszył Henri Mouhot – przyrodnik i badacz, który zamiast motyli i roślin natrafił na zapomniane kamienne miasto. Ukryte w tropikalnej dżungli świątynie i monumentalne budowle Angkor Wat budziły podziw, ale i niedowierzanie. Czy to możliwe, że cywilizacja, która wzniosła te konstrukcje, została niemal całkowicie zapomniana? Odkrycie Mouhota było nie tylko archeologiczną sensacją, ale również symbolicznym momentem zetknięcia dwóch światów – zachodniego i azjatyckiego. Angkor Wat – odkryj dziedzictwo zapomnianego imperium Khmerów Gdy Donald Cooney zniża lekki samolot nad korony drzew, moim oczom ukazuje się wspaniała świątynia – odbudowana w latach 40. XX wieku Bântéay Sâmre, poświęcona hinduistycznemu bogu Wisznu. To jeden z wielu architektonicznych śladów średniowiecznego imperium Khmerów, które przez wieki dominowało w Azji Południowo-Wschodniej. Świątynia otoczona jest podwójnym murem w kształcie kwadratu, który niegdyś mogła opasywać fosa – symbol oceanów otaczających górę Meru, mityczną siedzibę bogów hinduistycznych. Bântéay Sâmre to tylko jedna z ponad tysiąca świątyń wzniesionych w między XI a XIII wiekiem w mieście Angkor – przedsięwzięcie tak ogromne i ambitne, że dorównuje rozmachem budowie piramid egipskich. Kiedy ją mijamy, z trudem odrywam wzrok – po chwili świątynia znika w gęstwinie dżungli. Angkor to nie tylko…

angkor-wat-GettyImages-2212920768-a9e3df5.jpg
width: 5212
height: 3468

Cywilizacje Majów i Angkor Wat – wspólna przyczyna ich upadku. Grozi też nam
type: item
date: 2025-04-16T08:56:59.000Z
subject: Historia
subject: angkor
subject: angkor wat kambodża
subject: archeologia
subject: cywilizacja majów
subject: kambodża
subject: starożytność
subject: zmiany klimatyczne
description: Zmiana klimatu wysuszyła ziemię, ale wylesienie jeszcze spotęgowało klęskę. Gdy społeczeństwo Majów stanęło twarzą w twarz z niedostatkiem, popadło w chaos. Nie była to jedyna cywilizacja, którą to spotkało.
encoded: Spis treści: Geoinżynieria Majów Majowie w drodze do upadku Klimat kontra Angkor Wiele przyczyn upadku Angkoru Każda cywilizacja upada Czy zmiany klimatu zniszczą naszą cywilizację? Majańska cywilizacja miejska kwitła wbrew znacznym ograniczeniom narzuconym przez przyrodę w latach 250–900 n.e., czyli w epoce zwanej okresem klasycznym w historii Majów. Ich biegłość w architekturze odzwierciedlała postępy w matematyce, astronomii i sztuce. Geoinżynieria Majów Majowie potrafili wpływać na hydrologię regionu przez zmianę podziemnych lejów krasowych w zbiorniki zasilające system intensywnego nawadniania upraw na tarasach rolnych. Las deszczowy został wyrżnięty na skutek wzmożonego rolnictwa żarowego [polegającego na wycinaniu i paleniu lasów – przyp. tłum.]. Umiejętność kontrolowania środowiska pozwoliła tamtejszej populacji w okresie klasycznym szybko się rozrosnąć. Budowa monumentu – znaku bogactwa i śmiałości – osiągnęła szczyt pod koniec tego okresu. Legendarne wysokie zabudowania w Tikalu datuje się na okres tego gorączkowego boomu. Ale gdy działalność przyspieszała, nagle wszystko upadło. Lidar pokazał skalę majańskiego megalopolis, a nowoczesna technologia częściowo wyjaśniła także jego upadek. Stephens mógł wyobrażać sobie, że Majowie mieszkali w miastach zacienionych koroną dżungli, ale niedawne analizy próbek pyłków dowiodły, że pod koniec VIII wieku n.e. Jukatan był wylesiony. Miasta i pola rozlewały się po ogołoconych równinach. Wielkie drzewa ścięto i spalono, aby produkować gips w przemysłowych ilościach. Trzeba było spalić 20 drzew, żeby uzyskać 1 metr kwadratowy tynku wapiennego. Obnażoną ziemię wykorzystywano w celach rolniczych. Gęb do wykarmienia przybywało, a ekosystem naprężał się do granic możliwości. Majowie potrafili przystosowywać się do warunków i łagodzić częste susze wytrawnymi technikami zarządzania, ale nie umieli zaadaptować się do kryzysu, który rozpoczął się około 760 roku. Próbki lodu pobrane z Grenlandii pokazują, że mniej więcej w tym …

klimat-01fc56d.png
width: 900
height: 600

To nie tylko ozdoba. "Święty tatuaż" ma moc [GALERIA]
type: item
date: 2020-08-03T07:05:00.000Z
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: angkor
subject: Edukacja
subject: kambodża
subject: Kultura
subject: laos
subject: tajlandia
subject: tatuaże
subject: Travel
description: Działa jak kamizelka kuloodporna i płaszcz przeciw problemom. Sak Yant, w dosłownym tłumaczeniu „święty tatuaż” pochodzi z angkor, starożytnego państwa Khmerów. Sprawia, że żołnierzy nie imają się kule, bokserów ciosy, a gwiazd filmowych Hollywood zawiść branży.
encoded: Mistrzem ceremonii powinien być buddyjski mnich. Ale nie musi. Siła tatuażu zawarta jest w jego wzorze i zapisanych mantrach, a nie w tym, kto go wykonuje. I tak wytatuowany hanuman, czyli bóg małpa, daje siłę wielkiego wojownika. Smok zapewnia odwagę i mądrość. A gekon sprawia, że kochasz i będziesz kochany. Podstawowe wzory mają nawet tysiąc lat. Mistrzowie od wieków dodają jednak nowe elementy, które objawiły im się w medytacjach. Nałożenie tatuażu to bardzo ważna chwila, która może zadecydować o całym życiu. Dlatego na ceremonię można zaprosić bliskich. Na początek mistrz miesza barwnik z wodą i sterylizuje we wrzątku bambusowe lub metalowe szpikulce. Te tradycyjne, używane w świątyniach mają nawet pół metra długości. W tym samym czasie artysta tłumaczy znaczenie wzoru i instruuje, jak należy się zachowywać przez następne dni. Aby tatuaż nie stracił mocy, po jego nałożeniu nie wolno rozmawiać z nikim przez trzy dni i trzy noce. Jeśli przerwie się milczenie, jedynym wyjściem, aby Sak Yant dalej działał, jest przestrzeganie pięciu buddyjskich abstynencji do końca życia: nie wolno oszukiwać, być pod wpływem alkoholu, ulegać pożądaniu seksualnemu, kraść i zabijać. Jeśli jednak wytrwa się w ciszy, i tak zabroniona jest arogancja, kradzież, posiadanie więcej niż jednej żony, jedzenie psiego mięsa oraz chodzenie pod domami zbudowanymi na palach. Inaczej magia przestaje działać. Kiedy tusz odpowiednio zgęstnieje, mistrz wyjmuje narzędzie z wrzątku i pociera końcówkę pociętymi cytrynami. Systematycznie, trochę jak maszyna do szycia nakłuwa skórę, wbijając w nią kropelki barwnika. Zaczyna od środka i rozprzestrzenia wzór na boki, nie przestając recytować mantr. Od czasu do czasu ściera szmatką wypływający ze skóry nadmiar atramentu. Gdy tatuaż jest gotowy, mistrz musi go jeszcze konsekrować. Zapala pięć świec i pięć kadzideł symbolizujących pięć inkarnacji Buddy. Tatuaże najpopularniejsze są wśród ludzi, którym na co dzień zagraża niebezpieczeństwo – żołnierzy, gwiazd taj…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/b6d9ca5d733e3fb9da45727a473c48195e2e61a8-387e0a8.jpeg
width: 1000
height: 667

Te malowidła do niedawna były niewidoczne. Miliony turystów przechodziły obok nieświadomie
type: item
date: 2018-04-06T08:31:39.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: angkor
subject: angkor wat kambodża
description: Fascynujące! Coś, co do tej pory uznawano za zwykłą plamę na ścianie okazało się cennym śladem dawnej kultury. Pomogła zaawansowana technologia.
encoded: Wzniesiony dziewięć wieków temu na terenie dzisiejszej Kambodży Angkor Wat przyciąga miliony gości. Niektórzy ciągną tu z pobudek religijnych – do buddyjskiej świątyni, pierwotnie poświęconej hinduskiemu bogowi Wisznu. Innych interesują słynne rzeźby. Natomiast zespół archeologów skupił uwagę na mniej oczywistej atrakcji – około 200 malowidłach z XVI w., dotąd niewidocznych. Aby znów ujrzały światło dzienne, Noel Hidalgo Tan wykorzystał technikę, która łączy fotografię cyfrową z analizą komputerową. – To, co kiedyś wydawało się plamą na ścianie, stało się rysunkiem dwóch słoni lub całą orkiestrą – mówi. – Przeznaczenie tej sztuki nie jest znane, ale dalsze badania być może dadzą nam wgląd w historię tego zabytku. Tan podejrzewa, że niektóre malowidła mogły powstać na zamówienie króla. Tekst: Catherine Zuckerman

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/96b9dd2a8d187d9361a7f774d6d196e6b45e5299-72e3889.png
width: 1226
height: 814

Co łączy piramidy z całego świata? Tajemnicze budowle od Azji, przez Afrykę po Amerykę
type: item
date: 2018-04-04T09:00:00.000Z
creator: Adam Robiński
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: angkor
subject: archeologia
subject: borobudur
subject: piramidy
subject: świątynie
subject: wiara
subject: wierzenia
description: Egipskie piramidy to największe i najstarsze budowle tego typu na świecie. Ale przecież znały je też inne cywilizacje. Dlaczego zatem w różnych częściach globu budowano przed wiekami podobnie?
encoded: Choć w turystycznych folderach wciąż prezentują się dumnie na tle pustyni, piramidy w Gizie to dziś przedmieścia wielomilionowego Kairu. Sąsiadujące z nimi wiecznie niedokończone wielopiętrowe budynki mieszkalne odzierają starożytne budowle z majestatu. Bezużyteczna i głupia manifestacja królewskiego bogactwa – pisał o piramidach rzymski historyk Pliniusz. A jednak, jak zauważa Sławomir Paweł Markowski, autor W kręgu piramid Egiptu, spełniły swoją funkcję – dały nieśmiertelność władcom półpustynnego kraju na północy Afryki. Żeby wejść do piramidy Mykerynosa, trzeba kucnąć i schylić głowę podczas stopniowego schodzenia w dół pochyłego korytarza. To nie jest miejsce dla klaustrofobów. Surowe, nieprzyjazne wnętrze budzi podziw, choć to tylko najmniejsza z trzech budowli w Gizie, sięgająca raptem 65,5 m.Niemal tyle co 20-piętrowy blok mieszkalny. To klasyczna, ostrosłupowa piramida. Jedna z wielu, jakie wybudowano w dorzeczu Nilu. Skąd piramidy w głowach? Dlaczego budowniczowie nadali im takie, a nie inne kształty? Na to pytanie architekci mają swoją odpowiedź, a religioznawcy swoją. Piramidy Egipcjan były nie tylko grobowcami faraonów i notabli, ale też wizualizacją padających na ziemię promieni słonecznych. Celem zmarłych miało być wstąpienie do nieba, zetknięcie się ze słońcem i gwiazdami. Pochyła ściana piramidy mogła być więc symboliczną drabiną lub schodami. W tym ostatnim przypadku nie trzeba było nawet szukać metaforyczności. Pierwsze piramidy miały właśnie taki kształt i były wyższą formą mastaby – dawniejszego grobowca. W pewnym momencie zaczęto po prostu budować jedną mastabę na drugiej. Najsłynniejsza taka piramida stoi dziś w Sakkarze na południe od Kairu. Wznoszenie tego typu obiektów szybko zarzucono na rzecz ostrosłupa. O tym, że pierwsze próby nie były udane, świadczy piramida łamana z Dahszuru powstała ok. 2600 r. p.n.e. W końcu jednak wypracowano model, jaki znamy z Gizy. Ostrosłupowe piramidy z czasów IV dynastii były monumentalne. Największe – Cheop…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/01b041e1ba0b9adc6bdc231541d084069dba523c-2a79135.jpeg
width: 2548
height: 1714

Spodziewali się co najwyżej starej ceramiki, ale to ich zaskoczyło! W Angkor Wat odnaleziono tajemniczą statuę
type: item
date: 2017-08-02T09:38:19.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: angkor
subject: angkor wat kambodża
subject: archeologia
subject: odkrycia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: posąg
description: Archeolodzy podczas badania Angkor Thom w Kambodży natrafili na prawie dwumetrowy posąg w doskonałym stanie. Ma przynajmniej 800 lat!
encoded: Znaleziska dokonano już drugiego dnia z 12 zaplanowanych. Posąg wykopano niedaleko budynku XII-wiecznego szpitala. W wywiadzie dla lokalnej gazety Cambodian Daily archeolodzy z organizacji zarządzającej kompleksem Angkor określili to jako "coś co zdarza się jedynie na filmach." Apsara Authority (wspomniana wyżej organizacja) opisuje, że posąg znajdował się zaledwie około 30 centymetrów. Większość zdobień zachowała się w świetnym stanie, można nawet rozpoznać z jakiego okresu pochodzi suknia wyrzeźbiona na postaci. Niestety brakuje fragmentów obu nóg posągu. Statua przedstawia strażnika, badacze są przekonani, że najprawdopodobniej strzegła ona bramy Angkor Thom. W XII wieku król Jayavarman VII wybudował 102 szpitali. Składały się one z drewnianych budynków i kamiennych kaplic. Te pierwsze przez wieki uległy rozkładowi. Na terenie kompleksu udało się rozpoznać 4 miejsca, w których miały stać szpitale przy bramach świątyni. Tan Boun Suy, szef Apsara Authority przekonuje, że król jak na ówczesne czasy miał wyjątkowe podejście do programów socjalnych. O tym, że w tamtym miejscu znajdują się szpitalne budynki przekonują także pozostałości ceramiki i dachówek. Król Jayavarman rządził Khmerami od 1181 do 1220. U szczytu swojej świetności Imperium Khmerów rozciągało się na sporych obszarach Tajlandii, Laosu i Wietnamu. Angkor Wat, co oznacza "stołeczna świątynia", zostało wzniesione ku czci boga Wisznu, a z czasem przerobione na świątynię buddyjską. Gdy w XV wieku imperium upadło miasto zostało opuszczone. Archeolodzy zgadzają się co do tego, ze odkrycie statui jest jednym z najważniejszych w ostatnich latach. Angkor Wat corocznie odwiedza około dwóch milionów turystów z całego świata. Od 1992 roku znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Posąg zostanie przekazany do muzeum Norodom Sihanouk, gdzie zostanie wyczyszczony i udostępniony do oglądania zwiedzającym. Tekst: Sarah Gibbens Opracowanie: Błażej Grygiel Źródło: National Geographic News Jeśli też lubisz tak…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/5044e17c9c0c181d4e96a31fc536822d3f8ae926-05b3305.jpeg
width: 1900
height: 1297

Przez 8 stuleci leżała ukryta na dnie rzeki. Niedługo będzie można ją obejrzeć
type: item
date: 2016-06-29T07:24:42.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: angkor
subject: angkor wat kambodża
subject: zabytki
description: Naukowcy ustalili wiek łodzi odkrytej w pustym korycie rzeki koło Angkor Wat w Kambodży – informuje serwis internetowy Star Tribune.
encoded: Pozostałości łodzi o długości 12,8 metra, wyciosanej z jednego pnia drzewa, odkryto przypadkowo w kwietniu br. w zamulonym korycie rzeki w prowincji Siem Reap w północnej Kambodży, w pobliżu kompleksu budowli Angkoru – stolicy Imperium Khmerskiego (IX-XIV w.) w Kambodży – i słynnej świątyni Angkor Wat. Jak poinformował Long Kosal, rzecznik państwowej agencji APSARA, testy próbek łodzi wykonane w instytucie badawczym w Nowej Zelandii wykazały, że znalezisko pochodzi sprzed ok. 800 lat, z początków XIII wieku. Agencja APSARA została powołana w 1995 roku przez władze Kambodży do ochrony i zarządzania parkiem archeologicznym otaczającym kompleks Angkor, wpisany jako obiekt na listę światowego dziedzictwa UNESCO w 1992 roku. Odkryta łódź została tymczasowo zatopiona w stawie koło świątyni Angkor Wat dla lepszego zachowania jej w dobrym stanie do czasu, kiedy zostaną podjęte decyzje dotyczące jej konserwacji i przygotowania do ekspozycji. Wcześniej w czerwcu br. australijski archeolog dr Damian Evans, badający od kilkunastu lat kompleks Angkor, poinformował o odkryciu przez jego zespół - nowych śladów osadniczej i rolniczej infrastruktury wokół dawnej stolicy Imperium Khmerskiego - dokonanym w wyniku przeprowadzonych badań dżungli z zastosowaniem technologii skanowania laserowego. Źródło: PAP Reporterzy National Geographic Traveler odwiedzili Słowenię. Zobaczcie czym potrafi zaskoczyć ten nieduży i piękny kraj! View oEmbed on the source website

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/87e69b5437d483b828ecef6d18e13071bdc6dcde-be6b27d.jpeg
width: 3000
height: 2000

Nowe odkrycia w Kambodży. Dżungla skrywa zaginione miasta
type: item
date: 2016-06-16T12:20:40.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: angkor
subject: angkor wat kambodża
subject: kambodża
description: Pod warstwą roślinności i ziemią wciąż znajdują się ukryte przed nami starożytne miasta. Opublikowane w Journal of Archeological Science zdjęcia wykonane lidarami (rodzaj radaru wykorzystujący laser) pokazują pozostałości XII-wiecznych miast w Kambodży.
encoded: Archeolodzy w Kambodży odnaleźli kilka nieopisanych wcześniej miast w okolicy świątyni Angkor Wat. O sprawie pisze dziennik Guardian. Australijski archeolog dr Damian Evans podsumowując badania w Journal of Archeological Science pisze, że znaleziska mają od 900 do nawet 1,400 lat. Część z nich dorównuje wielkością obecnej stolicy Kambodży – Phnom Penh. Badania przeprowadzono z powietrza, użyto nowczesnej technologii zdjęć lidarowych (light detection and ranging). Oprócz śladów budnków na zdjęciach widać pozostałości po systemach irygacyjnych. Według naukowców znaleziska pozwolą w przyszłości odpowiedzieć na pytanie co stało się z imperium Khmerów. Źródło: The Guardian Zobacz nasz nowy cykl "Warto spróbować"! W pierwszym odcinku uczymy się LANDKITE, próbujemy, testujemy, sprawdzamy co to buggy oraz pokazujemy jakich błędów unikać i dlaczego WARTO SPRÓBOWAĆ właśnie tej dyscypliny sportu. View oEmbed on the source website

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/df21f0e8b1785fb88f9acc924ec40ddb05afc908-16a49ce.jpeg
width: 3000
height: 2000