National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-10-28T14:38:01.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Łowcy i zbieracze stworzyli gigantyczne kopce. „Przenieśli tyle ziemi co 140 tys. wywrotek”
items: Plantacje awokado zagrożone. Powód? Wiroid skazy słonecznej
items: Satanizm, którego nie było. Dlaczego w USA uwierzono w kult ofiar? Poznajcie satanic panic
items: Odkrycie w Michigan: starożytne pola uprawne zmieniają nasze spojrzenie na historię
items: Wyspa, na której nie ma żadnego samochodu. Na każdego mieszkańca przypada za to jeden koń
items: Skamieniałe ślady najstarszego pojazdu w historii. Był używany 22 tys. lat temu
items: Najwyższy szczyt Ameryki Północnej to...? Są dwie poprawne odpowiedzi na to pytanie
items: Whittier to jedno z najdziwniejszych miast świata. Niemal wszyscy mieszkańcy żyją tam pod jednym dachem
items: Czy psy w Ameryce udomowiono wcześniej, niż sądzono? Dowodem mają być ryby
items: Najdłuższa droga na świecie przecina 14 krajów. Mierzy dziesiątki tysięcy kilometrów
items: Strefa 51 przez kilkadziesiąt lat była tajemnicą USA. Amerykanie twierdzą, że na miejscu bada się Obcych
items: Nowy Orlean – przewodnik turystyczny po mieście jazzowych tradycji
items: Thomas Jefferson to piewca wolności. Portret tego prezydenta USA wyryto w skale
items: Wikingowie sprowadzali do Europy ten cenny surowiec aż z Ameryki. Zaskakujące wyniki badań DNA
items: Theodore Roosevelt budował potęgę USA. Między innymi dzięki doktrynie grubego kija
items: Zagadkowy pochówek dziecka z Meksyku sprzed setek lat. Badania DNA zdradzają tajemnicę
items: Co skrywają wody Zatoki Meksykańskiej? Archeolodzy podwodni na tropie zagadek
items: Zobacz 6 cudów architektury, zanim znikną. Wśród nich druga krzywa wieża we Włoszech i... stacja benzynowa
items: Park Narodowy Yosemite w USA to miejsce niezwykłe. Pokocha je każdy, kto kocha naturę i góry
items: To odkrycie może napisać historię od nowa. Pierwsi ludzie przybyli tu wcześniej, niż sądzono
items: Znika jedno z najsłynniejszych jezior świata. Winne awokado
items: Gdyby nie Pearl Harbor, II wojna światowa mogłaby się potoczyć inaczej. Jak wyglądał atak na Hawaje?
items: Nie uciekał dostatecznie szybko. Z jego kości powstał najstarszy znany paciorek w Ameryce
items: Czym zaskakuje Alaska? Ciekawostki o największym stanie USA
items: Pierwsi Amerykanie mieszkali obok gigantycznych mamutów. Wskazują na to dowody sprzed 14 tys. lat

Łowcy i zbieracze stworzyli gigantyczne kopce. „Przenieśli tyle ziemi co 140 tys. wywrotek”
type: item
date: 2025-10-28T14:37:11.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: ameryka północna
subject: archeologia
subject: architektura
subject: pradzieje
description: Nie tylko ludzie trudniący się rolnictwem i na stałe mieszkający w domostwach wznosili w pradziejach wielkie budowle. W Poverty Point 3500 lat temu łowcy i zbieracze usypali gigantyczne kopce ziemne. Było to miejsce kultu i spotkań. Teraz archeolodzy wysnuli hipotezę, jak to miejsce powstało.
encoded: Poverty Point jest kompleksem monumentalnych konstrukcji ziemnych położonym w amerykańskim stanie Luizjana. Znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Od lat miejsce to jest przedmiotem sporów i analiz badaczy przeszłości. Bo niezbyt pasuje do stereotypowej, linearnej wizji dziejów człowieka. Podobnie jak słynne Göbeklitepe. Dlaczego? Bo tak wielkie konstrukcje według powszechnej wiedzy miały wznosić społeczności rolnicze i osiadłe. A w tych dwóch przypadkach jest inaczej. Nowe badania słynnego stanowiska Zespół badaczy z Washington University w St. Louis opublikował właśnie wyniki nowych badań Poverty Point na łamach „Southeastern Archaeology”. Na ich potrzeby wykonano niewielkie wykopaliska. Przeprowadzono też analizy radiowęglowe pobliskich stanowisk archeologicznych, aby umieścić Poverty Point w odpowiednim kontekście – sprawdzić, czy było równoczasowe. Archeolodzy zastosowali też metody znane z etnologii. Przeprowadzili rozmowy z lokalnymi przedstawicielami rdzennych społeczności. – Ostrożnie rzecz biorąc [budowniczowie – przyp. red.], przenieśli 140 000 wywrotek ziemi, bez użycia koni i kół. To była niesamowicie ciężka praca. Najważniejsze pytanie brzmi: dlaczego? Jaka była ich motywacja? – zastanwiał się jeden z autorów nowego artykułu prof. Tristram R. Kidder. Kto i po co wzniósł wielkie budowle ziemne? Do tej pory wśród naukowców przeważał pogląd, że budowa Poverty Point wymagała wysoce złożonego, hierarchicznego społeczeństwa pod kierunkiem wodza lub wodzów. Były to zatem „pomniki” klasy rządzącej. Autorzy nowego badania, dr Seth B. Grooms i prof. Tristram R. Kidder, uważają jednak, że te kopce były raczej efektem wieloletniej współpracy społeczności egalitarnych łowców i zbieraczy, a zatem pozbawionych wodzów. Zatem budowa monumentów była wspólnym wysiłkiem podjętym w celu zyskania łaski u nieprzewidywalnego wszechświata – bo jedną z funkcji tego miejsca było jego przeznaczenie kultowe. – Uważamy, że mieszkańcy Poverty Point wznieśli kopce, odp…

poverty-point-e8aabe0.jpg
width: 2813
height: 1875

Plantacje awokado zagrożone. Powód? Wiroid skazy słonecznej
type: item
date: 2025-10-15T11:41:43.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Przyroda
subject: ameryka północna
subject: floryda
subject: owoce
subject: żywność
description: Groźny patogen atakuje na Florydzie drzewa awokado. Powoduje chorobę, która hamuje wzrost rośliny, deformuje owoce i niepostrzeżenie rozwija się w gajach. Istnieje tylko jeden sposób, by walczyć z tym zagrożeniem.
encoded: Floryda w USA słynie nie tylko ze wspaniałych plaż i doskonałej pogody, ale też z upraw awokado. To podstawowy składnik w kuchni i powód do dumy dla plantatorów. Ten owoc uznawany jest za bardzo zdrowy. Zawiera wiele żelaza i miedzi, dlatego jest polecany w regeneracji krwinek czerwonych. Z awokado można zrobić pastę (np. guacamole), albo zmielić i spożyć w postaci koktajlu. Awokado w naszym kraju nie występuje. Dlatego jest sprowadzane z cieplejszych krajów, głównie z Hiszpanii, RPA czy Chile. Alarm na Florydzie Eksperci z Uniwersytetu Florydzkiego zaalarmowali, że wśród plantacji awokado w amerykańskim stanie Floryda rozprzestrzenia się patogen. Jest to wiroid skazy słonecznej (ASBVd) – patogen mniejszy od wirusa. Choroba ta może poważnie zahamować wzrost drzew awokado, zdeformować owoce i niepostrzeżenie rozprzestrzeniać się w uprawach. – Wiroid skazy słonecznej awokado stanowi podstępne zagrożenie dla światowej produkcji awokado i, jeśli nie zostanie zwalczony, doprowadzi do spadku produkcji i jakości owoców – powiedział Jonathan Crane, specjalista ds. upraw owoców tropikalnych w Centrum Badań i Edukacji Tropikalnej na Uniwersytecie Florydzkim. Wskazuje zatem na możliwość rozprzestrzenienia się patogenu w inne rejony świata. Jak walczyć z zagrożeniem? Walka z patogenem nie jest łatwa. Eksperci apelują do plantatorów, partnerów branżowych i społeczeństwa o zachowanie czujności i podjęcie natychmiastowych kroków w celu powstrzymania choroby, zanim jeszcze bardziej wpłynie ona na uprawy awokado. Jakie są objawy? Na owocu widoczna jest wyraźna podłużna żółta smuga z ostro odgraniczonymi brzegami. Bywają też nieregularne żółte lub białawe smugi, przebarwienia. Patogen również deformuje owoce. Zainfekowane drzewa należy zniszczyć, aby nie stały się one rezerwuarem infekcji, a sprzęt należy zawsze dezynfekować. Choroba jest wywoływana przez wiroid, jeden z najmniejszych znanych organizmów zakaźnych, który zakłóca normalny wzrost drzewa i owocowanie. Po raz pierwszy odn…

patogen-c9b7cb4.jpg
width: 1280
height: 960

Satanizm, którego nie było. Dlaczego w USA uwierzono w kult ofiar? Poznajcie satanic panic
type: item
date: 2025-09-14T11:44:23.000Z
creator: Paula Apanowicz
subject: Historia
subject: Lifestyle
subject: ameryka północna
subject: religie
subject: stany zjednoczone
subject: wierzenia
description: Satanic panic to określenie moralnej paniki charakteryzującej społeczeństwa na przełomie lat 80. i 90. ubiegłego stulecia. Jak to się stało, że masowy strach przed satanistycznymi rytuałami wybuchł w USA – kraju wolności, a może hipokryzji?
encoded: Spis treści: Anton LaVey kontra kościół. Kto się kogo bał? Walka z wrogiem, którego nie było Mroczna (nie)pamięć Szatan wsród rockmenów? Diabeł kupuje pastę do zębów u P&G Krwawe rytuały, rzekome składanie ofiar i konszachty z diabłem kulturalnych idoli – tego obawiano się w USA w latach 80. ubiegłego stulecia. Tzw. satanistyczna panika zrodziła zbiorową histerię, która z czasem rozrosła się na inne kontynenty. Fałszywe oskarżenia przysporzyły kłopotów kapelom metalowym i czołowym spółkom, wytaczając wojnę Kościołowi szatana. Ten z pominięciem humanistycznego wymiaru filozofii traktującej pojęcia Boga i diabła w kategoriach archetypów, pozostawał wielkim szwindlem i zarabiał pokaźne sumy na entuzjastach nowych ruchów religijnych. Anton LaVey kontra kościół. Kto się kogo bał? Zakładający kiczowatą pelerynę Czarny Papież Anton Szandor LaVey z jednej strony promował postępowe idee indywidualizmu, weganizmu czy rozwoju osobistego, a z drugiej – inscenizował dla nieszczędzących groszem gapiów kontrowersyjne rytuały. Te przyciągały uwagę i dawały finansową stabilizację. W przeciwieństwie do brutalnej odmiany satanizmu, LaVey nie czcił szatana, lecz stawiał w centrum człowieka i doczesność. Traktował biblijne pojęcia w wymiarze symbolu odwiecznej walki dobra ze złem. Jednocześnie wyznawca laveyańskiej myśli odznaczał się szacunkiem wobec drugiego człowieka w imię afirmacji siły witalnej, co podtrzymywało krytykę występków pokroju zabójstwa i świadomego krzywdzenia – dotyczącą nie tylko ludzi, ale też pozostałych istot żywych. Walka z wrogiem, którego nie było Nazwa sugerująca mroczny kult w połączeniu z teatralnymi zapędami Najwyższego Kapłana Kościoła Szatana wystarczyła jednak środowiskom katolickim, by wytoczyć mu wojnę. Nikt nie zagłębiał się w sens laveyańskiej teorii, nabierając się na powierzchowny wizerunek, który sam Anton LaVey traktował zresztą jako element farsy. Kościół miał swój interes w zaszczepianiu lęku wśród własnych owieczek. Zatrwożeni wierni ponownie …

shutterstock601379828-d316b6a.jpg
width: 1000
height: 667

Odkrycie w Michigan: starożytne pola uprawne zmieniają nasze spojrzenie na historię
type: item
date: 2025-06-10T08:45:56.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: ameryka północna
subject: archeologia
subject: indianie
subject: rolnictwo
description: Skomplikowany system pól uprawnych o powierzchni blisko 300 hektarów odkryli archeolodzy w stanie Michigan w USA. Pochodzi sprzed 1000 lat. Nikt nie przypuszczał, że rdzenne społeczności trudniły się rolnictwem.
encoded: Spis treści: Zagadkowe garby wśród lasów Dlaczego rolnictwo Indian to zaskoczenie? Gdy myślimy o rdzennych mieszkańcach Ameryki Północnej, przed oczami stają nam wielkie prerie, bizony i ich mieszkańcy – trudniący się polowaniem i zbieractwem. Stereotypowi Indianie nie trudnili się rolnictwem. To miało być ograniczone jedynie do bardziej scentralizowanych cywilizacji, na przykład Majów w Ameryce Środkowej, które rozkwitały w tym czasie. Zagadkowe garby wśród lasów W odkryciu pól uprawnych pomocne było wykorzystanie LiDAR-u. Na zobrazowaniach z terenu Półwyspu Górnego w stanie Michigan, a więc w północno-wschodniej części USA, naukowcy dostrzegli zagadkowe grzbiety, układające się w pasma. Jest to stanowisko archeologiczne Sixty Islands, obecnie zagrożone zniszczeniem przez przemysł wydobywczy. Zaintrygowani badacze udali się w teren. Przeprowadzili wykopaliska, a wnioski z nich opublikowali na łamach prestiżowego czasopisma „Science”. Okazało się, że są to pozostałości po polach o powierzchni blisko 300 hektarów! Uprawiano na nich kukurydzę, fasolę i dynię. Badania potwierdziły, że rolnicy używali kompostu i prawdopodobnie zbierali żyzną glebę z pobliskich terenów podmokłych, aby poprawić jakość ziemi. Datowanie radiowęglowe węgla drzewnego wykazało, że pola funkcjonowały między 1000 a 1600 r. n.e. A zatem uprawy kwitły pół tysiąca lat przed przybyciem Europejczyków. Z kolei charakterystyczne grzbiety, o wysokości od 10 do 35 centymetrów, pełniły funkcję podwyższonych grządek, które zatrzymywały wilgoć i ciepło. To z kolei zapewniało nieco dłuższy i bardziej produktywny sezon wegetacyjny niż w przypadku tradycyjnych pól. Zdaniem badaczy fakt, że grzbiety miały różną długość i orientację sugeruje, że stworzyły je różne grupy na przestrzeni kilku stuleci. Dlaczego rolnictwo Indian to zaskoczenie? Wyniki badań ujawniają rozległy przedkolonialny krajobraz rolniczy na Półwyspie Górnym stanu Michigan. Oznacza to, że społeczności rdzennych Amerykanów intensywnie uprawiały …

shutterstock2428800349-7d7dc6c.jpg
width: 5188
height: 3366

Wyspa, na której nie ma żadnego samochodu. Na każdego mieszkańca przypada za to jeden koń
type: item
date: 2025-05-18T12:32:06.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: ameryka północna
subject: stany zjednoczone
subject: wyspy
description: W dzisiejszych czasach coraz częściej mówi się o potrzebie ograniczania ruchu samochodowego, który powoduje korki, zanieczyszcza powietrze i zabiera mnóstwo przestrzeni pieszym. W Stanach Zjednoczonych jest wyspa, na której pojazdy mechaniczne są nielegalne już od ponad stu lat. Zamieszkuje ją 600 osób i 600 koni.
encoded: Spis treści: Wyspa, na której nie ma samochodów Co można zobaczyć na wyspie Mackinac? Są na świecie miejsca, które wyglądają, jakby ktoś wyciął je z innej epoki i ukrył przed cywilizacją. Gdzie wszystko płynie wolniej, a najprostsze rzeczy odzyskują swoją wartość. Mackinac Island – niewielka wyspa położona na jeziorze Huron, między półwyspami Michigan w USA – jest właśnie takim miejscem. Tu nikt nie trąbi na światłach ani nie pędzi przez centrum w pośpiechu, nie słychać też ryku silników ani warkotu motocykli. Bo na Mackinac… nie ma samochodów. To wybór, który wyspie przyniósł miano jednej z najbardziej urokliwych destynacji Ameryki Północnej. Wyspa, na której nie ma samochodów W dzisiejszych czasach coraz częściej mówi się o potrzebie ograniczania ruchu samochodowego, który powoduje korki, zanieczyszcza powietrze i zabiera mnóstwo przestrzeni pieszym. Ale czy miasto mogłoby funkcjonować, gdyby pozbawić je aut? Okazuje się, że jak najbardziej. Świetnym przykładem na to jest wyspa Mackinac. Wyjątkowa destynacja na jeziorze Huron ma niespełna 10 kilometrów kwadratowych, ale duszę większą niż niejeden kontynent. Mackinac nie przypomina typowej wakacyjnej wyspy – nie ma tu kurortów z wieżowcami, wielkich hoteli czy neonów. Zamiast tego są drewniane pensjonaty z XIX wieku i leniwie sunące ulicami dorożki. Można by pomyśleć, że to scenografia do filmu kostiumowego, lecz tak wygląda tu codzienne życie. Zakaz ruchu samochodowego został wprowadzony już w 1898 roku – początkowo jako środek ostrożności, gdy pierwszy automobil wystraszył konie i zakłócił życie mieszkańców. Ale z czasem stał się filozofią. Turyści przypływający tu promem – bo nie ma innej drogi – szybko przekonują się, że brak aut to nie dziwactwo, ale największa zaleta Mackinac. Na wyspie nie ma hałasu, spalin, wiecznego pośpiechu ani agresji drogowej. Miejsce można za to zwiedzać korzystając z rowerów, bryczek lub… własnych nóg, które nagle odzyskują znaczenie. A to doświadczenie jest na tyle wyjątkowe, że każ…

wyspa-Mackinac-4c4da2b.jpg
width: 1000
height: 654

Skamieniałe ślady najstarszego pojazdu w historii. Był używany 22 tys. lat temu
type: item
date: 2025-02-26T09:32:14.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: ameryka północna
subject: archeologia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: transport
description: Archeolodzy w Nowym Meksyku odnaleźli najstarsze dowody na używanie wózka. Badacze twierdzą, że wykorzystywany był do transportu ciężkich zasobów.
encoded: Spis treści: Kiedy wynaleziono pierwszy pojazd? Skamieniałości sprzed 22 tys. lat Kiedy ludzie zasiedlili Amerykę Północną? Gdy dzisiaj myślimy o pojazdach, mamy na myśli najczęściej konstrukcję, która porusza się na co najmniej jednym kole. I rzeczywiście, wynalezienie koła było przełomem w światowej technologii, który napędził rozwój cywilizacji i gospodarki poszczególnych kultur. Doszło do tego prawdopodobnie w połowie IV tysiąclecia p.n.e. w Mezopotamii. Uważa się, że wtedy również powstał pierwszy pojazd kołowy, który był wykorzystywany przede wszystkim do pracy i transportu produktów budowlanych. Kiedy wynaleziono pierwszy pojazd? Jednak przed wynalezieniem koła ludzie również musieli radzić sobie z przenoszeniem ciężkich rzeczy. Przykładem tego jest np. travois. To prosta konstrukcja w kształcie litery A, która była wykorzystywana do ciągnięcia ładunków po lądzie, w szczególności przez rdzennych mieszkańców Ameryki Północnej. – Chociaż urządzenia te prawdopodobnie odgrywały istotną rolę w życiu starożytnych ludzi, szybko ulegały degradacji. Dlatego brakuje ich w zapisie archeologicznym – napisali naukowcy w pracy, którą opublikowano na łamach czasopisma „Quaternary Science Advances”. Zespół brytyjskich i amerykańskich archeologów w tym artykule opisał swoje najnowsze badanie prehistorycznych skamieniałości, które odkryto w osadach w Parku Narodowym White Sands w stanie Nowy Meksyk. – Zidentyfikowaliśmy trzy typy śladów w osadach późnego plejstocenu. Cechy typu I występują jako pojedyncze lub rozwidlające się, wąskie rowki, które rozciągają się w formie planu od 2 do 50 m długości i kreślą albo proste, albo łagodnie zakrzywione, albo bardziej nieregularne linie – wyjaśnia Matthew R. Bennett, archeolog i główny autor badania z Bournemouth University. Skamieniałości sprzed 22 tys. lat – Są one związane z ludzkimi odciskami stóp, które są przecięte wzdłuż przez rowkowy ślad i nie są związane ze śladami zwierząt. Przykłady typu II są szersze i tworzą płytkie tunel…

najstarszy-wozek-f8d44b5.jpg
width: 1100
height: 732

Najwyższy szczyt Ameryki Północnej to...? Są dwie poprawne odpowiedzi na to pytanie
type: item
date: 2025-02-04T07:55:18.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: ameryka północna
subject: geografia
subject: góry
subject: Odkrywca
subject: przyroda usa
description: Denali, czyli najwyższy szczyt górski w Ameryce Północnej jest znany pod dwiema nazwami. Druga to upamiętnienie jednego z prezydentów USA. Prezydent Donald Trump chce do niej wrócić zaledwie 10 lat po tym, jak obecną nazwą ustanowił Barack Obama.
encoded: Spis treści: Szczyt Denali to perła Alaski Historia sporu o górę Denali Prezydent Donald Trump chce zmiany nazwy Denali Denali to jednocześnie najwyższy szczyt górski położony i w granicach USA i całego kontynentu północnoamerykańskiego. Góra mierząca 6190 m n.p.m. leży na terenie Parku Narodowego Denali w stanie Alaska. Szczyt Denali to perła Alaski W kontekście ostatnich zmian nazw geograficznych i planów zakupu Grenlandii przez USA warto przypomnieć, że najbardziej wysunięty na północ stan również trafił w granice Stanów Zjednoczonych na drodze kupna. 30 marca 1867 r. USA kupiły Alaskę od Rosji z inicjatywy sekretarza stanu Williama Sewarda. Transakcja, początkowo uznana za zbędny wydatek, miała kluczowe znaczenie strategiczne – zwiększała terytorium kraju i otwierała dostęp do Arktyki. Rosja sprzedała Alaskę, by uniknąć jej przejęcia przez Brytyjczyków i pozyskać fundusze po wojnie krymskiej. Z czasem zakup okazał się korzystny – odkryto tam bogate złoża złota, ropy i innych surowców. Obecnie Alaska uchodzi za jedno z najpiękniejszych i najbardziej odizolowanych miejsc na świecie. Powierzchnię 1 723 337 kilometrów kw. zamieszkuje niewiele ponad 620 tys. osób, z czego większość z nich to populacja miasta Anchorage. Turystów, nie tylko z kontynentalnych stanów, ale i innych części świata do Alaski przyciąga surowa natura. Szczególną popularnością cieszy się Park Narodowy Denali, który swoją nazwę zawdzięcza najwyższej górze na kontynencie. I to właśnie nazwa szczytu Denali wróciła na nagłówki na początku tego roku. Nieprzypadkowo zbiegło się to z ponownym objęciem posady prezydenta USA przez Donalda Trumpa. Wróćmy jednak do początku sporu, który trwa już od ponad 100 lat. Kwestia ta budzi emocje zarówno na szczeblu stanowym, jak i federalnym. Historia sporu o górę Denali Góra, znana przez rdzennych mieszkańców Alaski jako Denali (co w języku Koyukon Athabaskan oznacza „Wielki”), została nazwana Mount McKinley w 1896 roku przez poszukiwacza złota Williama Dickeya. …

Gora-Denali-2f762ee.jpg
width: 5086
height: 3422

Whittier to jedno z najdziwniejszych miast świata. Niemal wszyscy mieszkańcy żyją tam pod jednym dachem
type: item
date: 2025-01-18T10:27:48.000Z
creator: Artur Białek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: alaska
subject: ameryka północna
subject: miasta
subject: stany zjednoczone
description: Whittier to bez wątpienia jedno z najdziwniejszych, a być może nawet najdziwniejsze miasteczko w Stanach Zjednoczonych. Życie toczy się tam zupełnie inaczej niż gdziekolwiek indziej. Zdarza się, że mieszkańcy przez kilka miesięcy nie opuszczają bloku, w którym żyją i wbrew pozorom nie wynika to ze srogich warunków pogodowych podczas alaskańskiej zimy. Po prostu zazwyczaj nie mają potrzeby wychodzić na zewnątrz. Dlaczego? Poniżej odpowiadamy na to pytanie.
encoded: Spis treści: Gdzie znajduje się Whittier? Historia Whittier Całe miasto pod jednym dachem Życie w Whittier Turystyka w Whittier Życie w Whittier toczy się spokojnie, wręcz sennie. Mieszka tam niewiele osób, więc nie jest specjalnie zaskakujące, że każdy zna każdego. Mieszkańcy żyją w izolacji i tworzą zgraną społeczność. Są dla siebie niemal jak rodzina. Brzmi jak opis typowego alaskańskiego miasteczka? Być może, jednak słowo „typowe” z całą pewnością nie pasuje do Whittier. Gdzie znajduje się Whittier? Whittier to niewielkie, rozciągające się na obszarze 50 kilometrów kwadratowych miasteczko w amerykańskim stanie Alaska. Rozciąga się w Passage Canal – najdalszym punkcie fiordu w Zatoce Księcia Williama. Od Anchorage jest oddalone o około 93 km. Z jednej strony granice miasta wyznacza zatoka, z drugiej – góry. Takie położenie czyni je trudno dostępnym, czemu dodatkowo sprzyjają ograniczenia komunikacyjne. Do miasta prowadzi tylko jedna droga, wiodąca ponad 4-kilometrowym, jednokierunkowym tunelem, wykopanym pod masywem Maynard Mountain, w którym ruch odbywa się wahadłowo. Do Whittier docierają pociągi, ale kursują niezbyt często. Ostatnia opcja to droga morska, jednak wody zatoki bywają niespokojne, więc nie zawsze można wypłynąć z portu. Historia Whittier Historia tego niezwykłego miejsca sięga drugiej wojny światowej, kiedy rząd Stanów Zjednoczonych podjął decyzję o budowie bazy wojskowej w rejonie Passage Canal. Miał tam powstać ukryty przed światem punkt przeładunkowy dla statków. Wybrany obszar nadawał się do tego idealnie. Rejon Zatoki Księcia Williama przez większą część roku jest zasnuty gęstymi chmurami. Średnia roczna suma opadów sięga tam 502 cm, a zimą spada tam ponad 640 cm śniegu. Baza była słabo widoczna z powietrza, a położenie w głębi zatoki zabezpieczało przed ewentualnymi atakami. Baza o nazwie Camp Sullivan została ukończona w 1943 roku. Oprócz nabrzeża, wybudowano dużą stację kolejową i liczne baraki, które jednak nie stwarzały dobrych warunków …

Whittier-cf84aba.jpg
width: 1000
height: 667

Czy psy w Ameryce udomowiono wcześniej, niż sądzono? Dowodem mają być ryby
type: item
date: 2024-12-05T11:30:17.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: Przyroda
subject: ameryka północna
subject: archeologia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: psy
subject: udomowienie
subject: wilki
description: Z analiz szczątków zwierząt z rodziny psowatych odkrytych w Ameryce wynika, że dużą część ich diety stanowiły łososie. Zdaniem badaczy to dowód na bliskie relacje człowieka z czworonogami. Być może nawet na ich udomowienie.
encoded: Spis treści: Kontakty z psowatymi wcześniej, niż sądzono Czyje to kości? Psa czy wilka? Piszczel niczym dymiący pistolet Archeolodzy dyskutują od lat, kiedy nasi przodkowie oswoili wilka i od kiedy czworonogi na stałe związały się z ludźmi. Wnioski płynące z różnorodnych analiz są rozbieżne. Na podstawie pomiarów czaszek wskazywano, że stało się to już 30 tys. lat temu. Jednak zdaniem większości badaczy miało do tego dojść zdecydowanie później, około kilkunastu tysięcy lat temu. Dzikie psowate mogły zostać udomowione niezależnie w różnych częściach świata. Teraz badacze z USA uzyskali nowe dowody na ten temat z Alaski. Kontakty z psowatymi wcześniej, niż sądzono Z artykułu opublikowanego właśnie na łamach czasopisma „Science Advances” przez naukowców z Uniwersytetów w Arizonie i Alasce wynika, że do udomowienia psa na kontynentach amerykańskich mogło dojść nieco wcześniej, niż sądzono. Nie 10 tysięcy lat temu, ale dwa tysiące lat wcześniej. – Mamy teraz dowody na to, że psowate i ludzi łączyły bliskie relacje wcześniej, niż wiedzieliśmy, że tak było w obu Amerykach – powiedział główny autor badania dr François Lanoë ze Szkoły Antropologii na Uniwersytecie Arizońskim. Ekspert zwrócił uwagę na to, że wśród badaczy, którzy zajmują się tematyką pierwszego zaludnienia obu Ameryk, trwa dyskusja nad tym, czy ci migranci przeszli przez Cieśniną Beringa (łączącą Azję z Ameryką) kilkanaście tysięcy lat temu wraz z czworonogami. Czyje to kości? Psa czy wilka? W 2018 roku dr Lanoë wraz ze swoimi współpracownikami odkrył kość piszczelową dorosłego zwierzęcia z rodziny psowatych na stanowisku archeologicznym na Alasce o nazwie Swan Point. Miejsce to zlokalizowane jest ponad 110 km od Fairbanks. Naukowcy poddali ten ekofakt datowaniu radiowęglowemu. Okazało się, że zwierzę żyło około 12 tysięcy lat temu, czyli pod koniec epoki lodowcowej. W kolejnych latach archeologom udało się odkryć kolejne szczątki psowatego, które wykazują oznaki możliwego udomowienia, na pobliskim stanowisku…

Udomowienie-wilka-fbd6c95.png
width: 1200
height: 630

Najdłuższa droga na świecie przecina 14 krajów. Mierzy dziesiątki tysięcy kilometrów
type: item
date: 2024-12-01T13:20:02.000Z
creator: Artur Białek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: ameryka
subject: ameryka północna
subject: ameryka południowa
subject: droga
subject: rekordy
subject: samochody
description: Najdłuższa droga na świecie ciągnie się przez tysiące kilometrów i przecina dwa kontynenty. Kierowcy, którzy rzucili wyzwanie temu kolosowi, najczęściej przyznają, że przejazd tą trasą był dla nich przygodą życia. Nic dziwnego. Wraz z pokonywanymi kilometrami zmienia się nie tylko krajobraz geograficzny, ale także kulturowy. O jakiej drodze mowa? Odpowiedź na to pytanie znajdziesz poniżej.
encoded: Spis treści: Jaka jest najdłuższa droga na świecie? Historia najdłuższej drogi na świecie Przebieg najdłuższej drogi na świecie Ile trwa podróż najdłuższą drogą na świecie? Najdłuższa droga w Polsce, DK8 (która obecnie w niektórych miejscach klasę drogi A i S), mierzy 849 km długości. Trasa rozpoczynająca swój bieg w Kudowie-Zdroju i kończąca w Raczkach przecina pięć województw. Z kolei najdłuższa droga w Europie, prowadząca z Francji do Kazachstanu trasa E40, mierzy aż 8500 km. Imponujące? Z całą pewnością, jednak należy podkreślić, że w porównaniu z najdłuższą drogą świata, krajowa „ósemka” i europejska „e-czterdziestka” są ledwie mikrusami. Jaka jest najdłuższa droga na świecie? Tytuł najdłuższej trasy na świecie dzierży Droga Panamerykańska, nazywana też Autostradą Panamerykańską. Mieszkańcy północy nazywają ją „higway”, natomiast na południu mówią o niej „carretera”. Rozpoczyna się na północy Alaski, skąd biegnie całą Ameryką Północną i Południową, aż do Ziemi Ognistej. Prowadzi przez następujące kraje: Kanada, Stany Zjednoczone (wraz z Alaską, będącą amerykańską eksklawą), Meksyk, Gwatemala, Salwador, Honduras, Nikaragua, Kostaryka, Panama, Kolumbia, Ekwador, Peru, Chile, Argentyna. Ile kilometrów mierzy najdłuższa droga na świecie? Na to pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi, a wynika to z faktu, że w praktyce nie mówimy tu o jednej trasie, a o sieci połączonych dróg z licznymi odnogami. Przebieg Drogi Panamerykańskiej nie jest jasno zdefiniowany, zwłaszcza na terenie Stanów Zjednoczonych. Najczęściej uznaje się, że najdłuższa trasa na świecie mierzy 30 tys. kilometrów. Warto jednak podkreślić, że w innym wariancie długość tej drogi jest określana na ok. 48 tys. kilometrów. Historia najdłuższej drogi na świecie Skąd pomysł na budowę takiego kolosa? Tak naprawdę pomysł połączenia krajów obu Ameryk narodził się na wiele lat przed tym, zanim Carl Benz zbudował pierwszy samochód. W 1866 roku amerykański konsul Hinton Rowan Helper odbył podróż statkiem z Buenos …

najdluzsza-droga-31c75b9.jpg
width: 1000
height: 495

Strefa 51 przez kilkadziesiąt lat była tajemnicą USA. Amerykanie twierdzą, że na miejscu bada się Obcych
type: item
date: 2024-11-14T13:16:05.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kosmos
subject: ameryka północna
subject: kosmici
subject: teorie spiskowe
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Strefa 51 od dziesięcioleci przyciąga badaczy UFO. To tajemnicze miejsce dobrze zna też każdy miłośnik teorii spiskowych. Ile jest prawdy w historiach o kosmitach i tajnych eksperymentach? Odkrywamy fakty i mity na temat Strefy 51.
encoded: W tym artykule: Gdzie jest Strefa 51 Strefa 51 długo była ukrywana przed światem Dlaczego Strefa 51 wzbudza kontrowersje? Strefa 51 w popkulturze Strefa 51 zyskała rozgłos i wzbudziła pierwsze kontrowersje w 1955 roku, kiedy to rząd USA wybrał ten teren jako miejsce testów dla nowo rozwijanych technologii lotniczych, m.in. tajnych samolotów zwiadowczych U-2. W kolejnych dekadach pustynny obszar cieszył się coraz większym zainteresowaniem wśród miłośników teorii spiskowych. W dobie internetów i mediów społecznościowych Strefa 51 przykuwa uwagę kolejnych pokoleń – już nie tylko Amerykanów. Kilka lat temu jeden z użytkowników Facebooka stworzył wydarzenie „Wbiegamy na Strefę 51. Wszystkich nas nie zatrzymają”. Choć internauta wytłumaczył, że akcja była tylko żartem, usłyszał o niej cały świat. Zainteresowanie wykazały 2 miliony osób. Internauci wierzyli, że im ich będzie więcej, tym większe będą mieli szanse na poznanie prawdy o bazie na pustkowiu w Nevadzie. Gdzie jest Strefa 51? Strefa 51 to jedna z najbardziej tajemniczych baz Sił Powietrznych Stanów Zjednoczonych. Zlokalizowana nad wyschniętym jeziorem Groom Lake, około 135 km na północ od Las Vegas, skrywa działania ściśle tajne. Dostępu do bazy strzegą uzbrojeni strażnicy oraz tablice ostrzegawcze rozmieszczone wokół jej terenu. Jedynie zdjęcia satelitarne zdradzają pewne szczegóły – można na nich dostrzec długie na około 3,7 km pasy startowe, lecz na tym kończą się możliwości podglądu dla ciekawskich. Przestrzeń powietrzna nad bazą jest zamknięta, co uniemożliwia przeloty zarówno samolotów, jak i dronów. Strefa 51 sąsiaduje z dwoma innymi terenami wojskowymi: Nevada Test Site, gdzie niegdyś testowano broń nuklearną, oraz Nevada Test and Training Range – obszarem szkoleniowym dla amerykańskich sił zbrojnych. Strefa 51 długo była ukrywana przed światem Przez wiele lat istnienie Strefy 51 pozostawało tajemnicą, znaną jedynie nielicznym. Kompleks założono w 1955 roku, w szczytowym okresie zimnej wojny między USA a Z…

strefa-51-przez-kilkadziesiat-lat-byla-tajemnica-usa-amerykanie-twierdza-ze-na-miejscu-bada-sie-obcych1-a9227e0.jpeg
width: 1800
height: 1440

Nowy Orlean – przewodnik turystyczny po mieście jazzowych tradycji
type: item
date: 2024-11-07T07:52:13.000Z
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: ameryka północna
subject: jedzenie
subject: karnawał
subject: kuchnia regionalna
subject: RPWNG
subject: stany zjednoczone
description: Nowy Orlean to niezwykłe miasto, w którym spotykają się różnorodne tradycje i smaki. Odkryj Dzielnicę Francuską, posmakuj lokalnych potraw, takich jak gumbo i po-boy, oraz dowiedz się, jak spędzić czas w tej muzycznej stolicy świata.
encoded: Spis treści: Dlaczego warto odwiedzić Nowy Orlean? Najważniejsze atrakcje turystyczne Kuchnia Nowego Orleanu – czego musisz spróbować? Festiwale i karnawał Mardi Gras Praktyczne porady dla turystów Dlaczego warto odwiedzić Nowy Orlean? Nowy Orlean, położony nad rzeką Missisipi, to tygiel kulturowy, który łączy w sobie wpływy francuskie, hiszpańskie, kreolskie oraz afrykańskie. Jego burzliwa historia sięga XVIII wieku, gdy miasto zostało założone przez francuskich osadników jako La Nouvelle-Orléans. Następnie przeszło w ręce Hiszpanów, aby później zostać odzyskane przez Francję. Ostatecznie zostało sprzedane Stanom Zjednoczonym przez Napoleona w 1803 roku w ramach tzw. zakupu Luizjany. Miasto zachowało wiele z tej wielokulturowości, co jest widoczne zarówno w architekturze, jak i w kuchni oraz muzyce, która odgrywa tu kluczową rolę. To tutaj narodził się jazz, a ulice wypełnia dźwięk trąbek, saksofonów i bębnów – nieodłącznych elementów tradycyjnych parad i festiwali. Najważniejsze atrakcje turystyczne Dzielnica Francuska – serce miasta Dzielnica Francuska (French Quarter), najstarsza część Nowego Orleanu, to miejsce, w którym przeszłość miasta żyje na każdym kroku. Ulice otoczone są historycznymi budynkami z charakterystycznymi balkonami z kutego żelaza, które powstały dzięki odbudowie miasta po dwóch wielkich pożarach w XVIII wieku. To Hiszpanie, którzy wówczas kontrolowali Nowy Orlean, odbudowali dzielnicę, wprowadzając nowe rozwiązania architektoniczne, które przetrwały do dziś​. Spacerując ulicą Bourbon Street, można zanurzyć się w tętniący życiem świat barów, restauracji i klubów jazzowych. W przeciwieństwie do innych amerykańskich miast, w Nowym Orleanie można legalnie pić alkohol na ulicach, co tylko potęguje atmosferę niekończącej się zabawy. W Dzielnicy Francuskiej warto odwiedzić legendarną Café du Monde, gdzie serwowane są beignets – puszyste pączki obficie posypane cukrem pudrem. Najlepiej smakują popijane kawą z dodatkiem cykorii. Ta tradycja sięga czas…

shutterstock2481038227-e5275c7.jpg
width: 1000
height: 667

Thomas Jefferson to piewca wolności. Portret tego prezydenta USA wyryto w skale
type: item
date: 2024-10-06T10:57:32.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Historia
subject: ameryka północna
subject: polityka
subject: prezydent
subject: stany zjednoczone
description: Chociaż walczył o wolność niewolników, Thomas Jefferson był też jednym z największych właścicieli niewolników w amerykańskich koloniach. Był też raczej cichym i wycofanym człowiekiem, który niewspółmiernie lepiej posługiwał się słowem pisanym niż mówionym. Stał się jednym z ojców-założycieli Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. Jego podobizna widnieje na monumencie – Górze Rushmore.
encoded: Spis treści: Thomas Jefferson – życie prywatne Polityk i erudyta Jefferson Republikanin Podwojenie obszaru Stanów Zjednoczonych Śmierć i upamiętnienie Jeffersona Thomas Jefferson urodził się 13 kwietnia 1743 roku w hrabstwie Albemarle w Wirginii. Po ojcu – Peterze Jeffersonie – odziedziczył plantację tytoniu i około 5000 akrów ziemi. Po matce, Jane Randolph, wysoką pozycję społeczną. Ukończył Uniwersytet Williama i Mary w wieku 18 lat, zaledwie dwa lata po wstąpieniu w jego progi. Był architektem. Zaprojektował własną posiadłość Monticello, Rotundę na Uniwersytecie Wirginii, a także wiele innych znaczących budynków. Jego wpływowy styl stał się znany jako „architektura Jeffersona”. Monticello i Rotunda zostały nawet wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Thomas Jefferson – życie prywatne Thomas Jefferson był prawdziwym człowiekiem renesansu. Mówił płynnie w sześciu językach, w tym po angielsku, francusku, grecku, włosku, łacinie i hiszpańsku. Miał niezwykłą lekkość operowania słowem pisanym, czego dowodem jest m.in. ponad 19 tys. listów, jakie po nim pozostały. Był też sprawnym wynalazcą i cenionym nauczycielem. W 1772 roku poślubił zamożną wdowę Marthę Wayles Skelton. Para doczekała się sześciorga dzieci, choć niestety tylko dwie córki dożyły dorosłości. Mimo to państwo Jefferson doczekali się dwanaściorga wnuków, z których kilkoro mieszkało z nimi w Monticello. Jefferson uwielbiał bawić się z wnuczętami, uczył je m.in. gry w szachy. Po śmierci żony rozpoczął związek z Sally Hemings, jedną ze swoich niewolnic. Po jego śmierci córka Jeffersona pozwoliła Hemings żyć jako wolnej kobiecie w Charlottesville, aż do jej śmierci w 1835 roku. Testy DNA przeprowadzone w 2000 roku wykazały istnienie rodzinnego genu wspólnego dla ich potomków. Polityk i erudyta Thomas Jefferson był niezbyt urodziwy, piegowaty i płowowłosy, raczej wysoki i nieporadny. Za to wyjątkowo inteligentny i po mistrzowsku władający słowem pisanym. Tak charakteryzują trzeciego prezydenta USA jemu…

ThomasJefferson0-7f50d05.jpg
width: 2512
height: 1256

Wikingowie sprowadzali do Europy ten cenny surowiec aż z Ameryki. Zaskakujące wyniki badań DNA
type: item
date: 2024-09-30T10:34:15.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: ameryka północna
subject: archeologia
subject: arktyka
subject: dna
subject: genetyka
subject: handel
subject: średniowiecze
subject: wikingowie
description: Ciosy morsów były cenionym surowcem w średniowiecznej Europie, podobnie jak kość słoniowa. Do tej pory sądzono, że wikingowie zdobywali je zapuszczając się co najwyżej od Islandii. Nowe badania dowodzą, że w tym celu docierano aż do Ameryki Północnej.
encoded: Spis treści: DNA powie prawdę o średniowiecznym handlu Skąd pochodziły kły morsów? Archeolog w łodzi. Eksperymentalny dowód Międzynarodowy zespół badaczy kierowany przez Uniwersytet Lund w Szwecji odtworzył szlaki handlowe wikingów związane z pozyskiwaniem kłów morsów. Do tej pory sądzono, że w tym celu nie zapuszczali się zbyt daleko. Mieli zabijać morsy w rejonie Skandynawii lub Islandii. Nowe badania przeczą temu przekonaniu. Opublikowano je na łamach czasopisma naukowego „Science Advances”. DNA powie prawdę o średniowiecznym handlu Badania DNA są coraz częściej wykorzystywane przez badaczy przeszłości. Umożliwiają na przykład poznanie dawnych migracji czy stopnia pokrewieństwa osób pochowanych na starożytnych cmentarzyskach. Próbki pobierane są z kości lub zębów zmarłych. Okazuje się, że analizę genomu można wykorzystać też w inny sposób. W średniowiecznej Europie było ogromne zapotrzebowanie na elitarne produkty, w tym takie wykonane z kłów morsów. Wikingowie odgrywali istotną rolę w handlu tym surowcem, co doprowadziło do ekspansji nordyckiej na północny Ocean Atlantycki do Islandii. O tym, że dotarli w tym celu aż do Grenlandii położonej na kontynencie amerykańskim, kanadyjskiej strefy arktycznej i obszaru między Grenlandią a Kanadą w północnej części Zatoki Baffina, świadczą właśnie analizy DNA tego surowca. – To, co naprawdę nas zaskoczyło, to fakt, że znaczna część kłów morsa eksportowanych do Europy pochodziła z bardzo odległych terenów łowieckich położonych głęboko w Arktyce. Wcześniej zawsze zakładano, że ludy nordyckie po prostu polowały na morsy w pobliżu swoich głównych osad w południowo-zachodniej Grenlandii – mówi archeolog prof. Peter Jordan z Uniwersytetu w Lund, który jest jednym z autorów publikacji. Skąd pochodziły kły morsów? Badacze wyodrębnili kopalne DNA z próbek genomu morsów pozyskanych z wielu lokalizacji w Arktyce Północnoatlantyckiej. – Dzięki tym informacjom mogliśmy następnie dopasować profile genetyczne artefaktów morsów, którymi h…

NG-wystawki-Facebook-a79ecfb.png
width: 1200
height: 630

Theodore Roosevelt budował potęgę USA. Między innymi dzięki doktrynie grubego kija
type: item
date: 2024-09-28T08:02:10.000Z
creator: Sławomir Borkowski
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: ameryka północna
subject: prezydent
subject: stany zjednoczone
description: Fakt, że znalazł się wśród czterech prezydentów, których podobizny zostały wykute w masywie Rushmore w Dakocie Południowej, świadczy o popularności jego zasługach dla kraju. Theodore Roosevelt jest uważany za jednego z twórców amerykańskiej potęgi w XX w.
encoded: Spis treści: Theodore Roosevelt – osiągnięcia w polityce wewnętrznej Gruby kij w polityce zagranicznej Życie prywatne Aktywność po prezydenturze Od dzieciństwa Theodore Roosevelt był słabego zdrowia. Ataki astmy uniemożliwiały mu uczestnictwo w lekcjach, więc do szkoły nie chodził. Na szczęście przyszedł na świat (27 X 1858 r.) w zamożnej rodzinie kupieckiej, więc nauczanie odbywało się w domu. Dzięki temu mógł wstąpić na studia na uniwersytecie Harvarda. Studiował też prawo na Columbii. Polityką Theodore Roosevelt zajął się wcześnie, bo tuż po ukończeniu edukacji wyższej. Działał w ramach partii republikańskiej. Zaczynał od członkostwa w legislaturze stanu Nowy Jork. Rywalizował też o urząd burmistrza Nowego Jorku, ale przegrał. W latach 1899–1901 był gubernatorem stanu Nowy Jork. Po zatonięciu w porcie w Hawanie amerykańskiego pancernika USS Maine Theodore Roosevelt agitował za wypowiedzeniem Hiszpanii wojny. Gdy w 1898 r. ta w końcu wybuchła, sam poszedł do wojska, dosługując się stopnia pułkownika. Dzięki dużej popularności zaczął się liczyć w krajowej polityce. 4 III 1901 r. wybory prezydenckie wygrał William McKinley, a jego wiceprezydentem był właśnie Roosevelt. Gdy McKinley został postrzelony przez zamachowca i zmarł, Roosevelta zaprzysiężono jako kolejnego, 26. już prezydenta Stanów Zjednoczonych. O ile pierwszą kadencję dostał dzięki konstytucyjnemu automatowi, to drugą zyskał w wyborach. Theodore Roosevelt – osiągnięcia w polityce wewnętrznej Okres rządów Roosevelta to czas napięć społecznych, strajków, organizowania się ruchu robotniczego oraz rosnących w siłę przemysłowych monopoli. Prezydent angażował się w łagodzenie sporów między pracownikami i właścicielami środków produkcji, obawiając się społecznych wystąpień i radykalizacji nastrojów. Opowiadał się za uznaniem i przestrzeganiem praw pracowniczych, wprowadzeniem ubezpieczeń społecznych i organizacją związków zawodowych. Konsekwentnie dążył do wzmocnienia roli władzy wykonawczej, by wytrzymała pres…

TheodoreRooseveltFamily-b02cbcc.jpg
width: 936
height: 702

Zagadkowy pochówek dziecka z Meksyku sprzed setek lat. Badania DNA zdradzają tajemnicę
type: item
date: 2024-08-19T13:06:49.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: ameryka północna
subject: archeologia
subject: dna
subject: dzieci
subject: genetyka
subject: ludzie
subject: meksyk
subject: odkrycia archeologiczne
subject: Wolny czas
description: Rodzice dziecka złożonego w ofierze w Paquimé w dzisiejszym Meksyku byli ze sobą bardzo blisko spokrewnieni. Kim był zmarły i jaki był cel tego rytuału?
encoded: W tym artykule: Kto mieszkał w Paquimé? DNA pomaga rozwiązać tajemnicę Unikatowy pochówek dziecka. Kim było? Paquimé – wyjątkowe stanowisko archeologiczne Archeolodzy przeanalizowali DNA unikatowego pochówku dziecka z okresu prekolumbijskiego na meksykańskim stanowisku archeologicznym Paquimé. Miejsce to było politycznym i rytualnym centrum prekolumbijskiej kultury Mogollon w XIII i XIV wieku naszej ery. Archeolodzy poznali całkiem dobrze jego rozplanowanie, ale jest mnóstwo zagadek. Kto mieszkał w Paquimé? DNA pomaga rozwiązać tajemnicę Naukowcy co prawda rozpoznali budowle na tym stanowisku. Jednak stosunkowo niewiele wiadomo na temat składu genetycznego i organizacji społecznej populacji tego miejsca. – Archeolodzy badali Paquimé przez dziesięciolecia. Dowiedzieli się wiele o jego powstaniu i upadku, ludziach, którzy tam mieszkali, ich praktykach rytualnych i nie tylko – stwierdza dr Jakob Sedig z Chronicle Heritage i Uniwersytetu Harvarda w USA, główny autor badań genetycznych, które opublikowano w czasopiśmie naukowym „Antiquity”. Przyznał, że pozostaje wiele pytań. Zwłaszcza dotyczących hierarchii społecznej tego miejsca i tego, w jaki sposób mieszkańcy Paquimé byli biologicznie spokrewnieni ze sobą i swoimi sąsiadami. Dlatego zastosowano badania genetyczne. Unikatowy pochówek dziecka. Kim było? Dr Sedig i eksperci z kilku amerykańskich i meksykańskich instytucji przeprowadzili analizę DNA unikatowego pochówku dziecka z Paquimé, które żyło między 1200 a 1450 rokiem. Pochowano je w „Domu Studni”. To budynek uważany za centrum ceremonialne ze względu na znajdujące się w nim przedmioty rytualne i jego związek ze świętą podziemną studnią. Pochówek różnił się od innych ofiar na tym stanowisku. Znajdował się w ważnym rytualnie budynku obok cennych dóbr grobowych. Takie elementy sugerują, że dziecko pochodziło z rodziny lokalnej elity. Teraz naukowcy wykonali analizy jego szczątków. Wynika z nich, że miało bardzo blisko spokrewnionych ze sobą rodziców. – Ten osobnik …

zagadkowy-pochowek-dziecka-z-meksyku-sprzed-setek-lat-badania-dna-zdradzaja-tajemnice-d9b493c.png
width: 1200
height: 630

Co skrywają wody Zatoki Meksykańskiej? Archeolodzy podwodni na tropie zagadek
type: item
date: 2024-06-26T10:57:56.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: ameryka północna
subject: morze
subject: oceany
subject: stany zjednoczone
subject: Wolny czas
description: W epoce lodowcowej część obecnej Zatoki Meksykańskiej była lądem. Poziom wody podniósł się jednak znacząco. Teraz archeolodzy podwodni próbują się dowiedzieć, jakie zagadki skrywają morskie otchłanie.
encoded: W tym artykule: Archeolodzy podwodni w dziewiczych woda Zatoki Meksykańskiej Niegdyś suchy ląd – dziś otchłanie morskie Dziedzictwo sprzed wielu tysięcy lat. Co skrywa Zatoka Meksykańska? Archeologia to nie tylko stanowiska archeologiczne wśród piasków Egiptu czy pól uprawnych w Europie, bo tam jest ich najwięcej. Badacze najdalszej historii człowieka zapuszczają się też pod wodę. Archeolodzy podwodni prowadzą wykopaliska w jeziorach, rzekach, ale też w oceanach i zatokach morskich. Stosują specjalistyczny sprzęt, który umożliwia im precyzyjne wykopaliska. Tak też jest w przypadku nowego projektu w Zatoce Meksykańskiej. Archeolodzy podwodni w dziewiczych woda Zatoki Meksykańskiej Jest to pierwszy tak szeroko zakrojony projekt badawczy w Zatoce Meksykańskiej. Obejmuje wybrzeża wzdłuż Teksasu, Luizjany, Missisipi, Alabamy i Florydy w Stanach Zjednoczonych. Biorą w nim udział eksperci z Centrum Badań Zatopionych Krajobrazów Uniwersytetu Bradford w Wielkiej Brytanii oraz instytucje z USA, m.in. Centrum Studiów Rdzennych Amerykanów i Rdzennej Ludności Uniwersytetu Stanowego Florydy. W ramach pięcioletniego projektu naukowcy wypróbują nowe metody wykrywania stanowisk archeologicznych. Nurkowie przeprowadzą też dalsze prace w znanych, udokumentowanych stanowiskach wzdłuż Zatoki Meksykańskiej w celu udoskonalenia metod analitycznych. Koszt to 1,5 miliona dolarów ze środków amerykańskiej agencji federalnej Bureau of Ocean Energy Management. Niegdyś suchy ląd – dziś otchłanie morskie Obszar badań był suchym lądem podczas ostatniej epoki lodowcowej. Od tego czasu został zalany w wyniku wzrostu poziomu morza. W komunikacie Uniwersytetu Bradford podkreślono, że w projekcie wezmą udział rdzenne społeczności plemienne żyjące obecnie u wybrzeży Zatoki Meksykańskiej – na wszystkich jego etapach. Osoby te wezmą udział w warsztatach, szkoleniach, będą pracowały w terenie oraz opracowywały ogólnodostępny kursu online z zakresu archeologii zatopionych krajobrazów. – Kultura ludzi z rdze…

co-skrywaja-wody-zatoki-meksykanskiej-archeolodzy-podwodni-na-tropie-zagadek-74fc25a.png
width: 1200
height: 630

Zobacz 6 cudów architektury, zanim znikną. Wśród nich druga krzywa wieża we Włoszech i... stacja benzynowa
type: item
date: 2024-06-19T13:34:11.000Z
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: ameryka północna
subject: anglia
subject: architektura
subject: australia
subject: meksyk
subject: Wolny czas
subject: zabytki
description: Wśród zagrożonych niezwykłych dzieł architektury znajdują się między innymi druga krzywa wieża we Włoszech, niszczejąca sztuka naskalna w Australii czy smagany falami zamek w Anglii. Ale jest też niezwykła stacja benzynowa w USA.
encoded: W tym artykule: Druga krzywa wieża we Włoszech Żadna armia nie dała mu rady – Zamek Hurst Abydos w Egipcie – nekropola i świątynia po przejściach Miliony rytów naskalnych – Murujuga w Australii Zachodniej Teotihuacan – metropolia dawnego Meksyku Stacja benzynowa Osterman w Arizonie to cud współczesności Ze względu na przesuwający się grunt i niestabilny fundament, Krzywa Wieża w Pizie przechylała się od czasu jej budowy w 1173 roku. Jednak dzięki systemowi gigantycznych filarów i wytrzymałych stalowych lin, ten wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO obiekt w ostatnich dziesięcioleciach wsparto i (nieco) wyprostowano. Druga krzywa wieża we Włoszech Teraz te same narzędzia, których inżynierowie użyli w Pizie, są wykorzystywane, aby zapobiec destrukcji innego pochyłego cudu Włoch, wysokiej na 48 m Torre Garisenda – wieży w Bolonii. Jak mówi Tomaso Trombetti, profesor inżynierii budowlanej na Uniwersytecie Bolońskim, Garisenda, jedna z dwóch XII-wiecznych wież górujących nad malowniczym Starym Miastem w Bolonii, od początku nie była stabilna. Podczas budowy ceglanej wieży jedna strona jej fundamentu osiadała szybciej niż druga. Spowodowało to przechylenie, które stopniowo pogorszyło się do czterech stopni, co jest obecnie niebezpieczne. Teraz filary wykorzystane przy „prostowaniu” wieży w Pizie w latach 1993–2001 będą zakotwiczone w podłożu wokół Torre Garisenda – mówi Guido Gottardi, profesor inżynierii geotechnicznej na Uniwersytecie Bolońskim. Ta wieża jest jedną z wielu wrażliwych historycznych konstrukcji, które wymagają interwencji człowieka, aby uchronić je przed ruiną. Oprócz zniszczeń spowodowanych upływem czasu, miejscom tym zagrażają grabieże, nadmierna turystyka, industrializacja i zmiany klimatyczne. Oto pięć kolejnych zagrożonych cudów, które konserwatorzy starają się ocalić. Żadna armia nie dała mu rady – Zamek Hurst Król Henryk VIII zbudował zamek Hurst w 1544 roku na skrawku lądu wzdłuż wybrzeża Hampshire. Kamienne fortyfikacje miały bronić Angl…

zobacz-6-cudow-architektury-zanim-znikna-wsrod-nich-druga-krzywa-wieza-we-wloszech-i-stacja-benzynowa-5bb2e56.png
width: 1148
height: 771

Park Narodowy Yosemite w USA to miejsce niezwykłe. Pokocha je każdy, kto kocha naturę i góry
type: item
date: 2024-06-10T08:23:00.000Z
creator: Julia Lachowicz
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: ameryka północna
subject: parki narodowe
subject: przyroda
subject: przyroda usa
subject: stany zjednoczone
subject: Travel
description: Yosemite to nie tylko góry i skały. To też monumentalne sekwoje. Jednak to z górskich szlaków, skał i wodospadów Yosemite słynie najbardziej.
encoded: W tym artykule: Uroki Yosemite Szlak Czterech Mil Jak poruszać się po Yosemite Sentinel, El Capitan, Cathedral Rocks Wodospady w Yosemite Union Point i Half Dome Glacier Point Yosemite – informacje praktyczne Lonnie Kauk urodził się w samym sercu doliny Yosemite, jako potomek wodza Tanaya z plemienia Ahwahnechee, które zamieszkuje od tysięcy lat te tereny. Pierwsze miesiące noszony był na plecach w ręcznie wyplecionym przez swoją babcię koszu nosidełku. Tu chodził też do szkoły, z której jako nastolatek uciekł, bo nie akceptowano go za to, że płynęła w nim rdzenna krew. Uroki Yosemite Tu spędzał każde wakacje. Zbierał żołędzie na mąkę. Palił szałwię, by oczyścić energię, tak jak nauczyła go babka Julia Parker. Tu też rozmawiał ze skałami. – Miałem cudowne dzieciństwo. Latem bawiliśmy się w strumieniach lub pod wodospadami. Zimą jeździliśmy na nartach na przełęczy Badger. Yosemite to moje podwórko – opowiada mi, gdy rozmawiamy o Parku Narodowym Yosemite i jak doświadczyć tego miejsca w pełni. Lonnie właśnie w Yosemite zaczął jeździć na snowboardzie i stał się światowej sławy snowboardzistą. Te zdjęcia zapierają dech! Cuda natury , czyli amerykańskie parki narodowe oczami Stephena Wilkesa [GALERIA] Kilka lat temu postanowił iść w ślady swojego taty, legendarnego wspinacza Rona Kauka, i pokonywać kolejne, najtrudniejsze trasy wspinaczkowe w parku, w tym kultową Magic Line. – Można spędzić tu całe życie i ciągle odnajdywać nowe miejsca. Bez ustanku się zachwycać. W Yosemite jest wszystko, czego można pragnąć od natury. Nigdy, ale to przenigdy nie ma nudy – wyznaje. Trzymam Lonniego za słowo i postanawiam sprawdzić to sama. Szlak Czterech Mil Miejska (a może parkowa?) legenda głosi, że gdy pewna turystka zapytała Carla Sharsmitha, który przez lata pracował w parku narodowym jako ranger: „Co powinnam zrobić w Yosemite, jeżeli mam tu tylko jeden dzień?”, on odpowiedział: „Usiąść nad rzeką Merced i płakać”. Ja za to (choć nikt mnie tak naprawdę nie pytał), odpowiedziałabym:…

park-narodowy-yosemite-w-usa-to-miejsce-niezwykle-pokocha-je-kazdy-kto-kocha-nature-i-gory-fot-shutterstock-db4de53.jpg
width: 1000
height: 666

To odkrycie może napisać historię od nowa. Pierwsi ludzie przybyli tu wcześniej, niż sądzono
type: item
date: 2024-05-26T13:51:42.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: ameryka
subject: ameryka północna
subject: badania naukowe
subject: Edukacja
subject: ludzie
subject: odkrycia
subject: odkrycia archeologiczne
description: W amerykańskim Maryland archeolodzy odnaleźli prehistoryczne narzędzia. Badacze twierdzą, że są dowodem na przybycie pierwszych ludzi do Ameryki nawet 7000 lat wcześniej, niż dotychczas uważano.
encoded: W tym artykule: Kiedy ludzie przybyli do Ameryki? Tajemnicza wyspa Parsons Artefakty kultury Clovis? Problemy z najnowszymi badaniami To, kiedy pierwsi ludzie przybyli do Ameryki, od dawna jest przedmiotem licznych sporów i kontrowersji. Naukowcy badają historię zasiedlenia tego kontynentu i próbują dokładnie ustalić momenty, gdy człowiek po raz pierwszy opuścił Eurazję w kierunku wschodnim. Wiele dowodów wskazuje, że nastąpiło to ok. 14–15 tysięcy lat temu. Kiedy ludzie przybyli do Ameryki? W okresie ostatniej epoki lodowcowej azjatyckie ludy przedostały się na amerykańskie ziemie przez Beringię. Czyli prehistoryczny pas lądu, który łączył dzisiejszą Syberię z terenami północnej Kanady i Alaski. Z czasem zaczęli migrować na południe kontynentu i zasiedlać kolejne tereny dzisiejszych Stanów Zjednoczonych. Oliwy do ognia tej zażartej dyskusji dolał właśnie geolog Darrin Lowery ze Smithsonian Institution. To największy na świecie kompleks muzeów i ośrodków edukacyjno-badawczych, który swoją siedzibę ma w Waszyngtonie. Naukowiec uważa, że w stanie Maryland, na wyspie Parsons, odnalazł nowe dowody, które wskazują na dużo wcześniejsze przybycie ludzi do Ameryki. Tajemnicza wyspa Parsons Lowery wraz ze swoim zespołem badawczym w ciągu 10 lat podróżował na wyspę Parsons niemal 100 razy. Podczas swoich ekspedycji udało mu się odnaleźć 286 artefaktów, głównie w zatoce Chesapeake. Były to najczęściej kamienne narzędzia. Datowanie wykazało, że najstarszy zabytek pochodził sprzed ponad 22 000 lat. Według geologa oznacza to, że ludzie byli tu nawet 7000 lat wcześniej, niż przypuszczano. Plemiona indiańskie w Ameryce Północnej. Kim są rdzenni mieszkańcy Ameryki? Plemiona Indian w Ameryce Północnej są potomkami pierwszych ludzi, którzy kilkanaście tysięcy lat temu przeszli na ten kontynent z Azji, po wynurzonym w okresie zlodowaceń pasie lądu, zwa... Problem polega na tym, że Lowery opublikował swoją pracę – skądinąd bardzo obszerną i szczegółową – w portalu Research Gate i nie zo…

kiedy-pierwsi-ludzie-przybyli-do-ameryki-155121c.jpg
width: 634
height: 420

Znika jedno z najsłynniejszych jezior świata. Winne awokado
type: item
date: 2024-04-23T12:15:00.000Z
creator: Wiktoria Szydło
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: ameryka północna
subject: Edukacja
subject: jeziora
subject: meksyk
subject: ochrona środowiska
subject: woda
description: Uwielbiane przez turystów jezioro Patzcuaro w Meksyku jest głównym celem wycieczek podczas obchodów Dnia Zmarłych. Obecnie zmaga się z ogromnym kryzysem. Przyczyn wysychania jest kilka, na co zwracają uwagę lokalne władze.
encoded: W tym artykule: Słynne jezioro Patzcuaro niebawem może zniknąć Jedną z głównych przyczyn wysychania zbiornika jest kradzież wody Meksyk zagrożony brakiem wody – Najsłynniejsze jezioro w Meksyku zmaga się z głębokim kryzysem przede wszystkim spowodowanym kradzieżą wody – przekazał Serapio Cruz Guzmán, przewodniczący rady wyspy Janitzio, cytowany przez „El Financiero". Sytuacja stała się na tyle poważna, że zbiornika pilnuje obecnie policja. Słynne jezioro Patzcuaro niebawem może zniknąć Słynne jezioro znajduje się w środkowym Meksyku, a konkretniej w stanie Michoacán na zachodzie kraju. Na przestrzeni lat zdobyło ogromną popularność wśród turystów. Wielu z nich podczas obchodów Día del Muertos (Dzień Zmarłych) decyduje się bowiem odwiedzić położoną na nim wyspę Janitzio. Obecnie jednak zbiornik zmaga się z ogromnym kryzysem. Od momentu rozpoczęcia pomiarów i monitorowania spadków wody zaobserwowano tu ubytek na poziomie aż 50%. Wynik ten zaniepokoił lokalne władze. Jezioro Patzcuaro jest bowiem niezwykle istotnym elementem lokalnej turystyki. View oEmbed on the source website Mieszkańcy tego regionu już od dłuższego czasu alarmowali, że sytuacja jest poważna i wymaga podjęcia natychmiastowych działań. Wydawało się jednak, że ich apel nie przyniósł oczekiwanego rezultatu. Światem wstrząsnęło dopiero wiralowe nagranie zamieszczone na platformie YouTube. Po publikacji 25-minutowego filmiku, na którym widzimy między innymi, jak autor chodzi po suchej, popękanej ziemi, która niegdyś była dnem jeziora, bo ogromna część zbiornika wyschła – media zalała fala publikacji na ten temat. Okazuje się, że przyczyn tej dramatycznej sytuacji jest wiele. Jedną z głównych przyczyn wysychania zbiornika jest kradzież wody Włodarze meksykańskiej gminy postanowili interweniować. W pierwszej kolejności podjęto próbę ustalenia głównych przyczyn wysychania zbiornika. Jak się okazuje, winne są nie tylko czynniki środowiskowe, takie jak nawiedzające ten region susze, ale również nielegalna dzia…

jezioro-w-meskyku-098602c.jpg
width: 2048
height: 1151

Gdyby nie Pearl Harbor, II wojna światowa mogłaby się potoczyć inaczej. Jak wyglądał atak na Hawaje?
type: item
date: 2024-03-22T15:44:02.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: ameryka północna
subject: Edukacja
subject: historia
subject: II wojna światowa
subject: japonia
subject: ocean spokojny
subject: stany zjednoczone
description: Atak na Pearl Harbor był początkiem II wojny światowej dla Stanów Zjednoczonych. Kiedy do niego doszło i jakie były kulisy konfliktu Amerykanów z Japończykami? To warto wiedzieć o Pearl Harbor.
encoded: W tym artykule: Gdzie jest Pearl Harbor na mapie? Tak wyglądał atak na Pearl Harbor Kulisy ataku na Pearl Harbor Początek II wojny światowej dla USA Ile osób zginęło w ataku na Pearl Harbor? Pearl Harbor obecnie Pearl Harbor w kulturze Atak na Pearl Harbor to znaczące wydarzenie w historii najnowszej, szczególnie w związku z przebiegiem II wojny światowej. 7 grudnia 1941 roku Cesarska Marynarka Wojenna Japonii przeprowadziła niespodziewany atak wojskowy na bazę morską Stanów Zjednoczonych w Pearl Harbor na Hawajach. Atak trwał około dwóch godzin i został przeprowadzony przy użyciu samolotów. Gdzie jest Pearl Harbor na mapie? Pearl Harbor znajduje się na wyspie Oahu w stanie Hawaje w USA. Leży niedaleko stolicy – Honolulu. Aby się tam dostać, najpierw należy polecieć na międzynarodowe lotnisko w Honolulu (HNL). To główny port lotniczy obsługujący wyspę Oahu. Tak wyglądał atak na Pearl Harbor Atak na Pearl Harbor był skrupulatnie zaplanowaną i przeprowadzoną operacją wojskową Cesarskiej Marynarki Wojennej Japonii. Doszło do niego wczesnym rankiem 7 grudnia 1941 roku. Atak był całkowitym zaskoczeniem dla Stanów Zjednoczonych. Japońskie lotniskowce zbliżały się do hawajskiej wyspy Oahu przy zachowaniu ścisłej ciszy radiowej. Dzieje się tak, kiedy nadajniki radiowe, stacjonarne i ruchome, na danym obszarze przestają wysyłać sygnał. To właśnie element zaskoczenia był kluczowy dla powodzenia operacji. Atak powietrzny obejmował dwie fale samolotów, głównie bombowców i samolotów torpedowych. Pierwsza fala, wysłana około 7:48, była wycelowana w obiekty wojskowe, lotniska i pancerniki zakotwiczone w Pearl Harbor. Niedługo potem nadeszła druga fala, kontynuująca nalot. Atak spowodował znaczne szkody dla Floty Pacyfiku Stanów Zjednoczonych. Szczególnie dotkliwą stratą było zniszczenie pancerników, w tym USS Arizona i USS Oklahoma. Japończycy zdecydowali się na atak, ponieważ chcieli sparaliżowania amerykańskiej Floty Pacyfiku, aby uniemożliwić jej zakłócanie japońskich operacji …

gdyby-nie-pearl-harbor-ii-wojna-swiatowa-moglaby-sie-potoczyc-inaczej-tak-wygladal-atak-2af036a.jpg
width: 960
height: 540

Nie uciekał dostatecznie szybko. Z jego kości powstał najstarszy znany paciorek w Ameryce
type: item
date: 2024-02-13T15:00:00.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: ameryka
subject: ameryka północna
subject: archeologia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: paleolit
subject: pradzieje
subject: Wolny czas
description: Najstarszy paciorek odkryty w Ameryce ma blisko 13 tysięcy lat. Pierwsi ludzie, którzy dotarli na ten kontynent wykonali go z maleńkiej kości zająca. Zdobił ciało lub odzienie.
encoded: W tym artykule: Zaskakujące znalezisko w obozowisku Z czego wykonano paciorek? Funkcja ozdoby Naukowcy od dekad spierają się i dyskutują na temat zasiedlenia przez ludzi Ameryki. Wraz z postępem badań i coraz to nowymi wykopaliskami moment ten cofa się coraz bardziej w przeszłość. Obecnie przyjmuje się, że pierwsi ludzie z Azji dotarli do Nowego Świata kilkanaście tysięcy lat temu. Ludzie przedostali się z Azji przez pas lądu określany Beringią. Łączył dzisiejszą Syberię z terenami północnej Kanady i Alaski. Zaskakujące znalezisko w obozowisku Do zaskakującego znaleziska z wczesnego okresu pobytu człowieka w Ameryce doszło na stanowisku archeologicznym La Prele Mammoth w hrabstwie Converse w stanie Wyoming. To stan w środkowo-zachodniej części USA znany z pięknych gór. Wśród pozostałości po pradziejowym obozowisku archeolodzy natknęli się na miniaturowych rozmiarów zabytek, który wprawił ich w osłupienie. To kościana rurka o długości zaledwie 7 mm i szerokości prawie 3 mm. Zdaniem odkrywców jest to najstarszy paciorek znaleziony do tej pory na kontynencie amerykańskim i ma około 12 940 lat. Badacze opublikowali właśnie na ten temat artykuł na łamach prestiżowego czasopisma „Scientific Reports”. Szefem badań był prof. Todd A. Surovell z Uniwersytetu w Wyoming. Paciorek znajdował się niedaleko szczątków młodego mamuta. Na kościach zwierzęcia zachowały się nawet ślady pokonsumpcyjne, dlatego badacze wiedzą, że go upolowano i zjedzono. Centralną część obozowiska stanowiło palenisko. Widoczne są też ślady wykorzystania czerwonego mineralnego barwnika, ochry. Stosowano go szeroko w pradziejach na całym świecie, zarówno zdobienia ciała, ale też wykonywania sztuki naskalnej w jaskiniach. Barwnik ten wsypywano też do grobów. Polacy odkryli w USA tajemnicze ryty naskalne sprzed setek lat. Znaki służyły do obserwacji astronomicznych Ogromne panele skalne z setkami rytów odkryli polscy archeolodzy w amerykańskim stanie Kolorado. Ryty naskalne służyły prawdopodobnie do obserwacj…

nie-uciekal-dostatecznie-szybko-z-jego-kosci-powstal-najstarszy-znany-paciorek-w-ameryce-fot-tonellophotography-fc3b86d.png
width: 1200
height: 630

Czym zaskakuje Alaska? Ciekawostki o największym stanie USA
type: item
date: 2024-02-04T13:21:03.000Z
creator: Artur Białek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: alaska
subject: ameryka północna
subject: ciekawostki
subject: stany zjednoczone
subject: Travel
description: Panujące tam warunki potrafią dać się we znaki nawet najtwardszym. Widok łosi nie jest niczym zaskakującym, nawet w największych miastach. Mimo że mówimy tu o największym stanie USA, mieszka tam mniej osób niż w Krakowie, a około 40 proc. populacji zasiedla tylko jedno miasto. Czym jeszcze zaskakuje Alaska? Ciekawostki na temat „ostatniej granicy” wymieniamy poniżej.
encoded: W tym artykule: Powierzchnia Alaski Rdzenni mieszkańcy Alaski Kto sprzedał Alaskę? Jakie zwierzęta żyją na Alasce? Czy na Alasce jest noc? Pogoda i temperatury na Alasce Władze Alaski dzielą się z mieszkańcami zyskami z eksploatacji złóż surowców naturalnych. Nie istnieje tam podatek dochodowy od osób fizycznych. Drewno do ogrzania lub budowy domu jest dostępne za darmo. Ryb i zwierzyny łownej jest tam pod dostatkiem. Może się wydawać, że wielka eksklawa Stanów Zjednoczonych to idealne miejsce do życia. Cóż, nie do końca. Pomimo pewnych udogodnień, Alaska pozostaje jednym z najdroższych stanów USA, o czym decyduje przede wszystkim jej lokalizacja i panujący tam klimat. Najlepiej potwierdza to fakt, że mieszka tam ok. 730 tysięcy osób. A przecież mówimy tu o największym stanie USA. Powierzchnia Alaski Powierzchnia Alaski wynosi 1723000 kilometrów kwadratowych. Dla porównania, Teksas, drugi największy stan, mierzy prawie 700000 kilometrów kwadratowych (dokładnie 695662). Przystanek Alaska. Amerykańska północ oczami Agnieszki Kołodziejskiej Natura Alaski oszałamia swoim pięknem. Na podróż po największym stanie USA zaprasza Agnieszka Kołodziejska, popularna dziennikarka Radia ZET i prowadząca program telewizyjny „Polacy za gra... Alaska zajmuje prawie jedną piątą powierzchni całego kraju. Znajduje się tam ponad połowa wszystkich lodowców świata, ponad trzy tysiące rzek i ponad trzy miliony jezior. Poszczególne miejscowości dzielą ogromne dystanse, a niektóre są położone w miejscach, do których nie docierają żadne połączenia lądowe. Nic dziwnego, że prywatny transport lotniczy jest tam jedną z podstawowych form komunikacji międzymiastowej. Rdzenni mieszkańcy Alaski Aż trudno uwierzyć, że na tak ogromnym obszarze mieszka niewiele ponad 700 tys. osób. Jeszcze trudniej wyobrazić sobie, że około 40 proc. ogółu żyje w Anchorage, największym mieście stanu. Rząd Stanów Zjednoczonych kupił ten teren w 1867 roku. Amerykanie zaczęli interesować się Alaską dopiero pod koniec XIX wi…

czym-zaskakuje-alaska-ciekawostki-o-najwiekszym-stanie-usa-fot-shutterstock-fd68509.jpg
width: 1000
height: 750

Pierwsi Amerykanie mieszkali obok gigantycznych mamutów. Wskazują na to dowody sprzed 14 tys. lat
type: item
date: 2024-01-18T12:00:42.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: ameryka północna
subject: archeologia
subject: mamuty
subject: odkrycia archeologiczne
subject: paleolit
subject: polowanie
subject: pradzieje
subject: Wolny czas
subject: zwierzęta
description: Obozowiska pierwszych Amerykanów, zasiedlających Alaskę 14 tysięcy lat temu, znajdowały się w sąsiedztwie stad mamutów. Zwierzęta te były nie tylko bardzo kalorycznym źródłem pożywienia.
encoded: W tym artykule: Pierwsi Amerykanie obok mamutów Zmiana klimatu niebezpieczna dla mamutów Mamut – cenna zdobycz Od wielu dekad uwagę archeologów przykuwa kwestia pojawienia się ludzi na kontynencie amerykańskim. Moment ten stale oddala się w czasie. Teraz przyjmuje się, że pierwsi migranci z Azji dotarli do Nowego Świata kilkanaście tysięcy lat temu. Badania naukowców z Alaski i Kanady rzucają na ten intrygujący moment nowe światło. Swoje analizy opublikowali oni na łamach prestiżowego czasopisma naukowego „Science Advances”. Pierwsi Amerykanie obok mamutów Naukowcy ustalili, że kilkanaście tysięcy lat temu miejsca pobytu mamutów włochatych pokrywały się z siatką obozowisk ludzi na Alasce przez około tysiąc lat. Długotrwała i przewidywalna obecność mamutów włochatych mogła przyciągnąć ludzi na ten obszar. Taki wniosek umożliwiła m.in. analiza izotopowa ciosu samicy mamuta przez radę wioski Healy Lake nazwanej Élmayųujey'eh. Dzięki analizie można uzyskać wgląd w dietę i miejsca pobytu zwierzęcia. Cios odkryto na stanowisku archeologicznym Swan Point w interiorze Alaski. Obok leżały kości dwóch spokrewnionych młodych mamutów i innych zwierząt. Wygląda na to, że zwierzęta zostały upolowane, bo ich szczątki spoczywały obok ognisk i kamiennych narzędzi używanych przez ludzi zapewne do sprawiania tusz. – Samica wędrowała po najgęstszym regionie stanowisk archeologicznych na Alasce – powiedziała Audrey Rowe, doktorantka University of Alaska Fairbanks i główna autorka artykułu. – Wygląda na to, że ci pierwsi ludzie zakładali obozowiska na obszarach, które były odwiedzane przez mamuty. Czego jeszcze naukowcy dowiedzieli się o samicy mamuta z analiz izotopowych? Znaczna część wędrówki Elmy pokrywała się z podróżą wcześniej badanego samca mamuta, który żył 3000 lat wcześniej. Oznacza to, że istniały stałe wzorce migracji tych wielkich zwierząt. Elma w momencie śmierci miała około 20 lat i była zdrowa. – Badania izotopowe wykazały, że nie była niedożywiona i że jej śmierć zbiegł…

pierwsi-amerykanie-mieszkali-obok-gigantycznych-mamutow-mamy-dowody-sprzed-14-tys-lat-fot-thomas-quine-cc-by-2-0-deed-wikimedia-commons-759a8e6.jpg
width: 5472
height: 3648