National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-10-23T11:05:08.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: „Biologiczna kapsuła czasu”. W ludzkich odchodach sprzed 1000 lat wykryto patogeny
items: Symbole w Teotihuacán to nie ozdoby, ale system pisma. Czy to przełom w badaniach metropolii?
items: Tajemnicze świątynie Majów. Skrywają więcej niż Chichén Itzá
items: W stolicy Azteków odkryto „smocze szkło”. Zdradza arkana polityki imperium
items: Mucha śrubowa może żyć w organizmie człowieka. Gdzie można ją spotkać?
items: Ciekawostki o Panamie. 30 faktów na temat kraju nad dwoma oceanami
items: Kuba – ciekawostki o największej wyspie na Karaibach. Słynie z gościnności i kapryśnej pogody
items: Co jedli dawni mieszkańcy Karaibów? Zmumifikowane odchody zdradzają smakowitą dietę
items: Zaskakujące znalezisko w krypcie Majów. Archeolodzy odkryli, że z ludzkich prochów tworzono piłki do gry
items: Tony Halik – reporter, który idzie wszędzie tam, gdzie dzieje się coś burzliwego [SYLWETKA]
items: Meksyk: szlakiem tequili
items: Meksyk w trzech odsłonach
items: Warszawa bez Fikcji - ciąg dalszy na sobotę

„Biologiczna kapsuła czasu”. W ludzkich odchodach sprzed 1000 lat wykryto patogeny
type: item
date: 2025-10-23T11:04:17.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: ameryka łacińska
subject: archeologia
subject: meksyk
description: Czy można cofnąć się w czasie i „zajrzeć” do wnętrza ludzkiego organizmu sprzed tysiąca lat? Okazuje się, że tak. Pierwotniaki, wiele szczepów bakterii E. coli i owsiki wykryli eksperci w próbkach ludzkich odchodów z Jaskini Umarłych Dzieci w Meksyku.
encoded: Co można odkryć w czasie wykopalisk? Z reguły są to fragmenty naczyń ceramicznych, narzędzi kamiennych czy fundamenty dawnych budowli. Wszelkie wytwory organiczne wykonane z drewna czy plecionki zachowują się rzadko, bo ulegają rozkładowi. Podobnie jest z ekofaktami, czyli pozostałościami organicznymi i nieorganicznymi pochodzenia naturalnego. Do nich należą specyficzna grupa znalezisk w postaci… odchodów. Kupy w Jaskini Umarłych Dzieci W 1957 i 1960 roku archeolodzy prowadzili wykopalisk w Jaskini Umarłych Dzieci (La Cueva de Los Muertos Chiquitos) w Dolinie Rio Zape w Meksyku. W tylnej części pieczary znajdowało się śmietnisko. A w takich miejscach można znaleźć dużo ciekawych przedmiotów. Tym razem badaczy czekało zaskoczenie. Nie były to tylko odpadki po ucztach czy rozbite naczynia, ale też masa ludzkich odchodów. Po dokonaniu odkrycia skupiono się na analizie diety. Ustalono, że ludzie ci jedli głównie agawę, ale też owoce miechunki; spożywali też kukurydzę i komosę. Najnowsze badanie wykonane przez badaczy z Indiana University w USA skupiło się na wyszukiwani patogenów z pomocą analiz genetycznych patogenów. Wykonano też analizy radiowęglowe. Odchody wydalono między 725 a 920 r. n.e. Ból brzucha na okrągło W czasie badania zidentyfikowano sygnatury genetyczne różnorodnych pasożytów jelitowych. Wiele z nich, w tym pierwotniak Blastocystis i wiele szczepów bakterii E. coli, nigdy wcześniej nie zostało wykrytych w kopalnych odchodach, czyli takich wydobytych w czasie wykopalisk i pochodzących sprzed setek czy tysięcy lat. Naukowcy stwierdzili też obecność owsików w większości próbek – w sumie przeanalizowano 10 odchodów. Oznacza to, że infekcje jelitowe były u tej dawnej społeczności powszechne. Wiele wykrytych patogenów jest znanych z wywoływania objawów żołądkowo-jelitowych, które mogły prowadzić do takich dolegliwości, jak ból brzucha. Wysoka częstość występowania pasożytów jelitowych w tej próbie może wskazywać, że infekcje jelitowe i złe warunki sanitarne b…

FABRIC-KOLAZ-32-f9db468.jpg
width: 1800
height: 1200

Symbole w Teotihuacán to nie ozdoby, ale system pisma. Czy to przełom w badaniach metropolii?
type: item
date: 2025-10-07T11:41:58.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: ameryka łacińska
subject: aztekowie
subject: pismo
description: Znaki odkrywane na płaskorzeźbach starożytnej metropolii Teotihuacán nie pełnią tylko funkcji ozdobnej, ale są tak naprawdę pismem. Jest to „przodek” języka nahuatl, którym posługiwali się Aztekowie tysiąc lat później – to nowe ustalenie ukazuje Teotihuacán w zupełnie nowym świetle.
encoded: Teotihuacán, położone w pobliżu dzisiejszego Meksyku, było największym miastem obu Ameryk przed przybyciem Europejczyków. Szczyt osiągnęło około 500 roku n.e. Zamieszkiwało je 120–150 tys. osób na obszarze około 20 km kwadratowych. Pochodzenie i język mieszkańców są nieznane. Byli oni głównie rolnikami, rzemieślnikami oraz kupcami prowadzącymi dalekosiężny handel. Miasto rządzone było przez kapłanów-władców. Oprócz kilku tysięcy niskich budynków znajdowały się tam rozległe place, spore świątynie i pałace oraz wielkie piramidy. Teraz dwoje naukowców Uniwersytetu Kopenhaskiego, profesorowie Magnus Pharao Hansen i Christophe Helmke, dokonało przełomowego odkrycia, związanego z używanym w Teotihuacán językiem. Swoje wnioski opublikowali na łamach czasopisma „Current Anthropology”. Dekoracje czy pismo? Naukowcy od lat spierają się, czy symbole, które widoczne są na płaskorzeźbach i artefaktach w Teotihuacán to tylko dekoracje, czy też może forma języka. Analiza badaczy z Kopenhagi wykazała, że faktycznie jest to system pisma. W ich ocenie jest to wczesna forma języka uto-azteckiego. Oznacza to, że jest to lingwistyczny „przodek” języka nahuatl, którym posługiwali się Aztekowie tysiąc lat później. Pismo należało odczytywać czasem na zasadzie rebusu (zagadki słownej). Łączono dźwięki przedstawionych obrazów (logogramów), aby stworzyć słowa o bardziej abstrakcyjnym znaczeniu. Co łączy Azteków z Teotihuacán? Dotychczas uważano, że Aztekowie migrowali do środkowego Meksyku dopiero po upadku Teotihuacán (ok. 600 r. n.e.). Powiązanie to może sugerować, że populacje posługujące się językiem nahuatl przybyły na ten obszar znacznie wcześniej i mogą być bezpośrednimi potomkami mieszkańców Teotihuacan. – Jeśli mamy rację, to nie tylko niezwykłe jest to, że rozszyfrowaliśmy system pisma. Może to mieć wpływ na całe nasze rozumienie kultur Mezoameryki i, oczywiście, wskazać rozwiązanie tajemnicy otaczającej mieszkańców Teotihuacán – mówi prof. Christophe Helmke. Znaczenie Teotihuacán T…

Figure01Teo1100x600-21ca59d.jpg
width: 1100
height: 600

Tajemnicze świątynie Majów. Skrywają więcej niż Chichén Itzá
type: item
date: 2025-05-29T08:05:58.000Z
creator: Liz Brumer-Smith
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: ameryka łacińska
subject: archeologia
subject: cywilizacja majów
subject: meksyk
description: Mniej znane cuda archeologiczne Meksyku kuszą podróżników autentyczną atmosferą i spokojem, jakiego nie znajdziesz w tłumnym Chichén Itzá. Poznaj trzy niezwykłe miejsca, które wciąż skrywają wiele tajemnic.
encoded: Spis treści: Palenque – dżungla, hieroglify i krypta Pakala Calakmul – miasto piramid i dżungli pełnej jaguarów Uxmal – biała architektura i legenda o karle Położone z dala od turystycznych szlaków, stanowiska takie jak Palenque, Calakmul i Uxmal oferują fascynujące spojrzenie na cywilizację Majów – bez tłumów, kolejek i wygórowanych cen. Dla wielu to nie tylko alternatywa, ale prawdziwa podróż do przeszłości, w samym sercu dżungli Jukatanu. Dla tych, którzy szukają spokojniejszej i bardziej przystępnej cenowo alternatywy dla Chichén Itzá, te świątynie na Półwyspie Jukatan oferują wgląd w bogatą historię Majów. Położone w dżungli Jukatanu, około 45 minut od Valladolid, znajduje się jedno z najczęściej odwiedzanych stanowisk archeologicznych Meksyku — Chichén Itzá. Dawniej tętniące życiem miasto Majów z szacunkową liczbą 35 000 mieszkańców, dziś przyciąga tłumy turystów z całego świata, którzy podziwiają jego wspaniałe świątynie i odkrywają bogatą historię regionu. Wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO w 1988 roku, a później nazwane jednym z Nowych Siedmiu Cudów Świata, Chichén Itzá nadal bije rekordy frekwencji. Chociaż jego znaczenie i piękno są niezaprzeczalne, jego odwiedzenie jest kosztowne i wiąże się z tłumami. Dla tych, którzy szukają spokojniejszej i tańszej alternatywy, te trzy ukryte świątynie oferują możliwość poznania mniej znanych stanowisk archeologicznych Półwyspu Jukatan. Palenque – dżungla, hieroglify i krypta Pakala Cywilizacja Majów obejmowała niegdyś współczesne południowo-wschodnie Meksyk, Gwatemalę, Belize, Honduras i Salwador. W szczytowym momencie liczyła ponad 2 miliony ludzi rozproszonych po całym imperium, z najpotężniejszymi miastami w dzisiejszym Jukatanie i północnej Gwatemali. Położone w gęstym lesie deszczowym Lacandón w stanie Chiapas, Palenque jest jednym z najbardziej imponujących stanowisk Majów, znanym z wielopoziomowych piramid, hieroglificznych inskrypcji i ukrytych krypt z dziesiątkami archeologicznych skarbów. Najbar…

Calakmul-b6cdd5e-e1748509608876.jpg
width: 3175
height: 1898

W stolicy Azteków odkryto „smocze szkło”. Zdradza arkana polityki imperium
type: item
date: 2025-05-14T13:56:54.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: ameryka łacińska
subject: archeologia
subject: aztekowie
subject: minerały
description: Obsydian, czyli wulkaniczne „smocze szkło”, trafiał do stolicy Azteków z co najmniej ośmiu miejsc. Najnowsze badania pokazują, jak rozległe były sieci handlowe i jak surowiec ten był wykorzystywany w różnych okresach imperium.
encoded: Spis treści: Aztecka świątynia pełna obsydianu Kręte ścieżki obsydianu Nie tylko pełna dominacja. Handel też w cenie Kilkaset przedmiotów wykonanych z obsydianu, określanego czasem jako „smocze szkło”, odkryli archeolodzy w świątyni w stolicy Azteków. Uwagę zwraca niezwykły kolor tego surowca. Obsydian to niezwykły materiał. Jest to szkliwo wulkaniczne, powstałe miliony lat temu w efekcie nagłego zastygnięcia magmy. Odłupanie takiej „skały” skutkuje uzyskaniem narzędzia o bardzo ostrych krawędziach. Na obsydian zwrócili uwagę też pisarze i filmowcy. W powieści „Gra o tron” obsydian miał cudowne właściwości i określono go mianem smoczego szkła. Ale też przedstawiciele starożytnych cywilizacji uważali ten surowiec za niezwykły. Aztecka świątynia pełna obsydianu Naukowcy z Uniwersytetu Tulane i Proyecto Templo Mayor w Meksyk przebadali blisko 800 obsydianowych artefaktów wydobytych z Templo Mayor w Tenochtitlan. Była to najważniejsza świątynia w stolicy Azteków na terenie dzisiejszego Meksyku. Aztekowie używali „smoczego szkła” do produkcji narzędzi i przedmiotów ceremonialnych, ale też przedmiotów używanych na co dzień. Kręte ścieżki obsydianu Badacze chcieli się dowiedzieć, skąd pochodził obsydian złożony w świątyni. Wyniki analiz opublikowali w czasopiśmie „Proceedings of the National Academy of Sciences”. Pochodzenie surowca można było ustalić dzięki zastosowaniu fluorescencji rentgenowskiej (pXRF) – nieniszczącej metody, która identyfikuje geochemiczny „odcisk palca” każdego artefaktu. Co udało się ustalić? Duża część obsydianu pochodziła z wychodni z niezbyt odległego masywu Sierra de Pachuca. Z tego obsydianu o zielonej barwie wykonano m.in. miniaturową broń czy biżuterię. Ale pozyskiwano go też z co najmniej siedmiu innych miejsc, w tym z regionów poza ich granicami politycznymi państwa azteckego, takich jak Otumba, Tulancingo, Ucareo i El Paraíso na terytorium Purépecha w zachodnim Meksyku. Nie tylko pełna dominacja. Handel też w cenie Dlatego naukowcy sądzą, …

obsydian-fc1c9f6.png
width: 900
height: 600

Mucha śrubowa może żyć w organizmie człowieka. Gdzie można ją spotkać?
type: item
date: 2024-04-23T07:02:43.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: ameryka łacińska
subject: Edukacja
subject: owady
description: Nie tylko komary, ale i muchy bywają niebezpieczne dla zwierząt oraz ludzi i są potencjalnymi nosicielami różnych chorób. Jednym z takich gatunków jest mucha śrubowa, która występuje przede wszystkim w Ameryce Łacińskiej.
encoded: W tym artykule: Gdzie występują Cochliomyia hominivorax? Które państwa walczą z muchą śrubową? Czy muchy śrubowe są groźne dla człowieka? Muchy w Polsce – czy należy się ich obawiać? Krwiopijnych owadów i tych pasożytujących na człowieku jest bardzo dużo. Do tego szerokiego grona zaliczyć można muchę śrubową, która czyni wiele szkód w hodowli zwierząt, takich jak bydło czy świnia domowa. Cochliomyia hominivorax faktycznie może przerażać, bo larwy tego owada mogą żyć w organizmie człowieka. To z kolei może wywoływać odruch odrazy. Gdzie występują Cochliomyia hominivorax? Gatunek ten pierwotnie występował na obszarze całej Ameryki. Należy do muchówek z rodziny Calliphoridae. – Tak jak i pokrewny gatunek Cochliomyia macellaria, mucha śrubowa występuje w obszarach tropikalnych, ciepłych i wilgotnych. Poza Ameryką mucha ta pojawiła się w Afryce Północnej w latach 1989–1991. Pasożytowała na owcach w okolicy Trypolisu w Libii. Ostatecznie cały zainfekowany region rozciągał się od wybrzeża Morza Śródziemnego po Saharę, zagrażając zamieszkującym ten obszar ponad 2,7 milionom zwierząt podatnych na pasożytowanie przez Cochliomyia hominivorax – tłumaczy prof. Stanisław Czachorowski, biolog z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie. Ze względu na spustoszenie, jakie owad wywoływał wśród zwierząt hodowlanych, podjęto próby jego eliminacji. – Naukowcy wykorzystali fakt, że samica kopuluje tylko raz i to z jednym samcem. Wypuszczono do środowiska duże liczby sterylnych (niepłodnych) samców, które kopulując z samicami nie przyczyniły się do wydania potomstwa – dodaje naukowiec Które państwa walczą z muchą śrubową? Dzięki sterylnym samcom udało się wytępić ten gatunek w Stanach Zjednoczonych w 1982 roku. Również w ten sposób pozbyto się w 1994 roku much śrubowych z Gwatemali i Belize, a nieco później z Salwadoru i Hondurasu. Obecnie podejmowane są próby eliminacji Cochliomyia hominivorax z obszaru Meksyku, Nikaragui, Panamy, Jamajki oraz Kostaryki. Jak podają zagraniczne media…

mucha-srubowa-4bc4421.jpg
width: 1000
height: 750

Ciekawostki o Panamie. 30 faktów na temat kraju nad dwoma oceanami
type: item
date: 2024-02-10T09:00:53.000Z
creator: Maciej Wesołowski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: ameryka łacińska
subject: ameryka środkowa
subject: ciekawostki
subject: panama
subject: Travel
description: Ciekawostki o Panamie – symbolicznym łączniku pomiędzy Ameryką Północną a Południową. Wąski przesmyk, kojarzący się głównie z Kanałem Panamskim, który na początku XX wieku zrewolucjonizował transport morski pomiędzy oceanami: Atlantykiem i Pacyfikiem.
encoded: W tym artykule: Historia Panamy Kanał Panamski Ludność Panamy Kuchnia Panamy Ciekawostki o Panamie O tym, jak zaplanować wyjazd o Panamy, przeczytasz w naszym serwisie. Panama to prawdziwa mekka wielbicieli sportów wodnych. Warunki do uprawiania żeglarstwa, nurkowania czy surfingu są tu wymarzone. Wspaniała pogoda niemal przez cały rok, piękne piaszczyste plaże, palmy, czysta błękitna woda. Warto odwiedzić m.in. składający się z dziesięciu wysp archipelag wysp Bocas del Toro czy wyspę Santa Clara. Surferzy i nurkowie upodobali sobie z kolei plażę Catalina. Koniecznie trzeba odwiedzić też archipelag San Blas, a także parki narodowe: Coiba, La Amistad, Soberania, Chagres czy położony na granicy z Kolumbią – Darien. Wszystkie zasługują na miano tropikalnych rajów. Oto największe ciekawostki o Panamie. Historia Panamy Jako niepodległy kraj Panama istnieje od 1903 roku. Wcześniej była ona częścią Kolumbii, a od XVI do początku XIX wieku – kolonią hiszpańską. W czasach prekolumbijskich na tych terenach mieszkali głównie Czibczowie. Niepodległość Panamczycy zawdzięczają w dużej mierze Amerykanom, którzy na przełomie XIX i XX wieku mocno wspierali ruch separatystyczny. Rzecz jasna nie robili tego z pobudek idealistycznych. Z dużo mniejszą od Kolumbii Panamą łatwiej było negocjować. Już po wyzwoleniu na mocy traktatu Hay–Bunau-Varilla z 1903 roku Stanom Zjednoczonym przyznano wieczystą dzierżawę Strefy Kanału Panamskiego i prawo stacjonowania na terenie Panamy wojsk amerykańskich. Amerykanie wielokrotnie w historii wpływali na sprawy wewnętrzne Panamy. Ich interwencje nasiliły nastroje antyamerykańskie, które przybrały na sile w latach 70. XX wieku, w czasie rządów generała Omara Torrijosa. W 1979 roku (na podstawie układu z 1977 roku) Strefa Kanału Panamskiego została znacjonalizowana, a Amerykanie musieli się z niej wycofać. Przez kolejne 20 lat oba kraje wspólnie sprawowały kontrolę nad Strefą. Obecnie zarządza nią jedynie Panama. W 1983 roku dyktatorskie rządy w kraju ob…

ciekawostki-o-panamie-afdf5fb.png
width: 1200
height: 630

Kuba – ciekawostki o największej wyspie na Karaibach. Słynie z gościnności i kapryśnej pogody
type: item
date: 2024-01-08T09:26:43.000Z
creator: Artur Białek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: ameryka łacińska
subject: ciekawostki
subject: karaiby
subject: kuba
subject: Travel
subject: wyspy
description: Karaibskie krajobrazy mieszające się z miejscami naznaczonymi trudną i burzliwą historią. Zwyczaje całkowicie odmienne od europejskich i gościnność, jakiej nie doświadczy się w większości turystycznych destynacji. Wspaniała, a jednocześnie kapryśna pogoda. Nie ulega wątpliwości, że kraj rozciągający się na największej ze wszystkich karaibskich wysp to miejsce niezwykłe pod wieloma względami. Co do zaoferowania ma Kuba? Ciekawostki na jej temat wymieniamy poniżej.
encoded: W tym artykule: Pory roku na Kubie Waluta na Kubie Miejsca na Kubie będące na liście UNESCO Noworoczne rytuały na Kubie Jaka jest przestępczość na Kubie? Wielu osobom Kuba kojarzy się wyłącznie z cygarami, Fidelem Castro i rewolucją. Warto jednak poznać nieco bliżej ten niezwykły kraj, całkowicie odmienny od europejskich destynacji turystycznych, w których cieniu wciąż jeszcze pozostaje. Mimo że tamtejsza sytuacja gospodarcza, która bezpośrednio przekłada się na warunki życia Kubańczyków nie przedstawia się kolorowo, to nie sposób nie zauważyć, że z twarzy mieszkańców niemal nigdy nie schodzi uśmiech. To dobitnie świadczy o tym, jak niezwykłym miejscem jest Kuba. Pory roku na Kubie Kuba leży w strefie klimatu tropikalnego. Występują tam tylko dwie pory roku – deszczowa i sucha. Dla nas, mieszkańców strefy umiarkowanej, Karaiby jawią się jako pogodowy raj. Faktem jest, że na Kubie jest ciepło przez cały rok. Najchłodniejszym miesiącem jest styczeń, kiedy słupek rtęci w ciągu dnia wskazuje średnio 25, a w nocy 19 stopni Celsjusza. Należy jednak wiedzieć, że w trakcie pory deszczowej, która trwa tam od maja/czerwca do listopada, pogoda bywa kapryśna. Średnia temperatura powietrza wynosi wówczas 32 stopnie Celsjusza, a ze względu na wysoką wilgotność, upał jest trudny do zniesienia. Warto także pamiętać, że wrzesień i październik to okres podwyższonego ryzyka wystąpienia huraganów. Waluta na Kubie Trudno wskazać drugi kraj z tak zawiłą polityką monetarną. Przez pewien czas na wyspie obowiązywał dualny system monetarny. Funkcjonowały dwie waluty: CUP, czyli peso kubańskie (peso cubano) i CUC, czyli peso wymienialne (peso convertible). Pierwsza funkcjonowała (i do dziś funkcjonuje) w obiegu wewnętrznym – Kubańczycy otrzymują wypłatę w CUP i płacą tą walutą. Drugą posługiwali się turyści i niektórzy uprzywilejowani mieszkańcy mieszkańcy, przede wszystkim pracujący w sektorze usług turystycznych. Od 1 stycznia 2021 roku na Kubie obowiązuje tylko jedna waluta – CUP. Kuba: wy…

kuba-ciekawostki-o-najwiekszej-wyspie-na-karaibach-fot-shutterstock-a3dff80.jpg
width: 1000
height: 667

Co jedli dawni mieszkańcy Karaibów? Zmumifikowane odchody zdradzają smakowitą dietę
type: item
date: 2023-10-17T09:21:56.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: ameryka łacińska
subject: archeologia
subject: biologia
subject: karaiby
subject: odkrycia archeologiczne
subject: rośliny
subject: Wolny czas
subject: żywność
description: Orzeszki ziemne, kukurydza, słodkie ziemniaki, pomidory – to tylko wybrane składniki bogatej diety mieszkańców Karaibów sprzed 1500 lat. Zmumifikowane odchody poddano badaniom genetycznym, które ujawniły starożytne menu.
encoded: W tym artykule: Odchody z Karaibów Dieta. Zasuszone ekskrementy zdradzają menu Bawełna w kupie Koprolit to tylko „migawka” Dla badaczy przeszłości prawdziwą skarbnicą wiedzy bywają odchody zwierząt lub ludzi. Dzięki badaniom koprolitów, czyli skamieniałych odchodów dinozaurów, paleontolodzy na przykład wiedzą, czym żywiły się te olbrzymie gady. Na zasuszone odchody napotykają też badacze jaskiń, w których przed dziesiątkami tysięcy lat przebywały hieny lub niedźwiedzie. W koprolitach znajdowano pyłki roślinne. W ten sposób możliwe było rekonstruowanie ówczesnego środowiska naturalnego. Odchody z Karaibów Grupa badaczy przyjrzała się zasuszonym odchodom ludzkim sprzed 1500 lat, które pozostawili ludzie na niewielkiej wyspie Vieques na wschód od Portoryko. Wyniki badań opublikowali w periodyku naukowym „Plos One” eksperci amerykańscy i portorykańscy. – Naszym celem było zrekonstruowanie diety i otaczającej flory prekolumbijskich kultur Huecoid i Saladoid, analizując DNA roślin (zachowanych w koprolitach – przyp. red.) – wyjaśnili badacze. Analizy były jednak szersze, bo naukowcy przyjrzeli się też odchodom z innych epok. W ten sposób chcieli rzucić światło na nawyki żywieniowe starożytnych kultur prekolumbijskich w Portoryko. Prekolumbijskie kultury istniały do przybycia Europejczyków do Nowego Świata pod koniec XV wieku. Potem zostały podbite, zdominowane i zniszczone przez najeźdźców. Dieta. Zasuszone ekskrementy zdradzają menu Autorzy wyodrębnili i przeanalizowali roślinne DNA z dziesięciu próbek koprolitów ze stanowiska archeologicznego La Hueca. Porównali wyekstrahowane roślinne DNA z bazą danych różnorodnych próbek koprolitów i współczesnymi sekwencjami roślinnego DNA. Z badań wynika, że społeczności kultur Huecoid i Saladoid spożywały różnorodne rośliny, w tym orzeszki ziemne, papryczki chili, papaję, kukurydzę, słodkie ziemniaki. Oznacza to – zdaniem badaczy – że dieta była urozmaicona i bogata. Wykryto też śladowe ilości tytoniu. Różne społeczności do naszych…

odchody-56914eb.png
width: 3000
height: 2100

Zaskakujące znalezisko w krypcie Majów. Archeolodzy odkryli, że z ludzkich prochów tworzono piłki do gry
type: item
date: 2022-08-04T09:00:27.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: ameryka łacińska
subject: ameryka południowa
subject: cywilizacja majów
subject: Edukacja
subject: Kultura
subject: meksyk
subject: odkrycia archeologiczne
subject: Społeczeństwo
description: Archeolodzy odkryli, że w krypcie Majów nie tylko kremowano ludzi. W miejscu tym rdzenni mieszkańcy mieli wytwarzać gumowe piłki, które wykorzystywane były do tajemniczej rytualnej gry.
encoded: W tym artykule: Archeolodzy prowadzili wykopaliska w krypcie odkrytej 2 lata temu W odnalezionych naczyniach znajdowała się masa, w skład której wchodziły ludzkie prochy Czym było Ullamaliztli, majańska gra rytualna? Kim byli Majowie? W ostatnich miesiącach archeolodzy dokonali kilku niezwykłych odkryć, które miały związek z cywilizacją Majów. W maju badacze ustalili, dlaczego rdzenni mieszkańcy Meksyku wwiercali w zęby drogocenne klejnoty. Okazuje się, że nie tylko dla wyglądu, ale również dlatego, że była to forma profilaktyki i leczenia uzębienia. Archeolodzy prowadzili wykopaliska w krypcie odkrytej 2 lata temu Za najnowsze odkrycie odpowiada zespół badaczy z meksykańskiego Narodowego Instytutu Antropologii i Historii, które ma siedzibę w stolicy Meksyku. Naukowcy prowadzili badania na terenie stanowiska archeologicznego Toniná, które było niegdyś jedną z majańskich osad. Nazwa w języku tseltal oznacza „dom z kamienia”, co odnosi się do licznych kamiennych rzeźb i budowli, które znajdują się w tym miejscu. Co spowodowało upadek cywilizacji Majów? Tę przyczynę znamy dziś aż za dobrze… Naukowcy dokonali skrupulatnej analizy 800 lat istnienia cywilizacji Majów. Okazało się, że początek końca nastąpił wraz z olbrzymią suszą, która ogarnęła ich ziemie. Archeolodzy postanowili raz jeszcze przyjrzeć się krypcie, którą po raz pierwszy odkryto w 2020 roku. Była częścią jednej z największych piramid dawnego majańskiego miasta, która została wybudowana ok. VII–VIII wieku n.e. Do pomieszczenia, które znajdowało się ok. 8 metrów pod ziemią prowadził skomplikowany labirynt. W odnalezionych naczyniach znajdowała się masa, w skład której wchodziły ludzkie prochy Podczas najnowszych wykopalisk naukowcom udało się znaleźć ponad 400 naczyń. W środku znajdowała się masa, która wytworzona była z węgla drzewnego, gumy, korzeni lokalnych drzew oraz ludzkich prochów. Analiza wykazała, że ludzkie prochy były wykorzystywane do utwardzania nietypowego materiału. Historycy twierdzą, że z t…

krypta-majow-d3e23c2.jpeg
width: 1920
height: 1080

Tony Halik – reporter, który idzie wszędzie tam, gdzie dzieje się coś burzliwego [SYLWETKA]
type: item
date: 2019-11-07T09:05:58.000Z
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: ameryka łacińska
subject: Edukacja
subject: elżbieta dzikowska
subject: indianie
subject: Kultura
subject: podróże
subject: reporter
subject: Travel
description: Od śmierci Tony’ego Halika, podróżnika, pisarza, dziennikarza, korespondenta stacji NBC, operatora filmowego, fotografa, autora programów podróżniczych minęło 21 lat. Ryszard Kapuściński uważał, że Halika odznaczają go wszystkie cechy rasowego reportera: życzliwość, ciekawość świata i dziennikarska pracowitość. Dlaczego nadal jest wzorem dla dziennikarzy i podróżników?
encoded: Podróżnikiem trzeba się urodzić. Urodzony w Toruniu 24 stycznia 1921 r. Tony Halik, a właściwie Mieczysław Sędzimir Antoni Halik już w wieku 14 lat udowodnił, że ciekawość świata i chęć przeżycia przygody jest silniejsza niż strach. Wbrew zakazom ojca popłynął na tratwie jako flisak z Płocka do Wolnego Miasta Gdańska. Nie udało mu się dotrzeć do celu, bo zatrzymali go funkcjonariusze straży granicznej. Z kamerą po raz pierwszy spotkał się podczas wojny, kiedy filmował samoloty. W tym samym czasie, podczas rekonwalescencji pisał listy do przyjaciela w Londynie, które później publikowano w jednym z angielskich pism. Wtedy zaczęła się jego przygoda z dziennikarstwem. Zaraz po wojnie poślubił Pierrette Andree Courtin i przeprowadził się z nią do Szkocji, gdzie służył w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie. Z Wielkiej Brytanii wysłano go do Afryki, gdzie budował mosty i lotniska pomocnicze. Tam po raz pierwszy spotkał się z kulturami spoza kręgu europejskiego. W 1948 przeprowadził się z żoną do Argentyny. Został tam pilotem samolotu pasażerskiego kursującego na trasie Buenos Aires – Mendoza, o czym wspominał w programie Pieprz i wanilia: - Tu się spać chce, więc jak to zrobić? Więc ja sobie taką firaneczkę zrobiłem, zasłaniałem się tą firaneczką od reszty, wyciągałem to na siedem tysięcy, usypiałem moich pasażerów, bo tlenu nie było, przecież myśmy latali bez tlenu, wszyscy sobie drzemali, ja też sobie drzemałem i jak samolot w dół, to ja go troszeczkę podciągałem, taki automatyczny pilot spania. Pracował jako fotograf Juana Perona. Fascynował się Indianami i z żoną często wyjeżdżał do dżungli amazońskiej. Kupił żaglówkę i popłynął rzeką Parana w poszukiwaniu indiańskich plemion. W 1955 r. na 6 miesięcy przeprowadził się z żoną do Mato Grosso, gdzie Indianie przyjęli go do swojego szczepu. Tam pisał reportaże publikowane w argentyńskim czasopiśmie Diana. Podróże po dżungli opisał w dwóch książkach: 200 dni w Mato Grosso i Z kamerą i strzelbą przez Mato Grosso. W między…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/c9ec73c48729972d4b2154e9c1dd2189b5072273-a6c00d3.jpeg
width: 1900
height: 1093

Meksyk: szlakiem tequili
type: item
date: 2019-07-24T08:00:00.000Z
creator: Materiały prasowe
subject: Porady
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: ameryka łacińska
subject: Edukacja
subject: Kuchnia
subject: Kultura
subject: meksyk
subject: tequila
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: Zdrowie
description: Niebieskie agawy, wykorzystywane jako baza do tequili, najlepiej rosną na wulkanicznych glebach stanu Jalisco w Meksyku. Jak i gdzie powstaje ten trunek?
encoded: Niewiele alkoholi może poszczycić się tak bogatym rodowodem i kulturą jak tequila, dlatego podczas wizyty w Meksyku nie wypada nie poznać jego rodowodu. Zaczynamy się interesować Tequilę importuje się do 70 krajów, w tym do Polski. Jak wynika z raportu „Rynek napojów alkoholowych w Polsce w 2014” przygotowanym przez KPMG, w 2013 roku Polacy kupili 150 tys. litrów tequili. Według analiz stopniowo rośnie chęć poznawania źródeł i procesów wytwarzania spożywanych napojów alkoholowych. Polski konsument chce być świadomy historii, sposobów konsumpcji czy pochodzenia trunków, zwłaszcza jeśli dodatkowo odwiedził lub zamierza odwiedzić dany kraj. Gdzie bije serce meksykańskiej tequili? Szlak Tequili w Jalisco Królestwem tequili jest Jalisco w Meksyku. Wulkaniczne gleby obejmujące większość stanu, jak żadne inne nadają się do uprawy niebieskiej agawy, która wykorzystywana jest jako baza do tequili. Na słynnym Szlaku Tequili działa obecnie ponad 146 tradycyjnych destylarni, które produkują nawet 50 milionów litrów tego trunku w ciągu roku. Na uwagę zasługuje fakt, że tylko kilka miejsc na świecie, w tym właśnie miasto Tequila, posiada licencję do wyrobu tego alkoholu. Oryginalny meksykański drink, którym wznoszone są toasty na całym świecie, to w przeważającej części zasługa tutejszych rzemieślników. Tylko w tym miejscu można prześledzić całą drogę jego wytwarzania – poczynając od zbiorów agawy, poprzez proces fermentacji, destylacji, a kończąc na najważniejszej części – degustacji prawdziwej tequili. Kwintesencja kultury Meksyku Region Jalisco warto też odwiedzić nie tylko ze względu na tequilę. Pola, prekolumbijskie ruiny i kolonialne hacjendy zostały wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, a Aztekowie uważali je za święte. Stan słynie także z pięknego pasma plaż i zatok wzdłuż Oceanu Spokojnego nazywanego Costalegre tj. Wybrzeżem Szczęścia. Będąc w Jalisco nie sposób pominąć zabytkowego Guadalajara (stolicy stanu), największego jeziora w Meksyku Chapala oraz Puerto …

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/581296501f818908093cce0f21f68b26150f1bdc-7e0dabe.jpeg
width: 1000
height: 759

Meksyk w trzech odsłonach
type: item
date: 2019-06-03T08:00:00.000Z
creator: Materiały prasowe
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: ameryka łacińska
subject: Kuchnia
subject: meksyk
subject: Moto
subject: Shopping
subject: Technologia
subject: Travel
description: Kolorowy jak sombrero Meksyk to najchętniej odwiedzane miejsce w Ameryce Łacińskiej.
encoded: Po pierwsze: lenistwo na plażach Meksykańskie plaże zasługują na szczególną uwagę – są piaszczyste, zadbane i bardzo czyste. Do tego wszystkiego dochodzi krystaliczna i przyjemnie ciepła woda. Warunki sprzyjają również uprawianiu sportów wodnych np. windsurfingu, kitesurfingu, pływaniu skuterem wodnym czy nurkowaniu. Miłośnicy plażowania z pewnością docenią plażę Chacahua, którą z jednej strony otacza porośnięta kaktusami pustynia, a z drugiej rozciągają się błękitne wody Pacyfiku. Szeroka plaża, z czystym, drobnym, białym piaskiem, przyciąga wielu turystów. Najprzyjemniej pływa się w lagunie, bo fale są znacznie mniejsze, a pływy nie tak silne jak na otwartym oceanie. Można tez podejrzeć okolicznych mieszkańców, łowiących kraby i langusty. Inne wspaniałe plaże to Cancun, co w języku Majów oznacza „misę pełną złota”, Acapulco czy Playa de Carmen, skupione wokół najsłynniejszych kurortów turystycznych. W luksusowych ośrodkach, w wysokiej klasy hotelach, miłośnicy beztroskiego leniuchowania poczują się jak w raju. Nie bez powodu więc na plażach Meksyku odpoczywają największe gwiazdy show biznesu, m.in. Jennifer Aniston, Geogre Clooney i jego żona Amal. Aby nie przedobrzyć ze słońcem, warto zaopatrzyć się w kapelusz, najlepiej w lokalnym stylu. Sombrero (od hiszpańskiego sombra czyli cień) stanowi narodowe nakrycie głowy Meksykanów, a na jego cześć nazwano nawet jedną z kosmicznych galaktyk. Po drugie: odkrywanie kultury Majów Dla ciekawych świata Meksyk odsłania swoje historyczne oblicze. Główną atrakcją jest zwiedzanie miejsc związanych z pozostałościami cywilizacji prekolumbijskich, z których najsłynniejszą jest cywilizacja Majów. Swego czasu, miłośnicy teorii spiskowych głosili przekonanie, że koniec kalendarza Majów przypadający na 21 grudnia 2012 roku, miał być datą końca świata. Majowie pozostawili po sobie wspaniałą spuściznę m.in. pozostałości po mieście Chichén Itzá ze słynną świątynią Kukulkana, nazywaną Zamkiem. Świątynia została wzniesiona na piramidzie sc…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/014a7c506d506f52061d685ce7f419e33e760af4-4a2f816.jpeg
width: 1000
height: 667

Warszawa bez Fikcji - ciąg dalszy na sobotę
type: item
date: 2010-11-24T20:00:00.000Z
creator: Redaktor National Geographic
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: ameryka łacińska
subject: blog
subject: festiwale
subject: podróże
subject: reportaże
subject: warszawa
description: Międzynarodowy Festiwal Reportażu "Warszawa bez Fikcji" zbliża się wielkimi krokami. Jeszcze chwila, jeszcze moment i przy ul. Kredytowej 1 w Warszawie zagoszczą klimaty z całego świata. Dziś prezentujemy w skrócie sobotni blok tematyczny poświęcony Ameryce Łacińskiej.
encoded: Sobota, 27 listopada, godz. 16:40 Nieśmiertelni – potomkowie Inków, Majów, Azteków: Krystian Bielatowicz Podczas spotkania autor zaprezentuje zdjęcia z Peru, Meksyku i Kuby, gdzie powstają długoterminowe projekty o prekolumbijskich kulturach. Opowie także o przygotowaniach i realizacji takich projektów oraz o kulisach pierwszej trzymiesięcznej podróży do Peru i Boliwii. Będzie można usłyszeć o nowym cyklu portretów Majów i Azteków oraz obejrzeć fotokast "Nieśmiertelni". Będzie też okazja do dyskusji o nowej formie prezentacji zdjęć - videokastach. Krystian podzieli się informacjami, jak stawiać pierwsze kroki w fotoreportażu i fotografii podróżniczej. W dobie fotografii cyfrowej i internetu życie fotografa definitywnie się zmieniło. Oto pytanie: jak poradzić sobie teraz? Krystian Bielatowicz - fotograf, archeolog, podróżnik, montażysta. Rocznik 1978. Urodzony w Czechach. Wychował się na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej. Z wykształcenia archeolog, studia ukończył na Uniwersytecie Warszawskim, fascynują go dzieje imperium Inków. Członek Kolektywu Fotografów Visavis.pl. Współpracuje z nowojorską organizacją Vision Project. Od 2008 roku prowadzi szkolenia produktowe dla Nikon Polska oraz realizuje multimedialne wywiady z fotografami i poradniki video do edukacyjnego portalu Szeroki Kadr. Należy do grona Nikon Fotografii. Publikował m.in. w „National Geographic Polska”, „Newsweek Polska”, „Dużym Formacie”, „Polityce”, „Przekroju”, "The Virginia Quarterly Review” (USA), „Private Magazine” (Włochy), „El Comercio”, „Cosas” i „Caretas” (Peru). Swoje prace prezentował na wystawach m.in. w Nowym Jorku, Limie, Cuzco, Warszawie, Łodzi, Krakowie, Toruniu, Lublinie, Rzeszowie i Zakopanem. Nagrody: Newsreportaż, BZWBK Press Foto, Grand Press Photo, Wielki Konkurs Fotograficzny National Geographic Polska, Międzynarodowy Konkurs Fotografii Górskiej 'Przestrzeń Życia'. Strona fotografa: www.bielatowicz.com. Sobota, 27 listopada, godz. 17:40 Patagonia - droga przez Południe: Gosia Preus…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/1fbf83f9262badd53fbed09a05227fde495c31bf-ff7a801.jpeg
width: 3008
height: 2000