Amazonia – największy las deszczowy świata i jego tajemnice
Amazonia to więcej niż tylko bujna dżungla. To system naczyń połączonych, od którego zależy los globalnego klimatu, lokalnych społeczności i tysięcy gatunków, które nie występują nigdzie indziej na świecie. Przez wieki pozostawała niemal nietknięta, ale dziś staje się areną dramatycznych zmian – zarówno naturalnych, jak i wywołanych działalnością człowieka. Jakie tajemnice wciąż skrywa i dlaczego przyszłość Amazonii to sprawa, która dotyczy nas wszystkich?
Spis treści: Gdzie leży Amazonia? Klimat Amazonii Ekosystem Amazonii – piętrowa dżungla Zwierzęta niezwykłego świata Rośliny Amazonii Amazonia – ciekawostki, które zadziwiają Zagrożenia dla Amazonii i jej przyszłość Amazonia to jedno z najbardziej fascynujących i jednocześnie najbardziej zagrożonych miejsc na Ziemi. W tym zielonym sercu naszej planety wciąż odkrywa się nieznane gatunki roślin i zwierząt, ale działalność człowieka sprawia, że ten unikalny ekosystem coraz szybciej znika. Dowiedz się, dlaczego Amazonia ma znaczenie nie tylko dla lokalnych społeczności, lecz także dla całego świata. id="1"Gdzie leży Amazonia? Amazonia to rozległy region geograficzny położony w dorzeczu Amazonki. Jest ulokowana na terenie dziewięciu krajów Ameryki Południowej: Brazylii, Peru, Kolumbii, Wenezueli, Ekwadoru, Boliwii, Gujany, Surinamu i Gujany Francuskiej. To obszar o ogromnym znaczeniu dla klimatu, bioróżnorodności i cywilizacji całego świata. Obejmuje aż 7 milionów km², z czego około 5,5 miliona km² porasta las deszczowy – tzw. selwa. Większość amazońskiego lasu deszczowego leży na terytorium Brazylii (około 60% tej zielonej krainy). Amazonia nie bez powodu bywa nazywana zielonymi płucami Ziemi. To właśnie ten region odpowiada za produkcję znaczącej części tlenu oraz pochłanianie ogromnych ilości dwutlenku węgla, co czyni go kluczowym regulatorem globalnego klimatu. Klimat Amazonii Amazonia znajduje się w strefie klimatu równikowego wilgotnego, charakteryzującego się wysoką temperaturą przez cały rok i obfitymi opadami deszczu. Średnie roczne temperatury wahają się między 24 a 27°C. Nie występują tu klasyczne pory roku – zamiast tego klimat kształtują naprzemiennie suchsze i bardziej wilgotne miesiące, zależne od lokalizacji w obrębie dorzecza Amazonki. Największe nasilenie opadów przypada zazwyczaj na miesiące od grudnia do maja. Stała wilgotność powietrza i wysoka temperatura tworzą idealne warunki dla bujnej roślinności i ogromnej różnorodności biologicznej. Klimat Amazonii ma też znaczenie globalne – wpływa na obieg wody i temperaturę w skali całej planety. Zakłócenia w jego funkcjonowaniu, np. przez wylesianie lub zmiany klimatu, mogą mieć skutki odczuwalne także poza Ameryką Południową – m.in. w postaci susz, powodzi czy zmian w cyrkulacji atmosferycznej. Ekosystem Amazonii – piętrowa dżungla Lasy Amazonii tworzą wyjątkowy, piętrowy ekosystem. Najwyższe partie zajmują korony drzew sięgających nawet 60 metrów. W ich obrębie żyją duże ptaki (takie jak harpia wielka) i owady zdolne do życia na znacznych wysokościach. Niżej rozciąga się warstwa średnich drzew, gdzie dominują liany, epifity (np. orchidee i bromelie) oraz setki gatunków ptaków i ssaków. Najniższe piętro – poszycie – to królestwo owadów, grzybów i detrytusów. Dociera tu mniej niż 1% światła słonecznego, dlatego roślinność jest skąpa, a życie opiera się głównie na rozkładzie materii organicznej. Całość stanowi jeden z najbardziej złożonych i stabilnych systemów ekologicznych na świecie. Zwierzęta niezwykłego świata Amazonia to prawdziwy raj dla miłośników przyrody. Występuje tu ponad 400 gatunków ssaków, około 1300 gatunków ptaków, blisko 400 gatunków gadów oraz tysiące bezkręgowców. Zwierzęta, które zamieszkują Amazonię to bardzo szeroki temat, ale warto wspomnieć kilka jej najbardziej znanych przedstawicieli: jaguara, kapibarę, małpy (w tym charakterystyczną tamarynę cesarską), leniwce, barwne amazońskie ptaki (w tym tukany i papugi). Oprócz tego Amazonia jest domem dla niezliczonych gatunków owadów, w tym motyli, termitów i mrówek, których kolonie liczą nawet milion osobników. Niedawno w Amazonii odkryto przepiękną żabę w niebieskie paski. id="3"Rośliny Amazonii Roślinność Amazonii zachwyca różnorodnością. Lasy te są domem dla dziesiątek tysięcy gatunków roślin naczyniowych, z których wiele występuje tylko w tym regionie. W zależności od piętra lasu rośliny przybierają różne formy – od potężnych drzew górujących nad sklepieniem po epifity zwisające z gałęzi i drobne paprocie pokrywające ściółkę. Najsłynniejsze rośliny Amazonii to drzewo kapokowe, liczne gatunki palm, wiktoria amazońska czy kauczukowiec brazylijski. Rośliny Amazonii wykorzystywane są w tradycyjnej medycynie i stanowią źródło badań nad lekami. Szacuje się, że mniej niż 10% z nich zostało dokładnie przebadanych pod kątem właściwości farmakologicznych. Amazonia – ciekawostki, które zadziwiają Amazonia kryje w sobie wiele tajemnic. Oto kilka fascynujących faktów: Niektóre rdzenne plemiona Amazonii nie miały dotąd kontaktu z cywilizacją. Żyją według dawnych zasad, korzystając z darów lasu i kierując się rytmem natury. Amazonka ma ponad 1100 dopływów. Las produkuje własne deszcze – dzięki transpiracji roślin i parowaniu wody powstaje unikalny mikroklimat. Gleba Amazonii jest uboga w składniki odżywcze – roślinność utrzymuje się dzięki zamkniętemu obiegowi materii organicznej. Liczba pożarów w Amazonii w 2019 roku wzrosła aż o 84% w porównaniu z rokiem poprzednim. To skutek wypalania lasów pod pastwiska i uprawy. Zagrożenia dla Amazonii i jej przyszłość Choć Amazonia wydaje się wieczna i niezniszczalna, jest dziś jednym z najbardziej zagrożonych ekosystemów świata. Wycinka drzew, wypalanie lasów, wydobywanie surowców i zmiany klimatyczne prowadzą do degradacji tego unikalnego środowiska. Susze, jak ta z 2005 roku, pokazują, że las nie jest odporny na ekstremalne zmiany pogodowe – według naukowców, może zapaść się ekologicznie, prowadząc do nieodwracalnej przemiany Amazonii w sawannę. WWF ostrzega, że punkt krytyczny może zostać osiągnięty już w najbliższych dekadach, jeśli tempo deforestacji nie zostanie zahamowane. Amazonia to jedno z najważniejszych miejsc na Ziemi – zarówno pod względem przyrodniczym, jak i klimatycznym. Jej ogrom, różnorodność biologiczna oraz znaczenie dla planety są trudne do przecenienia. To kluczowy regulator klimatu całej planety. Nieoceniony dostawca tlenu, który dodatkowo pochłania olbrzymie ilości CO₂. Zniszczenie Amazonii miałoby dramatyczne skutki globalne: zmniejszenie bioróżnorodności, wzrost temperatur, załamanie się ekosystemów i niedobory wody. Dlatego obrona Amazonii to obowiązek nie tylko Brazylii czy krajów regionu, ale całej społeczności międzynarodowej. Źródło: National Geographic Polska Nasza ekspertka Marzena Wardyn-Kobus Autorka tekstów z pogranicza przyrody, kultury i podróży. W serwisie tworzy artykuły popularnonaukowe o otaczającym nas świecie, łącząc rzetelną wiedzę z przystępnym językiem i dbałością o szczegóły. Socjolożka z wykształcenia, od ponad dekady związana z marketingiem internetowym. Zawodowo od lat zgłębia tajniki SEO oraz storytellingu opartego na rzetelnych źródłach. Pisze, by zachęcać innych do uważnego kontaktu z przyrodą – nawet tą najbliższą, tuż za domem. Kaszubka mieszkająca na Kujawach, zakochana w górskich szlakach i leśnych bezdrożach. Jej przydomowy ogródek to strefa zrównoważonego eksperymentowania – dąży do tego, by uprawiać rośliny ekologicznie, z szacunkiem dla natury. Wolne chwile spędza z książką, wędrując po lesie lub tworząc makramy.
Inia amazońska przypomina delfina, ale nim nie jest. Ten waleń występuje tylko w Ameryce Południowej
Inia amazońska, znana także jako delfin słodkowodny z Amazonki, to osobliwy waleń, który już na pierwszy rzut oka różni się od swoich kuzynów. Należy jednak podkreślić, że na ich tle wyróżnia się nie tylko budową ciała czy ubarwieniem. Ten rzadki ssak przystosował się do życia w zupełnie innym ekosystemie niż większość delfinów. Jak wygląda inia amazońska? Gdzie występuje? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
Spis treści: Jak wygląda inia amazońska? Gdzie występuje inia amazońska? Tryb życia inii amazońskiej Zagrożenia dla inii amazońskiej Walenie kojarzą się przede wszystkim ze zwierzętami słonowodnymi. Warto jednak wiedzieć, że istnieje grupa tych ssaków, która przystosowała się do życia w słodkich wodach. Należy do niej między innymi inia amazońska. Od swoich morskich krewniaków odróżnia się nie tylko środowiskiem występowania, ale także wieloma cechami morfologicznymi. Jak wygląda inia amazońska? Inia amazońska, czyli Inia geoffrensis, bywa nazywana delfinem z Amazonki, jednak warto wiedzieć, że z butlonosami i innymi przedstawicielami rodziny delfinowatych łączy ją tylko przynależność do infrarzędu waleni i parvordo zębowców. Inia geoffrensis reprezentuje rodzinę iniowatych i jest największym ze wszystkich „delfinów” rzecznych. Dojrzały samiec mierzy średnio 230 cm długości i waży ok. 170 kg. Samice są mniejsze. Przeciętnie osiągają 200 cm długości, a ich średnia masa utrzymuje się na poziomie ok. 140 kg. Największy poznany męski osobnik mierzył 255 cm i ważył 207 kg. Rekordowa samica osiągnęła 225 cm długości i masę ciała na poziomie 153 kg. Nowo narodzone inie mierzą 80–90 cm i ważą 10–13 kg. Skóra młodych osobników jest ciemnoszara. Z wiekiem zaczyna jaśnieć. Dojrzałe inie amazońskie są jasnoszare w części grzbietowej i różowawe w części brzusznej. Różowy kolor skóry wynika z płytkiego ulokowania naczyń krwionośnych. Dzięki temu chłodzenie organizmu przebiega sprawniej. Osobniki trzymane w niewoli w klimacie umiarkowanym mają białe ubarwienie brzucha. Inia amazońska ma wąski, mocno wydłużony pysk, przypominający nieco ptasi dziób. Ciało zwierzęcia jest krępe i masywne. Słabo wykształcona płetwa grzbietowa kontrastuje z płetwami piersiowymi, które są duże i mięsiste, podobnie jak płetwa ogonowa, która ma nieregularne brzegi. Dymorfizm płciowy U waleni dymorfizm płciowy jest słabo zaznaczony. W przypadku inii amazońskich różnice między samcami i samicami są natomiast widoczne gołym okiem. Nie chodzi tylko o rozmiary i masę, ale także o ubarwienie. Osobniki męskie mają bardziej zaróżowioną skórę od żeńskich. Niezwykłe cechy inii amazońskiej Nie tylko wyraźnie zaznaczony dymorfizm płciowy wyróżnia inię amazońską na tle jej krewniaków. W odróżnieniu od większości waleni, przedstawiciele tego gatunku są heterodontami. Oznacza to, że mają więcej niż jeden rodzaj zębów. Przednie mają stożkowaty kształt i są ostre, a tylne – bardziej płaskie i szersze. Kolejną rzadką cechą wśród waleni, która pozostaje charakterystyczna dla inii, jest budowa kręgosłupa szyjnego. U delfinów kręgi są zrośnięte. Z kolei u inii nie są połączone, dzięki czemu zwierzę może swobodnie ruszać głową we wszystkich kierunkach. Gdzie występuje inia amazońska? Inia amazońska to gatunek endemiczny, który żyje wyłącznie w południowoamerykańskim systemie rzecznym. Naturalnym środowiskiem przedstawicieli tego gatunku są dorzecza Amazonki i Orinoko w Wenezueli, Kolumbii, Peru, Brazylii i Ekwadorze. Inie okresowo występują także w rozlewiskach tych rzek. Tryb życia inii amazońskiej Inie amazońskie są samotnikami lub łączą się w pary. Niektóre osobniki tworzą niewielkie stada, składające się z kilku zwierząt. Stadny tryb życia najczęściej jest praktykowany na obszarach zasobnych w pokarm i w miejscach tłumnie odwiedzanych przez turystów. Inie są łagodne względem ludzi. Przyzwyczaiły się do dokarmiania przez przyjezdnych i ochoczo z tego korzystają. Czym żywi się inia amazońska? Inia amazońska jest drapieżnikiem. W jej jadłospisie znajdują się przede wszystkim ryby. Poluje na różne gatunki. Potrafi uśmiercić okazałego suma, ale zadowala się też mniejszą zdobyczą – piraniami i różnymi gatunkami pielęgnicowatych. Nie pogardzi też krabami słodkowodnymi i żółwiami rzecznymi. Dzięki wydłużonemu pyskowi i charakterystycznemu uzębieniu, bez problemu rozgryza twardą skorupę. Strategia łowiecka inii amazońskiej Inia amazońska nie jest zbyt szybka, ale duże płetwy czynią ją niezwykle zwrotną. Na rozlewiskach z łatwością i racją lawiruje między drzewami, a dzięki ruchomej głowie bez trudu może pochwycić zdobycz. W miejscach zasobnych w pokarm niektóre osobniki polują w niewielkich stadach. Co ciekawe, inie potrafią współpracować nie tylko z przedstawicielami swojego gatunku, ale także z innymi zwierzętami. Biolodzy zaobserwowali wspólne łowy tych charakterystycznych waleni i arirani amazońskich. Zagrożenia dla inii amazońskiej W publikowanej prze IUCN „Czerwonej księdze gatunków zagrożonych” inia amazońska ma status EN. Oznacza to, że gatunek ten został uznany za bliski wymarcia w niedalekiej przyszłości. Największym zagrożeniem dla tych zwierząt jest zanieczyszczenie wód. Wiele osobników ginie też w wyniku zranienia przez śruby łodzi motorowych. Inie są też celem rybaków, jednak połowy tych waleni nie są prowadzone dla ich mięsa. Ich ciała są wykorzystywane jako przynęty. W ostatnich latach coraz poważniejszym zagrożeniem dla tego gatunku stają się zmiany klimatu. Inie amazońskie giną w następstwie wzrostu średniej temperatury wody w rzekach. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Znaleziono czaszkę gigantycznego prehistorycznego delfina. Został nazwany na cześć mitycznego ludu
W dorzeczu Amazonki odkryto skamieniałość należącą do nieznanego gatunku prehistorycznego delfina. Jego nazwa upamiętnia legendy o wodnych ludziach Yacuruna.
W tym artykule: Gdzie żył prehistoryczny delfin? Słabowidzący drapieżnik Wodni ludzie Amazonii Legendy o ludzie Yacuruna W 2018 r. Aldo Benites-Palomino – odkrywca gigantycznego prehistorycznego delfina – był jeszcze studentem. Brał udział w wyprawie naukowej, podczas której grupa badaczy wędrowała wzdłuż rzeki Napo. W czasie ekspedycji pokonano 300 km i znaleziono kilka wartościowych skamieniałości. Jednak prawdziwy skarb został znaleziony dopiero po trzech tygodniach, na samym końcu wyprawy. Benites-Palomino wędrował wraz z kolegą brzegiem rzeki. Nagle zauważył coś nietypowego. Była to wystająca z rzecznego brzegu ogromna czaszka. – Gdy tylko ją dostrzegłem, zobaczyłem zębodoły – opowiada „Guardianowi” paleontolog. – Krzyknąłem: To jest delfin! Gdzie żył prehistoryczny delfin? Szybko okazało się, że znalezisko nie ma nic wspólnego ze współczesnymi delfinami rzecznymi występującymi w dorzeczu Amazonki. – Odkryliśmy, że najbliżsi współcześni krewni tego zwierzęcia żyją w Azji południowo-wschodniej – mówi Aldo Benites-Palomino. Dzisiaj naukowiec jest doktorantem Uniwersytetu Zuryskiego i głównym autorem pracy o wymarłym delfinie opublikowanej w czasopiśmie „Scientific Advances”. Odkryta przez niego skamieniałość ma aż 16 mln lat. Dorzecze Amazonki wyglądało wówczas zupełnie inaczej niż obecnie. Równiny pokrywał ogromny system jezior i bagien nazywany Pebas. Obejmował dzisiejsze Peru, Kolumbię, Ekwador, Boliwię, Peru i Brazylię. Niektóre z tamtych akwenów były przeogromne. Czaszka wymarłego delfina została znaleziona na terenie dawnego jeziora. – Było ono szaleńczo wielkie – opowiada Benites-Palomino. – Prawie jak mały ocean w samym środku dżungli. Słabowidzący drapieżnik Na podstawie wielkości czaszki paleontolodzy ustalili, że delfin miał ponad 3 metry długości. Jego oczodoły były nieduże, zwierzę miało za to potężne zęby. Można z tego wnioskować, że delfin był słabowidzącym drapieżnikiem. W jaki sposób polował na swoje ofiary, ryby? Zgrubienia na czaszce wskazują, że używał do tego zmysłu echolokacji. Naukowcy przypuszczają, że żył w mulistych wodach. Dlatego wzrok przestał być dla niego kluczowym zmysłem, a jego oczy zostały zredukowane. Powstało niesamowite zdjęcie – delfiny z anakondą w pyskach. O co chodzi? Naukowcy sfotografowali słodkowodne delfiny w bardzo dziwnej sytuacji. Otóż zwierzęta trzymały w pyskach dwumetrową anakondę. Dlaczego to robiły? <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/powstalo-niesamowite-zdjecie-delfiny-z-anakonda-w-pyskach-o-co-chodzi-fot-entiauspe-neto-et-al-ecology-2022-cb02f16.jpeg" width="938" height="380" alt="Powstało niesamowite zdjęcie – delfiny z anakondą w pyskach. O co chodzi? (Fot. Entiauspe-Neto et al., Ecology, 2022)" title="Powstało niesamowite zdjęcie – delfiny z anakondą w pyskach. O co chodzi? (Fot. Entiauspe-Neto et al., Ecology, 2022)" /> Wodni ludzie Amazonii W dzisiejszej Amazonii żyją słodkowodne delfiny. To ilnie amazońskie (Inia geoffrensis), ponaddwumetrowe ssaki o jasnoszaro-różowym ubarwieniu. Po znalezieniu czaszki naukowcy podejrzewali, że natrafili na szczątki ich wymarłego krewniaka. Jednak okazało się, że prehistoryczny delfin był bliżej spokrewniony z gatunkami żyjącymi dzisiaj w wodach Gangesu i Indusu. Wymarły delfin został ochrzczony Pebanista yacuruna. Drugi człon nazwy ma uczcić mityczny amazoński wodny lud nazywany Yacuruna. Słowo pochodzi z języka keczua i jest zbitką dwóch wyrazów – yaku: woda i runa: człowiek. Legendy o ludzie Yacuruna Zgodnie z wierzeniami rdzennej ludności Amazonii Yacuruna zamieszkiwali podwodne miasta, najczęściej zlokalizowane w ujściach amazońskich rzek. Przedstawiano ich w towarzystwie węży dosiadających czarnych krokodyli. W dzień Yacuruna spali na dnie z jednym otwartym okiem. W nocy pływali po rzekach Amazonki. Wierzono, że potrafili komunikować się ze zwierzętami rzecznymi, a także zmieniać postać. Yacuruna mógł zamienić się w delfina: ilnię amazońską. Jako delfin przemierzał Amazonkę, szukając kąpiących się kobiet. Gdy wyczuwał krew menstruującej kobiety, przybierał postać młodego przystojnego mężczyzny. Odurzał wybrankę afrodyzjakami, po czym porywał ją do swojego podwodnego domu. Źródła: Scientific Advances, Guardian, New Scientist, Phys.org, Wikipedia Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Wysychająca Amazonka odsłoniła ponad 100 skalnych rzeźb. Mają nawet 2000 lat
Tak dotkliwej suszy w Amazonii nie było od 120 lat. Jeden z dopływów Amazonki wysechł tak bardzo, że odsłonił ryty skalne sprzed 2000 lat. Rzeźby przedstawiają ludzkie twarze, zwierzęta i geometryczne figury.
W tym artykule: Susza odsłoniła wyjątkowe ryty skalne Ryty mogą mieć nawet 2000 lat Artystyczne zdolności dawnych kultur Brazylijska Amazonia zmaga się z największą od lat suszą. W niektórych regionach woda na rzece osiągnęła poziom poniżej 14 metrów. Tak źle nie było od 1902 roku. Amazonka i jej dopływy wysychają, temperatura wody jest niezwykle wysoka. Eksperci ostrzegają – to zagrożenie życia setek tysięcy ludzi oraz wielkie niebezpieczeństwo dla ekosystemu lasów deszczowych. Susza odsłoniła wyjątkowe ryty skalne Problemy Amazonii dodatkowo pogłębiają brak deszczu, który jest konsekwencją zjawiska pogodowego El Niño oraz ocieplenie na północnym Atlantyku w związku z kryzysem klimatycznym. Susza w Brazylii okazała się jednak pomocna w badaniach archeologicznych. Po ekstremalnym wysychaniu Rio Negro, największego lewego odpływu Amazonki, badacze zauważyli wyjątkowe rzeźby skalne. Tak zwane petroglify zostały wyrzeźbione przez ludzi nawet 2000 lat temu. Ryty znajdowały się nieopodal miasta Manaus, największego miasta Amazonii w Regionie Północnym. Petroglify badał archeolog Carlos Augusto da Silva z Federalnego Uniwersytetu Amazonas. Potwierdził, że wyrzeźbione w skałach ryty przedstawiają ludzi, zwierzęta i kształty geometryczne, m.in. kwadraty i koła. – Archeolodzy dostrzegli ślady tych tajemniczych rzeźb już 18 lat temu – powiedział badacz. Gdy w 2005 roku susza nawiedziła brazylijską Amazonię, naukowcy zauważyli, że pod wodą znajdują się niezidentyfikowane obiekty. Ryty mogą mieć nawet 2000 lat Dopiero susza z 2010 roku sprawiła, że badacze mogli lepiej przyjrzeć się rytom. Petroglify zostały wówczas oficjalnie zarejestrowane przez brazylijski National Historical and Artistic Heritage Institute (IPHAN). Jednak tegoroczna susza jest znacznie poważniejsza i odsłoniła rzeźby, których nigdy wcześniej nie widziano. Rośliny Amazonii – odkryj co stanowi florę dżungli amazońskiej Amazonia – zielone płuca Ziemi – to najbardziej zróżnicowany gatunkowo biom na naszej planecie. W granicach jej obszaru mieści się więcej niż połowa wszystkich lasów deszczowych, a opr... Uczeni odkryli 25 nowych rytów. Cytowani przez Reuters archeolodzy podkreślają, że większa różnorodność rzeźb może pomóc badaczom dowiedzieć się więcej o ich pochodzeniu. Wszystko wskazuje na to, że będą mieli na to dużo czasu. Eksperci przewidują, że tak niski poziom rzeki utrzyma się jeszcze przez wiele tygodni. Ryty skalne znajdują się dokładnie na wyschniętych brzegach rzeki w Ponto das Lajes. To stanowisko archeologiczne w pobliżu miejsca, w którym spotykają się Rio Negro i Solimões. – Rzeźby pochodzą z czasów prehistorycznych lub przedkolonialnych – mówi Jaime de Santana Oliveira, archeolog z IPHAN. – Nie możemy ich dokładnie datować. Jednak na podstawie dowodów na obecność człowieka na tym obszarze uważamy, że mają od 1000 do 2000 lat – dodaje. Artystyczne zdolności dawnych kultur – Przychodzimy tu i patrzymy na te rzeźby skalne. Są przepiękne. Ale ich widok jest również niepokojący. Sprawia, że myślę o tym, czy ta rzeka będzie istnieć za 50 lub 100 lat – mówi w rozmowie z AFT Livia Ribeiro, mieszkanka Manaus. Według agencji obrony cywilnej w stanie Amazonas, susza jest problemem dla nawet 480 tysięcy mieszkańców regionu. Reuters zwrócił uwagę na to, że w niektórych wioskach transport rzeczny jest kluczowy. Większość mieszkańców żyje nad brzegami rzek, strumieni i jezior. Niski poziom rzeki to utrudnienia w dostawach żywności, wody pitnej oraz leków. – Chociaż ryty skalne są niezwykle cennym zabytkiem archeologicznym, naszym priorytetem jest przywrócenie normalnego poziomu wody. To niezbędne dla żyjących tu społeczności – mówi Beatriz Carneiro, historyk i ekspert z IPHAN. – Ryciny te pokazują zdolności artystyczne dawnych mieszkańców tego obszaru. Są swego rodzaju odrodzeniem historii Amazonii, która dawnej była brutalnie wypierana przez zachodnie społeczeństwo. Kolonizatorzy w przeszłości uważali ludy, które jako pierwsze żyły na tym obszarze za niewystarczająco inteligentne, żeby tworzyć taką sztukę – powiedział Silva. Naukowiec przyznaje, że rzeźby skalne zostały wykonane niezwykle wyrafinowaną techniką, która pozwoliła im przetrwać tysiące lat. Prawdopodobnie była to wiedza przekazywana z pokolenia na pokolenie. – Na razie nie mamy jednak wystarczających dowodów, aby jednoznacznie stwierdzić, czy wszystkie rzeźby wykonała ta sama kultura – dodał badacz. Źródło: IPHAN. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Największe rzeki świata budzą emocje. O ten tytuł wciąż konkurują Amazonka i Nil
Określenie pełnego zasięgu rzeki i zdefiniowanie jej długości nie jest łatwym zadaniem. Praktyka pokazuje, że pomiary wykonywane przez różne instytucje mogą znacząco różnić się od siebie. Należy bowiem zaznaczyć, że na finalny wynik wpływa wiele czynników, od trafnego zidentyfikowania źródła, aż po zdefiniowanie ujścia. Sprawy nie ułatwia fakt, że właściwie każdy ciek wodny podlega sezonowym i rocznym zmianom. Jakie są najdłuższe rzeki świata? Czy można określić, która rzeka jest najgłębsza na świecie? Poniżej odpowiadamy na te pytania.
W tym artykule: Lena (4400 km) Mekong (4500 km) Amur (4510 km) Kongo (4700 km) Ob-Irtysz (5570 km) Huang He (5464 km) Missisipi-Missouri-Jefferson (6275 km) Jangcy (6380 km) Nil (6650 km lub 6695 km) Amazonka (7040 km) Pierwsze cywilizacje kształtowały się w dolinach dużych rzek. Nie było w tym żadnego przypadku. Tereny położone w pobliżu naturalnych cieków obfitowały w życiodajną wodę i zapewniały dostatek żyznych gleb. Warto zauważyć, że także wiele współczesnych miast leży nad rzekami. Ponownie, to nie przypadek. Rzeki od zawsze zaspokajają zapotrzebowanie na wodę. W czasach, gdy transport kolejowy nie był jeszcze zbyt dobrze rozwinięty, a o drogowym i lotniczym nikt nawet nie myślał, pełniły kluczową funkcję transportową. Lena (4400 km) Zestawienie otwiera najkrótsza z najdłuższych 10 rzek świata. Rosyjska rzeka przepływa przez tereny obwodu irkuckiego i obszar Jakucji w Dalekowschodnim Okręgu Federalnym. To czyni ją jednym z kluczowych szlaków komunikacyjnych na Syberii. Lena zaczyna swój bieg w Górach Bajkalskich. Przepływa m.in. przez Jakuck, Olokminsk, Kireńsk i Pokrowsk. Jej wody tworzą u ujścia potężną deltę i wpadają do Morza Łaptiewów. Mekong (4500 km) Życie nad brzegiem Mekongu. Ten fotoreportaż pokazuje świat, który może niebawem zniknąć W życiu mieszkańców nadmekonkijskich wiosek, rzeka odgrywa zasadniczą rolę. Rząd Laosu podjął właśnie decyzję o budowie wielkiej zapory wodnej. 9. pozycja przypada w udziale rzece Mekong. To najdłuższa rzeka Półwyspu Indochińskiego i 4. pod względem długości w całej Azji. Jej wody przepływają przez terytorium sześciu krajów: Chin, Birmy, Tajlandii, Laosu, Kambodży i Wietnamu. Dla mieszkańców wiosek i miast położonych nad jej brzegiem, stanowi ważny szlak komunikacyjny i napędza rybołówstwo. Mekong rozpoczyna swój bieg w górach Tangla (na terenie Wyżyny Tybetańskiej). Przepływa przez obszary rolnicze (głównie przez pola ryżu) i miejskie (m.in. przez Wientian, Luang Prabang i Phnom Penh). Nurt rzeki wpada do wód Morza Południowochińskiego. Amur (4510 km) Na 8. pozycji plasuje się Amur – rzeka we wschodniej Azji przepływająca przez Rosję i Chiny i której dorzecze znajduje się także na terytorium Mongolii. Jej długość to 2824 km, ale licząc od źródła wartość ta wydłuża się o 1686 km, co czyni ją jedną z największych rzek w Azji. Powstaje z połączenia Szyłki i Argunu i to właśnie źródło tej pierwszej jest uznawane za jej faktyczny początek. Jej koryto ciągnie się przez wiele miast, wśród których należy wymienić Nikołajewsk nad Amurem, Komsomolosk nad Amurem i Chabarowsk. Swój bieg kończy w Morzu Ochockim. Kongo (4700 km) 7. najdłuższa rzeka świata jest zlokalizowana w Afryce. Kongo, bo o tym gigancie mowa, jest 2. największą rzeką Czarnego Lądu i częściowo granicą między Demokratyczną Republiką Konga i Republiką Konga. Rzeka Kongo jest zasilana przez wody Lualaby. Bieg zaczyna w górach Kundelungu (w DKR). Przepływa przez tereny Afryki równikowej, zasilając w wodę centralną część kraju. Bez tego wsparcia, obszary te zamieniłyby się w pustynię i nie byłyby zdatne do zamieszkania przez człowieka. Ujście rzeki znajduje się na pograniczu DKR i Angoli. Jej wody wpadają do Atlantyku. W tym miejscu należy podkreślić, że o ile Kongo nie zbliża się do pierwszego miejsca w zestawieniu, to pod względem głębokości góruje nad pozostałymi. W najgłębszych miejscach osiąga 220–250 m. Ob-Irtysz (5570 km) 6. miejsce zajmuje system rzeczny Ob-Irtysz. Ob – jedna z najdłuższych rzek Rosji – mierzy 3650 km, ale licząc od źródeł Irtysza, osiąga 5570 km. Ob w całości znajduje się na terytorium Rosji. Jej dopływ przepływa przez Chiny, Kazachstan i Rosję. Irtysz, najdłuższy dopływ na świecie, ma swoje źródło w Chinach. Wypływa z lodowców na południowo-zachodnich zboczach Ałtaju Mongolskiego. System uchodzi do Zatoki Obskiej, która jest częścią Morza Karskiego. Huang He (5464 km) 5. najdłuższa rzeka świata ta mierząca 5464 km Huang He, czyli Żółta Rzeka. W całości jest położona na terytorium Chin. Swoją intrygującą nazwę zawdzięcza zamuleniu wód, przez które woda przyjmuje charakterystyczny kolor. Źródła Huang He znajdują się w środkowej części kraju, w obszarze pasma Bayan Har Shan. Przepływa przez liczne osady rybackie. Działa na niej kilkanaście elektrowni wodnych. Ma też ogromne znaczenie historyczne, bo to właśnie w jej dolinie zaczęła kształtować się cywilizacja chińska. Bieg Żółtej Rzeki kończy się w zatoce Pohaj, stanowiącej część Morza Żółtego. Missisipi-Missouri-Jefferson (6275 km) Przenosimy się do Ameryki Północnej, gdzie trzy rzeki – Missisipi, Missouri i Jefferson – ze swoim dopływem tworzy najdłuższą rzekę kontynentu. W pobliżu miasta St. Louis Missouri łączy się z Missisipi, a z rzeką Jefferson – w Montanie. Cały system mierzy aż 6275 km długości. Ciąg główny Missisipi biegnie z północy na południe. Zaczyna wznosić się w północnej części Minnesoty i po 3730 km wpada do wód Zatoki Meksykańskiej. Jangcy (6380 km) Wracamy do Azji. Najdłuższą (i przy okazji najbardziej rozległą) rzeką tego kontynentu jest Jangcy. Długość wynosząca 6380 km daje jej 3. miejsce w światowym zestawieniu. Źródło Jangcy znajduje się w prowincji Qinghai, w lodowcach płaskowyżu Qinghai-Tybet. Stamtąd płynie na wschód, przemierzając południowo-zachodnią, środkową i wschodnią część kraju. Jej nurt wpada do wód Morza Wschodniochińskiego w Szanghaju. Nil (6650 km lub 6695 km) Gdzie płynie największa rzeka świata? Jeszcze nie tak dawno temu, każdy bez chwili zawahania wskazałby na Afrykę. Nil, prawdopodobnie najsłynniejsza rzeka świata, która była głównym czynnikiem pozwalającym na ukształtowanie się cywilizacji na Bliskim Wschodzie, do dziś jest głównym źródłem wody w Sudanie i Egipcie. Według różnych źródeł, mierzy 6650 lub 6695 km długości. Obecnie przyjmuje się, że Nil ma dwa źródła. Pierwsze to wypływający z jeziora Tana Nil Błękitny, a drugie – Nil Biały, który pojawia się w okolicach Jeziora Wiktorii. Przepływa przez Burundi, Rwandę, Tanzanię, Ugandę, Sudan Południowy, Sudan i Egipt. Bieg kończy w wodach Morza Śródziemnego. Amazonka (7040 km) Amazonka: "Pozostały jeszcze miejsca zachwycające swoim dzikim pięknem i nieokiełznanym żywiołem" Dzisiejsza Amazonka to ta sama rzeka, którą przepłynąłem 30 lat temu, pełna pustych, rozległych przestrzeni – mówi podróżnik i opiekun wypraw Piotr Chmieliński. Od pewnego czasu w środowisku naukowym trwają spory o pierwszeństwo w kategorii najdłuższych rzek świata. Część badaczy nadal utrzymuje, że pierwsze miejsce zajmuje Nil. Niektórzy wyrażają jednak przekonanie, że najdłuższa rzeka Afryki ustępuje pod względem długości południowoamerykańskiej Amazonce. Skąd to zamieszanie? W 1996 roku polski podróżnik Jacek Pałkiewicz stanął na czele ekspedycji, której celem było ponowne określenie źródeł Amazonki. Badacze stwierdzili, że dominującą rolę odgrywa strumień Apacheta wypływający z gór Quehuisha. To odkrycie zdetronizowało Nil i umieściło Amazonkę na pierwszym miejscu zestawienia. Mierząc od źródła, najdłuższa rzeka świata wpada do Oceanu Atlantyckiego po przebyciu dystansu 7040 km. Po drodze przepływa przez Peru, Brazylię i częściowo przez Kolumbię, gdzie jest rzeką graniczną. Warto wspomnieć, że żadna inna rzeka nie ma większego dorzecza i bogatszego ekosystemu. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Anakonda - mocarz z bagien. Jaki tryb życia prowadzi największy wąż świata?
Noc. Z wody wystają tylko oczy i nozdrza. Reszta ciała schowana jest pod powierzchnią, tuż przy brzegu. Anakonda czeka. Gdy spragnione zwierzę podejdzie - rzuci się, wbije zęby i owinie nieszczęśnika swym ciałem tak ciasno, że nie będzie mógł złapać oddechu. Wtedy wciągnie ofiarę pod wodę i wszelki słuch po niej zaginie.
W tym artykule: Anakonda to największy wąż na świecie Anakonda – polowanie i trawienie Anakonda – ataki na ludzi Anakonda – rozmnażanie Anakonda jest często zabijana Anakonda filmy „Ale mamy już nie było / Na zielonym, pięknym drzewie, / Bo ją pożarł wąż straszliwy / W nierozumnym i złym gniewie”. Ten smutny los spotkał mamę uroczej małpki Fiki-Miki z książki Kornela Makuszyńskiego. Autor nie pokazuje okoliczności łagodzących, które usprawiedliwiłyby „okrutny” czyn węża: że był głodny, że inaczej sam by zginął, że mama Fiki-Miki była gapą i prędzej czy później ktoś by ją i tak pożarł. Anakonda to największy wąż na świecie I z pewnością każde dziecko od momentu, gdy to przeczyta, będzie żyło w przekonaniu, że węże są po prostu złe. Zresztą, jak pokazują badania psychologów ewolucyjnych, instynktowny lęk przed tymi stworzeniami mamy gdzieś bardzo głęboko zakodowany. Tym bardziej, jeśli jest to największy wąż świata: południowoamerykańska anakonda zielona, zwana też olbrzymią (Eunectes murinus), z rodziny dusicieli. Anakonda zamieszkuje dorzecza Amazonki i Orinoko. Występuje na terenie takich krajów jak: Brazylia, Kolumbia, Wenezuela, Peru, Ekwador, Boliwia, Paragwaj. Jak duża może być anakonda? Mitów na temat wielkości anakond jest wiele. Pewien oficer armii brazylijskiej twierdził, że zabił 35-metrowego giganta, ale jego ciało musiał porzucić w dżungli. Brytyjski pułkownik Fawcett miał zabić 19-metrową anakondę. Wąż został przeszyty kulami, zmierzony, po czym żołnierze udali się na spoczynek. Gdy wrócili, już go nie było. Fawcett zaciekle walczył o uznanie jego rekordowego niewidzialnego trofeum. Cóż, nie miał nawet miarki… Najdłuższy wiarygodnie zmierzony osobnik osiągnął 10 m, ale przeciętnie anakondy mierzą około 5 m. To nieco mniej niż azjatyckie pytony siatkowane, ale pod względem masy są niepokonane. Najokazalsze osobniki ważą 250 kg, a według niektórych źródeł nawet 500 kg! To największy wąż w historii. Pożerał krokodyle Możemy tylko cieszyć się, że nie mamy szans napotkać go podczas eksploracji dżungli. Dla takiego zwierzęcia jak titanoboa człowiek mógł być przystawką. Jak żył największy wąż świata? Na tak potężne ciało anakonda może sobie pozwolić, bo prowadzi wodny tryb życia. Powolna i ociężała na lądzie, w wodzie staje się zwinna i lekka, poruszając się z prędkością do 20 km/godz. Bez oddechu może leżeć 20 minut na dnie, wyczekując chwili stosownej do ataku. Anakonda – polowanie i trawienie Siła tak pokaźnej masy mięśniowej umożliwia polowania nawet na bardzo duże zwierzęta. W skład menu dorosłej anakondy wchodzą zwierzęta Ameryki Południowej: tapiry, kapibary, jelenie, pekari, a nawet kajmany i jaguary! Wygrzewająca się w słońcu po posiłku musi budzić przerażenie. A jeśli zna się też bliżej jej obyczaje, śmiało można rzec, że to potwór. Anakondę niełatwo spotkać w dzień, nocą zaś lepiej nie spotykać. To pora jej polowań. Najczęściej na ofiary czyha w wodzie, przy brzegu, wystawiwszy na powierzchnię jedynie oczy i nozdrza umieszczone wysoko na głowie. Zastyga w bezruchu i wyczekuje. Zwierzę, które podchodzi do wodopoju, nie dostrzega niebezpieczeństwa. Atak jest nagły. Wąż rzuca się na ofiarę i mocno wgryza w jej ciało. Ukąszenie może być bolesne, ale – ponieważ anakonda nie ma jadu – niekoniecznie śmiertelne. Następnie anakonda owija się wokół zdobyczy i zaciska na niej. Ofierze coraz trudniej zaczerpnąć powietrza, ale raczej nie zdąży się udusić, bo po kilku chwilach od ataku znajduje się już pod wodą, gdzie śmierć przychodzi przez utopienie. Czasami silny uścisk zgniata narządy wewnętrzne i zwierzę ginie na skutek rozległych ran. Ofiara zawsze jest konsumowana od głowy. Jej ciało powoli przesuwa się w głąb przewodu pokarmowego węża. A gdy już cały posiłek zostanie upchany do przepastnego żołądka, anakonda leży bez ruchu nawet kilkanaście dni. I trawi, trawi, trawi. Cały organizm podporządkowuje się tej czynności. Trwa wówczas niewidoczny wyścig z czasem. Anakonda ma go tyle, ile dadzą jej bakterie, które też chciałyby wziąć udział w uczcie. Gdy procesy gnilne zachodzą szybciej niż trawienie, wężowi grozi zatrucie pokarmowe. Zepsute resztki z obiadu „potwór” musi zwrócić – inaczej uczta może skończyć się jego śmiercią. Jeśli jednak z sukcesem uda mu się skonsumować ofiarę, odetchnąć z ulgą mogą wszystkie zwierzęta z sąsiedztwa. Gdyby potrafiły informować się o stanie najedzenia anakondy, z pewnością ogłaszałyby karnawał. Po solidnym posiłku bowiem wąż pości przez dobrych kilka miesięcy. Rekordzista z ogrodu zoologicznego najadł się na zapas na 2 lata! Wśród anakond obserwowano także kanibalizm. Najczęściej samice, które są znacznie większe, pożerały mniejszych od siebie samców. Możliwe, że w ten sposób zdobywają zasoby potrzebne na wyczerpujący okres ciąży. Anakonda – ataki na ludzi A czy anakondzie zdarza się skosztować człowieka? Nie ma tu jednoznacznej odpowiedzi. Na pewno pyton siatkowany, azjatycki kuzyn anakondy, może zjeść dziecko. Ostatni taki przypadek zanotowano w 1972 r. w Birmie, gdzie pożarty został ośmioletni chłopiec. Ale pytony żyją blisko osiedli ludzkich. Na obszarach ich występowania jest bardzo duże zaludnienie, a węże chętnie żywią się szczurami czy psami. Pytony też, częściej niż anakondy, hoduje się jako zwierzęta domowe, bo są łagodniejsze z charakteru. A że z charakterem bywa różnie, zdarzają się wypadki, jak w 1993, kiedy to domowy pyton zabił (ale nie zjadł) 15-letniego chłopaka. Dwugłowy wąż znaleziony na Florydzie. Kot przyniósł go opiekunom w prezencie Maleńki wąż smugowy do domu rodziny Rogersów w Palm Harbor na Florydzie trafił dzięki kotu. To właśnie kot przyniósł nietypowe stworzenie do mieszkania i zostawił na dywanie w salonie, j... Anakonda z kolei zamieszkuje niedostępne dorzecza Amazonki i Orinoko, bagna i mokradła na obszarze lasów tropikalnych Ameryki Południowej. Rzadko ma okazję spotkać człowieka. A w przyrodzie już tak jest, że drapieżnik musi rozpoznawać ofiarę jako coś jadalnego. Inaczej traciłby czas i energię na atakowanie na przykład nietypowo wyglądającej gałęzi. Widziany po raz pierwszy, człowiek nie jest identyfikowany jako potencjalna ofiara. Jednak koleje losu dwóch samic anakondy, które były przedmiotem badań naukowców, potoczyły się nieco inaczej. Schwytano je i zainstalowano im pod skórą nadajniki, by śledzić ich aktywność w ciągu kilku tygodni. W tym czasie miały szereg okazji, by dobrze przyjrzeć się ludziom. Potem dwukrotnie atakowały naukowców z grupy dr. Jesusa Rivasa, którzy najwyraźniej im się naprzykrzali. Badacze, kobieta i mężczyzna, nosili na szczęście długie kalosze, krocząc po rozlewisku porośniętym do kolan roślinnością wodną. W pierwszym przypadku anakonda źle wgryzła się w kalosz i gdy zaatakowała po raz drugi, człowiek zdołał uskoczyć. Zniechęcony wąż uciekł. Drugi incydent przypadkowo filmowano i operator kamery zdążył ostrzec osobę, na którą anakonda właśnie się rzucała. Oba ataki z pewnością nie były „w obronie własnej”. Niedoszłe ofiary ważyły 55 i 60 kg, więc znakomicie nadawały się na solidny posiłek. Ale były to jednak dwa wyjątkowe przypadki spośród kilkudziesięciu anakond, które badała grupa dr. Rivasa. Anakonda – rozmnażanie Równie ciekawe, jak techniki łowieckie anakondy, jest jej życie intymne. Gotowa do odbycia godów samica wysyła w świat wiadomość o swym stanie w postaci zapachów, które niesie wiatr. Nadciągają wówczas wszystkie samce z okolicy. Zaloty nie są jednak popisami śpiewu lub tańca ani nawet widowiskowymi pojedynkami, jakie znamy z obserwacji ptaków czy ssaków. Gody anakond to plątanina wijących się i syczących ciał. W samym środku tego żywego kłębka znajduje się samica. Nie jest pewne, czy w tym zamieszaniu to ona wybiera partnera, czy też kopulację wygrywa samiec, który sam dopchał się najbliżej wybranki. Zaloty trwają od 2 do 4 tygodni. Często odbywają się w wodzie. Aby doszło do kopulacji, para musi spleść się ogonami, a wtedy samiec kładzie głowę na szyi samicy. W tym czasie otwory płciowe obu zwierząt stykają się i dochodzi do transferu nasienia. Gdy nie ma samców w pobliżu, samica może też rozmnażać się przez partenogenezę (dzieworództwo). Pół roku po godach na świat przychodzi od 20 do 40 osiemdziesięciocentymetrowych węży. Maksymalna liczba młodych w miocie może sięgać 100! Młode anakondy wykluwają się z jaj w łonie matki i rodzą się już jako swobodne osobniki. Po kilku godzinach opuszczają legowisko. Żywią się drobnymi zwierzętami, głównie gryzoniami, ptakami, płazami, rybami. Ale na tym etapie życia same często stają się pokarmem dla zwierząt, na które za kilka lat będą polować. Dorosłość osiąga tylko kilka osobników z miotu. Większość rodzeństwa zostanie zjedzona przez ryby, kajmany czy ptaki. Dopiero po trzech, czterech latach anakondy osiągają bezpieczny rozmiar kilku metrów. Wtedy już nic im nie zagrozi. Poza człowiekiem. W warunkach naturalnych anakondy żyją ok. 10 lat. Natomiast w niewoli mogą osiągać wiek ponad 30 lat. Rekord w tej dziedzinie należy do 37-letniego osobnika. Anakonda jest często zabijana Mieszkańcy tropików zabijają anakondy ze szczególną zawziętością – raczej z powodu niechęci do węży, a nie ze względu na zagrożenie, jakie stwarzają dla człowieka. Aby zapewnić ochronę gatunkowi, rządy państw, na terenie których występuje ten gigant, zakazały handlu żywymi anakondami oraz ich skórami. Na szczęście dla węży ich matowa skóra w kolorze bagna nocą nie jest nęcąca dla producentów butów czy pasków do zegarków. A kapryśny charakter i duże wymagania nie czynią ich atrakcyjnym zwierzątkiem hodowlanym. Boa dusiciel – olbrzym, któremu grozi wyginięcie. Czy naprawdę jest tak straszny? Boa dusiciel. Chyba najbardziej znany wąż spośród dusicieli. Bohater filmów i literatury. Możemy go spotkać zarówno na wolności jak i w terrariach. Wciąż budzi strach, choć sam zagrożo... Anakonda filmy Zła sława, jaką cieszy się anakonda, została wielokrotnie wykorzystana przez twórców książek i filmów grozy. Najbardziej znanym przykładem jest „Anakonda” z 1997 r. W filmie tym wystąpili m.in. Jennifer Lopez, Ice Cube, Jon Voight, Eric Stoltz, Jonathan Hyde i Owen Wilson. Bohaterowie podczas wyprawy do amazońskiej dżungli są atakowani przez olbrzymie anakondy, które pożerają ludzi. Film doczekał się kontynuacji kinowej „Anakondy: Polowanie na krwawą orchideę” (2004) oraz trzech sequeli telewizyjnych: „Anakonda 3: Potomstwo” (2008), „Anakondy: Krwawe ślady” (2009), „Aligator kontra Anakonda” (2015).
Pete Casey po ponad 6 latach przeszedł od ujścia Amazonki do jej źródła. „Ta podróż będzie ze mną zawsze”
Pete Casey wykazał się ogromną siłą ducha i ciała. Jego wyprawa przez Amerykę Południową wydłużyła się o kilka lat. Jakie są dalsze plany podróżnika? O to i nie tylko spytał go Piotr Chmieliński.
W tym artykule: Pete Casey już u źródeł Amazonki Piotr Chmieliński w rozmowie z Petem Casey'em Gdzie zaczyna się Amazonka? Nevado Mismi, 5597 metrów nad poziomem morza Co dalej? Książka, a może nawet film dokumentalny Pete Casey jest dobrze znany naszym czytelnikom. Kilka lat temu Brytyjczyk postanowił spełnić marzenie z dzieciństwa i wyruszył w Andy. Łańcuch górski nie był jednak głównym celem wyjątkowej wyprawy do Ameryki Południowej. Casey wyruszył na trawers kontynentu od ujścia do źródła Amazonki. Co ważne, polegał wyłącznie na sile własnych mięśni. Pete Casey już u źródeł Amazonki Dojście do źródła największej rzeki świata zajęło mu dokładnie sześć lat, pięć miesięcy i dwanaście dni. Prawie trzy razy dłużej, niż pierwotnie zakładał. Jednak żadne utrudnienia po drodze nie odwiodły go od realizacji celu. W trakcie wyprawy borykał się między innymi z infekcjami i osłabieniem. Kilkukrotnie został też okradziony. Dodatkowym problemem była pandemia COVID-19. W Peru Brytyjczyka zastał lockdown. Podróżnik uwięziony przez koronawirusa. Jak wygląda jego codzienność w amazońskiej dżungli? Pete Casey sprzedał dom i porzucił pracę, by dokonać trawersu Ameryki Południowej trasą wyznaczoną przez Amazonkę. Próbowały go powstrzymać m.in. powodzie, kradzieże, a teraz - skuteczn... W maju 2022 roku dotarł do źródła Amazonki, do ukrytego w peruwiańskich Andach jeziorka Ticlla Cocha. Wspiął się na wulkaniczny szczyt Nevado Mismi z lodowo-śnieżną pokrywą. Potomkowie Inków uważają, że to święta góra, z której spływają pierwsze krople dające początek największej rzece świata. W wędrówce po obszarze źródłowym Amazonki podróżnikowi towarzyszyli Piotr Chmieliński i Zbigniew Bzdak. Piotr Chmieliński w rozmowie z Petem Casey'em Piotr Chmieliński: Twoja długa wędrówka powoli dobiega końca. Pamiętam, gdy na początku podróży pisałeś, że planujesz w maksymalnie trzy lata dotrzeć do miejsca, w którym właśnie jesteśmy – jeziorka Ticlla Cocha, stałego źródła Amazonki (rzeka ma również źródło sezonowe, z którego woda w sposób nieprzerwany płynie tylko w porze deszczowej – przyp. autora). Nieoczekiwanie, trwało to ponad sześć lat. Chyba jeszcze nie wierzysz, że oto doszedłeś wreszcie do długo wyczekiwanego celu wyprawy. Pete Casey: To jest niezwykle emocjonująca chwila. Jestem bardzo, ale to bardzo podekscytowany. W pewien sposób czuję się zaszczycony, że udało mi się ten cel osiągnąć. Poświęciłem prawie wszystko, aby to zrobić. Cena i ryzyko były ogromne. Ale było warto. Nie żałuję tego czasu ani wysiłku. I nigdy nie straciłem nadziei, że mi się uda. Osiągnięcie celu musi być wielką satysfakcją. Co sprawia, że jesteś zadowolony i dumny? Osiągnięcie celu, bycie tak wytrwałym, czy może coś innego? Myślę, że bycie wytrwałym i cierpliwym zaowocowało dłuższą niż oczekiwano wyprawą. Stała się ona bardziej wciągająca. Nagrodziła mnie wiedzą i doświadczeniem, których nigdy bym nie zdobył, gdybym się pospieszył lub się poddał. Okazuje się, że bardziej liczy się sama podróż niż cel. Jakie wrażenie wywarło na Tobie jezioro Ticlla Cocha, nad którym siedzimy, a które jest źródłem Amazonki, celem Twojej wyprawy? Jestem zaskoczony, jak krystalicznie czysta i zimna jest woda. I jak pięknie odbija się w niej Nevado Mismi. Wspaniale jest w końcu tu dotrzeć. Gdzie zaczyna się Amazonka? – Zauważyłem jednak, że nad Ticlla Cocha coś Pete’a dręczy. Ze śmiechem opowiedział mi o zobowiązaniu, które wymógł na nim Dawid Andres podczas ich spotkania kilka miesięcy temu – opowiada Chmieliński. Dla przypomnienia - Dawid Andres wraz z bratem przemierzył Amazonkę na rowerach. Obaj podróżnicy nie tylko wtargali na plecach swoje rowery na wysokość 5150 metrów na poziomem morza, by postawić je na brzegu TicllaCocha, ale i wykąpali się w tym lodowatym jeziorze. Pete Casey: Łatwo było obiecać, że ja także wykąpię się w Ticlla Cocha, gdy od jeziora dzieliło mnie kilkaset kilometrów, a wokół panował upał. Teraz się zastanawiam, jak to zrobić, żeby do tej lodowatej wody wejść i zawału nie dostać. W ostateczności kąpiel ograniczyła się do zanurzenia nóg. Nevado Mismi, 5597 metrów nad poziomem morza Zdecydowałeś się również wspiąć na szczyt Nevado Mismi – historycznego i symbolicznego źródła Amazonki – aby zrealizować swój cel. Wejście na szczyt Nevado Mismi i znalezienie się na linii kontynentalnego działu wód jest wyjątkowym przeżyciem. Bardzo chciałem zdobyć górę, gdzie wody topniejącego lodowca spływają do jeziora, przygotowując się do długiej, długiej podróży do Oceanu Atlantyckiego.To wielka satysfakcja, że dotarłem do geograficznego źródła potężnej Amazonki. Prawie czuję zapach Pacyfiku. Czuję już też, że jestem w drodze do domu, a wszystkie trudności są już za mną. Dzień zdobywania szczytu stał się jeszcze lepszy dzięki nieoczekiwanemu wsparciu i towarzystwu kilku innych osób, w tym twojemu! Poza tym jestem zadowolony, że mój organizm tak dobrze znosi pobyt na wysokości, na jakiej jeszcze nigdy nie byłem. Skała, na której usiadł Pete na szczycie Mismi ma dla niego wyjątkowo symboliczne znaczenie. Rozdziela kontynent pod kątem dwóch wielkich akwenów wodnych. A tym samym łączy dwa istotne punkty jego podróży. Z jednej strony widać rzeczkę Carhuasantę i Atlantyk, skąd przyszedł, z drugiej Kanion Colca i Pacyfik, dokąd jeszcze zmierza. – Sądząc po wyrazie twarzy, wejście na Nevado Mismi było dla Pete’a jeszcze bardziej emocjonujące niż dotarcie nad Ticlla Cocha. A przy tym może trochę nostalgiczne, refleksyjne, skłaniające do chwili zastanowienia, podsumowania. Coś się właśnie skończyło, ale i coś nowego się zaczyna. Poczuliśmy się ze Zbyszkiem Bzdakiem w pewien sposób wyróżnieni, że możemy uczestniczyć w tym przełomowym dla Pete’a momencie. Ponadto równie niezwykłym przeżyciem dla nas był powrót do miejsc i do Amazonki, na której spędziliśmy 6 miesięcy płynąc od źródła do Atlantyku na przełomie 1985/86 roku. Od tego źródła, przy którym właśnie się znajdowaliśmy – relacjonuje Chmieliński. Co dalej? Książka, a może nawet film dokumentalny Choć osiągnąłeś najważniejszy cel, Twoja podróż jeszcze się nie skończyła. Planuję teraz iść na wybrzeże Pacyfiku, do La Punta w pobliżu miejscowości Camana. Szacuję, że zajmie mi to około 3-4 tygodnie. To będzie zakończenie mojej misji. Mam jeszcze kilka problemów logistycznych do załatwienia przed wyjazdem z Peru. W tym znalezienie pieniędzy na karę za przedłużenie pobytu i na lot do Wielkiej Brytanii. Więc chyba nie wrócę tak od razu do domu. Myślisz już o tym, co będziesz robił po zakończeniu wyprawy? Oczywiście, ale bez pieniędzy większość rzeczy, które chcę robić, nie będzie możliwa do zrealizowania. Muszę przede wszystkim załatwić sprawy związane z otrzymanymi darowiznami. Postaram się też zacząć składać książkę, a może nawet film dokumentalny, aby podzielić się swoimi doświadczeniami z innymi. Mam też większe marzenia, na przykład o zbudowaniu eko-domku w lesie deszczowym. Mam nadzieję, że udowodniłem ludziom, którzy wątpili w powodzenie mojej misji, iż potrafię osiągnąć założony cel. Liczę, że otworzy to kilka nowych drzwi, nowe możliwości dla innych pomysłów, które już mam w głowie. Czy ta podróż zmieniła Twoje życie i Ciebie w jakiś istotny sposób? Oczywiście, ogromnie wpłynęła na moje życie. Czuję się co prawda trochę nieswojo na myśl o powrocie do Wielkiej Brytanii z długami i nie mam domu. Konieczność rozpoczęcia wszystkiego od nowa w moim wieku będzie wyzwaniem, trochę przerażającym, ale i niezwykle intrygującym. Poza tym ta podróż będzie już zawsze ze mną, aż do dnia, w którym umrę. Wszystko, co przeżyłem podczas wyprawy poszerzyło horyzonty mojego umysłu, sprawiło, że doceniłem proste rzeczy w życiu, rzeczy, które czasami uważamy za oczywiste, zwłaszcza na Zachodzie. Jestem również znacznie bardziej świadomy zmian klimatycznych i jako bardzo wszyscy jesteśmy globalnie połączeni z Amazonią. Jeśli wiemy, że jest ona istotną częścią ziemskiej maszyny, od której wszyscy jesteśmy zależni, to musi ona być chroniona i szanowana za wszelką cenę, zwłaszcza dla przyszłych pokoleń. Zobacz ostatni wpis na blogu Pete’a: https://www.ascentoftheamazon.com/2022/05/the-source-of-the-amazon/
Do 2064 amazońskie lasy wyschną i staną się jałowe? Czarne prognozy naukowców
Amerykański ekspert ostrzega, że do 2064 roku lasy deszczowe Amazonii w Ameryce Południowej zostaną zniszczone na skutek intensywnego wylesiania i długotrwałych susz spowodowanych zmianami klimatu.
Amazonia zajmująca około 5,5 mln km kwadratowych, jest największym lasem tropikalnym na Ziemi. Oprócz redukcji zanieczyszczenia powietrza i regulacji światowych obiegów tlenowych i węglowych, jest też oazą dla wielu lokalnych unikatowych gatunków roślin i zwierząt. Niestety, stoi na krawędzi wielkiego kryzysu „za który wszyscy jesteśmy odpowiedzialni” - uważa Robert Walker, profesor geografii z University of Florida. Walker twierdzi, że w ciągu następnych kilku dziesięcioleci Amazonia przekształci się z gęstego, wilgotnego lasu w otwartą sawannę, zdominowaną przez łatwopalne trawy i krzewy. Ponadto uzależnienie lokalnej ludności od Amazonki jako źródła wody oznaczać będzie, że „rozmiary katastrofy będą gorsze niż dotychczas sobie wyobrażano” - ocenia profesor. Zdaniem naukowca punkt krytyczny zostanie osiągnięty już za 44 lata, czyli w roku 2064. Wówczas – mówi Walker – ekstremalne susze staną się zbyt częste i długotrwałe, aby amazońskie lasy były w stanie się po nich całkowicie zregenerować. Czytaj też: Zmiany klimatyczne: Amazonia zamieni się w sawannę „Wątpliwe jest, aby lasy amazońskie pozostały odporne na zmiany hydroklimatu regionalnego. Największy niepokój budzi nasilenie śmiertelności drzew spowodowanej suszą, wynikającej z synergii pożarów, wylesiania i wycinki. Rozwój Amazonii przebiega obecnie na kursie kolizyjnym nie tylko z interesami ochrony przyrody, ale także z dobrobytem tych samych ludzi, którym ma przynosić korzyści” - pisze Walker w artykule opublikowanym w czasopiśmie Environment. Bieda i niewłaściwe zarządzanie Wylesianie, czyli trwałe usuwanie drzew, jest głównym problemem Amazonii. Prowadzi nie tylko do zmniejszenia drzewostanu, ale do wyniszczenia siedlisk dzikich zwierząt i utraty lokalnej bioróżnorodności. Mimo międzynarodowych umów i rządowych deklaracji krajów Amazonii, wylesianie wciąż postępuje. Szczególnie w Brazylii, gdzie pod rządami prezydenta Jaira Bolsonaro osiągnęło rekordowe rozmiary i postępuje najszybciej od 12 lat. Czytaj też: Amazonia ginie. Wylesianie postępuje najszybciej od 12 lat Głównym czynnikiem powodującym wylesianie jest celowa wycinka oraz wypalanie lasów pod planowane uprawy rolne. Prof. Walker zwraca uwagę na falę imigracyjną, która zapoczątkowała proces rozwoju rolnictwa pod koniec lat 70. XX wieku, a które do tej pory pochłonęło około 20 procent brazylijskiej części pierwotnego lasu. Sugeruje, że bieda i słabe wykorzystanie zasobów rządowych ostatecznie napędzają wylesianie. – Tamtejsi ludzie nie martwią się o bioróżnorodność i środowisko, kiedy muszą martwić się o zapewnienie kolejnego posiłku – powiedział w rozmowie z United Press International. Sytuację dodatkowo pogarszają pożary, które nasiliły się w zeszłym roku. W sierpniu 2019 Brazylijski Narodowy Instytut Badań Kosmicznych odnotował ponad 80 000 pożarów w całym kraju, co stanowi wzrost o 77 proc. rok do roku (w porównaniu z 2018). „Uogólniony upadek zarządzania środowiskiem w Brazylii i innych krajach Amazonii ponownie wzbudził obawy opinii publicznej o los lasu. Te obawy - nasilone ostatnio przez pożary Amazonii latem 2019 roku - skupiły się na regionalnych zmianach klimatycznych, które mogą wywołać „punkt krytyczny”, po przekroczeniu którego wilgotny las przeobrazi się w tropikalną sawannę” - mówi Walker. Płuca Ziemi przestaną działać Istnieje również coraz więcej dowodów na to, że wylesianie wpływa na klimat w regionie poprzez zmniejszenie opadów i wydłużenie pory suchej. Częstsze okresy suszy spowodowane globalnym ociepleniem zabijają najbardziej wrażliwe gatunki drzew w Amazonii. Susza poważnie ogranicza też zdolność pozostałych drzew, do pełnienia roli „płuc świata”. Amazońskie lasy deszczowe pochłaniają duże ilości dwutlenku węgla, głównego czynnika przyczyniającego się do zmian klimatu. Naukowcy szacują, że Amazonia pochłania aż jedną dziesiątą globalnej emisji paliw kopalnych z działalności ludzkiej. Ale dotkliwe susze sprawiły, że obecnie drzewa pochłaniają o jedną dziesiątą CO2 z atmosfery mniej. To oznacza, że pojedynczy sezon suchy w amazońskich lasach może zmniejszyć pochłanianie CO2 przez na lata, nawet po powrocie opadów. Czytaj też: Lasy równikowe – niepowtarzalne bogactwo zwierząt i roślinności. Dlaczego są zagrożone i jak je chronić? Profesor Walker uważa, że jeśli pory suche w Amazonii będą się przedłużać, tak jak w ostatnich kilku dekadach, susza z 2005 roku stanie się „nową normą”. – W rzeczywistości południowa Amazonia może się spodziewać, że punkt krytyczny osiągnie punkt krytyczny przed 2064 r. przy obecnym tempie wydłużania się pory suchej. Do tego czasu cykl powrotny suszy spadnie poniżej czasu potrzebnego na odbudowę baldachimu lasu, po czym zalesiony krajobraz, ogołocony przez ogień, zostanie trwale zaatakowany przez łatwopalne trawy i krzewy – twierdzi naukowiec.
Podróżnik uwięziony przez koronawirusa. Jak wygląda jego codzienność w amazońskiej dżungli?
Pete Casey sprzedał dom i porzucił pracę, by dokonać trawersu Ameryki Południowej trasą wyznaczoną przez Amazonkę. Próbowały go powstrzymać m.in. powodzie, kradzieże, a teraz - skutecznie - koronawirus. Zamieszkał w peruwiańskiej wiosce. Na uboczu - by nie wywoływać u miejscowych paniki.
Tekst: Piotr Chmieliński, Waszyngton, DC Koronawirus niewątpliwie spowodował, że świat zatrzymał się na chwilę i zamknął w sieci ograniczeń. Dłuższą czy krótszą chwilę - kto to wie? Dla Pete’a Caseya, Brytyjczyka, który realizuje swoją niezwykłą podróż po Amazonii, to kolejny poważny problem stawiający powodzenie przedsięwzięcia pod znakiem zapytania. Przypomnijmy – Pete Casey postawił sobie za cel dokonać trawersu Ameryki Południowej od wybrzeża Atlantyckiego do Pacyfiku trasą wyznaczoną przez Amazonkę. O nietypowości wyprawy decyduje zarówno kierunek – od ujścia do źródła rzeki, jak i sposób jej realizacji, Pete bowiem założył sobie, że każdy kilometr pokona przy użyciu wyłącznie siły własnych mięśni, wędrując bądź płynąc wpław największą rzeką świata. Aby spełnić to niezwykłe marzenie sprzedał dom w Anglii, zakończył pracę budowlańca, pożegnał rodzinę i przyjaciół, i chciałoby się powiedzieć – porzucił całe swoje dotychczasowe życie. Jednak mianem „dotychczasowego życia” już chyba bardziej można określić to amazońskie życie, bo podróż, która miała zakończyć się po maksymalnie 3 latach, trwa już 4,5 roku. I końca nie widać... Pete ma przed sobą jeszcze ponad 1/3 trasy do pokonania. Problemy, które dotąd wpływały na przebieg ekspedycji – pogoda, powodzie, względy polityczne, przeszkody formalne, zakazy wstępu na niektóre terytoria, aresztowania, kradzieże – z perspektywy czasu wydają się stanowić preludium przygotowujące podróżnika na uderzenie czynnika, którego nie da się przekupić, któremu nie da się uciec, którego nie można ominąć czy znaleźć inne wyjście. - Kto by pomyślał, że wirus, który pojawił się w odległych Chinach, będzie miał tak ogromne oddziaływanie na mieszkańców basenu Amazonki – snuje refleksję Pete. Pandemia koronawirusa opanowała już całą Amerykę Południową. W obecnej chwili największa liczba ofiar notowana jest w Brazylii, ale zagrożenie szybko rozprzestrzenia się także w Peru, gdzie w amazońskiej dżungli utknął Casey. Przeczekanie - Wracam do Wielkiej Brytanii. Tam przeczekam pandemię koronawirusa i wrócę tu, by kontynuować wędrówkę w kierunku źródła Amazonki - to była pierwsza myśl na wieść o rozprzestrzeniającym się w świecie SARS-CoV-2. Na decyzję podróżnika o przerwaniu wyprawy wpłynęły przede wszystkim... względy finansowe. Przeciągająca się podróż pochłonęła fundusze ze sprzedaży domu i wszelkie oszczędności Pete’a. - Zawsze byłem niezależny finansowo, nigdy nie pożyczałem pieniędzy. W Wielkiej Brytanii zaproponowano mi pracę, która pozwoliłaby zarobić tyle pieniędzy, by za rok wrócić do Peru i dokończyć misję. Teraz jednak nie mam wyboru i pozostaje mi pożyczka oraz uruchomienie zbiórki (kampania crowdfundingowa), gdy dotrę od Pucallpy - mówi podróżnik. Pomysł z powrotem do Anglii ostatecznie upadł z oczywistych powodów – Peru ogłosiło „lockdown”: wstrzymano loty, poruszanie się po kraju i wydostanie z niego stanowi samo w sobie poważny problem, a do tego stwarza większe ryzyko zarażenia się koronawirusem niż pozostanie w miejscu obecnego pobytu. I choć nie wiadomo, jak długo to potrwa, podróżnik zdecydował się przeczekać pandemię w peruwiańskiej wiosce. „Gringo pela yucca” Pete mieszka w dżungli nad Amazonką, w małym domku z dala od ludzkich skupisk. Miał dużo szczęścia, że mieszkańcy wioski, gdzie się zatrzymał „tylko” poprosili go o zamieszkanie na uboczu, by nie wywoływać u innych paniki związanej z obecnością przedstawiciela „gringos” postrzeganych jako źródło ryzyka. Miał też dużo szczęścia, że w chwili ogłoszenia globalnego i lokalnego zagrożenia koronawirusowego, znaleźli się ludzie chętni użyczyć mu lokum. Dom, w którym zamieszkał Pete zdaniem miejscowych jest nawiedzony. - Być może mam zatem jakieś towarzystwo – żartuje podróżnik. – A przynajmniej pewność, że nikt mnie w nocy nie okradnie. Poza tym, jak donosi, ma szalonego dzikiego kota, który go często odwiedza, dwie świnie, dwa kurczaki oraz „setki papug i innych ptaków, które zlatują się każdego wieczoru i ćwierkają, jak szalone.” Ma też grono indiańskich przyjaciół. Choć wśród rdzennych mieszkańców peruwiańskich wiosek powszechne jest przekonanie, że biały człowiek to ten, który „roznosi wirusa”, Anglik zdołał zyskać sobie sympatię wielu osób. - Nie jestem do końca odizolowany – pisze Pete. – Właściciel farmy odwiedza mnie kilka razy w tygodniu, kilka innych osób przychodzi do uprawy roślin. A produkcja żywności na własny użytek wioski to jedyny sposób na przetrwanie tego trudnego okresu, gdy turystyka i ekoturystyka w Peru zostały zamrożone, gdy sprzedaż produktów rolnych na targach miejskich także jest niemożliwa, gdy wyjazd poza wioskę nie wchodzi w grę, bo nie ma pieniędzy na benzynę do łódek zwanych peke peke . W zamian za zakwaterowanie i wyżywienie Pete pomaga przy budowie domu w okolicy, gdzie mieszka. Pracuje jako wolontariusz przy sadzeniu i zbiorach trzciny cukrowej, bananów. Uczestniczy także w zbieraniu juki i przerabianiu jej na farinę, która jest podstawą diety mieszkańców dorzecza Amazonki. Okazał się wyjątkowo sprawny w obieraniu juki (proces zwany pela yucca), co zaowocowało przekształceniem typowego powiedzenia, jakim miejscowi określają białych ludzi i teraz w wiosce, gdzie Pete mieszka nie mówi się już „Gringo pela cara” (blada twarz), tylko „Gringo pela yucca”. Podróżnik uczy się każdego dnia, jak żyć w amazońskiej dżungli, poznaje fach myśliwych, zdobywa umiejętność posługiwania się maczetą i wdraża w typowe dla miejscowych obowiązki. – Jestem zajęty i mam codzienną listę zadań do wykonania, czasami zaczynam dzień bardzo wczesnym rankiem – opisuje Pete swoje życie w dżungli. – Czasem idę kilka kilometrów do lasu, by zebrać drewno na opał. Jest tu o wiele bardziej dzika przyroda, w tym niesamowita różnorodność tropikalnych ptaków. Chciałbym mieć profesjonalny aparat fotograficzny, by to uwiecznić. Kilka dni temu omal nie nadepnąłem na boa dusiciela o pięknym kolorze i długości około 5 metrów. Jego głowa była wielkości mojego buta! Praca, którą wykonuje to także rodzaj treningu fizycznego, który uważa za najbardziej odpowiedni dla siebie. - Nigdy nie znosiłem ćwiczeń na siłowni ani joggingu. Wolałem biegać w określonym celu lub robić coś praktycznego – więc moja obecna sytuacja wydaje się być idealna z tej perspektywy - wyjaśnia. A dobra kondycja i bycie silnym to podstawa, by móc ruszyć w dalszą drogę. Być cierpliwym Kolejny przedłużający się postój i brak możliwości kontynuowania wędrówki do celu, coraz częściej skłania Pete’a do refleksji nad ogromem czasu, który pochłania jego wyprawa. - Kiedy jestem zmuszony zatrzymać się na dłużej, coraz bardziej martwię się o czas, jaki zabiera mi próba osiągnięcia tego mojego szalonego marzenia. Kilka lat temu, jeszcze w Brazylii, straciłem matkę, teraz martwię się o zdrowie mojego ojca. Czasami wydaje mi się to samolubne, że tak wykorzystuję ten cenny czas i ciągle ryzykuję życie. Mam nadzieję, że ukończę wyprawę dla wszystkich, za którymi tęsknie i których kocham i zobaczę się z ojcem jak najszybciej. A przy tym dodaje: - Chcę dokończyć tę wyprawę. Jestem gotowy do wyjścia, ale muszę być bardzo, bardzo cierpliwy i czekać. Który to już raz słowo „cierpliwość” pojawia się w historiach o wyprawie Pete’a Caseya?! Jedno jest pewne - trwająca ponad 4 lata podróż, najpierw przez Brazylię, potem Peru jest dla Brytyjczyka poligonem do ćwiczenia cierpliwości. Przeszkody, które mnożą się zwłaszcza w peruwiańskiej części jego ekspedycji, nie raz już stanowiły test dla jego determinacji i nerwów. I nawet przysłanie odpowiedzi na pytania do niniejszego tekstu wymagało od podróżnika niezwykłych pokładów cierpliwości. Jedyne urządzenie, jakie obecnie posiada, które umożliwia mu sporadyczny kontakt ze światem, pozwala nadawać teksty zawierające jednorazowo do 160 znaków. Godna podziwu jest również cierpliwość i mozolny wysiłek, jaki w odbiór i zebranie tych kilkudziesięciu krótki wiadomości w jedną całość włożył przyjaciel Pete’a, Clive Maguire. Obu panom składam wielkie podziękowania!
Od końca Amazonki do początku. Na piechotę i wpław [WYWIAD Z PODRÓŻNIKIEM]
Pete Casey podejmuje się nie lada wyzwania - chce przeciąć Amerykę Południową wzdłuż Amazonki. O swojej brawurowej wyprawie opowiada Piotrowi Chmielińskiemu, który na przełomie 1985/86 roku jako pierwszy człowiek w świecie przepłynął pontonem i kajakiem całą Amazonkę, a dziś współorganizuje, śledzi i wspiera innych, którzy mierzą się z Królową Rzek.
Mówi o sobie: „Nie mam wojskowych, sportowych czy harcerskich doświadczeń, ani wykształcenia uniwersyteckiego, a moje życie było całkiem typowe dla budowlańca z Sussex”. Dwa lata temu postawił wszystko na jedną kartę - sprzedał dom, kielnię zamienił na maczetę, buty murarza na wygodne buty do chodzenia, bagażówkę na plecak i opuścił betonową dżunglę, by wkroczyć do tej naturalnej. Wkroczyć w dosłownym tego słowa znaczeniu. Pete Casey z Wielkiej Brytanii postawił sobie bowiem za cel przejść niebagatelną trasę – wędrując od ujścia do źródła Amazonki planuje dokonać trawersu Ameryki Południowej od wybrzeża Oceanu Atlantyckiego do wybrzeża Pacyfiku. W sumie około 8000 km. Już sam kierunek poruszania się – ze wschodu na zachód, nie z nurtem Amazonki, ale pod prąd, czyni tę wyprawę nietypową. A o jej wyjątkowości decyduje ponadto sposób realizacji ekspedycji. Pete nie korzysta z żadnych środków transportowych, poza własnymi nogami. Gdy trzeba przepłynąć jeden z licznych dopływów największej rzeki świata, przepływa go wpław. Gdy trzeba przepłynąć samą Amazonkę, też ją przepływa wpław. W podróży towarzyszą mu przewodnicy, mający stanowić swoisty gwarant bezpieczeństwa, szczególnie na terenach opanowanych przez bandyckie grupy parające się przemytem, handlem narkotykami, a nade wszystko rozbojami. Pete jest w podróży już od dwóch lat. W tym czasie pokonał dopiero dystans około 2900 km. Niedawno opuścił miasto Tefe w Brazylii. Przed nim jeszcze daleka droga. „Myślę o dalszej wędrówce w kategoriach krótkich celów: kolejna większa miejscowość, przekroczenie jakiegoś ważnego akwenu – mówi Pete. – Nie zastanawiam się i nie planuję, kiedy dotrę do źródła Amazonki, bo ten cel jest jeszcze bardzo odległy w czasie i przestrzeni.” Co go skłoniło do podjęcia wyprawy i poświęcenia swego dotychczasowego życia dla kilku lat wędrówki przez Amazonię? „Zawsze byłem zafascynowany tym niezwykłym kawałkiem naszej planety. Miałem już wcześnie doświadczenie z Amazonką i od tego pierwszego pobytu, myślałem o powrocie w ten rejon świata, by odbyć podróż swego życia.” Wędrując pilnie obserwuje otoczenie, zafascynowany amazońską florą i fauną, wspaniałymi krajobrazami, głosami dżungli, kolorami i oczywiście poznaje mnóstwo ludzi – tych przyjaznych i serdecznych, ale i nie tylko tych. O swoich dotychczasowych doświadczeniach opowiada w rozmowie z Piotrem Chmielińskim. Piotr Chmieliński: Pete, Twoja podróż po i wzdłuż Amazonki trwa już ponad dwa lata. Jakie najważniejsze lekcje i doświadczenia zdobyłeś w tym czasie? Cierpliwość Jeśli odejmiesz 7 miesięcy, które musiałem spędzić w Manaus, to moja podróż faktycznie trwa niecałe półtora roku. Sądzę, że nauka bycia cierpliwym jest lekcją numer jeden. Kiedy zaczynałem wyprawę łatwo wpadałem we frustrację, gdy sprawy nie układały się według planu i trwały dłużej niż się spodziewałem. Teraz idę z prądem (chociaż w rzeczywistości poruszam się dosłownie pod prąd). Zdałem sobie sprawę, że moja podróż dzięki temu stała się bardziej wciągająca i interesująca, a ja wciąż sobie przypominam, że nie uczestniczę w wyścigu. Po co pędzić tak szybko jak się da, z klapkami na oczach, nie chłonąc tego wszystkie, co mnie otacza? Rada Nauczyłem się uważnie słuchać rad tubylców i traktować je poważnie, ale przy tym używać własnej intuicji i czytać między wierszami. Zagrożenia oczywiście istnieją, ale te, o których ludzie mówią najwięcej, często są przesadzone i nieproporcjonalne w stosunku do rzeczywistości. Nieuzasadnione obawy mogą niepotrzebnie zrujnować podróż. Szczęście Nie jestem antropologiem, ale wydaje mi się, że miarą szczęścia ludzkiego jest coś więcej niż tylko pieniądze czy dobra materialne. Widziałem ludzi prowadzących proste życie - w bardzo dosłownym sensie z dnia na dzień - w społecznościach oddalonych od świata - i pomimo braku pieniędzy i pewnych możliwości, sprawiają wrażenie zadowolonych. W tych społecznościach, gdzie wszyscy znają wszystkich, ludzie wydają się bardziej ufni i godni zaufania, bardziej wspierający się nawzajem, bardziej optymistyczni i szczęśliwi. Istnieje prawdziwe poczucie przynależności i tożsamości, co – myślę - w miastach zostało utracone. Nasze poczucie jedności, własnej wartości i szacunku oraz przynależności, tracimy kiedy przenosimy się z małych społeczności do miasta, gdzie istnieje niebezpieczeństwo stania się tylko pionkiem, a nie cenionym, wyjątkowym i równym członkiem społeczności. Strażnicy Uświadomiłem sobie także, po przejściu przez dżunglę i zobaczeniu tego osobiście, że przed wynalezieniem zmotoryzowanych narzędzi ścinających i pojazdów mechanicznych, las chronił się korzystając z naturalnych mechanizmów obronnych takich jak jaguar, węgorz elektryczny, komary, kajmany, piranie i mnóstwo innych zwierząt i owadów - naturalnych strażników lasu deszczowego. Do tego możemy dodać szeroką gamę drzew i roślin z ostrymi, jak brzytwa cierniami, liśćmi lub korą, które mogą kaleczyć skórę, lub z kolcami wielkości igieł. I oczywiście groźne i ciemne, jak z koszmarnych snów bagna. Stopy Nauczyłem się dbać o moje stopy. Nocą trzymam się ścisłej rutyny po rozbiciu obozu w lesie. Problemy mogą się szybko rozwijać, jeśli nie masz odpowiedniego obuwia i nie traktujesz poważnie swojej pielęgnacji stóp. Plan I wreszcie uwaga o planowaniu. Nauczyłem się wszystko dobrze planować i przygotowywać, unikając pokusy posuwania się naprzód w pośpiechu. Gdy jesteś w odległej dżungli, każdy krok jest potencjalnie niebezpieczny, a na ratunek nie można praktycznie liczyć. Myślę, że ten cytat podsumowuje to najlepiej: "Wspinaj się, jeśli chcesz, ale pamiętaj, że odwaga i siła są niczym bez roztropności, a chwilowe zaniedbanie może zniszczyć szczęście życia. Nie rób niczego w pośpiechu; zważaj na każdym kroku; i od początku myśl, jaki może być koniec."[Edward Whymper, Scrambles Among the Alps] 2. Czy czasami czujesz się zmęczony podróżą, marzysz o powrocie do normalnego życia, miasta, rodziny, przyjaciół? Za czym najbardziej tęsknisz? Nie czuję się zmęczony psychicznie czy znudzony, chociaż czasami jestem zmęczony fizycznie. Ciągły przepływ nowych ludzi, zmiany miejsc, pór roku i stałe uczenie się nowych rzeczy nie pozwalają mi na znużenie się podróżą. Tylko raz przyszła mi do głowy myśl o powrocie do domu. To było wtedy, gdy dotarłem do Oriximiná w stanie Para. Mój ówczesny przewodnik (prawdopodobnie najlepszy, jakiego do tej pory miałem) musiał wrócić do domu. Cierpiałem na niedożywienie i czułem się niesamowicie słaby, z chroniczną infekcją oddechową. Sadziłem, że nowy przewodnik planuje mnie zamordować i obrabować, sugerując się ostrzeżeniami członków lokalnej społeczności. Trasa na kolejnych kilka miesięcy nie wyglądała zachęcająco. A do tego otrzymałem z Wielkiej Brytanii bardzo smutne wieści o śmierci mojej matki. Czułem się bezsilny i przytłoczony. Musiałem się jednak trzymać myśli, że moja mama nie chciałaby, żebym się zatrzymał, póki nie osiągnę celu. To było mroczne miejsce, przez które musiałem przebrnąć, ale w końcu się z niego wydostałem, a i przewodnik okazał się być w porządku. Oczywiście tęsknię za rodziną i przyjaciółmi, ale z pomocą tych wspaniałych orbitujących satelitów łączących najodleglejsze części planety, połączenie z nimi jest (względnie) praktycznym rozwiązaniem i stanowi ułamek kosztów sprzed 20 lat. Myślę, że bez technologii komunikacyjnej bardziej bym tęsknił za domem. Tak naprawdę nie tęsknię za pracą na własny rachunek, walką o spłatę kredytu hipotecznego i utrzymywanie głowy nad powierzchnią wody, ani za pracą zimą na zewnątrz przez 6 lub 7 dni w tygodniu! A poważnie, mam miłe wspomnienia z przytulnego mieszkania, które sprzedałem, aby zebrać fundusze na wyprawę - i brakuje mi psychicznego poczucia bezpieczeństwa związanego z posiadaniem domu, do którego mógłby powrócić, gdy coś poszło nie tak, albo gdy braknie mi pieniędzy (obecnie bardzo realna perspektywa). 3. Sporo już dowiedziałeś się o Amazonce - czy możesz krótko opisać rzekę: jak Ty postrzegasz Amazonkę, czym Cię zaskoczyła, czym zachwyciła, a czym (jeśli tak było) rozczarowała? Zaskoczenie Jedną z zaskoczeń było oglądanie na własne oczy Amazonki, gdy osiągała najwyższy poziom, a potem najniższy. Sama skala i siła masy wody płynącej przez cały rok jest fenomenalna. Nigdy nie powinniśmy brać tej wody za coś pewnego. Jest to niezbędne dla całego życia na tej planecie, bez względy na rasę, gatunek, wyznanie i kulturę. Byłem również zaskoczony niesamowitą hojnością ludzi rzeki, szczególnie w biedniejszych społecznościach, które spotykałem. Zachwyt Miejsce, o którym nigdy wcześniej nie słyszałem, dopóki nie zacząłem planować wyprawy - wyspa Marajó, największa na świecie wyspa położona przy ujściu Amazonki, ze wspaniałymi, piaszczystymi plażami pływowymi nad brzegami Amazonki i Atlantyku. W szczególności społeczność rybacka w Pesquero okazała się całkiem odmienna niż się spodziewałem. Przyjechałem tam sam i czułem się bardzo nieswojo, ale ludzie - jedni z najbiedniejszych w Brazylii - byli niezwykle chętni, by mi pomóc. Zdałem sobie sprawę, że w przeciwieństwie do Wielkiej Brytanii, gdzie jesteśmy teraz tak zależni od pieniędzy i importowanej żywności, na Marajó prawdopodobnie mógłbym żyć i przetrwać nie mając nic - tak jak rdzenni mieszkańcy wyspy żyją od tysięcy lat. Las i rzeka zawsze dostarczają ogromne ilości owoców i warzyw - jeśli wiesz, jak je uprawiać i zbierać - oraz wiele gatunków ryb słodkowodnych i morskich, krabów i krewetek – jeśli wiesz, jak je łapać. Rozczarowanie Jedyne, co przychodzi mi na myśl, bez wchodzenia w obecną sytuację polityczną, to fakt, że ludzie nadal zabijają zwierzęta, które są zagrożone wyginięciem, mimo że są świadomi tego problemu. I oczywiście trwające wycinki lasów. Niesamowicie rozczarowujący jest widok ogromnych ilości śmieci, które unoszą się na wodach rzek, zwłaszcza wokół Manaus. Chciałbym przemówić i przypomnieć ludziom, że bez lasów nie będzie deszczu, bez deszczu nie będzie rzek, bez rzek zabraknie wody i jedzenia. Bez wody ziemia stanie się pustynią. "Woda jest siłą napędową całej natury". 4. Jakie największe dla siebie zagrożenia dostrzegasz w podróży przez Amazonkę? Jakie były Twoje najbardziej niebezpieczne przeżycia na Amazonce? Zagrożenia Powiedziałbym, że do tej pory największe zagrożenia stanowiły głównie problemy zdrowotne. Odwodnienie, poważne zaburzenia żołądkowe w 5 przypadkach - prawdopodobnie po kąpieli w zanieczyszczonych rzekach w pobliżu miast lub po spożyciu nieczystej wody. Wtedy oczywiste jest ryzyko zarażenia się malarią i konieczność stosowania profilaktycznie doksycykliny. Są też, oczywiście, dzikie zwierzęta. Kiedyś przepływałem przez trzykilometrowe jezioro - a gdy płynąłem, kilka kajmanów właśnie wyszło z jeziorka po drugiej stronie brzegu. Nie zawsze wiem, co się czai na dnie! Miałem dużo szczęścia, że w kilku przypadkach nie pogryzły mnie jadowite skorpiony i węże. Problem może stanowić również kontakt z ludźmi. Samotne wędrowanie po BR319 (nr drogi) przez 5 dni napawało niepokojem, po tym, gdy nasłuchałem się od miejscowych, że prawdopodobnie zostanę okradziony, zastrzelony albo zjedzony przez jaguary. Pewnego razu napotkałem grupę około 10 młodych mężczyzn, siedzących przy pokrytej czerwonym pyłem, opustoszałej drodze. Sądziłem, że są uzbrojeni. Kiedy ich minąłem, wstali i zaczęli iść za mną w odległości około 25 metrów. Myślałem, że mój czas się skończył. Półtorej godziny później, kiedy wchodziłem do wioski, nadal podążali moim śladem. Okazało się, że ci chłopcy należeli do wspólnoty ewangelickiej tej właśnie osady i wracali do domu po polowaniu. Ale bywają i realne zagrożenia. W Manaus miałem szczęście w starciu z czterema młodymi chłopakami, którzy w pobliżu portu próbowali ukraść mi plecak. Udało mi się ich odepchnąć, a potem biegłem najszybciej, jak umiałem. Na szczęście kilku pracowników znajdującego się nieopodal targu zagrodziło opryszkom drogę, więc im uciekłem. Pomimo tego, muszę przyznać, że miasto jest prawdopodobnie tak samo bezpieczne jak centralny Londyn – musisz po prostu uważać (filmowałem wtedy samotnie targ rybny). Co jest najbardziej niebezpieczne? Myślę, że przemierzanie przez dżunglę i rzeki w czasie sezonu powodziowego może być niezwykle niebezpieczne. 5. Jak tubylcy reagują na wieść o celu Twojej podróży i sposobie jej realizacji? W większości przypadków są bardzo zaskoczeni, zwłaszcza gdy wychodzimy (z przewodnikiem) z lasu na tyłach domostw, zwykle na brzegu rzeki. Każdy tutaj podróżuje łodzią, więc musimy wyjaśniać kilka razy, zanim zrozumieją, dlaczego my idziemy. Wtedy nadal jednak namawiają nas, żebyśmy płynęli łodzią, "bo wędrować się nie da"! Wielu ludzi wręcz boi się wejść głębiej w dżunglę i to dlatego trudno mi znaleźć kogoś chętnego do chodzenia ze mną. Obecnie wiele społeczności nawet w najbardziej oddalonych zakątkach posiada dostęp do telewizora i anteny satelitarnej, oglądają filmy przygodowe, więc rozumieją, że ludzie mają przygody. Choć to ubogie społeczności, najczęściej traktują nas, jak gości specjalnych. Prawie zawsze jesteśmy zapraszani do pierwszego napotkanego domu, gdzie oferuje nam się mycie, jedzenie i spanie. Gościnność jest zniewalająca. Nie jestem pewien, czy po wejściu do Peru będzie podobnie, ale mam nadzieję, że tak. 6. Czy są jakieś miejsce, wydarzenie i przeżycie, które szczególnie zapadły Ci w pamięć? Tak - prawie za dużo, by je wymienić, ale jest kilka, które się wyróżniają. Kiedy doszedłem do punktu początkowego mojej podróży, o zmierzchu, po rozbiciu obozu na najbardziej wysuniętym na wschód końcu wyspy Marajó, to było oszałamiające. Widok ujścia potężnej Amazonki, spotykającej rozległy Ocean Atlantycki, z zachodzącym słońcem i opuszczonym, złocistym wybrzeżem usianym wyblakłymi pniami drzew ... Wreszcie dotarłem do miejsca, które oglądałem na Google Earth i o którym marzyłem, latami planując tę wyprawę. Zamyśliłem się nad bezkresem podróży, która była właśnie przede mną. A potem pomyślałem o tych wszystkich statkach i ludziach, którzy przyjeżdżali tu przez ostatnie 500 lat - od pierwszych drewnianych statków Yáñeza Pinzóna (http://biography.yourdictionary.com/vicente-yanez-pinzon) po dzisiejsze tankowce z gigantycznymi ładunkami, ropą i kopalinami, zmieniające na zawsze oblicze amazońskich lasów deszczowych i całej Ameryki Południowej. Któregoś dnia na odcinku od Coari do Tefe musieliśmy bardzo wcześnie porzucić komfort naszych hamaków, aby przejść przez ostatnią rzekę/jezioro Caiambe. Byliśmy w maleńkiej wiosce, w której spędziliśmy noc. Kolorowe drewniane domy stały wysoko nad rzeką, w powietrzu unosił się lekki chłód, a niebo było ciemne i ponure po ulewie z poprzedniego wieczoru. Niżej - las deszczowy, który mieliśmy przejść po drugiej stronie rzeki albo rzeka skąpana w oparach mgły spowijającej wszystko poza koroną drzew. Byliśmy w świetnych nastrojach, ponieważ wiedzieliśmy, że do świąt Bożego Narodzenia bezpiecznie zrealizujemy nasz cel. Świt wybuchł głosem chóru ptaków i owadów, a jedna z miejscowych kobiet zaczęła śpiewać piękną tradycyjną pieśń w swoim domu nad rzeką. Na jego werandzie tego domu stała samotna sztuczna choinka. Tuż przed wyjściem z wioski miejscowy nauczyciel przyniósł nam świeżo upieczony i jeszcze ciepły chleb oraz kawę. Pożegnaliśmy się. To była jedna z wielu niezapomnianych chwil. 7. Jakie są Twoje plany na najbliższe miesiące? Zaczęły się sezonowe częste ulewne deszcze, a poziom rzek już rośnie w zastraszającym tempie. Muszę przedostać się przez Rio Juruá, zanim coroczne powodzie osiągną pełną wysokość. Jest to jeden z ostatnich wielkich dopływów Amazonki przed przekroczeniem granicy z Peru. Jest to ta część ekspedycji, która budzi moje największe obawy, szczególnie że straciłem kilka tygodni niskiego stanu wody, czekając na przewodnika. Rzeka Juruá zalewa długą drogę do dżungli po obu stronach, do głębokości 10 metrów lub wyżej. Mam nadzieję, że uda mi się dotrzeć do Amaturá i wyższego terenu przed kwietniem, ale to wszystko zależy od przewodników i innych aspektów mojego planu. Dodatkowe informacje można uzyskać na stronie wyprawy. Rozmawiał Piotr Chmieliński
Amazonka w biało-czarnym kadrze [FOTOREPORTAŻ]
Powiedzieć o Amazonce, że jest tylko rzeką to zdecydowanie za mało. To żywioł, przyroda, ludzie, bogactwo kultur, kolorów, języków i zwyczajów. Zdjęcia Gabriele Croppi pokazują jej kolejną, tym razem nastrojową i pełną emocji twarz.
Amazonka tym razem zauroczyła włoskiego fotografika, Gabriele Croppi. Zdjęcia, które wykonał w czasie podróży składają się na opowieść o rzece, o regionie, o ludziach i o nim samym. Jak przyznał, wyprawa była swoistym eksperymentem, realizowanym bez nadmiernych oczekiwań i szczegółowych planów. “Postrzegam tę podróż jako coś organicznego, - stwerdził - potężne doświadczenie składające się z wielu różnych połączonych ze sobą aspektów.” Zobacz zdjęcia! Więcej zdjęć z podróży oraz relacji Gabriele na stronie www.slowing.co Tekst: Piotr Chmieliński Tłumaczenie z włoskiego: Andrea Chmielinski Bigazzi
Piaski Amazonki: "Wydaje nam się, że problem nas nie dotyczy, bo jesteśmy daleko, ale to nieprawda"
Tropikalna puszcza w dorzeczu Amazonki jest kluczowym elementem światowego ekosystemu. Tymczasem dwie susze stulecia w ostatnim dziesięcioleciu zniszczyły już około jednej trzeciej tego obszaru
Tysiące martwych ryb pokrytych robakami unoszą się w wąskim nurcie rzeki. Wokół roznosi się potworny smród gnijących zwierząt i roślin, a brudna woda faluje monotonnie przy brzegu, który niegdyś był środkiem koryta największej rzeki świata – Amazonki. Podróż w kierunku Lago Rei, jednego z obszarów najbardziej dotkniętych przez suszę stulecia w 2005 r., przypomina wędrówkę przez cmentarzysko. Ten teren zamieszkuje około 2,5 mln gatunków owadów i zwierząt. A raczej zamieszkiwało: kolejna susza stulecia przyszła zaledwie 6 lat później, a teren Lago Rei rozciągający się na 12 tys. ha i zasilający ponad 40 mniejszych jezior znowu prawie zupełnie wysechł, przynosząc tragiczne konsekwencje dla środowiska. – Miejscami Amazonka wyglądała raczej jak Sahara – opowiada fotograf Daniel Beltrá, który w 2005 r. dokumentował tragiczne skutki suszy. – Jeździłem na tamte tereny wielokrotnie, ale czegoś takiego na pewno się nie spodziewałem. Susza w największej rzece świata – to przerażające. ​ Puszcza amazońska rozciąga się na obszarze 7 mln km2 i jest największym lasem tropikalnym na ziemi. Miliony drzew, które wchłaniają masy dwutlenku węgla z atmosfery, mają wpływ na klimat na całej planecie. W niedostępnej gęstwinie żyje prawie jedna trzecia gatunków zwierząt i roślin: to teren o największej bioróżnorodności na świecie. Puszcza to również dom dla setek odizolowanych od siebie rdzennych społeczności, których życie jest uzależnione od dóbr pozyskiwanych z lasu. – Ludzie są bardzo zaniepokojeni – opowiada Daniel Beltrá. – Wraz z rzeką znikają łowiska, zamiera handel, usycha roślinność. W czasie suszy po prostu brakuje żywności. A gdy nadchodzi pora deszczowa, opady są ekstremalne i mieszkańcy muszą się zmagać ze skutkami powodzi. Równowaga lasów tropikalnych została poważnie zachwiana. W ciągu ostatnich dziesięcioleci z powodu globalnego ocieplenia i systematycznej wycinki lasów katastrofalne w skutkach susze zdarzają się coraz częściej, a ich konsekwencje mogą być odczuwalne we wszystkich zakątkach planety. – Wydaje nam się, że problem nas nie dotyczy, bo jesteśmy daleko, ale to nieprawda – mówi Daniel Beltrá. – Wszystkie działania w obrębie ekosystemu są ze sobą powiązane: wycinanie lasów z huraganem Sandy, a susza w dorzeczu Amazonki z topniejącymi lodowcami. Mam nadzieję, że moje zdjęcia robione z powietrza ukazują skalę problemu i będą inspirować do działania. Wszyscy jesteśmy odpowiedzialni za naszą przyszłość. A nie wygląda ona dobrze. Najwyższy czas, żeby zacząć poważnie o tym myśleć. I działać. Zanim będzie za późno. Warto wiedzieć: Daniel Beltrá – z wykształcenia biolog i technik leśnictwa, z pasji i zawodu fotograf. Tematem przewodnim jego zdjęć jest piękno i kruchość natury, a misją – pokazanie skali przeobrażeń środowiska naturalnego spowodowanych działalnością człowieka. Seria zdjęć dokumentująca skutki suszy w Amazonii została wyróżniona III miejscem w kategorii „Przyroda” w konkursie World Press Photo w 2006 r. Wiktoria Michalkiewicz
Podróż za jeden uśmiech - jak zwiedzać świat nie bankrutując?
Martwią mnie maile od młodych ludzi, którzy pytają, skąd wziąć pieniądze na wyprawę. Niekiedy proszą wprost, by im załatwić sponsora. A gdy odpowiadam, by pojechali do Londynu popracować przy zmywaniu garów, a po dwóch miesiącach stać ich będzie na egzotyczną wyprawę, słyszę: Eee... szkoda wakacji. Mnie nie było szkoda.
Moja pierwsza wyprawa do Meksyku: ląduję w stolicy, mam 5 kg bagażu i 20 dolarów w kieszeni. Co teraz? Miasto leży w górach – nocą zimno, a mnie nie stać na hotel. Ale to wiedziałem jeszcze przed przylotem i miałem przygotowany plan: „Coś się zorganizuje”. A gdyby niczego się nie zorganizowało, miałem też plan B: „Jakoś to będzie”. Pierwszego dnia wieczorem, kiedy zaczęło się robić wyraźnie chłodno, błąkałem się po centrum. W końcu znalazłem miejsce, gdzie układali się na noc podobni do mnie bezdomni przybysze – rodzaj noclegowni, a konkretnie kratki wentylacyjne od metra. Wieje z nich ciepło i jest całkiem przyjemnie, chociaż trochę ciasno – takich jak ja było tam kilkanaście osób. A ja jedyny biały, więc od razu wzbudziłem zainteresowanie. Stali „mieszkańcy” kratki chętnie zrobili dla mnie miejsce. Oni tam nie mają telewizji, więc robiłem za telenowelę zastępczą – przez pół nocy opowiadałem o świecie, o Polsce, a oni ochoczo słuchali, poprawiali moją kulawą wówczas hiszpańszczyznę i uczyli mnie nowych słówek. Następnego dnia rano moi nowi przyjaciele znaleźli mi pierwszą pracę, która polegała na ochotniczym udzielaniu pomocy zbłąkanym turystom. Poznałem dość szybko plac Centralny i okolice. Amigos z kratki od metra pokazali mi kilka ciekawostek w bocznych zaułkach, do których nie wprowadza się normalnych wycieczek. Tylne drzwi do katedry, które pozwalają wyminąć ludzki zator w drzwiach głównych, dużo tańszy kiosk z pamiątkami, czysty przytulny comedor, gdzie serwuje się regionalne dania z południa Meksyku... takie rzeczy. Pierwszego dnia zarobiłem 20 dolarów, a po tygodniu miałem dość kapitału, by wyruszyć na karaibskie plaże Jukatanu. Zmieniałem ciężarówki, furmanki, okazje. Czasami wysiadałem gdzieś w szczerym polu i natykałem się na takie oto obrazki: bosy chłop w kusych portkach i ogromnym sombrero z żoną i dzieciakiem sieją kukurydzę. Ojciec idzie przodem, w rękach trzyma zaostrzony kołek i tym kołkiem robi dziury w ziemi. Miarowo, do rytmu: krok-buch-dziura, krok-buch-dziura... Za nim matka, z torbą pełną kukurydzianych nasion, wrzuca w każdą dziurę po trzy ziarenka: jedno w darze dla Matki-Ziemi, drugie, żeby z niego wyrosła kukurydza, a trzecie... tak na wszelki wypadek. Wrzuca te ziarenka miarowo, do rytmu: krok-ziarenka-w dziurę, krok-ziarenka-w dziurę... Na końcu synek zadeptuje piętą dziurę z trzema ziarenkami kukurydzy. Miarowo, do rytmu: krok-piętą-w ziemię, krok-piętą-w ziemię... – Panie!!! – wołam. – Macie więcej dzieci? – W chałupie. – To zawołajcie dwójkę. Pomogę wam. I potem sialiśmy kukurydzę – ja szedłem przodem i uderzałem w ziemię moim kołkiem, robiąc dziury. Za mną najstarsza córka gospodarza wrzucała w ziemię po trzy ziarenka, a na końcu biegł mały chłopiec i zadeptywał siew. Pracowałem tak kilka dni. Za wikt i opierunek, za możliwość nocowania pod ich dachem, za okazję oglądania od środka, jak wygląda prawdziwe życie w meksykańskim pueblu, za darmową naukę języka i obyczajów. Co rano po skromnym śniadaniu ruszaliśmy do roboty w grupach chłop-baba-dziecko i do rytmu sialiśmy: krok-buch-dziura, krok-ziarnka-w dziurę, krok-piętą-w ziemię... Podobnych „podróży za jeden uśmiech” odbyłem kilkanaście. Sypiałem darmo – na plażach pod palmami i rozgwieżdżonym niebem. Pracowałem jako tragarz portowy, cieśla w hacjendzie, pomocnik rybaka, barman, marynarz na statku pływającym po Amazonce... I wiem z osobistego doświadczenia, że podróżowanie jest możliwe bez pieniędzy i bagażu – wystarczy szczypta fantazji. Uśmiechami często załatwisz transport i noclegi. Pomysłowość skutecznie zastąpi pieniądze. A egzotyczne podróże wcale nie wymagają sponsora.
Morderstwo na Amazonce. Podróżniczka zabita przez bandytów
Podróżniczka jeszcze niedawno meldowała się z wyprawy, nic nie wskazywało na zbliżającą się tragedię.
13 września Emma Kelty, Brytyjka samotnie płynąca kajakiem po Amazonce, opublikowała ostatni post na swoim facebookowym profilu. Pisała o poznaniu trzech sympatycznych tubylców i dwóch kociakach bawiących się i śpiących tuż obok jej namiotu, co było miłą odmianą po wcześniejszym spotkaniu z trzydziestoma uzbrojonymi mężczyznami w łodziach motorowych. Spotkania budzącego już nie tyle strach, co przerażenie, podsycane złą sławą tego rejonu Amazonii i Brazylii. „Wszystko dobrze”, napisała 12 września wieczorem. Następnego dnia około 8 wieczorem została zamordowana. Prawdopodobny przebieg zdarzeń Do tragedii doszło nieopodal miejscowości Coari, na Ilha Grande da Botija, wyspie leżącej na Solimoes (nazwa, którą Brazylijcycy używają w odniesieniu do fragmentu Amazonki pomiędzy Tabatingą a Manaus). Jak donosi „The Sun” Emma padła ofiarą siedmioosobowego gangu dilerów narkotykowych. Bandyci ostrzelali namiot kajakarki. Potem przetransportowali łodzią jej ciało około 100 metrów od brzegu i wrzucili do rzeki. Według wszelkich podejrzeń kobieta wtedy jeszcze żyła. Z namiotu zrabowali urządzenia elektroniczne, jak dron, tablet, kamera, aparat fotograficzny. Następnego dnia próbowali sprzedać je w Coari i Lauro Sodre. Brazylijska policja ujęła trzech spośród siedmiu bandytów. Członkowie gangu to młodzi ludzie, liczący sobie po dwadzieścia kilka lat oraz dwóch siedemnastolatków. To właśnie oni zostali aresztowani. Zatrzymani przyznali się do udziału w zbrodni, ale o zabicie podróżniczki oskarżają swoich towarzyszy ukrywających się w dżungli. Ciało Emmy jak dotąd nie zostało znalezione. Policja natknęła się jedynie na kajak, którego napastnikom nie udało się zatopić. Akcja poszukiwawcza nadal trwa. Samotna wyprawa Emmy Emma Kelty, dyrektorka szkoły z londyńskiej dzielnicy Finchley, postawiła sobie za cel samotne podróżowanie. Samotnie wędrowała na nartach do Bieguna Południowego, samotnie chciała przepłynąć Amazonkę. Kiedy po raz pierwszy skontaktowała się ze mną, by skonsultować kilka nurtujących ją kwestii, była przekonana do odbycia wyprawy solo czyli bez żadnego towarzystwa, bez żadnego wsparcia z zewnątrz i nawet bez schodzenia na ląd. Konfrontacja z moją i innych podróżników opinią, wiedzą i doświadczeniami o warunkach i charakterystyce rzeki zmusiła ją do weryfikacji planów. Nie sposób do małego kajaka spakować dobytek i żywność na kilka miesięcy, nie sposób mieszkać w nim dzień i noc przez cały czas trwania podróży, nie sposób.... wiele było tych wyliczeń. „Brak wsparcia i brak asysty są nierealne dla tej rzeki/podróży – napisała w jednym z e-maili. – Spróbuję jednak podjąć to wyzwanie i tam, gdzie to możliwe płynąć zupełnie sama.” „Płynąć zupełnie sama” w planach Emmy oznaczało podjęcie ryzyka pokonania samotnie, bez przewodnika czy opiekuna najbardziej niebezpiecznych stref w dorzeczu Amazonki. I nie chodziło o zagrożenia ze strony przyrody, ale ze strony ludzi zaangażowanych w kwitnący w tym rejonie świata proceder narkotykowy. Bandyci i piraci amazońscy Trasa spływu Amazonką od jej stałego źródła w jeziorku Ticlla Cocha na rzece Apurimac lub sezonowego w rzece Mantaro do ujścia w Atlantyku, wiedzie przez dwie niezwykle niebezpieczne strefy kontrolowane przez bandyckie grupy parające się handlem kokainą i przemytem. I atakowaniem podróżników, czasem tragicznym w skutkach. Choć zdecydowana większość mieszkańców tych terenów nastawiona jest do przyjezdnych przyjaźnie i serdecznie, służy pomocą i gościnnością, to rejony te niezmiennie owiane są złą sławą, którą „zawdzięczają” agresywnym działaniom karteli narkotykowych. W pierwszej kolejności wpływa się do tzw. Czerwonej Strefy, obszaru na terytorium Peru zamieszkanego przez plemiona Indian Ashaninka. To właśnie tam, nieopodal miejscowości Tahurapa w 2011 roku zamordowane zostało małżeństwo polskich kajakarzy, Celina Mróz i Jarosław Frąckiewicz. Z uwagi na małe doświadczenie Emmy w pływaniu kajakiem po rzekach górskich zaproponowałem jej, by swoją podróż rozpoczęła na rzece Marañon, jednym z początkowych dopływów Amazonki, w przeszłości uznawanym za jej źródło. Na tym odcinku zdecydowała się na skorzystanie z pomoc obeznanych w rwących andyjskich bystrzach pływaków, którzy z pontonu i kajaków wspierali ją w technicznie trudnych do pokonania miejscach. Ale co istotne, płynąc Marañonem ominęła Czerwoną Strefę. Niestety, kolejnej niebezpiecznej strefy, ciągnącej się od Tefe do okolic Manaus w Brazylii ominąć już nie mogła. Ten obszar słynie z grasujących na Amazonce piratów. Oczywiście piratów na miarę dwudziestego pierwszego wieku – wyposażonych w szybkie, nowoczesne łodzie, broń, systemy łączności, nawigacji i namierzania potencjalnych ofiar. Podróżujący w 2015 roku rowerami amazońskimi po rzece bracia Dawid Andres i Hubert Kisiński zetknęli się z trzema takimi grupami. Mieli dużo szczęścia wychodząc bez szwanku z tych spotkań. Emmie tego szczęścia zabrakło. Na koniec, jeszcze raz powróćmy na profil Emmy na facebooku, gdzie jej rodzeństwo: Piers, Giles i Tash pisze: „Emma była aktywną i zdeterminowaną siostrą, która stawiała sobie wyzwania, ostatnio poprzez przygody na Pacific Coast Trail, jak i Biegunie Południowym i na Amazonce. W świecie, który w dzisiejszych czasach staje się coraz mniejszy, tkwiący w naszej siostrze eksplorator szukał sposobów, by udowodnić, że wyzwania są osiągalne.” Emma Tamsin Kelty niestety nie osiągnęła celu swojej ostatniej wyprawy – nie stała się pierwszą kobietą, która samotnie przepłynęła Amazonkę ani jedną z niewielu, które ją pokonały. Ale był to to cel niebagatelny, niezwykle trudny, wyczerpujący i niebezpieczny. Ryzykowny dla każdego podróżnika, a z różnych względów dla samotnej kobiety w szczególności. Piotr Chmieliński
Przebyli całą Amazonkę na rowerach: pokonali góry, przeciwności losu, wyzwania przyrody, a nawet spotkali piratów. Spotkaj się z nimi
Dwaj młodzi mężczyźni rzucili wyzwanie Królowej Rzek - i nie dość, że wyszli z tego cało, to na dodatek pojawią się na naszym Festiwalu Podróżników, by opowiedzieć wam o swoich przygodach!
Historia tej wyprawy zaczęła się w położonej na Pacyfikiem Camanie w Peru. Zaraz potem bracia wjechali w wysokie Andy. Nad ukrytym na ponad pięciu tysiącach metrów nad poziomem morza jeziorkiem Ticlla Cocha, będącym stałym źródłem Amazonki zaczęli swoją przygodę z największą rzeką świata. Jadąc, pchając, dźwigając rowery na plecach i płynąc nimi przemierzyli wszerz kontynent południowoamerykański. Przez góry i dżunglę, wiry i wielkie fale, spotykając gangsterów, piratów, ale głównie przyjaciół, zmierzyli się z potęgą Amazonki - czasem spokojnej, czasem rozszalałej od wiatrów i sztormów. Na koniec dotarli do jej ujścia w Atlantyku w brazylijskiej Alegrii, gdzie historia jak w hollywódzkim filmie kończy się napisem THE END (wykaligrafowanym na plecach bohaterów). Przypadkowo wyprawa zbiegła się z 30-leciem innej równie brawurowej eskapady, kiedy Piotr Chmieliński przepłynął rzekę kajakiem. Jego wyczyn, oraz odkrycie przez wyprawę źródeł rzeki, zostały wpisane do Księgi Rekordów Guinessa oraz opisane przez National Geographic. Sam Chmieliński przez cały czas trwania wyprawy Andresa i Kisińskiego był z nimi w kontakcie, pomagał w ustalaniu trasy, relacjonował, dzieląc się z naszą redakcją kolejnymi doniesieniami. Przygodę śmiałków opisał w książce "Rowerem po Amazonce". Zapraszamy na Festiwal Podróżników, gdzie będziecie mogli spotkać ich i posłuchać opowieści! Poznajcie Dawida Andresa i Huberta Kisińskiego! View oEmbed on the source website
Dawid Andres i Hubert Kisiński z nagrodą w Gdyni. Kolos dla rowerzystów z Amazonki
Dwaj podróżnicy, których losy z wypiekami śledzilismy przez pół roku zostali nagrodzeni prestiżowym wyróżnieniem.
Przez ostatnie sześć miesięcy na łamach national-geographic.pl razem z braćmi Dawidem Andresem i Hubertem Kisińskim podróżowaliśmy po Amazonce, startując znad Pacyfiku, by dotrzeć do stałego źródła rzeki w jeziorze Ticlla Cocha wysoko w Andach, gdzie zaczęła się amazońska wyprawa, a potem po pokonaniu ponad 8 tysięcy kilometrów znaleźć się na brazylijskiej plaży nad Atlantykiem. Wydawało się, że dotarcie do celu u ujścia Amazonki w oceanie jest już wystarczającą nagrodą dla rowerzystów. W Gdyni uhonorowano ich osiągnięcie jeszcze inną, symboliczną i wielce znaczącą nagrodą. Z Amazonki do Gdyni Zarośnięci i w kaloszach, a więc w konwencji ostatnich sześciu miesięcy spędzonych na Amazonce, bracia Dawid Andres i Hubert Kisiński wkroczyli w niedzielę na scenę gdyńskiej Areny, by odebrać KOLOSA 2015 w kategorii „Wyczyn”. Kompletnie zaskoczeni przyznaną nagrodą, swoją wzruszającą reakcją doprowadzili do łez niemal połowę audytorium. Można powiedzieć, że rzutem na taśmę zakwalifikowali się do udziału w programie 18. Ogólnopolskiego Spotkania Podróżników, Żeglarzy i Alpinistów KOLOSY 2015. Niemal prosto znad Amazonki dotarli do Gdyni, stąd ich dość oryginalny wizerunek prezentujący, z jednej strony codzienny wygląd w dżungli, z drugiej - symbolizujący, że ciągle bardziej są na wyprawie niż w rzeczywistości. Na przywyknięcie do codzienności jeszcze nie było czasu. Na początku marca właśnie dotarli do Atlantyku, celu półrocznej ekspedycji, a już tydzień później stanęli przed kilkutysięczną publicznością, by opowiedzieć o swoich przeżyciach i doświadczeniach. I pokazać rower amazoński, jeden z tych, którym podróżowali wzdłuż i po największej rzece świata. - Widok tak ogromnej publiczności okazał się wyzwaniem większym niż spotkanie z piratami na Amazonce – opowiadali bracia, którym zdenerwowanie na scenie odebrało w czasie występu nieco normalnej dla nich spontaniczności i dowcipu. Tym bardziej zaskoczył ich werdykt Kapituły Kolosów 2015, która uznała ich osiągnięcie - pokonanie o własnych siłach drogą lądową wzdłuż i drogą wodną po Amazonce, od źródeł rzeki do ujścia w Atlantyku, w sposób ciągły i na każdym etapie zgodnie z kierunkiem jej nurtu – za najciekawszy wyczyn tegorocznej edycji konkursu. - Jeszcze nie tak dawno nie wiedziałem, co to są Kolosy, a dziś takie wyróżnienie! – mówi rozradowany Dawid Andres – Kiedy wyruszaliśmy w podróż po Amazonce nie braliśmy pod uwagę żadnych rekordów, nagród, konkursów. Jechaliśmy, żeby samym sobie udowodnić, że damy radę. Po zgłoszeniu się do Kolosów, oczywiście marzyliśmy o zwycięstwie, ale bardzo po cichutku. I marzenie się spełniło. - Kolos będzie mi już zawsze przypominał o tym, co daje siłę do realizowania nawet najtrudniejszego celu: konsekwencja, determinacja, braterska więź i poczucie - nawet na odległość – bliskości ze strony rodziny i przyjaciół – dodaje równie szczęśliwy Hubert. Piotr Chmieliński Trwa głosowanie w plebiscycie nagród Travelery 2016! Zobacz filmy, poznaj podróżników, wybierz najciekawszą podróż i zagłosuj! View oEmbed on the source website
Gdy zobaczysz światło - tnij maczetą! Podsumowanie wyprawy "Rowerem po Amazonce"
To już dwunaste spotkanie z podróżnikami przemierzającymi Amazonkę rowerami. Dawid Andres i Hubert Kisiński niedawno dotarli do celu, czas na podsumowania.
Słońce powoli zniża się i za chwilę dotknie horyzontu na linii styku nieba z oceanem, wyznaczającej granicę pomiędzy teraźniejszością a przyszłością, pomiędzy byciem “tu i teraz” a “tam i wkrótce”. TU oznacza wielką przygodę na Amazonce, TAM - to też przygoda, którą będzie cała reszta życia. Atlantycka plaża na wybrzeżu brazylijskim, na której siedzą Dawid Andres i Hubert Kisiński z napisami THE END ciągle zdobiącymi ich plecy, nastraja braci nostalgicznie i filozoficznie. Osiągnięcie celu, do którego dążyli przez ostatnie pół roku każe im myśleć, że tu właśnie coś się kończy i coś się zaczyna. Wspomnienia i plany, jedno i drugie budzi ekscytację. To zacznijmy od wspomnień… Czy ten rower da radę na Amazonce? - Właściwie to przez ostatni tydzień ciągle mówimy o tym, co nam się przydarzyło w czasie wyprawy rowerowej po Amazonce – stwierdza Dawid, inicjator ekspedycji, której pomysł narodził się pod wpływem lektur książek podróżniczych i nieodpartej potrzeby przeżycia niezwykłej przygody. – Myślę, że już zawsze, tak jak Ty Piotr, będę żył Amazonką. Dawid przez dwa lata przygotowywał się do wyjazdu na największą rzekę świata. Chłonął wszelkie informacje jak gąbka: o źródłach, o górskich bystrzach, o ludziach, o piratach, o kanałach, o dżungli. Długo zastanawiał się, w jaki sposób odbyć podróż po Amazonce i którędy. Zbierał mapy, czytał i planował trasę, kontaktując się z tymi, którzy już tu byli: ze mną, z Westem Hansenem z wyprawy “The Amazon Express”, z Rafałem Kośnikiem, z Jackiem Klisowskim. - Przez dwa miesiące przed wyjazdem strasznie się gryzłem, że to niebezpiecznie, ryzykowne, nieodpowiedzialne – wspomina Dawid. - Ale coś wewnątrz mnie mówiło “musisz to zrobić”. Z jednej strony myślałem sobie, że tak niewielu ludziom udało się pokonać Amazonkę, więc czy ja dam radę, a z drugiej – skoro ktoś jednak tego dokonał, to dlaczego ja mam tego nie zrobić? Pewne wątpliwości, co do przebiegu podróży budził dodatkowo środek transportu wymyślony przez tego 40-letniego gorzowianina, obecnie mieszkańca Arizony. Rower amazoński, który spełniał podwójną funkcję adekwatną do koncepcji wyprawy – po drodze jeździł na kołach, a na wodzie płynął dzięki przymocowanym do ramy pontonowym płozom – miał zadebiutować nie gdzie indziej, ale właśnie na Amazonce. - Pamiętam, jak mnie zapytałeś, czy rower na pewno wytrzyma na wodach Amazonki. Myślałem sobie wtedy, ale dlaczego Ty tak ciągle o to pytasz, przecież siądę sobie na siodełku, będę pedałował i tyle. Wielkie rzeczy. A potem zrozumiałem, że Ty naprawdę wiedziałeś, dlaczego pytasz o wytrzymałość roweru. Nie wyobrażałem sobie takich fal na rzece – śmieje się Dawid, przypominając sobie nasze pierwsze rozmowy i moje wątpliwości. To co najtrudniejsze, to co najfajniejsze Przypomnijmy, bracia wyruszyli w podróż we wrześniu 2015 roku. Wystartowali z miejscowości Camana nad Pacyfikiem. Wkrótce zaczęli wspinaczkę po górskich drogach w wysokich Andach, by dotrzeć do jeziora Ticlla Cocha, gdzie zlokalizowane jest źródło Amazonki. Właśnie tu, kąpielą na wysokości 5142 metrów na poziomem morza zainaugurowali swoją ekspedycję wzdłuż i po królowej rzek. - Górski odcinek był jednym z najtrudniejszych – opowiada Hubert. – Wysokość dawała się we znaki, zwłaszcza przy ciągłych jej zmianach – raz cztery i pół tysiąca metrów, raz dwieście, raz cztery tysiące i raz pięćset. Ale za to widoki były cudowne! Ciągle mam je przed oczami, choć to było tyle miesięcy temu i tyle tysięcy kilometrów stąd. Obaj rowerzyści nie mogli się nadziwić, jak z chorobą wysokościową radził sobie ich przyjaciel Dominik Dąbrowski, który towarzyszył im w podróży przez prawie dwa tygodnie. Ledwo przyleciał z Polski, zaraz wskoczył na dodatkowo zakupiony rower i przepedałował kawał drogi po andyjskich wzniesieniach. “Zipiał ciężko” co prawda, ale się nie poddał, jak przystało nawet na chwilowego uczestnika wyprawy. Gapowaci piraci - Dawid, a pamiętasz tych gangsterów na terenach Ashaninka? – na wspomnienie ciapowatych bandytów Hubert się uśmiecha. – Jak oni nieporadnie wyglądali zbierając się z ziemi, kiedy się wywrócili z tymi swoimi motorami. Aż żal było patrzeć. W Atalaya bracia zwodowali swoje rowery i rozpoczęli najprzyjemniejszą część podróży. Pierwsze kilometry na rzece spędzili wylegując się na stanowiących rodzaj podestu deskach przymocowanych do płóz. Woda sama niosła ich pojazdy, pozwalając podróżnikom a to na drzemkę, a to na kąpiel, a to na kontemplowanie, jak wspaniale i bez wysiłku pływa się po Amazonce. Do czasu. Na Ukajali – gdzie słuchali “gadających” ryb i ścigali się z delfinami - trzeba było już trochę popracować, pedałując. No i zaczęły się problemy z napędami, których tendencja do psucia się spędzała sen z powiek Dawidowi, a Hubertowi “brylantowej rączce” zapewniała dodatkowe zajęcie – naprawianie, modernizowanie, poprawianie, demontowanie, montowanie i tak raz po raz. Za Iquitos rowerzyści wpłynęli na szybką wodę, dzięki czemu, co odnotowywali z dumą i radością, osiągali średnią prędkość 10-14 km/godz. Zaczęli już sądzić, że w takim tempie, dotrą do oceanu znacznie wcześniej niż sądzili. Dlatego zdecydowali się zostać w Tabatinga na granicy perywiańsko-brazylijskiej nieco dłużej, na święta. Tu spotkali najfajniejszych ludzi spośród licznego grona przyjaznych im osób – kolumbijską rodzinę, która na czas Bożego Narodzenia “zaadoptowała” dwóch Polaków podróżujących dziwnymi pojazdami po Amazonce. Fajni dla braci okazali się nawet piraci grasujący pomiędzy Tefe a Manaus. Co prawda, trzecie spotkanie z bandą rzezimieszków było dość stresujące i “wykańczające psychicznie”, ale zakończyło się szczęśliwie, bo po czterogodzinnym krążeniu wokół rowerzystów, dali im spokój i pozwolili odpłynąć. Poczucie odpoweidzialności i gościnność Gościnność oraz przyjazne, ciepłe kontakty z miejscowymi to szczególnie cenne doświadczenia rowerzystów, którzy dzięki temu mieli okazję poznać życie, zwyczaje, kulturę mieszkańców dorzecza Amazonki. - Ogromne wrażenie zrobiły na mnie dzieci spotykane w wioskach, w których nocowaliśmy – wspomina Dawid. - Wydają się dużo dojrzalsze, bardziej samodzielne i świetnie radzą sobie w różnych sytuacjach. Zapamiętałem zwłaszcza Arexa, 10-latka, a więc chłopca w wieku mojego syna, którego spotkaliśmy w wiosce nieopadal Coari. Rozrzewniło mnie, gdy zobaczyłem, jak wcześnie rano w deszczu wypływa łódką na rzekę złowić ryby na śniadanie dla swojego rodzeństwa. To poczucie odpowiedzialności zrobiło na mnie ogromne wrażenie. Sztormy, wiatry, wichury O ile początek wyprawy nastręczał trudności, o tyle końcowy etap dał się rowerzystom solidnie w kość, choć w zgoła odmiennych warunkach. - Od Santarem przez miesiąc toczyliśmy walkę z rzeką – opowiada Dawid. - Ja nie sądziłem, że będą takie wielkie fale, że będzie nami tak szarpać. - I że będą pływy, które tak Cię denerwowały – dodaje Hubert. Sztorm i wiatr, chwila spokoju i znowu wichura tworząca na rzece fale, jak na oceanie. I tak dzień w dzień. Do tego przypływy i odpływy, które komplikowały podróż, zwłaszcza w kanałach, gdzie zdarzało się, że rzeka zmieniała w nieprzewidywalny sposób kierunek nurtu. - Miałem chwile słabości - przyznaje Dawid. Amazoński trójkąt bermudzki Jeśli braciom wydawało się, że poruszanie się drogą lądową będzie łatwiejsze, to dżunga szybko zweryfikowała ich przypuszczenia. Dlaczego? Bo droga, która była widoczna na mapie, dawno zarosła gęstą tropikalną roślinnością, zalana wodą, która raz po raz zmieniała się w błotniste grzęzawisko. Przedzieranie się na rowerach przez ten teren było wykańczające. A w przypadku braci, można powiedzieć, że potrójnie wykańczające, bo zakręcili trzy pętle w tym “amazońskim trójkącie bermudzkim” dążąc do zachowania idei ciągłości podróży w jednym kierunku i o własnych siłach. Droga z Belem nad Atlantyk miała być dwustukilometrowym spacerkiem, łatwizną pokonaną ot tak, pstryk i już! Kolejne złudne wrażenie. Część tej trasy stanowiła znowu dżungla, przez którą przedzieranie się nie było wcale taką gratką. Za to potem… Potem oczom braci ukazał się widok długo wyczekiwany i wymarzony – Atlantyk. - To było najwspanialsze wskoczyć do ciepłego oceanu, zagarniać wodę rękami nie tyle płynąc w tym oceanie, co dotykając go. W końcu osiągnęliśmy cel naszej podróży – mówi z rozrzewnieniem Hubert. Lekcje amazońskie Pół roku na Amazonce to wystarczająco dużo czasu, by sporo dowiedzieć się o samej rzece, o ludziach mieszkających w jej dorzeczu i o sobie samych. - Trzeba przyznać, że nabraliśmy krzepy fizycznej i psychicznej – mówi Dawid. – Amazonka stopniowo przygotowywała nas na coraz większe trudności. Gdyby to co działo się na końcu, miało zdarzyć się na początku, to chyba nie dalibyśmy rady. – dodaje ze śmiechem. Gdy było szczególnie ciężko myślał o bohaterach książek o okresie w historii, którym szczególnie się interesuje, łagrach i niemieckich obozach koncentracyjnych. Postawa ludzi, którzy przeszli gehennę, jak jego ulubiony autor Stanisław Grzesiuk, inspiruje go i każe spojrzeć na własne problemy z innej perspektywy. - To co przeszli ci ludzie czyni ich prawdziwymi twardzielami. Nieraz na wyprawie powtarzałem sobie i Hubertowi, człowieku, na co ty narzekasz. Ludzie przeżyli katorgę, spędzili w łagrach wiele lat i dali radę, żyli, byli szczęśliwi, a ty płyniesz Amazonką, którą sam sobie wybrałeś i jest świetnie. To mnie podbudowywało. Różni, a jednak podobni do siebie, jednakowo zdeterminowani i uparci, bracia przyznają, że jeden bez drugiego nie zrealizowałby tej wyprawy. Wspieranie się i uzupełnianie nawzajem nie tylko umiejętnościami, ale osobowością i siłą charakteru stały się najlepszym odzwierciedleniem mocy braterskiej więzi. Kuracja amazońska pozwoliła mi spojrzeć na siebie z boku - Cieszę się, że pojechałem na tę wyprawę razem z Hubertem – podkreśla Dawid. – Nie tylko potrafił wszystko naprawić i gotować posiłki, ale tonował nierzadko moją niecierpliwość i czarne myśli. A poza tym Hubert znowu jest sobą. Jest wesołym, otwartym, ciepłym młodym mężczyzną, takim jakim był zanim dopadły go problemy narkotykowe. Wyprawa po Amazonce stała się dla niego sposobem na ratowanie samego siebie, ucieczką od uzależnienia, które nim owładnęło. - Kuracja amazońska pozwoliła mi spojrzeć na siebie z boku, z pewnej perspektywy, pozwoliła mi dojść do siebie. To dojście do siebie, żebym zaczął normalnie i racjonalnie myśleć zajęło mi wiele miesięcy Dopiero teraz jestem w stanie zrozumieć i ocenić skalę problemu, w którym tkwiłem. Amazonka na zawsze pozostawi swoistą rysę w moim życiu, doświadczenie, które uczy, pokazuje coś nowego, coś dobrego. Co było trudniej pokonać, Amazonkę czy narkotyki? Zdecydowanie to drugie. Na Amazonce możesz wezwać pomoc, gdy dzieje się źle, w uzależnieniu musisz poradzić sobie sam, albo toniesz. Na Amazonce Hubert odzyskał przede wszystkim wiarę w swoją siłę i swoje możliwości. Poczuł, że znowu potrafi z uporem i konsekwencją dążyć do celu. - Gdy błądziliśmy w dżungli, w ciemnościach, w gęstwinie, przez którą słońce nie było w stanie się przedrzeć potrafiłem dostrzec światło. I wtedy z jeszcze większą zapalczywością ciąłem maczetą zarośla i … faktycznie znajdowałem światło i wyjście – opowiada o swoich, po trosze metafizycznych, doświadczeniach. Witajcie w domu Mieszkanie rodziców Dawida i Huberta w gorzowskim Zawarciu przepełniają zapachy smażonych kotletów schabowych, kapusty i jeszcze kilku dań. Mama, Bożena Kisińska, przygotowuje na powitanie synów typowo polski obiad. - Pewnie stęsknili się za domowym, swojskim jedzeniem – mówi, a w jej głosie słychać ekscytację połączoną ze wzruszeniem. Chłopaki powinni być w domu za jakieś półtorej godziny, wracają cali i zdrowi, co za ulga. – Jeszcze ogórki kiszone, może będą mieli na nie ochotę – woła do męża. Pan Zdzisław, podobnie jak żona, ogromnie dumny z osiągnięcia synów, jest przy tym niepocieszony, że nie mógł pojechać po Dawida i Huberta na lotnisko – ospa uziemiła go w domu na dobre dwa tygodnie. To pech! Z pokoju obok po raz niewiadomo który dobiega dziecięce wołanie: Kiedy tata przyjedzie?! Dawidek i Filipek, synowie Huberta od rana zajmują strategiczne miejsca przy oknie. Z przerwami na sprzątanie pokoju, “bo musi być czysto na powitanie taty”. Czas dłuży się niemiłosiernie, żadna zabawa nie wciąga chłopców. No to jeszcze raz: Kiedy tata przyjedzie? Dzwonek do drzwi. Tata przyjechał!!! I wujek Dawid!!! Dawid i Hubert nie mają za wiele czasu na odpoczynek. Już w sobotę, 12 marca będą w Gdyni na Kolosach - spotkaniu podróżników i eksploratorów, gdzie późnym wieczorem opowiedzą o swojej zakończonej kilka dni temu wyprawie po Amazonce. Przy okazji będzie również można zobaczyć rower amazoński, którym podróżowali po największej rzece świata. Zdobywcy Amazonki Dawid Andres i Hubert Kisiński zrealizowawszy cel swojej wyprawy wpisali się tym samym na listę osób które w sposób ciągły, w jednym kierunku i o własnych siłach pokonały Amazonkę od źródła do ujścia w Atantyku. Autor: Piotr Chmieliński
Udało się! Polscy podróżnicy przepłynęli Amazonkę na rowerach
Skokiem do wody bracia Dawid Andres i Hubert Kisiński uczcili – tak, to już pisałem pół roku temu – ale tym razem uczcili swoje pożegnanie z Amazonką. Kąpiel odbyła się w Atlantyku, do którego dotarli 4 marca 2016 roku w samo południe czasu lokalnego (godzina 16 czasu warszawskiego), kończąc w ten sposób trwającą od września wyprawę rowerami amazońskimi po największej rzece świata.
To jest ukoronowanie naszych starań i wysiłku, by zrealizować cel, jaki sobie postawiliśmy – mówi Dawid drżącym ze wzruszenia głosem. Spogląda przeciągle na roztaczającą się przed nimi wielką wodę bijącą falami o brzeg, wciąga głęboko powietrze chłonąc zapach oceanu, na ustach czuje słoną wilgość i ... jest szczęśliwy. Ostatni etap podróży bracia pokonali w 22 godziny. Wyjeżdżając z Belem sądzili, podobnie jak jeden z czytelników komentujący poprzedni artykuł o planowanym przejeździe nad ocean, że przed nimi “teraz to już spacerek te 200 km:)”. Jakież było ich zdziwienie, gdy droga asfaltowa, którą zmierzali nad Atlantyk zmieniła się w drogę szutrową, a potem wjechali w dżunglę. I tak kolejne 30 kilometrów przedzierali się przez zarośla tropikalnej roślinności, jak kilka dni temu. - Ale ciśnienie to nam wczoraj podniosłeś – żartowali siedząc już na plaży. Fakt to ja zaznaczyłem na ich lokalizatorze punkty trasy, którą mieli podróżować. – Wiedzieliśmy, że zrobiłeś to po to, żebyśmy tak szybko o dżungli nie zapomnieli i jeszcze trochę się pomęczyli. Ale co zrobić, klniemy na Ciebie i jedziemy dalej. Za to plażę na metę naszej wyprawy wybrałeś przepiękną. Plaża ze złoty piaskiem skąpana w słońcu, fale jak na Bałtyku, przyjemne ciepło – Atlantyk przywitał ich tak jak sobie to wymarzyli, co spotęgowało radość i ekscytację braci. - Najwspanialsza była kąpiel w oceanie. Woda była dużo cieplejsza niż w Pacyfiku, gdzie zaczynaliśmy wyprawę, i gorąca w porównaniu z jeziorkiem Ticlla Cocha, źródle Amazonki, gdzie zaczęła się nasza przygoda z tą niezwykłą rzeką - opowiadał Hubert z nieschodzącym z twarzy, jak stwierdził, uśmiechem od ucha do ucha. – Czuję się wyśmienicie! Siedząc na atlantyckiej plaży myślami biegną do swoich bliskich, którzy już niecierpliwie ich oczekują. - Pozdrowienia dla rodziców i moich małych (znaczy synków Dawidka i Filipka)! – krzyczy Hubert do telefonu. – I dla mojej ukochanej żony! – dodaje Dawid. Do zobaczenia wkrótce. Autor: Piotr Chmieliński
Belém, ale to jeszcze nie koniec. Relacja z wyprawy rowerem po Amazonce, część 10
To już dzięsiąta część serialu o wyprawie dwóch śmiałków rowerami po Amazonce! Jak zwykle przygód nie brakuje. A jeśli właśnie tutaj zaczynacie śledzenie tej wyprawy - na naszej stronie znajdziecie wszystkie poprzednie odcinki.
Wrzesień 2015. Peru. - Najważniejsze to dotrzeć do Belém – usłyszałem podczas jednej z pierwszych rozmów z braćmi Dawidem Andresem i Hubertem Kisińskim, gdy właśnie rozpoczynali swoją niezwykłą – rowerową – wyprawę po Amazonce. Mieli wtedy przed sobą ponad 7 tysięcy kilometrów do pokonania drogami lądowymi i wodnymi. 2 marca 2016. Brazylia. Triumfalny rzut kołami rowerowymi wysoko w górę, oznaczał to samo, co mój podrzut wiosłem 30 lat temu: Jesteśmy w Belém! Na środku rzeki na rowerzystów czekał już Igor Vianna w swoim charakterystycznym żółtym kajaku. Własnej produkcji zresztą. Od dawna obserwuje wyprawy amazońskie i chętnie wspiera eksploratorów “swojej” rzeki, takich jak Olek Doba czy West Hansen, w trakcie realizacji projektu “The Amazon Express”. Wyprawa braci też nie umknęła jego uwadze. Po kontakcie ze mną i otrzymaniu niezbędnych informacji, wypłynął Dawidowi i Hubertowi naprzeciw, a potem uroczyście doprowadził ich do Belém. Większość wypraw amazońskich właśnie tutaj ma swój finisz. Faktycznie jednak rzeka kończy swój bieg prawie 200 kilometrów dalej, wpływając szerokim lejem do Atlantyku. I tam dopiero nastąpi finał ekspedycji Dawida i Huberta - Belém stanowi niezwykle istotny, wręcz przełomowy punkt naszej podróży. Mówiąc o celu wyprawy, mówiliśmy najczęściej właśnie o Belém, głównym porcie u ujścia Amazonki. Niemniej naszą przygodę z największą rzeką świata od początku planowaliśmy zakończyć w miejscu jej połączenia się z oceanem, zachowując przy tym ciągłość trasy od Pacyfiku do Atlantyku. I właśnie dbałość o zachowanie ciągłości trasy wyprawy prowadzonej dodatkowo niezmiennie w jednym wyznaczonym kierunku zaprowadziła braci do “amazońskiego trójkąta bermudzkiego”, na odcinku pomiędzy Oeiras do Para a Belém, pokonywanym drogą lądową. Choć słowo “droga” w tym wypadku okazało się gigantycznym nieporozumieniem. Dość szybko Dawid i Hubert odkryli, że oznaczona na mapie google asfaltowa jezdnia nie była ani asfaltowa, ani nie była jezdnią. - Trzeba napisać do google, że jest zacofany. Mapa pokazuje jakąś drogę, która była tam 26 lat temu. Teraz nie ma żadnej drogi. – opowiadają bracia. Wiele by opowiadać o kręceniu się rowerzystów po dżungli. Płynąc łodzią i wpław oraz przedzierając się przez błoto i bagna, przez zarośnięte gęstą roślinnością tereny zatoczyli kilkudziesięciokilometrową pętlę, by o własnych siłach pokonać każdy metr trasy. I kiedy wydawało się, że mogą już ruszyć w dalszą podróż, zadziałał telefon, a ja wreszcie mogłem uświadomić ich, że faktycznie zrealizowali swoje zadanie, tyle że poruszając się w kierunku odwrotnym do właściwego. - Pomyślałem, że zaczynam cię nienawidzić, kiedy nam powiedziałeś, że wskazany byłby powrót znowu w górę rzeki i ponowne przejście przez dżunglę – przyznał ze śmiechem Dawid, kiedy rozmawialiśmy kilka dni później. Pomimo wycieńczenia i czarnej wizji błądzenia po labiryncie splątanej roślinności, nie mieli wątpliwości, że warto jeszcze trochę się wysilić, by zrealizować cel. No i poszło całkiem sprawnie Poprzednie doświadczenie pozwoliło im wykoncypować, że słupy elektryczne, które ustawiono tutaj dawno temu z zamiarem poprowadzenia linii energetycznej, mogą służyć za drogowskaz. I tylko mieszkańcy poczują się zawiedzeni, uznali bowiem, że ci dwaj na rowerach ciągle pytający o słupy energetyczne muszą być elektrykami, więc zapewne wkrótce w okolicy wreszcie rozbłyśnie długo wyczekiwane światło elektryczne…. Pętle zatoczone w środku dżungli okazały się być niezłą szkołą przetrwania, ale przede wszystkim dowodem determinacji braci, by zrealizować swój cel zgodnie z zasadami ciągłości trasy, zachowaniem jednego kierunku poruszania się i oczywiście o własnych siłach. - Żadna dżungla nam już nie straszna – stwierdza Hubert. – A wkrótce po wydostaniu się z dżungli tropikalnej wpłynęliśmy do dżungli miejskiej, metropolii przypominającej z daleka Manhattan. Oszołomienie to słowo chyba najlepiej opisujące stan emocjonalny Dawida i Huberta, gdy dotarli do Belém. Radość na myśl, że osiągnęli cel, który jeszcze nie tak dawno był niesamowicie odległy, a nawet wydawał się wręcz nieosiągalny, mieszała się z niedowierzaniem. “Jesteśmy w Belém! Jesteśmy w Belém!” – powtarzali sobie raz po raz. I do świadomości braci zaczęło docierać, że kres podróży jest już niemal na wyciągnięcie ręki. Dotarliśmy do brzegu, zatrzymaliśmy się na plaży i nagle poczułem łzy w oczach. To już prawie koniec wyprawy, najtrudniejsze za nami. Teraz tylko jakieś dwa-trzy dni jazdy w stronę miejscowości Gloria, by dokończyć dzieła i…. co ja będę teraz robił???? – w śmiechu Dawida wyczuwa się wzruszenie. Na plaży w Belém definitywnie zakończyła się wodna część ekspedycji. Hubert uczcił ten fakt ostatnim posiłkiem spożytym na swoim rowerze amazońskim – konserwą z wołowiny i fariną – a potem zdemontowali pływaki, do ram przykręcili koła i ruszyli w dalszą drogę. 3 – 4 marca 2016. Brazylia. Dawid i Hubert jadą w stronę Atlantyku. Wbrew doniesieniom niektórych mediów jeszcze nie zakończyli swej wyprawy. Ale wielki finał tuż tuż. Czekamy! Autor: Piotr Chmieliński
Fale jak na morzu i pająki wielkie jak ręka! Kolejna część wyprawy "Rowerem po Amazonce"
- Tego jeszcze nie było! Woda płynie w odwrotną stronę – pisze z Amazonki Dawid Andres, który wraz z bratem Hubertem Kisińskim jest już coraz bliżej Atlantyku, celu rowerowej wyprawy po największej rzece świata.
Zmienny kierunek nurtu to zjawisko charakterystyczne dla sieci kanałów, w którą przekształca się Amazonka na obszarze wielkiego rozlewiska powstałego wokół wyspy Marajo. Wyspa ta, o powierzchni wielkości Szwajcarii, faktycznie rozdziela rzekę na dwie odnogi docierające do oceanu drogami: krótszą czyli od strony miejscowości Macapá oraz dłuższą – od strony miasta Belém. Mówiąc o pokonaniu całej długości Amazonki, należy brać pod uwagę tę drugą opcję. W kanałach Amazonki System kanałowy jest na tyle skomplikowany, że można błądzić bez końca po sieci utkanej gęsto przez mniejsze i większe cieki. Gdy się jest już na wodzie, niewiele pomagają nawet dokładne mapy tego terenu. Ja sam pamiętam dominujące poczucie braku pewności, czy płyniemy z Joe Kane’m we właściwym kierunku podczas naszej ekspedycji dokładnie 30 lat temu. Zdecydowanie łatwiej jest wytyczać trasę na mapie, niż podążać nią w tej gmatwaninie kanałów. Gmatwaninie wywołującej sporą dezorientację, o czym na własnej skórze przekonali się bracia Dawid i Hubert zaraz po wpłynięciu w tę strefę. Na szczęście w sukurs podróżnikom idzie nowoczesna technologia. Na mapie lokalizatora, określającego położenie rowerzystów, wyznaczyłem punkty trasy łączącej wybrane kanały, umożliwiającej dopłynięcia do nurtu głównego rzeki. Podążając za nimi bracia już bez problemów poruszali się w tej plątaninie, koncentrując swoją uwagę i energię na zmaganie się z pływami atlantyckimi. Układ kanałów, którymi Amazonka spływa w dół do głównego koryta, podlega oddziaływaniu przypływów i odpływów oceanicznych zarówno od strony jednej, jak i drugiej odnogi rzeki, jednocześnie z kierunków północno-wschodniego i południowo-wschodniego. - To jest tak, że jednym kanałem poruszamy się sprawnie wraz z odpływem, wpływamy do kolejnego kanału i zaczyna nas cofać, bo tu wszystko chodzi odwrotnie – relacjonuje swoje doświadczenia Hubert. – A nurt jest tak silny, że nie sposób mu się przeciwstawić na naszych rowerach. Na Amazonce jak na huśtawce Po dokonanych w Santarem naprawach i wzmocnieniu konstrukcji pojazdów, bracia zgodnie stwierdzili, że teraz dopiero można je faktycznie określać mianem rowerów amazońskich. Sztywniejsza rama wpływa na większą stabilność, nawet na wzburzonej rzece. Braciom już nie straszne wiatry, napierająca woda i wielkie fale. A te oczywiście nie odpuszczają, zwłaszcza na otwartej rzece, przed i za kanałami. - Któregoś dnia rozpętał się potężny sztorm – opowiada Hubert. – Woda przelewała się przez rower, jak jeszcze nigdy. Wchodziłem na szczyt fali, która potem zawijała się i wpadała z hukiem na pokład roweru i przewalała się po nim. Jak na środku oceanu. Do tego bardzo silny wiatr i deszcz. Po 30 minutach sztorm, jak nagle się pojawił, tak równie nagle zniknął. Gwałtowne zmiany pogodowe to właściwie nic nadzwyczajnego na Amazonce. Bracia już przyzwyczaili się, że od 4 rano, kiedy wypływają, do wczesnego popołudnia jest dość cicho, spokojnie, świeci słońce. W jednym momencie robi się ciemno, szeleje huragan, leje deszcz, rzeka zanosi się falami. A po chwili… znowu piękna pogoda. - Na szczęście tu nie ma takich fal jak przed Santarem, szarpanych, uderzających z każdej strony. Tu są fajne fale. Płyniemy jak na huśtawce, góra-dół, góra-dół – mówi Dawid. Mamy chatę w Brazylii Obszar kanałów amazońskich, poza problemami ze zmiennymi pływami, oczarował braci. Rozkoszując się obrazami soczystej zieleni, egzotycznych drzew, traw, kolorowych ptaków, często zatrzymywali się, żeby uwiecznić to piękno na zdjęciach, „żeby było, do czego wracać wspomnieniami”. - Przepłynęliśmy tyle tysięcy kilometrów po Amazonce, ale takiej dżungli to jeszcze nie widzieliśmy. To są widoki, które niejednokrotnie widywałem w filmach przyrodniczych i podróżniczych i jak sobie w związku z tym wyobrażałem dżunglę – opowiada zachwycony Dawid. Bujna roślinność tak gęsto zarasta brzegi, że czasem nawet nie ma możliwości rozbić obozu na nocleg. Poza tym, że niebezpiecznie rozłożyć się przy samej rzece, bo podnosząca się w czasie przypływu woda zalewa wszystko dookoła. Na Hubercie wrażenie robią dodatkowo pająki „wielkie jak ręka”, więc nie za chętnie pcha się w gęste zarośla. - Płyniemy, nie ma się gdzie rozbić, bo woda podchodzi i zalewa brzeg. Próbujemy dobić do brzegu raz po raz. Wreszcie jakiś miejscowy zawołał, żebyśmy podpłynęli kawałek dalej i zatrzymali się w starej opuszczonej chacie. Ta chata to było spełnienie moich marzeń! Wspaniałe miejsce! - mówi Dawid – Rozpaliliśmy ognisko, piekliśmy złapane wcześniej ryby. Noc, w ciszy słychać tylko śpiew dżungli i szum Amazonki. Właśnie czegoś takiego chciałem doświadczyć podczas naszej wyprawy. Piotr, wpadaj do nas, mamy chatę w Brazylii! - dodaje roześmiany. Belém na horyzoncie Do Atlantyku już coraz bliżej, choć jeszcze sporo wysiłku będzie braci kosztować dotarcie do celu. Zwłaszcza, że trochę już daje się we znaki zmęczenie półroczną podróżą, a zwłaszcza zmagania z falami. To odbija się na zdrowiu rowerzystów, ostatnio Dawida dopadło jakieś przeziębienie. Niemniej, cóż by to była za przygoda na Amazonce, gdyby nie okupić jej otartymi dłońmi i…siedzeniami, bolącymi od nacisku na kierownicę nadgarstkami i łokciami, dokuczającymi szczególnie w nocy, w czasie odpoczynku. Rozbawieni opowiadają zatem, jakie który ma odparzenia, otarcia i inne obrażenia, których sfotografować nie chcą „dla dobra Czytelników”. - Hubert do tej pory zawsze mówił, że wszystko jest takie łatwe na Amazonce – śmieje się starszy z braci. – Kilka dni temu mówi do mnie: Dawid, trzeba być nieźle świrniętym, żeby robić, to co my robimy…. Im bliżej celu, tym częściej myślą, jak niewiele czasu im zostało na Amazonce. Dla Dawida to radosna perspektywa. Trochę stęsknił się już za normalnym życiem, domem, rodziną, swoją kanapą w ogrodzie w Arizonie, gdzie o tej porze roku jest piękna pogoda. - A mnie jest trochę smutno i żal, gdy dociera do mojej świadomości, że kończy się nasza wyprawa- mówi Hubert z nutką nostalgii w głosie. - Chociaż z drugiej strony bardzo chcę już być z moimi chłopakami. Ale dosyć rozmyślań o zakończeniu ekspedycji. Bracia muszą jeszcze solidnie spiąć się na tym ostatnim odcinku, by zrealizować założony cel. Dawid i Hubert, dobrej drogi do Belém! Autor: Piotr Chmieliński
"Przyszło mi wtedy do głowy, że my możemy nie skończyć tej wyprawy". Rowerem po Amazonce
Przed Wami ósma już część relacji z brawurowej wyprawy "Rowerem po Amazonce". Dawid Andres wraz Hubertem Kisińskim walczą z żywiołem i oporem materii. W pewnym momencie zaczynają dopuszczać do siebie wątpliwości, czy wyprawa się uda.
Dawid Andres stoi na pokładzie łodzi, patrząc w dal, gdzie aż po horyzont rozciąga się ogromna Amazonka. Teraz spokojna, łagodna, można rzec – wręcz przyjazna. A wcześniej? Wcześniej burzyła się, wściekała, rzucała falami. Narasta w nim złość, miesza się z rozżaleniem i zwątpieniem. Nie może uwierzyć, że jeszcze kilkanaście tygodni temu pełen zachwytu wygłaszał peany na cześć królowej rzek, jaka to ona cudowna, wspaniała, piękna. Dziś nie znosi jej. Nie, to za mało - nienawidzi jej! Myśli o tym, jaki kawał drogi już z Hubertem pokonali. Do mety w Atlantyku zostało niecałe tysiąc kilometrów, cóż to jest przy prawie 7 tysiącach, które już przejechali i przepłynęli! Wiele i niewiele, choć cel właśnie stawał się coraz bardziej nieosiągalny. Przynajmniej w wizjach Dawida. Hubert Kisiński stoi nieopodal i przygląda się bratu w milczeniu. Widzi na jego twarzy te wszystkie uczucia i myśli, które kłębią się w głowie Dawida. “Lepiej go teraz zostawić w spokoju – uznał – na nic się zdadzą słowa ocieszenia.” W obliczu katastrofy Do katastrofy doszło około 15 kilometrów przed Santarem. Bracia widzieli już przed sobą zarysy miasta, w którym mieli się zatrzymać i popracować nad wzmocnieniem konstrukcji swoich rowerów amazońskich. Hubert “Brylantowa Rączka” w głowie rysował projekty części, które należało pospawać i przyspawać, by pojazdy stały się stabilne na amazońskich falach. Od wielu dni spokój rowerzystów zakłócały obawy, czy rowery wytrzymają w starciu z szalejącą rzeką. Ostatnie doraźne naprawy dokonane w drodze z Manaus takiej gwarancji nie dawały. Z ulgą więc patrzyli na zbliżający się brzeg. Jeszcze tylko trochę wysiłku, jeszcze tylko parę trzasków i zgrzytów konstrukcji rowerowych obijanych przez nacierającą z rozpędem wodę i …. Hubert zaczął kląć na czym świat stoi. - Chyba jeszcze nigdy nie słyszałem Huberta tak przeklinającego. Zwykle to ja nie przebieram w słowach, nie on – opowiada Dawid. Rower Huberta nie wytrzymał naporu wody. Kluczowe elementy jego budowy połamały się i zwyczajnie przestały funkcjonować. Pedałowanie na nic się zdało, bo mechanizm napędzający zablokował się. Rower bezwiednie poddawał się falom, jak bezwładna szalupa dryfująca w niewiadomym kierunku, uległ żywiołowi. - Do tej pory to wiecznie mnie coś się psuło, ciągle ja byłem w tyle. Kiedy rower Huberta rozwalił się na tych nieszczęsnych falach, pomyślałem, że to chyba koniec. To było jak jakiś znak, symbol porażki – opisuje Dawid swój stan ducha – Przyszło mi wtedy do głowy, że my możemy nie skończyć tej wyprawy. Właściwie to nabrałem takiego przekonania. Wspólnymi siłami bracia doprowadzili oba swoje pojazdy do brzegu znajdującego się nieopodal półwyspu. Tam znaleźli jakiegoś rybaka, który zgodził się przetransportować rowerzystów i ich sprzęty, jednych i drugich w opłakanym stanie, do Santarem. Poza zwątpieniem w możliwość zrealizowania celu ekspedycji, a więc dotarcia do ujścia Amazonki w Atlantyku, Dawid szczególnie boleśnie odczuł fakt, że nie zdołali dopłynąć o własnych siłach do Santarem. Punktu, który był na wyciągnięcie ręki, tak blisko, a okazał się tak daleko. Zamiast na rowerach docierali do miasta …. łódką… Kiedy tak stał na pokładzie łodzi Brazylijczyka myślał sobie, że to nie tak miało wyglądać, zamiast dumy czuł upokorzenie, tylko czy słusznie? - Dawid, to nie problem – odważył się wreszcie odezwać Hubert, który nawet nie brał pod uwagę innej opcji, jak kontynuacja wyprawy – po naprawie i wzmocnieniu rowerów wrócimy dokładnie w to samo miejsce, gdzie rozwalił się mój biedny rowerek i ruszymy w dalszą podróż. Nie będzie ani centymetra przerwy w naszej trasie. I fajnie, że mamy taką możliwość. Kryzys zażegnany Wieczorem wykończeni rowerzyści dotarli wreszcie do miasta i do hotelu, który udało mi się zorganizować dzięki osobom coraz liczniej kontaktującym się ze mną za pośrednictwem facebooka i oferującym pomoc Polakom, o których w Brazylii coraz więcej się mówi i pisze. Odpoczynek wydawał się w tym momencie najlepszym lekarstwem szczególnie dla Dawida, który przeżywał swoisty kryzys, stan dość naturalny na którymś etapie wyprawy. Przy tej okazji po raz kolejny dało się zauważyć, jak różnie bracia podchodzą do problemu, a jednocześnie, jak świetnie się uzupełniają. Dawid ciągle jeszcze przybity, martwił się o dalszy ciąg ekspedycji, a Hubert… - A ja mam dobry humor – oświadczył młodszy z braci podczas naszej rozmowy. Swoje myśli skupił na tym, co należy naprawić w rowerach i gdzie szukać warsztatu, który się tym zajmie. Siłą rzeczy w planowanie tych działań wciągnął także Dawida. Następnego dnia już obaj bracia tryskali znowu optymizmem, entuzjazmem i swoją normalną wesołością. Dzięki pomocy miejscowych, a szczególnie Conde Castro, niemal natychmiast rozpoczęły się prace naprawczo-modernizacyjne. I okazało się, że rower Huberta jeszcze trochę mu posłuży. - To jaki jest wasz plan, panowie? – zapytałem zastanawiając się, jaką opcję wybiorą bracia. Wyglądało na to, że rezygnacja z dalszej podróży absolutnie nie wchodzi grę. Pozostawała tylko kwestia, czy pojadą drogą lądową - łatwiejszą, czy popłyną rzeką. - Plan jest taki, że dopływamy do Belem – usłyszałem w odpowiedzi. Część wzmocnień rowerów amazońskich została już wykonana i to potrójnych wzmocnień. W warsztacie kończono jeszcze naprawę połamanych i zablokowanych elementów roweru Huberta, na rano miał być już gotowy. Perspektywa powrotu na rzekę, nawet tak kapryśną, jak Amazonka, nie wydawała się już taka niemożliwa i niepokojąca. Wręcz przeciwnie, wizja innej opcji niż podróż po rzece, była przerażająca. - Bo widzisz Piotr, Amazonka to sobie tak z nami igra. Teraz patrzę przez okno i co widzę, woda gładka, spokojna, ani jednej małej falki. I tak jest dopóki nie postawimy rowerów na rzece i nie zaczniemy płynąć. Wtedy budzi się rozwścieczona i burzy się, ile się da. My walczymy z tymi falami, a ona nam dokłada. Po paru godzinach zmagań wreszcie dobijamy do brzegu na odpoczynek, i co? Rzeka łagodnieje, wycisza się, zero fal, zero wiatru. I tak codziennie – opowiada już ze śmiechem Dawid. – Ale to jest właśnie prawdziwa Amazonka i nie darowałbym sobie, gdybyśmy pozostałą część trasy pokonali drogą lądową. To byłaby nasza przegrana. Witaj ponownie, Amazonko! Po dokonaniu napraw i wzmocnień rowerów amazońskich, Dawid i Hubert powrócili do punktu na rzece, gdzie silne fale dokonały poważnych szkód w pojeździe młodszego z braci. W towarzystwie siedmiu kajakarzy z Santarem, którzy postanowili odprowadzić i w ten sposób uroczyście pożegnać sympatycznych Polaków, ruszyli w kierunku Belem. Pożegnanie zostało nagrane przez reporterów z lokalnej stacji TV Tapajos-Santarem i pokazne w wiadomościach wieczornych. Dwa dni później otrzymałem od Dawida wiadomość: “Pedałujemy ostro. Po dokonaniu wzmocnień, żadne fale nam już nie straszne. Jest pięknie. Kocham tę rzekę!”. Autor: Piotr Chmieliński
Wielka rzeka pokazuje moc - dalszy ciąg podróży rowerem po Amazonce
Kolejna porcja informacji o pełnej przygód wyprawie dwóch polskich podróżników.
- Fale, wielkie na 2 metry, cofają nas. Od dwóch godzin jesteśmy ciągle w tym samym miejscu. I nie widzę Huberta! - donosi z Amazonki Dawid Andres. Bracia kilka dni temu opuścili Manaus i zmierzają w kierunku Belem. I tu wielka rzeka zafundowała prawdziwy chrzest bojowy rowerzystom i ich amazońskim rowerom. Silne wiatry to nic zadziwiającego w rejonie pomiędzy Manaus a Santarem. W efekcie mocnych podmuchów na Amazonce powstają duże fale, które zwykle po 4-5 godzinach ustają. Kiedy ja tędy płynąłem, rzeka wzburzona była zwykle między 11 a 15, choć w kajaku morskim nie robiło to właściwie większej różnicy, czy fale są wysokie czy niskie. Gorzej z rowerzystami. Ten rok przynosi wiele anomalii pogodowych, które często przypisywane są El Niño. Jak donoszą Dawid i Hubert wiatry wieją cały dzień, tworząc fale o wielkości rzadko widywanej przez tubylców. Na rzekę, poza ogromnymi tankowcami, nie wypływają żadne inne jednostki. Nawet ryby nie biorą, zdaniem miejscowych rybaków, “bo są taaakie fale!” - Zamiast tych fal wolałbym spotykać dwa razy dziennie piratów – podsumował ze śmiechem Dawid swoje doświadczenia z amazońskimi falami. Byle roweru nie połamało Kiedy Hubert, który jeszcze chwilę temu był zaledwie kilka metrów od brata, znika za wysokimi falami i nie pojawia się już od dłuższego czasu, Dawida nachodzą czarne myśli. Po pierwsze, Hubert jest chory. Ma gorączkę, potężny ból głowy, opuchnięte oczy i jest osłabiony. Przyjmuje antybiotyki, ale już kilka dni walczy z jakimś stanem zapalnym. A jeśli coś mu się stało, jeśli zasłabł, zmagając się z ogromnymi falami!!!! Dawidowi wyobraźnia, jak zwykle, podsuwa najbardziej dramatyczne obrazy. Po drugie, czy rowery amazońskie wytrzymają ten opór? - Na falach nie idzie pedałować. Łańcuch strzela przy każdym ruchu. Jedyna opcja to siedzieć na deskach i pozwolić nieść się wzburzonej wodzie – pisał Dawid w swoich tekstach do mnie. Następnego dnia bracia postanowili, poczekać do wieczora i płynąć nocą. Jeśli wyjdzie księżyc, to nie powinno wiać, no i będzie trochę światła. Mają poczekać do północy. To nawet lepiej, całodzienny odpoczynek dobrze zrobi Hubertowi. Poza przeziębieniem, zmaga się jeszcze z jakimś owrzodzeniem czy grzybicą, które zaatakowały jego stopę , co Dawid określił słowami: “strach patrzeć, żywe mięso wychodziło mu na zewnątrz z małego palca”. Późnym wieczorem zaczyna lać. Księżyca skrytego ciemnymi chmurami kompletnie nie widać. Trzeba czekać jednak do rana. Wypłynęli o 8. Znowu pojawiły się fale. Im silniejsze, tym większe obawy, czy rowery wytrzymają. I nawet o siebie w zetknięciu z żywiołem nie martwią się tak, jak o te swoje rumaki. - Jeśli nam się rowery połamią, to jak dopłyniemy do celu?! - bardziej stwierdzają niż pytają. Awans Huberta na “brylantową rączkę” No i stało się. Nieopodal brzegu, do którego bracia właśnie dopływali, jedna z fal uderzyła w rower Huberta, łamiąc napęd, z łatwością, jakby to była plastikowa zabawka. Kolejnego dnia, na środku rzeki, Dawid usłyszał jakieś zgrzytnięcie, chrupnięcie i nagle ….. trrrrraaaaach! Rozwaliło napęd w jego rowerze. Holowany przez brata, wspomagając go wiosłowaniem, dotarł do brzegu. Co teraz??? - Teraz Hubert ma pole do popisu, naprawia wszystko, mój i swój napęd. – pisał Dawid. Wygląda na to, że Hubert nie jest już tylko złotą rączką, to “brylantowa rączka”. Poreperował, co się dało i na ile mógł w tych warunkach. Dzięki temu bracia dotarli do miejscowości Iuruti. Stamtąd drogą lądową wyruszyli w kierunku Santarem, gdzie dokonają niezbędnego wzmocnienia ram i napędów rowerowych. I z powrotem na rzekę! - Do tej pory to była sielanka, teraz zaczęła się przygoda – ocenili zgodnie dotychczasową podróż. Do Atlantyku zostało jeszcze ponad 1000 kilometrów. Amazonka pewnie da im jeszcze popalić. Dawid i Hubert, szerokiej wody! Piotr Chmieliński
Piraci na Amazonce! Kolejny etap wyprawy Dawida Andresa i Huberta Kisińskiego
„Przeżyliśmy już drugie spotkanie z piratami" – donosi z Amazonki Dawid Andres, który wraz z bratem Hubertem Kisińskim płynie rowerem w stronę Atlantyku.
Odcinek pomiędzy Tefe a Manaus w Brazylii to kolejny niebezpieczny dla turystów i eksploratorów obszar dorzecza Amazonki. Teren „kontrolowany“ jest przez uzbrojone grupy bandyckie polujące na potencjalnych kandydatów do ograbienia. To jeden ze szlaków narkotykowych oraz przedmiotów pochodzących z przemytu. Co jakiś czas słyszy się o napadach na podróżujących po rzece. Wielu ubezpiecza się eskortą brazylijskiej marynarki wojennej. Przygotowując się do przeprawy przez ten teren Dawid i Hubert opróżnili swój bagaż o najcenniejsze rzeczy: pieniądze, dokumenty, sprzęt elektroniczny. Ich dobytek do Manaus zabrali przypadkowo spotkani w Tefe Polacy podróżujący po Brazylii. Bracia na pokłady rowerów amazońskich zabrali tylko GPS oraz mały aparat fotograficzny, by móc dokumentować swoją niezwykłą podróż. Pierwsze spotkanie z piratami udało się zażegnać poczęstunkiem papierosami. Drugie było znacznie groźniejsze, ale o szczegółach dowiemy się, kiedy bracia dotrą już do Manaus. Miejmy nadzieję, że pozostałe 120 kilometrów jakie dzieli ich do miasta przebiegnie bez przeszkód, a rowerzyści dotrą na miejsce bezpieczni. Autor: Piotr Chmieliński
Święta i Nowy Rok nad Amazonką - relacja z wyprawy rowerowej (cz. 5) DUŻO ZDJĘĆ
- Ten odcinek był po prostu świetny! – zgodnie stwierdzili bracia Dawid Andres i Hubert Kisiński płynący rowerami amazońskimi po - rzecz jasna – królowej rzek, Amazonce. ​Bracia zrealizowali kolejny etap swoje podróży.
Zaraz za Iquitos, gdzie zatrzymali się na kilka dni, by uzupełnić osprzęt w postaci, mających tendencje do nader uciążliwego rozpadania się napędów, zauważyli ogromną zmianę w porównaniu z pokonywaną niedawno Ukajali. Na rzece nie było już tylu zakrętów, gadające ryby zastąpiły zachwycone nietypowym towarzystwem delfiny, woda natomiast nie tak ceglastoczerwona jak dotychczas, była dużo łagodniejsza, bo pozbawiona większych fal, ale za to jaka szybka! Rowerzyści z dumą i wielką radością odnotowywali osiąganą prędkość – średnio około 10-14 km/godz. Czasem nawet nie było potrzeby pedałować, a pojazdy i tak przesuwały się w niezłym tempie, zmierzając do kolejnego celu podróży, już na granicy peruwiańsko-brazylijskiej. Dawid w podskokach Jakież było zdziwienie grających w piłkę nożną dzieci z osady San Carlos Mariage, gdy dwaj gringos zapytali, czy mogą przyłączyć się do meczu. Przez chwilę stały osłupiałe, nawet ich rodzice zatrzymali się na chwilę patrząc z niedowierzaniem. Zaskoczeniem było już samo przybycie białych, do tego pochodzących z dalekiego kraju o niewiele im mówiącej nazwie ‚Polonia‘, a na dodatek płynących czy jadących, któż ich tam wie, zabawnymi pojazdami po rzece. Wspólny mecz, to dopiero atrakcja! Powołano dwie drużyny złożone z sześciu chłopców, jednej dziewczynki oraz Dawida i Huberta, którzy stanęli naprzeciw siebie. Jak przystało na porządny mecz piłki nożnej, graczom towarzyszyła pokaźna grupa kibiców, bo na miejsce rozgrywek zlecieli się niemal wszyscy mieszkańcy osady. Pewnie nawet na drugim brzegu rzeki słychać było skandowanie „David! David!“ i „Huberto! Huberto!“ wyrażające może nie tyle podziw dla samej techniki gry i umiejętności podróżników, ile uznanie dla samego ich udziału we wspólnej zabawie. Po dogrywce, a potem rzutach karnych zwycięstwo przypadło drużynie Huberta. Pokonani mieli zrobić po 40 podskoków. Dzieci nie kryły rozbawienia z widoku skaczącego białego dryblasa, który wielce zaskarbił sobie ich sympatię, podobnie jak i jego brat. O meczu z amazońskimi rowerzystami mieszkańcy małej peruwiańskiej wioski długo będą pamiętać. Amazońska smażalnia frytek Nie tylko grą w piłkę nożną Dawid i Hubert zdobywają przyjaźń miejscowych, dorosłych i dzieci. W wiosce San Alberto dzieciaki pokochały ich na przykład za ... frytki z juki. - Kiedy przygotowujemy sobie jedzenie, zwykle dzielimy się nim z dziećmi, które przychodzą na nas popatrzeć – opowiada Hubert. – Oczywiście, tym razem też przybiegło ich kilkoro. Akurat na kolację była smażona juka. No to je poczęstowaliśmy. Ale zajadały! No, ale te dzieciaki mieszkają na ... plantacji juki, więc ja te frytki smażyłem pół nocy. Strasznie im się jeszcze podobało, jak Dawid mieszał je z solą. Uczta była przednia! Tym razem rodzice dzieci nie przyłączyli się do wspólnego biesiadowania. Akurat w telewizji emitowano reality show typu „Nieustraszeni“ (amerykańśki Fear Factor), którego bohaterowie mają do wykonania zadania wymagające od nich wytrzymałości fizycznej i psychicznej. Wioska niemal opustoszała, gdy rozbrzmiał sygnał programu. Dorośli mieszkańcy zasiedzieli przed telewizorami, podczas gdy ich pociechy urzędowały do późnych godzin ze swoimi własnymi „nieustraszonymi“. Witajcie w nowej ziemi obiecanej - Podróż Amazonką to nie tylko pływanie po rzece, przemieszczanie się od wioski do wioski, od miasta do miasta. Mamy czasem wrażenie, że nasze rowery amazońskie to wehikuły czasu umożliwiające powrót do przeszłości. Ostatnio na przykład trafiliśmy do czasów biblijnych – opowiadają bracia. Biblijna wioska o nazwie El Alto Monte de Israel skrywa się w amazońskiej dżungli. Tworzy ją społeczność – Los Israelitas - żyjąca ściśle według zasad Nowego i Starego Testamentu. Docierających do osady Dawida i Huberta powitała grupa złożona z kilku kobiet z nakryciami na głowach i przypominających zakonnice oraz kilku mężczyzn noszących „niemrawe brody“ - to określenie Dawida. Początkowo trochę nieufni w stosunku do przybyszy, szybko przełamali swoje ewentualne uprzedzenia i zaprosili gości podróżujących na „dziwnych wynalazkach“ do wioski. Po spotkaniu z guru Las Isrealitas i zapoznaniu się z podstawowymi przykazaniami, bracia mieli okazję zakosztować biblijnych potraw i poczuć przez jeden wieczór atmosferę Nowej Ziemi Obiecanej. Noc spędzili na barce u Jose. A już dwa dni później i jakieś 150 kilometrów dalej przenieśli się do czasów sprzed ery elektryfikacji. Tajemniczy milczek Niemal co noc padał deszcz. Po upalnym dniu przynosił miłe orzeźwienie i oczyszczenie, poza tym jego szum przyjemnie usypiał. Niemniej moczył wszystko „do suchej nitki“ i utrudniał przygotowywanie posiłków, więc szczególnie atrakcyjnymi dla braci miejscami noclegowymi były te, które znajdowały się pod zadaszeniem. Kolejny wieczór znowu zapowiadał się deszczowo. Dawid i Hubert dotarli akurat do Caballococha, gdy zdecydowali, że czas dobić do brzegu i rozbić obóz na noc. Podpłynęli kawałek pod prąd, gdy na wzgórzu dostrzegli małą chatkę. Płynąc w jej kierunku spotkali rybaka, jak się okazało właściciela domku. Po krótkiej rozmowie zaprosił ich do swego gospodarstwa. Zagroda rybaka stanowiła kompletnie odrębny świat, oddalony o setki lat od teraźniejszości. Dla uzależnionego od zdobyczy współczesnej cywilizacji człowieka to miejsce, w którym nie wyobraża sobie życia, a jednocześnie coraz częściej za nim tęskni. Chatkę tworzyło pomieszczenie, o wymiarach mniej więcej dwa na trzy metry. W środku miejsce do spania dla jednej osoby i nic poza tym. Do jednej z zewnętrznych ścian domku przylegała wiata, pod którą bracia rozłożyli swój namiot. Gdy zapadł zmrok, w ciemności zatliły się wątłe światełka świec. O prądzie nie ma mowy. Opisując to miejsce i życie w nim bracia wskazują na niesamowitą prostotę, a wręcz prymitywność. Pełną uroku, a nawet fascynującą prymitywność. Około 50-letni Tito ma kilka kur, hoduje jukę i łowi ryby. Z tego się utrzymuje. Żyje trochę jak pustelnik, milczący, zamknięty w sobie, pogrążony w zamyśleniu i niemal mechanicznie wykonujący wszelkie czynności. A przy tym spowija go coś tajemniczego i onieśmielającego. - To był człowiek, który o nic nas nie pytał, właściwie to z nami nie rozmawiał – mówi Dawid. - Było w nim coś takiego, że nie potrafiłem go nawet zapytać, dlaczego żyje w taki sposób i w takich warunkach, skoro w odległości tylko 30 minut łódką jest całkiem spore miasto, gdzie są ludzie, jest internet. Odpowiedź na pytanie, którego nie odważył się zadać znalazł chyba sam, stwierdzając: - To było dla mnie fantastyczne móc doświadczyć takiego super prymitywnego życia. Tu zaczyna się Brazylia! Im bliżej granicy z Kolumbią i Brazylią, tym bardziej zauważalne stawały się zmiany w krajobrazie przybrzeżnym Amazonki. Coraz ładniejsze i coraz bardziej kolorowe domy z szybami w oknach, zadbana i przystrzyżona trawa, coraz lepsze łódki. - To, co zwróciło naszą uwagę, to inny stosunek do życia spotykanych tu ludzi w porównaniu z tymi, których widzieliśmy w głębi Peru. Widać bardziej materialne podejście, zależy im na bardziej komfortowym życiu, mieszkaniu, poprawianiu swojego statusu i jakości życia – zauważają bracia. Wraz z pojawieniem się pierwszego patrolu straży granicznej, który podpłynął do rowerzystów, nadszedł czas pożegnania z gościnnym i przyjaznym Peru, gdzie spędzili ostatnie niemal cztery miesiące. Dzień później dotarli do przejścia granicznego w Santa Rosa. Trzydzieści lat temu były tu koszary wojskowe i jedna budka strażnicza, dziś jest to już miasteczko. W grudniu 1985 roku do punktu granicznego dopływałem ostrzeliwany przez wojskowych strzegących granicy. A potem musiałem długo tłumaczyć kto, gdzie, po co i dlaczego pływa kajakiem po Amazonce. Obecnie, braciom wystarczyło „zagadać strażnika i nie dopuścić go do słowa“, by wbił im do paszportów pieczątki uprawniające do wjazdu na terytorium Brazylii. Sprawnie i bez problemu, tyle, że gadatliwie, ale w tym rowerzyści są nieźli. Z przymocowanymi do ram rowerów amazońskich małymi choinkami oświetlonymi zakupionymi jeszcze w Iquitos lampkami „Made in Poland“, Dawid i Hubert wpłynęli do przepełnionej świąteczną atmosferą miejscowości Tabatinga. I tak się w niej dobrze poczuli, że postanowili spędzić tam święta. A wszystko za sprawą pewnych Kolumbijczyków. Przyjaciele ze skanera Już nie jeden raz Dawid i Hubert przekonali się, że ich radosne podejście do życia, entuzjastyczne nastawienie do ludzi, wesołe spojrzenia i ciągłe uśmiechy na twarzach zjednują im życzliwość niemal w każdym miejscu. Bracia wysnuli zresztą teorię, że chyba posiadają jakiś rodzaj „skanera“ wychwytującego przyjaciół wśród spotykanych po drodze ludzi. W ten sam sposób wychwycili mieszkających po brazylijskiej stronie, pochodzących z Kolumbii właścicieli barki: Martę i Jorge oraz Nicole, córkę Marty i jej chłopaka Jesusa Fabiana. Od pierwszego spotkania całą szóstkę połączyła jakaś niewytłumaczalna, metafizyczna więź. - To są najfajniejsi ludzie, jakich spotkaliśmy podczas naszej podróży – mówi Dawid. –Bardzo nas prosili, żebyśmy spędzili z nimi święta. Nie potrafiliśmy i nie chcieliśmy odmówić. Przygotowania do świąt polegały przede wszystkim na zakupach. Trochę prezentów, ale głównie fajerwerków. Choinki, światełka, muzyka, jak wszędzie, wprowadzały w świąteczną atmosferę. - Ale nie tak jak w Polsce, bo w Polsce pachnie sosenką – stwierdził nieco nostalgicznie Hubert. Zapach sosny budzi wspomnienia Wigilii i świąt spędzonych z rodziną. Pierogów lepionych przez Huberta, mieszających się zapachów ciast pieczonych przez mamę, gotowanej kapusty, barszczyku. Dom spowity atmosferą radosnego oczekiwania na spotkanie z najbliższymi. - To było cztery lata temu – wspomina Hubert. - Mieszkałem wówczas w Norwegii z żoną i malutkim wtedy synkiem, Dawidkiem. Na święta przyjechali do nas rodzice, Dawid i drugi brat, Kamil. To właśnie w tamte święta uświadomiłem sobie, czym jest dom. Dom to nie miejsce, to ludzie. Rodzina, bliscy tworzą dom, gdziekolwiek się jest, byle razem. I chociaż wniosek ten nie jest wcale odkrywczy czy oryginalny, dla mnie stanowił swoiste ukojenie, przypomnienie, że mam na kim polegać, radość, że ich wszystkich mam. To były chyba jedne z najwspanialszych świąt, jakie przeżyłem. Później bywało ze mną różnie, ale nigdy nie zapomniałem tego niezwykłego poczucia bliskości. Kiedy spotykam się z mamą, tatą i moimi braćmi, to wiem, gdzie jest ten mój dom. W Brazylii ma tę namiastkę domu – starszego, przyrodniego brata (stąd różne nazwiska). A w Polsce oparcie w rodzicach zajmujących się obecnie jego dziećmi dopytującymi się ciągle, kiedy tata wróci i mocno kibicujących obu swoim synom w drodze do Atlantyku. - Dla mnie, od kilkunastu lat święta w naszym domu w Arizonie są połączeniem tradycji polskiej i filipińskiej – opowiada z kolei Dawid. - Na stole pojawia się filipiński pancit, czyli makaron z warzywami i mięsem, które przygotowuje moja żona Michelle oraz pierogi, bigos, makowiec, które przyrządzamy albo które przywożę z polskiego sklepu w Chicago. Oczywiście, dzielimy się opłatkiem. Ale prezenty dzieci dostają dopiero 25 grudnia nad ranem. Nie taka cicha noc W wigilijny wieczór niebo nad Brazylią zasnuło się chmurami. Na barce zaświeciły się lampki na choince, na stole pojawił się pieczony indyk, pieczone prosię i ogromna butelka szampana. Otoczenie wypełniła głośna muzyka i gwar rozmów. Raz po raz na barce pojawiali się nowi ludzie, rodzina i przyjaciele Marty i Jorge. Po wyjściu ostatniego gościa, Dawid i Hubert wyciągnęli opłatek, przywieziony z domu misyjnego w Iquitos. I nagle zrobiło się cicho, niemal nabożnie, bo gospodarze uznali, że okrągły opłatek to hostia, coś świętego. Na chwilę jakby czas się zatrzymał. Przy dźwiękach pluskającej o burty barki Amazonki i odgłosach łamanego opłatka, przeszedł szmer wypowiadanych życzeń: „todo lo mejor“, „wszystkiego dobrego“. To była chwila, w której trochę nieoczekiwanie dla siebie Dawid i Hubert dali się ponieść niezwykłej atmosferze. Męska przygoda nie zakładała tęsknoty za domem, a jednak magia świąt nie pozwalała przestać myśleć o najbliższych oddalonych o tysiące kilometrów. - Wiem, że często jestem poza domem i sam nie wiem, czego ciągle szukam, ale w Wigilię zawsze pragnę być z rodziną – pisał do mnie Dawid leżąc w swoim hamaku w wigilijną noc. – Nikt i nic nie zastąpi mi atmosfery rodzinnej, teraz walczę z myślami, czekam aż ten dzień minie i popłyniemy dalej. Mimo to, Dawid jest niezmiernie wdzięcznym nowym kolumbijskim przyjaciołom za serdeczność, życzliwość i gościnność, jakiej zaznali w te święta. - Wiem jedno, nie zapomnę tych wspaniałych ludzi nawet, jak mnie kiedyś złapie Alzheimer – dodaje ze śmiechem. Dla Huberta, który zdaniem brata na rzece często ma ciche dni, a więc oddaje się rozmyślaniom, towarzystwo roześmianych i radosnych Latynosów stanowiło przyjemną odskocznię. Niemniej nie przestawał zastanawiać się, jak Dawidek i Filipek spędzili święta. Na drugiej półkuli już noc, więc maluchy pewnie śpią. - Mam nadzieję, że moi chłopcy ucieszyli się z wizyty Mikołaja, bo poprosiłem rodziców, żeby namówili kogoś do przebrania się i wręczenia maluchom prezentów. – mówi Hubert. - Mam nadzieję, że są zadowoleni z podarunków. Brakuje mi tych moich chłopaków. Podróż po Amazonce jest wspaniałym przeżyciem, które dodatkowo potęguje radość z każdego dnia przybliżającego mnie do powrotu do domu. O północy w niebo wystrzeliły smugi iskier i rozległ się huk wystrzałów fajerwerków. Ale tylko po brazylijskiej stronie. Po kolumbijskiej jest to zabronione. I znowu nie była to już cicha noc. Do siego roku! Dawid i Hubert zaraz po świętach wsiedli znowu na swoje amazońskie rowery i pomknęli w kierunku Atlantyku. Pomknęli dosłownie, bo pędzą nawet po 100 kilometrów dziennie. Sylwester i Nowy Rok zastanie ich gdzieś w dżungli. Tradycyjne noworoczne postanowienie obu braci dotyczy oczywiście realizacji celu i dopłynięcia do Belem. Hubert założył sobie dodatkowo, że stanie się bardziej stanowczy i konsekwentny. Niewątpliwie dotarcie na rowerach do oceanu będzie jedną z pierwszych oznak stanowczości i konsekwencji. Kolejny przystanek w Manaus. A póki co, SZCZĘŚLIWEGO NOWEGO ROKU! Autor: Piotr Chmieliński
"Nagle stał się cud. Wir ustał". O włos od tragedii na Amazonce
Wreszcie na Amazonce! Odbijamy od brzegu, wpływamy na główny nurt rzeki. Patrzę na Dawida, Dawid patrzy na mnie. Coś nie gra! Nie pedałujemy, a i tak płyniemy - mówi Hubert Kisiński z Ameryki Południowej. Relacja Piotra Chmielińskiego.
Niby nuda, zero akcji, zero pedałowania, a jednak po jeździe albo pchaniu rowerów pod górę, zwłaszcza na wysokości ponad 4000 m n.p.m., to prawdziwa sielanka! – opowiada Hubert Kisiński o pierwszych chwilach na rzece po zwodowaniu rowerów amazońskich i wyruszeniu w podróż w głąb peruwiańskiej dżungli. W osiem dni od opuszczenia miejscowości Atalaya, gdzie rozpoczął się zasadniczy etap podróży rowerami po Amazonce, a właściwie Ukajali będącej dopływem Amazonki, bracia Dawid Andres i Hubert Kisiński dotarli do Pucallpa, pokonując około 420 kilometrów. Wraz z Felipe Suarez Ruiz, indianinem z plemienia Ashaninka pełniącym rolę przewodnika i ochroniarza, przebrnęli przez jeden z najbardziej niebezpiecznych dla cudzoziemców rejonów Peru. Do Atlantyku zostało im jeszcze około 6 tysięcy kilometrów. Hubert idzie jak rakieta Najbardziej niepokojąca była myśl, jak ta nowatorska konstrukcja, jaką jest rower amazoński, sprawdzi się w praktyce. Testy na Warcie przebiegły pomyślnie ale Warta to jednak nie Amazonka, ze swoimi wirami czy wysokimi falami, o jej wielkości nie wspominając. To co spędzało sen z powiek Dawida i Huberta, a wręcz stawało się – jak twierdzą – ich obsesją, to napęd przy rowerach, a więc kluczowy element umożliwiający poruszanie się i sterowanie pojazdami na rzece. Jeszcze przed finałowym wodowaniem w Atalaya uznali, że należy nad nim popracować i nieco go zmodyfikować. - Zrobiliśmy napęd na łożyskach, straciliśmy na to sporo czasu. Naspawaliśmy gwinty, ale przy rowerze Huberta ten gwint zaraz się urwał. Założyliśmy więc śruby przygotowane jeszcze w Polsce przez konstruktora naszych wehikułów i okazało się, że on wykonał to świetnie. Hubert chodzi po prostu jak rakieta.” – mówi Dawid, mając oczywiście na myśli rower Huberta, a nie samego Huberta, który żadnej śruby na szczęście jeszcze nie potrzebuje. Rower Dawida wyposażony był w śrubę napędową znacznie mniejszą, co wymagało od niego szybszego pedałowania, zwłaszcza w trudniejszych warunkach na rzece. Najważniejsze dla bezpieczeństwa obu podróżników jest nie pozwolić znosić się rwącej wodzie. Co do wywrotności, to środek ciężkości roweru o strukturze katamaranu znajduje się tak nisko, że należałoby ten wehikuł przechylić do kąta 45 stopni, żeby się przewrócił. Za mało pedałowania? Tegoroczna pora deszczowa w Peru zaczęła się nieco wcześniej i obfituje w opady, co spowodowało, że poziom wody w Amazonce już jest znacznie wyższy niż normalnie. Dzięki temu rzeka porusza się szybciej, płynąc 5-7 km/godz. Kiedy 30 lat temu w ramach wyprawy od źródeł od ujścia Amazonki, dokładnie w tym samym czasie płynęliśmy kajakami pomiędzy Atalaya a Pucallpa, woda była niska i niemal stała w miejscu. Pokonanie tego dystansu zajęło nam 15 dni. Dawid i Hubert poruszając się średnio 10-12 km/godz., przepłynęli ten odcinek w 8 dni. Płyną faktycznie zwróceni bokiem do kierunku trasy, prowadzeni przez nurt rzeki, a woda sama ich niesie. Trochę wysiłku muszą włożyć w odbicie się od brzegu i dotarcie do głównego nurtu. Pomocne w jego znalezieniu okazują się …sterty krzaków, połamanych drzew, bananowców, które rzeka niesie w dużych ilościach. Choć pędzą z niezłą prędkością, Dawid przejmuje się, że nie za bardzo pracują pedałując. - Cały czas sobie myślę, że za mało pedałujemy. Po przejechaniu 2 tysięcy kilometrów w górach, wydaje się, że jesteśmy teraz kompletnie bezczynni. – mówi Dawid, dodając ze śmiechem, że jego brat doskonale dopasował się do tej sytuacji, wylegując się całymi dniami na desce ułożonej na pontonowej płozie. No, ale mógł sobie na to pozwolić, bo na drugiej płozie miał Felipe. “Amigo Huberto, es problema” – budził go z niejednej drzemki ostrzegawczy komunikat sympatycznego Ashaninka. Zwykle wtedy należało chwilkę popedałować, by ustawić rower na właściwy tor, a potem znowu można było oddać się słodkiemu lenistwu. Rower na karuzeli W górach widać było błyski, musiało tam już solidnie padać, bo woda w rzece zaczęła się podnosić. Bracia wraz z trzyosobową grupą francuskich podróżników, których spotkali po drodze, rozstawili namioty na piaszczystej plaży i nie przeczuwając niczego poszli spać. Ze snu wyrwał ich Felipe. Z zewnątrz dochodziły do ich uszu groźny szum wody oraz chrzęst ziemi odrywającej się potężnymi bryłami i zabieranej przez rzekę. Gdyby nie Felipe, namioty i ich mieszkańcy podzieliliby ten sam los wraz z drzewami i krzakami porywanymi przez żywioł. Woda zagarniała wszystko, co spotkała na swej drodze. Rankiem wydawało się, że jest już dużo spokojniej. Rowerzyści odbili od brzegu, jak zwykle kierując się w stronę głównego nurtu. Kiedy znaleźli się już niemal na środku rzeki, przed nimi otworzył się ogromny wir. Pędząca woda tworzyła okręg o średnicy około 30 metrów, według orientacyjnej oceny braci. Jednocześnie tworzyła lej w samym środku wiru o średnicy około 1 metra. Wiry to jedno z największych niebezpieczeństw tropikalnej części Amazonki. Najpierw porwało Huberta. - Przy trzecim okrążeniu pomyślałem sobie, chyba z tego nie wyjdę. Pedałuję jak szalony. Kierownica maksymalnie skręcona. Muszę z tego wyjść! Przy czwartym okrążeniu wyrzuciło mnie jakoś na spokojną wodę – wspomina Hubert, dodając – Zatrzymałem się, spoglądam do tyłu i co widzę? Dawid kamerką GoPro film sobie nagrywa! Wołam: Dawid uciekaj! Pedałuj, bo jak wejdziesz do środka, to nie wyjdziesz! Za późno. Dawid niemal zassany został przez kołującą z zawrotną prędkością wodę. Na rowerze ze śrubą napędową znacznie mniejszą nie miał szans na wyjście. I nagle stał się cud. Wir ustał, woda z leja podeszła do góry, wyrzucając jednocześnie mocno skołowanego Dawida. - Jak Hubert kręcił się w wirze, wyglądało to zabawnie. Pędził w kółko, pedałując przy tym z taką prędkością jak bohaterowie kreskówek dla dzieci. Potem mnie to już tak nie śmieszyło, gdy sam znalazłem się w podobnej sytuacji – żartuje jak zawsze Dawid. Pamięć o Celinie i Jarku Któregoś dnia otrzymałem od Dawida SMS: “Jesteśmy teraz w rodzinnej wiosce Felipe i właśnie patrzę na miejsce, gdzie zabili polską parę. Felipe był osobą, która rozmawiała z mediami.” W 2011 roku zamordowano przepływające obok wioski Tahurapa małżeństwo znanych polskich kajakarzy-obieżyświatów: Celinę Mróz i Jarosława Frąckiewicza. Ashaninka niezbyt chętnie wracał do tego tematu, zwłaszcza, że w wyniku tego tragicznego zdarzenia ucierpiała reputacja jego pobratymców. Faktycznie mordu dokonało dwóch mieszkańców sąsiedniej wioski, którzy w stanie upojeniach alkoholowego stracili kontrolę nad swoimi działaniami. Z informacji przekazanych przez Felipe, zbrodniarze ukrywają się obecnie gdzieś w dżungli uciekając przed poszukującymi ich władzami peruwiańskimi. Dążąc do odcięcia się od odpowiedzialności za ten bestialski czyn, Indianie z Tahurapa postawili w miejscu zbrodni krzyż. Mieszkańcy wioski, a w szczególności rodzina Felipe: jego matka, siostry i brat niezwykle ciepło przyjęli dwóch Polaków podróżujących na wodnych rowerach. Serdeczną gościną starali sie zatuszować złą sławę, jaka spadła na nich za sprawą podpitych sąsiadów i pokazać, że nastawieni są przyjaźnie do każdego, kto zawita w ich strony. Pobyt w wiosce był dla Dawida i Huberta doskonałą okazją do posmakowania życia, jakie w peruwiańskiej dżungli prowadzą rdzenni jej mieszkańcy: proste, wesołe, bez pogoni za uciekającym czasem i bez poczucia ciągłego braku czasu. - Uprawiają jukę, bawią się, żyją w innym wymiarze czasu. Nie mają telewizji czy radia. Ze zdobyczy technologicznych mają żarówki energooszczędne i sonary. Nie mają telefonów, bo nie ma tam zasięgu - opisują codzienność Ashaninka obaj bracia. - Piotr, to jest taki świat i tacy ludzie, no może nieco inaczej ubrani, jaki Ty widziałeś trzydzieści lat temu płynąc po Amazonce – dodaje Dawid. - Oni żyją swoim życiem i nie potrzebują niczego więcej. Doktor Amazonka Często jestem pytany o to, jak wybrać cel swojej wyprawy, co zrobić, żeby w ogóle wyruszyć. Zawsze wtedy odpowiadam, że każdy musi odnaleźć swoją Amazonkę. Nawet jeśli jest to mała rzeczka nieopodal domu, niewielka góra, na którą można wejść, coś, czego zdobyciem udowodnimy sobie swoją siłę, determinacje, konsekwencję. Słuchając entuzjastycznych opowieści Dawida i Huberta mam wrażenie, że bracia właśnie tę swoją Amazonkę odnaleźli, nawet w dosłownym tego słowa znaczeniu. Jaka jest ich Amazonka? Patrząc na mapę SPOT rejestrującą przebieg trasy, którą pokonują bracia, nader często można było odnieść wrażenie, że rowerzyści zamiast drogą rzeczną podróżowali drogą lądową. To właśnie jest kolejna tajemnica Amazonki, czyniąca rzekę tak trudną do zdefiniowania i jednoznacznego opisania. Bieg rzeki pokazywany na mapie ulega zmianie mniej więcej co pół roku. A może raczej zdjęcia satelitarne i wytyczone na ich podstawie mapy, nie nadążają za zmianami następującymi w biegu rzeki. Amazonka rozlewa swe wody, zmieniając jednocześnie drogę swojego biegu. To powoduje, że jednoznaczne określenie długości rzeki jest niemożliwe, bo ta długość ze względu na rok po roku następujące zmiany nie jest wartością stałą. Zatem jednego roku Amazonka jest dłuższa, kolejnego roku – krótsza. I nikt nie jest w stanie powiedzieć, jaka jest długość największej rzeki świata. - Kiedy znalazłem się na wodzie, przeżyłem szok. Rzeka jest po prostu przepiękna. To jest to, o czym marzyłem. Byliśmy z Hubertem wniebowzięci, że jest tak wspaniale, tak pięknie. Ta przyroda, woda, drzewa spowite mgłą, różowe i czarne delfiny podpływające blisko nas. Nasza samotność, cisza – czasem Dawidowi brakuje słów, żeby opisać przepełniające go uczucia radości i ekscytacji. Kiedy płynie, ciepło myśli sobie o rodzinie, o żonie, która z przeciwniczki wyprawy, zmieniła się we wspierającą Dawida największą jej entuzjastkę. Myśli o teściach, którzy na czas ekspedycji zamieszkali ze swoją córką i wnukami, by się nimi opiekować. Myśli o tym, jak jest wspaniale. - Kiedy tak leżę sobie, płynąc spokojnie po Amazonce, patrzę w niebo i myślę sobie: Boże, jak ja będę tęsknił za tą chwilą, uwielbiam ten moment, uwielbiam bycie tu i teraz. – mówi. A za chwilę dodaje – Czasem mam sny, że nie jestem na wyprawie. Budzę się i …jestem szczęśliwy! Dla obu braci ta ekspedycja jest spełnieniem marzeń o wielkiej przygodzie. Jest też sprawdzianem ich możliwości, umiejętności, lekcją życiowej mądrości. A nawet swoistą terapią. Płynąc po Amazonce, Hubert ciągle rozprawia się ze swoją przeszłością. Przeszłością pełną bólu po stracie domu, pełną zatracenia przez szukanie zapomnienia w narkotykach, pełną strachu przed przyszłością. Teraźniejszość ciągle przesiąknięta jest niepokojem, ale i nadzieją. Ekspedycja rowerowa to udowodnienie samemu sobie, że ma siłę stawić czoła przeciwnościom, że potrafi znowu działać konsekwentnie i kontrolować swoje poczynania, uczucia, reakcje. Hubert wierzy już, że otwiera się nowy rozdział w życiu jego własnym i jego rodziny. - Trzeba zacząć życie od nowa. Muszę wrócić do domu i wszystko poukładać – mówi Hubert. – Biorąc udział w tej wyprawie, chcę żeby moja żona Emilia oraz moi synkowie 5-letni Dawid i 4-letni Filip byli ze mnie dumni. Chcę zacząć budować coś nowego. Tę specyficzną kurację w postaci wspólnie przeżywanej męskiej przygody Hubert zawdzięcza Dawidowi, który w trudnym momencie po raz kolejny wyciągnął rękę do potrzebującego pomocy młodszego brata. - Gdyby nie Dawid, nie wiem, jak by to wszystko się skończyło, pewnie byłbym już na dnie – mówi z nieukrywanym rozrzewnieniem Hubert, sympatycznym, ciepłym gestem głaszcząc brata po głowie i wtedy widzę zupełnie inną twarz tego zawsze roześmianego, sypiącego jak z rękawa dowcipnymi uwagami wesołka. W czwartek 19 listopada Dawid i Hubert, już bez towarzystwa Felipe, opuścili port w Pucallpa i ruszyli w swoją dalszą podróż. Kolejny przystanek w Iquitos. Piotr Chmieliński