National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-07-29T12:19:07.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Ten jeden składnik w diecie niemowlaka wpływa na ryzyko Alzheimera. Naukowcy badali mózgi przez dekady
items: Zwykłe badanie krwi przewidzi chorobę Alzheimera nawet 10 lat wcześniej. Naukowcy wyjaśniają, jak to działa
items: Nie jesteśmy skazani na demencję. Blisko połowie przypadków można skutecznie zapobiec
items: Twój pies nagle zaczął poruszać się w ten sposób? To wczesny, nietypowy objaw demencji
items: Zbadali mózgi ponad 2000 seniorów. Odpowiedni poziom tej witaminy to potężna tarcza przed alzheimerem
items: Prof. Agnieszka Chacińska jako pierwsza dostała „polskiego Nobla”. Bada mitochondria
items: Alzheimer daje o sobie znać nawet dekadę przed utratą pamięci. Te objawy powinny wzbudzić czujność
items: Przez nos do mózgu. Nawyk dłubania w nosie może być przyczyną choroby Alzheimera
items: „Autostrada” do głowy. Bakterie jelitowe mogą być częstymi gośćmi w… mózgu
items: Ani krzyżówki, ani sudoku. Wiemy, jaki trening mózgu realnie zmniejsza ryzyko choroby Alzheimera
items: Czy wyleczymy Alzheimera marihuaną? Naukowcy wreszcie udowodnili, że jej mikrodawki są bardzo skuteczne
items: Ten jeden codzienny nawyk może chronić przed demencją – naukowcy są zgodni
items: Ta choroba pozornie nie ma związku z demencją. A jednak szczepionka na nią może zmniejszyć ryzyko o jedną trzecią
items: Jak mózg decyduje o tym, co pamiętać? Naukowcy dowiedli, że możemy przestać zapominać
items: Ten jeden nawyk może spowolnić Alzheimera nawet o 7 lat. Liczy się każdy krok – dosłownie
items: Jakie są przyczyny choroby Alzheimera? Naukowcy mają przełom
items: Zaskakujące odkrycie: czy twój mózg zdradza oznaki Alzheimera już po 20. roku życia?
items: Lekarze nie bez powodu odradzają czerwone mięso. W dużych ilościach szkodzi mózgowi
items: Straszliwa cena ewolucji. Za większy i sprawniejszy mózg płacimy podatnością na choroby
items: Kot i pies są najlepszymi przyjaciółmi dla... naszego mózgu. Twierdzi neurochirurg
items: Smog uszkadza mózg jak choroba Alzheimera. Potwierdzają naukowcy z Meksyku
items: Pierwszy lek na Alzheimera od 17 lat. Wodorosty pomogą zatrzymać wspomnienia
items: Może spowolnić rozwój Alzheimera. 10 udowodnionych naukowo zalet marihuany
items: Dlaczego pogarsza się wzrok? Wyjaśniamy mechanizm starzenia się
items: W ciągu zaledwie dwóch miesięcy odwrócono rok demencji. „Wróciłem”

Ten jeden składnik w diecie niemowlaka wpływa na ryzyko Alzheimera. Naukowcy badali mózgi przez dekady
type: item
date: 2026-07-29T12:18:52.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: alzheimer
subject: cukier
subject: demencja
subject: mózg
subject: niemowlaki
description: Jeszcze zanim nauczymy się mówić, nasze mózgi są trwale kształtowane przez dietę. Niespodziewany eksperyment spowodowany II wojną światową właśnie ujawnił nam, że cukier w diecie niemowląt może drastycznie zwiększać ryzyko demencji w podeszłym wieku. Co dokładnie odkryli neurobiolodzy i dlaczego winna jest substancja, po którą sięgamy codziennie? I dlaczego, żeby to zrozumieć, musimy cofnąć się do lat 40. XX wieku?
encoded: Przeciętny Polak spożywa rocznie ponad 40 kilogramów cukru, a z każdym rokiem rośnie też u nas liczba chorych na Alzheimera (obecnie z demencją mierzy się w Polsce około pół miliona osób). Jak łączą się te dwa fakty? Dotychczas wiedzieliśmy, że nadmiar słodkości to prosta droga do otyłości i cukrzycy. Są jednak jeszcze inne powody do niepokoju. Okazuje się, że pierwsze 1000 dni rozwoju dziecka (od początku ciąży do mniej więcej drugich urodzin) to krytycznie ważny czas, w którym dosłownie „programujemy” odporność naszego mózgu na całe życie. Zaskakujący eksperyment z czasów II wojny światowej Naukowcy z Guangzhou Medical University wykorzystali niezwykły zbieg okoliczności. W trakcie i po II wojnie światowej w Wielkiej Brytanii obowiązywały kartki na cukier – dzieci poniżej 2. roku życia nie otrzymywały go zresztą wcale. Kiedy we wrześniu 1953 roku zniesiono racjonowanie, spożycie tego węglowodanu w społeczeństwie błyskawicznie wzrosło niemal dwukrotnie. Badacze przeanalizowali dane medyczne ponad 60 tysięcy osób z brytyjskiej bazy UK Biobank, urodzonych w latach 1951–1956. Pozwoliło to w warunkach klinicznych porównać osoby, których pierwsze miesiące życia przypadły na przymusowy „cukrowy detoks”, z rówieśnikami urodzonymi tuż po zniesieniu restrykcji. Mózg biologicznie młodszy o prawie pół roku Wyniki, opublikowane właśnie w czasopiśmie „npj Aging”, zaskoczyły środowisko naukowe. Osoby, których pierwsze 1000 dni życia doświadczały racjonowania cukru, wykazywały o 46% niższe ryzyko zachorowania na Alzheimera oraz o 27% niższe ryzyko rozwoju jakiejkolwiek innej formy demencji. Co ciekawe, odnotowano u nich również mniejsze prawdopodobieństwo zapadnięcia na depresję i stany lękowe (odpowiednio o 11 i 20%.). Statystyki zostały fizycznie potwierdzone przez skany rezonansu magnetycznego. Mózgi osób poddanych w dzieciństwie rygorystycznej diecie były biologicznie młodsze o średnio 0,39 roku. Miały też m.in. większą objętość hipokampu i wzgórza, co zapewnia narządowi leps…

GettyImages-527340342-1f424a0.jpg
width: 6000
height: 4000

Zwykłe badanie krwi przewidzi chorobę Alzheimera nawet 10 lat wcześniej. Naukowcy wyjaśniają, jak to działa
type: item
date: 2026-07-16T06:50:48.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: alzheimer
subject: badania naukowe
subject: demencja
subject: krew
description: Czy podczas najzwyklejszego pobrania krwi możesz dowiedzieć się, co stanie się z twoim mózgiem za dekadę? Chociaż brzmi to jak scenariusz z „Cyberpunka”, to właśnie postawiliśmy ogromny krok w tym kierunku. Międzynarodowy zespół naukowców udowodnił, że analiza krwi pozwala z zaskakującą precyzją oszacować ryzyko wystąpienia zaburzeń u osób, które dziś czują się całkowicie zdrowe.
encoded: Opublikowane w prestiżowym czasopiśmie „JAMA” badania to efekt wieloletniej pracy ekspertów pod przewodnictwem naukowców z Mass General Brigham Neuroscience Institute. Badacze połączyli siły i przeanalizowali dane medyczne ponad 2600 zdrowych seniorów z Ameryki Północnej, Japonii i Australii. Najstarsze próbki, stanowiące punkt odniesienia, pobrano jeszcze w 2004 roku, co pozwoliło na bardzo rzetelne, wieloletnie obserwacje. Jedno białko, które zdradza przyszłość mózgu Kluczem do tego „przewidywania przyszłości” pacjentów okazało się białko o nazwie p-tau217 (ufosforylowane białko tau). Zaledwie rok temu testy wykrywające je otrzymały pierwsze zatwierdzenia, jednak naukowcy długo zastanawiali się, jak skutecznie potrafią one przepowiedzieć spadek funkcji poznawczych w długim czasie. Okazało się jednak, że u osób, które nie miały żadnych objawów, ale badanie krwi wykazało u nich bardzo wysoki poziom tego biomarkera, ryzyko rozwoju demencji w ciągu najbliższych 5 lat wynosiło 38%. Co więcej, w perspektywie dekady ryzyko to wzrastało aż do 78%. Jak podkreśla dr Rachel F. Buckley, główna autorka badań, siłą projektu jest możliwość niezwykle precyzyjnego oszacowania zagrożenia dla pojedynczego pacjenta. Co równie ważne, badanie krwi okazało się skuteczne całkowicie niezależnie od innych znanych czynników ryzyka – takich jak blaszki amyloidowe widoczne na drogich skanach PET czy niebezpieczne mutacje genetyczne (np. gen APOE4). Dlaczego nie zrobisz tego testu w przychodni? Mając tak potężne narzędzie w ręku, naturalnie pojawia się pytanie – dlaczego nie wykonujemy tego testu profilaktycznie przy każdym pobraniu krwi? Na drodze staje brutalna rzeczywistość medyczna. – Obecnie nie dysponujemy lekami modyfikującymi przebieg choroby Alzheimera dla osób bez objawów – tłumaczy dr Reisa Sperling. Z tego powodu lekarze nie rekomendują obecnie wykonywania tego badania u osób zdrowych. Gdybyśmy dziś poznali wyrok dla naszego mózgu, współczesna medycyna mogłaby zalecić nam jedynie z…

GettyImages-2233249181-6c559a1.jpg
width: 7008
height: 4672

Nie jesteśmy skazani na demencję. Blisko połowie przypadków można skutecznie zapobiec
type: item
date: 2026-07-05T13:15:25.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: alzheimer
subject: demencja
subject: mózg
subject: Zdrowie
description: Światowa Organizacja Zdrowia alarmuje, że na demencję cierpi obecnie ponad 55 milionów ludzi. Powszechnie uważamy ją za nieunikniony skutek starzenia, ale badacze się z tym nie zgadzają – najnowsze analizy dowodzą, że wcale nie jesteśmy skazani na utratę pamięci. Zmiana stylu życia może uchronić nas przed chorobą, jednak dotychczasowe metody uświadamiania społeczeństwa okazały się całkowicie nieskuteczne.
encoded: Zespół badawczy z Curtin University opublikował na łamach magazynu „The Lancet Healthy Longevity” obszerny przegląd międzynarodowych strategii zdrowotnych. Naukowcy ustalili, że aż 45% przypadków demencji ma bezpośredni związek z czynnikami, na które mamy realny wpływ. Należą do nich między innymi brak aktywności fizycznej, palenie tytoniu, izolacja społeczna oraz niski poziom edukacji. Niestety, uświadamianie pacjentów poprzez same kampanie informacyjne nie wystarcza, by wywołać w nich trwałą zmianę nawyków. A naprawdę warto – teraz mamy na to twarde dowody. Mięśnie bezpośrednio chronią mózg Wielu pacjentów wciąż żyje w błędnym przekonaniu, że demencja jest z góry zapisanym i nieuniknionym etapem starzenia się organizmu. Tymczasem co chwilę poznajemy kolejne, konkretne czynniki ryzyka. W jednym z badań, obejmującym niemal pół miliona dorosłych obserwowanych na przestrzeni ponad dekady, udowodniono ogromne znaczenie siły mięśniowej dla zachowania zdrowia neurologicznego. Wyniki wykazały, że osoby zmagające się z tak zwaną otyłością sarkopeniczną – czyli jednoczesnym nadmiarem tkanki tłuszczowej i niską siłą mięśni – są znacznie bardziej narażone na rozwój demencji. Co ciekawe, sama otyłość nie zwiększała ryzyka wystąpienia choroby w grupie badanych – o ile tylko pacjent zachowywał dobrą kondycję i prawidłową siłę mięśniową. To dowodzi, że dbanie o nasze mięśnie musi stanowić fundament profilaktyki mózgu. Zupełnie o tym zapominamy. Dlaczego edukacja nic nie daje? Medyczna wiedza o zagrożeniach to jednak za mało. Prof. Mario Siervo, współautor analiz, podkreśla, że suche informowanie ludzi o statystykach rzadko prowadzi do jakichkolwiek znaczących i trwałych zmian w ich rutynie. Nawet osoby w pełni świadome konsekwencji swojego stylu życia ulegają barierom takim jak brak czasu, wysokie koszty czy spadek motywacji. Analiza programów zdrowotnych z ośmiu różnych państw udowodniła, że masowe, pasywne kampanie społeczne przynoszą wyłącznie powierzchowną poprawę ogólnej wie…

GettyImages-1166409215-d2ca140.jpg
width: 6720
height: 4480

Twój pies nagle zaczął poruszać się w ten sposób? To wczesny, nietypowy objaw demencji
type: item
date: 2026-06-25T12:00:51.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: alzheimer
subject: demencja
subject: psy
subject: zwierzęta
description: Demencja to nie tylko ludzka choroba. Zespół zaburzeń poznawczych (CDS), potocznie nazywany psim Alzheimerem, dotyka nawet 60% czworonogów powyżej 11. roku życia. Zwykle kojarzymy go ze zmianą rytmu snu, apatią czy dezorientacją w znanym otoczeniu. Okazuje się jednak, że istnieje znacznie wcześniejszy, fizyczny sygnał ostrzegawczy. Aby go dostrzec, wystarczy bacznie obserwować swojego pupila.
encoded: Rozróżnienie pierwszych objawów degeneracji układu nerwowego od naturalnych procesów starzenia bywa dla opiekunów psów niezwykle trudne. Zwykle zgłaszają się oni do weterynarza dopiero wtedy, gdy pies zaczyna gubić się we własnym domu lub przestaje reagować na znajome komendy. Najnowsze badania pozwalają jednak znacznie wcześniej zidentyfikować demencję u psa. Zmiana kroku jest sygnałem alarmowym Zespół badawczy z Uniwersytetu Stanu Karolina Północna, pod kierownictwem neurolożki weterynaryjnej dr Natashy Olby, dowiódł, że kluczem do postawienia szybszej diagnozy może być długość kroku przednich łap. Wyniki tych prac opublikowano niedawno na łamach czasopisma naukowego „Frontiers in Veterinary Science”. W eksperymencie przebadano 88 starszych psów różnych ras, które osiągnęły co najmniej 75% przewidywanej dla siebie długości życia. Zwierzęta poddano rygorystycznym testom ortopedycznym i neurologicznym, a następnie obserwowano ich chód na pięciometrowym torze – bez smyczy, zachęt głosowych czy smakołyków. Analiza materiału wideo i pomiarów wykazała jednoznacznie, że krótszy krok przednich kończyn wyraźnie koreluje z gorszymi wynikami testów poznawczych. Co fascynujące, ten neurologiczny regres wpływa na chód psa znacznie silniej niż sam podeszły wiek. Demencja u psa – dlaczego chory mózg skraca krok? By odpowiedzieć na to pytanie, trzeba przede wszystkim poznać biomechanikę psiego ciała. W czworonożnym, psim układzie napędowym tylne nogi są „silnikiem” – napędzają całe ciało i zmuszają je do ruchu do przodu. Przednie kończyny działają natomiast jak układ kierowniczy i amortyzujący hamulec. Płynne przemieszczanie się to dla psiego mózgu potężne wyzwanie obliczeniowe. Kora mózgowa musi nieustannie integrować płynące z otoczenia bodźce czuciowo-ruchowe, by planować zmianę kierunku i zachować równowagę. Gdy dochodzi do degeneracji układu nerwowego i osłabienia integracji sensomotorycznej, mózg po prostu traci dawną precyzję. Skrócenie kroku przednich łap jest więc podświ…

GettyImages-1914359881-893ae9c.jpg
width: 8256
height: 5504

Zbadali mózgi ponad 2000 seniorów. Odpowiedni poziom tej witaminy to potężna tarcza przed alzheimerem
type: item
date: 2026-06-20T11:45:19.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: alzheimer
subject: demencja
subject: mózg
subject: witamina c
subject: Zdrowie
description: Ludzki organizm, w przeciwieństwie do większości zwierząt, nie potrafi samodzielnie syntetyzować witaminy C. Musimy dostarczać ją z pożywieniem, skąd wędruje przez krew m.in. do naszego mózgu. Choć kwas askorbinowy kojarzy się głównie z odpornością, to właśnie w tkance nerwowej jest go najwięcej – płyn mózgowo-rdzeniowy zawiera aż dwukrotnie wyższe stężenie tej witaminy niż krew. Najnowsze badania dowodzą, że ten popularny przeciwutleniacz może być naszym potężnym sprzymierzeńcem w walce z demencją.
encoded: Naukowcy od dawna podejrzewali, że odpowiednia podaż witaminy C zmniejsza ryzyko rozwoju choroby Alzheimera. Brakowało jednak dowodów na to, jak jej stężenie we krwi wpływa na fizyczną strukturę starzejącego się mózgu. Przełomu dokonał zespół z japońskiego Uniwersytetu Hirosaki. Badacze przeanalizowali próbki krwi oraz skany mózgów (wykonane rezonansem magnetycznym) od 2044 ochotników, których średnia wieku wynosiła 69 lat. Gdzie siedzi autopilot naszego umysłu? Badacze skupili się na szczególnym obwodzie neurologicznym – sieci stanu spoczynkowego (DMN – ang. Default Mode Network). To swojego rodzaju „autopilot” naszego mózgu. DMN pozostaje niezwykle aktywna, gdy z pozoru nie robimy nic konkretnego: gdy marzymy, wspominamy przeszłość, planujemy przyszłość lub analizujemy własne „ja”. Sieć ta łączy kluczowe ośrodki w mózgu, w tym brzuszno-przyśrodkową korę przedczołową (odpowiadającą za przetwarzanie strachu, ryzyka i emocji) oraz tylną korę zakrętu obręczy (centralny punkt dowodzenia pamięcią). Z medycznego punktu widzenia DMN jest niezwykle ważna – u pacjentów cierpiących na chorobę Alzheimera, chorobę Parkinsona czy głęboką depresję połączenia w obrębie tej sieci ulegają drastycznemu osłabieniu. Szare komórki lubią witaminę C Analiza wyników ponad dwóch tysięcy japońskich seniorów ujawniła fascynującą zależność. Wykazano, że wyższy poziom witaminy C we krwi wiąże się z wyraźnie większą objętością istoty szarej – tkanki kluczowej dla pamięci, ruchu i emocji. Co więcej, odpowiednie stężenie tego składnika odżywczego korelowało z wyraźnie silniejszymi i zdrowszymi połączeniami wewnątrz sieci DMN. Jak zauważa dr Tomohiro Shintaku, radiolog z Uniwersytetu Hirosaki, to pierwsze w historii badanie, które udowodniło tak bezpośredni związek między stężeniem witaminy C w osoczu a integralnością najważniejszej sieci komunikacyjnej naszego umysłu. Choć są to badania obserwacyjne (wykonane jednorazowo) i wymagają wieloletnich testów potwierdzających w innych grupach etnicznych…

FABRIC-KOLAZ-32-2026-06-16T114033.877-6f0e90c.jpg
width: 2700
height: 1800

Prof. Agnieszka Chacińska jako pierwsza dostała „polskiego Nobla”. Bada mitochondria
type: item
date: 2026-06-11T05:43:02.000Z
creator: Małgorzata T. Załoga
subject: Ludzie
subject: Nauka
subject: alzheimer
subject: badania naukowe
subject: choroba parkinsona
subject: medycyna
subject: mózg
subject: polska nauka
subject: Zdrowie
description: Prof. Agnieszka Chacińska z Międzynarodowego Instytutu Mechanizmów i Maszyn Molekularnych Polskiej Akademii Nauk (IMol PAN) prowadzi przełomowe badania nad funkcjonowaniem mitochondriów i degradacją białek. Rzucają one nowe światło na mechanizmy chorób, które wciąż pozostają nieuleczalne. Naukowczyni została uhonorowana prestiżową nagrodą PAN.
encoded: Profesor Agnieszka Chacińska to postać światowego formatu w dziedzinie biologii molekularnej i komórkowej. Jej odkrycia zrewolucjonizowały sposób, w jaki postrzegamy mitochondria. Przez dziesięciolecia traktowano je niemal wyłącznie jako „komórkowe elektrownie” – struktury dostarczające paliwa do procesów komórkowych. Dzięki badaniom prof. Chacińskiej wiemy już, że od mitochondriów zależy ogromna liczba podstawowych procesów w komórce. Stanowią one niezwykle czułe sensory homeostazy białkowej oraz platformy decyzyjne przy tak kluczowych zjawiskach, jak choćby odporność wrodzona czy programowana śmierć komórki. Prof. Chacińska jako pierwsza dostała prestiżową nagrodę PAN, nazywaną „polskim Noblem”. Jest ona przyznawana za osiągnięcia naukowe o realnym wpływie na światową naukę oraz innowacyjność prowadzonych w Polsce badań. Będą ją otrzymywać badacze lub zespoły mające realną szansę na zdobycie Nobla. Nagroda pieniężna wynosi 400 tys. zł. Co chroni przed bałaganem w komórce? Natura nie działa bezbłędnie. Zrozumienie tego faktu leży u podstaw rozpracowania procesu importu białek do wnętrza mitochondriów. Logistyka tego zjawiska jest karkołomna: mitochondrialny proteom buduje ponad 1500 różnych białek, z czego zaledwie 1% kodowanych jest „na miejscu” przez mitochondrialne DNA. Cała reszta musi zostać zsyntetyzowana w cytozolu i „zassana” do wnętrza organelli. Zadanie tym trudniejsze, że mitochondrium posiada aż dwie membrany. Jeśli jakiekolwiek białko trafi nie tam, gdzie powinno, nie tylko nie spełni swojej funkcji, ale wywoła w komórce potężny bałagan. Wieloletnie obserwacje i badania naukowe potwierdzają, że koszt zaprojektowania idealnego, absolutnie nieomylnego systemu transportu jest dla organizmu zbyt wysoki. W systemy biologiczne wręcz wpisana jest pewna ilość błędów, ponieważ ich całkowite wyeliminowanie byłoby ekonomicznie nieopłacalne. – To trochę jak z powodzią tysiąclecia – zauważa badaczka. – Można próbować wznieść gigantyczne, potwornie drogie systemy ch…

chacinska-6524f9b.jpg
width: 1024
height: 683

Alzheimer daje o sobie znać nawet dekadę przed utratą pamięci. Te objawy powinny wzbudzić czujność
type: item
date: 2026-05-23T07:14:23.000Z
creator: Meryl Davids Landau
subject: Nauka
subject: alzheimer
subject: choroby
subject: demencja
subject: mózg
subject: pamięć
subject: starość
description: Choroba Alzheimera wysyła pierwsze sygnały ostrzegawcze w sposób, który rzadko kojarzymy z utratą sprawności umysłowej. Te pięć objawów może pojawić się nawet dekadę przed wystąpieniem pierwszych wyraźnych zaburzeń pamięci.
encoded: Spis treści: Wczesne objawy Alzheimera mogą pojawić się na długo przed problemami z pamięcią Problemy z zarządzaniem finansami Utrzymująca się utrata masy ciała Subtelne zmiany językowe Osłabienie zmysłu węchu Znaczące zmiany nastroju Co mogą zrobić pacjenci i ich rodziny Może się wydawać, że osoba z chorobą Alzheimera lub inną formą demencji budzi się pewnego ranka i nagle zaczyna mieć trudności z przypomnieniem sobie ważnych informacji. Naukowcy wiedzą jednak, że proces poprzedzający pierwsze objawy zaburzeń pamięci jest znacznie bardziej złożony. Nawet dekadę przed wystąpieniem zaburzeń pamięci w mózgu mogą już zachodzić subtelne procesy chorobowe. – W tym okresie wiele osób nie ma oczywistych objawów poznawczych, ale w rzeczywistości w mózgu zachodzą już zmiany – mówi dr Yuan Zhang, badaczka zajmująca się chorobą Alzheimera na Uniwersytecie Columbia. Zmiany te mogą nawet poprzedzać pojawienie się blaszek amyloidowych (płytek starczych), wykrywanych w badaniach obrazowych, które stanowią znany wyróżnik tego schorzenia. Szacuje się, że obecnie około 6 milionów Amerykanów żyje z jakąś postacią demencji, a wraz ze starzeniem się populacji liczba ta może się podwoić. Dlatego naukowcy coraz pilniej koncentrują się na mniej widocznych, wczesnych zmianach. Wczesne objawy Alzheimera mogą pojawić się na długo przed problemami z pamięcią Część badaczy analizuje obrazowanie mózgu oraz biopsje jelit w poszukiwaniu innych markerów, które mogłyby ujawniać wcześniejsze sygnały demencji. Inni szukają wskazówek we krwi. Naukowcy z Washington University in St. Louis poinformowali niedawno, że białko powiązane z chorobą Alzheimera może z dokładnością do kilku lat oszacować, kiedy u części osób rozwiną się zauważalne objawy. Nadal jednak potrzeba znacznie więcej badań, zanim testy te będą mogły przewidywać, kto może zachorować – i kiedy dokładnie mogą pojawić się u niego zaburzenia pamięci. W międzyczasie eksperci pracują nad powiązaniem innych fizycznych lub społecznych oznak, któr…

Alzheimer-6a4c634.jpg
width: 3000
height: 2001

Przez nos do mózgu. Nawyk dłubania w nosie może być przyczyną choroby Alzheimera
type: item
date: 2026-04-08T10:18:23.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: alzheimer
subject: choroby
subject: demencja
subject: nawyki
description: Czy mała, niewinna ranka powstała w wyniku dłubania w nosie może prowadzić do rozwoju choroby Alzheimera? Tak twierdzą naukowcy z Uniwersytetu Griffith w Australii, którzy odkryli, że to otwarta brama dla groźnych gatunków bakterii prowadząca do wprost do naszego mózgu. Chociaż brzmi to jak scenariusz medycznego thrillera, to badacze zaczynają dostrzegać tu realną, chociaż wciąż niepewną zależność.
encoded: Naukowcy podejrzewają, że istnieje niepewny, ale wiarygodny związek hipotetyczny między dłubaniem w nosie a zwiększonym ryzykiem rozwoju demencji. W sytuacjach, gdy czynność ta powoduje uszkodzenie tkanek wewnętrznych, groźne gatunki bakterii zyskują prostszą drogę do mózgu. Ten z kolei reaguje na ich obecność w sposób, który do złudzenia przypomina objawy choroby Alzheimera. Najważniejszym zastrzeżeniem jest jednak fakt, że badania wspierające tę tezę przeprowadzono na myszach, a nie na ludziach. Dzięki pracy naukowców jesteśmy jednak coraz bliżej medycznej tajemnicy. Bakteria, która wybiera drogę na skróty Zespołu naukowców z Uniwersytetu Griffitha w Australii opublikował wyniki testów przeprowadzonych nad groźną baterią Chlamydia pneumoniae. Patogen ten może infekować ludzi i wywoływać zapalenie płuc. Co istotne, C. pneumoniae odkryto również w mózgach większości osób dotkniętych demencją o późnym początku, czyli najczęściej spotykanym otępieniu (w którym objawy pojawiają się po 65. r.ż.). Doświadczenia wykazały, że u myszy bakteria potrafi wędrować w górę nerwu węchowego, który łączy jamę nosową bezpośrednio z mózgiem. Co więcej, gdy dochodziło do uszkodzenia nabłonka nosa (cienkiej tkanki wzdłuż sklepienia jamy nosowej), infekcje nerwów stawały się znacznie poważniejsze. To z kolei prowadziło do tego, że mózgi gryzoni odkładały więcej białka beta-amyloidowego – substancji uwalnianej w odpowiedzi na infekcje. Skupiska (blaszki) tego białka występują w znacznych stężeniach u osób cierpiących na chorobę Alzheimera. Błyskawiczna infekcja: od 24 do 72 godzin – Jesteśmy pierwszymi, którzy pokazali, że Chlamydia pneumoniae może udać się bezpośrednio przez nos do mózgu, gdzie wywołuje patologie przypominające chorobę Alzheimera – wyjaśnił neurobiolog prof. James St John. – Widzieliśmy to w modelu mysim, a dowody są potencjalnie przerażające także dla ludzi. Naukowcy byli zaskoczeni tempem, w jakim patogen opanował centralny układ nerwowy myszy – do infekcji dochodziło …

GettyImages-186933514-304f5da.jpg
width: 4368
height: 2912

„Autostrada” do głowy. Bakterie jelitowe mogą być częstymi gośćmi w… mózgu
type: item
date: 2026-03-23T12:43:25.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: alzheimer
subject: badania naukowe
subject: bakterie
subject: choroba parkinsona
subject: mózg
description: Badania na myszach dowodzą, że bakterie mogą podróżować z jelit wprost do mózgu przez nerw błędny. To odkrycie może zmienić sposób, w jaki leczymy choroby neurodegeneracyjne i dbamy o dietę.
encoded: Nauka od dawna bada fascynującą zależność między układem pokarmowym a ośrodkowym układem nerwowym, znaną jako oś jelitowo-mózgowa. Do tej pory większość naukowców skupiała się na „wędrówkach” hormonów, cząsteczek zapalnych czy produktów bakteryjnej przemiany materii. Jednak najnowsze badania przeprowadzone na Uniwersytecie Emory w USA dostarczają zdumiewających dowodów na to, że relacja ta może być znacznie bardziej dosłowna. Zaobserwowano, że w określonych warunkach żywe bakterie jelitowe mogą przedostać się bezpośrednio do mózgu. Choć badanie przeprowadzono na myszach, analogiczny mechanizm z dużym prawdopodobieństwem zostanie potwierdzony także u ludzi. Nerw błędny jako autostrada do mózgu Do tej pory sądzono, że jeśli mikroogranizmy opuszczają jelita, dzieje się to głównie poprzez krew, jak np. w przypadku zagrażającej życiu sepsy (posocznicy). Jednak zespół naukowców z Emory zauważył, że bakterie obecne w mózgach myszy nie były wykrywalne w ich krwi. Jak zatem dostały się do mózgu? Doprowadziło to badaczy do postawienia hipotezy, że bakterie jelitowe „podróżują” przez nerw błędny, który jest najdłuższym i najważniejszym połączeniem nerwowym między jamą brzuszną a mózgiem. Aby ją potwierdzić, przeprowadzili testy z blokadą tego nerwu. Wyniki były jednoznaczne: u myszy z przerwaniem ciągłości nerwu błędnego obecność bakterii w mózgu znacząco się zmniejszyła. Najwyraźniej mikroorganizmy wykorzystują włókna nerwowe jako fizyczny pomost i przemieszczają się po nich. To odkrycie tyleż niespodziewane, co zdumiewające. Co wpływa na „nieszczelność” jelit? Przenikanie bakterii do układu nerwowego nie jest zjawiskiem powszechnym u zdrowych osobników. Wymaga specyficznych okoliczności, które osłabiają barierę jelitową. W eksperymencie brały udział myszy na diecie wysokotłuszczowej (sprzyjającej miażdżycy) oraz osobniki genetycznie zmodyfikowane w celu symulacji chorób Alzheimera i Parkinsona. W obu przypadkach doszło do powstania tzw. „nieszczelnego jelita”. Uszkodzenie na…

bakterie-jelitowe-mozg-bdc47fd.jpg
width: 6064
height: 4800

Ani krzyżówki, ani sudoku. Wiemy, jaki trening mózgu realnie zmniejsza ryzyko choroby Alzheimera
type: item
date: 2026-02-11T12:16:46.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: alzheimer
subject: badania naukowe
subject: mózg
subject: trening
description: Przydatność treningu mózgu w profilaktyce choroby Alzheimera, to temat który naukowcy analizowali przez ponad 20 lat. W badaniu z udziałem ponad 2 tysięcy osób po 65. roku życia tylko jeden typ ćwiczeń poznawczych realnie zmniejszył ryzyko demencji – i to aż o 25 procent.
encoded: Medycyna wciąż poszukuje skutecznych metod walki z chorobą Alzheimera i innymi formami otępienia związanymi z wiekiem. Choć leki mogą spowalniać pogarszanie się funkcji poznawczych na wczesnych etapach choroby, nie są rozwiązaniem idealnym. Nauka bada też inne, niefarmakologiczne metody. Wyniki przełomowego, trwającego aż 20 lat badania klinicznego sugerują, że kluczem do ochrony mózgu jest specyficzny rodzaj ćwiczeń oparty na szybkości przetwarzania informacji. Badanie wykazało, że zaledwie kilka tygodni intensywnego treningu może przynieść korzyści utrzymujące się wiele lat. Wyniki badania właśnie ogłoszono w artykule naukowym w czasopiśmie „Alzheimer’s Association”. Jak badano skuteczność łamigłówek w walce z Alzheimerem? W eksperymencie, rozpoczętym pod koniec lat 90. XX wieku, wzięło udział 2021 uczestników w wieku co najmniej 65 lat. Uczestników losowo podzielono na cztery grupy: pierwsza trenowała szybkość przetwarzania informacji przez zadania wymagające podzielności uwagi; druga ćwiczyła pamięć, wykorzystując techniki mnemotechniczne; trzecia skupiała się na rozumowaniu, wykrywaniu wzorców i rozwiązywaniu problemów; czwarta była grupą kontrolną. Program składał się z 10 sesji trwających od 60 do 75 minut, przez pięciu lub sześć tygodni. Wybrani uczestnicy przeszli też dodatkowe sesje przypominające, 1–3 lata później. Najlepsza metoda: adaptacyjny trening szybkościowy: Analiza wykazała, że jedynie trening szybkościowy był powiązany ze zmniejszonym ryzykiem wystąpienia choroby Alzheimera i demencji. Efekt był najbardziej spektakularny u osób, które uczestniczyły w sesjach przypominających – u nich ryzyko zachorowania było aż o 25% niższe niż w pozostałych grupach. Ćwiczenia oparte na treningu pamięci i rozumowania nie wykazały żadnych właściwości ochronnych, a wyniki tych grup były porównywalne z grupą kontrolną. Marilyn Albert, neurobiolożka z Johns Hopkins University (USA) i współautorka badania, wskazuje że sukces treningu szybkościowego wynikał z jego ada…

alzheimer-trening-mozgu-c557d2a.jpg
width: 6720
height: 4480

Czy wyleczymy Alzheimera marihuaną? Naukowcy wreszcie udowodnili, że jej mikrodawki są bardzo skuteczne
type: item
date: 2025-12-19T13:02:52.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: alzheimer
subject: choroby
subject: leczenie
subject: marihuana
subject: mózg
description: Szybkie starzenie się społeczeństwa powoduje, że dramatycznie poszukujemy nowych metod leczenia choroby Alzheimera. Kolejne sposoby nie działają, a neurodegeneracyjne schorzenie dotyka coraz większej części populacji. Naukowcy kierują swój wzrok w stronę mikrodawkowania marihuany, które ma poprawiać zdolności pacjentów i nie wywoływać „haju”. Wiarygodne źródła pokazują, że to… działa.
encoded: Koniec ze spekulacjami i wyciąganymi przedwcześnie wnioskami: pierwsze na świecie badanie kliniczne udowodniło, że mikrodozowanie ekstraktu z konopi może powstrzymać pogarszanie się funkcji poznawczych u osób z łagodną postacią Alzheimera. Efekty były zauważalne po 24 tygodniach. Brazylijskie badanie nad konopiami W Brazylii przeprowadzono pierwsze randomizowane, kontrolowane i podwójne zaślepione – czyli takie, w którym ani lekarz, ani pacjent nie wiedzą, kto otrzymuje prawdziwy lek, a kto placebo – badanie kliniczne, które miało sprawdzić wpływ mikrodawkowania konopi na pacjentów z łagodną postacią choroby Alzheimera. Kierowała nim prof. Francisey Nascimento z Federal University for Latin American Integration. W badaniu wzięło udział 24 starszych pacjentów w wieku od 60 do 80 lat, którzy codziennie otrzymywali olej z ekstraktu konopi zawierający bardzo niskie stężenie kannabinoidów – dokładnie 0,3 mg THC i 0,3 mg CBD. Dla porównania, w 1 g palonej marihuany znajduje się nawet 200 mg THC. Po 24 tygodniach stosowania grupa otrzymująca mikrodozowanie wykazała stabilizację funkcji poznawczych, ocenianych według skali MMSE (Mini-Mental State Examination). Grupa placebo doświadczyła pogorszenia objawów choroby. Czemu mikrodozowanie konopi działa? Bardzo niskie dawki THC wciąż mają potencjał do stymulowania układu endokannabinoidowego, który odpowiada m.in. za regulację pamięci, reakcje zapalne i neuroplastyczność. Udowodniono, że z wiekiem aktywność tego układu spada, co może sprzyjać rozwojowi zaburzeń poznawczych. Zastosowanie bardzo niskich dawek THC i CBD może kompensować te niedobory i wspierać regenerację funkcji mózgu. Czy mikrodawkowanie marihuany jest bezpieczne? Wspomniane badania potwierdzają, że mikrodawki marihuany są dobrze tolerowane przez organizm i nie wywołują klasycznych efektów psychoaktywnych (tj. uczucia „haju”), które są typowe dla rekreacyjnego stosowania konopi. Wynika to z zastosowania dawek subpsychoaktywnych, czyli poniżej progu wywołującego …

GettyImages-2196813094-8bcd59c.jpg
width: 5600
height: 3008

Ten jeden codzienny nawyk może chronić przed demencją – naukowcy są zgodni
type: item
date: 2025-12-13T08:56:47.000Z
creator: Tatyana Woodall
subject: Nauka
subject: alzheimer
subject: demencja
subject: języki obce
subject: mózg
subject: nauka
subject: starość
description: Ten jeden codzienny nawyk – używanie więcej niż jednego języka – może realnie chronić mózg przed starzeniem. Nowe badanie wskazuje, że wielojęzyczność działa jak tarcza dla pamięci, uwagi i elastyczności poznawczej.
encoded: Spis treści: Nowy sposób na zachowanie sprawności? Dlaczego wielojęzyczność aktywizuje mózg? Kto może skorzystać z efektów wielojęzyczności? Nauka języka jako inwestycja w dobre samopoczucie Nowe badanie sugeruje, że codzienne, wielojęzyczne nawyki – od krótkich rozmów z sąsiadami po wracanie do języka z dzieciństwa – mogą pomagać w zachowaniu pamięci, uwagi i elastyczności mózgu wraz z wiekiem. Starzenie rzadko „przełącza” mózg z dnia na dzień. Pojawia się stopniowo – w wolniejszym przypominaniu sobie informacji, rozproszonej uwadze i drobnych potknięciach poznawczych. Dla wielu dorosłych prawdziwe pytanie brzmi nie „czy to nastąpi”, ale „czy da się ten proces spowolnić”. Nowy sposób na zachowanie sprawności? Większość popularnych strategii poprawy krótkotrwałej pamięci i funkcjonowania poznawczego opiera się na rozwiązywaniu dziwnych łamigłówek czy zawiłych krzyżówek. Nowe badania podpowiadają jednak, że jednym z najlepszych sposobów na zahamowanie spadku funkcji poznawczych może być poszerzenie swoich umiejętności językowych. Najnowsze badanie opublikowane w czasopiśmie „Nature Aging” pokazuje, że posługiwanie się kilkoma językami może spowalniać starzenie się mózgu. Ten proces wiąże się z stopniowym spadkiem szybkości przetwarzania informacji, uwagi i innych funkcji poznawczych. Analizując dane ankietowe ponad 86 000 zdrowych osób w wieku od 51 do 91 lat z 27 krajów europejskich, naukowcy odkryli, że ludzie, którzy regularnie używają więcej niż jednego języka są dwukrotnie rzadziej narażeni na oznaki biologicznego starzenia niż osoby mówiące tylko jednym językiem. Dlaczego wielojęzyczność aktywizuje mózg? – Odkryliśmy, że życie w wielojęzycznych społeczeństwach rzeczywiście opóźnia spadek funkcji poznawczych i sprawności, który zwykle towarzyszy starzeniu się – mówi Lucía Amoruso, psycholożka z Basque Center on Cognition, Brain and Language i jedna z autorek badania. – Wszyscy się starzejemy, a wraz z wiekiem zaczynamy tracić funkcje poznawcze i samodzielność. N…

GettyImages-1421511892-c03745d.jpg
width: 6000
height: 4000

Ta choroba pozornie nie ma związku z demencją. A jednak szczepionka na nią może zmniejszyć ryzyko o jedną trzecią
type: item
date: 2025-12-07T08:54:03.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: alzheimer
subject: badania naukowe
subject: demencja
subject: medycyna
subject: szczepionki
subject: wirusy
description: Tania i popularna szczepionka na półpasiec może zmniejszyć ryzyko demencji – wynika z badań przeprowadzonych w Walii. To odkrycie potwierdza związek wirusów układu nerwowego ze zmianami degeneracyjnymi w mózgu. I daje nadzieję na nowe terapie.
encoded: Program szczepień przeciw półpaścowi wprowadzony w Walii w 2013 roku, doprowadził do przełomowych obserwacji dających nową nadzieję na opanowanie demencji. Okazało się, że szczepionka nie tylko zmniejsza ryzyko zaburzeń poznawczych – spowalnia też postęp u osób już zdiagnozowanych. Demencja a wirusy: coraz więcej dowodów na związek Wcześniejsze badania, opublikowane w „Nature” w kwietniu 2025, sugerowały że szczepienie może ograniczać ryzyko samego zachorowania. Nowe, oparte na tych samych danych, pokazują dodatkowo, że u osób już chorujących szczepionka wyraźnie obniża ryzyko zgonu. Zespół naukowców podkreśla, że odkrycie potwierdza rosnący zbiór dowodów na to, że zwalczanie wirusów atakujących układ nerwowy (a do takich należy półpasiec), może odegrać ważną rolę w walce z demencją. Epidemiolog Haroon Ahmed z Cardiff University zwraca uwagę, że szczepionka jest bezpieczna, tania i szeroko dostępna. Może w przyszłości stanie się jednym ze sposobów zapobiegania demencji, a nawet jej leczenia. Szczepienia jak poligon doświadczalny Program szczepień na półpasiec w Walii okazał się doskonałym poligonem doświadczalnym. Z powodu ograniczeń w ilości dawek szczepionki, osoby w wieku 79 lat ją otrzymywały, a te w wieku 80 lat – już nie. Dzięki tej różnicy możliwe było porównanie dwóch niemal identycznych grup. Wśród 14 350 osób z diagnozą demencji, mniej więcej połowa zmarła z jej powodu w ciągu dziewięciu lat. Dane pokazały, że szczepionka na półpasiec zmniejszała to ryzyko o niemal 30 procent. Poza tym osoby zaszczepione rzadziej rozwijały łagodne zaburzenia poznawcze lub postęp choroby był u nich wolniejszy. Inne wcześniejsze badania wykazały, że szczepionka na półpasiec może także chronić serce. Szczepionka zapobiega i leczy. Co dalej? Zdaniem Pascala Geldsetzera ze Uniwersytetu Stanforda, najistotniejsze jest to, że widać nie tylko działanie profilaktyczne, ale także terapeutyczne. Naukowcy podkreślają jednak, że nie można jeszcze mówić o jednoznacznej przyczynowości – …

demcncja-szczepionka-e2cc3ac.jpeg
width: 6720
height: 4480

Jak mózg decyduje o tym, co pamiętać? Naukowcy dowiedli, że możemy przestać zapominać
type: item
date: 2025-12-01T10:04:40.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: alzheimer
subject: mózg
subject: nauka
subject: pamięć
description: Dlaczego niektóre rzeczy zapominamy od razu, a niektóre nie chcą wyjść nam z pamięci? Odpowiedzialny jest za to nasz mózg, który wykorzystuje złożone mechanizmy obejmujące emocje, powiązania neuronalne i powtarzalność doświadczeń. Czy wiedza o tym pozwoli „naprawić” ludzką pamięć?
encoded: Proces zapamiętywania nie jest przypadkowy ani jednolity – naukowcy od lat badają to, dlaczego pewne wydarzenia zostają w pamięci na lata, a inne szybko ulatują. Najnowsze badania pozwalają coraz dokładniej wskazać, jakie mechanizmy sterują selekcją wspomnień i jak można je świadomie wspierać. Jak mózg wybiera, które wspomnienia zachować? Mechanizmy wyboru tych wspomnień, które pozostaną z nami na dłużej, opierają się na kilku fundamentach. Naukowcy wskazują, ze proces selekcji odbywa się na wielu poziomach – od pierwotnych reakcji emocjonalnych, przez tworzenie powiązań z innymi wspomnieniami, aż po oceny ich „ważności” dokonywane przez zaawansowane struktury mózgowe: korę przedczołową czy hipokamp. To one decydują, czy informacja zostanie utrwalona na długie lata. Emocje są kluczem do trwałej pamięci W procesie zapamiętania kluczowe okazały się emocje. Badania przeprowadzone na Uniwersytecie Bostońskim wykazały, że nawet pozornie nieistotne wspomnienia mogą trwale zapisać się w pamięci, jeśli zostaną powiązane z ważnym wydarzeniem emocjonalnym. W sytuacjach silnie emocjonujących aktywowane są struktury takie jak ciało migdałowate, które działają jak wewnętrzny alarm. Aktywacja tej części mózgu zwiększa szansę na utrwalenie danego wspomnienia. To tłumaczy, dlaczego niektórzy z nas tak łatwo mogą sobie przypomnieć, gdzie byliśmy i co robiliśmy gdy Wojciech Szczęsny obronił karnego Messiego na Mundialu w 2022 roku. Wspomnienia powiązane z intensywnymi uczuciami są bardziej odporne na upływ czasu. Powiązania z innymi wspomnieniami, czyli grosz do grosza Drugim istotnym mechanizmem jest powiązanie nowych informacji z już istniejącymi wspomnieniami. Im więcej połączeń ze wcześniejszą wiedzą, tym większa szansa, że informacja zostanie utrwalona. Mózg działa tutaj jak sieć neuronów, w której każdy nowy ślad pamięciowy ulega wzmocnieniu, gdy jest skojarzony z innymi. Szczególnie dobrze obrazuje to nauka języków. Jeśli każde poznane słowo łączymy z obrazem, dźwiękiem czy z …

FABRIC-KOLAZ-32-24-49eaf3f.jpg
width: 2700
height: 1800

Ten jeden nawyk może spowolnić Alzheimera nawet o 7 lat. Liczy się każdy krok – dosłownie
type: item
date: 2025-11-04T12:44:32.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Lifestyle
subject: Nauka
subject: aktywność fizyczna
subject: alzheimer
subject: badania naukowe
subject: Zdrowie
description: Nowe badania odkrywają związek między aktywnością fizyczną a rozwojem choroby Alzheimera. Wieści są optymistyczne: aby wyraźnie spowolnić postęp choroby wystarczy niewielka zmiana trybu życia, dostępna dla większości osób.
encoded: Badanie opublikowane 3 listopada 2025 r. w prestiżowym czasopiśmie „Nature Medicine” pokazuje, że nawet niewielka aktywność fizyczna może znacząco spowolnić postęp choroby Alzheimera. U osób starszych, u których w mózgu widać już pierwsze oznaki choroby, ale które nie wykazują jeszcze objawów poznawczych, nawet niedługi, regularny spacer może opóźnić rozwój choroby o kilka lat. Nowe badanie: spacer jako recepta Badanie dowodzi, że spacery liczące zaledwie 3–5 tys. kroków dziennie mogą opóźnić pogorszenie funkcji umysłowych średnio o 3 lata. Ci, którzy chodzą więcej (5–7,5 tys. kroków dziennie), mogą liczyć na opóźnienie nawet o 7 lat. Jak podkreśla współautorka badania, lekarka i naukowczyni z Harvard Medical School, Wai-Ying Wendy Yau, najważniejszym wnioskiem jest to, że „nawet niewielka ilość ruchu przynosi realne korzyści”. Nie trzeba więc dążyć do popularnego celu 10 tys. kroków dziennie, który bywa trudny do osiągnięcia dla starszych osób. 14 lat badań i 2 białka w mózgu Badanie objęło 296 uczestników w wieku od 50 do 90 lat, biorących udział w Harvard Aging Brain Study, czyli projekcie analizującym wczesne etapy choroby Alzheimera. Na początku nikt z uczestników nie miał objawów otępienia. Przez okres do 14 lat każdy z nich regularnie przechodził testy poznawcze oraz badania obrazowe mózgu. Seniorzy nosili też krokomierze monitorujące codzienną aktywność. U osób z chorobą Alzheimera w mózgu zwykle gromadzą się dwa białka: amyloid-β i tau. Pierwsze z nich odkłada się wcześniej, drugie później, a pogorszenie zdolności poznawczych jest silniej powiązane z poziomem białka tau. Wyniki pokazały, że korzyści z chodzenia (3–7,5 tys. kroków dziennie) dotyczyły jedynie uczestników z wysokim początkowym poziomem amyloidu-β. W tej grupie aktywność fizyczna spowalniała spadek funkcji poznawczych od 3 do 7 lat w porównaniu z osobami prowadzącymi siedzący tryb życia. Co ciekawe, przekroczenie poziomu 7,5 tys. kroków dziennie nie dawało już dodatkowych efektów ochronnych. Kt…

alzheimer-a-aktywnosc-236025d.jpeg
width: 5568
height: 3712

Jakie są przyczyny choroby Alzheimera? Naukowcy mają przełom
type: item
date: 2025-10-07T07:29:03.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: alzheimer
subject: badania naukowe
subject: mózg
subject: Zdrowie
description: Alzheimer to choroba, która dotyka coraz większą część populacji. Stopniowo niszczy komórki mózgowe, przez co prowadzi do utraty pamięci i innych funkcji poznawczych, a ostatecznie do otępienia. Powoduje cierpienie nie tylko osoby chorującej, ale także jej bliskich – nic dziwnego, że naukowcy wciąż starają się znaleźć dokładne przyczyny choroby. Być może właśnie wydarzył się przełom.
encoded: Szacuje się, że na chorobę Alzheimera choruje 3% osób w wieku 65 lat i 40% osób po 85. roku życia. Dotyka ona coraz większej części populacji, a jej przyczyna wciąż pozostaje tajemnicą. Naukowcy wpadli jednak na nowy trop: odkryli fragmenty mózgu, które mogą być odpowiedzialne za transport substancji powodujących chorobę. Co powoduje Alzheimera? Za przyczynę choroby Alzheimera naukowcy już jakiś czas temu wskazali akumulację białek (szczególnie peptydu beta-amyloidu), które prowadzą do śmierci neuronów i zaburzenia funkcji mózgu. Nieznana była jednak bezpośrednia przyczyna ich wytworzenia. Badacze postanowili znaleźć drogę, dzięki której białka przemieszczają się do poszczególnych struktur. Wiedzieli o istnieniu tzw. nanorurek tunelujących (TNT), za pomocą których następowała wymiana materiałowa w niektórych typach komórek, ale ich obecność i funkcja w dojrzałych neuronach mózgowych nie była jasna. Według naukowców nanorurki były obiecującym tropem i mogłyby działać jako rodzaj „mostu”, który transportuje materiały między dendrytami – wypustkami neuronów. Ich przeczucie okazało się słuszne: zidentyfikowali nowy rodzaj nanorurek (DNT), które mogą być odpowiedzialne za transport peptydu beta-amyloidu, a przez to także za chorobę Alzheimera. Swoje badania opublikowali w prestiżowym czasopiśmie „Science”. Mosty niszczące mózg Odróżnienie nanorurek DNT od innych, podobnych struktur mózgowych umożliwiło specjalistyczne obrazowanie i analiza oparta na uczeniu maszynowym. – W hodowanych neuronach zaobserwowaliśmy dynamiczne formowanie się tych nanorurek i potwierdziliśmy, że posiadają one odrębną strukturę wewnętrzną, odróżniającą je od innych wypustek neuronalnych – czytamy w badaniu. Po odkryciu naukowcy chcieli sprawdzić, czy nowe „mosty” mogą transportować niszczące mózg białko. Okazało się, że tak. Rozprzestrzeniały peptydy do otaczających neuronów, a gdy badacze zahamowali ich formowanie, beta-amyloid również zniknął. Stwierdzono, że gęstość DNT wzrasta przed utworzen…

GettyImages-2180757575-e3ff2da.jpg
width: 7067
height: 5300

Zaskakujące odkrycie: czy twój mózg zdradza oznaki Alzheimera już po 20. roku życia?
type: item
date: 2025-07-12T10:16:52.000Z
creator: Annika Hom
subject: Nauka
subject: alzheimer
subject: medycyna
subject: mózg
subject: pamięć
subject: Zdrowie
description: Wczesne objawy Alzheimera mogą być widoczne już u osób po 20. roku życia. Nowe badanie wskazuje, że odpowiednio wczesna diagnostyka może znacząco opóźnić rozwój choroby i dać szansę na skuteczną prewencję.
encoded: Spis treści: Co badanie mówi o wczesnym początku choroby? Ograniczenia badania – co warto wiedzieć? Co dalej z badaniami nad wczesną diagnozą? Dlaczego Alzheimer jest trudny do wykrycia u młodych osób? Coraz więcej badań potwierdza, że mózg człowieka działa inaczej niż dotąd sądziliśmy. Choć choroba Alzheimera kojarzy się głównie z osobami starszymi, najnowsze wyniki badań pokazują, że ryzyko tej choroby można zauważyć już dekady wcześniej. Dzięki analizie markerów zapalnych i testom poznawczym naukowcy zidentyfikowali potencjalne czynniki ryzyka już u osób w wieku 20–30 lat. Co badanie mówi o wczesnym początku choroby? Już ponad sto lat temu niemiecki neuropatolog Alois Alzheimer zauważył nietypowe objawy dezorientacji u swojej pacjentki. Po śmierci kobiety lekarz odkrył w mózgu zmarłej złogi amyloidu beta oraz tzw. splątki neurofibrylarne – dziś uznawane za dwa główne wyznaczniki choroby Alzheimera. W najnowszych badaniach zauważono pierwsze oznaki pogorszenia funkcji poznawczych znacznie wcześniej, bo już u osób w wieku 24 lat. W grupie 30-latków wykryto także biologiczne wskaźniki ryzyka neurodegeneracji. Naukowcy analizowali poziomy interleukiny 6 i 8 – markerów stanu zapalnego – we krwi badanych. W grupie osób w wieku 34–44 lata, podwyższony poziom tych biomarkerów wiązał się z gorszymi wynikami testów poznawczych. Co więcej, wyższy wynik skali CAIDE – narzędzia oceniającego ryzyko demencji – już u osób w wieku około 25 lat korelował ze słabszymi zdolnościami poznawczymi. To znacznie wcześniej niż okres średniego wieku, w którym zwykle ocenia się ryzyko Alzheimera. – To duży sukces badawczy – ocenia prof. Tatjana Rundek, dyrektorka Instytutu Mózgu im. Evelyn F. McKnight na Uniwersytecie w Miami. Zdaniem naukowczyni, choć powiązania są subtelne, to badanie dostarcza „przekonujących dowodów molekularnych na wczesny stan zapalny i procesy neurodegeneracyjne”. Ograniczenia badania – co warto wiedzieć? Nie wszyscy eksperci są jednak tak entuzjastyczni. Prof. Rundek…

wczesne-objawy-alzheimerashutterstock1987514951-15df8a7.jpg
width: 1000
height: 563

Lekarze nie bez powodu odradzają czerwone mięso. W dużych ilościach szkodzi mózgowi
type: item
date: 2025-01-16T07:56:58.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Lifestyle
subject: Nauka
subject: alzheimer
subject: demencja
subject: jedzenie
subject: mięso
subject: Zdrowie
description: Czerwone mięso często gości na naszych talerzach, ale warto zastanowić się nad jego ograniczeniem. Od lat lekarze i dietetycy zachęcają do takiego podejścia, a najnowsze badania naukowe przynoszą kolejne powody, by wprowadzić tę zmianę w codziennej diecie.
encoded: Spis treści: Związek między czerwonym mięsem a zdrowiem mózgu Przetworzone vs. nieprzetworzone czerwone mięso Co nauka mówi o starzeniu się mózgu? Czerwone mięso, czyli jakie? Czerwone mięso, szczególnie w formie przetworzonej, może zwiększać ryzyko spadku funkcji poznawczych i rozwoju demencji. Do takich wniosków doszli naukowcy z Brigham and Women’s Hospital w Bostonie. Wyniki ich badań zostały opublikowane na łamach czasopisma naukowego „Neurology”. Związek między czerwonym mięsem a zdrowiem mózgu Badanie objęło 133 771 osób w średnim wieku 49 lat, które przez maksymalnie 43 lata były monitorowane pod kątem diety i zdrowia mózgu. Na początku żaden z uczestników nie cierpiał na demencję, ale w trakcie badania 11 173 osoby zapadły na tę chorobę. Według autorów badania, przetworzone czerwone mięso – takie jak bekon, kiełbasa, parówki czy salami – było związane z wyższym ryzykiem demencji. Uczestnicy, którzy spożywali co najmniej 0,25 porcji przetworzonego mięsa dziennie, mieli o 13% wyższe prawdopodobieństwo rozwoju zmian otępiennych w porównaniu do osób, które spożywały mniej niż 0,10 porcji dziennie. Za porcję przyjęto 85 g mięsa. Przetworzone vs. nieprzetworzone czerwone mięso Nieprzetworzone czerwone mięso – wołowina, wieprzowina czy jagnięcina – nie wykazało tak silnego związku z demencją. Jednak osoby, które spożywały jedną lub więcej porcji dziennie, odnotowały o 16% wyższe ryzyko subiektywnego spadku funkcji poznawczych w porównaniu do tych, które jadły mniej niż pół porcji dziennie. Przetworzone czerwone mięso zawiera dużo tłuszczów nasyconych, które negatywnie wpływają na zdrowie serca i mózgu. Dieta bogata w takie produkty zwiększa ryzyko cukrzycy typu 2 oraz chorób układu krążenia, co może przyczyniać się do osłabienia funkcji poznawczych. Jest i dobra wiadomość. Naukowcy odkryli, że zastąpienie jednej porcji przetworzonego czerwonego mięsa dziennie zdrowszymi alternatywami przynosi wymierne korzyści. Jak to wyglądało w przypadku konkretnych produktów? O…

Lekarze-nie-bez-powodu-odradzaja-czerwone-mieso-313d4c3.jpg
width: 5315
height: 3417

Straszliwa cena ewolucji. Za większy i sprawniejszy mózg płacimy podatnością na choroby
type: item
date: 2024-09-09T11:32:21.000Z
creator: Marta Koblańska
subject: Nauka
subject: alzheimer
subject: choroba parkinsona
subject: choroby
subject: ewolucja
subject: medycyna
subject: mózg
subject: starość
description: Człowiek ma lepsze zdolności poznawcze w porównaniu z innymi ssakami naczelnymi. Płaci za to większą podatnością na choroby neurodegeneracyjne mózgu w podeszłym wieku.
encoded: Spis treści: Ewolucja mózgu człowieka Ewolucyjny kompromis Choroby neurodegeneracyjne Jak wykonano badania? Cena rozwoju Ewolucja to inaczej zmiany w przyrodzie zachodzące na przestrzeni lat i dotykające kolejnych pokoleń roślin czy zwierząt. Linia człowiekowatych oddzieliła się od małp człekokształtnych około 6–8 milionów lat temu. To niosło za sobą konsekwencje w postaci zmian zarówno w postawie ciała, jak i w budowie i organizacji mózgu u nowych gatunków. Ewolucja mózgu człowieka Mózg człowieka współczesnego jest o około dwie trzecie większy niż mózg szympansa, najbliższego kuzyna człowieka spośród naczelnych. Dotyczy to podobieństw w składzie DNA, jak i „upakowania” określonych struktur mózgu. Kora mózgowa, czyli przednia część mózgu, u człowieka rozwinęła się najbardziej. Jej liczne bruzdy i pofałdowania sprawiają, że cały mózg mieści się w niewielkiej – w stosunku do reszty ciała człowieka dorosłego – puszce mózgowej. Z kolei rozmiar głowy u rodzącego się dziecka jest największym wyzwaniem podczas porodu naturalnego. To w korze mózgowej „zapisane” są nasze umiejętności m.in. logicznego myślenia, postrzegania, część pamięci, zdolności rozumienia i generowania mowy. Bez tych zdolności nie byłoby tak wielkiego postępu dokonanego przez człowieka współczesnego. Ale w ewolucji wszystko ma swoją cenę. Ewolucyjny kompromis Ceną za tzw. wyjątkowość człowieka jest większa wrażliwość na zmiany w organizmie związane ze starzeniem się. Człowiek, jak wynika z nowego badania naukowców z Uniwersytetu w Dusseldorfie opublikowanego na łamach „Science Advances”, traci wskutek zachodzących zmian neurodegeneracyjnych więcej istoty szarej mózgu niż przykładowo szympansy. Istota szara to inaczej masa komórek nerwowych budujących m.in. korę mózgową. Okres przekwitania u obu gatunków następuje w podobnym wieku i ma podobne podłoże fizjologiczne. Jednak ludzkie życie może trwać dłużej. I choć zmiany degeneracyjne są naturalną konsekwencją starzenia się organizmu, to jednak większa obję…

ewolucja-mozg-92f33bf.jpg
width: 2119
height: 1414

Kot i pies są najlepszymi przyjaciółmi dla... naszego mózgu. Twierdzi neurochirurg
type: item
date: 2021-01-22T13:27:46.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: alzheimer
subject: demencja
subject: Dom
subject: koty
subject: mózg
subject: opieka
subject: psy
subject: Społeczeństwo
subject: Zdrowie
subject: zwierzęta
description: Wszyscy zdajemy sobie sprawę z tego, jak istotna jest dbałość o zdrowie – nie tylko ciała, ale też umysłu. Neurochirurg dr Sanjay Gupta twierdzi, że w utrzymaniu dobrej kondycji umysłowej pomocne jest posiadanie zwierząt, które są „katalizatorem interakcji społecznych”.
encoded: – Niemal każdy rozumie, jak ważne jest zdrowie mózgu, ale niewiele osób ma pojęcie, jak uczynić mózg zdrowszym, lub że osiągnięcie takiego celu jest w ogóle możliwe. Większość ludzi wydaje się wierzyć, że ten tajemniczy organ zamknięty w twardej czaszce jest swego rodzaju czarną skrzynką, nietykalną i niemożliwą do ulepszenia. To nieprawda – mówi dr Sanjay Gupta na łamach Daily Mail. Neurochirurg podkreśla, że ludzki mózg może – a właściwie powinien – być stale i konsekwentnie wzbogacany. Bez względu na nasz wiek i dostęp do zasobów powinniśmy dbać o jego kondycję. Wśród zasad zapewniających wysoką jakość naszych funkcji poznawczych na długie lata są oczywiście zdrowa dieta, codzienny ruch i właściwa dawka snu. Ale nasz mózg potrzebuje też odpowiedniego umysłowego treningu. Uczenie się nowych rzeczy czy rozwiązywanie zagadek logicznych lub krzyżówek pomaga zachowywać koncentrację, umiejętność skupienia uwagi i poprawia samopoczucie. – Niektóre z najbardziej wpływowych i modyfikowalnych czynników związanych z osłabieniem funkcji poznawczych są związane ze stylem życia: brak aktywności fizycznej, niezdrowa dieta, palenie, izolacja społeczna, zły sen, brak czynności stymulujących umysł i nadużywanie alkoholu – wymienia dr Gupta. Jak wskazuje lekarz, innym kluczowym czynnikiem dla zachowania zdolności poznawczych są interakcje społeczne. – Ludzie, którzy są bardziej związani z rodziną, przyjaciółmi i społecznością, są szczęśliwsi i zdrowsi fizycznie oraz żyją dłużej. Istnieje wiele badań potwierdzających fakt, że potrzebujemy więzi społecznych, aby się rozwijać, zwłaszcza jeśli chodzi o zdrowie mózgu. Cieszenie się bliskimi więziami z przyjaciółmi i rodziną, a także uczestniczenie w znaczących zajęciach towarzyskich pomaga zachować ostry umysł i silne wspomnienia – podkreśla Gaupa. Przyjaźń nie do przecenienia I tu właśnie z pomocą przychodzą nam nasi czworonożni – choć nie tylko – przyjaciele. Osoby pozbawione bliskich kontaktów z rodziną lub mające problemy z nawiązyw…

pies-przyjaciel-e2faecf.jpeg
width: 2121
height: 1414

Smog uszkadza mózg jak choroba Alzheimera. Potwierdzają naukowcy z Meksyku
type: item
date: 2020-10-09T11:42:03.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: alzheimer
subject: choroba parkinsona
subject: smog
subject: zanieczyszczenia powietrza
subject: Zdrowie
description: Badania z Meksyku pokazują negatywny wpływ smogu na mózg dzieci i młodych dorosłych. Uszkodzenia przypominają te wywołane chorobą neuronu ruchowego (ALS/NMD), Alzheimera albo Parkinsona.
encoded: Naukowcy, w tym z brytyjskiego Lancaster University, skupili się na zdrowiu osób przebywających większą część życia w środowisku z wysokim stężeniem zanieczyszczeń powietrza. Za cel wzięli 186 młodych mieszkańców miasta Meksyk w wieku od 11 miesięcy do 27 lat. Związki pyłów zawieszonych w powietrzu z objawami Alzheimera nie są czymś nowym. Już cztery lata temu badacze z uczelni w Lancaster wykazali obecność pochodzących ze smogu nanocząsteczek w korze przedczołowej mózgu. View oEmbed on the source website - Nowe badania pnia mózgu mieszkańców stolicy Meksyku wykazały nie tylko toksyczne molekuły ze skażonego powietrza o składzie przypominającym wyziewy z aut spalinowych, wspomniane już markery Alzheimera, ale także te pozostawiane przez chorobę Parkinsona oraz ALS – czytamy w informacji prasowej uczelni Lancaster University. Pień mózgu reguluje centralny układ nerwowy, kontroluje serce i częstotliwość, z jaką oddychamy. Także postrzeganie naszego ciała i jego poruszanie się w przestrzeni (np. zmysł równowagi). - U przebadanych dzieci i młodych dorosłych dostrzegliśmy nie tylko neuropatologiczne znamiona Alzheimera, Parkinsona i ALS, ale też dużą koncentrację nanocząsteczek bogatych w żelazo, aluminium i tytan. Szczególnie widoczne były one w istocie czarnej śródmózgowia (substantia nigra) oraz w móżdżku (cerebellum) – tłumaczy prof. Barbara Maher z brytyjskiej uczelni. Ekspertka zauważyła, że cząsteczki zawierające aluminium i żelazo wyglądem przypominają te powstające w procesach spalania i tarcia, odpowiednio w silnikach oraz układach hamulcowych samochodów. Mogą one powodować stany zapalne i nadprodukcję reaktywnych form tlenu, a to z kolei do tzw. stresu oksydacyjnego i śmierci neuronów. Molekuły tytanu miały bardzo charakterystyczny kształt igieł. Podobne odnajdywano też w nerwach otaczających przewód pokarmowy. Może to sugerować, tłumaczy prof. Maher, że po połknięciu owe nanocząsteczki przedostają się z układu pokarmowego do komórek nerwowych łączących go z p…

uszkodzenia-podobne-do-choroby-alzheimera-stwierdzono-w-mlodych-mozgach-narazonych-na-zanieczyszczenie-powietrza-0352c6a.jpeg
width: 2124
height: 1411

Pierwszy lek na Alzheimera od 17 lat. Wodorosty pomogą zatrzymać wspomnienia
type: item
date: 2019-12-10T10:24:46.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: alzheimer
subject: Zdrowie
description: Na leku na Alzheimera zjadły zęby i miliardy dolarów Pfeizer, Johnson & Johnson, Merck i Eli Lilly. Testy kliniczne kolejnych środków mających spowalniać postęp choroby nie przyniosły oczekiwanych rezultatów. Teraz, niemal dwie dekady od wprowadzenia na rynek ostatniego stosowanego dziś medykamentu nadeszły z Chin obiecujące informacje.
encoded: Tak, oligomannate jest jeszcze w fazie testów. Tak, chwilowo dostępny będzie tylko na rynku chińskim. Niemniej, badacze z szanghajskiego instytutu Materia Medica chcą w przyszłym roku wypuścić go w Europie i Ameryce Północnej. Pracując pod auspicjami Chińskiej Akademii Nauk dostrzegli potencjał leczniczy w glonach brązowych, brunatnicach. Uznali, że skoro ludzie jedzący je regularnie długo cieszą się dobrą pamięcią (mniejszy odsetek zapada na Alzheimera), mogą one mieć element lecznicy czy nawet osłonowy. Zespół pod kierunkiem dr Geng Meiyu opublikował wyniki swoich odkryć w czasopiśmie ”Cell Research”. Opisany tam został mechanizm polegający na zbawiennym wpływie cukrów zawartych w glonach na bakterie naszego brzucha i jelit. W największym skrócie – składniki z glonów powstrzymują bakterie żyjące w układzie pokarmowym przed wywoływaniem stanów zapalnych mózgu i degeneracją neuronów. A to szybka droga do wywołania Alzheimera. Testy potwierdzające skuteczność oligomannate przeprowadzono w ośrodku firmy Green Valley na 818 pacjentach. Statystycznie istotną poprawę pracy mózgu dostrzeżono u pacjentów już po 4 tygodniach. Koncern farmaceutyczny z Szanghaju dostał od tamtejszego regulatora rynku medycznego warunkową zgodę na wprowadzenie środka do obrotu na chińskim rynku. Z zastrzeżeniem jednak, że sprzedaż może odbywać się jedynie równolegle z toczącymi się dodatkowymi testami klinicznymi. Jeżeli wykażą coś niepokojącego, lek zniknie z aptek. - Rezultaty badań rozszerzają naszą wiedzę o mechanizmach stojących za Alzheimerem i sugerują, że mikrobiom układu pokarmowego jest dobrym celem dla leków stosowanych w terapii – CNN cytuje Philipa Scheltensa, neurobiologa doradzającemu koncernowi Gren Valley i szefa Centrum Alzheimera w Amsterdamie. Twórcy oligomannate przekonują, że ich środek jest równie skuteczny (jeżeli nie bardziej) od leków aktualnie podawanych chorym (należącym do grupy inhibitorów acetylocholinoesterazy, AChEI), a nie ma on tak wielu skutków ubocznych. W …

wodorosty-pomoga-zatrzymac-wspomnienia-pierwszy-lek-na-alzheimera-od-17-lat-f3bb2b1.jpeg
width: 2126
height: 1410

Może spowolnić rozwój Alzheimera. 10 udowodnionych naukowo zalet marihuany
type: item
date: 2019-11-01T12:22:17.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: alzheimer
subject: demencja
subject: marihuana
subject: Zdrowie
description: Lekarze i badacze na całym świecie zwracają uwagę, że trzeba ją lepiej badać, a nie ograniczać.
encoded: Naukowcy narzekają na ograniczenia dotyczące badań nad kanabidiolem (CBD) oraz tetrakanabinolem (THC). Prawodawcy najczęściej tłumaczą to polityką antynarkotykową. Tymczasem badacze przekonują, że zawarte w konopiach indyjskich substancje mogą być wielce przydatne w tworzeniu leków przeciwbólowych. Spośród około 400 związków chemicznych w niej zawartych ponad 60 do kanabinoidy, nad którymi można by pracować. Nie znaczy to, że marihuana jest idealna. Więcej badań może przełożyć się także na szybsze określenie potencjalnych zagrożeń związanych z jej używaniem. Badania już pokazały, że nadmierne często używający jej ludzie miewają problemy z pamięcią, uczeniem się oraz przetwarzaniem informacji, szczególnie jeśli zaczną regularnie jej używać przed 16 rokiem życia. 1. Leczenie bólu Najczęściej wymienianym zastosowaniem kanabinoli jest leczenie silnego i nawracającego bólu. Niedawny raport National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine potwierdza, że dysponujemy twardymi dowodami na przeciwbólowe działanie zawartych w konopiach substancji. Walka z bólem to jeden z najczęstszych powodów dla których pacjenci sięgają po medyczną marihuanę. 2. Ulga przy skurczach mięśni Ten sam raport wskazuje na potwierdzone pozytywne skutki używania marihuany przy leczeniu skurczy mięśniowych, a nawet stwardnienia rozsianego. W przypadku chronicznych skurczy przepony inne leki okazały się jak dotąd nieskuteczne. 3. Nie wpływa negatywnie na płuca, wręcz przeciwnie Nauka zebrała już dowody na to, że palenie marihuany nie uszkadza płuc, chyba, ze jest mieszana z tytoniem w skrętach. Co więcej, branżowe Journal of the American Medical Association donosiło swego czasu, że palenie trawki może nawet poprawić wydolność tego organu. Przebadano 5115 osób w ciągu 20 lat. Palacze tytoniu mieli wyraźnie osłabione płuca, podczas gdy miłośnicy marihuany nie pogorszyli sobie ich stanu. Poprawa wydolności płuc, którą u nich zarejestrowano, może wynikać z czynności zaciągania się i trenowania odd…

pomaga-na-alzheimera-parkinsona-epilepsje-10-udowodnionych-naukowo-zalet-marihuany-407e776.jpeg
width: 2120
height: 1415

Dlaczego pogarsza się wzrok? Wyjaśniamy mechanizm starzenia się
type: item
date: 2019-10-18T06:24:19.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: alzheimer
subject: Edukacja
subject: Lifestyle
subject: mózg
subject: starość
subject: Uroda
subject: Zdrowie
description: Wraz z wiekiem zmieniają się możliwości naszych ciał. Czas nie oszczędza także naszego mózgu. Wyjaśniamy co się z nim dzieje.
encoded: Poza sytuacjami takimi jak udar starzejący się mózg traci możliwości odbierania wrażeń, uczenia się, przetwarzania informacji, tworzenia i przechowywania wspomnień stopniowo. Niektóre neurony giną „ze starości”, wskutek choroby albo urazu. Mimo to, pomijając spadek szybkości przetwarzania informacji, zdrowy dojrzały mózg działa równie sprawnie jak młody, jeśli chodzi o planowanie, analizowanie i organizowanie informacji. W niektórych dziedzinach aktywności umysłowej możliwości z wiekiem nawet rosną. I tak starszy mózg ma bogatsze słownictwo i lepsze zdolności językowe. W miarę starzenia się mózg może zaatakować wiele chorób, od utraty słuchu po otępienie. Jednak utrzymanie go w zdrowiu dzięki ćwiczeniom fizycznym i gimnastyce umysłu oraz właściwym lekom może uprzyjemnić późne lata życia. Wykształcenie, dawanie swoim zmysłom coraz to nowych wyzwań, łamigłówki i ćwiczenia fizyczne poprawiające krążenie krwi i równowagę oraz utrzymujące masę mięśniową – to wszystko wspiera nasz najważniejszy narząd. Zmiany zmyslow W miarę jak się starzejemy, nasze zmysły stają się mniej wyostrzone, zarówno na skutek zmian w samych narządach zmysłów, jak i w mózgu. Minimalne natężenie bodźca niezbędne do wywołania w mózgu określonego wrażenia nazywamy natężeniem progowym. Z wiekiem próg się podnosi, co oznacza, że aby mózg zarejestrował bodziec, potrzebne jest jego większe natężenie. Dodatkowo w starzejącym się mózgu maleje ilość pamięci operacyjnej, co sprawia, że jest on bardziej podatny na rozproszenie. Wzrok i słuch Niemal każdy po 55. roku życia potrzebuje okularów. Z niektórych badań wynika, że w starszym wieku pogorszenie wzroku łączy się ze spadkiem wydolności umysłowej. Dlaczego? – Nie wiadomo, ale tak na logikę utrata zdolności ostrego widzenia niezbędnej przy czytaniu i w koordynacji ręka-oko nie pozwala na odpowiednią „gimnastykę” umysłu. Także uszy z wiekiem tracą „ostrość słyszenia”, najpierw najwyższych częstotliwości. Ponieważ świat staje się coraz bardziej hałaśliwy, uz…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/ebc811c0e551a00419b941ae1d5f789cb56190a3-3872937.png
width: 744
height: 479

W ciągu zaledwie dwóch miesięcy odwrócono rok demencji. „Wróciłem”
type: item
date: 2019-09-23T09:38:20.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: alzheimer
subject: demencja
subject: Parenting
subject: Travel
subject: zdjęcia
subject: Zdrowie
description: Badanie przeprowadzono na ósemce pacjentów, a jego wyniki opublikował Journal of Alzheimer's Disease. Odwrócenie efektu utraty pamięci udało się dzięki falom elektromagnetycznym. Choć to badanie ma bardzo małą skalę, to daje bardzo optymistyczne wiadomości.
encoded: Spośród ósemki pacjentów u siedmiorga uzyskano taki efekt. Wszyscy ochotnicy by stać się częścią badania musieli cierpieć na lekkie lub średnie symptomy choroby Alzheimera. Wypróbowano na nich urządzenie o nazwie MemorEM. Wygląda identycznie jak czepek elektrodowy do badania aktywności mózgu, zatem nic przerażającego. Jego działanie jest jednak inne. Jest on emiterem fal elektromagnetycznych, które przechodzą przez czaszkę i oddziałują na mózg. Pacjenci byli poddawani działaniu urządzenia dwa razy dziennie po godzinie, zabiegi odbywały się w ich domach. Za projekt urządzenia odpowiadają naukowcy, którzy już założyli firmę NeuroEM Therapeutics, która ma promować i wprowadzić do go sprzedaży. Pierwsze rezultaty są obiecujące, więc na brak zainteresowania raczej nie będą narzekać. „Wróciłem” - miał powiedzieć jeden z pacjentów po terapii, jak przekonuje Gary Arendash, biolog i współtwórca NeuroEM Therapeutics. Metoda jest kolejny krokiem po tym jak ten sam zespół za pomocą technologii przezczaszkowej terapii elektromagnetycznej (TEMT) był w stanie zatrzymać utratę pamięci u starszych gryzoni, a nawet odwrócić efekt jej utraty. Urządzenie MemoryEM. Fot. - Journal of Alzheimer's Disease, vol. 71, no. 1, pp. 57-82, 2019 Biorąc pod uwagę obecne informacje wygląda na to, że metoda TEMT jest w stanie rozbijać toksyczne beta-amyloidy, które są powiązane z chorobą Alzheimera. Wygląda na to, że fale są w stanie destabilizować ich wiązania wodorowe, które nadają im strukturę. Kryjące się pod dwuczłonową nazwą białka dosłownie zatykają nasz mózg i doprowadzają do ograniczenia przepustowości połączeń neuronowych i ich zanikania. To natomiast przekłada się na utratę wspomnień, wyrażania myśli w mowie, czy orientacje przestrzenną. Rozkład emiterów - Fot. Journal of Alzheimer's Disease, vol. 71, no. 1, pp. 57-82, 2019 Do zbadania efektów eksperymentu użyto powszechnie uznanych testów. Skala ADAS-Cog została wprowadzona w 1984 roku i używa się jej do dziś do oceny stanu mózgu pacjenta…

zmiany-w-mozgu-po-uzyciu-temt-080d411.jpeg
width: 679
height: 785