Gdzie narciarze znajdą idealny śnieg? Opublikowano ranking najlepszych ośrodków
Rozpoczyna się sezon narciarski, a miłośnicy sportów zimowych coraz intensywniej szukają kierunków, które zagwarantują najlepsze warunki do szusowania. Wśród kluczowych kryteriów niezmiennie króluje jakość śniegu – szczególnie tego, który uchodzi za ideał. Gdzie na świecie można znaleźć najbardziej pożądany, lekki i puszysty puch?
W wielu regionach Europy tegoroczne opady śniegu okazały się na tyle obfite, że część ośrodków narciarskich zdecydowała się otworzyć trasy szybciej, niż pierwotnie planowano. Entuzjaści zimowych wyjazdów już teraz mówią o wyjątkowo udanym sezonie, a zainteresowanie grudniowo-styczniowymi wyjazdami rośnie w szybkim tempie. To doskonały moment, by zaplanować narciarską wyprawę – najlepiej tam, gdzie warunki uchodzą za absolutnie idealne. W związku z tym firma Inghams Ski, specjalizująca się w organizacji wyjazdów zimowych, opublikowała ranking najlepszych miejsc z tzw. puchem śnieżnym, czyli lekkim, świeżo spadłym śniegiem, który daje narciarzom wrażenie sprężystości i „unoszenia się” podczas jazdy. Dla wielu to synonim wymarzonego dnia na stoku i wyznacznik kierunków, które warto odwiedzić tej zimy. Tu znajdziesz najlepszy puch w Europie Aby wskazać miejsce oferujące idealny puch śnieżny, firma Inghams Ski przeprowadziła szeroko zakrojone badanie we współpracy z Jimem N.R. Dale’em, starszym meteorologiem British Weather Services. Ekspert pomógł opracować zestaw kryteriów obejmujących ponad 120 ośrodków narciarskich w 13 krajach. Analizie poddano czynniki, które w największym stopniu wpływają na jakość śniegu: grubość świeżego opadu, temperatura powietrza i powierzchni stoku, wilgotność, prędkość wiatru oraz wysokość nad poziomem morza. Jak wyjaśnił Dale, aby uzyskać perfekcyjny puch opad powinien mieć 5–10 centymetrów, temperatura powietrza mieścić się w przedziale od -3 do -10°C, a powierzchnia stoku utrzymywać stabilny mróz na poziomie -2 do -6°C. Dodał, że równie ważna jest niska wilgotność względna oraz łagodny wiatr, który nie zlepia płatków ani nie zwiewa śniegu ze zboczy. Najlepsze warunki panują natomiast na wysokościach powyżej 2500 metrów. Po przeanalizowaniu wszystkich tych parametrów najwyższy wynik w rankingu (i tytuł najlepszej destynacji dla miłośników puchu) zdobył austriacki Westendorf. „To jeden z najpopularniejszych kameralnych ośrodków narciarskich w Austrii, a według naszych badań właśnie tu narciarze znajdą najlepszy puch śnieżny” – podsumowała firma Inghams Ski. Ośrodek położony jest na słonecznym płaskowyżu, z wygodnym dostępem do regionów Kitzbühel i SkiWelt. Tamtejsze stoki uchodzą za wyjątkowo wszechstronne: oferują łagodne trasy idealne dla początkujących i rodzin, jak również wymagające czarne zjazdy oraz tereny freestyle’owe cenione przez bardziej doświadczonych narciarzy. Dzięki sprzyjającym warunkom mikroklimatycznym puch utrzymuje tu swoją lekkość i wyjątkową strukturę, co czyni Westendorf jednym z najbardziej pożądanych kierunków zimowych na świecie. Top miejsca dla narciarzy spragnionych idealnych warunków Na drugim miejscu znalazło się Ortisei we włoskich Dolomitach, czyli jeden z najbardziej charakterystycznych ośrodków regionu. Dzięki bezpośredniemu dostępowi do słynnej pętli narciarskiej Sellaronda, miejscowość oferuje warunki uznawane za jedne z najlepszych w Europie. Jak podkreślili eksperci z Inghams Ski, Ortisei wyróżnia się „tętniącą życiem atmosferą, wyjątkowym charakterem i oczywiście doskonałym puchem śnieżnym, który przyciąga narciarzy z całego świata”. To świetny kierunek zarówno dla miłośników dynamicznej jazdy, jak i osób szukających równowagi między czasem na stoku a wypoczynkiem, dzięki połączeniu klimatycznych kawiarni, sklepów, pastelowych kamienic i pracowni tradycyjnego rzemiosła. Pierwszą trójkę zamknął kolejny włoski ośrodek – Gressoney, ceniony za trasy prowadzące na wysokość nawet 3550 m n.p.m.. Tak położone tereny sprawiają, że w szczycie sezonu szanse na idealny, lekki puch są tu wyjątkowo wysokie. Region bywa określany „jednym z najlepiej strzeżonych sekretów Europy”, gdyż jest kameralny, dziewiczy i idealny dla tych, którzy szukają jazdy w bardziej naturalnych warunkach. Co więcej, z Gressoney można wjechać kolejką Punta Indren na specjalnie wyznaczony teren do jazdy poza trasami – choć władze ośrodka przypominają, że w takim terenie zaleca się korzystanie z usług doświadczonego przewodnika. W dalszej części zestawienia znalazły się m.in. Lech w Austrii, Soldeu w Andorze, Andermatt w Szwajcarii, włoskie Champoluc, Madonna di Campiglio i Sestriere, a także francuskie ośrodki Alpe d’Huez, Les Gets, Morzine czy Avoriaz. Ranking pokazał, że najlepszy puch śnieżny czeka przede wszystkim w Alpach – od Austrii i Włoch po Francję i Szwajcarię. Źródła: Inghams Ski, Travel + Leisure Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Jedno jezioro łączy trzy europejskie kraje. Niemcy nazywają je „swoim morzem”
Jezioro Bodeńskie to malowniczy akwen położony na styku Niemiec, Austrii i Szwajcarii. Łączy w sobie imponującą głębokość, rozległą powierzchnię i unikatowy system wodny, będący źródłem wody pitnej dla milionów mieszkańców. Jednak jego prawdziwy urok kryje się w różnorodności atrakcji: od wysp z zabytkowymi klasztorami i ogrodami kwiatowymi, przez urokliwe nadbrzeżne miasteczka, po setki kilometrów tras rowerowych i możliwości uprawiania sportów wodnych. Dzięki temu każdy, kto tu przybywa, może poczuć jednocześnie bliskość natury, smak lokalnej historii i przyjemność aktywnego wypoczynku.
Spis treści: Gdzie leży Jezioro Bodeńskie? Powierzchnia i głębokość Jeziora Bodeńskiego Turystyka nad Jeziorem Bodeńskim Jezioro Bodeńskie, znane także jako Jezioro Konstanckie, to jedno z najważniejszych i najbardziej malowniczych jezior Europy Środkowej. Położone jest u podnóża Alp, na pograniczu trzech krajów – Niemiec, Austrii i Szwajcarii. Większość jego linii brzegowej znajduje się po stronie niemieckiej, głównie w dawnym kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, choć popularny odcinek z miasteczkiem Lindau należy do Bawarii. Fragment jeziora leży również po stronie austriackiej, w rejonie południowo-wschodniego krańca, natomiast reszta przynależy do Szwajcarii. Gdzie leży Jezioro Bodeńskie? Jezioro Bodeńskie stanowi nie tylko naturalną granicę między państwami, ale również istotny rezerwuar wody pitnej – dostarcza jej dla około 4,5 mln mieszkańców regionu. Rzeka Ren przepływa przez jezioro, łącząc jego różne części i nadając mu unikatowy charakter hydrologiczny. Jezioro dzieli się na trzy główne części: Obersee, czyli Górne Jezioro – największą część wschodnią; Untersee, czyli Dolne Jezioro – część zachodnią; Seerhein – czterokilometrowy odcinek będący częścią rzeki Ren, łączący Dolne Jezioro z resztą systemu. Nazwa „Bodeńskie” wywodzi się od wsi Bodman, jednej z najstarszych miejscowości położonej na zachodnim krańcu jeziora. W różnych językach europejskich funkcjonuje też określenie Jezioro Konstanckie (od miasta Konstancja, niem. Konstanz) – w ten sposób określają je m.in. Francuzi i Włosi. W materiałach niemieckich czasem można spotkać przydomek „szwabskie morze” (Schwäbisches Meer), wynikający z błędnej interpretacji starożytnych zapisów rzymskich, które odnosiły się do Bałtyku. Najważniejsze miasta nad Jeziorem Bodeńskim Brzegi Jeziora Bodeńskiego obfitują w malownicze miasta i miasteczka, które przyciągają turystów nie tylko urokliwym położeniem, ale też bogatą historią i architekturą. Po stronie niemieckiej największe znaczenie mają: Konstancja (Konstanz) – największe miasto nad jeziorem, słynące z zabytkowego starego miasta i katedry, Friedrichshafen – znane z muzeum Zeppelina i nadbrzeżnych atrakcji turystycznych, Lindau (Bodensee) – położone na wyspie miasto z charakterystyczną latarnią morską i malowniczym portem, Überlingen i Meersburg – mniejsze, ale bardzo urokliwe miasta z historycznymi zamkami i promenadami nad jeziorem. Po stronie szwajcarskiej warte odwiedzenia są: Kreuzlingen – sąsiad Konstancji, z pięknym dostępem do jeziora, Rorschach i Romanshorn – mniejsze miejscowości z nadbrzeżnymi promenadami i marinami. Natomiast po stronie austriackiej najważniejsza jest Bregencja (Bregenz), słynąca z Festiwalu Bregenz i imponującej sceny operowej nad wodą. Te miasta tworzą sieć atrakcji kulturalnych, sportowych i rekreacyjnych, które sprawiają, że Jezioro Bodeńskie jest popularnym kierunkiem turystycznym. Powierzchnia i głębokość Jeziora Bodeńskiego Jezioro Bodeńskie zachwyca swoimi rozmiarami i zróżnicowaną morfologią. Jego powierzchnia wynosi około 538,5 km², co czyni je trzecim pod względem wielkości jeziorem Europy Środkowej, po Balatonie na Węgrzech i Jeziorze Genewskim na granicy szwajcarsko-francuskiej. Długość linii brzegowej to aż 273 km, co daje wiele możliwości spacerów, wycieczek rowerowych i obserwacji przyrody. Głębokość jeziora osiąga maksymalnie 254 m, co klasyfikuje je jako głęboki akwen. Wysokość tafli wody wynosi 395,23 m n.p.m., a całkowite zasoby wodne oszacowano na 48 km³. Te parametry czynią z Jeziora Bodeńskiego nie tylko atrakcję krajobrazową, ale też istotny element systemu wodnego regionu, zarówno pod kątem ekologicznym, jak i gospodarczym. Na jeziorze znajduje się kilka wysp: Mainau, słynąca z ogrodów kwiatowych, Reichenau, z klasztorem wpisanym na listę UNESCO, Lindau, na której położone jest miasto o tej samej nazwie. Każda z wysp oferuje wyjątkowe atrakcje turystyczne, od spacerów po ogrodach po zwiedzanie zabytków i podziwianie panoramy Alp. Turystyka nad Jeziorem Bodeńskim Jezioro Bodeńskie jest popularnym miejscem wypoczynku i rekreacji wśród turystów z Niemiec, Austrii i Szwajcarii. Atrakcje turystyczne obejmują zarówno zwiedzanie miast i wysp, jak i aktywności na świeżym powietrzu. Wokół jeziora prowadzi długa, licząca około 260 km trasa rowerowa, w większości utwardzona i oddzielona od ruchu samochodowego. Trasa jest przeważnie płaska, co czyni ją odpowiednią dla rodzin i początkujących rowerzystów. Po drodze można zatrzymać się w urokliwych miasteczkach, skorzystać z lokalnych restauracji i kawiarni oraz podziwiać panoramę Alp Szwajcarskich, które w pogodny dzień tworzą niezwykłe tło krajobrazowe. Miłośnicy sportów wodnych znajdą tu szeroki wybór atrakcji – od żeglarstwa, przez kajakarstwo, po windsurfing i rejsy statkami pasażerskimi. Popularne są również spacery nad brzegiem, wędrówki po nadbrzeżnych promenadach oraz zwiedzanie licznych zabytków i muzeów. Jezioro Bodeńskie pełni także funkcję edukacyjną i ekologiczną. Rezerwuar wody pitnej dla milionów mieszkańców wymaga zachowania wysokiego standardu ochrony środowiska, co czyni region wzorem zrównoważonej turystyki. W praktyce oznacza to ograniczenia w niektórych strefach, ochronę przyrody przez organizacje pozarządowe (np. EuroNatur) i prowadzenie działań edukacyjnych dla odwiedzających. Dzięki zróżnicowanej ofercie, zarówno pod względem aktywności, jak i krajobrazów, Jezioro Bodeńskie pozostaje jednym z najchętniej odwiedzanych akwenów w Europie Środkowej. Turystów przyciąga tu połączenie natury, historii i kultury oraz komfortowa infrastruktura sprzyjająca aktywnemu wypoczynkowi. Nasza autorka Marzena Wardyn-Kobus Autorka tekstów z pogranicza przyrody, kultury i podróży. W serwisie tworzy artykuły popularnonaukowe o otaczającym nas świecie, łącząc rzetelną wiedzę z przystępnym językiem i dbałością o szczegóły. Pisze, by zachęcać innych do uważnego kontaktu z przyrodą – nawet tą najbliższą, tuż za domem. Kaszubka mieszkająca na Kujawach, zakochana w górskich szlakach i leśnych bezdrożach. Jej przydomowy ogródek to strefa zrównoważonego eksperymentowania – dąży do tego, by uprawiać rośliny ekologicznie, z szacunkiem dla natury. Wolne chwile spędza z książką, wędrując po lesie lub tworząc makramy.
„Trudno uwierzyć, że to nie Włochy” – dotarłem do jednego z najpiękniejszych miast Europy
Stolica Styrii przyciąga nie tylko architekturą, ale też atmosferą, której trudno szukać gdzie indziej w Austrii. Tylko tu śródziemnomorski luz tak doskonale przeplata się z habsburską elegancją.
Spis treści: Targ pełen smaków i aromatów Styrii Spacer po Grazu: gdzie włoski klimat spotyka austriacką elegancję Franciszkanie, rzeźnicy i włoski renesans w samym sercu Grazu Zamek Cesarski i schody, które nigdy się nie spotykają Szynka spod wulkanu i sekretne smaki cesarskiego Grazu Alternatywny Graz: sztuka uliczna i biały słoń w kościele Jabłkowe skarby Styrii i złoto austriackiej Toskanii Jak zaplanować podróż do Grazu? Graz to jedno z tych miejsc, gdzie włoski temperament spotyka austriacką precyzję. Położone po południowej stronie Alp, kusi nie tylko śródziemnomorską atmosferą i kawą podawaną w stylu rzymskim, ale też intensywnymi smakami Styrii: od zielonego oleju z pestek dyni, po jabłkowe wino. To idealny kierunek na weekendowy city break z nutą kulinarnego szaleństwa. Targ pełen smaków i aromatów Styrii Na targu na Kaiser-Josef-Platz panuje gwar, który miesza się z zapachem świeżych ziół, dojrzewających serów i owoców prosto z sadu. Stragany uginają się od złocistych jabłek, słodko pachnących malin i czereśni, a obok nich pysznią się stosy pomidorów, papryki i główki kapusty, jeszcze wilgotne od porannej rosy. Sprzedawcy nawołują klientów z charakterystyczną, śpiewną intonacją, a ich głosy stapiają się z szelestem papierowych toreb i stukotem noży krojących chrupiący chleb. W powietrzu unosi się też wyrazisty aromat styryjskiego oleju z pestek dyni – ciemnozielonego płynu o orzechowym posmaku, który można tu kupić niemal na każdym rogu. Niektórzy sprzedawcy pozwalają spróbować kilku kropel na kromce białego pieczywa: smak jest intensywny i głęboki. To właśnie ten świeży olej, nazywany często „zielonym złotem Styrii”, sprawia, że w południowej Austrii warzywa czy sałatki zamieniają się w coś absolutnie wyjątkowego, a Kaiser-Josef-Platz to najlepsze miejsce, aby rozpocząć zwiedzanie Grazu. Spacer po Grazu: gdzie włoski klimat spotyka austriacką elegancję Na spacer po centrum miasta udaję się wczesnym popołudniem, kiedy słońce zawisa nad czerwonymi dachami Grazu. W powietrzu unosi się lekko słodkawy zapach, kojarzący się z rozgrzanym kamieniem i świeżym pieczywem z małych piekarni, które kryją się w bocznych ulicach. Kamienice mają fasady w kolorach wyblakłej ochry i piasku, a ich okna zdobią ciężkie, zielone okiennice. Graz to podobno najbardziej włoskie z austriackich miast. Położony po tej cieplejszej, południowej stronie Alp, ma w sobie wiele ze śródziemnomorskiego klimatu Italii. Nawet kawa jest tu częściej podawana na sposób rzymski niż wiedeński. Wchodzę w Herrengasse, główną arterię Starego Miasta. Wytyczona w XV wieku aleja wraz z sąsiednimi uliczkami jest przeznaczona wyłącznie dla ruchu pieszego, rowerowego oraz tramwajowego, tworząc jednocześnie handlowe centrum miasta. To tu od ponad stu lat stoi dom towarowy K&O — najstarszy w Austrii. Z zewnątrz to elegancka kamienica, ale najcenniejsze kryje się na dachu: taras, z którego miasto wygląda jak malowane akwarelą. Szukacie dobrego miejsca w Grazu na selfie z czerwonymi dachami miasta w tle? Lepszego nie znajdziecie. Z tarasu doskonale widać wąskie uliczki, ogromny Park Miejski i wieżę zegarową na Schlossbergu – jeden z symboli miasta. Franciszkanie, rzeźnicy i włoski renesans w samym sercu Grazu Schodzę w stronę Klasztoru Franciszkanów. Wewnętrzny krużganek pachnie chłodnym kamieniem i starym drewnem. Panuje tu absolutna cisza. Aż trudno uwierzyć, że znajduję się w ścisłym centrum drugiego największego miasta w Austrii. Zakątek Franciszkański – tuż obok klasztoru – jest wciąż znany jako Kwartał Rzeźników. Swoją nazwę zawdzięcza wielowiekowej tradycji — to właśnie w tym miejscu handlarze mięsem sprzedawali dawniej swoje wyroby. Obecnie to popularny punkt spotkań mieszkańców, gdzie można poczuć południowy klimat — widoczny zarówno w otoczeniu, jak i w ofercie kulinarnej z włoskimi i styryjskimi specjałami. Po obiedzie warto zajrzeć do Eckhards Confiserie, by skosztować lokalnych słodkości z olejem z pestek dyni. Zakręcam w stronę dziedzińca budynku Parlamentu. Landhaus, a szczególnie jego wewnętrzny dziedziniec z arkadami, uchodzi za perłę włoskiego renesansu. W sali obrad, ukrytej za charakterystycznymi okrągłymi oknami, zbiera się parlament Styrii. W okresie adwentu architektura obiektu stanowi wyjątkowe tło dla słynnej szopki lodowej, a sam dziedziniec staje się miejscem koncertów i spektakli teatralnych. Zamek Cesarski i schody, które nigdy się nie spotykają Tuż za rogiem wznosi się Zamek Cesarski. Nie chodzi bynajmniej o kolejną letnią rezydencję imperatorów Austrii. W latach 1379–1619 Graz był siedzibą dworu cesarzy Ferdynanda II i Ferdynanda III, zanim przenieśli się do Wiednia, stanowiąc przez ten czas de facto stolicę państwa południowych Habsburgów. Po tym okresie pozostało jedno z najbardziej tajemniczych rozwiązań architektonicznych późnego gotyku – podwójne spiralne schody – dwa biegi mocno zakręconych schodów, które mijają się w drodze do wnętrza Zamku, jednak nigdy się nie łączą. Szynka spod wulkanu i sekretne smaki cesarskiego Grazu Spacer po mieście pełnym knajpianych ogródków pobudził mój apetyt. Wchodzę do restauracji Die Herzl (Prokopigasse 12). Drewniane belki stropu pachną żywicą, a w powietrzu unosi się aromat pieczonego mięsa i ziół. Zamawiam deskę wędlin, w tym styryjską szynkę dojrzewającą Volcano. Jest cienko pokrojona, o lekko różowym środku i delikatnym tłuszczu, który topi się na języku. Intrygujący smak — zioła, lekka słodycz, subtelny aromat drewna bukowego. Kelnerka mówi, że dojrzewa co najmniej sześć miesięcy w Vulkanland, regionie wulkanicznych wzgórz i winnic. Na deser wybieram Piekarnię Dworską Edegger-Tax (Hofgasse 6) z 1561 roku. Nazwa brzmi dostojnie i nie ma w tym przypadku. To tu regularnie bywała cesarzowa Elżbieta, zwana Sisi. Mnie zachwyca efektowny, drewniany portal sklepu, zwieńczony złoconym wizerunkiem dwugłowego orła. Wewnątrz czeka już na mnie Joshua Monis, popularny twórca internetowy z Grazu, którego zamierzam spytać o jego ulubione miejsce w mieście. „Nie zdziwisz się, jeśli wymienię Wzgórze Schlossberg, które widać z każdego zakątka Grazu” – opowiada Joshua – „Z dawnej fortecy pozostała już co prawda tylko wieża zegarowa. Resztę rozebrano na rozkaz Napoleona Bonaparte. Można tam wjechać kolejką linowo-szynową lub wejść po schodach. Na górze warto napić się piwa w jednym z ogródków lub po prostu odpocząć. Wiosną i latem na Schlossbergu bywa naprawdę wiele ludzi”. Alternatywny Graz: sztuka uliczna i biały słoń w kościele Do niedawna lewobrzeżny Graz uchodził za mniej pocztówkową część miasta. Oświetlona późno popołudniowym słońcem okolica przybiera ciepły pomarańczowy odcień, gdy przechodzę przez most na rzece Mur i kieruję się w stronę Placu Lend. Na wystawach designerskich butików wiszą torby z recyklingu, w witrynach stoją ceramiczne kubki w kształcie jabłek, a w środku pachnie kawą z małych palarni. Z każdej strony patrzą na mnie gigantyczne murale, zdobiące fasady starych budynków. Tom Lohner, lokalny artysta i autor jednego z murali, opowiada mi, że Lend to miejsce tętniące życiem o każdej porze. To tu spotykają się lokalni mieszkańcy, a w okolicy są najlepsze bary i kawiarnie w mieście. Młodzi siedzą na ławkach, piją piwo prosto z butelek (picie alkoholu na ulicach jest w Austrii dozwolone), a powietrze pachnie meksykańskim jedzeniem z knajpy La Meskla (Lendplatz Marktstand 40). Tuż obok znajduje się Tag Werk — eksperymentalny sklep, w którym każdy produkt przygotowują ludzie poniżej 25. roku życia. Na półkach: lniane torby, kolorowe czapki i biżuteria z recyklingu. Plac Lend to dopiero początek alternatywnego Grazu. Idąc dalej, trafiam na ulicę, którą nieformalnie nazywa się Kurt Cobain Strasse. Kawałek dalej znajduje się jedno z najbardziej niezwykłych miejsc w mieście – kościół St Andrä, jedyna znana mi świątynia katolicka urządzona w stylu pop-art. Wnętrze jest jak kontrapunkt do tradycyjnej katedry — białe ściany przecięte kolorowymi instalacjami, a na nich neonowi święci jak z puszek zupy Campbell. Na środku stoi ogromna rzeźba białego słonia – jasne nawiązanie do powiedzenia o białym słoniu w pokoju, czyli o temacie, o którym wszyscy wiedzą, ale nikt nie mówi. Jabłkowe skarby Styrii i złoto austriackiej Toskanii „Świeże, soczyste, styryjskie” – to nie tylko slogan, ale i fakt: aż 80% jabłek uprawianych w Austrii pochodzi ze Styrii. Styryjskie jabłko to prawdziwa bomba witaminowa – smaczne, niskokaloryczne, a przy tym pełne wartości odżywczych. Z jabłek wytwarza się tu nie tylko soki i nektary, ale i cydry, likiery, dżemy czy destylaty. W regionie działa nawet specjalny szlak turystyczny – Steirische Apfelstraße, który prowadzi przez sady, winiarnie i gospodarstwa oferujące lokalne specjały. Przy szklance jabłkowego wina spotykam się z Konradem Cygalem, polskim śpiewakiem operowym, który od lat mieszka w Grazu i doskonale zna tutejsze tradycje. „Nasze najlepsze szczepy to Sauvignon blanc i Gelber Muskateller – to drugie wino jest uznawane za złoto austriackiej Toskanii” – mówi artysta i dodaje: „Wystarczy łyk Muskatellera albo łyżeczka jabłkowego dżemu, by zrozumieć, że Styria smakuje słońcem”. Jak zaplanować podróż do Grazu? Graz to idealny kierunek na city break – łączy śródziemnomorski klimat, zabytki wpisane na listę UNESCO i autentyczną, lokalną kuchnię. Jeśli planujesz krótki wyjazd do drugiego największego miasta Austrii, poniżej znajdziesz najważniejsze informacje praktyczne: od dojazdu i noclegu, po miejsca, gdzie dobrze zjesz i co warto zobaczyć. Jak dojechać do Grazu? Najwygodniejszym sposobem dotarcia do Grazu z Polski jest lot do Wiednia, dostępny m.in. z Warszawy, Gdańska i Krakowa. Z wiedeńskiego lotniska można bezpośrednio dojechać pociągiem do Grazu – podróż zajmuje około 2,5 godziny. Ceny biletów zaczynają się już od 10 euro. Gdzie się zatrzymać? W Grazu znajdziesz dużą bazę noclegową w różnych przedziałach cenowych. Dla osób szukających komfortu w rozsądnej cenie sprawdzi się Motel One – ceny za noc zaczynają się tam od około 120 euro. Jeśli wolisz coś bardziej kameralnego, rodzinny Hotel Gollner, położony tuż obok Josefplatz, oferuje wygodne pokoje już od 150 euro za noc. W cenie znajduje się także styryjskie śniadanie, które pozwoli dobrze rozpocząć dzień. Gdzie dobrze zjeść w Grazu? Kuchnia Styrii to coś, czego warto spróbować podczas wizyty w Grazu – od oleju z pestek dyni po wykwintne lokalne wina. Poniżej lista rekomendowanych miejsc: Restaurant Der Steirer (Hotel Weitzer, Belgiergasse 1) – kultowa kuchnia styryjska w nowoczesnym wydaniu. s’Fachs (Neutorgasse 13) – sklep i bistro z lokalnymi produktami prosto od producentów. Na miejscu można spróbować m.in. pesto z pestek dyni czy win w ramach kulinarnego "castingu". Landhaus Keller (Schmiedgasse 9) – klasyczna austriacka kuchnia z takimi daniami jak tafesspitz czy Graser Kraupthauptel. Die Geniesserei am Markt (Kaiser-Josef-Platz 6) – restauracja przy samym targu, z daniami ze świeżych produktów dostępnych tego samego dnia. Kawiarnia König (Kaiser-Josef-Platz 1) – historyczna kawiarnia, popularna wśród lokalnych literatów. Café Promenade (Erzherzog-Johann-Allee 1) – elegancka kawiarnia w parku miejskim, idealna na kawę i ciasto w zielonej scenerii. Gatto im Museum (Joanneumsviertel, Raubergasse 10) – klimatyczny bar ogrodowy w muzeum etnograficznym. Co warto wiedzieć przed wyjazdem? Planując zwiedzanie Grazu, warto rozważyć zakup karty turystycznej Graz Card. Karta umożliwia: darmowy transport publiczny w strefie 101 (w tym kolejkę i windę na Schlossberg), bezpłatny wstęp do wielu muzeów i atrakcji. Dostępne są trzy warianty: 24 h – 23–30 euro, 48 h – 29–39 euro, 72 h – 34–44 euro. Dla osób, które posiadają już bilet na komunikację miejską, przygotowano wersję Graz Card Light – obejmuje te same zniżki i wejścia, ale bez transportu. Wypad za miasto? Muzeum Schwarzeneggera i jezioro Thalersee Jeśli masz trochę więcej czasu, zaplanuj krótki wypad do miejscowości Thal, oddalonej o zaledwie 4 km od Grazu. Znajduje się tam Muzeum Arnolda Schwarzeneggera, urządzone w jego rodzinnym domu. Tuż obok leży malownicze jezioro Thalersee, idealne na spacer i chwilę odpoczynku. Źródła: National Geographic Traveler, Austria.info Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska” i National-Geographic.pl. Dziennikarz podróżniczy i popularnonaukowy z 20-letnim stażem. Wcześniej odpowiedzialny m.in. za magazyny „Focus”, „Focus Historia” i „Sekrety Nauki”. Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów podróżniczych. Inicjator projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Miłośnik tenisa, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Jedno z najpiękniejszych jezior w Europie. Spotykają się tu trzy kraje
Jezioro Bodeńskie, położone na styku Niemiec, Austrii i Szwajcarii, skrywa niejedną niespodziankę. Od legendarnych sterowców Zeppelina, przez rejsy z widokiem na Alpy, aż po „Bawarską Riwierę” i tajemnice średniowiecznych miast – ta okolica zachwyca historią, przyrodą i nieoczywistymi atrakcjami. Jeśli szukasz pomysłu na wyjazd pełen kontrastów, Jezioro Bodeńskie ma wszystko, czego potrzeba.
Spis treści: Granice, których nie ma – spór o podział Jeziora Bodeńskiego Sterowce nad Jeziorem Bodeńskim – historia i powrót legendy Zeppelina Rejs po Jeziorze Bodeńskim Lindau i Bawarska Riwiera – elegancja, wille i letni luz nad jeziorem Jezioro Bodeńskie – informacje praktyczne Po drabiniastym metalowym trapie wchodzę na pokład największego sterowca w historii, długiego na 245 m LZ 129 Hindenburga. To bliźniak sterowca LZ 130 Graf Zeppelin nazwanego tak na cześć ich wynalazcy, hrabiego (czyli grafa) Ferdinanda von Zeppelina, który konstruował je w Friedrichs­hafen nad Jeziorem Bodeńskim. Te dwa sterowce to największe statki powietrzne, jakie kiedykolwiek zbudował człowiek. Zaglądam do pasażerskich kabin ze składanymi łóżkami i do salonu z krzesłami o giętych metalowych stelażach, w których rozsiadało się eleganckie towarzystwo popijające szampanem serwowane na porcelanowych talerzach posiłki. Granice, których nie ma – spór o podział Jeziora Bodeńskiego Jezioro Bodeńskie nie ma ono jednoznacznie ustalonej granicy państwowej na wodzie. Akwen leży na styku Niemiec, Szwajcarii i Austrii, ale te trzy państwa nigdy formalnie nie określiły przebiegu granic w jego akwenie. W praktyce każdy interpretuje to trochę inaczej: Szwajcaria uważa, że granica biegnie środkiem jeziora, Austria twierdzi, że jezioro jest wspólne (condominium), Niemcy zazwyczaj nie zajmują stanowiska. W efekcie na mapach granice na jeziorze często po prostu… nie są rysowane. Sterowce nad Jeziorem Bodeńskim – historia i powrót legendy Zeppelina Te gigantyczne sterowce jako pierwsze oferowały komercyjne loty przez ocean (w latach 1928–1937), zabierając bogatych pasażerów w luksusową podróż z Europy do USA i Brazylii. Zeppeliny, dzięki czterem potężnym silnikom Maybacha, rozpędzały się do 135 km/godz., pokonując Atlantyk w jak na tamte czasy rekordowe 5 dni, 19 godz. i 51 min. I tak aż do ostatniej podróży, kiedy to podczas lądowania w USA, 6 maja 1937 r., sterowiec LZ 129 Hindenburg stanął w płomieniach. Katastrofę na żywo oglądał oczekujący na jego przybycie tłum. 13 pasażerów i 22 członków załogi zginęło w płomieniach lub ratując się przed nimi skokiem na ziemię. 62 osoby, w tym kapitan, przeżyło. To był koniec ery potężnych sterowców. W Muzeum Zeppelinów, mieszczącym się w białym budynku dawnego dworca w stylu Bauhaus, z widokiem na Jezioro Bodeńskie, wszystko odtworzono dokładnie tak, jak było… zanim się spaliło. Cóż to były za giganty! Jumbo jet czy budynek muzeum wyglądają przy nich jak mikrusy! Zaglądam do wnętrza unoszącego sterowiec balonu w kształcie cygara. Konstrukcję podtrzymywał aluminiowy szkielet obity materiałem, a wypełniał… wodór. Ten łatwopalny gaz najpierw zapewnił sterowcom sukces, a potem skutecznie je uziemił. Co ciekawe, wedle pierwotnych projektów gazem unoszącym je w powietrze miał być szlachetny i niepalny hel. Zastąpiono go wodorem z powodu embargo narzuconego po I wojnie światowej na Niemcy przez USA, w tamtych czasach jedynego na świecie producenta helu. W tym miejscu warto dodać, że zeppeliny to nie tylko romantyczne podróże przez Atlantyk. Były też na usługach nazistowskiej propagandy, a z ich mniejszych wersji przeprowadzano bombardowania miast. Tego też dowiem się w muzeum w Friedrichshafen. Dziś nad Jeziorem Bodeńskim wciąż można zobaczyć sterowce. Dużo mniejsze, bo mające zaledwie 75 m długości, wypełnione niepalnym helem. Wskrzeszono je całkiem niedawno, bo pierwszy lot nowoczesny zeppelin odbył w 1997 r. Można się nim wybrać na rejs widokowy dookoła Jeziora Bodeńskiego. Trwa on 120 min i niestety kosztuje fortunę… bo aż 1120 euro! Jak widać, sterowce, jak były, tak i są luksusowym środkiem transportu. Rejs po Jeziorze Bodeńskim Zamiast zeppelinem ruszam więc w rejs promem po spokojnej tafli Jeziora Bodeńskiego, trzeciego największego w Europie (po Balatonie i Jeziorze Genewskim). Jego głębokość sięga 254 m, a długość linii brzegowej to aż 273 km – nic dziwnego, że miejscowi nazywają je morzem. I jak na morze przystało, łączy ono aż trzy kraje: Niemcy, Austrię i Szwajcarię. Z górnego otwartego pokładu promu rozpościerają się piękne widoki na poszarpane szczyty Alp na odległym szwajcarskim brzegu. Na tym bliższym, niemieckim, do jeziora spływają równe rzędy sadów i winnic, bo rośliny uwielbiają tutejszy mikroklimat, dzięki któremu pas wokół brzegu nazywany jest owocowym ogrodem. Konstancja Płynę do leżącej na przeciwnym brzegu Konstancji, największego miasta nad Jeziorem Bodeńskim, które po angielsku, francusku czy włosku nazywa się Jeziorem Konstancji właśnie. Jej portu strzeże, prężąc jędrne piersi, obrotowa rzeźba przedstawiająca najsłynniejszą rzymską kurtyzanę, Imperię, trzymającą w dłoniach posążki dwóch nagich mężczyzn. Jeden z nich to cesarz Zygmunt Luksemburski, drugi to papież Marcin V. Jego wybór na konklawe – w 1417 r. właśnie w Konstancji – zakończyło rozłam w kościele i czasy, gdy próbowało nim rządzić nawet trzech papieży jednocześnie. Figurę tę, inspirowaną satyrą Balzaka na moralność i korupcję władzy, stworzył pochodzący znad Jeziora Bodeńskiego rzeźbiarz Peter Lenk, wywołując przy okazji inauguracji w 1993 r. wielki skandal. 32 lata później Imperia jest ulubionym przez mieszkańców symbolem miasta. „Zacytowany” przez artystę sobór odbył się w latach 1414–1418 w budynku znajdującym się tuż za plecami posągu. Jego biało-czarna zwalista bryła przykryta jest potężną czapą spadzistego dachu ozdobionego maleńkimi okienkami i wieżyczkami na rogach. To liczący sobie 600 lat największy budynek dawnej Konstancji. Dziś w sali, w której kardynałowie debatowali nad wyborem papieża, mieści się restauracja Konzil specjalizująca się w daniach z jeziornych ryb. Budowla przetrwała, podobnie jak i najstarsza część miasta, dzięki fortelowi mieszkańców, którzy sprytnie wykorzystali bliskość granicy ze Szwajcarią. Konstancja uniknęła amerykańskiego bombardowania podczas II wojny światowej, zostawiając włączone światła po godzinie policyjnej, podobnie jak jej szwajcarski – a zatem neutralny – sąsiad Kreuzlingen (dziś oba te miasta zlały się w jedną aglomerację). Rybacy A wracając do ryb. 10 lat temu na Jeziorze Bodeńskim łowiło je 100 rybaków. Dziś, choć ryb nie brakuje, zostało ich ok. 40. Z jednym z nich, Paulem Katterloherem, spotykam się na kilka chwil przed świtem. Płyniemy sprawdzić sieci niewielką zieloną łódką z białą nadbudówką po spokojnej, niezmąconej ani jedną falą tafli jeziora. – Wiatr jak z zegarkiem w ręku nadejdzie około ósmej, znad ośnieżonych nawet latem szczytów Alp na szwajcarskim brzegu – tłumaczy Paul. – Niekiedy potrafi wzburzyć całkiem spore fale, zimą nawet do 2 m! To jeden z powodów, dla których Paul jest na jeziorze tak wcześnie. Drugi to ciemność. – Rybacy ją lubią, podobnie jak kryminaliści. Dzięki niej ryby nie są w stanie dostrzec sieci, więc łatwiej je przechytrzyć – śmieje się. Z tego samego powodu, jak tłumaczy, najlepszy połów zdarza się, gdy woda jest „zachmurzona”, czyli po deszczu i w bezksiężycowe noce. Wtedy Paul potrafi wyciągnąć z sieci nawet i 80 kg okoni, karpi, linów, płoci czy węgorzy. Zdarzają się też szczupaki. Oraz niespodzianki. Największy sum, jakiego złowił, ważył 72 kilo! Jednak najbardziej lubi łowić karpie, bo są tłuste i idealne do wędzenia, oraz wyjątkowo smaczne leszcze. Choć z tymi ostatnimi jest masa roboty, bo przed zjedzeniem z każdego trzeba wyciągnąć dokładnie 128 ości. Przy łódce rybackiej Paula kursujące po Jeziorze Bodeńskim promy wydają się wielkie niczym zeppeliny. Ruszają spod muzeum sterowców w Friedrichshafen. W drodze ku Konstancji zawijają jeszcze do niedalekiego Meersburga, gdzie pasażerowie schodzą po trapie pod łososiową barokową fasadą „nowego zamku”, dawnej siedziby biskupów Konstancji. Z kolei stary VII-wieczny zamek, uchodzący za najstarszy w Niemczech, malowniczo wieńczy górujące nad miejscowością wzgórze. U jego stóp wiją się urokliwe uliczki otoczone domami o geometrycznych, szachulcowych fasadach. Lindau i Bawarska Riwiera – elegancja, wille i letni luz nad jeziorem Czas wybrać się na południowo-wschodni kraniec jeziora, ku Bregencji położonej na niewielkim austriackim kawałeczku jego wybrzeża. Chwilę wcześniej, tuż przed granicą, kryje się Lindau, którego najstarsza, niezwykle urokliwa część leży na wyspie połączonej z lądem cienką groblą. Po fasadach budynków od razu widać, że mieszkańcy byli osobami raczej zamożnymi. Lindau rozkwitło dzięki doskonałej pozycji na transalpejskim szlaku kupieckim: wymieniano tu sprowadzane z Włoch cytrusy, przyprawy i tekstylia na sól, zboże czy ryby, a historię tego handlu opowiada kolorowy fresk na fasadzie XV-wiecznego ratusza. Wieńczy ją metalowe drzewo – zapewne lipa, gdyż to ona kryje się pod nazwą miasta. Po pożarze z końca XVIII w., który strawił część (na szczęście nie całość) średniowiecznej starówki, odbudowano ją w pysznym barokowym stylu. Z kolei wiek później na wybrzeżu wokół miasta zaczęły wyrastać reprezentacyjne wille otoczone wspaniałymi ogrodami. Modę na „Bawarską Riwierę” zapoczątkował w 1848 r. książę Luitpold, wznosząc tu letnią rezydencję. Miejscowa klasa średnia i bogate rody szlacheckie szybko poszły w jego ślady. Do dziś zachowało się ok. 30 domostw. Chociażby Villa Leuchtenberg, która jako pierwsza nie tylko w regionie, ale i w całych południowych Niemczech miała elektryczność, czy Villa Toscana wzniesiona przez Wielkiego Księcia Toskanii Ferdynanda IV. Otaczający ją schodzący do jeziora park można zwiedzać, a sama willa jest najbardziej pożądanym miejscem na śluby w okolicy. Z kolei Villę Wacker można podziwiać tylko od strony wody. Poznamy ją po zamkowej, ozdobionej wieżą bryle z norymberskiego czerwonego piaskowca. Do jej wnętrz w stylu secesyjnym mają wstęp tylko szczęśliwcy zaprzyjaźnieni z właścicielami, rodziną Boss. Za to wszyscy mogą pospacerować po należących teraz do miasta wspaniałych ogrodach otaczających willę Lindenhof wzniesioną przez kupca z Lindau. Dziś to jeden z pyszniejszych parków nad Jeziorem Bodeńskim. Poza samą willą czy fikuśnym domkiem szwajcarskim znajdziemy tu całkiem już współczesny, latem tętniący życiem klub plażowy Lindi. Można tu wypożyczyć supa czy kajak albo po prostu rozłożyć się na leżaku i zagapić na Bregencję na austriackim brzegu i zachwycające ośnieżone góry po szwajcarskiej stronie jeziora. Jezioro Bodeńskie – informacje praktyczne Dojazd Do Friedrichshafen dostaniemy się samochodem z Warszawy w 12 godz. albo pociągiem w 4 godz. – z lotniska w Monachium. Tam dolecimy z Warszawy LOT-em za mniej więcej 1 tys. zł. Do Konstancji z kolei najłatwiej dolecieć przez Zurych. Potem już tylko 1,5 godz. pociągiem z lotniska. Nocleg Graf Zeppelin, wygodny hotel w Konstancji schowany za bogato zdobioną freskami fasadą. Pokój 2-os. ze śniadaniem: od 550 zł. Obsthof Steffelin. Gartenweg 1, Markdorf, nocleg na farmie wśród sadów ciągnących się szpalerami koło Ittendorf i z widokiem na Jezioro Bodeńskie to pomysł na ucieczkę od zgiełku. Pokój: od 65 euro. Kemping: od 20 euro. Jedzenie Konzil – w liczącym 600 lat największym budynku dawnej Konstancji odbył się w latach 1414–1418 sobór Kościoła katolickiego. W sali, gdzie debatowano nad wyborem papieża, można dziś zjeść obiad z widokiem na port i posąg Imperii. Dania – głównie z ryb oraz sezonowe, np. z kurkami w roli głównej. Senft to rodzinna destylarnia tuż nad brzegiem jeziora. Można tu obejrzeć błyszczące miedziane alembiki i spróbować destylowanych w nich sznapsów z jabłek, gruszek czy moreli. Warto też spróbować autorskiego dżinu smakującego mieszanką 21 ziół. Atrakcje Od połowy sierpnia do końca października otwiera swoje podwoje Ogród Dalii w Lindau, w którym rośnie 7 tys. tych roślin w aż 800 odmianach. Od słynnej australijskiej emory paul w głębokim odcieniu różu, do czerwonej sombrero z żółciutkimi brzegami. Kwiaty dalii w zależności od pory dnia i światła zmieniają nieco kolory. Ich fani będą tu zachwyceni. Wstęp: 8 euro. Źródło: archiwum NG
Czarodziejskie góry Szwajcarii z okien pociągu. Oto, czym zachwycają kantony Berno i Lucerna
Podróż pociągami i kolejkami po Szwajcarii to jedno z najprzyjemniejszych przeżyć, jakiego doznacie. Krajobrazy za oknem oszałamiają.
Spis treści: Muzeum Einsteina Berno Szwajcarskie pociągi Mürren Schilthorn Lucerna Szwajcaria – informacje praktyczne Lekko drżą mi nogi. Jestem tak oszołomiona, że trudno mi wyrównać oddech. Stoję na szklanej platformie widokowej Thrill Walk zawieszonej na wysokości 2677 m n.p.m. tuż pod szczytem Schilthorn. Moja wyobraźnia szaleje. Mam pod stopami wielometrową przepaść, niemal na wyciągniecie ręki są ściany surowych alpejskich grani, gdzieś w oddali zapewne jest Mont Blanc, nie mam pewności, czy go widzę, na pewno jednak dostrzegam połyskujące turkusowe oczko niewielkiego jeziora. Silny wiatr wygładza mi zmarszczki, a słońce lekko muska włosy. Zamykam oczy. Przypomina mi się „Czarodziejska góra”, w której Tomasz Mann napisał, że Szwajcaria jest jak sen, z którego jego bohater nie chce się wybudzić. A otaczające go góry jakby chcą uchronić go przed światem, który go niepokoi. Tu wszystko nabiera innego wymiaru. Muzeum Einsteina – W broszurce możesz poczytać o naszym fizyku. W tym pudełku jest zestaw łamigłówek dla najmłodszych, a tu magnes z jego podobizną – ekspedientka Marie jest bardzo przejęta, starannie wyjmując pamiątki, które mogłabym kupić po wizycie w Domu Einsteina w Bernie. Muzeum znajduje się w miejscu dawnej rezydencji fizyka oraz jego żony Milevy Marić przy Kramgasse 49. Małżeństwo mieszkało tutaj wraz z synem przez dwa lata od 1903 r. Na drugim piętrze można zajrzeć do salonu z oryginalnymi meblami, stołem, kredensem czy sofą oraz zdjęciami rodziny, na trzecim piętrze urządzono zaś wystawę biograficzną, która przybliża życie i dokonania Alberta Einsteina. Berno Berno jest moim pierwszym przystankiem w tej podróży, a Kramgasse, gdzie mieszczą się rzeczone muzeum oraz sklep z pamiątkami po genialnym naukowcu, to główny deptak tego kameralnego i uroczego miasteczka, który nie ma nic wspólnego z gwarną i tętniącą życiem metropolią. Zaś górująca nad promenadą 54-metrowa Zytglogge, czyli Wieża Zegarowa z XIII w., dodaje mu tylko dostojeństwa. Początkowo pełniła funkcję bramy w zachodniej części dawnych fortyfikacji miasta. Wiek później została zaadaptowana na więzienie dla kobiet skazanych za stosunki seksualne z duchownymi. Po pożarze, jaki nawiedził Berno w 1405 r., Zytglogge starannie odbudowano, a na jej szczycie zainstalowano zegar astronomiczny z mechanizmem grającym, którego właśnie słucham, bo wybiło południe. By schować się przed agresywnym dziś słońcem, idę wprost pod zabytkowe arkady, w których zapraszają luksusowe butki i sklepy z pamiątkami. Ciągną się na długości 6 km. Mieszkańcy tłumaczą, że to najdłuższa zadaszona handlowa promenada Europy. Po drodze mijam XVI-wieczne fontanny (w sumie jest ich 11) i robię zdjęcie – podobnie jak inni turyści – tej najbardziej znanej, która przedstawia olbrzyma pożerającego… małe dzieci. Nawet nie próbuję dociec, co to ma znaczyć. Dochodzę do mostu Nydeggbrücke na rzece Aare, w której zakolu leży Berno. Stąd jak na dłoni widać miasto, którego historia sięga końca XII w., kiedy książę Bertold V (1160–1218) założył tu osadę. Legenda głosi, że nazwa wywodzi się od słowa Bär, które po niemiecku znaczy „niedźwiedź” – książę miał go tu upolować. Zresztą niedźwiedź urósł do rangi najważniejszego symbolu Berna, jego wizerunek umieszczono nawet w herbie miasta. Dlatego nie jest dla mnie niespodzianką, że te olbrzymie brunatne stworzenia wciąż tu żyją, w specjalnym rezerwacie, do którego docieram. W fosie, pod drzewem wyleguje się jeden, a właściwie jedna z nich, jak głosi tabliczka nosi imię Björk. Ciekawe, czy umie śpiewać, na pewno ma w głębokim poważaniu ciekawskie spojrzenia gapiów, w najlepsze drapiąc się za uchem tylną łapą. Rozglądam się dookoła, w tle Alpy, wstęga lśniącej w słońcu rzeki, domostwa z dachówkami w kolorze ochry. Nic dziwnego, że miasto zainspirowało Einsteina do pracy nad teorią względności. Szwajcarskie pociągi O szwajcarskich pociągach krążą legendy – szybkie, niezawodne, punktualne, komfortowe, można nimi zjeździć cały kraj i to na jednym bilecie Swiss Travel Pass. Mają panoramiczne okna, z których rozciągają się idealne krajobrazy, jakby wygenerowała je sztuczna inteligencja. Cóż, nie ma w tym przesady. Mój pociąg do Interlaken ma odjechać z peronu ósmego o 9.04. Rozsiadłam się więc wygodnie na swoim miejscu, na stoliku przyszykowałam książkę, dwa magazyny z zaznaczonymi artykułami do przejrzenia i komputer, gdybym akurat miała kaprys coś napisać. Niemiecki, francuski, hiszpański – kakofonia języków, które słyszę nad głową, jest imponująca. Oto w jednym wagonie spotkał się cały świat. Ruszamy. Ledwo zostawiamy czarujące Berno za sobą i jakby za sprawą przycisku „play” zaczyna się kolejny bajkowy film – pędzimy szybko, przecinając alpejskie krajobrazy usiane zielonymi łąkami, drewnianymi domkami, mijamy jezioro Thunersee, po którym suną białe jak śnieg żaglówki i kolorowe kajaki. Nad akwenem, wzdłuż torów, pędzi grupa rowerzystów, mężczyzna w podeszłym wieku biegnie na przystań, na tarasie restauracji, obok której przejeżdżamy, roześmiani, wyluzowani Szwajcarzy jedzą rodzinny obiad. Nie sposób wyłączyć ciekawości, bo doprawdy z każdym kilometrem jest piękniej. Nawet nie wiem, kiedy słyszę w głośniku „Następna stacja: Interlaken”. Nerwowo zgarniam więc lektury i laptop do plecaka, śmiejąc się do siebie – poczytam i popiszę jednak później. Mürren Na tym samym bilecie przesiadam się do kolejnego pociągu, potem do autobusu, a następnie z doliny Lauterbrunnen kolejka linowa zawozi mnie do alpejskiej wioski Mürren. I to dopiero jest wow, myślę, wychodząc z wagonika. Witają mnie nie tylko alpejskie szczyty, ale też tradycyjne drewniane domostwa z balkonami, które wyglądają jak małe kwietne ogrody obsadzone kolorowymi pelargoniami. Jestem na wysokości 1638 m n.p.m. – Mürren to najwyżej położona wioska w kantonie Berno. Przy głównej uliczce sporo sklepików i knajpek, w każdej mnóstwo piechurów – najpewniej właśnie zeszli ze szlaków. Ich energia jakby unosi się w powietrzu. Słyszę od uprzejmej pani w Hotelu Alpina, która wręcza mi klucz do pokoju, że do Mürren prowadzi trasa trekkingowa z Schilthorn. Ma 6,7 km, które warto pokonać, bo jest zaliczana do najpiękniejszych w Alpach Berneńskich. Kiedy krętymi schodami docieram do pokoju, odsłaniam ciężkie zasłony, otwieram drzwi balkonowe, wychodzę na taras i oto przed oczami ukazuje mi się niemal pionowa górska ściana, obok której właśnie zasuwa paralotniarz, właściwie nie wiem, co powiedzieć. Czy wyciągnąć aparat czy stać tak i gapić się na to widowisko? Czy może krzyczeć z zachwytu? Gdyby nie zaplanowana wycieczka do Birg, tkwiłabym tak do wieczora, nie mówiąc ani słowa. Schilthorn Lekko odurzona alpejskimi cudami docieram kolejką do Birg, czyli stacji przesiadkowej w drodze do kompleksu widokowego na szczycie Schilthorn (2970 m n.p.m.). Składają się na niego platforma Thrill Walk, restauracja Piz Gloria oraz interaktywne muzeum poświęcone agentowi 007 – tu w okolicach realizowano zimowe ekstremalne sceny do filmu „W tajnej służbie Jej Królewskiej Mości” z 1969 r. Bonda zagrał wówczas George Lazenby. Ponieważ to nie jest mój ulubiony odcinek serii, przechodzę szybko przez kolejne sale, w których wystawiono m.in. sprzęty, z jakich podczas zdjęć korzystał agent. W specjalnej sali można nawet obejrzeć fragmenty filmu, także ten ze słynnej Piz Glorii, w której czeka na mnie stolik. Nie zamawiam wprawdzie – tak jak czarujący James – vesper Martini, tylko kawę oraz rösti, czyli szwajcarską potrawkę z grubo startych ziemniaków smażonych na maśle, serwowanych z serem i jajkiem sadzonym. Aha, musicie wiedzieć, że Piz Gloria to nie jest po prostu restauracja. To obrotowy lokal na szczycie Schilthorn, co oznacza, że jedząc moje rösti, kręcę się jakby w szklanej kuli, podziwiając blisko 200 okolicznych szczytów z Eigerem, Mönchem, Jungfrau oraz Mont Blanc na czele. Zbudowano ją w latach 60. XX w. i od razu okrzyknięto cudem inżynierii. Była bowiem pierwszą tego typu restauracją na świecie. Ma 18 m średnicy i wykonuje pełny obrót w ciągu 45 minut, co pozwala gościom, oczywiście bez opuszczania stolików, podziwiać 360-stopniową panoramę Alp. Na deser zjeżdżam na pośrednią stację Birg, gdzie mieści się platforma Thrill Walk, i znów wstrzymuję oddech – Mann miał rację, góry w Szwajcarii są jak ucieczka od rzeczywistości. Lucerna Ostatni poranek spędzam w Lucernie, włócząc się między zadbanymi XVII- i XVIII-wiecznymi kamieniczkami. Przystaję pod nowoczesną szklano-betonową bryłą Centrum Kultury zaprojektowaną przez francuskiego architekta Jeana Nouvela, robię kilka pocztówkowych zdjęć drewnianemu mostowi Kapellbrücke (pierwotnie z XIV w.) oraz przylegającej do niego kamiennej Wieży Wodnej, która niegdyś była więzieniem, skarbcem, a nawet izbą tortur, i stanowiła część dawnego systemu obronnego. Lucerna jest jak Szwajcaria w pigułce – urocza, wygodna do życia, kompaktowa, dobrze zaprojektowana, położona nad turkusowym Jeziorem Czterech Kantonów, u stóp masywów Pilatus i Rigi. Nie mam niestety czasu, by odwiedzić Muzeum Wagnera, bo za chwilę odpływa mój statek, a właściwie zabytkowy parowiec, który ma mnie podrzucić na zębatą kolejkę sunącą na Rigi Kulm (1797 m n.p.m.). Zębatka jest zabytkowa, kursuje od 1871 r. i zabiera pasażerów z Vitznau na szczyt okrzyknięty Królową Gór. Na miejscu znów nowy wymiar – bezkresne łąki z pasącymi się beztrosko krowami, które dzięki dzwoneczkom słychać z daleka nawet w gęstej mgle, jaka przed momentem otuliła okolicę. Znacznie tu chłodniej niż na dole, więc nakładam bluzę i w asyście jałówek docieram do chaty Alp Chäserenholz, gdzie częstują mnie wyrabianymi na miejscu serami. Gospodarz na rozgrzewkę proponuje herbatkę z werbeny. Tłumaczy, że ten ziołowy napar przy okazji bardzo mnie uspokoi, a widzi, że jestem dość oszołomiona. – To wpływ naszych czarodziejskich gór, które potrafią odurzyć swoim majestatem – śmieje się. I ma rację. Szwajcaria – informacje praktyczne Dojazd Do Zurychu z Warszawy można dolecieć bezpośrednio liniami lotniczymi SWISS. Ceny biletów zaczynają się od 1 tys. zł w dwie strony. Transport Z Zurychu do Berna, potem do kolejnych miejscowości, podróżowałam pociągami, autobusami, statkami i kolejkami linowymi z kartą Swiss Travel Pass. Ceny: w drugiej klasie bilet 3-dniowy kosztuje 244 franki, w pierwszej klasie – 389. Karta umożliwia też bezpłatny wstęp do 500 muzeów. Dzieci od 6 do 16 lat podróżują bezpłatnie w towarzystwie co najmniej jednego z rodziców z dodatkową Swiss Family Card. Podobnie jest z dziećmi do lat 6. Więcej na stronie myswitzerland.com. Nocleg Berno: Kreuz Bern Modern City Hotel – wygodny, w centrum miasta. Od 600 zł za pokój 2-os. Mürren: Alpina Hotel – skromny, ale genialny, bo okna wychodzą na Alpy. Od 650 zł za pokój 2-osobowy. Lucerna: Hotel Waldstätterhof – komfortowy, w centrum miasta, od 900 zł za pokój 2-osobowy. Warto wiedzieć Wstęp do Muzeum Einsteina kosztuje 7 franków dorośli, 4 – młodzież (8–15 lat). Loty tandemowe nad doliną Lauterbrunnen startują m.in. z okolic Mürren, a podniebna przygoda trwa od 15 do 20 min – z przygotowaniem 90 min. Jej koszt to ok. 200 franków. Co kupić? Polecam ser alpejski tête de moine produkowany od ośmiu wieków. Wyróżnia go nie tylko ostry smak, ale też sposób krojenia.
To koniec Kaplicy Lodowej w Alpach. Popularna atrakcja runęła po wiekach istnienia
To koniec jednej z największych atrakcji niemieckiej części Alp Berchtesgadeńskich. Wraz z zawaleniem się Kaplicy Lodowej nasi sąsiedzi tracą jeden z najważniejszych magnesów turystycznych regionu. Dyrekcja Parku Narodowego nie kryje przygnębienia, alarmując o potencjalnych zagrożeniach.
Kaplica Lodowa (z niem. Eiskapelle) to naturalna jaskinia lodowa, znajdująca się u stóp lodowca Blaueis w Alpach Berchtesgadeńskich. Ta najniżej położona jaskinia lodowcowa w Alpach (ok. 930 m n.p.m.) znana jest niemieckim przyrodnikom od wieków. Już w 1797 roku słynny przyrodnik Alexander von Humboldt odwiedził Eiskapelle i opisał ją w swoich notatkach. Od tamtej pory jaskinia stanowiła popularną atrakcję turystyczną, która co roku przyciągała tysiące odwiedzających. Jak powstaje Kaplica Lodowa? Kaplica lodowa była dostępna dla turystów jedynie latem. To wtedy woda z topniejącego lodowca Blaueis spływała stronnym żlebem, drążąc lodowe tunele i jaskinie. Najbardziej spektakularną z nich była Eiskapelle. W ten sposób przez setki lat natura tworzyła zapierające dech w piersiach pomieszczenie. Zimą, ukryte pod masami śniegu i lodu, pozostawało niedostępne, by latem znów móc zachwycać i przyciągać ciekawych turystów. Co ciekawe, Kaplica Lodowa nie miała stałych wymiarów. Każdego roku woda drążyła tunele o nieregularnych kształtach. Jaskinia osiągała czasem nawet 12 metrów wysokości, podczas gdy po zimach mniej obfitych w śnieg mogła mierzyć niespełna 8 metrów. Przez kilkumetrowe wejście w letnich miesiącach wpadało światło słoneczne, które wewnątrz rozpraszało się po całym pomieszczeniu. Efekt ten przypominał blask przenikający przez kościelne witraże – stąd nazwa „kaplica”. Koniec Kaplicy Lodowej Już od końca 2019 roku władze Parku Narodowego Berchtesgaden alarmowały o stopniowym topnieniu stropu jaskini. Szacowano, że od tego czasu ubyło ponad pół miliona metrów sześciennych lodu. W rezultacie proces topnienia doprowadził do całkowitego zawalenia się Kaplicy Lodowej w 2025 roku.– To przygnębiające i szokujące zarazem, że Eiskapelle teraz po prostu zniknęła – mówił o sprawie dyrektor parku narodowego Roland Baier. Wraz z utratą tego cennego pomnika przyrody należy zwrócić uwagę na kolejne zagrożenia wynikające z topnienia lodu. Ocieplenie klimatu doprowadziło do naruszenia całej pokrywy lodowej w okolicznym masywie górskim. Władze parku alarmują, że na całym obszarze istnieje bezpośrednie ryzyko spadających odłamków skalnych. Turyści powinni unikać tras wspinaczkowych na wschodniej ścianie masywu Watzmanna. Niezastosowanie się do tych ostrzeżeń może stanowić zagrożenie życia dla alpinistów narażonych na zmienne i niebezpieczne warunki górskie. Co dalej z jaskinią? W tym momencie zagłębianie się w pozostałości po jaskini jest surowo zabronione – każde wejście do Eiskapelle wiąże się z ryzykiem zawalenia resztek lodowego stropu. Czy jednak kiedykolwiek będzie możliwe ponowne podziwianie Lodowej Kaplicy? Dziennik internetowy „Polski Obserwator Niemcy” przytacza wypowiedź Andreasa Wolfa z Niemieckiego Związku Badaczy Jaskiń i Krasu. Według badacza, w przyszłości u wylotu żlebu znów będą gromadzić się masy śniegu, z których może wykształcić się nowy system jaskiniowy. Na ile będzie on porównywalny z dawną Kaplicą Lodową, pokaże dopiero czas. Zawalenie jaskini to kolejne udokumentowane zjawisko będące konsekwencją postępującego i niszczycielskiego ocieplenia klimatycznego. Źródła: Polski Obserwator Niemcy, Nationalpark Berchtesgaden Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Od alpejskich olbrzymów po wulkaniczne piękno. Góry we Włoszech należą do najbardziej spektakularnych w Europie
Góry we Włoszech przyciągają zarówno zapalonych narciarzy, jak i miłośników trekkingu, wspinaczki i wszystkich miłośników niesamowitych krajobrazów. Nic w tym dziwnego. Tamtejsze łańcuchy górskie bez wątpienia należą do najpiękniejszych w Europie. Nie brakuje tam wspaniałych zimowych kurortów i miejsc sprawiających wrażenie dzikich i pierwotnych.
Spis treści: W krajobrazie Włoch dominują dwa łańcuchy górskie Najwyższy czy drugi najwyższy szczyt Włoch? Nie tylko Alpy i Apeniny Włochy kojarzą się przede wszystkim z fantastycznymi plażami, nadmorskimi kurortami, antycznymi zabytkami, nastrojowymi miasteczkami i wyśmienitą kuchnią. Nie należy jednak zapominać, że słoneczna Italia ma do zaoferowania znacznie więcej atrakcji. Płaskie obszary pokrywają zaledwie 33% powierzchni kraju. Całą resztę zajmują góry i wzgórza. Takie ukształtowanie terenu stwarza wspaniałe warunki dla każdego, dla kogo najlepszą formą spędzania wolnego czasu jest uprawianie turystyki górskiej. W krajobrazie Włoch dominują dwa łańcuchy górskie Powierzchnię Włoch kształtują dwa główne łańcuchy górskie. Jeden z nich ma przebieg równoleżnikowy i oddziela Półwysep Apeniński od reszty Europy, natomiast drugi – południkowy. Mowa o Alpach i Apeninach. Górska granica, która tworzy spektakularny krajobraz Alpy rozciągają się na północy kraju i stanowią naturalną granicę z Francją, Szwajcarią, Austrią i Słowenią. To jeden z najbardziej malowniczych i zróżnicowanych krajobrazowo obszarów górskich w Europie. W Alpach Zachodnich dominują skaliste, postrzępione szczyty z pionowymi ścianami i ostrymi graniami. Gdy mowa o alpejskim krajobrazie, przed oczami najczęściej pojawia się właśnie takki widok. W najwyższych partiach występują liczne lodowce i pola firnowe, dodające panoramie nutę surowości. Nie brakuje tam śladów działalności lodowca w postaci kolistych zagłębień (tzw. cyrki lodowcowe) i dolin U-kształtnych – głębokich i szerokich, o charakterystycznym przekroju poprzecznym. Włoska część Alp obejmuje wiele pasm, a najważniejsze z nich to: Alpy Liguryjskie (otwierające łańcuch na zachodzie), Alpy Nadmorskie, Alpy Kotyjskie, Alpy Graickie, Alpy Pennińskie, Alpy Lepontyńskie, Alpy Retyckie, Dolomity, Alpy Karnickie, Alpy Julijskie (zamykające łańcuch na wschodzie). Dolomity, czyli włoski cud natury Jednym z najbardziej malowniczych i rozpoznawalnych pasm górskich we Włoszech są Dolomity. Mimo że często są utożsamiane z odrębnym łańcuchem górskim, w praktyce stanowią część Południowych Alp Wapiennych, które z kolei należą do szerszego systemu Alp Wschodnich. Prawdą jest natomiast, że mają specyficzną geologię i krajobraz i te cechy wyraźnie wyróżniają Dolomity na tle alpejskiego systemu górskiego. Skupmy się przez chwilę na tamtejszym krajobrazie, bo ten jest naprawdę niepowtarzalny. Jego najcharakterystyczniejszymi elementami są majestatyczne pionowe ściany, ostre iglice, skalne baszty i turnie wyrastające wprost z zielonych dolin. Magii tym górom dodaje zjawisko „enrosadiry”, podczas którego skąpane w promieniach zachodzącego słońca skały przybierają odcienie różu, fioletu i czerwieni. Masywy górskie są tam oddzielone głębokimi, szerokimi dolinami, dnem których płyną rzeki. W Dolomitach nie brakuje też wspaniałych górskich jezior z turkusową lub szmaragdową wodą, których tafle odbijają otaczające je szczyty. Ze względu na ich wyjątkową wartość geologiczną i krajobrazową, w 2009 roku Dolomity zostały wpisane na Listę światowego dziedzictwa UNESCO. To jednoznacznie potwierdza globalne znaczenie tych gór i ich unikatowość. „Kręgosłup” Półwyspu Apenińskiego Apeniny rozciągają się od północnego zachodu na północny wschód (na długości około 1350 km), od Ligurii aż po Kalabrię. Ciągną się przez niemal cały Półwysep Apeniński. Właśnie dlatego są nazywane jego „kręgosłupem”. Apeniny cechują się zróżnicowanym krajobrazem, jednak nietrudno zauważyć, że są znacznie łagodniejsze niż Alpy. Znaczną część tych gór pokrywają gęste lasy. W niższych partiach dominują gatunki liściaste, które jesienią zachwycają bogactwem barw. W dolnych partiach i na południu obecna jest też roślinność śródziemnomorska. Nieco wyżej pojawiają się lasy mieszane. Inaczej niż w Alpach, w Apeninach dominują bardziej zaokrąglone, łagodne grzbiety i rozległe płaskowyże. Na większych wysokościach pojawiają się rozległe hale i pastwiska, gdzie latem wypasane są krowy, owce i konie. Należy jednak wspomnieć, że nie brakuje tam także ostrzejszych, skalistych szczytów z cechami wysokogórskimi, zwłaszcza masywie Gran Sasso. Góry te dzielą się na trzy główne części: Apeniny Północne, obejmujące Apeniny Liguryjskie, Toskańskie i Umbryjskie, Apeniny Środkowe, gdzie wznosi się najwyższy szczyt łańcucha, czyli Corno Grande (2912 m n.p.m.), Apeniny Południowe, rozciągające się na południe od przełęczy Forche Candine do Kalabrii. Najwyższy czy drugi najwyższy szczyt Włoch? Najwyższym włoskim szczytem jest Mont Blanc de Courmayeur, sięgający 4748 m n.p.m. Stanowi on część potężnego masywu Mont Blanc w Alpach Graickich, na włosko-francuskim pograniczu. W tym miejscu należy jednak zaznaczyć, że zdaniem Włochów ta góra jest drugą najwyższą w ich kraju. Nie chodzi tu o kwestie pomiarowe, a o włosko-francuski spór dotyczący przebiegu granicy. Według francuskich map i publikacji, linia graniczna przebiega przez Mont Blanc de Courmayeur, więc szczyt Mont Blanc w całości znajduje się na francuskim terytorium. Z kolei Włosi uważają, że granica przebiega przez szczyt Mont Blanc. W tym kontekście należałoby uznać, że to właśnie najwyższa góra Europy jest najwyższa we Włoszech. Pomińmy kwestie polityczne i skupmy się na samym masywie, bo jest na czym. Mont Blanc to kwintesencja wysokogórskiego krajobrazu alpejskiego. Góry z rozległymi polami firnowymi, o surowej, skalistej formie, są pokryte potężnymi czapami wiecznego śniegu i lodowcami. Imponujące pionowe ściany stanowią wyzwanie nawet dla najbardziej wprawionych wspinaczy. Poszczególne wierzchołki masywu łączą ostre grzbiety i przełęcze, tworząc niezwykle wymagające trasy wysokogórskie. Ze względu na wysokość, panują tam ekstremalne warunki pogodowe. Nie tylko Alpy i Apeniny Góry we Włoszech kojarzą się przede wszystkim z Alpami i Dolomitami. Nie można zapomnieć, że tamtejszy górski krajobraz, zwłaszcza w wyspiarskiej części kraju, kształtują także wulkany. Ze względu na położenie w strefie aktywnej sejsmicznie, Włochy są domem dla wielu wulkanów, zarówno aktywnych, jak i uśpionych i wygasłych. Oto kilka przykładów. Etna. Majestatyczny stratowulkan jest najwyższym (około 3357 m n.p.m.) aktywnym wulkanem w Europie. Ma cztery główne kratery centralne i wiele wygasłych kraterów bocznych. Na niższych stokach występuje tam bujna roślinność, ale wyżej krajobraz staje się surowy, iście księżycowy. Wezuwiusz. Stratowulkan górujący nad Zatoką Neapolitańską osiąga wysokość około 1281 m n.p.m. Jego obecny stożek wyrósł w kalderze utworzonej podczas erupcji z 79 roku. Żyzne stoki sprzyjają uprawie winorośli, owoców i warzyw. Stromboli. To wyspa wulkaniczna, która w zasadzie w całości jest wielkim stratowulkanem. Masywny stożek wznosi się z głębokości około 2300 metrów pod poziomem morza i osiąga wysokość 926 metrów. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Przemierzyli Alpy na wózkach inwalidzkich. „To niesamowity wyczyn”
Ich wyprawa przez Alpy to nie tylko dowód odwagi i hartu ducha, ale również przypomnienie, że wytrwałość potrafi przekraczać wszelkie granice – również te fizyczne i społeczne.
Spis treści: Podróż przez Alpy w ekstremalnych warunkach Misja wyprawy, czyli zwiększenie świadomości o ataksji Dla wielu każda, nawet najmniejsza wymówka, staje się pretekstem, by uniknąć wysiłku fizycznego. Inni, mimo poważnych problemów zdrowotnych, z determinacją przekraczają granice własnych możliwości. Do tej drugiej grupy należą Ben Spencer i Peter Smorthit, którzy właśnie pokonali 422 kilometry – czyli dystans odpowiadający dziesięciu maratonom – przemierzając masyw Alp na wózkach inwalidzkich. Podróż przez Alpy w ekstremalnych warunkach Ben Spencer i Peter Smorthit rozpoczęli trasę w Montreux nad Jeziorem Genewskim i zakończyli ją nad Jeziorem Como we Włoszech. – To był po prostu niesamowity wyczyn pod względem wytrzymałościowym – stwierdził Spencer w rozmowie telefonicznej z Euronews. Trudno się z nim nie zgodzić, szczególnie jeśli weźmie się pod uwagę skalę ich ograniczeń zdrowotnych. Spencer cierpi na ataksję móżdżkową, czyli postępującą chorobę neurologiczną, spowodowaną uszkodzeniem móżdżku. Wpływa ona na koordynację ruchową, równowagę, mowę, a także kontrolę pęcherza. W miarę rozwoju schorzenia Spencer musiał niemal całkowicie przesiąść się na wózek inwalidzki i ograniczyć komunikację werbalną. Z kolei Smorthit zmaga się z urazem rdzenia kręgowego, który może prowadzić do groźnej dla życia dysrefleksji autonomicznej. Wspólnie pokonywali strome podejścia na wysokości ponad 2000 metrów, mierząc się z upałem sięgającym 40°C, a wszystko to w surowych warunkach alpejskiego krajobrazu. – W pewnym momencie Peter niemal zemdlał z przegrzania. Musiałem go oblać wodą – wspominał Spencer. Jednak, mimo trudności, uczestnicy z sukcesem przebyli wymagającą trasę, w towarzystwie trzyosobowego zespołu wsparcia (w tym dwóch osób również żyjących z ataksją). Pierwotnie wyprawa miała potrwać 10–12 dni, ale ze względu na upały została przedłużona do 18 dni. Misja wyprawy, czyli zwiększenie świadomości o ataksji Ich przedsięwzięcie miało nie tylko wymiar sportowy, lecz przede wszystkim społeczny – obaj uczestnicy chcieli nagłośnić temat ataksji oraz zebrać środki na dalsze badania nad tą rzadką chorobą neurologiczną. Szacuje się, że w samej Wielkiej Brytanii żyje z nią około 12 500 osób. Ponieważ w większości przypadków choroba ma charakter postępujący, a medycyna nie oferuje dziś leczenia przyczynowego, każda inicjatywa zwiększająca świadomość społeczną ma ogromne znaczenie. Spencer i Smorthit z tego względu wykorzystywali każdą okazję, by rozmawiać z napotkanymi ludźmi i tłumaczyć im, na czym polega ich codzienność. – Naprawdę chciałem, żeby ludzie zrozumieli, że osoby z niepełnosprawnościami potrafią dokonywać rzeczy ekstremalnych – podkreślał Spencer. Ich alpejska przygoda zwróciła również uwagę na poważne braki w infrastrukturze dostępnej dla osób poruszających się na wózkach. – Ta podróż pokazała, jak wiele jeszcze trzeba zrobić, by świat stał się dla nas naprawdę dostępny – mówił, podkreślając, że kempingi reklamujące się jako przystosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami często nie spełniały podstawowych standardów, a część tras rowerowych prowadziła przez żwir i niemal nieprzejezdne przeszkody. – Aby osoby poruszające się na wózkach mogły bezpiecznie korzystać z natury, potrzebujemy konkretnych i systemowych zmian – ocenił. Pomimo tych trudności, Spencer i Smorthit nie tylko ukończyli trasę, ale również zyskali rozgłos jako sportowcy i ambasadorzy zmian w postrzeganiu niepełnosprawności. Głośno zrobiło się także o ich wcześniejszych osiągnięciach – mimo chorób, są bowiem uczestnikami zawodów w rugby na wózkach i mają na koncie setki półmaratonów oraz maratonów. – Bez względu na to, jaką masz niepełnosprawność czy schorzenie, po prostu nigdy się nie poddawaj – zaapelował Spencer. Źródło: Euronews Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Najrzadszy i najpiękniejszy sęp Europy powrócił w Alpy. Przez przesądy wyginął sto lat temu
Orłosęp brodaty znów króluje w Alpach. Po stu latach nieobecności ten niezwykły ptak zyskał szansę na przetrwanie w Europie. Dzięki wysiłkom ekologów i programowi reintrodukcji jego alpejska populacja powoli rośnie.
Spis treści Dlaczego orłosęp zniknął z Alp? Reintrodukcja orłosępa przynosi efekty Niezwykłe fakty o orłosępie brodatym Po raz pierwszy od wielu dekad Alpy stały się miejscem, gdzie przy dużej dozie szczęścia można zobaczyć jednego z najniezwyklejszych ptaków Europy. Orłosęp brodaty, dzięki programowi reintrodukcji realizowanemu przez szwajcarską organizację Vulture Conservation Foundation, żyje i rozmnaża się, powoli budując stabilną populację. Dlaczego orłosęp zniknął z Alp? Jednak sto lat temu tych ptaków już nie można było zobaczyć w Alpach. Lokalna populacja została wytępiona, ponieważ wyznaczano nagrody za ich zabicie — wierzono bowiem, że porywają i zabijają jagnięta, a nawet małe dzieci. Ostatni dziki orłosęp brodaty w Alpach został zastrzelony w 1913 roku w dolinie Aosty we Włoszech. Orłosęp wymarł nie tylko w Alpach – kiedyś zamieszkiwał m.in. Bałkany, Grecję, Hiszpanię, Korsykę, Sycylię i Sardynię. Jego europejskie populacje przeżyły wyłącznie w Pirenejach i na Krecie. Poza Europą występuje m.in. w Afryce, Turcji, Iranie i Azji Środkowej aż po Mongolię i Chiny. Reintrodukcja orłosępa przynosi efekty Dzięki projektowi reintrodukcji, prowadzonemu przez Vulture Conservation Foundation, populacja tych ptaków ponownie pojawiła się w Alpach i rośnie. W 1986 roku VCF rozpoczęła wypuszczanie osobników wychowanych w niewoli. Od tego czasu wypuszczono nad Alpy 264 ptaki. Obecnie ich alpejska populacja utrzymuje się samodzielnie. Od 1997 roku urodziło się 522 młodych osobników na wolności. Ptaki zostały uznane za gatunek chroniony przez Unię Europejską w 2009 roku, a we Francji za ich zabicie grozi kara do 150 000 euro grzywny i trzy lata więzienia. Obecnie VCF szacuje, że w Alpach żyje 460 orłosępów, a w 2024 roku na wolności urodziło się 61 młodych ptaków. Tam, gdzie kiedyś rolnicy polowali na „gypaète barbu” lub „lammergeiera”, jak nazywa się te ptaki po francusku i niemiecku, dziś ściągają miłośnicy ptaków, licząc na dostrzeżenie pięknego orłosępa, który wrócił znad krawędzi zagłady. Niezwykłe fakty o orłosępie brodatym Orłosęp brodaty (Gypaetus barbatus) jest jednym z największych ptaków szponiastych świata – rozpiętość jego skrzydeł dochodzi do 2,8 metra, a masa ciała może przekraczać 7 kg. Charakterystyczną cechą gatunku są czarne pióra tworzące „brodę” pod dziobem, od których pochodzi nazwa ptaka. Jego upierzenie jest biało-rdzawe, z ciemnymi lotkami i ogonem w kształcie klina. Jest jedynym ptakiem na świecie, którego dieta składa się niemal wyłącznie z kości. Żeruje na padlinie, głównie kozic, koziorożców i owiec. Potrafi zrzucać duże kości z wysokości kilkudziesięciu metrów na skały, by je rozbić i dostać się do bogatego w składniki odżywcze szpiku. Źródło: CNN Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Turysta wpadł do szczeliny w Szwajcarii. Uratowała go chihuahua
Na lodowcu w Alpach Szwajcarskich doszło do groźnego wypadku. Mężczyzna spadł do szczeliny lodowej, z której samodzielnie nie mógł się wydostać. Dzięki lojalności jego psa, ratownicy zdołali uratować turystę.
Spis treści: Turysta spadł do szczeliny lodowca. Pies pokazał, gdzie szukać Chihuahua ocaliła właściciela. Służby mówią o „czworonożnym bohaterze” W górskich warunkach nawet rutynowa wędrówka potrafi zamienić się w sytuację zagrożenia. Właśnie dlatego wielu turystów decyduje się zabierać ze sobą psy, które są uważne, wierne i niezwykle wyczulone na sygnały otoczenia. Choć zazwyczaj – myśląc o czworonożnych pomocnikach w górach – wyobrażamy sobie bernardyny lub owczarki niemieckie, okazuje się, że nawet niewielkie rasy mogą być niezwykle pomocne. W szwajcarskich Alpach główną rolę w akcji ratunkowej odegrała chihuahua, która pomogła służbom odnaleźć swojego właściciela. Turysta spadł do szczeliny lodowca. Pies pokazał, gdzie szukać W piątek, 4 lipca, mężczyzna, którego tożsamość nie została ujawniona, przemierzał lodowiec Fee w południowej Szwajcarii w towarzystwie swojego psa. W trakcie wędrówki wszedł na cienką warstwę lodu pokrywającą głęboką szczelinę. W pewnym momencie pokrywa załamała się pod jego ciężarem, a turysta spadł, zatrzymując się dopiero osiem metrów niżej, we wnętrzu lodowca. Uwięziony i odcięty od sygnału sieci komórkowej, zdołał nadać sygnał alarmowy przy pomocy krótkofalówki. Jego wezwanie zostało odebrane przez innego turystę, który bezzwłocznie powiadomił służby ratunkowe. Na miejsce skierowano śmigłowiec Air Zermatt z zespołem ratowników. Choć reakcja była szybka, zlokalizowanie miejsca wypadku okazało się wyjątkowo trudne – powierzchnia lodowca była rozległa, a otwór niemal niezauważalny wśród białego krajobrazu. Wtedy jeden z ratowników dostrzegł ruch na pobliskiej skale. To była chihuahua – wierna towarzyszka poszkodowanego – która nie oddaliła się od miejsca, gdzie zniknął jej właściciel. Cierpliwie siedząc przy niemal niewidocznej szczelinie, wskazała służbom dokładną lokalizację mężczyzny. Chihuahua ocaliła właściciela. Służby mówią o „czworonożnym bohaterze” Obecność psa odmieniła przebieg akcji ratunkowej. Po zidentyfikowaniu lokalizacji szczeliny, ratownicy z Air Zermatt opuścili się na linach w głąb lodowca i dotarli do poszkodowanego. Mężczyzna był przytomny, choć odniósł obrażenia. Dzięki czuwaniu czworonoga na powierzchni, akcja przebiegła sprawnie i bez opóźnień, co później podkreślono w oficjalnym komunikacie. „Dzięki zachowaniu psa, załoga była w stanie zlokalizować dokładne miejsce wypadku. Ratownicy zjechali na linach do poszkodowanego i zdołali go uratować. Mały piesek nie poruszył się przez całą operację, uważnie śledził każdy ruch ratowników. Jego obecność miała kluczowe znaczenie dla powodzenia akcji. To bez wątpienia czworonożny bohater, który być może uratował życie swojemu panu” – poinformowała służba ratunkowa Air Zermatt. Zarówno pies, jak i jego właściciel, po zakończonej akcji zostali przetransportowani do najbliższego szpitala w Visp, gdzie udzielono im pomocy medycznej. Choć szczegóły dotyczące obrażeń turysty nie zostały ujawnione, potwierdzono, że jego stan jest stabilny. Pies nie odniósł żadnych obrażeń. Źródła: CNN, Guardian, CBS News Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Ten jeden manewr uratował nas przed katastrofą – ekstremalny rafting w Słowenii
Alpy Julijskie oferują emocje: rafting na Soczy, lot paralotnią nad doliną i spacer po jaskiniach. To tu zaczyna się przygoda – w sercu słoweńskiego raju.
Spis treści: Rafting w Alpach Julijskich W stronę Tolmin i zielonych wzgórz Brda W krainie jaskiń, win i wiatrów Vipavy – Trzymaj się! Będzie bujało! – napięcie w głosie Aleša sprawia, że mocniej ściskam wiosło. Wytężam wzrok. Niewinna plamka w spienionym nurcie z każdą sekundą potężnieje w masywny głaz. Suniemy wprost na niego. Ponton zsuwa się z kaskady i uderza w kipiel. Rafting w Alpach Julijskich Rozglądam się rozpaczliwie po dmuchanym wehikule. Żadnych hamulców, wstecznego biegu. Jesteśmy 30 m do katastrofy… W desperacji młócę wiosłem turkus rzeki, naiwnie próbując odpędzić przeszkodę. Kapituluję pogodzony z losem. I wtedy dzieje się coś zaskakującego. Aleš wbija wiosło w huczący żywioł. Ponton staje dęba, robi piruet, odbija w lewo. Omijamy głaz! Po chwili rzeka łagodnieje, choć wciąż dudni opętańczo. Nie… to tylko adrenalina w moich skroniach. – To prosty manewr, zrobimy powtórkę, w mig się nauczysz – śmieje się Aleš, przewodnik po słoweńskich górach i instruktor raftingu. – Ale najpierw chwila relaksu. – Odwraca ponton i opiera o przybrzeżną skałę. Ślizgawka gotowa! Z ulgą studzę emocje w chłodnej wodzie. W moje ślady idą pozostali uczestnicy spływu. A potem gramolą się na brzeg i zmieniają dyscyplinę. Jedni przesiadają się do kajaków i ruszają w stronę malowniczego miasteczka Kobarid, inni dają się porwać szalonemu kanioningowi, zjeżdżając rynnami górskich kaskad Fratarica i Sušec. Jeszcze inni odrywają się od ziemi, by z perspektywy paralotni chłonąć piękno Alp Julijskich. W stronę Tolmin i zielonych wzgórz Brda Jestem w okolicy miasteczka Bovec, leżącego w cieniu Triglavskiego Parku Narodowego i uchodzącego za serce aktywnej turystyki Słowenii. Bije ono naprawdę szybko! A to dlatego, że sprzężone jest z ekscytującą arterią – rzeką Soczą. Przecięte jej nurtem Alpy Julijskie spływają welonami wodospadów, które do spółki z kaskadami dopływów czynią z kanionu wielki aquapark pod gołym niebem. A to tylko Goriška – jeden z regionów kraju, który na niewielkiej powierzchni kryje prawdziwy kalejdoskop przyrodniczych niezwykłości. Od szczytów Alp Julijskich (wyprawa na najwyższy, Triglav, zajmuje dwa dni), przez łagodne zbocza Gór Dynarskich, pasterskie płaskowyże (na czele z Veliką Planiną), jaskinie (jest ich tu ponad 10 tys.!), aż po wysadzane gajami oliwnymi wybrzeże Adriatyku. Wystarczą 2 godz., żeby przemierzyć ten teren autem. Ale trzeba się przesiąść na rower, by w pełni zakosztować w jego urokach. Zakosztować dosłownie! Bowiem przygotowany z myślą o cyklistach Zielony Szlak Smakoszy wiedzie przez rodzinne winnice, gospodarstwa agroturystyczne czy bistra serwujące miejscowe specjały. Wszystko to pod znakiem ekoniespieszności, którą zakochani w przyrodzie Słoweńcy lansują jako najlepszy sposób na peregrynacje po ich kraju. Wskakuję na siodełko obok wodospadu Boka (136 m wysokości!) i przyklejoną do Soczy drogą docieram do wioski Zatolmin skrywającej jeden z najpiękniejszych wąwozów Słowenii – Tolmin. Podziwiam rwące potoki zderzające się gwałtownie w gardzieli skał i drewniane kładki przerzucone nad przepaścią. W napięciu wsłuchuję się w trzeszczące szczebelki, prowadząc rower przez Diabelski Most. Potem zaplątany w serpentyny przemierzam zielone zbocza regionu Goriška Brda. Hen, na zachodzie, lśnią wody Adriatyku, w których przeglądają się zabytki Piranu i Izoli. Ja jednak odbijam na wschód. W krainie jaskiń, win i wiatrów Vipavy Po chwili krajobraz łagodnieje, fałdy zieleni wypłaszczają się w żyzną dolinę Vipavy. Gdzie okiem sięgnąć – winnice. Wyłuskuję tę należącą do Primoža Lavrenčiča, który grona szczepów zelen i rebula przeistacza w znakomite wino buria. Dojrzewający w akacjowych beczkach trunek potrafi uderzyć do głowy. Może dlatego, że sygnowany jest nazwą gwałtownego wiatru dującego zimą przez dolinę. Kosztuję słynnej vipawskiej szynki (pršut) i pokrzepiony pedałuję ku Szkocjańskiej Jamie – jednej z jaskiń, jakimi szczyci się region Karst. Dyskretnie iluminowane sale z żyrandolami stalaktytów są niby wyjęte z mrocznej baśni braci Grimm. Podobnie jak pobliska warownia Postojna z komnatami przechodzącymi w labirynt grot. Z zamkowego tarasu wpatruję się w horyzont, gdzie wiją się leniwe wstęgi rzek Sawy i Drawy. Jeszcze dalej pobrzękują dzwonkami owiec wzgórza wokół Jeruzalem. Nazwa zobowiązuje – lokalne wina uchodzą za godne Kany Galilejskiej, a hotelowe foldery opiewają region jako turystyczną ziemię obiecaną. Cóż, w końcu to Słowenia. Tu, gdziekolwiek zajrzeć, jest się w siódmym niebie. źródło: National Geographic Polska
Szlak Orła. Mało znana wśród Polaków trasa górska. Świetny pomysł na wakacje
Zapierające dech w piersiach widoki i niezapomniane spotkania z dziką przyrodą oferuje Szlak Orła w Tyrolu w zachodniej Austrii. To dobra propozycja dla pasjonatów górskich wędrówek na zbliżające się lato.
Spis treści: Szlak Orła – co go wyróżnia? Szlak Orła – najważniejsze informacje Atrakcje z okazji 20-lecia Szlaku Orła Szlak Orła w Tyrolu obchodzi właśnie dwudziestolecie swojego istnienia. Wytyczony jest w sercu majestatycznego Tyrolu, alpejskiego regionu w zachodniej Austrii. Szlak Orła – co go wyróżnia? Ten górski szlak mierzy ponad 400 km długości. Poda paroma względami Szlak Orła jest wyjątkowy. Na przykład, w przeciwieństwie do wielu innych europejskich szlaków długodystansowych, które często prowadzą z północy na południe przez góry i doliny, Szlak Orła w większości biegnie w linii wschód–zachód (w Północnym Tyrolu) i zachód–wschód (we Wschodnim Tyrolu). Tak poprowadzona trasa powoduje, że widoki ze szlaku są piękne. Są to często zapierające dech w piersiach „orle” widoki: spektakularne panoramy głębokich dolin, stromych ścian skalnych i rozległych górskich krajobrazów. Trasa przebiega przez jedne z najbardziej imponujących pasm górskich Tyrolu: góry Kaiser, Alpy Brandenburskie, góry Karwendel, Alpy Tux, We-terstein, Alpy Lechtalskie i Wysokie Taury. Ciekawostką są nazwy niektórych schronisk, na przykład Breslauer Hütte (Wrocławska chata). Przy odrobinie szczęścia w czasie wędrówki można dostrzec orła przedniego. Dziś te drapieżniki znów zamieszkują wszystkie tyrolskie doliny. Licznie występują w masywie Karwendel, który stanowi jedno z najważniejszych siedlisk orłów w całych Alpach. Szlak Orła – najważniejsze informacje Szlak Orła swoją nazwę zawdzięcza majestatycznemu symbolowi narodowemu Tyrolu – to orzeł, który uosabia wolność, siłę oraz dalekowzroczność. Trasa przypomina z lotu ptaka sylwetkę orła z rozpostartymi skrzydłami, poza tym orły można dostrzec na trasie. Najwyższy punkt: 2848 m n.p.m. (przełęcz Gradötzscharte na 7. etapie trasy we Wschodnim Tyrolu). Całkowita długość: 426 kilometrów. 33 etapy (1 łatwy, 20 o średnim stopniu trudności, 12 trudnych). 30 000 metrów podejścia w górę, 28 000 metrów podejścia w dół. 75 miejsc na odpoczynek i nocleg wzdłuż trasy. Dzięki dobrze rozwiniętej sieci transportu publicznego, wiele etapów długodystansowej trasy jest łatwo osiągalnych autobusem czy pociągiem. Odcinki bywają wymagające, więc warto odpowiednio się przygotować. Sporo ważnych informacji znajduje się na oficjalnej stronie Tyrolu. Atrakcje z okazji 20-lecia Szlaku Orła Z okazji 20-lecia Szlaku Orła regiony położone wzdłuż jego trasy przygotowały szereg atrakcji dla turystów. Czekać na nich będą jubileuszowe niespodzianki. Na przykład schroniska górskie wzdłuż trasy będą serwować gościom specjalne dania inspirowane Szlakiem Orła. Natomiast w St. Anton am Arlberg na wędrowców czeka „Eagle Walk Challenge”, czyli wyzwanie, którego ukończenie nagradzane będzie jubileuszowym zestawem upominkowym. Źródło: Tyrol.com Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Katastrofa w szwajcarskich Alpach. Ta urokliwa wioska już nie istnieje
Kolejny lodowiec w Alpach kończy swój żywot katastrofą. Szwajcarska miejscowość Blatten została niemal doszczętnie zniszczona przez masy lodu, które oderwały się od lodowca Birch. Kilka dni wcześniej mieszkańców na szczęście ewakuowano.
Spis treści Bezprecedensowa katastrofa w Alpach zniszczyła całą wioskę Co było przyczyną katastrofy? To nie pierwszy raz, gdy rozpada się alpejski lodowiec To nie pierwsza i niestety zapewne nie ostatnia bardzo niebezpieczna katastrofa, której przyczyną jest topniejący lodowiec w Alpach. Wiele z nich kurczy się w szybkim tempie z powodu ocieplenia klimatu. Coraz więcej staje się przez to niestabilnych i grozi podobnymi incydentami. Bezprecedensowa katastrofa w Alpach zniszczyła całą wioskę W kantonie Valais w Szwajcarii doszło do katastrofy naturalnej, która wstrząsnęła całym regionem. Z lodowca Birch oderwała się ogromna masa lodu, skał i zmrożonego śniegu, szacowana na ponad 3,5 miliona metrów sześciennych. Fragmenty lodowca runęły na położoną poniżej wioskę Blatten, w dolinie Lötschental. Siła osuwiska była tak potężna, że fala błota i gruzu o długości 2 km zniszczyła około 90% zabudowy miejscowości. Zniszczyło ono nie tylko zabudowania – zablokowało też koryto rzeki Lonza, tworząc potencjalnie niebezpieczne, powiększające się rozlewisko. View oEmbed on the source website Na szczęście, dzięki wcześniejszym ostrzeżeniom geologów i władz, około 300 mieszkańców oraz ich zwierzęta zostało ewakuowanych kilka dni przed katastrofą. Jedna osoba – 64-letni mężczyzna – pozostaje zaginiona. Służby ratunkowe wspierane przez wojsko i drony z kamerami termowizyjnymi prowadzą poszukiwania. Burmistrz Blatten, Matthias Bellwald, zapowiada odbudowę wsi. Katastrofa ta jest jedną z największych w historii szwajcarskich Alp, a skala zniszczeń jest bezprecedensowa. Co było przyczyną katastrofy? Przyczyny katastrofy są badane. Christian Huggel z Uniwersytetu w Zurychu wskazuje, że najprawdopodobniej są one złożone. Niestabilność lodowca nie zaczęła się w nim samym, a w okolicznych skałach. Czy grało tu rolę tylko ocieplenie klimatu i topnienie fragmentów, które wcześniej zawsze były zamarznięte? Na razie nie ma pewności. To nie pierwszy raz, gdy rozpada się alpejski lodowiec 3 lipca 2022 roku we włoskich Dolomitach także doszło do katastrofy, której przyczyną były masy lodu. Ze słynnego lodowca Marmolada oderwał się ogromny blok lodu, który spadł na popularny szlak turystyczny. Lawina śniegu, lodu i skał zabiła wówczas 11 osób, a kilka zostało rannych. Przyczyną tragedii było najprawdopodobniej rekordowe ocieplenie, które osłabiło strukturę lodowca. Katastrofa stała się symbolem skutków topnienia lodowców w Alpach. Teraz dołącza do niej, niestety, kolejna. Źródło: Reuters Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Pociągiem do największego kompleksu narciarskiego świata: Francja szykuje nowe połączenie
Nie tylko francuscy narciarze ucieszą się z tego połączenia. Nocny pociąg Travelski Night Express już tej zimy połączy Paryż z legendarnymi ośrodkami narciarskimi w sercu Alp. Na jego trasie znajdzie się osiem kurortów, w tym słynne Trzy Doliny. Rezerwacje ruszają już w maju.
Spis treści Travelski Night Express – pociąg z Paryża prosto w Alpy Francja stawia na pociągi Według wielu narciarzy to Francja posiada najlepsze kurorty narciarskie w Alpach. Niezależnie od preferencji, na pewno to w tym kraju leży kilka rekordowych ośrodków – między innymi Trzy Doliny (fr. Les Trois Vallées). Leżące tam ośrodki – Val Thorens, Courchevel czy Meribel – przyprawiają każdego miłośnika białego szaleństwa o szybsze bicie serca. To największy pod względem długości tras region narciarski na świecie. Oferuje ponad 600 km tras narciarskich oraz setki wyciągów, co czyni go rajem dla miłośników sportów zimowych. Oprócz narciarstwa, Trzy Doliny znane są z luksusowych hoteli, malowniczych widoków i doskonałej infrastruktury turystycznej. A od najbliższej zimy będzie jeszcze lepiej – Francja uruchomi nocny pociąg z Paryża prosto w Trzy Doliny. Na jego trasie znajdą się też inne francuskie hity narciarskie. Travelski Night Express – pociąg z Paryża prosto w Alpy Nowy nocny pociąg połączy Paryż oraz Bourg-Saint-Maurice. Na jego trasie znajdzie się osiem popularnych kurortów narciarskich: Courchevel, La Plagne, Les Arcs, Tignes, Méribel, Val d’Isère, Val Thorens i Les Ménuires. Będzie kursować od 19 grudnia 2025 do 20 marca 2026, oferując w sumie 14 kursów w obie strony. Podróż z Paryża będzie rozpoczynać się w każdy piątek wieczorem na dworcu Gare de Lyon i potrwa około 8 godzin. W składzie znajdzie się 660 nowych kuszetek, wagon restauracyjny oraz bar. Podróżni będą mogli skorzystać z pakietów all-inclusive obejmujących przejazd, transfery, zakwaterowanie, skipassy i wypożyczenie sprzętu narciarskiego. Pociąg zatrzyma się na stacjach Moutiers, Aime i Bourg-Saint-Maurice, skąd zapewniane są dalsze transfery do kurortów we francuskich Alpach. Usługa promuje ekologiczne podróżowanie, stanowiąc alternatywę dla samochodów i samolotów. Rezerwacje będą dostępne już w tym miesiącu. Francja stawia na pociągi W ostatnich latach Francja intensywnie rozwija kolej, stawiając na szybkie, ekologiczne i wygodne połączenia. Modernizowane są linie TGV, a sieć połączeń rozszerza się o nowe trasy, również nocne. Reaktywowane są pociągi sypialne i połączenia między dużymi miastami a regionami turystycznymi. Kraj inwestuje także w regionalne linie TER i poprawę dostępności transportu publicznego. Równocześnie, w ramach polityki klimatycznej, Francja ogranicza loty krajowe tam, gdzie możliwa jest podróż koleją trwająca mniej niż 2,5 godziny. Dotyczy to np. połączeń między Paryżem a Lyonem, Bordeaux czy Nantes. Źródło: Paris Secret Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Włosi znów oferują grube pieniądze za zaludnianie wiosek. Gdzie jest haczyk?
Program rewitalizacji Trentino wspiera mieszkańców, którzy zdecydują się przenieść do zapomnianych wiosek regionu. Pieniądze mają być wsparciem w ożywieniu lokalnych społeczności.
Spis treści: Tysiące euro za przeprowadzkę Włochy walczą z wyludnieniem Gdzie leży Trentino? Trentino położone na północy Włoch to region dobrze znany Polakom. Zimą chętnie jeździmy tam na narty i snowboard, za to latem górzyste tereny coraz liczniej przemierzają rowerzyści. Brzmi jak wymarzone miejsce do zamieszkania dla miłośników sportu. A jednak, w okolicy nie brakuje wyludniających się wiosek. Aby tchnąć w nie w nowe życie, władze Trentino ogłosiły program wspierający zakup i remont opuszczonych domów. Tysiące euro za przeprowadzkę Inicjatywa jest skierowana do obywateli Włoch, również tych mieszkających poza ojczyzną. Uczestnicy programu mogą liczyć na wsparcie finansowe w wysokości 100 tys. euro. 20 tys. euro to kwota na pokrycie części kosztów zakupu nieruchomości. Reszta ma pokryć prace remontowe. Jak to bywa przy tego typu inicjatywach, nie każdy może z niej skorzystać. Nabywcy starych nieruchomości muszą się zobowiązać do zamieszkania w nich na okres co najmniej 10 lat. Alternatywnie mogą wynajmować w tym czasie dom jednej osobie. Brak spełnienia tego warunku wiąże się z koniecznością zwrotu całej dotacji. Regulamin uwzględnia zakaz wynajmu krótkoterminowego dla turystów. To nie pierwszy tego typu program we Włoszech. Podobne inicjatywy mają na celu przeciwdziałanie wyludnianiu się małych gmin. Opustoszałe miejscowości zazwyczaj są zamieszkane w większości przez starsze osoby. Mile widziani są więc młodzi ludzie z dziećmi. Włochy walczą z wyludnieniem W odróżnieniu od popularnych we Włoszech ofert sprzedaży domów za symboliczną kwotę, Trentino stawia na długofalowe działania. W ciągu najbliższych dwóch lat na program przeznaczone zostanie 10 milionów euro. Inicjatywa wpisuje się w ogólnokrajowy budżetowy plan walki z depopulacją o łącznej wartości 30 milionów euro. – Celem jest ożywienie lokalnych społeczności i promowanie spójności terytorialnej – podkreśla Maurizio Fugatti, prezydent prowincji. Program obejmuje 33 gminy. Pełna lista ma zostać opublikowana w kwietniu 2025 roku. Wśród potencjalnych lokalizacji znajdują się m.in. malownicze Val di Non czy wsie Rabbi i Vermiglio w dolinie Val di Sole. Zainteresowanie programem może wpłynąć na ostateczną listę miejscowości. Jeśli zgłosi się zbyt mało chętnych lub nie znajdzie się wystarczająca liczba odpowiednich nieruchomości, lista zostanie skorygowana. Gdzie leży Trentino? Trentino to region w północnych Włoszech, leżący w Alpach, znany z malowniczych krajobrazów, Dolomitów i jeziora Garda. Jego stolicą jest Trydent – miasto o bogatej historii, związane m.in. z Soborem Trydenckim. Trentino słynie z turystyki górskiej i narciarskiej, lokalnych win, kuchni łączącej wpływy włoskie i alpejskie oraz wielojęzycznej kultury. Region cieszy się szeroką autonomią i stanowi ciekawą mieszankę tradycji włoskich, niemieckich i ladyńskich. Źródło: Trentino Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Byłam w ośrodku, który gościł Mistrzostwa Świata w narciarstwie. Warto go odwiedzić nie tylko zimą
Saalbach – bo o nim mowa – to tylko część ogromnego kompleksu narciarskiego, obejmującego aż cztery austriackie miejscowości na pograniczu Tyrolu i Ziemi Salzburskiej. To także największa w całych austriackich Alpach sieć tras rowerowych.
Spis treści: Stolica luzu, wieś i narciarska karuzela Alpejskie centrum rowerowe Sportowe emocje Austria to bez wątpienia najważniejszy kierunek dla polskich narciarzy udających się w Alpy. Ilość i jakość ośrodków, doskonała infrastruktura a także względna bliskość tego kraju to główne powody. Do Austrii Polacy jadą przede wszystkim samochodami. Dlatego warto wiedzieć, który austriacki region narciarski leży najbliżej Polski. Palmę pierwszeństwa dzierży kraj związkowy Ziemia Salzburska, w którym leży m.in. Saalbach. Z Warszawy do Saalbach jest „tylko” (jak na podróż w Alpy) 1054 km. Mieszkańcy południa Polski mają jeszcze łatwiej. Stolica luzu, wieś i narciarska karuzela Saalbach to największa miejscowość w kompleksie o zbiorczej nazwie Skicircus. Ponadto w jego skład wchodzą: Fieberbrunn, Hinterglemm i Leongang. Są oczywiście połączone wyciągami, których jest w sumie 70, pozwalających na dostęp do zawrotnych 270 km tras narciarskich. O to, żeby było po czym jeździć, oprócz natury dba też ponad 1500 różnego typu urządzeń naśnieżających. Dodajmy do tego 60 schronisk i chat, w których można zatrzymać się by coś wypić i zjeść. Cały kompleks leży na pograniczu dwóch alpejskich krajów związkowych, których nazwy zna każdy narciarz: Tyrolu i Ziemi Salzburskiej. Ale to tylko suche fakty. Ważniejsze jest ogólne wrażenie, jakie to miejsce robi na turyście. Kiedy tam dotrzecie od razu zrozumiecie, dlaczego Saalbach reklamuje się sloganem „Home of lässig”, co można przetłumaczyć mniej więcej jako „stolicę luzu”. Bo tu jeździ się na luzie. Miejscowości Skicircus położone są względnie nisko, poniżej granicy lasu. Najwyższe punkty na które możemy wjechać wyciągami niewiele przekraczają 2000 m.n.p.m. Trudno tu nie poczuć się niemal wiejsko, choć przecież infrastruktury nie brakuje. Trasy dostosowane są do wszystkich poziomów umiejętności, więc także początkujący oraz – co ważne – dzieci, poczują się bezpiecznie. W sumie 140 km tras, a więc większość, to trasy łatwe, oznaczone kolorem niebieskim. Ambitni narciarze mogą sobie zrobić całodniową wycieczkę objeżdżając region dookoła, trochę jak w przypadku słynnej Sella Rondy we Włoszech. Tutejsza karuzela narciarska nazywa się „The Challenge”, ma w sumie 65 km, trzeba skorzystać z 32 wyciągów i pokonać 12400 m. różnicy wzniesień. Taka wycieczka zajmuje mniej więcej 7 godzin. Z obiadem – trochę więcej. Nie bez znaczenia, przynajmniej dla mnie, jest wiejski urok tych okolic. Nawet największa miejscowość Skicircus, czyli Saalbach, nie została oszpecona wielkimi hotelami. Jest tu za to dużo drewnianej tradycyjnej architektury. Podobnie jest na stokach. Swojski klimat tutejszych chat i schronisk potrafi zachwycić – mnie najbardziej urzekło pełne starych reklam i dawnego sprzętu narciarskiego wnętrze Berggasthof Wildalpgatterl, w którym można także zanocować. Oraz domowa, rodzinna atmosfera Berggasthaus Ferchlstadl. Region ma bardzo ciekawą ofertę dla jeżdżących często i dużo – to ważny przez cały sezon karnet Alpin Card, obejmujący także położone w pobliżu kompleksy narciarskie: Kitzsteinhorn Kaprun oraz Schmittenhöhe Zell am See. Kosztuje 963 Euro. Saalbach i okolice stawiają nie tylko na sporty zimowe. Coraz ważniejszą częścią tutejszej turystyki są letnie pobyty, szczególnie rowerowe. Region ma ambicję zostać alpejskim centrum kolarstwa górskiego. Miłośnicy dwóch kółek też mogą kupić karnet na cały sezon – to Gravity Card, za 659 euro. Alpejskie centrum rowerowe Latem region oferuje rowerzystom 105 km górskich tras i szlaków, położonych na 7 szczytach górskich. Można się na nie dostać dziewięcioma nowoczesnymi wyciągami (6 w Saalbach-Hinterglemm, 2 w Leogang, jedna w Fieberbrunn). Ale prawdziwy skarbiec otwiera się przed miłośnikami rowerów turystycznych, elektrycznych i gravelowych: to już setki kilometrów tras rowerowych, górskich i szutrowych, trudnych i łatwych, dłgich i krótkich. Region będzie gościł w tym roku wielkie imprezy rowerowe, m.in. GlemmRide Bike Festival i World Games of Mountainbiking. Sezon letni rozpoczyna się już 29 maja. Sportowe emocje Saalbach ma ambicje być gościem wielkich imprez sportowych. I udaje mu się to bardzo dobrze. W tym roku gmina gościła Mistrzostwa Świata w narciarstwie alpejskim – najważniejszą sportową imprezę zimową po Olimpiadzie. Na tak prestiżowe wydarzenia nie wybiera się miejsc przypadkowych. Między 7 a 16 lutego aż 175 tys. widzów śledziło zmagania najlepszych narciarzy, a w centrum Saalbach wybudowano Home of Snow – specjalny obiekt w którym rozgrywały się imprezy towarzyszące. Z kolei Od 7 do 13 marca region stał się centrum międzynarodowej sceny freeride – odbyły się zawody z cyklu FIS Freeride World Tour. Najlepsi freeriderzy na świecie spotkali się w Fieberbrunn. Zjeżdżali po zboczu szczytu Wildseeloder, o nachyleniu sięgającym 70 stopni. Stojąc 12 lutego na ogromnych trybunach w Saalbach podczas zawodów Mistrzostw Świata zrozumiałam dlaczego to właśnie Austria była ich gospodarzem. W tym kraju narciarstwo to religia. Jeździć na nartach uczy się każde dziecko w szkole, a jakiś związek z górami ma większość mieszkańców. Austriacy są tez wspaniałą publicznością – mimo, że tym w dniu nie zdobyli żadnego medalu, kibicowali równie entuzjastycznie wszystkim zawodnikom. Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Koziorożec alpejski to urodzony wspinacz. Niestraszne są mu nawet pionowe ściany
Koziorożec alpejski imponuje niewiarygodnymi umiejętnościami wspinaczkowymi i niesamowitym przystosowaniem do życia w skrajnie nieprzyjaznych warunkach. Wydaje się, że to niezwykłe zwierzę nie odczuwa lęku przed wysokością, a igraszki ze śmiercią są dla niego codzienną rutyną. Należy jednak podkreślić, że nawet pomimo swoich niezwykłych talentów, przedstawiciele tego gatunku muszą mierzyć się z licznymi zagrożeniami. Jakimi? Na to i inne pytania odpowiadamy poniżej.
Spis treści: Jak wygląda koziorożec alpejski? Gdzie występuje koziorożec alpejski? Czym żywią się koziorożce alpejskie? Tryb życia koziorożca alpejskiego Zagrożenia dla koziorożca alpejskiego Nic sobie nie robi ze stromo nachylonych stoków, a jeżeli zachodzi taka konieczność, poradzi sobie nawet z niemal pionową ścianą, na której trudno dostrzec jakiekolwiek punkty podparcia. W dodatku robi to z niezwykłą, a przy tym jakby niewymuszoną gracją. Koziorożec alpejski, jeden z najniezwyklejszych i najbardziej charakterystycznych przedstawicieli europejskiej fauny. Jak wygląda koziorożec alpejski? Koziorożec alpejski (Capra ibex), przedstawiciel rodziny krętorogich, ma wiele cech anatomicznych kozy domowej. Zapewniamy jednak, że mimo wielu oczywistych podobieństw, nie sposób pomylić tych zwierząt. Najbardziej charakterystycznym wyróżnikiem koziorożca alpejskiego są jego długie, zakrzywione, szablaste rogi. U samców są osiągają do 100 cm długości! Rogi samic są wyraźnie krótsze. Mierzą do 35 cm. Dymorfizm płciowy Dymorfizm płciowy uwidacznia się nie tylko w tym obszarze. Dojrzały samiec osiąga od 90 do 100 cm wysokości w kłębie i długość do ok. 170 cm. Największe osobniki mogą ważyć nawet 115 kg. Należy jednak podkreślić, że najwyższą masę zwierzę osiąga późną jesienią, gdy kończy gromadzić zapasy tkanki tłuszczowej, która zimą stanowi niezawodny magazyn energii. Samice osiągają od 70 do 85 cm wysokości w kłębie i długość do 140 cm. W porównaniu z męskimi osobnikami, ich masa jest skromna. Najcięższe przedstawicielki gatunku ważą niewiele ponad 30 kg. Ciało koziorożca alpejskiego pokrywa brązowa sierść w części grzbietowej i żółtawa w części brzusznej i w okolicach odbytu. Samice są jaśniejsze od samców. Koziorożec alpejski a inne koziorożce Koziorożec przypomina swoich kuzynów, jednak nie trzeba być wybitnym znawcą przyrody, żeby dostrzec różnice między przedstawicielami tego gatunku a pozostałymi dzikimi kozami. W porównaniu z innymi przedstawicielami rodzaju Capra, jego sierść jest ciemniejsza, a głowa – wyraźnie szersza. Gdzie występuje koziorożec alpejski? Koziorożec alpejski jest zwierzęciem górskim. Jak wskazuje na to nazwa gatunkowa, zamieszkuje Alpy. Występuje we Włoszech, w Szwajcarii, Francji, Austrii, Niemczech i Słowenii. W ostatnim z wymienionych państw, jego ostoją jest Triglavski Park Narodowy, gdzie żyje ponad 150 przedstawicieli tego gatunku. Środowisko koziorożca alpejskiego Te niezwykłe zwierzęta upodobały sobie skaliste obszary, rozciągające się pomiędzy granicami drzew a piętrem wiecznego śniegu. Koziorożce alpejskie są spotykane na stromych zboczach do wysokości 3300 m n.p.m. Warto jednak podkreślić, że obszar występowania tych zwierząt zmienia się wraz z porą roku i dostępnością pożywienia. Zimą najchętniej zasiedlaj położone wysoko strome zbocza, gdzie wciąż jeszcze występuje skromna roślinność. Zapuszczają się także na obszary, gdzie zeszły lawiny. Wiosną schodzą na nieco niższe obszary, gdzie śnieg ustępuje miejsca budzącym się do życia roślinom. Wraz ze wzrostem temperatury i towarzyszącymi temu roztopami w wyższych partiach, przemieszczają się coraz wyżej. Co ciekawe, samce zazwyczaj wchodzą wyżej niż samice z młodymi. Zdarza się, choć niezbyt często, że koziorożce schodzą do lasu. Takie zachowanie można zaobserwować, gdy w górach jest bardzo dużo śniegu. Dlaczego zapuszczają się tam niezbyt chętnie, skoro w lesie nie brakuje pożywienia? Odpowiedź jest prosta. Skaliste zbocza stanowią niezawodną ochronę przed drapieżnikami. Z kolei w lesie dzikie kozy mają niewielkie szanse przeżycia w przypadku ataku. Czym żywią się koziorożce alpejskie? Koziorożce alpejskie są zwierzętami roślinożernymi, przy czym należy podkreślić, że nie są zbyt wybredne w kwestii doboru składników jadłospisu. Zjadają przede wszystkim rośliny zielone – wiechlinowate i dwuliścienne. Drzewiaste mają znacznie mniejszy udział w menu tych zwierząt. Nie gardzi roślinami turzycowatymi, bobowatymi, jaskrowatymi i astrowatymi. Zimą i wczesną wiosną wzbogacają dietę o gałązki krzewów, mchy, porosty oraz o igły i korę młodych drzew. Tryb życia koziorożca alpejskiego Koziorożce alpejskie są zwierzętami stadnymi, przy czym trzeba wspomnieć, że „skład osobowy” grup tych zwierząt zależy od pory roku. Grupy składające się z samców i samic spotyka się w okresie godowym, który zaczyna się w grudniu i trwa mniej więcej 6 tygodni. Wiosną samice tworzą stada ze swoim potomstwem, ale tylko z tym najmłodszym. Dwuletnie i starsze osobniki są odpędzane i takie „młodziki” tworzą oddzielne grupy. Latem formują się największe oddzielne grupy samców i samic. Przedstawiciele gatunku Capra ibex prowadzą dzienny tryb życia. Nie można jednak nie wspomnieć, że w niektórych miejscach zaczyna się to zmieniać. Koziorożce alpejskie coraz częściej bywają spotykane nocą, co jest spowodowane postępującymi zmianami klimatycznymi – noc zapewnia im pożądany chłód, którego coraz częściej zaczyna brakować za dnia. Zagrożenia dla koziorożca alpejskiego Był taki czas, że koziorożce alpejskie były bliskie wyginięcia, za co odpowiedzialni byli przede wszystkim kłusownicy. Na te wspaniałe zwierzęta polowano już w starożytności. Rzymianie wierzyli, że niektóre części ciała dzikich kóz mają magiczną moc. Nie jest to jedyny przykład zwierzęcia, które padło ofiarą niczym niepopartych wierzeń. Także niedźwiedź himalajski cierpi z powodu tzw. medycyny ludowej. Koziorożce alpejskie przetrwały starożytność, ale późniejsze czasy nie były dla nich łaskawsze. W XVI wieku wzmożono częstość polowań. Dwa stulecia później gatunek zniknął w Niemczech i Szwajcarii, a w XIX wieku – także w Austrii i północno-wschodnich Włoszech. Przetrwała jedynie niewielka populacja na włosko-francuskim pograniczu. W 1854 roku, z polecenia króla Wiktora Emanuela II, w rejonie Gran Paradiso ustanowiono królewski rezerwat łowiecki, chroniący zwierzęta przed kłusownictwem. W 1914 roku populacja sięgnęła 3020 osobników. 8 lat później powstał Park Narodowy Gran Paradiso, a tamtejsze okazy zaczęto reintrodukować w innych rejonach kraju i w pozostałych państwach alpejskich. Los koziorożców alpejskich wciąż nie jest pewny Obecnie IUCN wymienia te zwierzęta jako gatunek najmniejszej troski. Nie oznacza to jednak, że koziorożców alpejskich nie dotyczą żadne zagrożenia. Wśród największych należy wymienić znaczne rozproszenie populacji i niską różnorodność genetyczną. Jest jeszcze jedno, o którym nie można nie wspomnieć. Wcześniej wspomnieliśmy, że ze względu na postępujące zmiany klimatyczne, koziorożce coraz częściej wybierają nocny tryb życia. W tym miejscu należy zaznaczyć, że noc to czas aktywności większości drapieżników żyjących na obszarach górskich, przede wszystkim wilków. W starciu z watahą, dzikie kozy są całkowicie bezradne i zdaniem naukowców, w niedalekiej przyszłości może dojść do przetrzebienia populacji tych zwierząt. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Już wiem, dlaczego Polacy spędzają zimę w Livigno. Powody są przynajmniej 3
Livigno jest dobrze znane Polakom. Zwłaszcza tym, którzy zimą uwielbiają szusować po stokach. Narty i snowboard to tylko niektóre z wielu śnieżnych atrakcji, jakie czekają na nas w miasteczku malowniczo położonym na północy Włoch.
Spis treści: Narty w Livigno nie tylko dla doświadczonych Rowery, lamy i rakiety śnieżne Co i gdzie zjeść w Livigno? Livigno po raz pierwszy skradło moje serce latem. Zakochałem się wtedy w zielonych alpejskich krajobrazach i dolinach, które można pokonywać pieszo lub rowerem. Już wtedy obiecałem sobie, że muszę wrócić tu zimą. Wówczas włoskie miasteczko położone na wysokości ponad 1800 metrów wygląda zupełnie inaczej. Śniegu w Polsce mamy w tym roku jak na lekarstwo. Zwłaszcza na nizinach. Dawno nie było już takiej zimy, jaką pamiętam z dzieciństwa – a to przecież nie było tak dawno temu. Kiedy na początku lutego wylądowałem na lotnisku w Bergamo, tam również nie zastałem białego puchu. Wystarczyło jednak zdrzemnąć się w aucie jadącym na północ Włoch. Dwie godziny później z radością dziecka obserwowałem, jak za oknem robi się coraz bielej. Z ziemi zaczęły wyrastać Alpy, a taki krajobraz w połączeniu ze śniegiem wygląda – naprawdę – jak z pocztówki. Dopełnieniem wrażeń estetycznych był wjazd do Livigno. Tzw. Mały Tybet Europy z każdej strony otaczają góry. Niektóre ze szczytów przewyższają nasze Rysy. Gdziebyśmy w Livigno nie byli i gdziebyśmy nie spojrzeli, naszym oczom zawsze ukażą się Alpy. Narty w Livigno nie tylko dla doświadczonych Śnieżne alpejskie pejzaże to pierwszy powód, dla którego Polacy tak licznie odwiedzają co roku właśnie Livigno. Język naszych rodaków można usłyszeć tu i na zakupach w sklepie, i na stoku, i w mleczarni, gdzie serwowane są gelato. Widoki to oczywiście nie wszystko. Skoro mamy wysokie góry oraz śnieg, to znaczy, że można poszaleć na nartach i snowboardzie. Liczby mówią same za siebie. Na miłośników białego szaleństwa czeka aż 115 km tras narciarskich, w tym 12 czarnych dla zaawansowanych narciarzy, 37 czerwonych tras o średnim stopniu trudności oraz 29 niebieskich dla początkujących. Turyści mają do dyspozycji nowoczesną infrastrukturę narciarską, w tym 6 gondoli, 14 wyciągów krzesełkowych i 12 wyciągów talerzykowych. Na własnych nogach przekonałem się, że Livigno to świetnie miejsce do nauki jazdy na nartach. Właśnie tu, na północy Włoch, miałem pierwszą lekcję w życiu. I nie tylko ja. Kątem oka widziałem, że początkujących jest więcej. Nikt nie wchodził sobie w drogę, a pierwsze zjazdy odbywały się z dala profesjonalistów. Po dwóch godzinach nauki pod okiem mojego instruktora – Felice – wiem, że na pierwszej lekcji się skończy. Mam ochotę na więcej! W sezonie początkujący mają do wyboru 150 instruktorów. Każdy z nich został przeszkolony przez Włoską Szkołę Narciarską, uważaną za jedną z najlepszych na świecie. Warto pamiętać: na miejscu możemy nie tylko wykupić lekcje z instruktorem, ale też wypożyczyć potrzebny sprzęt. Oprócz butów narciarskich, nart, kasku i gogli, we własnym zakresie warto zadbać o: rękawice, cienką, ale ciepłą czapkę pod kask i komin narciarski. Udogodnieniem będą też spodnie narciarskie. W marketach z odzieżą sportową są do kupienia za ok. 200–300 zł. Można je też pożyczyć od znajomych narciarzy na czas wyjazdu lub wypożyczyć na miejscu w Livigno. Wprawieni narciarze chętnie wybierają na przykład Mottolino, największy snowpark we Włoszech. Znajdują się tu odpowiednio przygotowane tory z przeszkodami na różnych poziomach trudności. Freestyle mogą ćwiczyć zarówno profesjonalni zawodnicy, nawet olimpijscy, jak i zupełni amatorzy. Rowery, lamy i rakiety śnieżne Livigno to mekka fanów sportów zimowych, ale narty i snowbard to tylko niektóre z aktywności, z jakich można skorzystać na miejscu. Zanim odbyłem pierwszą lekcję jazdy na nartach, najpierw udałem się w góry w rakietach śnieżnych. Rakiety śnieżne pozwalają dotrzeć tam, gdzie zwykłe buty nie dają rady, i zanurzyć się w alpejskiej ciszy. Najpopularniejsze trasy? Val Federia to malowniczo prowadzi przez dolinę z drewnianymi chatkami i panoramicznym widokiem na otaczające szczyty. Dla bardziej wymagających wędrowców świetnym wyborem jest trasa w kierunku Carosello 3000. Podejście nie jest łatwe, ale nagrodą jest bajeczna sceneria i możliwość ogrzania się gorącą czekoladą lub bombardino. Miłośnicy dwóch kółek także znajdą tu coś dla siebie. Fatbiking, czyli jazda na rowerach z szerokimi oponami, to świetna opcja na aktywne zwiedzanie Livigno zimą. Na terenie miasteczka i w jego okolicach przygotowano aż 20 km tras fatbikowych. Jedna z najciekawszych prowadzi wzdłuż rzeki Spöl i jest idealna dla początkujących. Bardziej zaawansowani sportowcy mogą spróbować swoich sił na trasach w kierunku Alpe Vago, gdzie czeka ich nieco większy wysiłek, ale też zapierające dech w piersiach widoki. Rower można wypożyczyć m.in. w Livigno Bike Rental czy Skialo. A jeśli ktoś szuka naprawdę oryginalnej atrakcji, powinien rozważyć zimowy spacer w towarzystwie lam. Te przyjazne zwierzęta to idealne towarzystwo na spokojne wędrówki po ośnieżonych dolinach. W Livigno organizowane są specjalne trekkingi, podczas których można nie tylko spacerować z lamami, ale też je nakarmić. To właśnie mnogości zimowych atrakcji przyznaję tytuł drugiego powodu-magnesu, który przyciąga do Livigno Polaków. Trzeci powód jest najsmaczniejszy. Co i gdzie zjeść w Livigno? Włoska kuchnia ma fanów na całym świecie. Wystarczy kilka wyjazdów do Italii, aby przekonać się, że to nie tylko pizza, spaghetti i gelato. Każdy region ma swoje specjały, niektóre znane tylko lokalnie. W Livigno takim daniem jest pizzoccheri. To makaron z mąki gryczanej, serwowany z ziemniakami, kapustą i serem Valtellina Casera. Dostaniemy go praktycznej w każdej restauracji i knajpce. Choć skład ma prosty, smakuje obłędnie, a do tego jest pożywny i dostarcza sił potrzebnych do dalszego aktywnego wypoczynku na stoku lub w górach. Kolejna regionalna propozycja dla smakoszy to taroz – gęste puree z ziemniaków i fasolki szparagowej, wzbogacone serem, masłem i cebulą. Dla fanów serów świetną przystawką będzie sciat – chrupiące kuleczki z ciasta gryczanego, wypełnione ciągnącym się, aromatycznym serem. A na deser? Proste, a zarazem pyszne torta da l’indomenia, czyli „niedzielne ciasto”. To klasyczny, domowy wypiek na bazie mieszanki mąki pszennej i kukurydzianej, jaj, cukru, mleka i drożdży – idealny na słodkie zakończenie dnia. Będąc w Livigno, dobrze pamiętać o tych miejscach. To jedne z najsmaczniejszych adresów na miejscu: Il Cenacolo – elegancka restauracja w centrum Livigno, słynąca z wyrafinowanej kuchni alpejskiej i doskonałych steków. La Stuvetta Hut – przytulna górska chata przy ośrodku narciarskim Carosello 3000, gdzie można ogrzać się przy kominku i spróbować lokalnych specjałów. Tea Borch – malowniczo położona restauracja na trasie narciarskiej, serwująca tradycyjne dania w rustykalnym klimacie. Camanel di Planon – urokliwa, piętrowa górska chata na terenie Mottolino. Idealna na obiad wśród alpejskich szczytów, znana z wyśmienitych grillowanych dań i tradycyjnej kuchni włoskiej. Mond Vei – restauracja w blisko 100-letnim domu. Zjemy tu prawdopodobnie najlepsze gelato w Livigno. Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Alpy nie tylko zimą! Turracher Höhe – wyjątkowe miejsce dla miłośników natury i aktywnego wypoczynku w górach
Jeśli szukacie miejsca idealnego na wypoczynek niezależnie od pory roku, to Turracher Höhe będzie odpowiednim kierunkiem. Łączy w sobie to, co najlepsze z dwóch światów – letni raj dla miłośników natury i zimową krainę czarów z gwarancją śniegu dla entuzjastów sportu.
Położony na wysokości 1763 metrów nad poziomem morza Turracher Höhe, na granicy Karyntii i Styrii, oferuje odpoczynek dla ciała, umysłu i duszy, połączony z niezapomnianymi przygodami. Nie tylko poszukiwacze przygód, lecz także rodziny znajdą tu coś dla siebie – i to o każdej porze roku! Magia zimy z gwarancją śniegu Kiedy spadają pierwsze płatki śniegu, Turracher Höhe zamienia się w raj sportów zimowych. Doskonałe położenie geograficzne to gwarancja śniegu od końca listopada do końca kwietnia. Do dyspozycji mamy aż 43 kilometry perfekcyjnie przygotowanych tras, które sprawią, że wypoczynek w tym miejscu będzie niezapomnianą przygodą. Niezależnie od tego, czy wymiatasz na stoku, dopiero zaczynasz swoją historię ze sportami zimowymi, przyjechałeś z rodziną, czy jesteś freestylerem – na pewno znajdziesz tu coś dla siebie. Fun Mountain zachwyca jedną z najdłuższych tras zjazdowych na świecie, trasą rodzinną i snowparkiem z czterema trasami. Maluchy mogą przeżyć swoje pierwsze przygody z maskotką Nocky w Nocky’s WinterTime, a miłośnicy adrenaliny mogą zjechać z Nocky Flitzer – 1,6-kilometrowej alpejskiej kolejki górskiej. Ale to nie koniec. Zachwyca też przestrzeń i niesamowita przyroda. Z dala od stoków, pokryte śniegiem lasy sosnowe i zamarznięte górskie jeziora zachęcają do wędrówek na rakietach śnieżnych i romantycznych przejażdżek saniami. Miłośnicy narciarstwa biegowego za to mogą szusować po 18-kilometrowej trasie wśród spokojnego zimowego krajobrazu. Jest też coś dla fanów kulinariów i regionalnych smaków. W rustykalnych chatach można spróbować takich przysmaków jak Kaspressknödelsuppe czy Kaiserschmarrn. Letnie przygody, natura i górskie powietrze Jeśli chcesz uciec od letniego upału, to chłodną oazę znajdziesz na Turracher Höhe. Dzięki niskiemu poziomowi pyłków w górskim powietrzu i czystemu górskiemu klimatowi każdy oddech staje się przyjemnością. Ćwiczenia na świeżym powietrzu nie tylko poprawiają kondycję, lecz także pozytywnie wpływają na samopoczucie. Przyroda odgrywa bardzo ważną rolę na Turracher Höhe: Szlak Trzech Jezior łączy jeziora Turracher See, Grünsee i Schwarzsee i oferuje 7,5-kilometrową wędrówkę pełną wrażeń sensorycznych – ze stacjami zapachowymi, z drewnianymi leżakami i kładkami na wrzosowiskach. Wyprawy na szczyty punktów widokowych zapewniają niezapomniane przeżycia i zachęcają zarówno miłośników pieszych wędrówek, jak i sportowców do odkrywania otaczającego górskiego świata. Coś dla dużych i małych Atrakcją dla całej rodziny jest Nocky Flitzer, który latem i zimą zapewnia mnóstwo emocji. 1,6-kilometrowa alpejska kolejka górska przewiezie was z dużą prędkością przez piękny krajobraz, zapewniając zastrzyk adrenaliny i niezapomniane wrażenia. Nocky’s AlmZeit zapewnia rodzinom z dziećmi wspaniałe miejsca do zabawy. Znajdziemy tam m.in. drewniane tory do gry w kulki, które sprawią, że dzieci nie będą się nudzić, a dorośli znajdą chwilę dla siebie. Coś dla aktywnych i szukających wrażeń Sześciokilometrowa trasa Kornock Flow Trail oferuje wyzwania i panoramiczne widoki zarówno dla początkujących, jak i bardziej wprawionych. Bardziej wymagające trasy, takie jak Zirben Trail i Schmuggler Trail, przyciągają doświadczonych miłośników sportu. Całości dopełnia ekskluzywny program kamerdynerski. Słynna obsługa lokajska zapewnia gościom doświadczenia VIP – zarówno latem, jak i zimą. Od pikniku o wschodzie słońca po toasty na stoku. Każda chwila jest niezapomniana. Wakacje, które trwają Turracher Höhe oferuje przygodę, relaks i niezapomniane chwile przez cały rok. Połączenie natury, sportu i kulinarnych wrażeń sprawia, że ​​każdy pobyt jest wyjątkowym przeżyciem – idealnym zarówno dla rodzin, wspinaczy, jak i koneserów. Więcej informacji i inspiracji na stronie: www.turracherhoehe.at Wszystkie informacje o karcie Sommerbutlercard i firmach partnerskich można znaleźć TUTAJ. Materiał promocyjny marki Turracher Höhe
Z czego słynie Bled? Odkryj tajemnice najpiękniejszego miejsca w Słowenii
Bled to zdaniem wielu najpiękniejsze miejsce w Słowenii. Malownicze jezioro, wyspa z kościołem i majestatyczny zamek zachwycają turystów z całego świata.
Spis treści: Blejski Grad – najstarszy zamek Słowenii Dzwon pełen marzeń Z czego słynie Bled? Ciche i spokojne okolice Bledu Zdaniem wielu to najpiękniejsze miejsce w całej Słowenii. I nie tylko. O miasteczku Bled mówi się, że leży po słonecznej stronie Alp. Już chwilę po przyjeździe nie mamy co do tego żadnych wątpliwości. Świeci piękne słońce, a na niebie nie ma żadnej chmury. Wybierz się wspólnie z nami na spacer po tym niesamowitym miejscu. Blejski Grad – najstarszy zamek Słowenii Nie czekamy długo z wyruszeniem na ekscytującą przygodę. Schodzimy nad jezioro. Przy jego północnym brzegu, na 130-metrowym klifie wyrasta imponująca twierdza. Jej dostojna sylwetka, która odbija się w turkusowej tafli, wygląda bajkowo. Ruszamy skąpaną w zieleni ścieżką. Po kwadransie stajemy przed bramą z gotyckim łukiem i mostem zwodzonym. To najstarszy zamek w Słowenii. Blejski Grad ma dziś dwa dziedzińce, wokół których wznoszą się zamek dolny, gdzie niegdyś znajdowały się oficyny, oraz zamek górny, w którym mieściły się rezydencje. Łączą je oryginalne kamienne schody. Najpiękniejszym zabytkiem jest tu jednak kaplica z XVI w., pokryta podczas renowacji ok. 1700 r. barokowymi freskami. Obok ołtarza znajdują się malowidła dawnego zarządcy Bledu – niemieckiego cesarza Henryka II i jego żony Kunegundy. – To bardzo popularne miejsce na wesela i przyjęcia ślubne – wyjaśnia nasz przewodnik, gdy krążymy po zamieszkiwanych niegdyś przez notabli wnętrzach, w których znajduje się niewielkie, lecz przytulne muzeum z ekspozycją o historii regionu i samego zamku oraz interesującą kolekcją zbroi i mieczy. Mieści się tu również bardzo przyjemna piwniczka ze słoweńskimi winami. Z zamkowego wzgórza rozpościera się niezapomniany widok. Na pierwszym planie rozlewa się polodowcowe jezioro z niewielką wyspą pośrodku. Za nim wznoszą się pokryte lasem wzgórza, a dalej stalowe granie Alp Julijskich. W pogodny dzień, jak dziś, dostrzec można stąd najwyższy szczyt Słowenii – mityczny Triglav. Zwiedzamy dalej. Pierwotnie stała tu jedynie romańska wieża; potem, w roku 1004, cesarz niemiecki przekazał tę ziemię we władanie duchownym. Powstał gotycki zamek, który przez ponad 800 lat był siedzibą południowotyrolskich biskupów. Fortecę wielokrotnie rozbudowywano, była ona też dwukrotnie niszczona przez trzęsienia ziemi. Aż wreszcie, w XX w., po utworzeniu Jugosławii (wcześniej nazywanej królestwem SHS: Serbów, Chorwatów i Słoweńców), Bled stał się letnią rezydencją rodziny monarszej. Po II wojnie światowej chętnie przyjeżdżał tu też nowy przywódca kraju – Josip Broz-Tito, ze swoją rodziną. Tu zapraszał delegacje z całego świata. Bled odwiedził nawet cesarz Japonii. Dzwon pełen marzeń Schodzimy z zamkowego wzgórza nad brzeg jeziora. Okrążenie go nie jest wielkim wyzwaniem, ale zapewnia doskonały relaks. Przechodzimy na zachodnią stronę jeziora. Sponad lazurowej tafli wyrasta wysepka z kościołem, za nią jasna bryła zamku na wzgórzu, a dalej majestatyczne pasmo górskie. Przed nami na trawniku turyści urządzają pikniki. Wyspa, którą tak pięknie stąd widać, nosi tę samą nazwę co zamek i miasto. Stoi na niej kościół pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. Dostać się tam można tradycyjną łódką zwaną pletną, którą wynająć można razem z wioślarzem albo samodzielnie. Po kwadransie spokojnego wiosłowania wspinamy się kamiennymi schodami pnącymi się od samego brzegu do bram kościoła. Z jego wnętrza dobiegają odgłosy bicia w dzwon. Melodia odbija się echem od otaczających jezioro gór i powraca na wyspę. – To najsłynniejszy dzwon w całej Słowenii – opowiada przewodnik. – Nie tylko ze względu na wiek (odlany został w 1534 r.), ale przede wszystkim z powodu swoich magicznych właściwości. Każdy, kto uderzy weń trzykrotnie i w myślach wypowie życzenie, pewny może być jego spełnienia. Kilkanaście minut w kolejce nie jest wysoką ceną za tak hojną obietnicę. Czekamy, obserwując, jak z zapałem tłuką w niego niemal wszyscy zwiedzający. Gdy wreszcie przychodzi czas na nas, z ochotą idziemy w ich ślady. Z czego słynie Bled? Po spacerze i wycieczce po jeziorze czas na coś słodkiego. Bled słynie z kremówek, czyli kremnych rezin zwanych także kremšnitami. Wykonane z kruchego ciasta wypełnionego kremem waniliowym i posypanego cukrem pudrem przypominają nasze napoleonki. Zna je każdy Słoweniec. Niektórzy podobno specjalnie przyjeżdżają do Bledu, by ich spróbować. – Sekret ich wyjątkowości tkwi we właściwej konsystencji kremu oraz delikatnym smaku i lekkości ciasta, przyrządzanego według przekazywanej od wielu lat receptury – dowiaduję się w Hotelu Park, gdzie przed ponad pół wiekiem wynaleziono przepis. Pochłaniamy olbrzymie porcje smakołyku. – Ciastko składa się z siedmiu warstw i przyrządzane jest zawsze w dniu serwowania – słyszę. Kremne reziny wprost rozpływają się w ustach, a solidna porcja sprawia, że na razie rezygnujemy z obiadu. Po posiłku czas na relaks. Bled znany jest także z geotermalnych źródeł. Woda z nich doprowadzona jest do basenów w okolicznych hotelach. Zawiera kwasy węglowe oraz naturalne sole magnezowe, żelazowe, fosforowe, manganowe i wapienne. Mam okazję przetestować ich działanie. Wraz z kuracjuszami zanurzam się w ciepłej, pełnej minerałów wodzie – i szybko muszę przyznać, że daje ona ukojenie. Ciche i spokojne okolice Bledu Następnego dnia wyruszamy 30 km na zachód od Bledu. Znajduje się tu Jezioro Bohinjskie. Zatrzymujemy się nad jego brzegiem. Tafla wody przypomina lustro, w którym odbijają się szczyty Alp Julijskich. Jest spokojniej i ciszej niż w uzdrowisku. Przed nami bezgłośnie suną kajaki. Nie ma hałaśliwych kuracjuszy, a większość ze spotkanych osób to miłośnicy sportów wodnych i wędrówek, którzy stąd wyruszają na trzy wierzchołki Triglava (2864 m n.p.m.) – najwyższej góry Słowenii. Tam, jak wierzyli Słowianie, mieszka trzygłowe bóstwo, które sprawuje władzę nad niebem, ziemią i światem podziemi. W okresie panowania Habsburgów pielgrzymki na szczyt były uważane za akt patriotyzmu. Również dziś, choć nikt już nie kwestionuje państwowości Słowenii, a sylwetka słynnej góry widnieje w jej herbie i na fladze narodowej, wspinaczka jest czymś więcej niż tylko wycieczką. Źródło: National Geographic Traveler
Z czego słynie Chamonix? Odkryj alpejski raj we Francji
Chamonix to serce francuskich Alp, które zachwyca nie tylko miłośników gór. Niezapomniane loty paralotnią, spektakularne widoki na Mont Blanc oraz wędrówki po topniejących lodowcach sprawiają, że to miejsce jest wyjątkowe o każdej porze roku.
Spis treści: Paralotniarstwo w Chamonix – lot nad Alpami Kurczące się lodowce – Mer de Glace i des Bossons Mont Blanc – historia zdobycia najwyższego szczytu Europy Aiguille du Midi – widoki z jednej z najwyższych gondoli świata Architektura Chamonix – blichtr i belle époque Atrakcje kulturalne – Muzeum Alpejskie i historia alpinizmu Chamonix — malownicze miasto u stóp Mont Blanc, to prawdziwa perła francuskich Alp. Zyskało sławę dzięki swoim spektakularnym widokom, znikającym lodowcom oraz bogatej historii alpinizmu. Każdego roku przyciąga setki tysięcy turystów, którzy pragną doświadczyć przygód w górach – od paralotniarstwa, przez wędrówki po alpejskich szlakach, aż po wizyty w muzeach i zabytkowych hotelach. Chamonix to miejsce, gdzie przeszłość spotyka się z teraźniejszością, a przyroda dostarcza wrażeń nieporównywalnych z niczym innym. Paralotniarstwo w Chamonix – lot nad Alpami Każdy dzień w Chamonix zaczyna się od spojrzenia w niebo – to ono decyduje, czy warunki będą sprzyjać niezapomnianym lotom paralotnią. Latanie nad doliną Arve i w pobliżu masywu Mont Blanc to popularna atrakcja, ale mimo to, adrenalina potrafi udzielić się każdemu. Kilkadziesiąt osób codziennie podejmuje to wyzwanie. W Chamonix nie musisz opuszczać miasta, by szybko znaleźć się na wysokościach – wyciągi górskie ruszają niemalże z samego centrum. Widoki z góry zapierają dech – błękitno-białe lodowce, majestatyczne szczyty, a w dole malownicza dolina. Nawet lodowiec des Bossons, mimo że topnieje rekordowo szybko, robi ogromne wrażenie. Jeszcze kilka dekad temu można było jeździć na nartach po jego jęzorze, ale teraz lodowiec znika w zastraszającym tempie. Kurczące się lodowce – Mer de Glace i des Bossons Chamonix słynie z lodowców, które niestety stają się coraz bardziej zagrożone przez zmiany klimatyczne. Mer de Glace, największy lodowiec we Francji, co roku traci na swojej masie – w samym 2020 roku zmniejszył się o 70 metrów! Od mieszkańców można usłyszeć, że kiedyś był tak potężny, że odprawiano ceremonie, by powstrzymać jego zejście w dolinę Arve. Dziś lodowiec jest atrakcją turystyczną, do której można dotrzeć pieszo lub kolejką Montenvers. Aby zobaczyć lodową jaskinię, turyści muszą pokonać setki schodów – co roku dochodzi ich coraz więcej, gdyż Mer de Glace szybko się cofa. W 1988 roku trzy schody dzieliły stację kolejki od lodowca, dziś jest ich ponad 580! Mont Blanc – historia zdobycia najwyższego szczytu Europy Widok na Mont Blanc, najwyższy szczyt Europy Zachodniej, robi ogromne wrażenie z każdej perspektywy. Ale dopiero podczas lotu paralotnią można zrozumieć, jak trudnym wyzwaniem było jego zdobycie. Jacques Balmat i Michel Paccard jako pierwsi wspięli się na ten szczyt w 1786 roku, za co zostali nagrodzeni przez szwajcarskiego naturalistę Horace-Bénédicta de Saussure'a, który przez lata nosił się z zamiarem zdobycia góry. Jego wyprawa rok później oraz naukowe pomiary ustanowiły Mont Blanc najwyższym szczytem Europy. To przyczyniło się do rozkwitu turystyki górskiej i rozwoju alpinizmu. Aiguille du Midi – widoki z jednej z najwyższych gondoli świata Jedną z najważniejszych atrakcji Chamonix jest Aiguille du Midi – majestatyczny szczyt o wysokości 3842 m n.p.m., na który można wjechać jedną z najwyżej położonych gondoli na świecie. Podróż zaczyna się w centrum miasta, a kończy na oszałamiających lodowych wierzchołkach masywu Mont Blanc. W górnej stacji Aiguille du Midi panują warunki przypominające zimę, nawet w letnie dni, kiedy w dolinie świeci słońce. Widoki na lodowce, skaliste zbocza i najwyższe szczyty Alp są naprawdę spektakularne, a dla wielu turystów jest to wręcz metafizyczne przeżycie. Architektura Chamonix – blichtr i belle époque Chamonix wyróżnia się nie tylko górskimi atrakcjami, ale również swoją unikatową architekturą. W odróżnieniu od typowych górskich resortów z drewnianymi chatkami, Chamonix posiada budynki, które przywodzą na myśl czasy belle époque. Jednym z takich przykładów jest La Folie Douce, dawniej Savoy Hotel, otwarty w 1904 roku, będący jednym z pierwszych luksusowych hoteli w dolinie. Miasto pełne jest pięknych budynków, które zabierają nas w podróż do początków XX wieku. Spacerując ulicami o poranku, kiedy turyści jeszcze nie wypełnili centrum, można podziwiać zabytkowe kasyna, kawiarnie w stylu art nouveau oraz wspaniałe pałace, które kiedyś gościły najbardziej wymagających podróżników z Paryża i Genewy. Atrakcje kulturalne – Muzeum Alpejskie i historia alpinizmu Podczas pobytu w Chamonix warto odwiedzić Muzeum Alpejskie, które mieści się w jednym z dawnych wielkich pałaców. Otwarte w 1926 roku, jest kopalnią wiedzy o historii Alp, alpinizmu oraz zmianach w sprzęcie wspinaczkowym na przestrzeni dekad. To tutaj można zobaczyć między innymi podręczną lunetę, którą Horace-Bénédict de Saussure zabrał na swoją wyprawę na Mont Blanc. Muzeum pełne jest ciekawych eksponatów, a sama wizyta pozwala zrozumieć, dlaczego Chamonix stało się światowym centrum turystyki górskiej. Chamonix to miejsce, które łączy w sobie przygody, piękno natury i bogatą historię. Niezależnie od tego, czy zdecydujesz się na paralotniarstwo, piesze wędrówki czy poznanie lokalnej kultury, Chamonix na pewno dostarczy niezapomnianych wrażeń.
Glacier Express – podróż przez Alpy z najwolniejszym ekspresem świata
Podróż Glacier Expressem to niezapomniane doświadczenie łączące w sobie luksus oraz spektakularne widoki alpejskich krajobrazów. Ten pociąg panoramiczny przemierza jedną z najpiękniejszych tras kolejowych świata, mijając mosty, tunele oraz górskie jeziora. W artykule przedstawiamy najważniejsze informacje, które pozwolą ci w pełni docenić tę wyjątkową podróż przez serce Szwajcarii.
Spis treści: Trasa Glacier Express – od Zermattu do Saint Moritz Wiadukt Landwasser – symbol trasy Glacier Express Luksus i komfort na pokładzie Glacier Express Godziny i etapy podróży – co czeka na trasie? Koszty i praktyczne informacje Dlaczego warto wybrać Glacier Express? Każdy, kto marzy o podróży przez malownicze krajobrazy Szwajcarii, powinien rozważyć Glacier Express jako niezapomniane doświadczenie. Niezależnie od tego, czy planujesz wybrać się na całą trasę, czy tylko jej część, podróż tym pociągiem dostarczy ci wrażeń, których nie zapomnisz przez wiele lat. Trasa Glacier Express – od Zermattu do Saint Moritz Glacier Express, zwany najwolniejszym ekspresem świata, oferuje podróż przez malownicze regiony Szwajcarii, łącząc kurorty Zermatt oraz Saint Moritz. Trasa, mierząca 275 km, pokonuje 91 tuneli i 291 mostów, co czyni ją nie tylko inżynieryjnym cudem, ale i wizualnym spektaklem. Podróż rozpoczyna się w Zermatt, niewielkiej miejscowości u stóp Matterhornu, jednego z najbardziej rozpoznawalnych szczytów Alp. Od samego świtu, gdy promienie słońca oświetlają czerwone wagony pociągu, podróżni mogą cieszyć się majestatem gór. W Zermatt obowiązuje zakaz wjazdu samochodów, co jeszcze bardziej podkreśla wyjątkową atmosferę tego miejsca. Na dworzec docieramy pieszo, mijając alpejskie hotele i luksusowe butiki – to miejsce, które od lat przyciąga celebrytów. Trasa Glacier Expressu to nie tylko podróż z punktu A do punktu B, ale przede wszystkim sposób na delektowanie się otaczającymi widokami. Pociąg wspina się na wysokość ponad 2000 metrów n.p.m., mijając Oberalppass – najwyższy punkt na trasie, skąd rozpościera się zapierający dech w piersiach widok na Alpy. Podróż kończy się w Saint Moritz, słynnym kurorcie, znanym z eleganckich hoteli i przepięknych widoków. Wiadukt Landwasser – symbol trasy Glacier Express Jednym z najbardziej wyczekiwanych momentów na trasie jest przejazd przez słynny wiadukt Landwasser, wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. To monumentalna konstrukcja o wysokości 65 metrów i długości 142 metrów, która wspiera się na sześciu przęsłach i pięciu filarach. Wiadukt kończy się w długim, wydrążonym w górze tunelu. Widok z okien Glacier Expressu, gdy pociąg mknie po tym imponującym moście, jest jednym z najpiękniejszych momentów podróży i często pojawia się na zdjęciach turystów. Luksus i komfort na pokładzie Glacier Express Podróż Glacier Expressem to również synonim wygody i luksusu. Pociąg oferuje pasażerom panoramiczne okna, przez które mogą podziwiać zmieniające się krajobrazy. W wagonie restauracyjnym dostępne są wyśmienite lokalne dania, w tym tradycyjna zapiekanka Cholera. To regionalna potrawa z Wallis, która powstała w czasie epidemii cholery w XIX wieku. Jest to danie na bazie jabłek, ziemniaków i sera, serwowane na kruchym cieście. Dla pasażerów poszukujących jeszcze większej wygody, dostępna jest Excellence Class. Oferuje ekskluzywne usługi, takie jak osobisty concierge, siedmiodaniowy obiad przygotowany z lokalnych składników oraz możliwość nadania bagażu bezpośrednio spod drzwi hotelu do miejsca docelowego. To idealna opcja dla tych, którzy chcą cieszyć się pełnią luksusu w czasie swojej podróży przez Alpy. Godziny i etapy podróży – co czeka na trasie? Podróż Glacier Expressem rozpoczyna się wcześnie rano, gdy Zermatt dopiero budzi się do życia. Już o 5:30 można zobaczyć pierwszy pociąg gotowy do odjazdu. Przejazd przez Brig, Oberalppass, a następnie do Chur oferuje niezliczoną ilość spektakularnych widoków. W miarę jak pociąg pokonuje kolejne odcinki, pasażerowie mają okazję zobaczyć jeziora, wąwozy, a także historyczne miasteczka, takie jak Andermatt i Disentis – miejsce najstarszego benedyktyńskiego opactwa w Szwajcarii. Podróż zakończy się w Saint Moritz, ale po drodze Glacier Express mija również znane z górskich krajobrazów miejsca, takie jak doliny Valais i Graubünden oraz Aletsch, najdłuższy lodowiec w Alpach. W każdej chwili można liczyć na obsługę, która chętnie opowiada o mijanych miejscowościach i podaje napoje, by umilić podróż. Koszty i praktyczne informacje Podróż Glacier Expressem nie należy do najtańszych, ale oferuje komfort i widoki, których nie znajdziesz nigdzie indziej. Ceny biletów zaczynają się od 152 euro w klasie drugiej, a w pierwszej klasie kosztują 268 euro. Dla tych, którzy pragną jeszcze większego luksusu, dostępna jest wspomniana wcześniej Excellence Class. Koszt biletów można także obniżyć, wybierając krótszy odcinek trasy, np. z Zermattu do Churu. Noclegi w Zermatt i Saint Moritz są dostępne w różnych przedziałach cenowych. W Zermatt, ceny za nocleg zaczynają się od 500 złotych, podczas gdy w Saint Moritz można znaleźć pokoje w cenie od 500 do nawet 15 tysięcy złotych za noc. Dlaczego warto wybrać Glacier Express? Podróż Glacier Expressem to prawdziwe połączenie luksusu, komfortu i niezapomnianych widoków. To idealna propozycja dla osób, które chcą zobaczyć Alpy w pełnej krasie, nie spiesząc się, delektując się każdym kilometrem trasy. Podróż Glacier Expressem trwa prawie osiem godzin i nie jest to czas stracony. Mijamy bajkowe doliny, dziewicze krajobrazy, a widok z panoramicznych okien pozwala doświadczyć piękna Alp w pełnej krasie​.
Pokochacie to austriackie miasteczko. To idealne miejsce nie tylko na narty
Filzmoos to urokliwa miejscowość położona w sercu Alp, oferująca bogaty wybór zimowych atrakcji. Oprócz doskonałych warunków do narciarstwa, można tu spróbować lotów balonem, zimowych wędrówek w rakietach śnieżnych i wielu innych form aktywnego wypoczynku. Dowiedz się, dlaczego Filzmoos warto odwiedzić zimą i jakie atrakcje czekają na turystów.
Spis treści: Narty i sporty zimowe Zimowe loty balonem – wyjątkowe widoki na Alpy Rakiety śnieżne – wędrówki wśród górskich szczytów Kuchnia Alp – czego warto spróbować? Dlaczego warto odwiedzić Filzmoos zimą? Filzmoos to niewielkie, malownicze miasteczko położone w landzie salzburskim. To raj dla miłośników sportów zimowych i zapierających dech w piersiach widoków, zwłaszcza podczas zimy. Filzmoos jest idealnym miejscem zarówno dla rodzin, jak i dla osób szukających spokojniejszego ośrodka narciarskiego. W porównaniu z bardziej znanymi austriackimi kurortami, takimi jak Ischgl czy Kitzbühel, jest tu znacznie spokojniej. Bynajmniej jednak nie będziecie się w Filzmoos nudzić. Narty i sporty zimowe Jedną z głównych atrakcji zimowych Filzmoos są oczywiście doskonałe warunki narciarskie. Miasteczko jest częścią renomowanej austriackiej organizacji Ski amadé, która zrzesza ośrodki narciarskie. To oznacza, że turyści mogą korzystać z połączonych tras narciarskich w całym regionie. Filzmoos oferuje około 20 kilometrów nartostrad, które obsługiwane są przez 8 wyciągów narciarskich. Znajdziesz tu trasy o różnym stopniu trudności – od łatwych szlaków dla początkujących po bardziej wymagające trasy dla zaawansowanych narciarzy. Trasa FIS czyni Filzmoos miejscem atrakcyjnym dla narciarzy szukających wyzwań. Pomimo mniejszej liczby tras, w porównaniu z bardziej rozbudowanymi ośrodkami, na stokach Filzmoos nie ma tłumów, a do wyciągów rzadko ustawiają się kolejki. Dla miłośników nart biegowych Filzmoos jest rajem. High Alpine Trail, który biegnie przez zbocza szczytu Rossbrand na wysokości ponad 1700 m n.p.m., to wyjątkowa 16-kilometrowa trasa, która zachwyca zarówno doświadczonych biegaczy, jak i amatorów. Łącznie, w Filzmoos dostępnych jest 50 km oznakowanych tras do narciarstwa biegowego, co sprawia, że każdy znajdzie coś dla siebie. Zimowe loty balonem – wyjątkowe widoki na Alpy Filzmoos to jedno z niewielu miejsc w Austrii, gdzie można doświadczyć lotów balonem zimą. Widoki, jakie roztaczają się z balonu, zapierają dech w piersiach. W zimie stają się jeszcze bardziej spektakularne, gdy Alpy pokryte są magicznym białym puchem. View Ediplayer on the source website Co roku, w styczniu, Filzmoos organizuje Tydzień Balonów, który przyciąga ponad 50 zespołów z różnych krajów. To niezapomniane przeżycie, kiedy na niebie można zobaczyć dziesiątki balonów naraz. Loty balonem w tym regionie oferują możliwość podziwiania masywu Dachstein, który wznosi się na 2995 metrów n.p.m. Loty odbywają się zazwyczaj w godzinach porannych, gdy warunki atmosferyczne są najbardziej sprzyjające. Po wylądowaniu ekipa naziemna szybko zabezpiecza balon i zapewnia powrót na miejsce startu. Rakiety śnieżne – wędrówki wśród górskich szczytów Dla tych, którzy szukają mniej tradycyjnych form aktywności zimowych, Filzmoos oferuje możliwość wędrówek w rakietach śnieżnych. Rakiety śnieżne to idealne rozwiązanie dla osób, które chcą spacerować po głębokim śniegu i podziwiać piękno natury. Dzięki specjalnym wiązaniom nawet osoby bez wcześniejszego doświadczenia mogą cieszyć się spacerami wśród zimowych krajobrazów. Trasy są oznakowane i przystosowane zarówno dla początkujących, jak i dla bardziej zaawansowanych wędrowców. Przejście przez lasy porastające zbocza Rossbrand lub spacer po alpejskich dolinach to doskonały sposób na spędzenie dnia na świeżym powietrzu, z dala od zatłoczonych tras narciarskich. Kuchnia Alp – czego warto spróbować? Podczas zimowego pobytu w Filzmoos nie można zapomnieć o skosztowaniu lokalnych specjałów. Miasteczko słynie z doskonałej kuchni, a restauracje oferują dania, które zachwycają swoim smakiem i wielkością porcji. Jednym z najbardziej rozpoznawalnych dań jest Kaiserschmarrn, czyli omlet cesarski. Jak głosi legenda, potrawa ta powstała przez przypadek, kiedy kucharz cesarza Franciszka Józefa I nieudolnie przygotował omlet, który rozpadł się na kawałki. Dodał wówczas rodzynki, polał całość sosem jabłkowym, a omlet stał się jednym z ulubionych dań w regionie. Najlepsze Kaiserschmarrn w Filzmoos można zjeść w restauracji Unterhofalm, która mieści się u podnóża góry Bischofsmütze. Restauracja powstała w 1776 roku, co dodaje jej niepowtarzalnego klimatu i tradycji. Dlaczego warto odwiedzić Filzmoos zimą? Filzmoos to idealne miejsce na zimowy wypoczynek dla osób szukających spokoju, niesamowitych widoków oraz zróżnicowanej oferty sportów zimowych. Dzięki niewielkim tłumom, braku kolejek do wyciągów i szerokiej ofercie atrakcji, Filzmoos jest doskonałą alternatywą dla bardziej znanych ośrodków narciarskich. To świetny kierunek także dla rodzin, które chcą spędzić aktywne ferie zimowe w otoczeniu pięknych, alpejskich krajobrazów. Źródło: National Geographic Traveler. Nasza autorka Joanna Kopka Kartografka National Geographic Polska i National Geographic Traveler. Podróżuje konfrontując z rzeczywistością to co przeczyta i zobaczy na zdjęciach, a szczególnie zwierzęta oraz architekturę.
Riwiera Szwajcarska, czyli malownicze okolice Jeziora Genewskiego. Oto kraina najlepszych serów i win
Okolice Jeziora Genewskiego rozbudzały wyobraźnię Andersena, gdy pisał swoje baśnie. Chaplin spędził tu ostatnie lata życia. Oto wspaniała Riwiera Szwajcarska.
W tym artykule: Riwiera Szwajcarska i Chaplin Vevey i Alimentarium Szwajcarskie sery Szwajcarskie winnice Montreux, stolica jazzu Riwiera Szwajcarska – szlaki górskie Riwiera Szwajcarska – informacje praktyczne Po prostu przyjaciel zasugerował mi Szwajcarię – napisał w swojej autobiografii Charlie Chaplin zapytany, dlaczego na swoją emeryturę wybrał właśnie Corsier-sur-Vevey, które leży jakieś 100 km na wschód od Genewy. Chaplin przeprowadził się w okolice Lozanny w 1953 r. i mieszkał tu 24 lata, aż do śmierci. Powodów do przeprowadzki miał jednak więcej. Riwiera Szwajcarska i Chaplin Po pierwsze, niedługo po wejściu na pokład statku, który płynął ze Stanów do Europy, dowiedział się, że nie ma powrotu do USA, o ile nie złoży oświadczenia dotyczącego jego poglądów i przekonań. Okazało się, że FBI prowadziło śledztwo na temat jego powiązań z komunizmem. Po drugie, według jego biografa Petera Ackroyda, ważne były dla niego korzystne podatki. Po trzecie, ta część Szwajcarii, którą Chaplin wybrał na swój dom, okazała się piękna. Precyzyjna. Jak z filmu. Czyli dokładnie taka, jaką Chaplin lubił najbardziej. W moim przypadku było zupełnie inaczej. Przyjaciele odradzali mi Szwajcarię, mówili, że sztywno, nudno i drogo. Postanowiłam to jednak sprawdzić sama i na własne oczy zobaczyć, czy jest w tej części kraju coś, czym się zachwycę. I czy zakocham się w niej, tak jak 68 lat temu zrobił to Chaplin. Vevey i Alimentarium Vevey to pierwszy przystanek w odkrywaniu Riwiery Szwajcarskiej położonej około godziny drogi na wschód od Genewy. Podobno na promenadę w Vevey przyprowadzała Chaplina jego o 36 lat młodsza żona Oona O’Neill. Teraz Mały Tramp („Włóczęga”, jak tytuł filmu z 1915 r.) odlany z brązu wita mnie w meloniku, z laską i w za dużych butach. Jego pomnik stoi nad samym jeziorem i przygląda się temu, co dzieje się wokoło. A dzieje się sporo, szczególnie jak na tak małą miejscowość. Promenada zbudowana jest tak, by była dostępna dla wszystkich: dzieci na hulajnogach, piknikujących zakochanych i spacerujących wolnym krokiem emerytów. Po drodze co chwilę mijam park, fontannę albo ławkę, budkę z kawą lub z goframi, plażę, plac zabaw albo jakąś cieszącą oko rzeźbę czy instalację. Jak na przykład kultowy już widelec w jeziorze. Ogromny, wbity w dno przypomina, że jedzenie to ważna część lokalnej kultury. Nie bez powodu Nestlé właśnie tu ma swoją regionalną siedzibę. Obok niej zbudowało genialne muzeum jedzenia Alimentarium, w którym można się dowiedzieć wszystko na temat jego historii. Między innymi jak wyglądało pierwsze pudełko do przewożenia jajek, czy weganie żyli tysiące lat temu i jak najlepiej zwijać bułeczki cynamonowe, by cały miąższ pozostał w środku. Szwajcarskie sery Kto nabierze apetytu, powinien prosto z muzeum wybrać się na lokalny targ na placu głównym. Odbywa się we wtorki i soboty i oferuje głównie regionalne produkty. Czyli po pierwsze sery, po drugie sery, po trzecie wina, owoce, warzywa, czekolady, a po czwarte… sery. Próbuję różnych odmian gruyère’a, emmentala i lokalnego sera riviera, delikatnego, z orzechową nutą. Podobno serowa miłość Szwajcarów jest jeszcze większa, jak sery te są roztopione (i wtedy też najbardziej śmierdzące). Fondue serowe (czyli zupa z rozpuszczonego sera zjadana z bułką) i raclette – kawał sera nabity na drąg, podgrzewany i podawany z ziemniakami – to obowiązkowe dania z lokalnego menu. Tuż obok targu jest przystań. Co kilkanaście minut zatrzymuje się jeden z ośmiu historycznych statków parowych zbudowanych w czasach belle époque, które kursują po jeziorze. Bilety kupuje się w kiosku obok miejsca, gdzie cumują statki. Trafiłam na Montreux, najstarszy statek z floty. Zbudowano go w 1904 r. i od początku zachwycał swoich gości piękną klatką schodową, restauracją i zdobieniami na dziobie. Zawsze ogłasza swoje przybycie syreną, która wzbudza radość najmłodszych na promenadzie. Szwajcarskie winnice Zaraz po wejściu na pokład i przepuszczeniu pasażerów udających się na górę (pierwsza klasa!) muszę zmierzyć się z trudną decyzją (ach, te szwajcarskie problemy!). Czy wyjść na zewnątrz i podziwiać winnice na wzgórzach, Alpy, cukierkowe miasteczka i zamki? A może powinnam zostać w środku i obserwować magnetyzujący rytm, w jakim działa silnik parowy? Piękna pogoda porywa mnie jednak na zewnątrz. Płyniemy w stronę Montreux. Stoki po szwajcarskiej stronie jeziora niemal w całości pokryte są winnicami. Wśród nich jeździ kolej i rozsiane są piękne wille w stylu toskańskim. Od znajomego dowiaduję się, że lokalne wino wygrywa konkursy winiarskie na całym świecie. „Forbes” nazwał region Laveaux „najlepszym winnym regionem świata”. To dlaczego nigdy o nim nie słyszałam? Okazuje się, że właśnie dlatego, że jest tak wyjątkowe i dobre, Szwajcarzy prawie całość produkcji zatrzymują dla siebie. Szczególnie uznane i dobre są białe wina produkowane z winogron chasselas. Delikatne, owocowe w smaku idealnie pasują do lokalnych serów. Teraz jasne staje się, dlaczego to właśnie w Vevey odbywa się jeden z najbardziej ekstrawaganckich i największych festiwali wina na świecie. Fête des Vignerons ma miejsce raz na 20 lat. Przyjeżdża na niego ponad milion osób, budowana jest specjalna scena, całe miasto zamienia się w ogromny teatr i leją się hektolitry wina. Ostatnia edycja miała miejsce w 2019 r. Znając Riwierę Szwajcarską, pieniądze na bilet wstępu muszę zacząć odkładać już dziś. Za winnicami na horyzoncie miga mi zamek Chillon, który zainspirował Hansa Christiana Andersena podczas pisania „Małej syrenki”. Wygląda, jakby stał na wodzie, średniowieczne mury wprost wychodzą z jeziora – zupełnie jak w zamku księcia Eryka. Na wszelki wypadek wpatruję się w taflę wody, ale syren brak. Zamek Chillon, wpisany na listę UNESCO, to najczęściej odwiedzany zabytek w Szwajcarii. Niestety, tłumy wpisane są w jego zwiedzanie. Mimo to warto do niego przyjechać, choćby dla niesamowitych lochów, które zbudowane są z wykorzystaniem skał. Lub dla zdjęcia. Ten zamek po prostu nie może wyjść źle na fotografii, i to niezależnie od umiejętności wykonującego. Montreux, stolica jazzu Statek parowy dopływa do Montreux, lokalnej stolicy muzyki. Szczególnie jazzu, bo tu co roku odbywa się słynny jazzowy festiwal. W 1978 r. wystąpił na nim Freddie Mercury z Queen (nagrali wtedy płytę „Jazz”) i w kilka dni zakochał się w tym miejscu. „Jeżeli chcesz zaznać spokoju, przyjedź do Montreux” – Mercury radził przyjaciołom. Na lądzie wita mnie w charakterystycznym rozkroku i z mikrofonem. Jak Chaplin odlany z brązu. Z pewnością miał rację, mówiąc o spokoju. Poza czasem festiwalu niewiele się dzieje. Z atrakcji jest sporo dobrych restauracji i piękne hotele z początków XX w. W tym słynny Fairmont Le Montreux Palace, w którym mieszkali m.in. Richard Strauss i Vladimir Nabokov. Ten ostatni zamieszkał tu ze swoją żoną Verą w apartamencie na szóstym piętrze w 1961 r., po napisaniu „Lolity.” Hotelowy apartament był jego domem przez 16 lat, aż do śmierci. Riwiera Szwajcarska – szlaki górskie Dlaczego Riwiera Szwajcarska jest wyjątkowa? Atrakcją nie jest tylko jezioro, ale też okoliczne góry, w których wyznaczone są setki szlaków dla pieszych, rowerzystów, koniarzy. Z Montreux w górę można pójść albo wjechać kolejką zębatą na Les Rochers de Naye. 55-minutowy wjazd jest przygodą samą w sobie. To najwyższa kolej w regionie (wjeżdża na 2024 m n.p.m.) i jedna z najbardziej widokowych na świecie. Z końcowej stacji wystarczy krótki spacer, żeby wejść na sam szczyt. 7 szwajcarskich parków, w których odpoczniesz jak nigdy dotąd Niemal każe szwajcarskie miasto może pochwalić się większym lub mniejszym parkiem. Mieszkańcy ściągają do nich niemal w każdej wolnej chwili, by poleniuchować na trawie, urządzić sobie... Na górskich zapaleńców czeka tu trudna via ferrata. Na tych bardziej umiarkowanych – inne malownicze trasy, w tym ta słynna do Grottes de Naye, czyli jaskiń, dzięki czemu część drogi można przebyć pod skałami. Można też nie robić tu nic, usiąść w restauracji, zamówić wodę za osiem franków, cicho przekląć, że cena wysoka. A potem gapić się przed siebie w nieskończoność. Na szczęście za podziwianie widoków nie płaci się tu nic. Mimo że warte są miliony franków. Riwiera Szwajcarska – informacje praktyczne Dojazd Samochodem (najlepiej na dwa razy). Uwaga na przepisy drogowe. Nie należy przekraczać prędkości nawet o kilometr, jeżeli nie chce się płacić ogromnych mandatów. Samolotem do Genewy. Lata m.in. Swiss i LOT. A potem pociągiem. Tanimi liniami lotniczymi Wizz Air do Bazylei. i potem wynajętym samochodem. Nocleg Tanio: Jurty w Rochers de Naye – najlepsze widoki i niezapomniana przygoda. Jedyny mankament, że daleko do jeziora, bo jurty znajdują się 2 tys. m n.p.m. Umiarkowanie: Hotel Tralala – świetny dizajn inspirowany światem jazzu. Luksusowo: Fairmont Le Montreux Palace. Luksus na miarę gwiazd filmowych i świata muzyki. Jedzenie Montreux Jazz Café – w luksusowym hotelu Fairmont – jeżeli nie możesz spędzić tu nocy, zaszalej chociaż z kawą. Miejsce z duszą, historią i świetną kuchnią. Caveau des Vignerons – jeżeli chcesz spróbować fondue, raclette lub innych lokalnych przysmaków. Denis Martin w Vevey. Restauracja z gwiazdką Michelina. Dla tych, którzy kochają eksperymenty. La Cremerie – w położonej w górach miejscowości Chatel-Saint Denis. Miejsce słynne z tzw. moitié-moitié, fondue zrobionego z dwóch rodzajów sera: gruyère i vacherin fribourgeois. Warto wiedzieć W Riwierze Szwajcarskiej panuje mikroklimat – zimy są dużo łagodniejsze niż w reszcie kraju. Źródło: archiwum NG.
Najwyższy szczyt Szwajcarii to czterotysięcznik. Stanowi wyzwanie nawet dla doświadczonych wspinaczy
Najwyższy szczyt Szwajcarii jest jednocześnie jednym z najwyższych szczytów Europy. Wznosi się w alpejskim masywie Monte Rosa. Mówimy tu o czterotysięczniku, zatem o zdobyciu tej góry mogą myśleć wyłącznie doświadczeni wspinacze. Który ze szczytów Alp Szwajcarskich jest najwyższy? Poniżej odpowiadamy na to pytanie.
W tym artykule: Jaki jest najwyższy szczyt Szwajcarii? Gdzie znajduje się najwyższy szczyt Szwajcarii? Geneza nazwy Pierwsze wejście na najwyższy szczyt Szwajcarii Czy każdy może zdobyć najwyższy szczyt Szwajcarii? Jak dostać się na szczyt Dufourspitze? Jak przygotować się do wejścia na najwyższy szczyt Szwajcarii? Szwajcaria kojarzy się z bankami, zegarkami i oczywiście z Alpami. Najwyższy łańcuch górski Europy zajmuje aż 60 proc. powierzchni kraju. Tamtejsze kurorty są tłumnie oblegane w sezonie narciarskim, a latem, gdy panują dobre warunki do górskich wędrówek, najwyższe wierzchołki stanowią cel miłośników wspinaczki. Który z tamtejszych czterotysięczników sięga najwyżej? Jaki jest najwyższy szczyt Szwajcarii? Najwyższy szczyt Szwajcarii to Dufourspitze. Mierzy aż 46340 m n.p.m. Ta wartość stawia szwajcarski wierzchołek na trzecim miejscu w Koronie Europy. Przed nim znalazł się tylko Mont Blanc, włoski i francuski (odpowiednio 4748 m n.p.m. i 4808 m n.p.m.). Dufourspitze to prawdziwy kolos. Żeby lepiej zobrazować jego ogrom, wystarczy wspomnieć, że Mitikas, najwyższy szczyt Grecji, który cieszy się opinią niełatwego do zdobycia wierzchołka, mierzy „zaledwie” 2917 m n.p.m. Gdzie znajduje się najwyższy szczyt Szwajcarii? 7 szwajcarskich szczytów, na które dotrzesz kolejką Podziwianie alpejskich widoków w Szwajcarii jest niezwykle proste – na wiele szczytów wjedziesz wygodnie kolejką. Dufourspitze wznosi się w kantonie Valaris. Jest położony w pobliżu granicy z Włochami, ale w całości na terenie Szwajcarii. To najwyższy spośród piętnastu czterotysięczników potężnego masywu Monte Rosa, zlokalizowanego w Alpach Pennińskich. Najwyższy szczyt Szwajcarii znajduje się w pobliżu pięciu dolin: Mattertal, Saastal, Val di Gressoney, Valle Anzasca i Valsesia. Geneza nazwy Nazwa „Dufourspitze” znaczy „Szczyt Dufoura”. Góra otrzymała ją na cześć Guillaume'a Henriego Dufoura, szwajcarskiego generała, inżyniera i kartografa. Dufour opracował dokładną mapę topograficzną Szwajcarii. Był też współzałożycielem i pierwszym przewodniczącym Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża. Zanim najwyższy wierzchołek Szwajcarii przemianowano na „Szczyt Dufoura”, nosił nazwę Höchste Spitze, czyli „Najwyższy Szczyt”. Pierwsze wejście na najwyższy szczyt Szwajcarii Pierwsze odnotowane próby zdobycia szczytu były podejmowane już w XIX stuleciu, ale przez długi czas wszystkie kończyły się niepowodzeniem. Najbliżej celu była wyprawa, która w 1847 roku dotarła do zlokalizowanej na wysokości 4517 m n.p.m. przełęczy Silbersattel („Srebrne Siodło”), rozdzielającej grań najwyższego szczytu Szwajcarii i Nordend. W 1848 lub1854 roku (w źródłach historycznych pojawiają się różne daty) kolejni wspinacze jeszcze bardziej zbliżyli się do najwyższego szczytu. Dotarli na wierzchołek Ostspitze (dziś Dunantspitze), osiągający wysokość 4632 m n.p.m. Pierwsze odnotowane wejście na Dufourspitze jest datowane na 1 sierpnia 1855 roku. Dokonała tego wyprawa w składzie: Charles Hudson, John Birkbeck, James Smyth, Christopher Smyth, Edward Stephenson, której przewodzili: Johannes i Matthäus Zumtaugwald i Ulrich Lauener. Czy każdy może zdobyć najwyższy szczyt Szwajcarii? Nie istnieje coś takiego jak „łatwy czterotysięcznik”. Wyprawa w najwyższe partie Alp wymaga doskonałego przygotowania kondycyjnego, znajomości technik alpejskich, umiejętności posługiwania się specjalistycznym sprzętem i doskonałej organizacji. Po lodowcu najlepiej poruszać się w grupie. O szybkim jednodniowym wypadzie można zapomnieć. To zupełnie inny kaliber wyzwania. Droga prowadząca na szczyt jest oceniana w skali alpejskiej na stopień PD+, czyli jako „nieco trudna”. Po drodze napotyka się trudności techniczne do II+. Znaczna część trasy wiedzie lodowcem, ale śliskość lodu nie jest jedynym wyzwaniem. Na wspinaczy czekają strome i eksponowane fragmenty, wymagające użycia specjalistycznego sprzętu. Jak dostać się na szczyt Dufourspitze? Na najwyższy wierzchołek Szwajcarii można dostać się na dwa sposoby: od strony włoskiej i szwajcarskiej. Wiele osób wybiera drugą z wymienionych opcji, mimo że trasa włoska uznawana jest za nieco mniej wymagającą, a po drodze mija się więcej schronów i schronisk. Zwyczajową bazą wypadową jest luksusowy kurort Zermatt. Trzeba pamiętać, że miasteczko jest wolne od ruchu samochodowego, więc pojazd trzeba zostawić na jednym z płatnych parkingów poza jego granicami. Droga z Zermatt do schroniska Monte Rosa Hut Atak szczytowy przypuszcza się ze schroniska Monte Rosa Hut (2883 m n.p.m.). Wytrwali wspinacze rozpoczynają wędrówkę w Zermatt, na wysokości ok. 1600 m n.p.m. Można też wsiąść do kolejki i na jej pokładzie dostać się prawie na sam szczyt Gornergrat (3135 m n.p.m.). Ostatnia stacja znajduje się na wysokości 3100 m n.p.m. Warto rozważyć tę opcję, bo trasa do schroniska jest naprawdę wymagająca. Żeby dojść do Monte Rosa Hut, trzeba przeprawić się na drugą stronę lodowca Gornergletscher. Część szlaku do schroniska wiedzie ku górze, część prowadzi w dół. Nie brakuje tam stromych fragmentów, a lód jest mocno spękany (trzeba uważać na szczeliny). Za lodowcem rozpoczyna się wspinaczka po skałach. Schronisko Monte Rosa Hut Historia schroniska zaczyna się w XIX wieku, ale obecny futurystyczny budynek wybudowano niedawno, bo w 2009 roku. Monte Rosa Hut w niczym nie przypomina polskich schronisk. to jeden z najnowocześniejszych tego typu obiektów na świecie. Woda jest tam pozyskiwana z topniejących lodowców, a energia elektryczna w całości pochodzi ze źródeł odnawialnych. 10 najbardziej niebezpiecznych gór świata [RANKING] Majestatyczne, niedostępne, a przez to jeszcze bardziej kuszące. Te wysokie szczyty zbierają wśród wspinaczy największe żniwo. Nowoczesna bryła budynku jest asymetryczna. Pomaga to zminimalizować napór śniegu i wiatru, a przy tym zwiększa przestrzeń wewnętrzną. Wnętrze wykończone drewnem świerkowym i jodłowym jest nieco bardziej tradycyjne w swojej formie, ale i tam nie zabrakło nowoczesnych rozwiązań. Przykładem niech będą trapezowe materace w części hostelowej, które dopasowują się do ludzkiego ciała. Obiekt może zmieścić 120 gości, ale poza sezonem otwierany jest jedynie pokój zimowy ze znacznie skromniejszą ilością łóżek. Atak szczytowy Za schroniskiem dociera się do lodowca Monte Rosa. Tam na wspinaczy czekają kolejne niebezpieczeństwa w postach szczelin. Kolejny charakterystyczny punkt to przedwierzchołek, wznoszący się na wysokości ok. 4500 m n.p.m. Stamtąd już niedaleko do szczytu. Zależnie od warunków i indywidualnych predyspozycji, dojście na Dufourspitze może zająć od 8 do 14 godzin. Jak przygotować się do wejścia na najwyższy szczyt Szwajcarii? Nie można wybrać się w Alpy bez specjalistycznego sprzętu. Specjalistyczna odzież i buty to jeszcze nie wszystko. Niezbędne okażą się raki (raki, nie raczki), więc podeszwy butów muszą być odpowiednio sztywne. Raki trzeba będzie kilkukrotnie zakładać i zdejmować, bo tereny skaliste przeplatają się na szlaku z lodowcami. Niezbędny jest też czekan, a najlepiej dwa. Przydadzą się na końcowym fragmencie i podczas zejścia. Nie wolno zapomnieć też o kasku chroniącym głowę przed spadającymi odłamkami skalnymi. Do plecaka warto włożyć linę. Na szlaku wyznaczono miejsca pod obozowiska. Niektóre oferują platformę pod namiot. Trzeba jednak pamiętać, że w Alpach nie zawsze można biwakować. Przed wyruszeniem na szlak trzeba koniecznie sprawdzić aktualne przepisy. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.