National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-06-08T13:38:08.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Badaczka zajrzała pod Alaskę. Odkryła 1750 ukrytych wstrząsów, które tłumaczą niszczycielskie kataklizmy
items: Myśleli, że to początek horroru lub jajo obcego. Prawda o złotej kuli z oceanicznej otchłani jest jeszcze dziwniejsza
items: Topnieje kawałek Alaski wielkości połowy Polski. Według geologów klimat już nigdy nie będzie taki sam
items: Ślub jak z filmu? Coraz więcej par mówi „tak” za granicą. Te miejsca są hitem 2026 roku
items: Wieloryby z Alaski „swingują”. I dlatego udało im się przetrwać w tak trudnych warunkach
items: Przebadano genom psa, który ocalił chore dzieci na Alasce. Balto nie był zwykłym husky
items: Mistrzowie tycia z Alaski: trwa konkurs na najgrubszego niedźwiedzia. To coś więcej niż zabawna akcja
items: „Tego procesu nie da się powstrzymać” – naukowcy załamani tym, co zostało z arktycznych rzek
items: Łosie na ulicach, łososie w centrum miasta i bazy wojskowe – ciekawostki o Anchorage
items: Przetrwały zagładę dinozaurów. Ptaki zadomowiły się w Arktyce wcześniej, niż sądziliśmy
items: Whittier to jedno z najdziwniejszych miast świata. Niemal wszyscy mieszkańcy żyją tam pod jednym dachem
items: Humbaki wytwarzają narzędzia do polowania? Tak można nazwać sieci z pęcherzyków, w które łapią kryl
items: Niektóre rzeki na Alasce wyglądają, jakby płynął w nich sok pomarańczowy z mlekiem. Co jest przyczyną?
items: Czym zaskakuje Alaska? Ciekawostki o największym stanie USA
items: Eskimosi, czyli Inuici są wyjątkowo dobrze przystosowani do arktycznych warunków. Jednak żyją dość krótko
items: Na dnie oceanu odnaleziono tajemniczą złotą kulę. Może być to jajo nieznanego stworzenia morskiego
items: Przystanek Alaska. Amerykańska północ oczami Agnieszki Kołodziejskiej
items: Amerykanie zestrzelili dwa niezidentyfikowane obiekty latające, czyli UFO. Jeden nad Alaską, drugi nad Kanadą
items: National Geographic 9/22
items: Wybuch wulkanu przyczynił się do upadku Republiki Rzymskiej
items: Niedźwiedź zaskoczył biwakowiczów na Alasce. W polowej toalecie
items: Koralik sprzed czasów Kolumba znaleziony na Alasce? Przełomowe odkrycie krytykowane
items: Topniejący lodowiec wywoła megatsunami. Najpewniej do końca 2021 roku
items: Tragiczna historia wędrowca, który marzył tylko o wolności
items: To miasto na Alasce właśnie pożegnało słońce na dwa miesiące

Badaczka zajrzała pod Alaskę. Odkryła 1750 ukrytych wstrząsów, które tłumaczą niszczycielskie kataklizmy
type: item
date: 2026-06-08T13:37:23.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: alaska
subject: sztuczna inteligencja
subject: trzęsienie ziemi
description: Głęboko pod surowym krajobrazem Alaski trwa nieustanna, geologiczna batalia. Setki mikrowstrząsów, do tej pory całkowicie niewidzialnych dla sejsmologów, właśnie ujrzały światło dzienne – wszystko dzięki sztucznej inteligencji. To przełomowe odkrycie pozwala wreszcie zrozumieć potężne siły, które kształtują jeden z najbardziej niebezpiecznych regionów naszej planety.
encoded: Alaska to obszar pełen geologicznych zagadek i ekstremalnych zjawisk. Leży ona w strefie tak zwanego Pacyficznego Pierścienia Ognia – gigantycznego pasa aktywności sejsmicznej i wulkanicznej, który otacza Ocean Spokojny. To właśnie tam nieustannie zderzają się ze sobą potężne płyty litosfery, co odpowiada za występowanie blisko 90% wszystkich trzęsień ziemi na świecie. Choć naukowcy od dekad monitorują tamtejsze uskoki, gęstwina sygnałów sejsmicznych uwięzionych w skorupie ziemskiej potrafi skutecznie maskować kluczowe informacje. Dopiero zastosowanie sztucznej inteligencji pozwoliło ekspertom dostrzec to, co do tej pory umykało pomiarom. Geologiczne imadło i ukryte wstrząsy. Co się kryje pod Alaską? Południowo-środkowa Alaska to niezwykle złożona strefa kolizyjna, która działa niczym potężne, geologiczne imadło. W tym właśnie miejscu oceaniczna mikropłyta Yakutat znalazła się w bezlitosnej pułapce między dwoma tektonicznymi gigantami. Z jednej strony jest nieustannie pchana przez napierającą z południa płytę pacyficzną, a z drugiej – zmuszana do wsuwania się (subdukcji) pod masywną płytę tektoniczną północnoamerykańską. Ten ogromny nacisk generuje dla sejsmologów nieprzenikniony chaos informacyjny. Dlatego zespół badawczy pod kierownictwem prof. Meghan Miller przeanalizował dane zebrane przez stacje sejsmiczne w latach 2018–2021 przy użyciu AI. Tam, gdzie konwencjonalne metody zawiodły, algorytmy wyodrębniły z szumu coś absolutnie zaskakującego. Oprogramowanie zidentyfikowało aż 1750 trzęsień ziemi, które ułożyły się w precyzyjną, 250-kilometrową linię, biegnącą z północnego zachodu na południowy wschód. O jej istnieniu nie mieliśmy do tej pory pojęcia. Wnioski z badań, opublikowane na łamach czasopisma „The Seismic Record”, jasno wskazują, że zachodzą tam procesy geologiczne, których nigdy wcześniej nie zidentyfikowano. Tajemnica znikającego klina płaszcza Ziemi Ta 250-kilometrowa linia wstrząsów wyznacza niezwykle precyzyjną, ostrą jak brzytwa krawędź mikropłyty …

thousands-of-new-earth-2-c67e8f3.jpg
width: 2880
height: 2160

Myśleli, że to początek horroru lub jajo obcego. Prawda o złotej kuli z oceanicznej otchłani jest jeszcze dziwniejsza
type: item
date: 2026-04-24T12:30:28.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: alaska
subject: głębia
subject: oceany
subject: tajemnice
description: W 2023 roku, w głębinach, do których nie dociera światło słoneczne, operatorzy zdalnie sterowanej łodzi podwodnej Deep Discover natrafili na coś, co zmusiło ich do przetarcia oczu. Przytwierdzona do skały złota kula o średnicy około 10 centymetrów lśniła blaskiem reflektorów pojazdu i wyglądała jak rekwizyt z filmu science-fiction. Po trzech latach intensywnych badań tajemnica „złotego jaja” z Alaski została w końcu wyjaśniona.
encoded: Znalezisko znajdowało się na głębokości 3250 metrów pod powierzchnią wody, gdzie panuje miażdżące ciśnienie (ponad 300 razy większe niż na powierzchni) i wieczny ziąb. Początkowo badacze z pokładu statku NOAA „Okeanos Explorer” spekulowali, że może to być porzucona osłonka jaja nieznanego gatunku morskiego potwora. – Mam tylko nadzieję, że kiedy to szturchniemy, nic nie zdecyduje się wyjść ze środka – żartował jeden z naukowców podczas transmisji na żywo w 2023 roku, porównując sytuację do wstępu do horroru. Dziś wiemy już, że prawda, choć mniej przerażająca, jest z biologicznego punktu widzenia równie fascynująca. Podwodni detektywi chcieli się upewnić, że nie budzą „obcego” Zidentyfikowanie obiektu okazało się niezwykle trudne. Wstępne testy DNA nie dawały jasnych odpowiedzi, ponieważ próbka była gęsto zasiedlona przez mikroskopijne organizmy morskie. Dopiero sekwencjonowanie całego genomu oraz drobiazgowa analiza morfologiczna pozwoliły wskazać winowajcę. Złoty obiekt okazał się kutikulą, czyli rodzajem „skóry” lub zewnętrznej powłoki, zrzuconą przez rzadki gatunek ukwiału głębinowego – Relicanthus daphneae. Gatunek ten, opisany po raz pierwszy dopiero w 2006 roku, to prawdziwy gigant ciemności. Należy on do rzędu Hexacorallia, a jego czułki mogą osiągać ponad 2 metry długości. Ukwiały należą do gromady koralowców i są bezkręgowymi zwierzętami osiadłymi. View Ediplayer on the source website Dlaczego ukwiał zrzuca skórę? Naukowcy odkryli, że złota kula składa się głównie z chityny – tego samego twardego materiału, który buduje pancerze chrząszczy i ściany komórkowe grzybów. Ukwiały z tego gatunku wydzielają chitynową powłokę przez swoje tkanki zewnętrzne. Pozostaje jednak pytanie: dlaczego ją porzucają? Badacze wysnuli dwie hipotezy. Jedną jest migracja – ukwiał może odrywać się od swojej powłoki, gdy zdecyduje się na zmianę miejsca bytowania na dnie oceanu. Drugim pomysłem jest rozmnażanie bezpłciowe – „złote jajo” może być pozostałością po procesie zwanym lacera…

NMNH-IZ1699903LabImage6-fe6a5fc.jpg
width: 5472
height: 3648

Topnieje kawałek Alaski wielkości połowy Polski. Według geologów klimat już nigdy nie będzie taki sam
type: item
date: 2026-04-03T09:16:42.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: alaska
subject: arktyka
subject: badania naukowe
subject: ocean arktyczny
subject: topnienie lodowców
subject: zmiany klimatyczne
description: Wyobraź sobie, że obszar wielkości połowy Polski nagle zaczyna „przeciekać” do oceanu. Na dalekiej północy Alaski wieczna zmarzlina właśnie traci swoją integralność, zamieniając krystalicznie czyste rzeki w brunatny koktajl pełen organicznego węgla. Dzięki komputerowej symulacji naukowcy z University of Massachusetts Amherst zobaczyli, że lodowa kapsuła czasu właśnie pękła. Arktyka, jaką znaliśmy, chyba właśnie przechodzi do historii.
encoded: Zespół geologów pod kierunkiem prof. Michaela Rawlinsa wykonał coś na kształt cyfrowego „badania rentgenowskiego” Arktyki. Wykorzystując moc superkomputera badacze prześwietlili 44 lata historii regionu North Slope (o powierzchni mniej więcej połowy naszego kraju) z niespotykaną dotąd precyzją – analizując każdy kilometr kwadratowy lądu. To, co zobaczyli w danych z lat 1980–2023, to obraz klimatycznego krwotoku: rzeki Alaski, niegdyś stabilne, dziś pompują do Morza Beauforta rekordowe ładunki węgla, który miał pozostać zamrożony na zawsze. Swoje wyniki opublikowali w czasopiśmie „Global Biogeochemical Cycles”. Dlaczego klimat Ziemi zależy od arktycznych rzek? Rzeki Arktyki pełnią funkcję gigantycznego układu krwionośnego planety. Mimo że Ocean Arktyczny to zaledwie 1% objętości oceanów świata, trafia do niego aż 11% całkowitego globalnego spływu rzecznego. Choć nazwa „wieczna zmarzlina” sugeruje niezmienność, w rzeczywistości składa się ona z dwóch warstw. Na samym wierzchu znajduje się tzw. warstwa czynna, która naturalnie rozmarza latem i zamarza zimą. Pod nią rozciąga się grunt zamrożony nieprzerwanie od tysięcy lat. Obecnie, z powodu gwałtownego ocieplenia Arktyki, granica między nimi przesuwa się coraz głębiej. Głębsze rozmarzanie, większe zagrożenie To pogłębianie się warstwy czynnej jest mechanizmem napędowym kryzysu. Gdy ciepło dociera do pokładów ziemi, które nie widziały słońca od czasów epoki lodowcowej, dochodzi do aktywacji uśpionej materii organicznej. Bakterie i mikroorganizmy zaczynają „trawić” starożytne szczątki roślin i zwierząt, uwalniając do rzek ogromne ilości rozpuszczonego węgla organicznego (DOC). Szacuje się, że co roku z tego źródła do atmosfery trafia ponad 275 mln ton dwutlenku węgla. To nie jest zwykły osad – to paliwo dla klimatycznego ocieplenia. Gdy ten węgiel trafi do oceanu lub atmosfery jako dwutlenek węgla i metan, tworzy dodatnie sprzężenie zwrotne: więcej gazów cieplarnianych powoduje wyższe temperatury, co z kolei prowadzi do …

GettyImages-1749131898-fb65fca.jpg
width: 7360
height: 4912

Ślub jak z filmu? Coraz więcej par mówi „tak” za granicą. Te miejsca są hitem 2026 roku
type: item
date: 2026-02-22T11:10:33.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: alaska
subject: grecja
subject: majorka
subject: sardynia
subject: ślub
subject: szkocja
subject: szwajcaria
subject: włochy
subject: wyspy owcze
subject: zermatt
description: Ucieczki do spektakularnych zakątków świata stają się coraz popularniejszym sposobem na rozpoczęcie małżeńskiej drogi. Zamiast wielomiesięcznych przygotowań i rozbudowanych przyjęć, wiele par decyduje się dziś na kameralną ceremonię w wyjątkowej scenerii. Gdzie zatem najlepiej pobrać się za granicą w 2026 roku?
encoded: Spis treści: Ślub w Szkocji – formalności i romantyczne plenery Highlands Majorka na ślub za granicą – warunki formalne i wymagania Ślub na greckiej wyspie Folegandros. Ile trwa procedura? Zermatt w Szwajcarii. Czas oczekiwania na ślub w Alpach Sardynia i ślub we Włoszech bez wymogu pobytu Ślub na Alasce – szybka procedura dla zagranicznych par Wyspy Owcze – ślub w Tórshavn i wymagane formalności Popularność ślubów w plenerze rośnie na całym świecie, co napędza zarówno rosnące koszty tradycyjnych wesel, jak i zmieniające się oczekiwania młodych par. W 2026 roku średni koszt organizacji ślubu w Polsce szacuje się na poziomie od 85 tys. do nawet 120 tys. zł, dlatego coraz więcej narzeczonych rozważa alternatywę w postaci tzw. ślubnych ucieczek. Choć kiedyś kojarzone były np. z szybkim, spontanicznym ślubem w Las Vegas, dziś mają zupełnie inny charakter. – „Ślubne ucieczki” kiedyś postrzegano jako tandetne, tajemnicze i wstydliwe. W 2026 roku natomiast oznaczają one kameralne śluby, podczas których najważniejsza jest para, a nie goście – stwierdziła fotografka ślubna Maddie Mae. Co więcej, pandemia COVID-19 przyczyniła się do popularyzacji tej formy zawierania małżeństwa, dając parom „pozwolenie” na zamianę dużych uroczystości na prywatne przysięgi. Obecnie coraz częściej przyjmują one formę stylizowanych ceremonii z udziałem maksymalnie kilkunastu gości, co pozwala przeznaczyć budżet nie na logistykę przyjęcia, lecz na wyjątkowe doświadczenie w starannie wybranej lokalizacji. Gdzie w takim razie najlepiej w 2026 roku zorganizować kameralny ślub za granicą? Ślub w Szkocji – formalności i romantyczne plenery Highlands Rozległe krajobrazy szkockich wyżyn oraz surowe wyspy należą dziś do często wybieranych miejsc na kameralne ceremonie ślubne poza granicami kraju. Co istotne z punktu widzenia zagranicznych par, Szkocja uchodzi za jedno z najbardziej liberalnych miejsc na świecie pod względem lokalizacji ceremonii – ślub może odbyć się legalnie niemal wszędzie, od górskich…

slub-6fe11b4.jpg
width: 6048
height: 4024

Wieloryby z Alaski „swingują”. I dlatego udało im się przetrwać w tak trudnych warunkach
type: item
date: 2026-01-23T10:03:09.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: alaska
subject: rozmnażanie
subject: wieloryby
subject: związki
description: Białuchy arktyczne zmieniają partnerów jak rękawiczki. Te tajemnicze wieloryby robią wszystko, by uniknąć kazirodztwa i zachować genetyczne zdrowie swojej odizolowanej społeczności. Otwarte związki są niezwykłym sposobem na przetrwanie.
encoded: Zespół naukowców z Florydy odkrył zaskakujący sposób białuch arktycznych na przetrwanie. Metodą okazało się „swingowanie”, którego dopuszczają się zarówno samce, jak i samice. To rzadki przykład tzw. poligynandrii. Sekrety randkowania białuch w Zatoce Bristolskiej Naukowcy przeprowadzili 13-letnie badania nad zachowaniami białuch arktycznych w Zatoce Bristolskiej u wybrzeży Alaski. Populacja tych morskich ssaków, licząca około 2000 osobników, jest całkowicie odizolowana, co czynią ją wyjątkowym obiektem badań. To gatunek rzadko spotykany w innych miejscach globu, chociaż czasem podejrzewany o... szpiegostwo na rzecz Rosji. Badacze zebrali próbki genetyczne od 623 ssaków, analizując ich powiązania rodzinne, wiek oraz grupy społeczne, w których „pływają”. „Swingowanie” kluczem do przetrwania Zespół badawczy potwierdził, że te wieloryby stosują strategię rozrodczą określaną jako poligynandria. Jak to działa? Zarówno samce, jak i samice łączą się w pary z wieloma różnymi partnerami na przestrzeni lat. Ta strategia ogranicza ryzyko kazirodztwa i utraty różnorodności genetycznej, które często zagrażają małym i izolowanym populacjom. Zmienność w sukcesie rozrodczym między osobnikami jest umiarkowana – wcale nie dominuje jedna, niewielka grupa najsilniejszych samców, jak wcześniej przypuszczano i jak to często bywa w przyrodzie. W efekcie dochodzi do narodzin wielu półrodzeństw i ograniczonej liczby pełnych rodzeństw, co sprzyja zdrowiu genetycznemu populacji. Samcom białuch nie spieszy się do ojcostwa i nie poświęcają na nie wiele uwagi Samce białuch są większe, nie spędzają czasu z matkami i cielętami i nie przejawiają intensywnej rywalizacji o partnerki. W ich społeczności związki traktowane są na większym „luzie”. Badania wykazały, że sukces rozrodczy samców jest równomiernie rozłożony na przestrzeni całego ich życia – większość z nich płodzi niewielką liczbę cieląt w ciągu roku. Naukowcy sugerują, że strategia ta jest związana z długowiecznością białuch, które mogą żyć…

GettyImages-547332154-2f1e01e.jpg
width: 3858
height: 2512

Przebadano genom psa, który ocalił chore dzieci na Alasce. Balto nie był zwykłym husky
type: item
date: 2025-12-01T10:56:07.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Historia
subject: alaska
subject: dna
subject: Dom
subject: genetyka
subject: historia
subject: pies
subject: psy
description: Sto lat temu miasteczku Nome na Alasce groziła epidemia błonicy. Jedyną szansą na ocalenie było lekarstwo dostarczone przez zaprzęgi psów. Bohaterem tej niezwykłej sztafety został syberyjski husky Balto. Teraz naukowcy zbadali jego genom, by sprawdzić, czym różnił się od współczesnych przedstawicieli rasy.
encoded: W tym artykule: Gonitwa przez śnieg i mróz, by uratować dzieci Bohaterski pies Balto Geny psa-zwycięzcy Jeden z eksponatów w Muzeum Historii Naturalnej w Clevelend to średniej wielkości włochaty pies. Choć jest opisany jako husky syberyjski, na pierwszy rzut oka mocno różni się od współczesnych psów tej rasy. Jest masywnie zbudowany. Ma dość krótkie nogi i bardzo gęste, długie futro. Tak właśnie wyglądały alaskańskie husky sto lat temu. Wypchane zwierzę w muzeum w Clevelend to Balto – słynny pies, który doczekał się książek i filmów na swój temat. Balto był jednym z bohaterów tzw. Wielkiego Wyścigu Miłosierdzia (ang. Great Race of Mercy) z 1925 roku. Tak naprawdę nie był to wyścig, ale sztafeta psich zaprzęgów. Jej celem było jak najszybsze dowiezienie do miejscowości Nome lekarstwa dla umierających na błonicę dzieci. Gonitwa przez śnieg i mróz, by uratować dzieci Nome leży na zachodnim krańcu Alaski. Dziś ma ok. 4 tys. mieszkańców. Sto lat temu, w czasie gorączki złota, miejscowość była pięć razy większa. Zamieszkiwali ją głównie górnicy z rodzinami i rdzenni mieszkańcy Alaski. W grudniu 1924 roku i styczniu 1925 roku do miejscowego szpitala zaczęli zgłaszać się rodzice z chorymi dziećmi. Okazało się, że najmłodszych mieszkańców Nome zaatakowała błonica – śmiertelnie niebezpieczna, bakteryjna choroba zakaźna. Szpital musiał sprowadzić serum. Jednak najbliższym miejscem, gdzie znajdowała się antytoksyna przeciwko błonicy było Anchorage, odległe o 1600 km. Zima tamtego roku była tak mroźna, że lot samolotem okazał się niemożliwy. Paczkę z lekarstwem wysłano pociągiem do miasteczka Nenana. Pozostałe prawie 1100 km trzeba było pokonać psimi zaprzęgami. W sztafecie wzięło udział 20 maszerów – czyli przewodników psich zaprzęgów – i 150 psów. Niektórzy z maszerów musieli radzić sobie z zawieją i temperaturami sięgającymi kilkudziesięciu stopni poniżej zera. Mimo to całą trasę udało się pokonać zaledwie w pięć i pół dnia. Bohaterski pies Balto Ostatni odcinek – z Bluff do …

bohaterski-balto-908fe10.png
width: 2160
height: 1440

Mistrzowie tycia z Alaski: trwa konkurs na najgrubszego niedźwiedzia. To coś więcej niż zabawna akcja
type: item
date: 2025-09-30T08:33:57.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: alaska
subject: konkursy
subject: niedźwiedź grizzly
subject: niedźwiedzie
description: Do końca września można głosować w plebiscycie The Fat Bear Week, organizowanym przez park narodowy Katmai na Alasce. Wbrew pozorom nie chodzi w nim tylko o żarty. To świetna okazja do upowszechnienia wiedzy niedźwiedziach, które przed zimą gromadzą ogromne zapasy tłuszczu.
encoded: W Katmai National Park (Alaska) od 2014 roku odbywa się konkurs, w którym internauci wybierają najtłustszego niedźwiedzia brunatnego. Akcja z czasem rozrosła się do globalnego wydarzenia – w 2024 roku oddano aż 1,2 mln głosów. Rywalizacja ma formę pojedynków – uczestnicy mogą zapoznać się z biografiami zwierząt, obejrzeć ich zdjęcia i zdecydować, który niedźwiedź zasługuje by przejść dalej. Liczy się nie tylko rozmiar, ale też doświadczenie życiowe. Utyć, by przeżyć: strategia niedźwiedzi na zimę Dla niedźwiedzi masa ciała to kwestia przetrwania. Latem przechodzą fazę hiperfagii (obsesyjnego jedzenia), by zgromadzić zapasy tłuszczu na okres snu zimowego. U niedźwiedzi jest on dość płytki i fachowo nazywa się torporem. W tym czasie zwierzęta nie jedzą, nie piją, nie wydalają, a ich metabolizm mocno zwalnia. Niektóre niedźwiedzie spędzają w legowiskach aż 7 miesięcy, a samice w tym okresie rodzą i karmią młode, co wymaga wcześniejszego zgromadzenia ogromnych rezerw tłuszczu. Niedźwiedzie z Alaski to mistrzowie tycia Światowymi mistrzami w przybieraniu na wadze są niedźwiedzie brunatne z Alaski. Mogą osiągać wagę 650 kg, wyraźnie więcej niż ich europejscy kuzyni. Kluczem do tego sukcesu są bogate w tłuszcz łososie. Jeden niedźwiedź w sezonie potrafi ich zjeść 40 dziennie. A to oznacza że przyjmuje nawet 100 tys. kilokalorii! Efekt? Przyrost masy ciała o ponad 2 kg dziennie. Samice, które nie zgromadzą wystarczających zapasów, ryzykują utratę potomstwa. Samce też walczą o przetrwanie – i to dosłownie. Te słabsze i chudsze mogą nie przeżyć bitew z innymi samcami, o terytoria, pożywienie i partnerki. Idea Fat Bear Week Fat Bear Week to coś więcej niż zabawa. Konkurs promuje ochronę przyrody i buduje świadomość ekologiczną. To także przypomnienie, że klimat wpływa na przyszłość niedźwiedzi. Zmiany w porach roku sprawiają, że okresy dostępności kluczowych pokarmów, np. jagód i łososi, nakładają się. Może to prowadzić do niebezpiecznych zmian w diecie. W niektórych miejscach…

AdobeStock468009641-43a0247.jpeg
width: 5184
height: 3888

„Tego procesu nie da się powstrzymać” – naukowcy załamani tym, co zostało z arktycznych rzek
type: item
date: 2025-09-11T11:03:33.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: alaska
subject: globalne ocieplenie
subject: rzeki
subject: zanieczyszczenie
subject: zmiany klimatyczne
description: Najnowsze zdjęcia z Alaski alarmują: niegdyś krystalicznie czyste strumienie i rzeki przybierają niepokojący, pomarańczowy kolor. Według badań przyczyną jest roztapiająca się wieczna zmarzlina, która uwalnia do wody toksyczne metale. To alarmujące wieści dla całego ekosystemu Arktyki, szczególnie ryb.
encoded: Ocieplenie klimatu, rozmrażające niegdyś stale zamarzniętą ziemię, wywołuje chemiczną reakcję łańcuchową. Do rzek na Alasce przedostają się toksyczne związki, które sieją spustoszenie w arktycznym ekosystemie. Toksyny spod lodu Sukcesywne ocieplanie się planety sprawa, że „wieczna” zmarzlina – warstwa stale zamarzniętej, arktycznej gleby – zaczyna się roztapiać. W wyniku tego toksyny trafiają prosto do niegdyś krystalicznych, a teraz bardzo zanieczyszczonych rzek. Jak to działa? Do wolnej od lodu gleby z łatwością przedostaje się woda i tlen. Te rozkładają skały bogate w siarczki i tak powstaje żrący kwas siarkowy, który wypłukuje z kamieni metale wprost do rzeki: ląduje tam między innymi aluminium, żelazo, miedź czy kadm. Przykładem jest rzeka Salmon na Alasce, która przypomina kwaśne, górnicze ścieki. Z tym, że w okolicy nie ma ani jednej kopalni. Zmiany klimatyczne, które widać gołym okiem Jak czytamy w badaniu opublikowanym czasopiśmie „Proceedings of the National Academy of Sciences”, stężenia toksyn mogą w znaczących sposób szkodzić organizmom wodnym. – Pracuję i podróżuję po Górach Brooksa od 1976 roku, a ostatnie zmiany w ukształtowaniu terenu i składzie chemicznym wody są naprawdę zdumiewające – donosi David Cooper, naukowiec z Colorado State University i współautor badania, które analizowało skalę skażenia. Chociaż skupiało się ono głównie na rzece Salmon, to podobnie sprawa ma się w kilkudziesięciu innych arktycznych potokach. Woda trująca dla ryb Chociaż w niewielkich ilościach metale nie są toksyczne, poziom skażenia przekracza wszelkie dostępne progi. Zmętniona żelazem woda dodatkowo ogranicza ilość światła przedostającego się na dno rzeki, zabijając larwy owadów – podstawę diety łososi i innych ryb, z których znane są arktyczne potoki. Ryby te są szczególnie ważne dla wielu lokalnych, rdzennych społeczności. Bez nich ich przetrwanie jest zagrożone. Czy możemy coś z tym zrobić? – Gdy już się rozpocznie, procesu tego nie da się powstrzymać – mówi Tim Ly…

orange-rivers-signal-t-accac84.jpg
width: 2880
height: 2159

Łosie na ulicach, łososie w centrum miasta i bazy wojskowe – ciekawostki o Anchorage
type: item
date: 2025-08-13T13:49:34.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: alaska
subject: przyroda usa
description: Największe miasto Alaski to rzadki przykład miejsca, gdzie w ciągu jednego dnia można uczestniczyć w międzynarodowej konferencji, a po pracy stanąć oko w oko z łosiem na ścieżce rowerowej.
encoded: Anchorage, największe miasto Alaski, to miejsce gdzie surowa arktyczna przyroda spotyka się z geopolityką. Mimo że stolica stanu formalnie znajduje się w Juneau, to właśnie Anchorage pełni rolę gospodarczego, kulturalnego i komunikacyjnego centrum. Ponad 290 tysięcy mieszkańców (niemal 40% populacji całej Alaski) żyje w mieście, które graniczy z dziewiczą tundrą, lasami i górami. Anchorage – podstawowe fakty Położone na wybrzeżu Zatoki Cooka, u stóp masywu Chugach, Anchorage jest oddalone od amerykańskich metropolii o tysiące kilometrów. Od Seattle, najbliższego dużego miasta kontynentalnych Stanów Zjednoczonych, dzieli je ok. 3700 km. Mimo to dzięki międzynarodowemu portowi lotniczemu, jest jednym z kluczowych węzłów transportowych między Ameryką Północną a Azją. Anchorage pełni kluczową rolę w systemie obronnym Stanów Zjednoczonych. Na jego obrzeżach znajduje się baza wojskowa Joint Base Elmendorf–Richardson (JBER). Kompleks rozciąga się na powierzchni ponad 100 km² i stacjonuje w nim kilka tysięcy żołnierzy, mieszkających tam wraz z rodzinami. Położenie Anchorage sprawia, że JBER jest jedną z najbardziej wysuniętych na północ baz wojskowych USA, a jej strategiczne funkcje to nie tylko obrona Alaski, lecz także możliwość szybkiego reagowania w rejonach Arktyki, Azji i Pacyfiku. Strategiczne położenie i historia Miasto powstało stosunkowo niedawno, bo w 1914 roku, jako obóz dla robotników budujących sieć kolejową Alaska Railroad. Nazwa „Anchorage” oznacza „kotwicowisko” i nawiązuje do spokojnej Zatoki Cooka, w której statki mogły bezpiecznie cumować. Rozwój miasta przyspieszył podczas II wojny światowej, gdy powstały tu kluczowe dla USA bazy wojskowe. W 1964 roku Anchorage nawiedziło jedno z najsilniejszych trzęsień ziemi w historii, o magnitudzie 9,2. Mimo ogromnych zniszczeń, miasto odbudowano, a w jego centrum można dziś znaleźć tablice i zdjęcia dokumentujące tamte wydarzenia. Anchorage jest jednym z najbardziej wielokulturowych miast USA. Obok potomków pionier…

GettyImages-106605437-ce425d5.jpg
width: 2634
height: 1948

Przetrwały zagładę dinozaurów. Ptaki zadomowiły się w Arktyce wcześniej, niż sądziliśmy
type: item
date: 2025-06-02T11:03:27.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Przyroda
subject: alaska
subject: prehistoria
subject: ptaki
description: Liczne, ale bardzo drobne szczątki młodych ptaków odkryli paleontolodzy na Alasce w strefie arktycznej. Ten najwcześniejszy dowód na ich gniazdowanie w regionie polarnym ma 73 mln lat. Drobne zwierzęta żyły tam w cieniu dinozaurów.
encoded: Spis treści: Ptaki w Arktyce – zadziwiająco długa historia Unikatowość znaleziska ptaków na Alasce Ptaki są zadziwiającymi zwierzętami. Co prawda wszystkie posiadają skrzydła, chociaż nie zawsze potrafią latać. Łączy też je to, że mają pióra – to jedyne zwierzęta, które je posiadają. Ta gromada zwierząt okazała się bardzo wytrzymała. Żyła wspólnie z dinozaurami kilkadziesiąt milionów lat temu, ale w przeciwieństwie do nich – przetrwała masowe wymieranie 66 mln lat temu. Teraz naukowcy podzielili się nowymi informacjami na temat ich rozprzestrzenienia w późnej epoce kredy. Ptaki w Arktyce – zadziwiająco długa historia Międzynarodowy zespół badaczy opublikował właśnie w czasopiśmie „Science” wyniki analiz skamieniałości pochodzących z północnej Alaski, a więc strefy polarnej. Naukowcy zidentyfikowali ponad 50 kości ptaków i ich fragmentów. Są to bardzo drobne skamieniałości młodych osobników, które ledwo co się wykluły. Znajdowały się w formacji skalnej Prince Creek, słynącej z licznych szczątków dinozaurów. Oznacza to, że ptaki żyły wśród dinozaurów 73 mln lat temu w tym rejonie świata. Do tej pory sądzono, że ptaki pojawiły się w strefie polarnej 25–30 mln lat później. Unikatowość znaleziska ptaków na Alasce Pierwsza autorka artykułu, paleontolożka Lauren N. Wilson z Muzeum Uniwersytetu Alaski podkreśliła, że odkrycia kości z okresu kredy jest rzadkości. – Znalezienie kości piskląt ptaków jest prawie niespotykane. Dlatego te skamieniałości są tak ważne – podkreśliła. Kości ptaków są wszak bardzo delikatne, a te należące do młodych – jeszcze bardziej, gdyż są porowate. Nowe odkrycie cofa obecność ptaków w strefie polarnej o kilkadziesiąt milionów lat, więc można uznać ten rejon za ich kolebkę. Wśród zidentyfikowanych prastarych gatunków ptaków są liczne gatunki tych zwierząt: podobne do mew, współczesnych kaczek i gęsi. Do tej pory naukowcy nie zwracali uwagi na te szczątki w formacji Prince Creek, gdyż są bardzo małe. Poświęcano uwagę większym kościom – a więc tym n…

MainIllustrationFullFrame-3f13580.jpg
width: 9355
height: 5284

Whittier to jedno z najdziwniejszych miast świata. Niemal wszyscy mieszkańcy żyją tam pod jednym dachem
type: item
date: 2025-01-18T10:27:48.000Z
creator: Artur Białek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: alaska
subject: ameryka północna
subject: miasta
subject: stany zjednoczone
description: Whittier to bez wątpienia jedno z najdziwniejszych, a być może nawet najdziwniejsze miasteczko w Stanach Zjednoczonych. Życie toczy się tam zupełnie inaczej niż gdziekolwiek indziej. Zdarza się, że mieszkańcy przez kilka miesięcy nie opuszczają bloku, w którym żyją i wbrew pozorom nie wynika to ze srogich warunków pogodowych podczas alaskańskiej zimy. Po prostu zazwyczaj nie mają potrzeby wychodzić na zewnątrz. Dlaczego? Poniżej odpowiadamy na to pytanie.
encoded: Spis treści: Gdzie znajduje się Whittier? Historia Whittier Całe miasto pod jednym dachem Życie w Whittier Turystyka w Whittier Życie w Whittier toczy się spokojnie, wręcz sennie. Mieszka tam niewiele osób, więc nie jest specjalnie zaskakujące, że każdy zna każdego. Mieszkańcy żyją w izolacji i tworzą zgraną społeczność. Są dla siebie niemal jak rodzina. Brzmi jak opis typowego alaskańskiego miasteczka? Być może, jednak słowo „typowe” z całą pewnością nie pasuje do Whittier. Gdzie znajduje się Whittier? Whittier to niewielkie, rozciągające się na obszarze 50 kilometrów kwadratowych miasteczko w amerykańskim stanie Alaska. Rozciąga się w Passage Canal – najdalszym punkcie fiordu w Zatoce Księcia Williama. Od Anchorage jest oddalone o około 93 km. Z jednej strony granice miasta wyznacza zatoka, z drugiej – góry. Takie położenie czyni je trudno dostępnym, czemu dodatkowo sprzyjają ograniczenia komunikacyjne. Do miasta prowadzi tylko jedna droga, wiodąca ponad 4-kilometrowym, jednokierunkowym tunelem, wykopanym pod masywem Maynard Mountain, w którym ruch odbywa się wahadłowo. Do Whittier docierają pociągi, ale kursują niezbyt często. Ostatnia opcja to droga morska, jednak wody zatoki bywają niespokojne, więc nie zawsze można wypłynąć z portu. Historia Whittier Historia tego niezwykłego miejsca sięga drugiej wojny światowej, kiedy rząd Stanów Zjednoczonych podjął decyzję o budowie bazy wojskowej w rejonie Passage Canal. Miał tam powstać ukryty przed światem punkt przeładunkowy dla statków. Wybrany obszar nadawał się do tego idealnie. Rejon Zatoki Księcia Williama przez większą część roku jest zasnuty gęstymi chmurami. Średnia roczna suma opadów sięga tam 502 cm, a zimą spada tam ponad 640 cm śniegu. Baza była słabo widoczna z powietrza, a położenie w głębi zatoki zabezpieczało przed ewentualnymi atakami. Baza o nazwie Camp Sullivan została ukończona w 1943 roku. Oprócz nabrzeża, wybudowano dużą stację kolejową i liczne baraki, które jednak nie stwarzały dobrych warunków …

Whittier-cf84aba.jpg
width: 1000
height: 667

Humbaki wytwarzają narzędzia do polowania? Tak można nazwać sieci z pęcherzyków, w które łapią kryl
type: item
date: 2024-08-28T09:48:28.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: alaska
subject: badania naukowe
subject: polowanie
subject: ssaki
subject: wieloryby
subject: Wolny czas
description: Wieloryby wykorzystują wyrafinowane techniki łowieckie. Tworzą sieci z pęcherzyków powietrza, w których zamykają ławice kryla. Zdaniem autorów najnowszych badań sieci te można uznać za narzędzia. Naukowcy zaliczyli humbaki do wąskiej grupy zwierząt, które umieją narzędzia wytwarzać i modyfikować.
encoded: W tym artykule: Jak polują humbaki Sprytne jak wieloryby Badania humbaków Pojedynczo i w grupie Wiele zwierząt używa do pozyskiwania pożywienia prostych narzędzi. Potrafią to m.in. ssaki naczelne, a także niektóre ptaki. Znacznie rzadziej zdarza się jednak, by zwierzęta same wytwarzały narzędzia. Szczególnie te służące do polowania. Do tej wąskiej grupy należą humbaki (długopłetwce oceaniczne). To kilkunastometrowe wieloryby rozpowszechnione we wszystkich oceanach świata. Ssaki te są znane ze skomplikowanych pieśni, które słychać na ogromnych dystansach. A także charakterystycznych wyskoków nad wodę. 30-tonowy humbak potrafi wybić się tak mocno, że wynurza się cały z oceanu. Jeszcze jedną wyjątkową umiejętnością humbaków jest sposób polowania. Zwierzęta te wypuszczają z pyska pęcherzyki powietrza, które układają się w wodzie w okrąg. Już wcześniej odkryto, że to pomaga im polować na kryl. Teraz badacze z Hawajów przyjrzeli się bliżej „sieciom” humbaków. I odkryli, że są one tak skomplikowane, iż można je uznać za narzędzia. Jak polują humbaki – Ustaliliśmy, że humbaki zamieszkujące południowo-wschodnią Alaskę tworzą skomplikowane sieci z bąbli, aby łowić kryl – powiedział Lars Bejder z University of Hawaiʻi w Mānoa. Długopłetwce umiejętnie wypuszczają pęcherzyki powietrza tak, by stworzyły sieć składającą się z pierścieni. Kontrolują szczegóły takie jak liczba pierścieni, a także szerokość i głębokość sieci. Biorą pod uwagę nawet przestrzeń pomiędzy pęcherzykami! Wszystko po to, by sieć otoczyła ławicę drobnych skorupiaków, ułatwiając wielorybowi posiłek. – Ta metoda pozwala wielorybom złapać siedem razy więcej ofiar podczas jednego zanurzenia – powiedział Lars Bejder. – I to bez zużywania dodatkowej energii. Sprytne jak wieloryby Humbaki używają tej metody polowania bardzo pomysłowo. Najpierw głęboko nurkują, tak by znaleźć się pod ławicą kryla. Następnie opływają ją wokół, wypuszczając pęcherzyki powietrza. Bąbelki wznoszą się, tworząc wokół skorupiaków cylindrycz…

humbaki-wytwarzaja-narzedzia-do-polowania-tak-mozna-nazwac-sieci-z-pecherzykow-w-ktore-lapia-kryl-3b55bcd.jpg
width: 1024
height: 683

Niektóre rzeki na Alasce wyglądają, jakby płynął w nich sok pomarańczowy z mlekiem. Co jest przyczyną?
type: item
date: 2024-05-27T13:26:21.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: alaska
subject: biologia
subject: rzeki
subject: Wolny czas
subject: zmiany klimatyczne
description: Woda w strumieniach i rzekach na Alasce zmienia kolor na pomarańczowy. Nowy odcień jest tak wyraźny i tak rozpowszechniony, że widać go nawet z kosmosu. To niezwykłe zabarwienie może być efektem topnienia wieloletniej zmarzliny, podejrzewają naukowcy.
encoded: W tym artykule: Coraz więcej pomarańczowych rzek Zanieczyszczenia z kopalni? Topnienie wieloletniej zmarzliny Dlaczego rzeki na Alasce robią się pomarańczowe? Wszystko zaczęło się w 2018 roku. – Zaobserwowaliśmy zmianę koloru pewnego strumienia na monitorowanym terenie – opowiada Jonathan O’Donnell, ekolog z NPS’ Arctic Inventory and Monitoring Network. Wody potoku, dotychczas błękitne, zrobiły się pomarańczowe i zamulone. Badacze odwiedzali to miejsce co roku. Jeszcze w 2017 r. wszystko było w porządku. W potoku żyło mnóstwo ryb i bezkręgowców, a woda była przejrzyście niebieska. Gdy naukowcy wrócili nad strumień po dwunastu miesiącach, mały dopływ większej rzeki wyglądał już jak barwione mleko. – Od razu zrozumieliśmy, że mamy do czynienia z jakąś anomalią. W strumieniu nie było żadnych ryb, a populacja bezkręgowców została zdziesiątkowana – dodaje Mike Carey, biolog z U.S. Geological Survey. Coraz więcej pomarańczowych rzek Naukowcy pobrali próbki nietypowej wody i zaczęli uważnie monitorować cały region. Wkrótce okazało się, że fenomen nie ogranicza się tylko do jednego strumienia. Na północy Alaski coraz więcej potoków zaczynało wyglądać, jakby płynął w nich sok pomarańczowy z mlekiem. Wkrótce dołączyły do nich większe rzeki. – Obecnie naliczyliśmy już ponad 70 potoków i rzek, które zmieniły kolor – mówi O’Donnell. Znajdują się na terenie wielkości stanu Teksas. Co dziwniejsze, zjawisko pomarańczowienia wód pojawiło się w odległej części Alaski. W Górach Brooksa, części Kordylierów najbardziej wysuniętej na północ, gdzie nie ma żadnych wielkich zakładów przemysłowych. Zanieczyszczenia z kopalni? Analiza składu chemicznego pomarańczowych rzek wykazała, że faktycznie mają one coś wspólnego z sokami – są kwaśne. Ich pH wynosi 2,3. Czyli jeśli chodzi o odczyn, znajdują się pomiędzy czystym sokiem pomarańczowym a sokiem żołądkowym. pH przepływających w pobliżu strumieni z czystą wodą wynosiło 8. To niejedyna różnica. „Rdzewiejące” rzeki miały również dużo ciężkich p…

niektore-rzeki-na-alasce-wygladaja-jakby-plynal-w-nich-sok-pomaranczowy-z-mlekiem-co-jest-przyczyna-fenomenu-63f9e57.jpg
width: 1600
height: 997

Czym zaskakuje Alaska? Ciekawostki o największym stanie USA
type: item
date: 2024-02-04T13:21:03.000Z
creator: Artur Białek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: alaska
subject: ameryka północna
subject: ciekawostki
subject: stany zjednoczone
subject: Travel
description: Panujące tam warunki potrafią dać się we znaki nawet najtwardszym. Widok łosi nie jest niczym zaskakującym, nawet w największych miastach. Mimo że mówimy tu o największym stanie USA, mieszka tam mniej osób niż w Krakowie, a około 40 proc. populacji zasiedla tylko jedno miasto. Czym jeszcze zaskakuje Alaska? Ciekawostki na temat „ostatniej granicy” wymieniamy poniżej.
encoded: W tym artykule: Powierzchnia Alaski Rdzenni mieszkańcy Alaski Kto sprzedał Alaskę? Jakie zwierzęta żyją na Alasce? Czy na Alasce jest noc? Pogoda i temperatury na Alasce Władze Alaski dzielą się z mieszkańcami zyskami z eksploatacji złóż surowców naturalnych. Nie istnieje tam podatek dochodowy od osób fizycznych. Drewno do ogrzania lub budowy domu jest dostępne za darmo. Ryb i zwierzyny łownej jest tam pod dostatkiem. Może się wydawać, że wielka eksklawa Stanów Zjednoczonych to idealne miejsce do życia. Cóż, nie do końca. Pomimo pewnych udogodnień, Alaska pozostaje jednym z najdroższych stanów USA, o czym decyduje przede wszystkim jej lokalizacja i panujący tam klimat. Najlepiej potwierdza to fakt, że mieszka tam ok. 730 tysięcy osób. A przecież mówimy tu o największym stanie USA. Powierzchnia Alaski Powierzchnia Alaski wynosi 1723000 kilometrów kwadratowych. Dla porównania, Teksas, drugi największy stan, mierzy prawie 700000 kilometrów kwadratowych (dokładnie 695662). Przystanek Alaska. Amerykańska północ oczami Agnieszki Kołodziejskiej Natura Alaski oszałamia swoim pięknem. Na podróż po największym stanie USA zaprasza Agnieszka Kołodziejska, popularna dziennikarka Radia ZET i prowadząca program telewizyjny „Polacy za gra... Alaska zajmuje prawie jedną piątą powierzchni całego kraju. Znajduje się tam ponad połowa wszystkich lodowców świata, ponad trzy tysiące rzek i ponad trzy miliony jezior. Poszczególne miejscowości dzielą ogromne dystanse, a niektóre są położone w miejscach, do których nie docierają żadne połączenia lądowe. Nic dziwnego, że prywatny transport lotniczy jest tam jedną z podstawowych form komunikacji międzymiastowej. Rdzenni mieszkańcy Alaski Aż trudno uwierzyć, że na tak ogromnym obszarze mieszka niewiele ponad 700 tys. osób. Jeszcze trudniej wyobrazić sobie, że około 40 proc. ogółu żyje w Anchorage, największym mieście stanu. Rząd Stanów Zjednoczonych kupił ten teren w 1867 roku. Amerykanie zaczęli interesować się Alaską dopiero pod koniec XIX wi…

czym-zaskakuje-alaska-ciekawostki-o-najwiekszym-stanie-usa-fot-shutterstock-fd68509.jpg
width: 1000
height: 750

Eskimosi, czyli Inuici są wyjątkowo dobrze przystosowani do arktycznych warunków. Jednak żyją dość krótko
type: item
date: 2023-10-15T11:03:05.000Z
creator: Artur Białek
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: alaska
subject: ameryka północna
subject: azja
subject: grenlandia
subject: innuici
subject: ludzie
subject: Onet
subject: Społeczeństwo
description: Eskimosi, inaczej Inuici, to mieszkańcy dalekiej Północy. Od wielu wieków żyją w miejscach, które dla przeciętnego człowieka, bez specjalnego przygotowania i wyposażenia, okazują się zabójcze. Na przestrzeni lat posiedli niezwykłe umiejętności, które dziś moglibyśmy nazwać technikami survivalowymi, a ich ciała przystosowały się do ekstremalnie niskich temperatur. Gdzie mieszkają Eskimosi? Jak wyglądało ich życie w przeszłości, a jak wygląda obecnie? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: W tym artykule: Gdzie mieszkają Eskimosi (Inuici)? Historia Eskimosów (Inuitów) Z czego składa się strój Eskimosa (Inuity)? Jak Eskimosi (Inuici) przystosowali się do życia w ekstremalnych warunkach? Czym zajmują się Eskimosi (Inuici)? Jak wygląda życie Eskimosów (Inuitów) teraz? Jak długo żyją Eskimosi (Inuici)? Ciekawostki o Eskimosach (Inuitach) Informacje o Eskimosach (Inuitach) mogą zapełnić niejedną listę wymieniającą ciekawostki o Grenlandii. Zdolności adaptacyjne ludu, który żyje w jednym z najbardziej niegościnnych miejsc na naszej planecie, robią niesamowite wrażenie. Gdzie mieszkają Eskimosi (Inuici)? Wyobraźmy sobie miejsce, w którym porywisty wiatr nie cichnie, śnieżyce są zjawiskiem całkowicie normalnym, temperatura osiąga ekstremalnie niską wartość, ziemia jest skuta lodem, a dookoła czają się groźne drapieżniki. Właśnie tak wygląda daleka Północ. Na obszarze Arktyki występują tylko dwie pory roku. Lato trwa tam zaledwie przez dwa miesiące. Słupek rtęci wskazuje wówczas maksymalną temperaturę 10 stopni Celsjusza, ale tylko w pobliżu południowej granicy tego obszaru. Zimą temperatura spada do minus 60 stopni Celsjusza. Porywisty wiatr niesie cząsteczki lodu, które boleśnie wbijają się w skórę. Ekstremalny mróz osłabia krążenie krwi, co prowadzi do wystąpienia odmrożeń. Gdy zza chmur wychodzi słońce, wcale nie jest lepiej. Wszechobecna pokrywa śnieżna odbija bowiem ok. 85 proc. promieniowania, co może prowadzić do wystąpienia oparzeń nabłonka spojówki i rogówki. Konsekwencją takiego stanu jest ślepota śnieżna. Drewno? Tylko wyrzucone na brzeg. Możliwość uprawy ziemi? Nic z tych rzeczy. Myślicie, że globalne ocieplenie to mit? Poznajcie Alberta. Jego świat topnieje. I to nie metafora Dla grenlandzkich łowców znikający lód morski może oznaczać odejście od tradycyjnego sposobu życia. Właśnie tak wyglądają arktyczne i subarktyczne obszary Alaski, Kanady, Grenlandia i Półwysep Czukocki – miejsca, w których od kilku tysięcy lat żyją Inuici. Na Ziemi zostało n…

ciekawostki-o-grenlandii-tego-mogliscie-nie-wiedziec-o-najwiekszej-wyspie-swiata1-6095377.jpg
width: 1279
height: 854

Na dnie oceanu odnaleziono tajemniczą złotą kulę. Może być to jajo nieznanego stworzenia morskiego
type: item
date: 2023-09-08T14:16:02.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: alaska
subject: Edukacja
subject: oceany
subject: odkrycia
subject: Onet
subject: zwierzęta
description: Na dnie oceanu u wybrzeży Alaski naukowcy znaleźli dziwaczną złotą kulę. Znajdowała się na głębokości ponad 3 km pod wodą.
encoded: W tym artykule: Złota kula na dnie oceanu Czy obiekt może być jajem nieznanego stworzenia głębinowego? Jajo jak z horroru Naukowcy z Narodowej Służby Oceanicznej i Atmosferycznej (NOAA) prowadzili badania dna morskiego u wybrzeży Alaski. Ich misja ma na celu zbadanie Zatoki Alaska do głębokości 6,5 km, w tym siedlisk koralowców i gąbek oraz tamtejszych struktur geologicznych. Złota kula na dnie oceanu Badacze wysłali pod wodę zdalnie sterowany i bezzałogowy pojazd podwodny, tak zwany ROV. Maszyna miała za zadanie zbadać obszar, do którego dociera niewielka ilość światła słonecznego. Na głębokości ok. 3300 metrów urządzenie natknęło się na enigmatyczną złotą kulę. Autorzy odkrycia opublikowali zdjęcia, na których widać pośród białych gąbek przylegający do kamienistego dna złocisty obiekt. Badacze twierdzą, że ma ok. 10 cm średnicy i coś, co przypomina otwór znajdujący się pośrodku. Podczas konferencji prasowej naukowcy stwierdzili, że nie są pewni, czym może być ta dziwaczna kula. Początkowo uważano, że może być to martwa gąbka (Porifera) lub fragment koralowca. View oEmbed on the source website Badacze zastanawiają się jednak, czy nie jest to jajo nieznanego wcześniej gatunku zwierzęcia morskiego. – Na powierzchni tego obiektu widać dokładnie całkiem dużą dziurę. Albo coś próbowało dostać się do środka, albo podjęło próby, aby wydostać się z jego wnętrza – spekulują autorzy. – Mieliśmy tylko nadzieję, że gdy go dotkniemy, to coś nie zdecyduje się wyjść na zewnątrz. Brzmi to jak początek horroru – żartował jeden z badaczy. Czy obiekt może być jajem nieznanego stworzenia głębinowego? Naukowcy naprowadzili pojazd ROV w taki sposób, aby dotknął złotej kuli. Badacze zwrócili uwagę na to, że jej zewnętrzna struktura przypominała tkankę podobną do skóry. Robot pobrał również niewielki fragment obiektu, aby uczeni mogli przeprowadzić w laboratorium badania DNA. Członkowie załogi z NOAA podczas transmisji na żywo, która odbyła się 30 sierpnia przekazali, że złoty kolor obiek…

zlota-kula-6a5e3a7.jpg
width: 1024
height: 415

Przystanek Alaska. Amerykańska północ oczami Agnieszki Kołodziejskiej
type: item
date: 2023-08-05T11:00:43.000Z
creator: Agnieszka Kołodziejska
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: alaska
subject: stany zjednoczone
subject: Travel
description: Natura Alaski oszałamia swoim pięknem. Na podróż po największym stanie USA zaprasza Agnieszka Kołodziejska, popularna dziennikarka Radia ZET i prowadząca program telewizyjny „Polacy za granicą".
encoded: W tym artykule: Łoś to jeden z symboli Alaski Dzika natura na Alasce Krótki dzień, długa noc „Co za banalny tytuł” – pomyślisz. Może i tak, ale wynika z rozczarowania. Jeden z moich ukochanych seriali nie był kręcony na Alasce. A produkcja miała duży wpływ na to, kim dzisiaj jestem i co robię. Przecież chciałam być jak „Chris o poranku” w Radiu KBHR. No i jestem. Gdzie się znajduje serialowe Cicely? Niedaleko amerykańskiego Seattle. Cicely było wzorowane na prawdziwym alaskańskim miasteczku Talkeetna, ale wszystko nakręcono w Roslyn, w USA. To skąd się pod Seattle wziął łoś, którego widać w czołówce serialu? W stanie Waszyngton łosie można spotkać właściwie tylko w górach przy granicy z Idaho. Ten nie zabłądził, lecz został dostarczony przez Washington State University, którego był własnością. Na potrzebę ujęć do czołówki ogrodzono niemal całe Roslyn i zwabiono łosia jedzeniem. Miał na imię Mort i jest już w łosiowym niebie. Łoś to jeden z symboli Alaski Łoś na wolności żyje około 16 lat. To największy przedstawiciel rodziny jeleniowatych. Dorosły samiec potrafi ważyć nawet 750 kg, a samica 400 kg. Marta – Polka, która od 3 lat mieszka na Alasce (w Anchorage) – mówi mi, że widok łosia wciąż robi na niej ogromne wrażenie. Przyznaje, że się ich boi i że niepokoją ją bardziej niż niedźwiedzie. Kiedy pytam, dlaczego, mówi, że łosie są wredne. „Łoś wygląda jak koń, ale nie zachowuje się tak, w mieście się niczego nie przestraszy. Konia przepędzisz, łosia nie. Jak go zaskoczysz, jeśli ma młode, albo jeśli cię zwyczajnie nie polubi, to cię zaatakuje. Mój pies musiał się nauczyć, że łoś to nie jest duży pies i nie chce się bawić, tylko raczej cię stratować. Lubimy z mężem wędrować, ale on chodzi jakby miał klapki na oczach, niczego nie widzi. Dlatego podczas wędrówki to zawsze ja idę pierwsza, żeby wypatrywać potencjalnego niebezpieczeństwa” – opowiada Marta z Alaski. Zwierzęta Alaski – Poznaj 3 fascynujące gatunki z największego stanu USA Populacja dzikiej przyrody na Alas…

alaska-eab4a8a.png
width: 1200
height: 630

Amerykanie zestrzelili dwa niezidentyfikowane obiekty latające, czyli UFO. Jeden nad Alaską, drugi nad Kanadą
type: item
date: 2023-02-13T10:52:02.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: alaska
subject: chiny
subject: kanada
subject: Społeczeństwo
subject: stany zjednoczone
subject: UFO
description: Amerykański myśliwiec F-22 zestrzelił niezidentyfikowany obiekt latający wielkości samochodu nad Jukonem w Kanadzie – ogłosił w sobotę 11 lutego premier Kanady Justin Trudeau. Dzień wcześniej amerykańska armia zestrzeliła podobny UFO nad Alaską. Czy inwazja niezidentyfikowanych obiektów latających to sprawka Chińczyków?
encoded: W tym artykule: Fałszywy alarm UFO zestrzelony nad Kanadą Chiny wysyłają balony szpiegowskie W piątek zestrzelono UFO na Alasce – Nakazałem zestrzelenie niezidentyfikowanego obiektu, który naruszył kanadyjską przestrzeń powietrzną – napisał premier Kanady Justin Trudeau w oświadczeniu opublikowanym na Twitterze. Amerykański myśliwiec F-22 z North American Aerospace Defense Command, jednostki obsługiwanej wspólnie przez Stany Zjednoczone i Kanadę, zestrzelił obiekt nad terytorium Jukonu. Podobnie jak w przypadku obiektu, który prezydent USA Joe Biden nakazał zestrzelić w pobliżu Alaski w piątek 10 lutego, nadal nie ma pewności z czym dokładnie mamy do czynienia. Dodajmy, że Jukon, nad którym zestrzelono drugi niezidentyfikowany obiekt, graniczy z Alaską. – Kanadyjskie siły zbrojne odzyskają teraz i przeanalizują wrak obiektu – napisał na Twitterze premier Kanady. Fałszywy alarm Przez chwilę wyglądało na to, że trafiono na jeszcze jeden tajemniczy UFO. W sobotę późnym wieczorem Federalna Administracja Lotnictwa na krótko zamknęła przestrzeń powietrzną w pobliżu Havre w stanie Mont. Był to analogiczny krok do tego, jaki agencja podjęła tydzień wcześniej, tuż przed zestrzeleniem przez USA chińskiego balonu szpiegowskiego u wybrzeży Karoliny Południowej. Raport UFO w Kongresie USA. Pentagon pokazał tajne zdjęcia i nagrania. Co przedstawiają? W Kongresie Stanów Zjednoczonych odbyło się pierwsze od 50 lat publiczne wysłuchanie w sprawie UFO. Przedstawiciele Pentagonu mówią o nawet 400 przypadkach Niezidentyfikowanych Obiektów Lata... Wygląda jednak na to, że tym razem alarm okazał się fałszywy. Myśliwce nie znalazły niczego w miejscu, które wskazał radar. Urzędnicy przyznali, że mógł to być błąd wynikający z nadgorliwości. Po prostu zwiększona świadomość i coraz większe napięcie mogą prowadzić do fałszywych alarmów. UFO zestrzelony nad Kanadą Natomiast niezidentyfikowany obiekt zestrzelony nad Jukonem został zarejestrowany na radarze w piątek późnym wieczorem, gdy przelaty…

amerykanie-zestrzelili-dwa-niezidentyfikowane-obiekty-latajace-czyli-ufo-jeden-nad-alaska-drugi-nad-kanada-fot-lucas-aguayo-araos-anadolu-agency-via-getty-images-95ae554.jpg
width: 1024
height: 683

National Geographic 9/22
type: item
date: 2022-08-24T23:34:05.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Magazyn
subject: National Geographic
subject: alaska
subject: ameryka
subject: morze beringa
subject: niedźwiedź grizzly
subject: ocean arktyczny
subject: parki narodowe
description: Piękno dzikiej Ameryki
encoded: DORASTAJĄC W MAŁYM MIASTECZKU w Wisconsin, byłem zapalonym czytelnikiem o zmiennych zainteresowaniach. Raz zajmowały mnie komety. Kiedy indziej wieloryby. Herkulanum. Płyty tektoniczne. Senegal. Przeczytałem coś, co wzbudziło moje zaciekawienie, i już biegłem do biblioteki, aby znaleźć książki, z których mógłbym dowiedzieć się więcej. Miałem szczęście, że moja babcia – osoba, która odkryła przede mną korzyści płynące z pozostawania ciekawym przez całe życie – dała naszej rodzinie prenumeratę National Geographic, gdy miałem osiem lub dziewięć lat. Zazwyczaj katalizatorem mojej nowej obsesji był artykuł w magazynie, który pokazywał mi coś, o czym nawet nie miałem pojęcia, lub o czym – jak sądziłem – wiedziałem, ale czego w istocie nie rozumiałem. Kiedy dorastałem, National Geographic otworzył mi oczy na cud naszego świata. To, co odkryłem na jego stronach, pomogło mi zbudować pełniejszy i bardziej zniuansowany obraz piękna, zagrożeń, a przede wszystkim ekscytującej różnorodności ludzi, miejsc i rzeczy na planecie Ziemia. Wreszcie magazyn National Geographic zainspirował mnie do tego, by wyruszyć w świat i odkrywać go dla siebie. To doświadczenie zwiększyło moją wiedzę, ale też wzmocniło przekonanie o konieczności ochrony naszej planety. Chociaż niniejszy numer jest moim pierwszym w roli redaktora naczelnego National Geographic, zespół przygotował go jeszcze przed moim pojawieniem się. Jako czytelnik szczególnie polecam materiał okładkowy, zatytułowany „Ameryka w nowym świetle”, który bada granice ochrony amerykańskiej natury oraz perspektywy objęcia nią 30 proc. ziemi i wody do 2030 r. To dla mnie zaszczyt, że mogę się na tych łamach zaprezentować. National Geographic pozostanie magazynem ważnym i cieszącymi się autorytetem – jak dotychczas. Jestem podekscytowany tym, co dla was przygotowujemy, i mam nadzieję, że będzie to nasza wspólna podróż. Nathan Lump redaktor naczelny

national-geographic-9-22-91e3cf8.jpeg
width: 1435
height: 2000

Wybuch wulkanu przyczynił się do upadku Republiki Rzymskiej
type: item
date: 2021-03-03T16:20:46.000Z
creator: Jan Sochaczewski
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: alaska
subject: starożytny rzym
subject: Travel
subject: wulkany
description: Rok przed zamordowaniem na schodach rzymskiego senatu ostatniego władcy Republiki Rzymskiej na terenie dzisiejszej Alaski wybuchł wulkan i zmienił pogodę na Ziemi. Naukowcy badający utrwalone w arktycznym lodzie osady sprzed 2000 lat wyjaśnili zagadkę ekstremalnie zimnej pogody w obszarze Morza Śródziemnego, wydarzenia towarzyszącego przesileniu politycznym po śmierci Juliusza Cezara.
encoded: Trwające dziesiątki lat gnicie struktur administracji, rozbicie klasowe i polityczne zogniskowane 15 marca 44 r. p.n.e., dniu znanym dziś jako Idy Marcowe, zakończyły proces upadku Republiki Rzymu i dały początek trwającej dwie dekady walce o władzę. Ludzie od lat spodziewali się wojny domowej i czekając na przesilenie, liczyli na sygnał od Bogów, że to już teraz. Nie dziwi wiec, że nagła zmiana pogody w 43 r. p.n.e. odczytano jako zapowiedź zmian. View oEmbed on the source website Historycy z tamtego okresu opisują niezrozumiałe zjawiska na niebie, przejmujące zimno i epidemię głodu. Nowe badanie opublikowane w czasopiśmie ”Proceedings of the National Academy of Sciences” jako sprawcę tych wydarzeń wskazuje alaskański wulkan Okomk. - Fascynujące, że można powiązać wybuch wulkanu po jednej stronie planety z upadkiem Republiki Rzymskiej i narodzinami na jej gruzach Cesarstwa Rzymskiego. To samo tyczy się Egiptu, gdzie dobiegły końca rządy Ptolemeuszy, ”macedońskich” faraonów władających krajem do 30 r p.n.e. (ostatnim był Ptolemeusz XV, syn Juliusza Cezara i Kleopatry - red.) – stwierdził główny autor opracowania, Joe McConnel z Desert Research Institute (DRI) w Reno, w amerykańskim stanie Nevada. McConnel wspólnie ze szwajcarskim naukowcem Michaelem Siglem z Oeschger Centre for Climate Change Research na uniwersytecie w Bernie zajęli się tematem po tym, jak w ich ręce trafiła wyjątkowo dobrze zachowane próbki popiołu wulkanicznego w lodzie wydobytym na Grenlandii i na północy Rosji w zeszłym roku. Gdy sięgnęli do archiwalnych próbek jeszcze z lat 90-tych ubiegłego wieku z USA, Niemiec i Danii zdołali odnotować dwa gwałtowne wydarzenia wulkaniczne. Słabsze z 45 r. p.n.e. i dużo silniejsze, z 43 r. p.n.e. Osad z tego drugiego wybuchu opadał na powierzchnię Ziemi kolejne dwa lata. Geochemiczna analiza popiołu z próbek lodu idealnie dopasowała wydarzenia z 43 r. p.n.e. z gwałtowną erupcją wulkanu Omok na Alasce, jedną z największych w ostatnich 2,5 tys. lat. Wyniki bada…

wybuch-wulkanu-fot-getty-images-43880c6.jpeg
width: 2131
height: 1407

Niedźwiedź zaskoczył biwakowiczów na Alasce. W polowej toalecie
type: item
date: 2021-02-24T12:11:25.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: alaska
subject: Edukacja
subject: niedźwiedzie
subject: Travel
description: Shannon Stevens na długo zapamięta ostatni biwak z bliskimi. W polowej toalecie kobieta została zaatakowana przez… niedźwiedzia.
encoded: W tym artykule: Bliskie spotkanie trzeciego stopnia Niedźwiedzie rządzą na Alasce Shannon Stevens, jej brat Erik i jego dziewczyna postanowili aktywnie spędzić weekend. W tym celu wybrali się za miasto na przejażdżkę śnieżnymi skuterami. Trójka zatrzymała się w namiocie rozbitym niespełna 40 kilometrów na północ od miasta Haines, w południowo-wschodniej Alasce. Jak to bywa na campingu, wychodek znajdował się w znacznej odległości od miejsca do spania. Shannon nie spodziewała się, że w załatwieniu fizjologicznej potrzeby przeszkodzi jej atak niedźwiedzia. Gdy tylko Erik i jego dziewczyna usłyszeli krzyki kobiety, pomyśleli że to jej reakcja na widok wiewiórki lub innego niegroźnego zwierzęcia. Gdy podbiegli do Shannon, szybko zorientowali się, że w polowej toalecie zamieszkał dziki lokator i nie jest nim mały gryzoń. – Uciekliśmy do namiotu tak szybko, jak tylko mogliśmy – wspomina mężczyzna. Bliskie spotkanie trzeciego stopnia Z dala od niebezpieczeństwa bliscy udzielili Shannon pierwszej pomocy. Na szczęście rana okazała się nie zbyt poważna, dlatego mimo nieproszonego gościa biwakowicze postanowili kontynuować weekend na łonie natury. Na drugi dzień rano zauważyli w pobliżu ślady niedźwiedzich łap. Zwierzę zdążyło już jednak udać się w inne miejsce. Carl Koch, biolog z Departamentu Rybołówstwa i Dzikich Zwierząt na Alasce, podejrzewa, że amatorów spania pod chmurką odwiedził niedźwiedź czarny. Na ten właśnie gatunek wskazują pozostawione na śniegu ślady oraz zdjęcia wykonane około kilometr dalej przez jednego z mieszkańców. Właściciel posesji krzyczał na niedźwiedzia, ale ten nie zareagował. Zwierzę nie zbliżało się do domu. Świadek twierdzi, że futrzak zachowywał się tak, jakby lunatykował. Niedźwiedzie rządzą na Alasce Miniony rok był rekordowy pod względem zgłoszeń dotyczących niedźwiedzi w okolicach miasta Haines. Powodów wzmożonej aktywności dzikich zwierząt jest kilka. Jeden z nich to malejąca populacja łososi – jednego z ulubionych przysmaków misiów. – Możl…

niedzwiedz-05bce48.jpeg
width: 2121
height: 1414

Koralik sprzed czasów Kolumba znaleziony na Alasce? Przełomowe odkrycie krytykowane
type: item
date: 2021-02-12T14:10:45.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: alaska
subject: ameryka północna
subject: Edukacja
subject: europa
subject: historia
subject: krzysztof kolumb
description: Szklany koralik, którego pochodzenie datowane jest na XV wiek, znaleziono niedawno na Alasce. Badacze twierdzą, że drobiazg może pochodzić z Wenecji, a jego wiek oznaczałby, że Kolumb nie był pierwszym Europejczykiem, który dotarł do Nowego Świata.
encoded: W tym artykule: Datowanie radiowęglowe Wyniki pod ostrzałem krytyki Znaleziony koralik jest wielkości borówki i prawdopodobnie został stworzony w Wenecji w XV wieku, a następnie sprzedany na wschód, pokonując liczącą 17 000 kilometrów lądową podróż przez Eurazję. Potem – wraz z pozostałymi cennymi towarami – przepłynął łodzią przez Cieśninę Beringa i trafił na tereny dzisiejszej Alaski. Tak drogę, jaką pokonała niebieska kuleczka opisują autorzy badania opublikowanego w czasopiśmie American Antiquity. Pierwszy z charakterystycznych niebieskich szklanych koralików został odkryty na arktycznych terenach Alaski jeszcze w latach 60. XX wieku. Od tamtej pory odkryto łącznie 10 paciorków, a także inne artefakty, w tym miedziane bransoletki, żelazne wisiorki, a także materiał organiczny - sznurek, kości zwierzęce i węgiel drzewny. Wszystko to pozostałości po rdzennych mieszkańcach tego obszaru. Datowanie radiowęglowe Kluczowe było odkrycie sznurka, prawdopodobnie wykonanego z kory wierzby krzewiastej, który był owinięty wokół części bransoletki z niebieskimi paciorkami. Zdaniem badaczy sznurek, który można było poddać procesowi datowania radiowęglowego, jest też wskazówką co do wieku samych koralików. Analiza datowania wykazała, że sznurek prawdopodobnie pochodzi z lat 1397-1488. – Byliśmy zdumieni wynikami, ponieważ to było zanim Kolumb w ogóle odkrył Nowy Świat, o kilka dziesięcioleci wcześniej – mówi współprowadzący badania Michael Kunz, archeolog z University of Alaska Museum of the North w Fairbanks. Po porównaniu dat uzyskanych po analizie kilku innych znalezisk z trzech miejsc, naukowcy odkryli, że rdzenni mieszkańcy najprawdopodobniej używali niebieskich koralików między 1443 a 1488 rokiem, ale z potencjalnymi datami wahającymi się od XIV do XVII wieku. Jeśli data z połowy XV wieku okazałaby się poprawna, koraliki byłyby najstarszymi znanymi towarami pochodzenia europejskiego znalezionymi w Nowem Świecie. A także najstarszym przykładem tzw. koralików ciągnionych - …

szklane-niebieskie-koraliki-moga-pochodzic-z-polowy-xv-wieku-choc-niektorzy-badacze-nie-zgadzaja-sie-z-takim-datowaniem-fot-lester-ross-charles-adkins-ad1c636.jpeg
width: 970
height: 546

Topniejący lodowiec wywoła megatsunami. Najpewniej do końca 2021 roku
type: item
date: 2020-12-22T15:08:30.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: alaska
subject: Edukacja
subject: lodowce
subject: tsunami
description: W zakątku Alaski zwanym Zatoką Księcia Williama topniejący lodowiec Barry’ego może doprowadzić do potężnej lawiny skalnej a ta do olbrzymiego tsunami. Na jego drodze nie staną domy, ale odwiedzające ten rejon olbrzymie statki wycieczkowe i jachty.
encoded: Według obliczeń ekspertów działających w ramach grupy badawczej Barry Arm Landslide Working Group a przedstawionych w otwartym liście urzędnikom Wydziału Zasobów Naturalnych Alaski (ADNR), w przeciągu 12 miesięcy nastąpić może seria osunięć skalnych przez które powstanie gigantyczna fala tsunami. Będzie ona nawet wyższa niż 524-metrowe monstrum z 1958 roku. Ponad 60 lat temu trzęsienie ziemi niemal dosłownie podrzuciło alaskański lodowiec Gilberta a wpadające do morza skały wywołały katastrofalne w skutkach tsunami w zatoce Lituya, 24-krotnie większe od tsunami, które po trzęsieniu ziemi w 2011 roku zniszczyło wybrzeża Japonii. Teraz problemem jest bardzo szybko znikający lodowiec Barry’ego w Zatoce Księcia Williama (ok. 100 km na wschód od miasta Anchorage). Cofa się tak szybko, że górskie zbocza tworzące ściany fiordu nie są w stanie zaadaptować się do zmian geofizycznych, tłumaczy w dzienniku ”The Guardian” geolog Bretwood Higman z organizacji Ground Truth Alaska, jeden ze współautorów listu. Nowe, widoczne na zdjęciach satelitarnych pęknięcia (ang. scarp) są zapowiedzią rychłego – jak się sądzi – zejścia lawiny. Lodowiec Barry’ego w 2013 roku fot. Lauren Dauphin/NASA Earth Observatory Lodowiec Barry’ego w 2019 roku fot. Lauren Dauphin/NASA Earth Observatory Lawina właściwie już schodzi, tłumaczą naukowcy, ale bardzo powoli. Problemem będzie nagłe przyśpieszenie tego procesu i masa skał, które trafić mają do oceanu. Może ich być nawet 90 mln ton, twierdzi w rozmowie z należącym do NASA serwisem Earth Observatory jeden z autorów listu, geofizyk Chunli Dai z uniwersytetu stanowego w Ohio. - Ciężko nam było od razu uwierzyć w te liczby, ale patrząc na wysokość depozytów nad powierzchnią wody, objętość obsuwającej się ziemi a także kąt nachylenia zbocza otrzymaliśmy wynik wskazujący, że ta lawina uwolni 16 razy więcej skał i 11 razy więcej energii niż podczas lawiny i megatsunami w zatoce Lituya w 1958 roku – wyjaśnia Dai. Co może przyśpieszyć zejście lawiny? Choćby …

lodowiec-04e7dc3.jpeg
width: 1200
height: 800

Tragiczna historia wędrowca, który marzył tylko o wolności
type: item
date: 2020-12-01T13:15:56.000Z
creator: Barbara Żukowska
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: alaska
subject: Edukacja
subject: Kultura
subject: Lifestyle
subject: Moto
subject: Technologia
subject: Travel
description: Po skończeniu studiów odciął się od rodziny i przyjaciół, a swoje pieniądze przekazał na organizację charytatywną zajmującą się walką z głodem. Jeździł po całych Stanach Zjednoczonych, spał byle gdzie, często głodował.
encoded: Imię i nazwisko: Christopher J. McCandless Urodzony/zmarł: 12 lutego 1968 r./18 sierpnia 1992r. Po dwóch latach włóczęgi zaszył się na Alasce, by w samotności wieść życie blisko natury. Kiedy po kilku miesiącach postanowił wrócić do cywilizacji, los z niego zadrwił. Umarł śmiercią głodową. Christopher McCandless już w dzieciństwie wykazywał nieprzeciętne talenty. Kiedy miał dwa lata, wyszedł z domu w środku nocy i splądrował u sąsiadów szufladę ze słodyczami. Gdy w III klasie podstawówki skierowano go na program dla bardzo zdolnych uczniów, był niezadowolony do tego stopnia, że przekonywał dyrektora szkoły o błędnych wynikach swego testu. Miał żyłkę do interesów, talent muzyczny i sportowy, ale nie znosił, by ktoś mówił mu, co ma robić. Nerwowo reagował zwłaszcza na pouczenia rodziców, u których nie akceptował m.in. konsumpcyjnego stylu życia. Sugerowali mu, by zrobił dyplom i karierę, ale nie interesowało go ani jedno, ani drugie. Karierę uważał za „poniżający wymysł XX w.”. Po ukończeniu liceum wyjechał jednak z rodzinnego Annandale do Atlanty na studia na Uniwersytecie Emory. Tam zamknął się w sobie. Nie brał udziału w życiu studenckim, spędzał dużo czasu w bibliotece. Proponowano mu członkostwo w prestiżowej studenckiej organizacji Phi Beta Kappa. Młody McCandless odmówił, twierdząc, że tytuły i zaszczyty nie mają znaczenia. Na ostatnim roku mieszkał niczym mnich: w pokoju z materacem, bez telefonu. W maju 1990 r. Chris ukończył studia na kierunku historia i antropologia z bardzo wysoką średnią. Jego nauka była opłacana z funduszu 40 tys. dolarów, pozostawionego mu przez przyjaciela rodziny. Kiedy zdawał ostatnie egzaminy, na koncie pozostały jeszcze 24 tys. dolarów. Rodzice sądzili, że Chris przeznaczy je na studia prawnicze, chcieli mu nawet dołożyć trochę pieniędzy, gdyby jego budżet okazał się niewystarczający. Zaproponowali mu też w nagrodę nowy samochód, co chłopaka bardzo oburzyło, bo miał już auto – ukochanego starego datsuna B210. Podczas wręczenia dypl…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/18671eeea914326353cef5a814a237ffd6ffc534-db93086.jpeg
width: 6236
height: 2596

To miasto na Alasce właśnie pożegnało słońce na dwa miesiące
type: item
date: 2020-11-20T11:22:00.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: alaska
subject: Edukacja
description: Po czwartkowym zachodzie słońca mieszkańcy Utqiagvik, jak obecnie w języku inupiak nazywa się dawne Barrow, światło dnia ujrzą ponownie za 60 dni. Znajdujące się za kołem podbiegunowym miasteczko wkroczyło w polarną noc.
encoded: To zwykły fenomen wpływający co roku na życie w Utqiagvik, jak i innych miast w pobliżu bieguna. Zjawisko to występuje tylko na obszarach o szerokości geograficznej wyższej niż 67°23' obu półkul. Fakt, że powtarza się każdej zimy związany jest z odchyleniem osi Ziemi. Dysk słoneczny znajduje się poniżej linii horyzontu przez dwadzieścia cztery godziny na dobę, co trwa określoną ilość dni w ciągu roku. W tym przypadku nawet ponad 60. Nie jest też tak, że w Utqiagvik będzie kompletnie ciemno cały czas. Podczas godzin wyznaczających tam porę dnia panować będzie lekki półmrok. Choć Słońce znajduje się zbyt nisko pod horyzontem, jego promienie docierają do wyższych warstw atmosfery i tam ulegają rozproszeniu. W miejscach, w których panuje noc polarna ten docierający rozproszony blask będzie powodował zjawisko zmierzchu. Dzieli się on na III fazy, z czego pierwszą nazywamy cywilną. To czas, gdy środek tarczy słonecznej znajdzie się nie więcej niż 6 stopni kątowych poniżej horyzontu. To także w tym momencie możemy w Wigilię obserwować ”pierwszą gwiazdkę”, bo też na niebie pojawiają się najjaśniejsze obiekty. W Utqiagvik ten stan utrzyma się aż do 22 stycznia, kiedy Słońce ponownie i oficjalnie wzejdzie. Choć nie jest to jedyne alaskańskie miasto doświadczające zjawiska nocy polarnej, to skrajnie północne położenie (71°17′26″N, 156°47′19″W) czyni je pierwszym na liście. Z drugiej strony, w lecie zjawisko się odwróci i miejscowi będą cieszyć się dwa miesiące z polarnego dnia. W Europie możemy nocy polarnej doświadczyć w północnej Szwecji, Norwegii, Finlandii i Islandii. Np. w norweskim Tromso to zjawisko może utrzymywać się od 27 listopada do 19 stycznia. View oEmbed on the source website Islandia znajduje się z kolei na granicy kręgu polarnego, więc np. w Reykjaviku najkrótszy dzień trwa ok. 4 godzin. Za to z dala od zabudowań można podziwiać w tym kraju zorzę polarną. Jest najlepiej widoczna właśnie w okresie nocy polarnej. Będzie dobrze widoczna aż do końca marca.

miasto-utqiagvik-fot-instagram-princessrainbowpants-de0b49a.jpeg
width: 1200
height: 763